08.08.2024 yildagi 01/2-45-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.08-21 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 30-sentabrda hisobga olindi, hisob raqami 298]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.06.08-21 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1998-yil 31-yanvardagi 11a-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.06.08-97 “Gidrotexnika inshootlari beton va temir beton tuzilmalari” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir v.b Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 8-avgust,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-45-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 26-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv xoʻjaligi vaziri Sh. XAMRAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 26-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 29-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 5-avgust
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 8-avgustdagi 01/2-45-son buyrugʻiga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) beton va temir-beton konstruksiyalardan gidrotexnika inshootlarini loyihalash, qurish va rekonstruksiya qilishga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ushbu SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar” ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.06.01-97 “Gidrotexnika inshootlari. Loyihalashtirishning asosiy nizomlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.06.06-98 “Beton va temir-beton toʻgʻonlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 26633-2015 Ogʻir va mayda zarrali betonlar.Texnik shartlar (rasmiy manba:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 26633-12 Betoni tyajelie i melkozernistie. Texnicheskiye usloviya).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrotexnika inshootlari — suv omborlari toʻgʻonlari, daryolar, soylar, kanallar va kollektorlardagi toʻgʻonlar, daryolarning oʻzanlarini toʻsuvchi inshootlar, suv olish, suv oʻtkazish, suv tashlash hamda qirgʻoqlarni himoya qilish inshootlari, gidroelektrostansiyalar, nasos stansiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton konstruksiya — konstruktiv talablar boʻyicha armaturasiz yoki oz miqdorda armatura oʻrnatilgan betondan tayyorlangan konstruksiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir-beton konstruksiya — beton va ishchi poʻlat armaturadan tayyorlangan konstruksiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poʻlat temir-beton konstruksiya — beton, ishchi oʻqli armatura va ishchi poʻlat listlardan tayyorlangan konstruksiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poʻlat-beton konstruksiya — beton va tashqi ishchi armatura poʻlat listlardan tayyorlangan konstruksiya.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob.Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalarini QMQ 2.06.01-97 talablariga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Beton va temir-beton konstruksiyalarini (monolit, yigʻma-monolit, yigʻma, oldindan zoʻriqtirilgan va asosga ankerlangan) qoʻllash texnik-iqtisodiy maqsadga muvofiqligidan kelib chiqib, material, energiya, mehnat va qurilish qiymatini maksimal darajada kamaytirishni hisobga olib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yigʻma konstruksiyalar elementlarini tanlashda yuqori mustahkam beton va armaturalardan hamda yengil betondan tayyorlangan oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarni qoʻllash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yigʻma konstruksiyalar elementlarining asosiy oʻlchamlari, konstruksiya turlari, va temir-beton konstruksiyalarining armaturalanishi boʻyicha variantlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash asosida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Yigʻma konstruksiyalarning elementlarini mexanizatsiyalashgan usulda ishlab chiqarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yigʻma konstruksiyalarni yiriklashtirib ishlab chiqarishda, transportda tashishda, montaj mexanizmlarining yuk koʻtarish qobiliyatini, koʻpriklar va boshqa sunʼiy inshootlarning yigʻma elementlarini montaj qilish joyidagi yuk koʻtarish qobiliyatini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Monolit konstruksiyalar uchun inventar qolipdan foydalanishda bir xil tarzga keltirilgan oʻlchamlarni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Yigʻma konstruksiyalar elementlarining ulanish konstruksiyalari va tugunlari (uzel) quyidagilarni taʼminlashi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuchlarni toʻgʻri yoʻnaltirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv oʻtkazmaslikni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sovuqqa chidamlilikni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elementlarning oʻzi chok zonasida yoriqlarga chidamliligini va mustahkamligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiya betoni bilan chokda qoʻshimcha yotqizilgan betonning bogʻlanishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Gidrotexnika inshootlarini loyihalashda (kuchlanish va deformatsiya holatining xususiyatlari zarur hisoblar bilan aniqlanmaganda) konstruksiyalarning murakkab sharoitlar uchun statik-dinamik ishlashini eksperimental tadqiqotlar va tajriba sinovlari bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Konstruksiyalarning suv oʻtkazmaslik va sovuqbardoshligini taʼminlashi va ularning hisobiy kesimlarida suvning qarshi bosimini kamaytirish uchun quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bosimli yuza va tashqi yuzalar tomonidan (suvning oʻzgaruvchi sathi joylarida) suv oʻtkazmasligi va sovuqbardoshliligi boʻyicha tegishli markalardagi betonlarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
faol qoʻshimchalarni qoʻllash (havo tortuvchi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
deformatsiya choklarida filtrlanishga qarshi elementlarni (zichlashtirishlarni) jihozlash va gorizontal qurilish choklar tayyorlashning maxsus texnologiyasini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrotexnika inshootlarning tashqi sirtlarini va issiqlik gidroizolyatsiyasini amalga oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning bosimli yuzalari tomonidan va gidrotexnika inshootining yuklanishlardan choʻzilishga uchraydigan yuzalari tomonidan siqilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bosim qirralari tomonidan drenaj oʻrnatilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalar uchun materiallar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Beton
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari uchun beton GOST 26633-15 va ushbu bob talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalarini loyihalashda ishning turi va sharoitlariga muvofiq betonning quyidagi asosiy sifat koʻrsatkichlari oʻrnatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning mustahkamlik MPa qiymati q=0,95 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
massiv inshootlarda mustahkamlik qiymatlari q=0,90 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gravitatsion toʻgʻonlarning ichki zonasi uchun kafolatlangan mustahkamlik qiymati q = 0,85 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siqilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha beton sinflari: V5, V7,5, V10, V12,5, V15, V17,5, V20, B22,5, B25, B27,5, B30, B35, B40.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tegishli asoslashlar bilan yuqorida keltirilgan beton sinflaridan farq qiluvchi siqilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha oraliq sinflarni oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi. Ushbu betonlar xususiyatlari interpolyatsiya usuli boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning oʻq boʻylab choʻzilish mustahkamligi boʻyicha sinflari quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bt0,8, Bt1,2, Bt1,6, Bt2,0, Bt2,4, Bt2,8, Bt3,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlarini betonning sovuqbardoshligi boʻyicha markalari F50, F75, F100, F150, F200, F300, F400, F500, F600, F700, F800 boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnik asoslangan hollarda, betonning sovuqbardoshlilik boʻyicha F25 va F1000 markalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlarini loyihalashda betonning suv oʻtkazmaslik boʻyicha markalari W2, W4, W6, W8, W10, W12, W14, W16, W18, W20 boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Gidrotexnika inshootlarining konstruksiyalari betonlarini loyihalashda eksperimental tadqiqotlar asosida quyidagi qoʻshimcha talablar qoʻyilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gorizontal qurilish choklarinining siljishi mustahkamligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chegaraviy choʻziluvchanligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkindilari boʻlgan oqimda ishqalanishga qarshilik koʻrsatish xususiyatiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siljishga qarshi bardoshligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sementda boʻlgan ishqorlarni toʻldiruvchi bilan oʻzaro zararli taʼsiri mavjud emasligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton yuzasini biologik obyektlar taʼsirlariga (suv oʻtlari, daryo va koʻl oʻsimliklari, chigʻanoqlar) boʻlgan qarshiligiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning chegaraviy choʻziluvchanligi va gorizontal qurilish choklarining siljish mustahkamligi mazkur SHNQning 2-ilovasi 6 va 8-jadvallarida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Betonning texnik xususiyatlariga qoʻyiladigan talablar qurilish va foydalanish davrida inshootlarning turli zonalari va qismlaridagi betonning haqiqiy ish sharoitlariga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Betonning qotish muddati, siqilishdagi mustahkamligi, oʻq boʻyicha choʻzilishi va suv oʻtkazmaslik xususiyatlari quyidagilarga muvofiq boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
daryo gidrotexnika inshootlarining konstruksiyalari uchun — 180 d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dengiz va daryo port inshootlarining yigʻma va monolit konstruksiyalari uchun — 28 d.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning sovuqqa chidamliligi boʻyicha uning loyihadagi markasiga mos keladigan qotish yoshi 28 d, issiq qolipda qoʻyiladigan yirik konstruksiyalar uchun esa 90 d boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar konstruksiyalarning haqiqiy yuklanish muddatlari, ularni qurish usullari, betonning qotish sharoitlari, qoʻllaniladigan sementning turi va sifati maʼlum boʻlsa, betonning sinfi va markasini boshqa muddatga belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Monolit konstruksiyalarda betonning sovuqbardoshlilik xususiyatining nazorat sinovlari betonning yoshi 28 d muddatda oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Beton sinflari siqish va choʻzish mustahkamligi boʻyicha, konstruksiyalarning haqiqiy yuklarga taʼsiri vaqtini hisobga olgan holda gidrotexnika inshootining hisobiy maydonlaridagi kuchlanish darajasiga bogʻliq holda oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir-beton elementlari uchun koʻp marta takrorlanuvchi yuklar taʼsirida va siqilgan sterjenli temir-beton konstruksiyalar (qobiqli qoziqlar va qirgʻoq boʻylab oʻrnatiladigan estakadalar) uchun siqilishga mustahkamligi boʻyicha V15 dan past boʻlmagan sinfdagi betondan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun siqilishga mustahkamligi boʻyicha quyidagi beton sinflaridan foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sterjenli armaturali konstruksiyalar uchun kamida — V15;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zichlash yoki titratish yoʻli bilan tuproqqa bostiriladigan elementlar (qoziq) uchun kamida — V30.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Betonning sovuqbardoshliligi boʻyicha talablar oʻzgaruvchan suv sathi maydoni va tashqi suv osti betoniga nisbatan qoʻllanilishi, bunda sovuqbardoshlilik boʻyicha beton markasi quyidagilarni hisobga olgan holda belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish hududining iqlimiy sharoitlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yil davomida ketma-ket muzlash va erish hisobiy davrlari sonini (uzoq muddatli kuzatishlar boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanish shart-sharoitlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzgaruvchan suv sathi zonasidagi konstruksiyalar va inshoot qismlari uchun (uning ustidagi 2 m li zonani hisobga olgan holda) beton markasi sovuqqa bardoshliligi quyidagi 1-jadval boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Iqlim

sharoitlari

Betonning sovuqbardoshliligi markalari, yil davomida ketma-ket muzlash, erish davrlari sonida

50 gacha

51 dan 75 gacha

76 dan 100 gacha

101 dan 150 gacha

151 dan 200 gacha

201 dan 250 gacha

Moʻtadil

F50

F100

F150

F200

F300

F400

Sovuq

F100

F150

F200

F300

F400

F600

ta sovuq

F200

F300

F400

F500

F600

F800

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Iqlim sharoitlari eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati quyidagilar bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
moʻtadil — manfiy 10ºS dan yuqorigacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sovuq — manfiy 10ºS lfn 20ºS gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻta sovuq — manfiy 20ºS dan past.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Qurilish hududi uchun eng sovuq oyning oʻrtacha harorati SHNQ 2.01.01-22 va gidrometeorologik maʼlumotlar boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Hisoblash davrlarining soni 250 dan ortiq boʻlsa, betonning maxsus turlaridan foydalanish yoki doimiy issiqlik himoyasini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Koʻp yillik va yil davomida oʻlik hajmgacha oqimni tartibga soluvchi suv omborlari mavjud boʻlgan gidrouzellarda suv chiqarish inshootlari konstruksiyalari beton markasi sovuqbardoshliligi kamida quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
moʻtadil iqlim uchun — F100;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sovuq iqlim uchun — F150;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻta sovuq iqlim uchun — F200.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Gidrotexnika inshootlarining suv usti zonasi uchun sovuqbardoshliligi buyicha beton markasi atmosfera taʼsirlarini hisobga olib belgilanishi va kamida quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
moʻtadil iqlim uchun — F50,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sovuq iqlim uchun — F100;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻta sovuq iqlim sharoitlari uchun — F150.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Bosimli inshootlar uchun sovuqbardoshlilik boʻyicha beton markalari ushbu SHNQning 1-jadvali boʻyicha tanlanishi, bunda ketma-ket muzlash-erish davrlar sonlarini aniqlashda quyosh radiatsiyasi va konstruksiya sirtidagi issiqlik izolyatsiyasi taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Suv oʻtkazmaslik xususiyatiga koʻra beton markasi quyidagicha belgilanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bosim gradiyentiga bogʻliq ravishda aniqlanayotgan maksimal bosimni konstruksiya qalinligiga nisbati bilan metr hisobida (yoki bosimli yogʻidan drenaj moslamasigacha boʻlgan masofa);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshoot bilan tutashib turuvchi suv harorati ºS bilan mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv muhitining agressivligiga bogʻliq ravishda QMQ 2.03.11-96 va QMQ 2.04.02-19 talablariga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bosimsiz konstruksiyalarda, suv oʻtkazmaslik xususiyati boʻyicha beton markasi kamida W4 boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyalarning bosimli yuzasini gidroizolyatsiya orqali (ekran orqali) himoyalashda suv oʻtkazmaslik xususiyati boʻyicha beton markasi ekran ortida joylashgan betondagi bosim gradiyentiga koʻra qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Gidrotexnika inshootlari betonlari uchun qoʻshimchalarni qoʻllash mazkur SHNQning 3-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Suv harorati,

°C

Suv tkazmaslik boʻyicha bosim gradiyentlaridagi beton markalari

5 gacha

5 dan yuqori 10 gacha

10 dan yuqori

20 gacha

20 dan yuqori 30 gacha

10 gacha

W2

W4

W6

W8

10 dan yuqori 30 gacha

W4

W6

W8

W10

30 dan yuqori

W6

W8

W10

W12

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Gidrotexnika inshootlari betoniga suv oqimidagi choʻkindilar bilan ishqalanishga qarshilik koʻrsatish yoki kavitatsiyaga chidamlilik talablari qoʻyilganda, betonning siqilishga boʻlgan mustahkamlik sinfi kamida V25, sovuqbardoshlilik markasi kamida F300, suv oʻtkazmaslik markasi esa W8 boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Texnik-iqtisodiy hisoblar boʻyicha gidrotexnika inshootlari beton va temir-beton konstruksiyalarining suv oʻtkazmaslik xususiyatlarini oshirish uchun qayishqoq sementli betonlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyaning oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan yuklanishni kamaytirish uchun yengil betonlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yengil betonlar sinflari va markalari SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Foydalanish jarayonida tashqi havoning salbiy harorati yoki agressiv suv taʼsirlari mavjud yigʻma konstruksiya elementlari tutash joylarini yaxlitlash uchun sovuqbardoshlilik va suv oʻtkazmaslik xususiyatlari boʻyicha loyihada belgilangandan kam boʻlmagan beton markasidan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Gidrotexnika inshootlari betonining marka yoshi 180 d (yoki 1 yil) boʻlgan normativ va hisobiy qarshiliklarni hisobga olgan holda quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilishga: (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilishga: (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rb, Rbt,Rb,ser va Rb,sert — betonning 180 d lik (yoki 1 yil) marka yoshidagi birinchi va ikkinchi guruhlar chegaraviy holatlari uchun siqish va choʻzish boʻyicha hisobiy qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rb,Rbt,Rb,servaRb,sert — gidrotexnika inshootlarining mustahkamlik va yoriqbardoshlilik hisoblari boʻyicha ularni foydalanish davrida yuk bilan yuklanish vaqtiga nisbatan talab qilinuvchi hamda mazkur SHNQning 8 va 9-bobi talablarini bajaruvchi birinchi va ikkinchi guruhlar chegaraviy holatlari uchun betonning siqish va choʻzish boʻyicha hisobiy qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γτc, γτt — tajriba yoʻli bilan aniqlanuvchi, mavjud boʻlmaganda 3-jadval boʻyicha qabul qilinuvchi beton yoshining uning siqilish va choʻzilishdagi mustahkamligiga taʼsirini hisobga oluvchi qiymatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γr — beton mustahkamliklari orasidagi tafovutni inshoot va nazorat namunalari holida hisobga oluvchi qiymatlar boʻlib, ular quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,0 — betonni qoʻl vibratorlari orqali taqsimlash va zichlashtirish bilan beton qorishmasini mexanizatsiya yoʻli orqali tayyorlash, tashish va uzatilishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,1 — beton qorishmasini avtomatik yoʻl bilan tayyorlash, tashish, joylashtirish va zichlashtirishning toʻla mexanizatsiyalashtirishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Gidrotexnika inshootini

yuklanish vaqtigacha boʻlgan betonning yoshi, yil

γτc qiymati

γτt

qiymati

rtacha yillik tashqi havo harorati ostida blgan hududlar uchun 0 oS va undan yuqori

rtacha yillik tashqi havo harorati sovuq hududlar uchun

0,5

1,0

2,0

3,0 va undan ortiq

1,0/0,9

1,1/1,0

1,15/1,10

1,20/1,15

1,0/0,9

1,05/1,0

1,10/1,05

1,15/1,10

1,0/0,9

1,05/1,0

1,10/1,05

1,15/1,10

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. γτc va γτt qiymatlari betonning 180 d marka yoshidagi, mahrajda esa betonning 360 d yoshidagi qiymatlari keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Siqilish va oʻq boʻyicha choʻzilish mustahkamligi boʻyicha beton sinfi mazkur SHNQning 28-bandiga asosan aniqlanadigan betonning hisobiy qarshiliklari qiymatlariga bogʻliq ravishda quyidagi 4 va 5-jadvallar boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

Siqilish

mustah-kamligi

boʻyicha beton

sinfi

Betonning normativ va hisobiy qarshiliklari, MRa (kgf/cm2)

 

Normativ qarshiliklar ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun hisobiy qarshiliklar

Birinchi guruh chegaraviy holatlari

uchun hisobiy qarshiliklar

 

Oʻq boʻyicha siqish

(prizmaviy mustahkamlik),

Rbn; Rb,ser

Oʻq boʻyicha choʻzilish,

Rbtn ;Rbt,ser

Oʻq boʻyicha siqish

Oʻq boʻyicha choʻzilish, Rbt

 

Titratilgan beton

bosib tekislangan beton

(prizmaviy mustahkam-lik),Rb

Titratilgan beton

bosib tekislangan beton

 

V 5

3,5 (35,7)

0,55 (5,61)

0,39 (3,98)

2,8 (28,6)

0,37 (3,77)

0,26 (2,65)

 

B 7,5

5,50 (56,1)

0,70 (7,14)

0,58 (5,92)

4,5 (45,9)

0,48 (4,89)

0,39 (3,98)

 

B 10,0

7,50 (76,5)

0,85 (8,67)

0,78 (7,96)

6,0 (61,2)

0,57 (5,81)

0,52 (5,35)

 

B 12,5

9,50 (96,5)

1,00 (10,20)

0,95 (9,70)

7,5 (76,5)

0,66 (6,73)

0,63 (6,42)

 

B 15,0

11,30 (115)

1,15 (11,70)

1,10(11,20)

8,9 (91,0)

0,75 (7,65)

0,73 (7,45)

 

B 17,5

13,00 (133)

1,27 (13,0)

1,23 (12,6)

10,3 (105)

0,83 (8,41)

0,80 (8,20)

 

B 20

14,90 (152)

1,40 (14,3)

1,38 (14,1)

11,7 (120)

0,90 (9,18)

0,90 (9,15)

 

B 22,5

16,70 (170)

1,50 (15,3)

13,1 (134)

0,97 (10,0)

 

B 25

18,50 (189)

1,60 (16,3)

14,5 (148)

1,05 (10,7)

 

B 27,5

20,20 (206)

1,70 (17,3)

15,8 (161)

1,12 (11,4)

 

B 30

22,00 (224)

1,80 (18,4)

17,0 (173)

1,20 (12,2)

 

B 35

25,50 (260)

1,95 (19,9)

19,5 (199)

1,30 (13,3)

 

B 40

29,00 (296)

2,10 (21,4)

22,0 (224)

1,40 (14,3)

 

5-jadval

 

Siqilish

mustahkamligi

byicha beton

sinfi

Oʻq boʻyicha choʻzilishdagi betonning meʼyoriy va hisobiy qarshiliklari, MPa (kgf/cm2)

 

Meʼyoriy qarshiliklar, ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun hisobiy qarshiliklar,

Rbtn; Rbt,ser

Birinchi guruh chegaraviy holatlari

uchun hisobiy qarshiliklar,

Rbt

 

Bt  0,8

Bt  1,2

Bt  1,6

Bt 2,0

Bt 2,4

Bt  2,8

Bt  3,2

0,80 (8,10)

1,20 (12,2)

1,60 (16,3)

2,00 (20,4)

2,40 (24,5)

2,80 (28,6)

3,20 (32,6)

0,62 (6,32)

0,93 (9,49)

1,25 (12,7)

1,55 (15,8)

1,85 (18,9)

2,15 (21,9)

2,45 (25,0)

6-jadval

Betonning ishlash sharoitlari qiymati

kiritilishi omillar

Betonning ishlash sharoiti qiymati, γbi

Shartli belgilar

Qiymati

1

2

3

1. Beton konstruksiyalar

yuklar va taʼsirlarning asosiy yigʻindisi (kombinatsiya)

gb1

0,9

seysmik yuki hisobga olmagan holda yuklanish va taʼsirlarning alohida yigʻindisi

gb1

1,0

seysmik yuki hisobga olgan holda yuklanish
va taʼsirlarning alohida
yigʻindisi

gb1

1,1

suv bosimini qabul qilmaydigan va kesimning chzilgan maydoni qarshiligini hisobga olmagan holda hisoblanuvchi va agressiv muhit taʼsiriga uchramagan markazlashmagan holda siqilgan elementlar

gb2

1,3

boshqa beton elementlar

gb2

1,0

deformatsiyalar gradiyentini kesim byicha taʼsiri

gb3

Ushbu SHNQning 30-bandi boʻyicha

konstruksiyalar koʻndalang kesimi shaklining taʼsiri

gb4

Mazkur SHNQning 31-bandi boʻyicha

murakkab kuchlanish holatining taʼsiri

gb5

Mazkur SHNQning 32-va 33-bandlari boʻyicha

konstruksiyalar oʻlchamlari taʼsiri

gb6

Ushbu SHNQning

153-bandi boʻyicha

2. Temir-beton konstruksiyalar

yuk va taʼsirlarning asosiy yigʻindisi

gb7

1,1

yuk va taʼsirlarning seysmik yuklarni hisobga olmagan holdagi maxsus yigʻindisi (kombinatsiya)

gb7

1,2

seysmik yukini hisobga olgan holda yuklanish va taʼsirlarning maxsus yigʻindisi(kombinatsiya):

 A-I, A-II, A-III, Vr-1 normal kesimlar boʻyicha boʻlgan sinfli armaturalar bilan elementlarni hisoblashda

gb7

1,3

boshqa sinfli armatura bilan

gb7

1,2

oma kesimlar boʻyicha elementlarni hisoblashda

gb7

1,1

armatura qatori sonining taʼsiri

gb8

Mazkur SHNQning
34-bandi boʻyicha

armaturalash va uning yoyilish qiymati taʼsiri

gb9

Ushbu SHNQning

35-bandi boʻyicha

choʻzilgan yuzaga betonning noelastik ishlashi taʼsiri

gb10

Ushbu SHNQning

36-bandi boʻyicha

turli belgili zoʻriqishlar amal qilganda tekis zoʻriqish holatining taʼsiri

gb11

Mazkur SHNQning 37-bandi boʻyicha

3. Beton va temir-beton konstruksiyalar

kp marta takrorlanuvchi yuklar

gb12

Ushbu SHNQning

38-bandi boʻyicha

beton mustahkamligiga qurilish choklarining taʼsiri:

siqilgan betonga

gb13

1,0

chzilgan betonga

gb13

Mazkur SHNQning 39-bandi boʻyicha

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Bir vaqtning oʻzida beton mustahkamligiga taʼsir koʻrsatuvchi bir nechta omillar mavjud boʻlsa, hisoblashda ish sharoitlarining tegishli qiymatlari koʻpaytmasi kiritilishi, biroq bu kamida gb = 0,45 va koʻpi bilan gb = 2,0 boʻlishi va gb3 = 2,0 dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Choʻzilgan betonning mustahkamligiga kesim boʻyicha deformatsiya gradiyenti taʼsirini hisobga oluvchi beton konstruksiyalari ish sharoitlari qiymati quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, γb3 = 2,0 dan ortiq emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— beton sinfi, uning tarkibining tuzilish tartibiga, namligiga bogʻliq parametr;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ht — betonning chiziqli elastik ishi taxmini ostida aniqlangan, choʻzilgan kesim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— parametri qiymatini tajribalar asosida aniqlash kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I va II sinf inshootlari uchun parametr dastlabki loyihalash bosqichida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II va IV sinf inshootlari uchun esa barcha holatlarda parametri quyidagi 7-jadval boʻyicha qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi

B5

B7,5

B10

B12,5

B15

B20

B25

B30

B35

B40

C, sm

8,0

7,9

7,7

7,5

7,33

6,7

6,1

5,5

4,9

4,4

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Choʻzilgan betonning mustahkamligiga uning koʻndalang kesim shakli taʼsirini hisobga oluvchi beton konstruksiyalarining ishlash sharoitlari qiymati boʻlib, uni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K – kesim shakli va uning oʻlchamlarining nisbatiga bogʻliq boʻlgan qiymat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchakli, yumaloq, krestsimon kesimlar uchun, shuningdek tokchasi (polka) siqilgan zonada boʻlgan tavr kesimlari uchun: K = 0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Halqasimon kesimlar uchun K qiymati ichki diametr oʻlchamlarining tashqi nisbatiga teng boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tokchasi (polka) choʻzilgan qismda boʻlgan tavrli kesimlar uchun qutichasimon
va ikki tavrli kesimlar uchun K qiymati quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bf va hf — choʻzilgan tokchaning (polka) koʻndalang kesimi kengligi va balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻlganda mazkur SHNQning 3-ilovasi nomogrammasi orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Betonning mustahkamligiga ikki oʻqli murakkab zoʻriqish holatining taʼsirini hisobga oluvchi beton konstruksiyalarda betonning ishlash sharoitlarining qiymati quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turli ishorali zoʻriqishlar taʼsir qilganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ1 va σ3 — mos ravishda betondagi choʻzuvchi va boshqa siquvchi zoʻriqish, MPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir ishorali zoʻriqishlar taʼsir qilishida γb5 =1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Beton mustahkamligiga hajmiy murakkab zoʻriqish holatining taʼsiri hisobga olingan konstruksiyalarda betonning ishlash sharoitlarining qiymati quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) har tomonlama siqilishida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) ikki oʻq boʻylab siqilishi va uchinchi oʻq boʻyicha choʻzilganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan betonning mustahkamligini (6) formula orqali aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) ikki oʻq boʻylab choʻzilishi va uchinchi oʻq boʻyicha siqilganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan betonning mustahkamligini tekshirish uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilgan betonning mustahkamligini (7) formula orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α2 — betonning foydali gʻovaklilik qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ2 kattaligi boʻyicha oʻrtacha boʻlgan zoʻriqish, MPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I va II sinf inshootlari uchun α2 qiymat tajriba yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda α2 qiymatni quyidagi formula orqali aniqlanishiga yoʻl quyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Biroq, α2 = 0,15 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Choʻzilgan beton konstruksiyalarda armaturalash sxemasi taʼsirini hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb8 = 1,0 bir qatorli armaturalashda va koʻp qatorli boʻlganda, armaturalar qatorlari orasidagi yoki qatordagi sterjenlar orasidagi masofa 8d dan ortiq (d-armatura diametri);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb8 = 1,2 koʻp qatorli armaturalashda, armatura qatorlari orasidagi yoki qatordagi sterjenlar orasidagi masofa 8d ga teng va undan kam.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Qiymat va armaturalash dispersligi taʼsirlari hisobga olinishi, markaziy choʻzilgan temir-beton elementlarining betoni ish sharoitlari qiymati quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda: μ - armaturalash qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
etib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Choʻzilgan betonning noelastik ishlashining taʼsirini hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesimning choʻzilgan maydonini bir qatorli armaturalashda hamda koʻp qatorli boʻlganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, bundan ortiq emas:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻp qatorli dispers armaturalashda, armatura qatorlari yoki qatordagi sterjenlar orasidagi masofa 8d ga teng yoki undan kam boʻlganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, bundan ortiq emas: (16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13 — 16-formulalarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — kesimning choʻzilgan chegarasidan pastki qator oʻqigacha boʻlgan masofa; — armatura qatorlari orasidagi masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
C — mazkur SHNQnin 7-jadvali boʻyicha aniqlanuvchi parametr;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ht — kesimning choʻzilgan maydoni balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dh — choʻzilgan armatura yuqori qatori sterjenlari diametri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb10 — qiymatini aniqlashda belgilangan kesim yuzasini hisoblashda siqilish zonasidagi armaturani hisobga olinmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Temir-beton elementlari choʻzilgan betonining turli zoʻriqishlar taʼsirini hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
etib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Qayta takrorlanuvchi zoʻriqishlar taʼsiri hisobga olingan beton va temir-beton konstruksiyalar betoni ish shartlari qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — yuklanishlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklanish davrlari soni boʻlgandagi betonning ish shartlari qiymati boʻlib, ushbu SHNQ ning 8-jadvali boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Davrlar soni 9-jadvalda keltirilgan N dan kam boʻlganda γb12=1,0 etib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-jadval

Davrning asimmetriyasi qiymati ρb dagi zoʻriqishning davrlarining minimal soni Nmin

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

3103

6103

104

2104

3104

6104

2105

2106

108

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Beton choklari taʼsirini hisobga olgan holda beton va temir-beton konstruksiyalarning choʻzilgan beton ish sharoitlari qiymatini tajribalar asosida aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I va II sinf gidrotexnika inshootlari uchun dastlabki loyihalash bosqichida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III-IV sinf gidrotexnika inshootlari uchun esa barcha holatlar uchun γb13= 0,5 etib qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siqilgan beton uchun barcha holatlar uchun γb13 =1,0 qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Yaxlit konstruksiyalar betonini siqish va choʻzishdagi boshlangʻich elastiklik moduli Eb, ushbu SHNQning 10-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yupqa devorli sterjenli va plitali elementlarni mustahkamlik va deformatsiyalarga hisoblashda, yirik toʻldiruvchining maksimal diametri 40 mm va konus choʻkishi 8 sm boʻlgan betonning elastiklik moduli barcha holatlar uchun mazkur SHNQning 10-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak. Qotishini tezlashtirish uchun atmosfera bosimi yoki avtoklavlarda issiqlik ishlovi bilan olingan betonlar elastiklik moduli SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning siljish moduli Gb-0,4Eb etib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang deformatsiya boshlangʻich qiymati (Puasson qiymati) quyidagilarga teng qilib olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit konstruksiyalar uchun — 0,15;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sterjenli va plitali konstruksiyalar uchun — 0,20.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-Jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Beton aralash-masini zichlashtirish

usuli

Beton aralashmasi konusining

botishi, sm

Yirik tldiruv-ning maksimal lchami,

mm

Betonni siqish mustahkamligi sinfidagi siqish va chzish boshlanich elastiklik moduli Eb×10-3MPa (kgf/cm2)

V5

V7,5

B10

B12,5

B15

B17,5

B20

Titratish

40

23,0(235)

28,0(285)

31,0(315)

33,5(340)

35,5(360)

37,0(380)

38,5(395)

4 dan kam

80

26,0(265)

30,0(305)

34,0(345)

36,5(375)

38,5(395)

40,0(410)

41,5(425)

120

28,5(290)

33,0(340)

36,5(375)

38,5(395)

40,5(415)

42,0(430)

43,5(445)

4-8

40

19,5(200)

24,0(245)

27,0(275)

29,5(300)

31,5(320)

33,0(335)

34,5(350)

120

24,5(250)

29,0(295)

32,5(330)

35,0(355)

37,0(380)

38,5(395)

40,0(410)

40

13,0(135)

16,0(165)

18,0(185)

21,0(215)

23,0(235)

25,5(260)

27,0(275)

8 dan yuqori

80

15,5(160)

19,0(195)

22,0(225)

24,5(250)

26,5(270)

28,5(290)

30,0(305)

120

17,5(180)

21,5(220)

24,5(250)

27,0(275)

29,0(295)

31,0(315)

32,5(330)

Bosib tekislash

-

-

Betonlash qatlami bylab

40

20,5(210)

25,0(255)

28,0(285)

30,0(285)

32,0(325)

33,5(340)

35,0(355)

80

23,0(235)

27,0(275)

30,5(310)

30,5(310)

35,0(350)

36,5(375)

38,0(390)

-

-

Betonlash qatlamiga kndalang

40

16,0(165)

18,5(190)

20,5(210)

20,5(210)

23,5(240)

25,0(255)

26,0(265)

80

18,0(185)

20,5(210)

22,5(230)

22,5(230)

25,5(260)

27,0(275)

28,0(285)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Beton aralashmasini zichlashtirish usuli

Beton aralashmasi konusining

botishi, sm

Yirik tldiruv-chining maksimal lchami,mm

Betonni siqish mustahkamligi sinfidagi siqish va choʻzish boshlangʻich elastiklik  moduli

Eb×10-3 MPa (kgf/cm2)

B22,5

B25

B27,5

B30

B35

B40

Titratish

39,5(405)

41,0(420)

42,0(430)

43,0(440)

45,5(465)

46,0(470)

4 dan kam

80

42,5(435)

43,5(445)

44,5(455)

45,0(460)

46,5(475)

47,5(485)

120

44,5(455)

45,5(465)

46,5(475)

47,0(480)

48,5(495)

49,5(505)

40

36,0(365)

37,0(380)

38,0(385)

39,5(405)

41,0(420)

42,5(435)

4 - 8

80

39,0(400)

40,0(410)

41,0(420)

42,0(430)

44,0(450)

45,5(465)

120

41,0(420)

42,0(430)

43,0(440)

44,0(450)

45,5(465)

46,5(475)

40

28,5(290)

30,0(335)

31,5(320)

32,5(330)

34,5(350)

36,0(365)

8 dan yuqori

80

31,5(320)

33,0(335)

34,0(345)

35,0(360)

36,5(370)

37,5(385)

120

34,0(345)

35,0(350)

36,0(365)

37,0(380)

38,0(390)

39,0(400)

Bosib

tekislash

Betonlash qatlami bylab

-

40

36,0(365)

37,0(375)

38,0(385)

39,0(400)

40,5(415

-

80

39,0(400)

40,0(410)

41,0(420)

42,0(430)

44,0(450

Betonlash qatlamiga kndalang

-

40

27,0(275)

28,0(285)

29,0(295)

30,0(305)

31,5(320

-

80

29,5(300)

30,5(310)

31,5(320)

32,5(330)

34,0(335

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Ogʻir betonning zichligi tajriba maʼlumotlari boʻlmagan hollarda quyidagi 11-jadval boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Tldiruvchi zichligi,

g/cm3

Toʻldiruvchining maksimal yirikligidagi, mm, betonning oʻrtacha zichligi r, g/sm3

10

20

40

80

120

2,60  2,65

2,26

2,32

2,37

2,41

2,43

2,65 – 2,70

2,30

2,36

2,40

2,45

2,47

2,70 – 2,75

2,33

2,39

2,44

2,49

2,50

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Armatura
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Gidrotexnika inshootlarining temir-beton konstruksiyalarini armaturalash uchun quyidagi poʻlatlarni qoʻllash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
stenjenli armaturali poʻlat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiq holda oʻralgan-silliq A-I, sinf davriy kesimli A-II, A-III, A-V, A-IV, A-V sinflar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiqlik va issiqlik-mexanik jihatdan mustahkamlangan davriy kesimli At-IIIs, At-IVs, At-Vsk sinflar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tortib olish orqali mustahkamlangan A-III sinf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sim armaturali poʻlat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oddiy, sovuq holda tortilgan Vr-1 sinfi davriy kesimli sim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻrnatiladigan detallar va birlashtiruvchi ulamalar uchun prokatli uglerodli poʻlatdan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir-beton konstruksiyalarni armaturalash uchun poʻlat ish sharoitlari va qurilish hududida eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha haroratiga bogʻliq ravishda SHNQ 2.03.01-24ga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bandargoh, transport inshootlari uchun SHNQ 2.05.03-22 talablariga asosan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A-IIIv, A-IV, A-V sinflari poʻlat armaturalarni oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Armatura sinfi

va koʻrinishi

Ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun choʻzilish normativ

qarshiliklari va choʻzilish hisobiy qarshiliklari,

MPa (kgf/sm2),

Rsn; Rs,ser

Armaturaning birinchi guruh chegaraviy holatlari uchun hisobiy qarshiliklari, MPa (kgf/sm2)

chzilishga

siqilishga

Rsc

Uzunasiga

Rs

kndalang (halqasimon qisqichlar, bukilgan sterjenlar) Rsw

Sinflarning sterjenli armaturasi:

A – I

235 (2400)

225 (2300)

175 (1800)

225 (2300)

A – II

295 (3000)

280 (2850)

225 (2300)

280 (2850)

A - III,

         6 - 8

390 (4000)

355 (3600)

285* (2900)

355 (3600)

10–40 diametrli, mm

390 (4000)

365 (3750)

290* (3000)

365 (3750)

A – IV

590 (6000)

510 (5200)

405 (4150)

400 (4000)

A – V

785 (8000)

680 (6950)

545 (5550)

400 (4000)

Zoʻriqish  va  uzayishlar

A - IIIv nazorat bilan:

sinf nazoratli tortib olish orqali mustahkamlangan

540 (5500)

490 (5000)

390 (4000)

200 (2000)

540 (5500)

450 (4600)

360 (3700)

200 (2000)

Vr-1 sinf sim armatura,mm  diametrli

3

410 (4200)

375 (3850)

270 (2750)

375 (3850)

4

405 (4150)

365 (2700)

265 (2700)

365 (3750)

5

395 (4050)

360 (3700)

260 (2650)

360 (3700)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: *Sinchlarda (karkas) diametri boʻylama sterjenlar diametridan 1/3 barobar kichik, A-III armaturali halqasimon payvandlar Rsw255 MRa (2600 kgf/sm2) ga teng boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Armaturaning beton bilan bogʻlanishi mavjud boʻlmaganida Rsc nolga teng boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Gidrotexnika inshootlari temir-beton konstruksiyalarida qoʻllaniladigan armaturalarning meʼyoriy va hisobiy qarshiliklari, armatura sinfiga bogʻliq holda mazkur SHNQning 12-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Asosiy choʻzuvchi zoʻriqishlar boʻyicha armaturalarni hisoblashda (toʻsinlar, devorlar, kalta konsollar) armatura hisobiy qarshiliklarini uzunligi boʻylab eguvchi moment taʼsiri ostida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnik-iqtisodiy asoslanganda gidrotexnika inshootlarining temir-beton konstruksiyalari uchun boshqa sinflar sterjenli va simli armaturalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. Ularning meʼyoriy hisobiy tavsiflari SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Armaturaning zoʻriqtirilmagan ish shartlari qiymatlari quyidagi 13-jadval boʻyicha, zoʻriqtirilgan armatura uchun esa SHNQ 2.03.01-24 talablariga asosan qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Armatura ish sharoitlari qiymatlari kiritilishi

Armatura ish sharoitlari qiymati

Shartli belgi

Qiymat

Qayta takrorlanuvchi yuklanishlar

gs1

Ushbu SHNQ ning 130-bandida keltirilgan

Temir-beton elementlar

gs2

1,1

Plat temir-beton konstruksiyalar (ochiq va yer osti)

gs3

0,9)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Bir vaqtning oʻzida amal qiluvchi bir nechta taʼsirlar mavjud boʻlganda, ish sharoitlariga muvofiq qiymatlar koʻpaytmalari hisobga kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chegaraviy holatlar ikkinchi guruhi hisobida armatura ish sharoitlari qiymati 1 teng deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Sterjenli armaturaning zoʻriqtirilmagan hisobiy qarshiliklari chidamlilikka hisoblashda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gs1 — armatura ish sharoitlari qiymati boʻlib, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Biroq, gs — 1,0 dan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gs1 — zoʻriqish davrlari soni N = 2×106 boʻlgandagi armatura ish sharoitlari qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gs1= qiymatlar quyidagicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A-I, A-II va A-III sinflari armaturalari uchun quyidagi formula boʻyicha, armaturaning boshqa sinflari uchun esa SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
η0 — mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi, armatura sinfini hisobga oluvchi qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ηs — mazkur SHNQning 15-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi, armatura diametrini hisobga oluvchi qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ηc — mazkur SHNQning 16-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi payvandli birikish turini hisobga oluvchi qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ρs -davr asimmetriyasi qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilgan armaturadagi eng kam va eng koʻp zoʻriqishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20) formula N < 20*106.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklanish davrlari soni N ³ 2·106 boʻlganda γs1 = γ′s1 etib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21) formula boʻyicha aniqlanuvchi γ′s1 qiymat 1,0 dan katta boʻlsa, choʻzilgan armaturani chidamlilikka tekshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Armatura sinfi

η0 qiymat

A I

0,44

A II

0,32

A III

0,28

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Armatura diametri, mm

20 gacha

30

40

60

ηs qiymat

1,0

0,9

0,85

0,8

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Armatura diametri oraliq qiymatlari uchun ηs chiziqli interpolyatsiya boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Sterjenli armaturalarning payvandli

birikish turi

ηc

 qiymati

Tutashishli bogʻlanishlar turi:

KS — M (mexanik tozalash bilan)

kesib tashlash usuli bilan

1,0

schyotka turi

0,95

KS O (mexanik tozalashsiz)

0,8

Poʻlat taglik ustida, uning quyidagicha uzunligida, vannali bir elektrodli payvand usulida bajarilgan tutashish:

tutashuvchi sterjenlar eng kichigining diametri 5 va undan ortiq

tutashuvchi sterjenlar eng kichigining 1,5 — 3 diametrida

Juftlashgan simmetrik tutashliklar

0,8

0,6

0,55

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Payvandli birikishlari mavjud boʻlmagan armatura uchun ηs =1 etib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar armaturasi chidamlilikka boʻlgan hisoblarda armatura hisobiy qarshiliklari SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Armaturaning zoʻriqtirilmagan elastiklik moduli 17-jadval boʻyicha, boshqa koʻrinishdagi armaturalarniki esa SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Armatura koʻrinishi

Armatura sinfi

Armatura taranglik moduli Es×10-3, MRa (kgf/sm2)

Sterjenli

A-I, A-II

210 (2100)

A-III

200 (2000)

A-IV, A-V

190 (1900)

A-IIIv

180 (1800)

Armaturali

cim

Vr-1

170 (1700)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Siqish mustahkamligi boʻyicha beton sinfi

V15

V20

V25

V30

V35

V40

Keltirish qiymati  v

25

23

20

18

15

10

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Gidrotexnika inshootlari temir-beton konstruksiyalarining chidamlilikka boʻlgan hisoblarida betonning siqilgan yuzasidagi notarang deformatsiyalar, armaturani betonga keltirish qiymatlarini v′ makur SHNQning 18-jadvali boʻyicha, betonning elastiklik modulini pasaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Konstruktiv talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Harorat va namlik taʼsirlarda boʻladigan konstruksiyalarni loyihalashda quyidagi konstruktiv yechimlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
berilgan tabiiy sharoitlarda eng maqbul konstruksiyani tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyani doimiy va vaqtinchalik harorat choklari bilan ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi beton yuzalarida issiqlik izolyatsiyasi moslamasi oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oldindan zoʻriqtirilgan armaturani qoʻllash (yupqa devorli konstruksiyalar uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Texnologik tadbirlar uchun quyidagilarni hisobga olish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
past haroratli marka sementlarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
plastifikatsiyalovchi qoʻshimchalardan, kultoʻldiruvchidan (zala) foydalanib sement sarfini kamaytirish bilan betonning issiqlik ajratish xususiyatini pasaytirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonlash qavati balandligining eng qulay kombinatsiyasi va qatlamlarni betonlash oraliqlari hisobiga boshlangʻich issiqlik va ekzotermiyani maksimal tarqatishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton massivlari sirtini tashqi muhitning keskin oʻzgaruvchi haroratlaridan himoya qilish hamda doimiy va vaqtinchalik issiqlik izolyatsiyasi yoki issiqlik gidroizolyatsiyasi yordamida, suv quyish, havo orqali yilning issiq paytlarida nam holatni saqlab turish uchun harorat va nam rejimlarni boshqarishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton terilmasini sovutish quvurli usulini qoʻllashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning bir jinsliligini oshirish, uning yuqori tortilishini taʼminlash, oʻq boʻylab tortishishi boʻyicha chegaraviy mustahkamligini oshirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit konstruksiyalar betonlarining harorati minimal foydalanish haroratlariga yaqin boʻlganda bir butun holga keltirish (monolitlash) va statik jihatdan noaniq konstruksiyalarni tutashtirishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Doimiy va vaqtinchalik choklar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Yaxlit beton va temir-beton inshootlarida yoriqlar paydo boʻlishini oldini olish va ularning kengayishini kamaytirish uchun quyidagi qurilish choklarini inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy harorat-choʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vaqtinchalik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Doimiy choklar inshootlar qismlarini qurilish jarayonida ham oʻzaro harakatlanish imkoniyatini taʼminlashlari lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vaqtinchalik qurilish choklari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrotexnika inshootlarini qurish jarayonida betondagi harorat-choʻkish kuchlanishlarini pasaytirilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish davrida gidrotexnika inshooti qismlarining notekis choʻkishidan kelib chiqqan zoʻriqishlarni pasaytirilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
armokonstruksiyalar, qoliplar va yigʻma elementlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Doimiy choklar haroratning sezilarli oʻzgarishlar tasiriga uchrovchi yuzalarda yoki boʻylama qirqimlarda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Doimiy va vaqtinchalik choklar oraliq masofalari iqlimiy va geologik sharoitlar, inshootlarning konstruktiv yechimlaridan, qurilish ishlarini amalga oshirish ketma-ketligiga bogʻliq ravishda tayinlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yaxlit monolit va yigʻma monolit gidrotexnika inshootlarining harorat oʻzgarish taʼsirlariga uchraydigan qismlarida qoyali asos yoki uning ichki qismi betoni bilan bogʻlanish murakkabligi sababli harorat-choʻkish choklari orasidagi masofa ushbu SHNQ ning 8-bobi talablariga muvofiq hisoblashlar orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoyali asoslar ustida boʻlgan beton gidrotexnika inshootlari doimiy choklari orasidani masofa 30 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Yigʻma-monolit konstruksiyalarni yaxlit holga keltirishda bogʻlanishni taʼminlovchi choralarni inobatga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Harorat-choʻkish zoʻriqishlar taʼsiri va asosning notekis choʻkishini kamaytirish uchun harorat muvozanatlashgandan hamda choʻkish barqarorlashtirgandan soʻng beton bilan toʻldirilgan vaqtinchalik kengaytirilgan choklarni (yakuniy bloklar) bajarishga yul quyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Boʻylama va koʻndalang armaturalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Gidrotexnika inshootlari yaxlit temir-beton elementlarida (elementlar koʻndalang kesimlari 1,5 m dan ortishi va ularda qurilish choklari mavjud boʻlishi lozim) gidrotexnika tunnellari ishlovlarida armaturalashning minimal foizi cheklanmasligi va ishchi armatura kesimi hisoblashlar yordamida aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yupqa devorli temir-beton elementlari boʻylama armaturasining koʻndalang kesim yuzasi betonning hisobiy kesimi yuzasining kamida 0,05 foizni tashkil qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Kesim balandligi va kengligi boʻyicha oʻrnatilgan armatura sterjenlari oraliq masofasi (yorugʻdagi) beton qorishmasini yotqizish va zichlashtirish qulayligini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yaxlit boʻlmagan konstruksiyalar uchun sterjenlar orasidagi masofa (yorugʻlikda), SHNQ 2.03.01-24ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yaxlit temir-beton konstruksiyalarida ishchi armatura sterjenlari orasidagi masofa (yorugʻlikda) kesim kengligi boʻyicha beton toʻldiruvchisi yirikligi bilan belgilanishi va kamida 2,5d yiriklikda boʻlishi lozim, bunda d-ishchi armatura diametri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Betonning himoya qatlamining qalinligi quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishchi armatura uchun kamida 30 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishchi taqsimlanuvchi armaturaning balandligi 1,5 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
plitalardagi xomutlar, kichik tomoni 1,5 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ustunlar uchun 20 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
minimal kesim yuzasi 1,5 m dan ortiq boʻlgan massiv konstruksiyalarning ishchi va taqsimlovchi armaturalari diametrlaridan 60 mm dan kam.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Dengiz gidrotexnika inshootlari temir-beton konstruksiyalarida betonning himoya qatlamining qalinligi quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sterjenli ishchi armatura uchun kamida 60 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
taqsimlanuvchi armatura va halqali qisqich uchun kamida 40 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu talab betonning himoya qatlamlari muntazam ravishda suv bugʻiga taʼsir qiladigan konstruksiyalar va gidrotexnika inshootlarining elementlari uchun qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning himoya qatlamlari uchun kamida V20 sinfidagi betondan foydalanilishi, betonning sovuqbardoshliligi va suvga chidamliligi loyihada koʻrsatilgandan past boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zavodda ishlab chiqarilgan yigʻma temir-beton elementlar uchun siqilishdagi mustahkamligi V15 va undan yuqori sinfli beton qoʻllanilganda, himoya qatlami qalinligi 10 mm gacha kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agressiv muhitda temir-beton konstruksiyalaridan foydalanishda himoya qatlamining qalinligi QMQ 2.03.11-96 talablari asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Yorilishga chidamli boʻlmagan yaxlit temir-beton plitalarda hamda kesim balandligi 60 sm va undan ortiq hamda armaturalash qiymati μ ≤ 0,008 boʻlgan devorlarda yoriqlar ochilishini oldini olish maqsadida kesim boʻyicha armaturalarni koʻp qatorli joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar armatura sterjenlari ikki va undan ortiq qatorlarda joylashgan boʻlsa, bu qatorlardagi sterjenlar diametrlari bir-birlaridan koʻpi bilan 40 foizga farq qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Gidrotexnika inshootlarining chidamlilik muddatlarini uzaytirish maqsadida dastlabki zoʻriqtirilmagan armatura diametri quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiq holatda olingan poʻlatdan boʻlgan sterjenli ishchi armatura uchun kamida 10 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻqilgan sim yoki tutash payvandlashni qoʻllash orqali tayyorlangan spirallar va sinchlar uchun kamida 6 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Choʻzilgan va siqilgan armaturaning boʻylama sterjenlari SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq elementning hisobiy kesimida boʻlsa, ogʻma yoki toʻgʻri usulda elementning barcha taraflariga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Bir yoʻnalishda ishlovchi elementlar uchun taqsimlanuvchi armaturaning eng katta eguvchi momenti boʻlgan kesimdagi ishchi armatura maydoni koʻpi bilan 10 foiz miqdorini qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Armaturani payvandlab birlashtirish SHNQ 2.03.01-24 talablariga asosan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Chidamlilikka hisoblanayotgan konstruksiyalarda, bir kesimda, sterjenli choʻzilgan ishchi armaturani koʻpi bilan yarmi tutashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻzilgan ishchi armatura uchun bunday konstruksiyalarda armaturani ustma-ust ulashga (payvandsiz va payvand bilan) yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Egiluvchi elementlarda kesim balandligi 700 mm dan oshganda, yon qirralari oldida uzun sterjenlar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sterjenlar orasidagi masofa balandlik boʻyicha kamida 400 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Boʻylama hisobiy armaturaga qoʻyiladigan temir-beton elementlarning sirtlarida, chekkalardagi boʻylama sterjenlarni oʻrab turuvchi koʻndalang armatura hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang sterjenlar orasidagi masofa koʻpi bilan 500 mm boʻlishi va elementning qirrasi kengligidan ikki barobar koʻp boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Markazlashmagan siqilgan chiziqli elementlarda va egiluvchan elementlarning siqilgan zonalarini hisoblashda siqilgan boʻylama armatura mavjud boʻlganda, xomutlar oʻrnatilishi, bunda ular orasidagi masofa quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻqilgan sinchlarda koʻpi bilan — 15d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
payvandlilarda koʻpi bilan — 20d (d-siqilgan koʻndalang armaturaning eng kichik diametri).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikkala holda ham xomutlar orasidagi masofa koʻpi bilan 500 mm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang armatura konstruksiyadagi siqilgan uzun sterjenlarini har qanday yoʻnalish boʻylab yon taraflarga boʻrtib chiqmasligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishchi armaturani payvandsiz ustma-ust ulash joylarida yoki elementni boʻylama armaturalash 3 foizdan ortiq miqdorni tashkil etsa, xomutlar koʻpi bilan 10d va 300 mm dan ortiq boʻlmagan masofada oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siqilgan armaturani hisoblangan yaxlit markazlashmagan siqilgan elementlarda, konstruktiv koʻndalang bogʻlanishlar orasidagi masofa (xomutlar bilan) element balandligining (kengliklarini) ikki barobargacha koʻpaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Egilgan armaturasi mavjud boʻlmagan va koʻndalang armatura hisob boʻyicha talab etilgan boʻlsa, elementlarning vertikal va koʻndalang sterjenlari orasidagi masofa quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesim balandligi 450 mm ga teng va undan ortiq boʻlgan tayanch qismlarda (kamida ¼ oraliqlar) koʻpi bilan — h/2 yoki 150 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesim balandligi 450 mm dan ortiq boʻlganda koʻpi bilan — h/3 yoki 500 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesim balandligi 2000 mm va undan ortiq boʻlganda koʻpi bilan — h/3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
prolyotning qolgan qismida kesim 300 — 2000 mm boʻlganda koʻpi bilan — 3/4 h va 500 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesim balandligi 2000 mm dan ortiq boʻlganda — (3/4) h.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Buralish bilan egilishga ishlovchi elementlarda, toʻqilgan xomutlar uchlari 30 d uzunlikda ustma-ust tushgan (perepusk) xolda yopilgan boʻlishi, payvandli sinchlarda esa ikkala yoʻnalishdagi barcha koʻndalang sterjenlar yopiq chiziq hosil qilgan holda burchakdagi boʻylama sterjenlarga payvand qilingan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Temir-beton elementlarida teshiklar armatura toʻrlari va sinchlar katakchalari oraligʻida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻlchamlari toʻr katakchalar oʻlchamlaridan ortiq boʻlgan teshiklar atrofiga qoʻshimcha armatura qoʻyilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu armatura kesimining jami maydoni oʻsha yoʻnalishdagi uzilgan ishchi armatura kesimi yuzasidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Armatura va poʻlat qoplamaning birgalikdagi ishi taʼminlanadigan poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni loyihalashtirishda, qoplama qalinligi montaj va tashish shartlari boʻyicha minimal qalinlikdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidroelektrostansiya suv oʻtkazish yoʻlining poʻlat temir-beton elementlarida poʻlat qoplama qalinligi Asis shartlarini bajarishi lozim (bunda Asi va As — muvofiq ravishda poʻlat qoplama va sterjenli armaturaning, element hisobiy kesimidagi kesim yuzasi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Temir-beton konstruksiyalar armaturasi armofermalar, payvandlanuvchi sinch va toʻrlar koʻrinishida boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Armokonstruksiyalar toʻrlari ishlarni amalga oshirish usulini hisobga olgan holda tayinlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ular betonni mexanizatsiyalashgan tarzda uzatilishi va unga ishlov berilishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish yuki va foydalanish davri yuklarini hisoblash orqali aniqlangan armatura kesim yuzasi oshirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Oʻzgaruvchi suv sathi muhitida salbiy haroratlar taʼsiriga uchraydigan beton inshootlarning ochiq yuzalari va issiq quruq iqlim sharoitlarida quriluvchi gidrotexnika inshootlarining ochiq yuzalarini A-II sinfli 16 mm diametrli toʻrlar bilan armaturalash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqa barcha hollarda beton inshootlarning ochiq yuzalarini konstruktiv armaturalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton elementlarini konstruksiyalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarni SHNQ 2.03.01-24 talablariga asosan loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Tortilgan armatura detallarini payvandlashga yoʻl qoʻyilmaydi (bundan betonni siqib qoʻyilgandan keyin berilgan zoʻriqishdan soʻng materialdan chiqib turuvchi tarang armatura detallarini payvandlash mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Boʻylama zoʻriqtirilmaydigan armatura elementning tashqi yuzasiga oʻrnatilishi, bunda koʻndalang armatura (xomutlar) zoʻriqtirilgan armaturani oʻrab olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Qovurgʻali elementlarda sterjenli zoʻriqtiriladigan armatura har bir qovurgʻaning oʻqi boʻyicha yoki unga simmetrik holda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Diametri 10 mm va undan ortiq boʻlgan davriy kesimli issiq holda choʻzilgan poʻlatdan boʻlgan armatura sterjenlari uzunligi boʻyicha ulash, kontakt chokli payvandlash orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kontakt chokli payvandlash uchun kerakli jihozlar boʻlmaganda yoysimon payvandlashni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A-IIIv sinf armatura sterjenlari tortilishidan avval payvandlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻzilgan sterjenlarning payvand choklarini katta kuch taʼsir etadigan joylarga qoʻyishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlar oxirida kuchlanishlar uzatish maydonining kamida 60 foizi va 20 sm dan kam boʻlmagan qismi uzunligida qoʻshimcha koʻndalang armatura oʻrnatilgan boʻlishi lozim (armaturaning barcha uzuna sterjenlarini oʻrab oluvchi payvandlash toʻrlari 5 — 10 sm qadamli xomutlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar elementning yon taraflaridagi zoʻriqtirilgan boʻylama armatura yuqori va pastki chegaralarga yaqin joylashtirilgan boʻlsa, bunda yakuniy qismlarda koʻndalang armatura hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang armaturaning umumiy maydoni, chidamlilikka hisoblangan konstruksiya kesimining maʼlum bir chegarasida joylashgan boʻylama zoʻriqtirilgan armaturaga birinchi yoʻqotishlarni hisobga olgan holda tushadigan tortilish kuchlanishining 30 foizini oʻziga qabul qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻshimcha koʻndalang armaturaning kesim yuzasi quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chidamlilikka hisoblanmaydigan konstruksiyalar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chidamlilikka hisoblanadigan konstruksiyalar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σsp — SHNQ 2.03.01-24 talablari boʻyicha qabul qilinuvchi, birinchi yoʻqotishlarni hisobga olgan holdagi armaturadagi dastlabki kuchlanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asp — kesimning bir tarafidagi xomutlar ichida joylashgan elastik koʻndalang armatura kesimlar yuzalarining eng kattasi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Qoʻshimcha koʻndalang armaturani A-II yoki A-III sinfidagi armatura poʻlatdan payvandlangan yopiq xomutlar koʻrinishida hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementlar tayanish shartlarida uning oxirgi qismida poʻlatdan boʻlgan tayanch plitasi oʻrnatiladigan boʻlsa, bunda qoʻshimcha koʻndalang armatura payvandlash orqali birlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Asosiy hisobiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Beton va temir-beton konstruksiyalar hisoblarida chegaraviy holatlarni QMQ 2.06.01-97 talablariga asosan loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Beton va temir-beton konstruksiyalarni birinchi gurux chegaraviy holatlar buyicha yuklar va taʼsirlar yigʻindisi (kombinatsiya) hamda ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha yuklar va taʼsirlarning asosiy yigʻindisi (kombinatsiya) hisoblari talablari taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblar konstruksiyani barpo etish, tashish, montaj qilish va undan foydalanishning barcha bosqichlari uchun amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Beton konstruksiyalar quyidagicha hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) birinchi guruh chegaraviy holatlari boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mustahkamligi, konstruksiyaning turgʻunligi va shaklini tekshirish orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) ikkinchi guruh chegaraviy holatlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ushbu SHNQning 9 va 10-boblariga muvofiq yoriqlar paydo boʻlishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Temir-beton va poʻlat temir-beton konstruksiyalar quyidagicha hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) birinchi guruh chegaraviy holatlari boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mustahkamligi, konstruksiyaning shaklining turgʻunligini tekshirish bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻp qayta takrorlanuvchi yuklar taʼsiriga chidamliligi boʻyicha (ushbu SHNQning 8-bobiga muvofiq).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikkinchi guruh chegaraviy holatlar buyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqlar paydo boʻlishiga ushbu SHNQning 9-bobiga muvofiq gidrotexnika inshootidan foydalanish davrida ularning paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaslik hollariga (yoriqbardosh) yoki yoriqlar ochilishi kattaligini cheklash boʻyicha (yoriqbardosh emas);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
deformatsiyalar boʻyicha ushbu SHNQning 9-bobiga muvofiq siljishlar kattaligi konstruksiyada yoki unda boʻlgan mexanizmlardan normal foydalanish imkoniyatlarini cheklashi mumkin boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni loyihalashda qoʻshimcha ravishda quyidagi mustahkamliklarni hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.05-23 ga muvofiq ravishda metall qoplamaga transport, montaj va qurilish yuklarini taʼsirini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tunukasimon armatura va betonning qoʻshma holda ishlashini taʼminlovchi ankerlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Gidrotexnika inshootlari beton va temir-beton elementlar konstruksiyalarini hisoblashda chegaraviy holatlarni paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligini taʼminlovchi quyidagi shartlardan biriga rioya qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γnγlcF≤γcR;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γnγlcσ≤γcϕ(γbRb; γsRs) ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F, R — deformatsiya yoki boshqa parametrning umumlashtirilgan kuchi taʼsirining mos ravishdagi hisobiy qiymatlari (kuch, moment), ular orqali elementning chegaraviy holati va umumlashtirilgan tutib turish qobiliyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rb ,Rs — beton va armaturaning hisobiy qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ — hisobiy zoʻriqishlar (beton yoki armaturadagi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϕ — elementning zoʻriqish deformatsiyalangan holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γn — ishonchlilik qiymati, chegaraviy holatlar uchun QMQ 2.06.01-97 ga muvofiq qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlc — yuklarning mujassamligi qiymati boʻlib, QMQ 2.06.01-97 ga muvofiq qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γc — gidrotexnika inshootining turi yoki konstruksiyasi, material koʻrinishi, hisobiy sxemalar yaqinligi, chegaraviy holat turi va omillarni hisobga oluvchi ish sharoitlari qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb, γs — beton va armatura ishlash sharoitlari qiymati boʻlib, ushbu SHNQning 6 va 13-jadvallari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Yigʻma-monolit va tutib turuvchi armaturali konstruksiyalarni ishlashining quyidagi ikki bosqich uchun hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklar taʼsiriga nisbatan berilgan mustahkamlikka erishgunigacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
taʼsir etuvchi yuklarga nisbatan berilgan mustahkamlikka erishganidan soʻng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Asosi ankerlangan toʻgʻonlar uchun anker moslamalarining koʻtarish qobiliyatini, beton va ankerlardagi zoʻriqishlarni hisoblar hamda tajriba izlanishlari asosida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ankerlarni korroziyadan himoya qilish boʻyicha tadbirlar inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar bilan loyihalashda ankerlarni takroran tortish yoki almashtirish va betondagi ankerlar holati ustidan nazorat kuzatuvlarini olib borish imkoniyatlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Yigʻma konstruksiyalar elementlarini koʻtarish, tashish va montaj qilishda yuzaga keluvchi zoʻriqishlar hisoblarida, elementning oʻz ogʻirligidan paydo boʻladigan yuklanishga SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha dinamik qiymat kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Beton va temir-beton elementlarining mustahkamligi va yoriqbardoshligini baholash (zoʻriqish yoki kuchlanishlar boʻyicha) oʻlchamlari nisbati orqali aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Inshootning tutib turish qobiliyati hamda uni normal foydalanishga yaroqliligi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ichki zoʻriqishlar (eguvchi va buruvchi momentlar, normal va qirqib oʻtuvchi kuchlar), kuchlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siljish va burilish burchaklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning yoriqlar va sirgʻanish xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
materiallar zoʻriqishi va deformatsiyalari orasidagi nochiziq bogʻlanish, inshootning barpo etish ketma-ketligi va yuklarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Statik aniqlangan sterjenli elementlar, toʻsinlar va arkalarni hisoblash, birinchi va ikkinchi guruh ichki zoʻriqishlar (eguvchi va buruvchi momentlar, normal hamda qirqib oʻtuvchi kuchlar, siljish va burilish burchaklari) materiallar qarshiligi uslublari boʻyicha belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chiziqli siljish va burilish burchaklarini aniqlashda, betonda yoriqlar paydo boʻlishi natijasida kesimlar qattiqligini oʻzgarishi hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriq paydo boʻlish shartlari ushbu SHNQning 135-bandiga asosan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan konstruksiyalarda, toʻsinlar va arkalarning ichki zoʻriqish kuchlari hamda siljishlarini qurilish mexanikasi usullari bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, kesimlar qattiqligi oʻzgarishini sababli betonning noelastik ishlashi natijasida yoriqlar paydo boʻlishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Elementlarning (toʻsin-devorlar, konsol devorlar, qalin arkalar va quvurlar hamda hajmli elementlar) zoʻriqishlari mustahkamligi hamda yoriqbardoshligini, ushbu SHNQning 90-bandini hisobga olgan holda elastiklik nazariyasi yordamida yoki tajribalar bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Kalta toʻsinlar va konsollar, oʻrtacha qalinlikdagi, qalin plitalar va arkalar mustahkamligi va yoriqbardoshligini tekshirishda, zoʻriqishlarni ushbu SHNQning 90-bandini hisobga holda hisobiy kesimdagi elastiklik nazariyasi yordamida yoki tajribalar bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchlanishlar esa kesimdagi zoʻriqishlarga teng taʼsir etuvchi epyuralar kattaligi boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N=D-Z; M=D·z
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
D va Z — siquvchi va choʻzuvchi kuchlanishlarning teng taʼsir etuvchi epyurlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
z — juft ichki kuchlar yelkasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Konsol turidagi plitali elementlar yoki ikki qarama-qarshi tomonlarga tayanib turuvchi elementlar uchun teng taqsimlangan yuklar taʼsiri, mustahkamlik va yoriqbardoshlik boʻyicha konsol yoki toʻsinli elementlar kabi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, hisoblar plitaning bitta kengligi uchun amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Elementning hisobiy kesimlaridagi suvning qarshi bosimi miqdori konstruksiyalardan foydalanish davridagi ishlash shart-sharoitlarini hamda ushbu SHNQning 9-bandini hisobga olib aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlari yaxlit bosimli, suv osti beton va temir-beton konstruksiyalar elementlarida suvning qarshi bosimi hajmli kuch kabi hisobga olinishi hamda QMQ 2.06.06-98 boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suvning qarshi bosimini monolit kesimlar hamda betonlovchi choklar bilan tasodifiy mos keladigan kesimlar uchun inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Bosimli, sterjenli, plitali, arkali va halqasimon elementlar hisobiy kesimlaridagi qarshi bosim zoʻriqishini, qarshi bosim taʼsirini hisobga olgan holda kuchlanishlar epyurasi yuzasiga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur zoʻriqishlar kesimning alohida nuqtalarida 2b ga teng qilib qabul qilinishi lozim, bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
p — gidrostatik bosim intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α2b — betondagi qarshi bosimning samarali maydon qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriqbardoshlilikka chidamli elementlar uchun suvning gidrostatik bosimi intensivligining bosimli (yuqori) qirradagi bosim qiymatidan pastki qirradagi bosim qiymatigacha oʻzgarishining chiziqli talablarni qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriqbardosh boʻlmagan elementlar uchun gidrostatik bosim oʻzgarishi chiziqli talabi faqat kesimning siqilgan maydoni chegarasi ichida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriqlar chegarasida suv sathi ostida yoriqlarning chuqurlashishi bilan aniqlanuvchi bir xil maromdagi bosim qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I va II sinf gidrotexnika inshootlari uchun qarshi bosim samarali maydoni qiymati α2b filtrlanishga qarshi uskunalarni hisobga olgan holda tajriba izlanishlari asosida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sterjenli va plita elementlarining egiluvchi, markazlashmagan, siqilgan va markazlashmagan choʻzilgan kesimlarida, tajriba izlanishi maʼlumotlari boʻlmagan hollarda α2b ning quyidagi qiymatlari qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,0 — kesimlarning choʻzilgan va yoriqlar tarqalgan maydonida,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,0 — elementlar kesimining siqilgan maydonida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning siqilgan maydoni balandligi tekis kesimlar nazariyasi asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriqbardosh boʻlmagan elementlarda yuk ostida choʻzilgan beton ishi hisobga olinmasligi va kesimning siqilgan maydonida betonning zoʻriqishlari epyurasi uchburchaksimon shaklda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻshimcha zoʻriqishlarni aniqlashda kesimning zoʻriqish holati koʻrinishi barcha yuklarning taʼsiri ostidagi tekis kesimlar nazariyasidan kelib chiqqan holda oʻrnatilishi, bunda qarshi bosim kuchini hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Gidrotexnika inshootlari beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarini hisoblashda qurilish davri uchun oʻrnatilishi, keyinchalik doimiy xususiyatga ega qoʻshimcha bogʻlanishlarni (estakada, kran osti yoʻllari toʻsinlari ishlarni amalga oshirish uchun qoʻshimcha armatura) koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Taʼmirlash yoki rekonstruksiya qilish vaqtida kuchlanishlarga uchraydigan beton va temir-beton konstruksiyalar elementlarini hisoblashda, taʼmirlash yoki rekonstruksiya qilishdan avval beton va armaturadagi zoʻriqishlarni hamda deformatsiya diagrammasini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Mazkur SHNQ bilan tartibga solinmagan hisoblar (oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarni hisoblash, umumiy holatda kesimlarni hisoblash, markazlashmagan tarzdagi qiyshiq siqilish va qiyshiq egilish, kalta konsollar hisobi, ezilish va uzilishga boʻlgan hisoblar, oʻrnatiladigan qismlar) SHNQ 2.03.01-24 ga asosan, port hamda transport inshootlarini loyihalash esa SHNQ 2.05.03-22 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarining mustahkamligi va chidamliligini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Beton elementlarini mustahkamligining hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Chegaraviy holatlarining yuzaga kelish shartlari kuchlanishlar orqali ifodalanadigan elementlarning mustahkamlik hisoblari mazkur SHNQning 19-jadvaliga, ularning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlar uchun esa 101 — 106-bandlarning talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chegaraviy holatning yuzaga kelish shartlarini kesimlardagi kuchlanishlar orqali foydalanish mumkin boʻlmagan elementlarning mustahkamlik hisoblari ushbu SHNQning 91, 101, 102 va 108-bandlariga muvofiq bosh zoʻriqishning taʼsir maydonchalari uchun bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Element oʻlchamlari nisbati

Element nomi

Chegaraviy holatning boshlanishini baholash usuli.

Kuchlanishlar

 boʻyicha

Zoʻriqishlar boʻyicha

1

2

3

4

5

A. Toʻsinli konstruksiyalar — b  3h

1.

l/h ³6

Sterjenli elementli-toʻsin

+

2.

3 l/h < 6

Kalta toʻsin

+

+

3.

l/h < 3

Toʻsin-devor

+

B. Konsol konstruksiyalari — b3h

4.

l/h  3

Sterjenli element-konsol

+

5.

1,5 l/h < 3

Kalta konsol

+

+

6.

l/h < 1,5

Konsolli devor

+

V. Plitali konstruksiyalar b >3h

7.

a/h> 6

Yupqa plita

+

8.

3 a/h> 6

Qalin plita

+

+

9.

a/h< 3

Hajmli element

+

G. Arkali va halqasimon konstruksiyalar

10.

t/R 0,1

Yupqa, arka, halqa

+

11.

0,1<t/R0,25

Oʻrtacha qalinlikdagi arka, halqa

+

+

12.

t/R> 0,25

Qalin arka, halqa

+

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Ushbu jadvalda quyidagi ifodalar qabul qilingan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l — toʻsin yoki konsol uzunligi (qanoti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b va h — elementning kengligi va koʻndalang kesimi balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — plitaning kichik tomoni uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — halqa devori va arka qalinligi; R — arka, halqa oʻq chizigʻi uzunligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Foydalanish shartlari boʻyicha yoriqlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻyiladigan markazlashmagan siqilgan elementlar hisobida, choʻzilgan kesim yuzasidagi beton qarshiligi hisobga olinmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha egiluvchi elementlar hamda foydalanish shartlari boʻyicha yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydigan markazlashmagan siqilgan elementlar hisoblarida betonning choʻzilishiga boʻlgan qarshiligini inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Quyidagi holatlarda kesimning choʻzilgan maydonidagi beton mustahkamligi orqali aniqlanuvchi beton konstruksiyalarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ularda yoriqlar paydo boʻlishi halokatga olib kelmasa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan deformatsiyalar yoki konstruksiyaning suv oʻtkazmaslik xususiyatini buzilishiga olib kelmaydigan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, konstruksiyalar elementlarini yoriqbardoshliligini tekshirish harorat, namlik taʼsirlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Egiluvchi elementlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Chegaraviy holati yuzaga kelish shartlari kuchlanishlar orqali ifodalanadigan va yuklar taʼsir qilish tekisligiga nisbatan simmetrik boʻlgan egiluvchan beton elementlarni quyidagi 24-formula orqali hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγn M γcγb Rbt τWt, (24)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlc,γn QMQ 2.06.01-97 boʻyicha qabul qilinuvchi qiymatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γc gidrotexnika inshootlarining alohida koʻrinishlarini loyihalashga boʻlgan shaharsozlik normalari va qoidalari boʻyicha qabul qilinuvchi inshootning ish sharoitlari qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb=γb1γb2γb3γb4γb13 ushbu SHNQning 6-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi betonning ish sharoitlari qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rbt τ konstruksiyani foydalanish yuklar bilan yuklanishi vaqtida talab qilinadigan betonning choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wt kesimning choʻzilgan qirrasi uchun qarshilik momenti, bunda betonning elastik ishlashini taxmin qilish bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Markazlashmagan siqilgan elementlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Beton konstruksiyalarning yuk taʼsiriga nisbatan simmetrik boʻlgan, chegaraviy holatining yuzaga kelish shartlarini kuchlanishlar orqali ifodalanadigan markazlashmagan siqilgan elementlarini, betonning qayishqoqligini inobatga olib hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-chizma. Markazlashmagan siqilgan beton elementi boʻylama oʻqiga normal kesimdagi kuchlanishlar epyurasi va zoʻriqishlar sxemasi a kesimning choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olmagan holda b kesimning choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olgan holda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chegaraviy siquvchi va choʻzuvchi zoʻriqishlar qiymatlari quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kesimning yuk ostida choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olmagan holda hisoblashda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγn σcφγcγb R, (25)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σc ciquvchi chekka kuchlanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ — elementlarning egiluvchanligi taʼsirini hisobga oluvchi va ushbu SHNQning 20-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb =γb1γb2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rkonstruksiyaning foydalanish yuklari bilan yuklanish vaqtida talab qilinuvchi, betonning siqishga boʻlgan hisobiy qarshiligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchakli kesimlar quyidagi 26-formula boʻyicha hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlc γn N ≤ 1,5 γc γb φ (0,5-η )RA, (26)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A=bh -elementning koʻndalang kesimi maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklanishning nisbiy eksentrisiteti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kesimning yuk ostida choʻzilgan maydoni qarshiligini hisobga olgan holdagi hisobda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wckesimning siqilgan qirrasi uchun qarshilik momenti boʻlib, betonning qayishqoq holda ishlashini faraz etgan holda aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb=γb1 γb2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb = γb1 γb2 γb3 γb4γb13.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻlgandagi zoʻriqishlar epyurasi bir xil boʻlgan markazlashmagan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan beton elementlar hisoblari 27-formula boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Egiluvchan beton elementlarini boʻlganda hisoblashda, uzoq muddatli yuklar konstruksiyaning yuk koʻtarish qobiliyatiga taʼsiri SHNQ 2.03.01-24 ga asosan va ushbu SHNQda qabul qilingan hisobiy qiymatlarni kiritish orqali hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Mazkur SHNQning 26-formulasi boʻyicha hisoblanuvchi toʻgʻri burchak kesimli elementlarning asosiy va maxsus yuklar yigʻindisida seysmik taʼsirlarni hisobga olmagan xolda ogʻirlik markaziga nisbatan hisobiy zoʻriqish ekssentrisiteti qiymati 0,3 h dan oshmasligi hamda maxsus yuklar yigʻindisida seysmik taʼsirlarni hisobga olgan xolda 0,325 h dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Markazlashmagan siqilgan beton elementlari ikki tavrli, tavrli, qutichasimon va kesim yadrosi tashqarisiga chiquvchi ekssentrisitetlarda toʻgʻri burchaklidan farq qiluvchi boshqa shakldagi koʻndalang kesimli, shuningdek eo >0,3h (yoki eo>0,325h) boʻlgandagi toʻgʻri burchakli toʻrtburchak kesimli elementlar boʻlinuvchi uzun yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaydigan shartlar boʻyicha tekshirilishlari lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnσyt ≤φγcγb Rbt τ , (29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kundalang maydonlarning siqilgan qismi chegarasidagi choʻzuvchi zoʻriqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻzuvchi zoʻriqishlar σyt va ular taʼsir etish chegaralaridagi maydon balandligi hyt, umumiy holda oxirgi elementlar hisobi (OEH) usuli orqali aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri toʻrtburchak kesimli elementlar V20 va undan yuqori sinf betonidan tayyorlanganda, boʻlinuvchi uzun yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha tekshirishlarni bajarmaslikka yoʻl qoʻyiladi, bunda quyidagi shartlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnσs ≤12φγcγb Rbt τ, (30)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda: γb=γb1 γb5γb13.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Egiluvchi beton va markazlashmagan siqilgan elementlar, chegaraviy holatlari yuzaga kelish shartlari zoʻriqish orqali ifodalanuvchi, hisobiy kesimlarda koʻndalang kuchlar taʼsir etish holatida ogʻma kesimlar mustahkamligi quyidagi shartlar boʻyicha tekshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnσmt ≤γcγb Rbt τ, (31)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda: γb=γb1γb2γb3γb5γb13;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σmtbetonning qiya maydonlarga taʼsir etuvchi asosiy chuziluvchi zoʻriqishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tavrli, qoʻshtavrli, xochli, qutichasimon kesimlarga asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar neytral oʻq darajasida, kesimning ogʻirlik markazida va kesim kengligining keskin oʻzgarish joylarida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betondagi asosiy choʻziluvchi va siqiluvchi zoʻriqishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σx va σy betonning koʻndalang va parallel koʻndalang oʻqlarga perpendikulyar joylashgan maydonidagi, normal zoʻriqishlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τxybetondagi urinma zoʻriqishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σx ,σy va τxy zoʻriqishlar betonning qayishqoq holda ishlashida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σx va σy zoʻriqishlar mazkur SHNQning 32-formulasiga muvofiq boʻlishi, bunda agar ular choʻzuvchi boʻlsa “musbat” ishora bilan va siquvchi boʻlsa, “manfiy” ishora bilan qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementlar uchun kesimning oʻzgaruvchan balandligi buyicha zoʻriqishlarni τxy elastiklik nazariyasi yoki OEH boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Egilish burchagining biridan ikkinchisiga nisbatan Θ dan 30 o gacha boʻlgan qiymatlarida τxy quyidagi formula boʻyicha aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
y — elementning gorizontal (vertikal) chegarasidan urinma zoʻriqishlarning qiymatlari aniqlanadigan nuqtagacha boʻlgan masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sygorizontal (vertikal) chegaradan “y” masofaga gorizontal (vertikal) boʻyicha cheklangan kesim qismining statik momenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb3qiymatini aniqlashda kesimning choʻzilgan maydoni balandligi ht zoʻriqishlar epyurasida asosiy choʻzuvchi tekislikda joylashgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar urinma zoʻriqishlar elementning kundalang kesimida kesuvchi kuch taʼsiri bilan kelib chiqqan boʻlsa, γb3=1,0 (ht = ∞) deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Chegaraviy holatlar yuzaga kelishi shartlari zoʻriqishlar bilan belgilanuvchi beton elementlarini choʻzuvchi σmt va siquvchi σmc zoʻriqishlarning chegaraviy shartlardan kelib chiqib hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asosiy zoʻriqishlar boʻyicha mustahkamlikni tekshirish ushbu SHNQning 31-formulasi orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asosiy siqiluvchi zoʻriqishlar boʻyicha mustahkamlikni tekshirish quyidagi formula orqali bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnσms≤γcγb R, (34)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, γb=γb1 γb2 γb5.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Temir-beton elementlarining mustahkamligini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Chegaraviy holatlari yuzaga kelish shartlari zoʻriqishlar orqali belgilanuvchi temir-beton elementlarining mustaxkamligi hisoblari ularning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlar uchun, shuningdek oʻqqa qiya boʻlgan eng xavfli yoʻnalishdagi kesimlar uchun ushbu SHNQning 110 — 117, 119 — 128 va 130-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Burovchi momentlar mavjud boʻlganda spiral yoriqlarni boʻlishi mumkin boʻlgan eng xavfli choʻzilgan maydoni yoʻnalishlari bilan chegaralangan hajmiy kesimlarning mustahkamligini tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementlarni yukning mahalliy taʼsiriga (siqilish, bosish, uzish) hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chegaraviy holatlarning yuzaga kelish shartlarini kesimdagi zoʻriqishlar orqali ifodalash mumkin boʻlmagan temir-beton elementlarining mustahkamlik hisoblari, betonning asosiy choʻzuvchi zoʻriqishlari taʼsir maydonchalari uchun hamda ushbu SHNQning 118 va 129-bandlariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlarning mustahkamligini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimdagi chegaraviy zoʻriqishlarni quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning choʻzilishga qarshiligi nolga teng deb;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning siqilishga boʻlgan qarshiligi betonning siqilgan maydoni boʻyicha taqsimlangan, Rga teng zoʻriqishlar bilan ifodalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
armaturadagi choʻzuvchi zoʻriqishlar choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshilikdan ortiq boʻlmagan tarzda qabul qilinadi Rs (sterjenli armatura uchun) va Rsi (yoyma-tekis armatura uchun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
armaturadagi siquvchi zoʻriqishlar siqishga boʻlgan hisobiy qarshilikdan katta boʻlmagan tarzda qabul qilinishini Rsc va R′si;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
element kesimida har xil turdagi va sinfdagi armatura oʻrnatilganda mustahkamlik hisoblashda ham tegishli hisobiy qarshiliklar kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yaxlit elementlarda (koʻndalang kesimi balandligi 1,5 m dan ortuvchi va qurilish choklari mavjud boʻlgan elementlarda) betonning siqilgan maydonida zoʻriqishlarning uchburchakli epyurasini taxminan hisoblanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Tashqi kuch kesimning simmetriya oʻqi tekisligida taʼsir qilganda va armatura elementning koʻrsatilgan tekislikka perpendikulyar qirralarida toʻplanganda, elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlarni hisoblashda siqilgan beton maydoning nisbiy balandligi va betonning siqilgan maydonining nisbiy balandligi oʻrtasidagi aloqaga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siqilgan zonaning nisbiy balandligi tashqi va ichki kuchlar tizimi taʼsiridagi element muvozanatining tegishli shartlaridan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Katta eksentrisitetli egiluvchi va markazdan tashqari choʻzilgan temir-beton elementlar, ξ≤ ξR shartni qanoatlantirishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Moment va normal kuchning taʼsir tekisligiga nisbatan simmetrik boʻlgan, taranglashmaydigan armatura bilan armaturalangan elementlar uchun chegaraviy qiymatlar ushbu SHNQning 21-jadvali boʻyicha, taranglashadigan armatura bilan armaturalangan elementlar uchun esa SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Armatura sinfi

Beton sinflaridagi ξR ning chegaraviy qiymatlari

V17,5 va undan past

V20 dan

V30 gacha

V35 va undan yuqori

A-I

0,70

0,65

0,60

A-II, A-III, Bp-I

0,65

0,60

0,50

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Siqilgan maydonning balandligi 2 a¢ dan kichik boʻlsa, hisoblarda siqilgan armaturani hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Egiluvchi elementlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. V30 va undan past sinf betonlaridan boʻlgan va koʻndalang kesim vertikal oʻqiga nisbatan simmetrik joylashgan egiluvchi poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar (2-chizma) ξξR boʻlganda quyidagi mustahkamlik shartlari orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnM≤γc(γb RSb +γsRscS′ssR′si S′si ), (35)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, neytral oʻq holati quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda aniqlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb R Ab +γs Rsc A′s s R′si A′si= γs Rs As s Rsi Asi, (36)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35 va 36-formulalarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rs, Rss, Rsi, R′simuvofiq choʻzilgan va siqilgan sterjenli hamda listli armaturalarning hisobiy qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ab, As, A′s, Asi, A′si asosan betonning siqilgan maydoni, choʻzilgan va siqilgan sterjenli hamda listli armaturalarning koʻndalang kesim yuzasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sb,S′s, S′si siqilgan beton maydoni, siqilgan sterjenli va listli armaturaning choʻzilgan sterjenli hamda listli armaturalarda teng taʼsir etuvchi kuchlar qoʻyilgan nuqtaga nisbatan koʻndalang kesim yuzasining statik momentlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-chizma. Egiluvchi poʻlat-temir-beton elementi boʻylama oʻqiga normal kesimida, uning mustahkamligini tekshirishdagi zoʻriqishlar sxemasi va kuchlanishlar epyuralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Listli armaturaning hisobiy qarshiliklari SHNQ 2.03.05-23 boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ab = bx ; Asi = bdsi ; A′si = bd′si ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sb = Ab(ho – 0,5x); S′s=As′(ho - a′) ; Ssi = A′si(ho + 0,5d′si),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
va elementning koʻndalang kesimining balandligi va kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a va a′ — choʻzilgan va siqilgan armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlardan beton kesimining eng yaqin qirrasigacha boʻlgan masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dsi va d′si choʻzilgan Asi va siqilgan A′si yoyiq listli armatura qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ho = h-ys- d′si kesimning ishchi balandligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻzilgan sterjenli va listli armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar qoʻyilgan nuqta holati (ushbu SHNQning 2-chizmasida keltirilgan) quyidagi shartlardan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyada biror armatura elementi (siqilgan listli va sterjenli armatura, choʻzilgan listli armatura) mavjud boʻlmaganda 35 va 36-formulalarda ushbu armatura elementlariga mos keladigan kesimning geometrik xususiyatlarini nolga teng deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchakli kesimli temir-beton (listli armatura boʻlmagan) elementlar uchun 35 va 36-formulalar quyidagi koʻrinishda boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(38)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(39)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V30 va undan past sinf betonidan boʻlgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligi ξ > ξR boʻlganda, x = ξR ho etib qabul qilgan holda 35 39-formulalar boʻyicha tekshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V30 sinfidan yuqori boʻlgan betondan boʻlgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligini SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq ushbu SHNQda qabul qilingan hisobiy qiymatlarni inobatga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Markazlashmagan siqilgan elementlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Beton sinfi V30 va undan pastroq boʻlgan markazlashmagan siqilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar simmetrik koʻndalang kesimga nisbatan quyidagi mustahkamlik shartlarini taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnNe≤γc(γb RSb +γsRscS′ssR′si S′si ), (40)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilgan armaturada teng taʼsir etuvchi kuchlar qoʻyilgan nuqtaga nisbatan tashqi boʻylama kuchning eksentrisiteti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-chizma. Markazlashmagan siqilgan poʻlat-temir-beton elementining boʻylama oʻqiga normal kesimdagi zoʻriqishlarning mustahkamligini tekshirishdagi zoʻriqishlar sxemasi va kuchlanishlar epyurasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(STRA choʻzilgan armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar qoʻyilgan nuqta).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, neytral oʻqning holati quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ξ≤ ξR boʻlganda quyidagi tenglik bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnN=γc(γb RAb sRscA′ssR′siA′si-γsRss As - γsRsiAsi ), (41)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ξ> ξR boʻlganda quyidagi tenglik bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, σsiσsi — sterjenli choʻzilgan va listli armaturadagi zoʻriqishlar quyidagi formulalar orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(43) (44)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun quyidagi shartlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyada armaturalash elementi boʻlmaganda (siqilgan listli va sterjenli armatura, choʻzilgan listli armatura) 40, 42-formulalarda armaturalash elementlarga muvofiq boʻluvchi koʻndalang kesim geometrik tavsiflarini nolga teng deb olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli temir-beton (listli armatura mavjud boʻlmagan) elementlar uchun mustahkamlik shartlari quyidagicha bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(45)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, neytral oʻq holati quyidagicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(46)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻlganda ushbu shartlardan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(47)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻlganda ushbu shartlardan foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σs choʻzilgan sterjenli armaturadagi zoʻriqishlar mazkur SHNQning 43-formulasi orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Beton sinfi V30 dan yuqori boʻlgan markazlashmagan siqilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligini tekshirish, ushbu SHNQda qabul qilingan hisobiy qiymatlarni hisobga olgan holda SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Markazlashmagan siqiluvchan elementlar egiluvchanligi hisoblarini lo/ r≥ 35, toʻgʻri burchak kesimli elementlarining lo/ b ≥ 10, boʻylama kuchlanish ekssentrisitet tekisligida va normal tekislikdagi egiluvchanligini hisobga olib hamda SHNQ 2.03.01-24 ga asosan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. Markazlashmagan choʻzilgan elementlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Markazlashmagan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar mustahkamligini tekshirish boʻylama kuch N joylashish holatiga bogʻliq holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama kuch N armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar oralariga As va Asi bir tomondan va Asi va A′si; ikkinchi tomondan qoʻyilgan boʻlsa, markazlashmagan choʻzilgan elementlar quyidagi mustahkamlik shartlariga muvofiq boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(48) (49)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
As va Asi armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar holati mazkur SHNQning 37-formulasi boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A′s va A′si armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar holati quyidagi shartlardan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(50)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli poʻlat-temir-beton elementlarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asi = bdsi , A′si = bd′si
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir-beton elementlarining (listli armatura mavjud boʻlmaganda) mustahkamligini aniqlashda 48-49-formulalarda Asi, A′si, d′si va d′si qiymatlarni nolga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-chizma. Poʻlat-temir-beton elementining mustahkamligini tekshirishda markazlashmagan choʻzilgan boʻylama oʻqiga nisbatan normal kesimdagi zoʻriqishlar sxemasi va kuchlanishlar epyurasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) boʻylama kuchva armaturalarga teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar oraligʻida bir tomondan va va ikkinchi tomondan qoʻyilgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) boʻylama kuch armaturadagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar oraligʻidagi masofa tashqarisida qoʻyilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama kuch armaturalardagi teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar As va Asi bir tomondan hamda ikkinchi tomondan va orasidagi masofa maydoning tashqarisida qoʻyilgan boʻlsa, markazlashmagan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir­-beton) elementlar ξ ≤ ξR boʻlganda quyidagi mustahkamlik shartlariga muvofiq berishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnNe≤γc( γb RSb sRscS′ssR′si S′si), (51)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, neytral oʻqning joylashish holati quyidagi shart orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(52)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrib chiqilayotgan konstruksiyada armaturalash elementi mavjud boʻlmagan holda (siqilgan listli va sterjenli armatura, choʻzilgan listli armaturani) ushbu SHNQning 51 hamda 52-formulalarda armaturalash elementlariga muvofiq keluvchi koʻndalang kesimning geometrik tavsiflarini nol ga teng etib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli temir-beton (listli armatura mavjud boʻlmaganda) elementlar uchun mustahkamlik sharti (51-formula) quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(53)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, neytral oʻqning holati quyidagi shartlar orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(54)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ξ>ξR markazlashmagan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlarining mustahkamlik hisobi x = ξRho deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-§. Markazlashgan choʻzilgan elementlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Markazlashgan choʻzilgan poʻlat-temir-beton (temir-beton) elementlar quyidagi mustahkamlik sharti orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnN≤γc( γsRs AssRsiSsi), (55)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli elementlar uchun Asi = bdsi .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir-beton (listli armatura mavjud boʻlmaganda) elementlar uchun (55) quyidagi shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnN≤γcγsRs As , (56)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Gidroelektrostansiyalar, gidroakumulyatsiyalovchi elektrostansiyalar va boshqa inshootlarga suv olib kirish uchun qoʻllaniladigan, hisobiy kesimlaridagi chegaraviy holatlari zoʻriqish orqali ifodalanadigan poʻlat-temir-beton elementlar (turbinali suv oʻtkazgichlar,turbinali bloklar, zatvorli kameralar) hisobiy kesimlardagi zoʻriqishlar epyurasini aniqlashda quyidagi shartlarni inobatga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnσs≤γcγsRs, (57)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnσsi≤γcγsRsi, (58)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σs va σsi sterjenli armatura va qoplamadagi choʻzuvchi zoʻriqishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya boʻlgan kesimlarning koʻndalang kuch va eguvchi moment taʼsiriga boʻlgan kesimlar mustahkamligi hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Koʻndalang kuch taʼsiriga boʻlgan hisoblarda quyidagi shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnQ≤0,25γcγb7Rbho, (59)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda: b-kesimdagi elementning minimal kengligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Elementning koʻndalang kuch taʼsiriga boʻlgan hisoblarida koʻndalang oʻqiga ogʻma va kesimlarning mustahkamlikka boʻlgan hisoblarini quyidagi shartlar bajarilgandagina yoʻq qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
plitali konstruksiyalar uchun fazoda ishlashi va qattiq asosda joylashgan konstruksiyalar uchun (bosimli devorlar, vertikal konsollar bundan mustasno):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnQ≤γcγb7γjRbtτbho, (60)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qolgan boshqa konstruksiyalar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnQ≤γcγb7γjQb, (61)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qb — betonning ogʻma kesimida siquvchi maydoniga taʼsir qiluvchi koʻndalang zoʻriqish quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qb = φ2φ3γjRbtτbhotgβ, (62)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ2 = 0,5+2ξ,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ3 = 1,0 — kesim balandligi h<0,6 m boʻlgan elementlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ3 = 0,83 — kesim balandligi h ≥0,6 m boʻlgan elementlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γj koʻndalang kuchlar amal qilish maydonidagi qurilish choklarining taʼsirini hisobga oluvchi qiymat boʻlib, mazkur qiymat quyidagi 22-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvalda qabul qilingan ifodalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ljsiqilgan maydonidagi ogʻma kesim oxiridan oʻtuvchi chok boʻyicha kesim va normal kesim oralaridagi masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hj chok boʻyicha kesim balandligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kesimning siqilgan maydoni nisbiy balandligi ξ quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
egiluvchi elementlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(63)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
markazlashmagan siqilgan (barcha hollar uchun) va markazlashmagan choʻzilgan katta ekssentrisitetli elementlar uchun quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(64)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“musbat” va “manfiy” ishoralar muvofiq ravishda markazlashmagan siqilgan hamda markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kichik ekssentrisitetli markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun Qb = 0 deb olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(65)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementning ogʻma kesimi va boʻylama oʻqi orasidagi burchak β quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, aniqlangan koʻrsatkich 1,5 dan katta va 0,5 dan kichik boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(66)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61-shartdagi Qb koʻndalang zoʻriqish quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, Qb1 = φsφ3(1n)γjRbtτbho tenglikdan ortiq boʻlmasligi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(67)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φs boʻylama armaturaning taʼsirini hisobga oluvchi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi qiymat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(68)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, aniqlangan koʻrsatkich 2,0 dan katta boʻlmasligi lozim,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φn boʻylama kuchlar taʼsirini hisobga oluvchi (qarshi bosimni hisobga olganda) va quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanuvchi qiymat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻylama siqiluvchi kuchlar amal qilganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(69)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, aniqlangan koʻrsatkich 0,5 dan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama choʻziluvchi kuchlar amal qilganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(70)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, absolyut miqdori boʻyicha 0,8 dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
c — tayanchdan hisoblaganda ogʻma kesimni elementning boʻylama oʻqiga boʻlgan proyeksiyasi uzunligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning 65 va 67-formulalarida va Q mos ravishda siqilgan maydonning ogʻma kesimining oxiridan oʻtuvchi normal kesimdagi siqilgan moment va koʻndalang kuch.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementning umumiy holatida qiymati qatorini aniqlash va Qb1 66-formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementga toʻplangan kuchlar taʼsir koʻrsatganda, qiymati tayanchdan kuchlar qoʻyilgan nuqtagacha boʻlgan masofaga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementga q1 taqsimlanuvchi yuklar taʼsir etganda, quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(71)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mzakur SHNQning 61-shartini oʻng tomonga Qb oʻrniga Qb1 qoʻyilganda qanoatlanmaydigan boʻlsa, ogʻma kesimlar qatori belgilanishi hamda ular uchun M va Q qiymatlarini 67-formula orqali hamda Qb2 aniqlanishi va Qb= Qb2 boʻlganda 61-shart boʻyicha tekshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar 61-shartning oʻng tomoniga koʻndalang zoʻriqishlardan biri qoʻyilganda Qb1 yoki Qb2 shart qanoatlantirilsa, koʻndalang armatura hisobi amalga oshirilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Doimiy oʻzgarmas balandlikka ega elementlarning ogʻma kesimlaridagi koʻndalang armatura hisoblari quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γlcγnQ1≤γc( ΣγsRswAsw+ΣγsRswAs,incsinα+γb7Qb), (72)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q1 ogʻma kesimdan bir tomonga joylashgan tashqi yuklardan boʻladigan barcha koʻndalang kuchlar teng taʼsir etuvchisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΣγsRswAsw, ogʻma kesimni kesib oʻtuvchi,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΣγsRswAs,incsinα — muvofiq ravishdagi halqasimon mahkamlagich va egilgan sterjenlar tomonidan qabul qilinuvchi koʻndalang zoʻriqishlar yigʻindisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Α — egilgan sterjenlarning ogʻma kesimdagi element boʻylama oʻqiga boʻlgan ogʻma burchagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar tashqi yuk ushbu SHNQning 5-a-chizmasida keltirilganidek element tomonga taʼsir koʻrsatadigan boʻlsa, hisobiy koʻndalang kuch quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q1 = Q - Qg + Vcosβ, (73)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — tayanch kesimdagi koʻndalang kuch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qg elementning boʻylama oʻqiga ogʻma kesim preksiya uzunligi chegarasida taʼsir etuvchi tashqi yukning teng taʼsir etuvchisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — ogʻma kesimga taʼsir koʻrsatuvchi, α2b =1,0. va pyuzometrik bosimning chiziqli taqsimlanishi kabi aniqlanuvchi qarshi bosim kuchi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-chizma. Koʻndalang kuch taʼsiriga nisbatan mustahkamligini hisoblashda temir-beton elementi boʻylama oʻqiga ogʻma kesimdagi zoʻriqishlar cxemasi
a) yuk element tomoniga taʼsir qiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) yuk elementdan boshqa tomonga taʼsir qiladi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tashqi yuk ushbu SHNQning 5-b-chizmasida keltirilganidek element tomonga qarab taʼsir koʻrsatsa, bunda Qg 73 formulada hisobga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Mazkur SHNQning 61-sharti Qb = Qb1 va Qb= Qb2 boʻlganda bajarilmasa, mahkamlangan xalqalar bilan armaturalangan elementlar hisobi eng xavfli ogʻma kesim boʻyicha quyidagi shartlar asosida bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(74) (75)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qsw eng xavfli ogʻma kesimdagi mahkamlangan halqalar orqali qabul qilinuvchi koʻndalang zoʻriqish boʻlib, quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(76)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qsw ogʻma kesim chegaralarida element uzunlik birligi uchun maxkamlangan xalqalar zoʻriqishi boʻlib, quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(77)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — mahkamlangan halqalar qadami.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementlar hisobida mazkur SHNqning 74 va 75-shartlari bajarilishidan hosil boʻlgan eng kam mahkamlangan halqalar soni qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Koʻndalang sterjenlar (xomutlar) orasidagi, oldingi egilishning oxiri va keyingi egilishning boshlanishi orasidagi masofa hamda keyingi egilishning boshlanishi, shuningdek tayanch va tayanchga eng yaqin boʻlgan egilishning oxiri oʻrtasida quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan kattalikdan Smax oshmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(78)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Elementlarni koʻndalang kuch taʼsiriga kesimning oʻzgaruvchan balandligi boʻyicha hisoblash quyidagicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar element qirrasidan biri gorizontal yoki vertikal, ikkinchisi esa qiya boʻlsa, bunda element oʻqi mos ravishda gorizontal yoki vertikal deb qabul qilinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qiya kesimning ishlaydigan qismining element oʻqiga oʻtkazilgan normalga proyeksiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ogʻma holdagi siqilgan yonqirrali element uchun siqilgan maydonini ogʻma kesim oxirida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ogʻma holdagi choʻzilgan yonqirrali element uchun choʻzilgan maydonini ogʻma kesim boshlanishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elementning ikkala yogʻi ogʻma boʻlsa, element oʻqidan bir xil uzoqlikda joylashgan nuqtalarning geometrik oʻrnini element oʻqi deb olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesimning ishchi balandligi sifatida qiya kesimning ishchi qismining element oʻqiga normal proyeksiyasi qabul qilib.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimlarini hisoblashda eguvchi moment taʼsirida kesimlarni koʻndalang kuchlar taʼsirida mustahkamlikka tekshirilishi, shuningdek boʻylama choʻzilgan armatura yuzasining oʻzgarish nuqtalari (armaturaning nazariy uzilish nuqtalari yoki uning diametri oʻzgarishi) va element koʻndalang kesimining keskin oʻzgarishi joylaridan oʻtuvchi kesimlar uchun mazkur SHNQning 79-formulasi boʻyicha amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-chizma. Qirralari qiya boʻlgan temir-beton elementning koʻndalang kuch taʼsiriga nisbatan mustahkamligini hisoblashda uning boʻylama oʻqiga nisbatan qiya kesimda zoʻriqish sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) qiya qirra siqilgan; b) qiya qirra choʻzilgan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(79)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
M — siqilgan maydonda teng taʼsir etuvchi kuchlar qoʻyilgan nuqtadan oʻtuvchi va momentning taʼsir tekisligiga perpendikulyar boʻlgan oʻqqa nisbatan qiya kesimdan bir tomonlama joylashgan tashqi kuchlar momenti (qarshi bosimni hisobga olgan holda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, oʻqqa nisbatan momentlar yigʻindisi, kuchlanishdan muvofiq ravishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻylama armaturada, qiya kesimning choʻzilgan zonasini kesib oʻtuvchi egilgan sterjenlar va mahkamlangan halqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻqqa nisbatan egilgan sterjenlar va mahkamlagichlar hamda boʻylama armaturalardagi zoʻriqishlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qiya kesim eguvchi moment ishorasining oʻzgarish zonasida joylashgan boʻlsa, egilishga tekshirish ikki tomonida joylashgan qiya kesimning boʻylama armatura bilan kesishish nuqtalariga nisbatan oʻtkazilishi, bunda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qiya kesimdagi siqilgan maydon balandligi elementning boʻylama oʻqiga oʻtkazilgan normal boʻyicha ushbu SHNQning 113 115-bandlari talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Elementlar kesimlari balandligi oʻzgarmas yoki tekis oʻzgaruvchan boʻlsa, ogʻma kesimi mustahkamligini eguvchi moment taʼsiriga boʻlgan hisoblarni bajarmaslikka yoʻl qoʻyiladi, agar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
butun boʻylama armatura tayanchga yoki elementning oxiriga oʻrnatilsa va yetarli darajada ankerlangan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fazoviy ishlovchi plitali konstruksiyalar boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
element uzunligi boʻyicha uziluvchi boʻylama egilgan sterjenlar, hisoblar boʻyicha talab etilmaydigan normal kesimdan quyidagi formula orqali aniqlanuvchi lg va undan ortiq uzunlikda oʻrnatiladigan boʻlsa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(80)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — sterjenning nazariy uzilish nuqtasidan oʻtuvchi normal kesimdagi koʻndalang kuch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
As,inc ,α — uzunligi lg boʻlgan qism chegarasida joylashgan sterjenlarning kesim yuzasi va egilish burchagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d — uziluvchi sterjen diametri, sm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qs xomutlardagi elementning uzunlik birligiga taʼsir etuvchi kuch uzunligi lg boʻyicha quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(81)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qayishqoq asosdagi konstruksiyalarda (tirgak devorlar bundan mustasno) quyidagi shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(82)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-chizma. Temir-beton elementning mustahkamligini eguvchi moment taʼsiriga hisoblashda uning boʻylama oʻqiga qiya boʻlgan kesimdagi kuchlanishlar sxemasi
a) element tayanchga mahkamlangan; b) erkin tayanchli element
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Xomutlar bilan armaturalangan oʻzgarmas balandlikdagi egiluvchi va markazlashmagan elementlarni hisoblash SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Konsol uzunligining hisobi tayanch kesimidagi h balandligiga teng yoki undan kichik (qisqa konsol) boʻlsa, SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Chegaraviy holatlarining boshlanishi betondagi zoʻriqishlar orqali ifodalanadigan temir-beton elementlar quyidagi shartlar bilan hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(83)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kx; ky; kz — elementni armaturalash sxemasi va armatura ishining siljishga taʼsirini hisobga oluvchi qiymatlar (nagel effekti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
μx; μy; μz — oʻqlarga mos ravishda perpendikulyar kesimlarning armaturalash qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kx,ky va kz — qiymatlar amaliy tajriba orqali aniqlanadi. Bu qiymatlarni mazkur SHNQning 4-ilovasi grafiklari boʻyicha armatura diametri va σmt zoʻriqish trayektoriyasi αx, αyva αz ogʻish burchaklarining x,y va z oʻqlariga nisbatan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
αi<20° boʻlganda ki=1,0 etib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asosiy choʻziluvchanzoʻriqishlar ikki oʻzaro tik boʻlgan yoʻnalishlar boʻyicha (ortogonal tyrlar bilan armaturalash) yoki σmt zoʻriqishlar trayektoriyasi boʻylab bir tomonga yoʻnaltirilgan sterjenlar orqali qabul qilinadigan holatlarda mazkur SHNQning 83-shartiga quyidagilar qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻrlar bilan armaturalashda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
μz= 0 ; kx= 0 ,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σmt vektorga parallel boʻlgan sterjenlar orqali armaturalashda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
μz= μy= 0 ; kz= ky= 0 ; kx= 1,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Chegaraviy holatlari kuchlanishlar orqali ifodalanadigan toʻgʻri toʻrtburchak kesimli massiv temir-beton elementlarini loyihalashda, boʻylama kesimlarning mustahkamligini neytral oʻq darajasida va betondagi ikkilamchi (elementning choʻzilgan zonasida yoriqlar hosil boʻlgandan keyin) zoʻriqishlar taʼsirini boʻylama qurilish choklari darajasida quyidagi shartlarga asosan aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
neytral oʻq darajasida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(84)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻylama qurilish choki darajasida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(85) (86)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σsw — xomutlardagi neytral oʻq darajasidagi choʻziluvchan zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σsw,j;τsw,j — boʻylama qurilish choki darajasidagi mahkamlangan xomutlardagi muvofiq ravishdagi choʻziluvchi va urinma zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kR(Rsw,Rb) — xomutlarni nagel bilan ishlashda ularning qirqimga mustahkamlik mezoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kR(Rsw,Rb) — mezonlar tajriba orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III va IV sinf gidrotexnika inshootlari uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(87)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementning neytral oʻqi darajasidagi xomutlardagi choʻziluvchi zoʻriqishlar quyidagi 88-formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(88)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ′t — betondagi neytral oʻq darajasidagi maksimal ikkilamchi choʻzuvchi zoʻriqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — element kesimi kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — elementning koʻndalang kesimidagi xomutlarning sterjenlari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dsw; S — sterjenlar diametri va xomutlar qadami.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama va qurilish choki darajasidagi xomutlarda boʻlgan choʻziluvchi zoʻriqishlar quyidagi 89-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(89)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ′t,j — Boʻylama va qurilish choki darajasida betondagi maksimal ikkilamchi koʻndalang choʻziluvchi zoʻriqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama qurilish choki sathidagi xomutlarda boʻladigan urinma zoʻriqishlar quyidagi 90-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(90)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τj — boʻylama qurilish choki sathidagi urinma zoʻriqishlarning oʻrtacha qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rsht,,j — normal choʻziluvchi zoʻriqishlar σ′t,j mavjud boʻlganda boʻylama qurilish chokining qirqimga mustahkamligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Τj qiymati quyidagi 91-formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τj = 0,5(τ⁰j+ τ′j) , (91)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τ⁰j va τ′j — elementning choʻzilgan qismida yoriqlar paydo boʻlishigacha va ular paydo boʻlgandan keyingi boʻylama qurilish choki sathidagi urinma zoʻriqishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama qurilish chokining qirqilishga boʻlgan mustahkamligi quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlov berilmagan choklar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(92)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlov berilgan choklar uchun (sement plyonkasini olib tashlash, shtrablar moslamasi) (93)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama qurilish choki darajasida, normal yoriqlar paydo boʻlguncha, betondagi urinma zoʻriqishlar quyidagi 94-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(94)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sj — qurilish choki bilan cheklangan koʻndalang kesim qismining statik momenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementdagi σ′t,;σ′t,j;τ′j — ikkilamchi zoʻriqishlar M eguvchi moment va Q qirquvchi kuch taʼsirlari ostida yorilgan elementlar hisoblaridan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-§. Temir-beton elementlari chidamliligini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Elementning boʻylama oʻqiga normal boʻlgan kesimlar chidamliligi quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan beton uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(95)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilgan armaturalar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(96)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σc va σs — betondagi siquvchi zoʻriqishlar va armaturadagi choʻzuvchi zoʻriqishlar maksimal qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γbb7γb12,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siqilgan armatura chidamlilikka hisoblanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Yoriqbardosh elementlarda betondagi σc zoʻriqish va σs armaturadagi zoʻriqishlarni maksimal eguvchi moment maydonida keltirilgan kesimlar boʻyicha qayishqoq jism uchun ushbu SHNQning 49-bandi talablarini inobatga olgan holda hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriqbardosh boʻlmagan elementlarda keltirilgan kesimlar maydoni va qarshilik momenti betonning choʻzilgan maydonini hisobga olmagan holda hamda armaturadagi zoʻriqish ushbu SHNQning 140-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Element boʻylama oʻqiga ogʻma kesimlar chidamliligi quyidagi shartlar orqali bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(97)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σmt — betondagi asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γbb5γb7γb12γb13
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betondagi asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar miqdori ushbu SHNQning 107-bandidagi talablarni hisobga olgan holda 32-formula orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻri burchak kesimli parallel choʻzilgan va siqilgan yoqli sterjenli elementlar uchun asosiy choʻziluvchi zoʻriqishlar aniqlanishida σy=0 etib qabul qilinishi, σx va τxy zoʻriqishlar quyidagi formulalar yordamida aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(98)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(99)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ared va Ired — keltirilgan kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan inersiyasi maydoni va momenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sred — urinma zoʻriqish aniqlanishi darajadagi oʻqdan bir tomonda yotuvchi, keltirilgan kesim qismining statik momenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
y — keltirilgan kesim ogʻirlik markazidan urinma zoʻriqishlar aniqlanish darajadagi chiziqgacha boʻlgan masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — urinma zoʻriqishlar aniqlanish darajadagi kesim kengligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementlar uchun mazkur SHNQning 98-formulasidagi “musbat” markazlashmagan choʻzilgan, “manfiy” markazlashmagan siqilgan ishoralari qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Keltirilgan kesimning geometrik parametrlari ushbu SHNQning 49-bandi talablarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kesim balandliklari oʻzgaruvchan boʻlgan elementlar uchun τxy urinma zoʻriqishlar mazkur SHNQning 107-bandi talablarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar ushbu SHNQning 97-formulasi shartlari bajarilmasa, choʻzuvchi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchi koʻndalang armaturaga oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarini yoriqlar paydo boʻlishi va ochilishi hamda deformatsiyalar boʻyicha hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Beton va temir-beton elementlarini yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Beton va temir-beton elementlarida yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha hisoblar quyidagi hollarda bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanish shartlari boʻyicha yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydigan hollarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqlar paydo boʻlish maydonlarini koʻrsatish uchun statik jihatdan aniqlanib boʻlmaydigan sterjenli va yaxlit konstruksiyalarni ushbu SHNQning 90 va 91-bandlariga muvofiq hisoblashda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirish normalarida maxsus shartlar mavjud boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydigan konstruksiyalar qatoriga quyidagilar kiritilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻzgaruvchan suv sathi maydonida boʻluvchi va davriy ravishdagi muzlash va erish taʼsirida boʻlgan, zaruriy himoya qilinishi mumkin boʻlmagan bosimli va bosimsiz elementlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruktiv yoki texnologik tadbirlar orqali konstruksiyalarga qoʻyiluvchi suv oʻtkazmaslik talablari bajarilishini taʼminlash mumkin boʻlmagan konstruksiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuproqqa urib yoki tebranish orqali tuproqqa tushiriladigan qirgʻoq boʻyi elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoziqlar va qoziq-qobiqlar, qirgʻoq boʻyining yuza elementlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Boʻylama oʻqiga nisbatan normal yoriqlarni paydo boʻlishi boʻyicha sterjenli temir-beton elementlarini hisoblash quyidagicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
markazlashgan choʻzilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(100)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

egiluvchi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(101)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
markazlashmagan siqilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(102)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(103)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur SHNqning 103-formulasi boʻyicha hisoblarda quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— koʻndalang kesimli markazlashgan choʻziluvchi element uchun boʻlgani kabi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— koʻndalang kesimli egiluvchi element uchun boʻlgani kabi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Chegaraviy holatlari zoʻriqishlar orqali ifodalanuvchi boʻylama oʻqiga normal koʻndalang kesim beton elementlarida yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha boʻlgan hisoblarni
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qabul qilgan holda ushbu SHNQning 24 va 28-formulalari boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Asosiy choʻzuvchi zoʻriqishlar boʻyicha yoriqlar paydo boʻlish hisoblari quyidagicha baholashlar uchun bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sterjenli beton va temir-beton konstruksiyalari boʻylama oʻqiga ogʻma boʻlgan kesimlar yoriqbardoshliligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chegaraviy holatlarini zoʻriqishlar orqali ifodalash mumkin boʻlgan hajmli beton va temir-beton konstruksiyalarning yoriqbardoshliligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻp qayta takrorlanuvchi yuklarni taʼsiri ostidagi beton va temir-beton konstruksiyasining yoriqbardoshliligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha bajariladigan hisoblar quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(104)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— beton elementlarini hisoblashlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— temir-beton elementlarini hisoblashlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— koʻp qayta takrorlanuvchi yuklar taʼsiri ostidagi beton elementlarini hisoblashlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— koʻp qayta takrorlanuvchi yuklarda taʼsiri ostidagi temir-beton elementlarini hisoblashlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elementlarning zoʻriqish holatlari ushbu SHNQning 107-bandi talablariga muvofiq aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning 104-formulasi shartlarini tekshirish quyidagi joylarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesim bosh markaziy inersiya oʻqlari bilan kesishish nuqtalarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tavrli va qoʻshtavrli elementlar uchun qutichasimon kesimlar, shuningdek siqilgan tokchalarni devorga tutashganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Beton konstruksiyalar uchun, temir-beton konstruksiyalar uchun γb10 qiymatlarini aniqlashda, choʻzilgan maydon balandligi ht bosh choʻzuvchi zoʻriqishlar tekisligidagi zoʻriqishlar epyurasi boʻyicha joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb8 qiymat yoriqbardoshliligi tekshirilayotgan elementning armaturalanish sxemasiga bogʻliq ravishda aniqlanishi lozim (bir qatorli yoki koʻp qatorli, dispers yoki odatiy).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Temir-beton elementlarini yoriqlarni ochilishi boʻyicha hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Yoriqbardosh boʻlmagan sterjenli elementlarda boʻylama oʻqqa normal boʻlgan yoriqlarni ochilishi boʻyicha hisoblar quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(105)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ac r — yoriqlarni ochilishining hisobiy kengligi, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δcr — ushbu SHNQning 141-bandi boʻyicha aniqlanuvchi yoriqlarning yoʻl qoʻyilgan ochilish kengligi, mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(106)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Yoriqlarni ochilish kengligi quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
δ — quyidagi elementlar uchun teng qilib olinuvchi qiymat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

egiluvchi va markazlashmagan ciqilgan

yuklarni vaqtincha taʼsirini hisobga olishda.

1,0

1,2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φl — quyidagilarga teng etib qabul qilinuvchi qiymat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

yuklarni vaqtincha taʼsirini hisobga olishda

1,0

 

Fl / F< 2/3 boʻlganda

1,0

 

Fl  F> 2/3  blganda

1,3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fc va Fl — muvofiq ravishda toʻliq yuklar taʼsiri va doimiy (doimiy, davomiy, qisqa muddatli) hamda davomiy yuklar taʼsiridan (eguvchi moment, normal kuch) eng koʻp birlashgan zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning havoli — quruq holatidagi koʻp qayta takrorlanuvchi yuklarni hisobga olishda 2-ρs,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, ρs — aylana davrning assimetriya qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonning suvga toʻyimliligi holatida 0,9
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
η — armaturalar koʻrinishiga qarab quyidagilarga qiymatlarga teng qilib olinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

davriy kesimli sterjenli

1,0

 

silliq sterjenli

1,4

 

davriy provolkali profil

1,2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σs — choʻzilgan maydon kesimidagi betonning qarshiligini hisobga olmagan holda ushbu SHNQning 140-bandiga muvofiq aniqlanuvchi choʻzilgan armaturadagi zoʻriqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur SHNQning 95 va 96-bandlariga muvofiq suvning filtrlanish bosimini hisobga olgan holda, choʻzilgan armaturadagi zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σs,bg — betonni ishishi tufayli armaturada sodir boʻladigan boshlangʻich choʻzuvchi zoʻriqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvda turadigan konstruksiyalar uchun σs,bg=20 MRa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uzoq vaqt hamda qurilish jarayonidagi quriydigan konstruksiyalar uchun σs,bg= 0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
μ — kesimning armaturalash qiymati μ = As/ (bho), biroq 0,02 dan koʻp boʻlmasligi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d — sterjenli armatura diametri, mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sterjenlarning turli xil diametrallarida quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda, n — bir xil diametrdagi sterjenlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Yoriqlarni ochilish kengligini hisoblashdagi armaturada mavjud zoʻriqishlar quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(107)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
egiluvchi elementlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
markazlashgan choʻzilgan elementlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (108)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(109)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
katta ekssentrisitetlar mavjud boʻlganda markazlashmagan choʻzilgan va markazlashmagan siqilgan elementlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kichik ekssentrisitetlar mavjud boʻlganda markazlashmagan choʻzilgan elementlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S-armatura uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(110)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S′ — armatura uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(111)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 107-formulasidagi “musbat” ishora markazlashmagan choʻzilishda, “manfiy” ishora markazlashmagan siqilishda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning 107 va 109-formulalarda z (ichki juft kuchlar yelkasi) kesimlarni hisobiy yuklari mustahkamligi hisoblari natijalari boʻyicha qabul qilinishiga lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Bosimli yaxlit konstruksiyalar uchun yoriqlar ochilish kengligi Δcr korroziyaga chidamliligi shartlari, armaturaning saqlanishi va muzlash-erish jarayonlarini taʼsiri boʻyicha ushbu SHNQning 23, 24 va 25-jadvallarida keltirilgan miqdorlardan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II — IV sinf gidrotexnika inshootlari uchun yoriqlarning ochilish kengligi jadvallardan olingan Δcr, mm, qiymatlarini 1,3; 1,6; 2,0 ga teng muvofiq ravishdagi qiymatlarga koʻpaytirish orqali aniqlanishi, bunda yoriqlarning ochilish kengligi 0,5 mm dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 23, 24, 25-jadvallarida keltirilgan Δcr qiymatlari, A-1, A-P, A-Sh, Vr-1 sinf armaturalari qoʻllanilishini hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqa sinf armaturalari qoʻllashda yoriqlar ochilishi chegaraviy kengligi SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq, biroq yuqorida keltirilgan jadvallar boʻyicha qabul qilingan miqdorlardan ortiq boʻlmagan xolda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv muhitining 1 mgeq/L dan kam boʻlgan bikarbonat ishqorligida yoki Cl va SO4 ionlarining jaʼmi 1000 mg/L konsentratsiyasidan katta boʻlgan qiymatida Δcr ikki marta kamaytirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv muhitining bikarbonatli ishqoriyligining oʻrtacha yillik qiymatlarining 0,25 mgeq/Ldan kam boʻlgan miqdorlarida hamda himoya qilish tadbirlari mavjud boʻlmaganida bosimli konstruksiyalarni yorilishlarga bardoshli etib loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoya qilish tadbirlaridan foydalanishda Δcr qiymat mahsus izlanishlar asosida oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Armaturaning 40 mm va undan ortiq diametrlarida Δcr qiymatni 25 foizga koʻpaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Suvning gidrokar-bonat

ishqoriyligi,

W,mg eq/L

S/S betonining N bosim ostidagi maksimal qiymati,m

I sinf inshootlaridagi korroziyaga chidamlilik shartlari byicha yoriqlar ochilishining Δcr, mm, yl qoʻyiluvchi kengligi

10

50

200

0,25 gacha

0,50

0,48

0,45

Yl qoʻyilmaydi

0,4

0,55

0,50

0,45

0,05

0,4

0,48

0,45

0,42

0,10

0,8

0,63

0,48

0,52

0,05

0,8

0,59

0,55

0,50

0,10

0,8

0,56

0,52

0,48

0,15

0,8

0,54

0,50

0,46

0,20

0,8

0,52

0,49

0,45

0,25

0,8

0,50

0,47

0,44

0,35

0,8

0,48

0,45

0,43

0,50

1,6

0,70

0,69

0,64

0,05

1,6

0,70

0,66

0,62

0,10

1,6

0,68

0,64

0,60

0,15

1,6

0,66

0,62

0,58

0,20

1,6

0,64

0,60

0,57

0,25

1,6

0,62

0,58

0,55

0,35

1,6

0,60

0,56

0,53

0,50

2,4

0,70

0,70

0,70

0,05

2,4

0,70

0,70

0,69

0,10

2,4

0,70

0,70

0,66

0,15

2,4

0,70

0,66

0,62

0,25

2,4

0,68

0,64

0,60

0,35

2,4

0,66

0,62

0,59

0,50

3,2 va undan katta

Yoʻl qoʻyiladi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Muhitning konstruksiyaga koʻrsatadigan taʼsiri shart-sharoitlari

Bosim gradiyenti

I

Armaturaning saqlanish shartlari byicha 1 sinf inshootlarida ionlarning jami konsentratsiyasi suv muhitida blgandagi yoriqlar ochilishining yl qoʻyiluvchi kengligi Δcr, mm.

50 dan kam

100

200

400-1000

Doimiy ravishda suvga toʻyinish

5 gacha

50

300

0,50

0,45

0,40

0,40

0,35

0,30

0,35

0,30

0,25

0,30

0,25

0,20

Davriy tyinganlikdagi davrlar soni yiliga:

100 dan kam

5 gacha

0,30

0,25

0,20

0,15

50

0,30

0,20

0,15

0,10

300

0,30

0,20

0,10

0,05

200-100

Do 5

0,25

0,20

0,15

0,10

50

0,20

0,15

0,10

0,05

300

0,20

0,10

0,10

0,05

Kapillyarli srilish tomchi, sachrashlar

0,20

0,15

0,10

0,05

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Muzlash davrlarining hisobiy

coni

Sovuqqa bardoshlilik boʻyicha

beton markasi

Muzlash va erish shartlari byyicha 1 sinf inshootlaridagi yoriqlar ochilishining yl qoʻyiluvchi kengligi Δcr,mm

chuchuk suvdagi muzning qotib yopishgan maydonida, havoning harorati ostida, oc

havoda, suvning kapillyarli ktarilish maydonida, havoning harorati ostida, oc

-9

±4

-19

±5

-30

±5

-9

±4

-19

±5

-30

±5

50

F 50

0,05

0

0

0,15

0,10

0

F 100

0,10

0,05

0

0,20

0,15

0,10

F 200

0,20

0,15

0,05

0,30

,025

0,15

F 300

0,30

0,25

0,15

0,40

0,30

0,20

F 400

0,30

0,30

0,20

0,50

0,40

0,25

100

F 50

0

0

0

0

0

0

F 100

0,05

0

0

0,15

0,10

0

F 200

0,15

0,10

0,05

0,25

0,15

0,10

F 300

0,25

0,20

0,10

0,35

0,25

0,15

F 400

0,30

0,25

0,15

0,40

0,30

0,20

200

F 50

0

0

0

0

0

0

F 100

0

0

0

0

0

0

F 200

0,10

0,05

0

0,20

0,10

0,05

F 300

0,20

0,10

0,05

0,30

0,20

0,10

F 400

0,30

0,15

0,10

0,35

0,25

0,15

300

F 50

0

0

0

0

0

0

F 100

0

0

0

0

0

0

F 200

0,05

0

0

0,15

0,05

0

F 300

0,15

0,05

0

0,25

0,10

0,05

F 400

0,25

0,10

0,05

0,30

0,20

0,10

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Temir-beton konstruksiyalari elementlarini deformatsiyalar boʻyicha hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Temir-beton konstruksiyalar deformatsiyalari, shuningdek statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan konstruksiyalar elementlaridagi zoʻriqishlar betonning yoriqlari va qayishqoq xususiyatlarini hisobga olgan holda, qurilish mexanikasi uslublari orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Murakkab, statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan konstruksiyalarda siljishlarni materiallar qarshiligi formulalari boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Yuklarni qisqa vaqt taʼsirida egiluvchi, markazlashmagan siqilgan va markazlashmagan choʻzilgan elementlarni quyidagi formulalar orqali aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(112)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqbardosh boʻlgan elementlar yoki ular qismlari uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(113)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqbardosh boʻlmagan elementlar yoki ular qismlari uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda, v — Puasson qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Egiluvchi elementlar yoriqbardosh boʻlmagan toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimli qismlarining qattiqligini aniqlashda ushbu SHNQning 5-ilovasida keltirilgan bogʻliqliklar va nomogrammadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Qisqa muddatli va uzoq muddatli yuklarning bir vaqtning oʻzida taʼsir etishida, egiluvchi, markazlashmagan siqilgan va markazlashmagan choʻzilgan elementlar qattiqligi quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(114)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqbardosh elementlar yoki ular qismlari uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqbardosh boʻlmagan elementlar yoki ular qismlari uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(115)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
C — davomiy taʼsir etuvchi yuklardan boʻladigan umumlashgan zoʻriqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — qisqa vaqt taʼsir etuvchi yuklardan boʻladigan umumlashgan zoʻriqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
δ — qattiqlikni pasayishi qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siqilgan maydonda tokchali tavrli kesimlar uchun δ=1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻzilgan maydonda δ=2,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻgʻri burchakli, ikki tavrli, qutichasimon va boshqa berk kesimlarda δ=2,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalari elementlarini harorat va namlik taʼsirlariga hisoblash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Harorat taʼsirlarini hisobga olish quyidagi hollarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton konstruksiyalarning mustahkamligini ushbu SHNQning 102-bandiga muvofiq hisoblashda,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqlar paydo boʻlishi (yoʻl qoʻymaslik) xollari uchun xisoblashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyalarning monolitligini buzilishi ular ishining statik sxemasini oʻzgartirib yuborishi, qoʻshimcha tashqi taʼsirlarni keltirib chiqarishi yoki qarshi bosimni oshishi, konstruksiyaning suv oʻtkazmasligi va uzoq muddatga chidamliligini pasayishiga olib kelishi mumkin boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
statik jihatdan aniqlab boʻlmaydigan temir-beton konstruksiyalarni hisoblashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir-beton konstruksiyalarda yoriqlar paydo boʻlishi (yoʻl qoʻymaslik) boʻyicha mazkur SHNQning 134-bandida keltirilgan xolatlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyalarga harorat choklari va filtranishga qarshi zichlashtirishlar tayinlash uchun inshootlar elementlarining deformatsiyasini va siljishlarini aniqlashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshootni barpo etish va undan foydalanish shartlari boʻyicha talab etiluvchi harorat rejimlarini tayinlanishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻgʻri burchak boʻlmagan kesimli yupqa devorli (tavrli, halqasimon) tuproq bilan tutashuvchi temir-beton elementlarini hisoblashda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyalarning erkin harakati taʼminlangan boʻlsa, yupqa devorli konstruksiyalarni hisoblashda harorat taʼsirlarini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnik-iqtisodiy asoslangan holda harorat taʼsirlarini hisobga olish holatlari roʻyxati gidrotexnika inshootlarini loyihalash tajribalari asosida toʻldirilishiga (yoki qisqartirilishiga) yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Beton va temir-beton konstruksiyalarini hisoblashda foydalanish va qurilish davrlarida boʻladigan harorat taʼsirlari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalarini hisoblashda hisobga olinuvchi harorat taʼsirlarining aniq roʻyxati, inshootlar koʻrinishlarini loyihalashda boʻlgan normalar hamda gidrotexnika inshootlarini loyihalash tajribasi asosida loyiha topshirigʻiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Gidrotexnika inshootlari, beton va temir-beton konstruksiyalarini harorat taʼsirlariga boʻlgan hisoblarida, tegishli asoslashlar bilan quyosh radiatsiyasining issiqlik taʼsirlarini hisobga olinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Beton va temir-beton konstruksiyalarini hisoblashda namlik taʼsirlarini hisobga olinishi, bu konstruksiyalardagi betonning kirishish yoki boʻrtishining ehtimolligiga bogʻliq ravishda asoslangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quyidagi hisoblarda betonning oʻtirishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit konstruksiyalar hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv ostida joylashgan, suv bilan tutashib turuvchi yoki tuproq bilan koʻmilgan yupqa devorli konstruksiyalar hisoblarida, agar qurilish davrida betonning qurib qolishini oldini oluvchi chora-tadbirlar amalga oshirilgan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Konstruksiyalarning harorat va namlik maydonlari qurilish fizikasi uslublari orqali hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Tashqi havo harorati va namligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va boshqa iqlimiy tavsiflar qurilish hududida olib borilgan meteorologik kuzatuvlar asosida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunday kuzatuvlar mavjud boʻlmaganda, zaruriy maʼlumotlar SHNQ 2.01.01-22 boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv havzalaridagi suv harorati maxsus hisoblar va aynan oʻxshashliklar asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. I sinf gidrotexnika inshootlari uchun betonning issiqlik-fizik tavsiflari maxsus izlanishlar asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqa sinf inshootlari uchun va I sinf gidrotexnika inshootlarini loyihalashning dastlabki bosqichida betonning koʻrsatib oʻtilgan tavsiflari ushbu SHNQning 1-ilovasining 1 va 2-jadvallari boʻyicha qabul qilinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Konstruksiyalarning issiqlik taʼsirida zoʻriqish holatlarini hisoblash uchun zarur boʻlgan betonning deformatsiya tavsiflari quyidagicha qabul qilinishiga lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoshi 180 d dan kam boʻlgan betonning boshlangʻich elastiklik moduli, MRa quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(116)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
χ-ushbu SHNQning 2-ilovasidagi 3-jadvali boʻyicha qabul qilingan oʻlchamsiz parametr;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — beton yoshi, d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180 d va undan katta yoshdagi betonning boshlangʻich elastiklik moduli mazkur SHNQning 32-bandiga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning siljuvchanligi tavsiflari mazkur SHNQning 1-ilovasidagi 4-jadvali boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlarining I sinfi uchun betonning deformatsiya tavsiflari ishlab chiqarilayotgan beton tarkibli namunalar bilan izlanishlar oʻtkazish orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Beton va temir-beton konstruksiyalarining harorati tufayli yoriqlar paydo boʻlish (yoʻl qoʻymaslik) hisoblari quyidagi formulalar boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoriqlar paydo boʻlishini tekshirish va ularning oʻlchamlarini aniqlashda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(117)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ustki yoriqlar paydo boʻlishi uchun ushbu SHNQning 117-formulasi shartidagi boʻlgan choʻzilish doirasi chegaralarida bajarilishi zarur, bunda uning chuqurligi yuzaga tik boʻlgan yoʻnalishda kamida 1,3dmax boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda, dmax -betondagi yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(118)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chegaraviy holatlarning ikkinchi guruhi boʻyicha hisoblanuvchi konstruksiyalarda yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligida quyidagi shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chegaraviy holatlarning birinchi guruhi boʻyicha hisoblanuvchi konstruksiyalarda yoriqlar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligida quyidagi shart qoniqtirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(119)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu formulalarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A(t) — mazkur SHNQning 154-bandiga muvofiq aniqlanuvchi, toʻliq va majburan boʻlgan harorat deformatsiyalaridan normal tekislikdagi yoriqlarning tortishish zoʻriqish ishi qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
- — betonning oʻqi buyicha choʻzilishga boʻlgan normativ va hisobiy qarshiligi boʻlib, ushbu SHNQning 28 va 29-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
η — betonning oʻqi boʻyicha choʻzilish normativ qarshiligining ishlab chiqariladigan oʻrta mustahkamlik oʻqi boʻyicha choʻzilishga oʻtish qiymati, ushbu bobning 155-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ψ(t) — beton mustahkamligining t yoshiga bogʻliq oʻqli choʻzilishini hisobga oluvchi qiymat boʻlib, ushbu SHNQning 156-bandiga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Eb(t) — betonning elastiklik moduli boʻlib, ushbu SHNQning 152-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb6 — ish sharoitlari qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaxlit inshootlar uchun — 1,15;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qolganlari uchun — 1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. A(t) ish qiymati quyidagi formulalar orqali aniqlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir oʻqli choʻzilish va tekis zoʻriqish hollar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(120)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tekis deformatsiyalangan holat uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(121)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τ — amaldagi vaqt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
to — betonning qotish vaqti,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T(τ) — betonning vaqt momentidagi harorati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — betonning chiziqli kengayish harorati qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ε(τ) — betonning vaqt boʻyicha oʻzgaruvchi elastiklik moduli va siljishini hisobga olgan holda aniqlanuvchi deformatsiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — Puasson qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ+(τ) — betondagi choʻzuvchi zoʻriqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ(τ)> 0 boʻlgandaσ+(τ) = σ(τ);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ(τ)≤ 0 boʻlganda,σ+(τ)= 0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, σ(τ) — betonni vaqt mobaynida elastiklik moduli va siljishni oʻzgarishini hisobga olgan holda aniqlangan betondagi zoʻriqishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. η qiymat quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
η= (1 - u ∙ ϑ)-1, (122)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
u — betonning oʻrnatilgan mustahkamligi kafolatlanganligiga q bogʻliq qiymat boʻlib, quyidagilarga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
q= 0,95 boʻlganda 1,64;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
q= 0,90 boʻlganda 1,26;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
q= 0,85 boʻlganda 1,04.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϑ-ishlab chiqarish tarkibli betonning mustahkamligining variatsiya qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlarining I va II sinflari uchun ϑ qiymati ishlab chiqarish tarkibli betondan boʻlgan yirik oʻlchamli namunalarda izlanishlar oʻtkazish orqali oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqa sinf inshootlari uchun va I va II sinf gidrotexnika inshootlarini loyihalashning dastlabki bosqichida quyidagilarga teng qilib olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
q= 0,95 boʻlganda ϑ = 0,135;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
q = 0,90 boʻlganda ϑ = 0,173;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
q = 0,85 boʻlganda ϑ = 0,213.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. ψ(t) qiymat beton yoshiga bogʻliq ravishda qurilish davri uchun ushbu SHNQning 1-ilovasidagi 5-jadvali boʻyicha, foydalanish davri uchun 1,0 ga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlarning I va II sinflari uchun ψ(t) qiymati ishlab chiqarish tarkibli katta oʻlchamli namunalar bilan izlanishlar oʻtkazish orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Gidrotexnika inshootlarning I va II sinflari uchun texnik-iqtisodiy asoslash bilan, ularning III–IV sinflari uchun esa barcha hollarda harorat taʼsirlari sababli yoriqlar paydo boʻlishi (yoʻl qoʻymaslik) boʻyicha hisoblar quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ(t)≤γb6γb3εlimφ(t)Eb(t), (123)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ(t) t vaqt paytidagi haroratli zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
εlim — betonning chegaraviy choʻzilishi boʻlib, ushbu SHNQning 2-ilovasidagi 6-jadvali boʻyicha aniqlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ(t)εlim ni beton yoshiga bogʻliqligini hisobga oluvchi qiymat boʻlib, ushbu SHNQning 2-ilovasidagi 7-jadval boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb6 — ushbu SHNQning 153-bandiga keltirilgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γb3 — qiymatni aniqlashda ht blok orasidagi choʻziladigan kuchlanish epyurasining uchastka uzunligiga teng boʻladi deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 123-formulasi boʻyicha hisob-kitoblarda γb3 =1 ni ho≥100 sm boʻlganda yoki choʻziluvchan zoʻriqishlar epyurasi qismida nol gradiyentli zoʻriqish maydoni mavjud boʻlganda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari”shaharsozlik normalariva qoidalariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyalarning harorat taʼsirlariga hisob-kitob qilish uchun betonning xususiyatlari
Betonning issiqlik-fizik xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning issiqlik chiqarishi xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Syement turi

Syement markasi

Betonning issiqlik chiqarishi, kJ/kcal, betonning yoshidagi 1 kg sementga, d

3

7

28

90

Portlandsement

300

210/50

250/60

295/70

300/72

400

250/60

295/70

345/82

355/85

500

295/70

335/80

385/92

400/95

Putsolanli portlandsement, shlakoportlandsement

300

175/42

230/55

270/65

280/67

400

210/50

265/63

320/77

335/80

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Parametr χ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Beton aralashma-sining konusini, sm

Yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami, mm

Siqilishga mustahkamligi boʻyicha betonning sinfida,  χ

V5

V7,5

V10

V12,5

V15

V17,5

V20

V22,5

V25

V27,5

VZ0

V35

V40

4 gacha

40

27

37

45

54

62

69

77

83

90

98

106

125

146

80

32

44

56

67

77

87

98

106

116

125

133

153

180

120

37

52

67

77

90

103

116

125

139

150

162

191

216

4 8

40

20

28

35

41

47

52

58

63

69

74

80

94

115

80

25

37

42

50

58

65

72

79

86

93

102

120

139

120

29

40

50

60

69

77

86

94

102

110

116

132

154

8 dan katta

40

12

15

19

23

26

30

35

38

42

46

50

62

74

80

15

19

24

29

33

37

42

47

52

56

60

72

86

120

17

24

29

35

40

45

50

55

60

65

69

83

98

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning yemirilish xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Yuklanish yoshi, d

Betonning siljuvchanlik birligi c(t,τ)105, MPa-1, yuklanish davomiyligi (t-τ), sutka

0

10

25

50

100

200

500

1000

1500

0,125

0

0,00

16,00

20,00

24,00

27,00

31,00

32,00

32,00

10

0

1,10

1,76

2,23

2,67

3,06

3,48

3,60

3,60

30

0

0,85

1,41

1,80

2,18

2,52

2,89

3,00

3,00

112

0

0,50

0,80

1,18

1,45

1,70

1,92

1,98

1,98

205

0

0,35

0,67

0,88

1,09

1,26

1,42

1,46

1,46

512

0

0,21

0,46

0,65

0,80

0,91

0,98

1,00

1,00

1500

0

0,21

0,46

0,65

0,80

0,91

0,98

1,00

1,00

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ψ(t) qiymati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Siqilishga sinf boʻyicha betonning mustahkamlik yoshiga yetishi, d

Betonning yoshida qiymat ψ(t)

Sutka

Yil

3

7

14

28

45

90

180

360

1,5

2,0

2,5

3,0

3,5

4,0

180

0,31

0,47

0,62

0,78

0,85

0,93

1,00

1,07

1,12

1,18

1,23

1,27

1,32

1,37

360

0,29

0,44

0,59

0,72

0,80

0,86

0,93

1,00

1,05

1,10

1,15

1,19

1,23

1,27

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Betonning chegaraviy choʻzilishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Beton aralashmasi konusining choʻkindisi, sm

Yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami, mm

Betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinifi, betonning chegaraviy choʻzilishi εlim∙105

V5

V7,5

V10

V12,5

V15

V17,5

V20

V22,5

V25

V27,5

VZ0

V35

V40

4 gacha

40

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,8

5,0

5,3

5,5

5,8

6,0

6,5

7,0

80

3,0

3,2

3,5

3,7

4,0

4,3

4,5

4,8

5,0

5,3

5,5

6,0

6,5

120

2,7

3,0

3,2

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,7

5,0

5,2

5,7

6,2

4-8

40

4,0

4,2

4,5

4,7

5,0

5,3

5,5

5,8

6,0

6,3

6,5

7,0

7,5

80

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,8

5,0

5,3

5,5

5,8

6,0

6,5

7,0

120

3,2

3,5

3,7

4,0

4,2

4,5

4,7

5,0

5,2

5,5

5,7

6,2

6,7

8 dan ortiq

40

6,0

6,2

6,4

6,5

6,7

6,9

7,0

7,2

7,4

7,6

7,7

8,0

8,5

80

5,0

5,2

5,4

5,6

5,8

6,0

6,2

6,4

6,6

6,8

7,0

7,5

7,8

120

4,5

4,7

4,9

5,1

5,3

5,6

5,8

6,0

6,2

6,5

6,7

7,0

7,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ(t) qiymati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Byeton yoshi, sutka

φ(t)180 sutka yoshidagi betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi.

V5

V7,5

V10

V12,5

V15

V17,5

V20

V22,5

V25

V27,5

VZO

V35

V40

3

0,94

0,89

0,84

0,80

0,76

0,74

0,71

0,69

0,66

0,64

0,63

0,61

0,60

7

0,95

0,90

0,86

0,83

0,80

0,78

0,76

0,74

0,73

0,72

0,71

0,70

0,70

14

0,96

0,92

0,89

0,89

0,84

0,82

0,81

0,80

0,79

0,78

0,78

0,77

0,77

28

0,97

0,95

0,93

0,91

0,90

0,89

0,88

0,87

0,87

0,86

0,86

0,86

0,86

45

0,98

0,97

0,95

0,94

0,93

0,92

0,92

0,92

0,92

0,91

0,91

0,91

0,91

90

0,99

0,99

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

0,98

180 va undan koʻp

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish bogʻlamalari boʻyicha betonning yotqizilishini ssiljish xususiyatlarining hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Siljishning xususiyati

Bloklarga ustunli kesish bilan inshootlar

Bloklarga ustunli kesish bilan inshootlar

Tebrangan beton cinfi

Yotqizilgan beton sinfi

Tebrangan beton sinfi

V5 V17,5

V20 V40

V5 — V17,5

V20 30

V 5 — V17,5

V20 — V40

Tgφ ni ishqalanish-ushlab qolish qiymati

1,1

1,2

1,0

1,1

1,0

1,1

Ilashish (Ssepleniya) S, MRa

0,3

0,4

0,2

0,3

0,1

0,2

Izoh. 90 foizga teng deb qabul qilingan siljish xususiyatlarining hisobiy qiymatlarini taʼminlanganligi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalariva qoidalariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrotexnika inshootlarining betonlar uchun qoʻshimchalarning qoʻllash sohalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Inshoot va konstruksiyalarning qismlari

Qoʻshimchalarning nomi

Plasti-fikatsiya-lovchi taʼsirli

Havo chaqiruvchi taʼsirli

Plastifikatsiya-havo chaqiruvchi taʼsirli

Sekinlashtiruvchi taʼsirli

LST

S-3

LXD,SDO, SNV (SVEK)

PFLX

SP

1. Beton va temir-beton inshootlarning:

 suvning oʻzgaruvchan gorizonti zonasida joylashgan qismlarini:

a) ogʻir iqlim sharoitlarida

+

±

b) ogʻir iqlim sharoitlarida

©

+

+

(+)

v) moʻtadil iqlim sharoitlarida

©

+

+

(+)

 doimiy ravishda suv tagida joylashgan qismlarini

+

±

+

+

(+)

 suv bilan davriy yuviladigan suv ustki qismlarini

+

+

+

+

(+)

 ichki zonalar qismlarini

+

+

+

(+)

2. Choʻziladigan zoʻriqishni boshidan kechirayotgan beton suv quvurlarini va boshqa konstruksiyalarning

+

±

+

(+)

3. Kavitatsion-mustahkam va yemirilishga mustahkam betonlar

+

(+)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Inshoot va konstruksiya-larning qismlari

Qoʻshimchalarning nomi

Kompleks taʼsirli

Tezlashti-ruvchi taʼsirli

Mikrotoʻldiruvchi

LST+ LXD yoki LST+SDO yoki LST+SNV (SVEK)

S-3+ LXD yoki

S-3+SDO yoki

S-3+SNV (SVEK) S3+ PFLX

XK

Uchuvchi kul

Mikrokremnezem

1. Beton va temir-beton inshootlarning:

 suvning oʻzgaruvchan gorizonti zonasida joylashgan qismlarini:

a) ogʻir iqlim sharoitlarida

+

±

(+)

b) ogʻir iqlim sharoitlarida

+

±

(+)

v) moʻtadil iqlim sharoitlarida

+

±

(+)

 doimiy ravishda suv tagida joylashgan qismlarini

+

±

(+)

 suv bilan onda-sonda yuviladigan suv ustki qismlarini

+

±

(+)

+

 ichki zonalar qismlarini

+

±

+

2. Choʻziladigan zoʻriqishni boshidan kechirayotgan beton suv quvurlarini va boshqa konstruksiyalarning

+

3. Kavitatsion-mustahkam va yemirilishga-mustahkam betonlar

+

+

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“+” belgi qoʻshimchalar kiritishni maqsadga muvofiqligini bildiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“±” belgi tegishli texnik-iqtisodiy asoslanishdan soʻng foydalanish mumkin boʻlgan qoʻshimchani bildiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“(+)” belgi qoʻshimcha faqat har bir alohida holatda betonga qoʻyiladigan talablar toʻplamini taʼminlaydigan boshqa qoʻshimcha bilan birgalikda ushlab qolish muddatlarini regulator sifatida ishlatish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“©” belgisi qoʻshimchani normal yoki koʻpaytirilgan dozada ishlatish mumkinligini anglatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“©” belgi yoki oddiy, yoki oshirilgan dozada ishlatilishi mumkin boʻlgan qoʻshimchani bildiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tavrli, qoʻshtavrli va korobkali kesimli beton elementlarining mustahkamligini hisoblash qiymatini aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Temir-beton elementlarining asosiy choʻziladigan quvvatlar boʻyicha mustahkamligi qiymatini aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.06.08-23 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari” shaharsozlik normalariva qoidalariga
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoriqlar ochilishi boʻyicha hisoblanadigan toʻgʻri burchakli kesim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elementlarini yoriqlarga mustahkam boʻlmagan qismlarini qattiqlik qiymatini aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α=4,4ξ3+13,2νμ(1-ξ)2 (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bk = aEbIo (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda: Io ho balandlik bilan element kesimining inersiya momenti.