1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang);
2.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Sanoat]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qarori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentni tasdiqlash haqida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2024-yil 28-fevraldagi PQ-91-son qarori ijrosini ta’minlash, shuningdek, portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning xavfsizligiga qo‘yiladigan talablarni yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Quyidagilar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarga qo‘yiladigan talablar, shuningdek, ularni tamg‘alash, identifikatsiya qilish hamda muvofiqligini baholash tartibini nazarda tutuvchi Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglament (keyingi o‘rinlarda — texnik reglament) 1-ilovaga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentni joriy etish sxemasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
[OKOZ:
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.14.00.00 Davlat organlarining huquq ijodkorligi faoliyati / 01.14.05.00 Normativ-huquqiy hujjatlarni e’lon qilish va kuchga kirishi]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Texnik reglament rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab olti oy o‘tgach amalga kiritilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari ushbu qaror rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran olti oy o‘tgandan so‘ng o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. O‘zbekiston Respublikasi Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi, O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda ushbu qarorning maqsadlari, mazmuni va uni qo‘llash tartibi to‘g‘risida aholi, vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar hamda tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini ta’minlasin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi tog‘-kon sanoati va geologiya vaziri B.F. Islamov, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi raisi A.V. Rafiqov hamda O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori A.R. Jumanazarov zimmasiga yuklansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 6-yanvar,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6 yanvardagi 2-son qaroriga 1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
TEXNIK REGLAMENT
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur Texnik reglament inson hayoti va salomatligini, mol-mulki va atrof-muhitni muhofaza qilish hamda iste’molchilarni chalg‘itadigan xatti-harakatlarning oldini olish maqsadida portlash xavfi bo‘lgan muhitda O‘zbekiston Respublikasi hududida qo‘llanilishi va bajarilishi majburiy bo‘lgan yagona talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Texnik reglamentning talablari mazkur Texnik reglamentga 1-ilovada keltirilgan Texnik reglament talablari qo‘llaniladigan majburiy tartibda muvofiqligi baholanadigan portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar ro‘yxatiga (keyingi o‘rinlarda — asbob-uskunalar) nisbatan qo‘llaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilovchi ko‘rsatkichlar tasnifi mazkur Texnik reglamentga 2-ilovada keltirilgan.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur Texnik reglament quyidagilarga tatbiq etilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash muhitida foydalanish mumkin bo‘lmagan texnik qurilmalar, o‘z tarkibida portlash xavfi mavjud bo‘lgan moddalar va beqaror kimyoviy birikmalarga (portlovchi moddalar, porox va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonuvchan gazning kutilmaganda sizib chiqishi natijasida portlash muhiti hosil bo‘lgan sharoitlarda maishiy va nosanoat maqsadlarida foydalanish uchun gazdan foydalaniladigan uskunalarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
O‘zbekiston Respublikasi chegarasi orqali tranzit olib o‘tilayotgan asbob-uskunalarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tibbiy mahsulotlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shaxsiy himoya vositalariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumiy foydalanishda bo‘lgan havo, avtomobil yo‘li, temir yo‘l yoki suv transportida o‘rnatilgan asbob-uskunalarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yadroviy tadqiqot asbob-uskunalariga va ulardagi portlash muhitida joylashgan asbob-uskunalarga.
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.03.00.00 Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik boshqaruvi organlari / 02.03.03.00 Qo‘mitalar]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarni ishlatish qoidalari Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi tomonidan o‘rnatilgan tartibda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Mazkur Texnik reglamentda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avariya holati — portlash muhitida ishlayotgan asbob-uskunalarning ko‘rsatkichlari ishlab chiqaruvchi tomonidan texnik hujjatlarda belgilangan chegaralardan oshib ketish holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqaruvchi — asbob-uskunalarni portlash muhitida ishlatish uchun ishlab chiqariladigan va (yoki) sotiladigan va uning Texnik reglament talablariga muvofiqligi uchun javobgar bo‘lgan yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkor;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqaruvchining ishlab chiqarish holati tahlili — ishlab chiqaruvchi tomonidan asbob-uskunalar Texnik reglament talablariga muvofiq ishlab chiqarilishi uchun zarur shart-sharoitlar mavjudligini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
normal ish rejimi — elektr va mexanik xususiyatlari ishlab chiqaruvchi tomonidan texnik hujjatlarda belgilangan me’yoriy chegaralardan oshmaydigan asbob-uskunalarning ishlash rejimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nosozlik — asbob-uskunalar ishlashining holatini buzilish holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash xavfi bo‘lgan muhit — gaz, bug‘, tuman, chang, tolalar yoki uchib yuradigan zarrachalar ko‘rinishidagi yonuvchan moddalarning atmosfera sharoitida havo bilan aralashmasi bo‘lib, ularda o‘zini o‘zi ta’minlaydigan alangalanish va tarqalish sodir bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash xavfi bo‘lgan hudud — asbob-uskunani loyihalashtirish, ishlab chiqarish, o‘rnatish va ulardan foydalanish jarayonida maxsus himoya choralarini talab qiladigan darajada portlash muhiti mavjud bo‘lgan yoki hosil bo‘lishi mumkin bo‘lgan yopiq yoki ochiq maydonning bir qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash xavfsizligi — zarar va (yoki) shikast yetkazish ehtimoli bilan bog‘liq bo‘lgan atrofdagi portlash muhitining yonish xavfi mavjud emasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash xavfsizligining maxsus belgisi — asbob-uskunalarni va Yex-komponenti portlashdan himoyalanganligini aniqlashtiruvchi, ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida ko‘rsatib o‘tilgan, asbob-uskunalar va Yex-komponentida ko‘rsatiladigan maxsus portlashdan himoya qilish belgisi va identifikatsiya ko‘rsatkichlarining belgilari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlashdan himoya qilish turi — portlash muhitida ishlash uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalarda atrofdagi portlashi muhiti alangalanishining oldini olishga qaratilgan maxsus vosita va chora-tadbirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlashdan himoyalanish — portlash muhitida ishlash uchun asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini ta’minlash choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlashdan himoyalanish darajasi — portlashdan himoyalanish darajasi, portlash muhitida yonish manbai bo‘lishi xavfi va foydalanish shartlariga ko‘ra jihozlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash muhitida ishlatish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar — portlash xavfi bo‘lgan muhitda ishlatish uchun mo‘ljallangan va o‘z potensial manbalaridan kelib chiqib, atrof-muhitda portlash xavfi bo‘lgan muhitni yuzaga keltirishi mumkin bo‘lgan asbob-uskunalar (mashina, apparatlar, statsionar yoki mobil qurilma, ularni boshqarish tizimlarining elementi, himoya, himoya qiluvchi qurilma, nazorat o‘lchash vositalari), lekin uning konstruksiyasi ushbu xavf yaratilishiga yo‘l qo‘yib bermaydigan asbob-uskunalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitining o‘zidan-o‘zi alangalanish harorati — qizigan sirtning eng past haroratidagi ma’lum sharoitlarda gaz yoki bug‘-havo aralashmasi alangalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sirtning maksimal harorati — ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida nazarda tutilgan belgilangan ish rejimlari buzilganda yoki shikastlanganda, lekin bir vaqtning o‘zida belgilangan og‘ishlar doirasida asbob-uskunalarning qismlari yoki yuzasida ishlash paytida yuzaga keladigan eng yuqori haroratining portlashdan himoya qilishning o‘ziga xos turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik hujjatlar — portlash xavfi bo‘lgan muhitda ishlatish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalarni (qismlar, yig‘ish birliklari, komplekslar va to‘plamlar) loyihalashtirish, ishlab chiqarish va ishlatishda, shuningdek, himoya tizimlarini loyihalashtirish, o‘rnatish va ulardan foydalanishdagi grafik va matnli hujjatlar to‘plami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chang qatlamining o‘zidan-o‘zi alangalanish harorati — qizigan sirtning eng past haroratidagi sirt ma’lum qalinlikdagi chang qatlamining o‘zidan-o‘zi alangalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qobiq (germetik) konstruksiya — asbob-uskunalarning ishlashi natijasida o‘zidan tashqariga yoki ichkariga gaz va changlarni o‘tkazmaydigan konstruksiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yex-komponenti — portlash xavfli bo‘lgan muhitda asbob-uskunalarning xavfsiz ishlashi uchun zarur bo‘lgan, asbob-uskunalarga o‘rnatiladigan, portlashdan himoyalanib yasalgan, lekin mustaqil foydalanish uchun mo‘ljallanmagan texnik qurilmalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarga xavfsizlik talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Yong‘in xavfsizligi talablari
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.04.00.00 Jamiyat xavfsizligi / 16.04.05.00 Yong‘in xavfsizligi;
2.21.00.00.00 O‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha kompleks tusdagi hujjatlar / 21.01.00.00 O‘zbekiston Respublikasining qonunlari;
3.21.00.00.00 O‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha kompleks tusdagi hujjatlar / 21.04.00.00 Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Asbob-uskunalarga yong‘in xavfsizligi talablari O‘zbekiston Respublikasining “Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonuni va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Asbob-uskunalar portlash xavfi bo‘yicha xavfsiz ishlash va foydalanish uchun zarur bo‘lgan quyidagi talablarga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalardan yonuvchi moddalarning chiqishi natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan portlash muhitining hosil bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlash sodir bo‘ladigan har bir manbaning xususiyatini hisobga olgan holda, portlash muhiti alangalanishining oldini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarning qo‘llanish sohasiga qarab, mazkur Texnik reglamentga 2-ilovaga muvofiq Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilovchi ko‘rsatkichlar tasnifiga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Asbob-uskunalarning portlash xavfsizligi normal ish sharoitida va undan foydalanish shartlarini hisobga olgan holda, texnik hujjatlarda belgilangan og‘ishlar doirasida ta’minlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Elektr xavfsizligiga qo‘yiladigan talablar
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Elektr kuchlanishining tebranishi yoki yordamchi energiya tavsifining o‘zgarishi, shuningdek, elektr energiyasining uzilishi va keyinchalik qayta tiklanishi, asbob-uskunalarning xavfsizligini buzmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Elektr tarmog‘iga ulangan asbob-uskunalar elektr toki ta’siridan himoyalangan bo‘lishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Asbob-uskunalarni loyihalashtirishda va ishlab chiqarishda elektromagnit hodisalar (jarayonlar) bilan bog‘liq har qanday xavflardan himoyalangan bo‘lishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Asbob-uskunalar statik elektrdan (xavfli quvvatga olib kelishi mumkin bo‘lgan elektrostatik zaryadlar) himoyalangan bo‘lishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Asbob-uskunalarni loyihalashtirish va texnik hujjatlarga qo‘yiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Loyihalashtirishga qo‘yiladigan talablar
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang);
2.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.05.00 Sanoat uskunalari, mashinalari va asboblariga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash. Asosiy fondlarning amortizatsiyasi]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Asbob-uskunalar maqsadi bo‘yicha foydalanilganda hamda o‘rnatish, foydalanish (ishlatish), tashish (jo‘natish), texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlashga qo‘yiladigan talablar bajarilganda, quyidagi xavfsizlik talablari ta’minlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalar to‘liq (loyihaviy) xizmat muddati davomida foydalanilganda portlash xavfsizligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalar va uning tarkibiy qismlari tegishli mexanik va issiqlik kuchlanishiga bardosh beradigan tarzda ishlab chiqilishi va ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish sharoitlari chegaralarini hisobga olgan holda, atrof-muhit va mavjud yoki shubhali agressiv moddalar ta’siriga bardosh berishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar asbob-uskunalarda alangalanish manbalari bo‘lishi mumkin bo‘lgan qismlar mavjud bo‘lsa, u o‘chirilgan taqdirdagina ochilishi yoki chaqnashga xavfsiz zanjirlardan tashkil topishi yoki xodimlarni tegib ketishidan va ogohlantirish belgilari bilan himoyalangan bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar asbob-uskunaning qobiq (germetik) konstruksiyasida tutashuv manbalari bo‘lishi mumkin bo‘lgan elektr quvvatini saqlash moslamalari (kondensatorlar) va qizdirilgan elementlar mavjud bo‘lsa, qobiq (germetik) konstruksiyalarida o‘rnatilgan kondensatorlarni xavfsiz qoldiq energiya qiymatiga tushirish yoki quvvatni kamaytirish uchun yetarli vaqtni kechiktirish bilan ochilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
isitiladigan elementlarning harorati jihozda ko‘rsatilgan maksimal sirt harorati yoki harorat sinfidan past bo‘lishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar elektr uzilishidan keyin asbob-uskunani himoya gazi bilan tozalash hamda o‘rnatilgan kondensatorlar quvvatsizlangunga yoki qizigan elementlarning harorati past qiymatlarga tushgunga qadar himoya gazi bilan tozalashni davom ettirish nazarda tutilgan bo‘lsa, ishlab chiqaruvchi tomonidan asbob-uskunaning ochilish qismlarida ogohlantirish belgilari o‘rnatilgan bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlashdan himoyalanganlik darajasi “yuqori portlashdan xavfsiz” (“juda yuqori”) va “portlashdan xavfsiz” (“yuqori”) va (yoki) uning qismlari sirtining harorati o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan past bo‘lishi va belgilangan avariya holatlarida va atrof-muhit sharoitlari o‘zgarganda, portlovchi gaz muhiti va ishchi holatida (texnik hujjatlarda belgilangan og‘ishlar doirasida) chang qatlamining o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan past bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishchi holatda atrofdagi gaz atmosferasining o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan yuqori haroratga (texnik hujjatlarda belgilangan og‘ishlar doirasida) faqat ishlab chiqaruvchi tomonidan asbob-uskunalarni himoya qilish uchun qo‘shimcha choralar ko‘rilgan taqdirdagina ruxsat etiladi. Bunday holatda tashqi isitish manbalari va kimyoviy reaksiyalar natijasida yuzaga keladigan harorat oshishini hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlashdan himoya qilish darajasi “portlashga qarshi yuqori ishonchlilik” (“yuqorilashtirilgan”) bo‘lgan asbob-uskunalarning sirti harorati, normal ish sharoitida maksimal sirt haroratidan yuqori bo‘lmasligi kerak. Bunday asbob-uskunalarning konstruksiyasida uchqun chiqarmaydigan va uning natijasida portlash muhitini yuzaga keltirmaydigan qismlardan tashkil topishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonuvchan gazlar yoki chang ajralishi mumkin bo‘lgan asbob-uskunalar qobiq (germetik) konstruksiyaga ega bo‘lishi kerak. Asbob-uskunalardagi mavjud har qanday teshiklar yoki germetik bo‘lmagan birikmalar, hosil bo‘ladigan gazlar yoki changlar asbob-uskunalarning tashqi qismida portlash muhitini yuzaga keltirmaydigan qilib loyihalashtirilishi lozim. Materiallar kiradigan yoki chiqadigan teshiklar yonuvchan materiallarning chiqishini cheklash uchun mo‘ljallangan va jihozlangan bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlovchi chang bo‘lgan obyektlarda va (yoki) ularning joylarida foydalanish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar yuzasida to‘plangan chang yonib ketmasligi uchun mo‘ljallangan bo‘lishi kerak. Asbob-uskunalar qismlarining sirti harorati chang qatlamining o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan past bo‘lishi kerak. Bunday holda xavfli issiqlik hosil bo‘lishining oldini olish uchun asbob-uskunalarning qismlari sirti haroratini cheklash uchun vositalar bilan ta’minlash kerak. Sirt qismi changdan tozalanib turilishi va chang qatlami me’yori texnik hujjatlarda ko‘rsatilgan bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik hujjatlarda nazarda tutilgan belgilangan ish rejimlari buzilgan taqdirda, agar bu xavfsizlikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasa, avtomatik jarayonlarga kiritilgan asbob-uskunalarni xavfsiz qo‘lda o‘chirishni ta’minlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarning avariya sodir bo‘lishi holatida o‘chirilishida to‘plangan energiya ochiladigan qopqoqlarga o‘rnatilgan ogohlantirish belgilarida ko‘rsatilgan vaqt ichida xavfsiz qiymatga tarqalishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalar tegishli kirish moslamalari bilan jihozlangan bo‘lishi va agar asbob-uskunalar boshqa jihozlar bilan birgalikda foydalanish uchun mo‘ljallangan bo‘lsa, ularning ulanishi xavfsiz bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar asbob-uskunalar portlash muhitini aniqlash yoki ogohlantirish asboblari bilan jihozlangan bo‘lsa, ularni joylashtirish joylari va shartlari texnik hujjatlarda ko‘rsatilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarda portlash muhitini yaratuvchi yonuvchan moddalarni ajratishga qodir bo‘lgan materiallar bo‘lmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik hujjatlarda belgilangan ish sharoitlari doirasida asbob-uskunalarning portlashdan himoyalanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan portlash xavfi mavjud bo‘lgan muhitni hosil qiluvchi materiallar va moddalar o‘rtasida kimyoviy reaksiya ehtimoli istisno qilingan bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarda atrof-muhit harorati va ish sharoitlari ta’sirida ko‘rsatkichlari o‘zgarganda, shuningdek, boshqa materiallar bilan birgalikda asbob-uskunalarning portlashdan himoyalanish darajasini pasaytiradigan materiallar bo‘lmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarga o‘rnatilgan Yex-komponentlari texnik hujjatlarga muvofiq o‘rnatilganda, portlash xavfsizligini ta’minlash talablariga muvofiq xavfsiz ishlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi ta’sirga tushishi mumkin bo‘lgan asbob-uskunalar qo‘shimcha himoya vositalari bilan ta’minlanishi kerak. Asbob-uskunalar uning portlashdan himoyalanishiga putur yetmagan holda tashqi ta’sirlarga bardosh berishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalar yopiq joylarda yoki konteynerda joylashgan bo‘lsa, agar bu holat portlashdan himoya qilishning bir turini tashkil etsa, bunday yopiq joylar yoki konteynerlarni faqat maxsus asbob yordamida yoki tegishli xavfsizlik choralariga rioya etgan holda ochilishi va ruxsatsiz ochilishining oldi olinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarning ortiqcha yuklanishining oldini olish maqsadida o‘lchash, tartibga solish va nazorat vositalari (maksimal o‘chirish, harorat cheklovlari, differensial bosim o‘tkazgichlari, oqim o‘lchagichlari, vaqtni kechiktirish relelari, harakat ko‘rsatkichlari va (yoki) shunga o‘xshash turdagi qurilmalar) bilan ta’minlanishi.
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.04.00.00 Jamiyat xavfsizligi / 16.04.05.00 Yong‘in xavfsizligi]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Asbob-uskunalarning konstruksiyasi quyidagi potensial alangalanish manbalaridan himoyalangan bo‘lishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchqunlar (elektr va ishqalanishdan), olov, qizigan sirtlarning yuqori harorati, elektromagnit, ultratovush, optik va ionlashtiruvchi nurlanishdan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli korroziyaga olib kelishi mumkin bo‘lgan, uchqun paydo bo‘lishiga yoki yuzalarning haddan tashqari qizib ketishiga olib keladigan va shu bilan yonish ehtimolini yaratadigan adashgan oqimlar va oqish oqimlaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
material va qismlarning harakati natijasida yoki boshqa begona jismlarning aylanishida bir-biriga ishqalanish yoki zarba natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qizishdan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rostlash qurilmalari tomonidan amalga oshiriladigan va alangalanishga olib keladigan zarba to‘lqinlari yoki siqilish paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan bosim kompensatsiyasidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yashin urishidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ekzotermik reaksiyalar, shu jumladan, chang qatlamining o‘zidan-o‘zi alangalanishidan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Asbob-uskunalarni konstruksiyalash paytida portlash paydo bo‘lishining barcha xavfli omillari hisobga olingan va portlashga xavfli muhitning alangalanish manbalari aniqlangan bo‘lishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xavfli omillarni baholashni hisobga olgan holda portlash muhitida foydalanish uchun asbob-uskunalarni portlashdan himoya qilishni (portlashdan himoya qilish turlarini) ta’minlash usullari tanlanishi kerak.
[OKOZ:
1.16.00.00.00 Xavfsizlik va huquq tartibot muhofazasi / 16.04.00.00 Jamiyat xavfsizligi / 16.04.06.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 09.10.03.00 ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Avariya holatlarida asbob-uskunalarni himoya qilishni ta’minlaydigan qurilmalar quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlashi uchun zarur bo‘lgan har qanday o‘lchash yoki nazorat qilish vositasidan mustaqil ravishda ishlashi kerak. Himoya qurilmasining ishdan chiqishi texnik hujjatlarda nazarda tutilgan texnik vositalar yordamida aniqlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avariya holatidagi o‘chirish, tegishli boshqaruv qurilmalarini dasturiy ta’minotning oraliq buyrug‘isiz bevosita faollashtirishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avariya holatlarining oldini olish himoya qurilmalari, qayta ishga tushirishini himoya qiluvchi mexanizmlar yoki boshqa qurilmalar bilan jihozlanishi kerak. Yangi buyruqni bajarish va normal ish rejimini tiklash faqat qayta ishga tushirishni maxsus blokirovka olib tashlangandan so‘ng amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Portlash muhitida ishlatiladigan boshqa qurilmalar va dasturlar quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqaruv elementlari va ko‘rsatkichlar portlash xavfi bo‘yicha ish xavfsizligining mumkin bo‘lgan eng yuqori darajasi ta’minlangan holda ishlab chiqilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
o‘lchash funksiyasiga ega bo‘lgan qurilmalar portlash muhitida foydalanish talablari va shartlarini hisobga olgan holda loyihalashtirilishi va ishlab chiqarilishi va o‘lchashlarning bir xilligini ta’minlash talablariga javob berishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dasturlash funksiyasiga ega qurilmalar va ko‘rsatkichlar aniq bo‘lishini va ishlashini tekshirish imkoniyati ta’minlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
o‘lchash funksiyasiga ega qurilmalar uchun potensial alanga manbasining avariya chegarasi, texnik hujjatlarda, ish sharoitlarida belgilangan xavfsizlik omilini hisobga olgan holda, ro‘yxatga olingan portlash muhitining portlashi va (yoki) alangalanishi uchun chegara shartlaridan o‘lchash tizimining yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan jami xatolarini hisobga olgan holda past bo‘lishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nazorat qiladigan uskunaning dasturiy ta’minoti dasturdagi xatolar bilan bog‘liq xavflarni hisobga olishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Texnik hujjatlarga qo‘yiladigan talablar
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang);
2.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Asbob-uskunalarni iste’molchiga yetkazib berishda texnik hujjatlar ilova qilinishi va unda quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarning nomi va (yoki) tamg‘alanishi (turi, markasi, modeli), uning xavfsizligiga ta’sir qiluvchi parametrlari va xususiyatlari, ishlab chiqaruvchining nomi va (yoki) tovar belgisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uning maqsadi haqida ma’lumot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
o‘rnatish, yig‘ish, moslash yoki sozlash bo‘yicha ko‘rsatmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalardan foydalanish bo‘yicha ko‘rsatmalarda va foydalanish vaqtida ko‘rilishi zarur bo‘lgan xavfsizlik choralari (shu jumladan, ishga tushirish, belgilangan maqsadda foydalanish, texnik xizmat ko‘rsatish, barcha turdagi ta’mirlash va texnik ko‘riklar, zararli ishlab chiqarish omillarining jadalligini kamaytirish va mahalliylashtirishga qaratilgan himoya vositalari, transport qilish va saqlash shartlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
belgilangan xizmat muddatlari ko‘rsatkichlari va (yoki) belgilangan ishlash resursi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
keskin nosozliklar ro‘yxati, asbob-uskunalarning avariya holatlariga olib keladigan xodimlarning (foydalanuvchilarning) mumkin bo‘lgan xatolari va bu xatolarning oldini olish bo‘yicha harakatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chegara holati (rejimlari) parametrlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ushbu asbob-uskunalarning noto‘g‘ri ishlashi aniqlangan taqdirda, bartaraf etish choralari to‘g‘risida ma’lumoti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qo‘shimcha komponentlarga bo‘lgan ehtiyoj to‘g‘risidagi ma’lumotlar (kabel kirishlari va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilaydigan texnik tavsiflarini saqlashni ta’minlashga qo‘yiladigan talablari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qadoqlash, saqlash va tashish shartlariga qo‘yiladigan talablar, belgilangan saqlash muddatlari, holatini qayta tekshirish, yaroqlilik muddati o‘tgan alohida elementlarni, qismlarni, yig‘malarni almashtirishning normativ muddatlari bo‘yicha ko‘rsatmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarni utilizatsiya qilish talablari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
saqlash va tashish qoidalari va shartlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xodimlarga qo‘yiladigan talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqaruvchining va/yoki import qiluvchining yoki vakolatli vakilning joylashgan joyi (pochta manzili), u bilan bog‘lanish uchun ma’lumot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarilgan sana.
[OKOZ:
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.03.00.00 Davlat tili]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Texnik hujjatlar O‘zbekiston Respublikasi davlat tilida ishlab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Asbob-uskunalarning texnik hujjatlari ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) tomonidan ushbu asbob-uskunalarni ishlab chiqarish tugagandan so‘ng ham xizmat muddati tugangunga qadar saqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Asbob-uskunalar maxsus belgi bilan tamg‘alanishi shart.
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Asbob-uskunalarning tamg‘alanishi davlat tilida bo‘lishi shart va quyidagi majburiy ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqaruvchining nomi va uning tovar belgisi (agar mavjud bo‘lsa);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunaning turi, markasi, modeli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarilgan sana;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqaruvchining raqami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqaruvchi mamlakat nomi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur Texnik reglamentga 3-ilovaga muvofiq Portlash xavfsizligining maxsus belgisi tasviri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tamg‘alarni boshqa tillarda takrorlashga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tamg‘alash ushbu asbob-uskunalarning yuzasiga yoki qismlarga ajratilmasdan va qo‘shimcha asboblardan foydalanmasdan, ko‘rish mumkin bo‘lgan joyga qo‘yilishi va bunda asbob-uskunalarning butun ishlash muddati davomida saqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Ishlab chiqaruvchining qaroriga binoan yoki yetkazib berish shartnomasiga muvofiq asbob-uskunalarni tamg‘alash undan xavfsiz foydalanish uchun muhim bo‘lgan qo‘shimcha quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nominal kuchlanish yoki nominal kuchlanish oraliqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uzoq muddatli ruxsat etilgan ish kuchlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oqim turining belgisi (agar nominal chastota ko‘rsatilmagan bo‘lsa);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
insonning elektr toki urishidan himoya qilish sinfining ramzi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qobiq (germetik) konstruksiya bilan ta’minlangan himoya darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nominal iste’mol qilingan yoki foydali quvvat yoki nominal oqim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
og‘irlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gabarit o‘lchamlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Asbob-uskunalarning muvofiqligini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Asbob-uskunalarni identifikatsiya qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Asbob-uskunalar identifikatsiya qilinadi. Ularning tavsiflari Texnik reglamentning 22 va 23-bandlarida ko‘rsatilgan ma’lumotlar bilan bir xilligini ta’minlash yo‘li bilan identifikatsiya qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Asbob-uskunalar va Yex-komponentning identifikatsiya belgisi — texnik hujjatlarda ko‘rsatilgan portlashdan himoyalanish holatining mavjudligi va asbob-uskunalar va Yex-komponentda ko‘rsatilgan maxsus portlashdan himoyalanganlik belgisi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Asbob-uskunalarni muvofiqligini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Erkin muomalaga chiqarilishidan oldin asbob-uskunalarning mazkur Texnik reglament talablariga muvofiqligi muvofiqlikni sertifikatlash shaklida tasdiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Muvofiqlik sertifikati turkum ishlab chiqariladigan asbob-uskunalarga uch yil muddatga, asbob-uskunalar to‘piga esa mahsulotning yaroqlilik yoki kafolat muddatiga rasmiylashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Muvofiqlikni tasdiqlashdan oldin O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq asbob-uskunalar identifikatsiya qilinadi.
LexUZ sharhi
Qarang: Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-avgustdagi 502-son qarori bilan tasdiqlangan Xavf darajasi yuqori bo‘lgan mahsulotlarni majburiy davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Asbob-uskunalarni mazkur Texnik reglament talablariga sertifikatlashtirish orqali muvofiqligi quyidagi sxemalar asosida baholanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1S sxema — turkum ishlab chiqariladigan asbob-uskunalarni sertifikatlashtirishda qo‘llaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) hisoblanadi va sertifikatlangan mahsulotlarni muvofiqlik belgisi bilan tamg‘alanishini ta’minlaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3S sxema — asbob-uskunalarni to‘pi uchun qo‘llaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi va sertifikatlangan mahsulotlarni muvofiqlik belgisi bilan (import qilingan mahsulotlar ariza beruvchiga qulay shaklda) tamg‘alanishini ta’minlaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4S sxema — yagona (bitta) asbob-uskuna uchun Texnik reglamentda belgilangan sinov va o‘lchash jarayonida ushbu buyumga putur yetkazilmasa qo‘llaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi;
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Muvofiqlik sertifikati Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-avgustdagi 502-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulotlarni sertifikatlashtirish tartibi to‘g‘risida nizom talablariga muvofiq rasmiylashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. O‘tish davri
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Mazkur Texnik reglament kuchga kirgan vaqtdan boshlab O‘zbekiston Respublikasi hududida amalda bo‘lgan va asbob-uskunalar uchun xavfsizlik talablarini belgilaydigan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar Texnik reglament bilan moslashtirilguniga qadar ushbu texnik reglamentga zid bo‘lmagan qismlari amalda qo‘llaniladi.
[OKOZ:
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.14.00.00 Davlat organlarining huquq ijodkorligi faoliyati / 01.14.05.00 Normativ-huquqiy hujjatlarni e’lon qilish va kuchga kirishi]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Texnik reglament kuchga kirgunga qadar asbob-uskunalar uchun olingan muvofiqlikni tasdiqlovchi hujjatlar ushbu hujjatlarda belgilangan muddatlar davomida amalda bo‘ladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Texnik reglament talablariga rioya etilishi bo‘yicha davlat nazorati
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.08.00.00 Iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy qurilish sohasidagi davlat boshqaruvining umumiy masalalari / 02.08.05.00 Mahsulot sifati. Standartlashtirish. Sertifikatlashtirish. Metrologiya. Tovarlar markirovkasi. Aksizlar (shuningdek, 09.07.00.00ga qarang)]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Mazkur Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati O‘zbekiston Respublikasi Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi, Ichki ishlar vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi, O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, shuningdek, portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi sohasidagi vakolatli davlat organlari tomonidan o‘z vakolatlari doirasida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Texnik reglament talablarini buzganlik uchun javobgarlik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Mazkur Texnik reglament talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga 1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnik reglament talablari qo‘llaniladigan va majburiy tartibda muvofiqligi baholanadigan portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RO‘YXATI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T/r
Asbob-uskunalar nomi
TIF TN kodi
1.
Bug‘ qozonlari, markaziy isitish qozonlari, gazgeneratorlar yoki tozalash qurilmalari bilan yoki ularsiz suvli gaz generatorlari; atsitelenli gazgeneratorlari va tozalash uskunalari bilan yoki ularsiz shunga o‘xshash gaz generatorlari; ichki yonish dvigatellari, turboreaktiv gidroturbinalar, kuch qurilmalari (uskunalari), kompressorlar, havo tortish ventilyatorlari, yoqish gorelkalari, sanoat yoki laboratoriya pechkalari va kameralari, suyuqliklar yoki gazlarni filtrlash va tozalash uchun uskunalar va qurilmalar.
Elektr mashinalar va uskunalar; dvigatellar (fuqarolik aviatsiyasi uchun mo‘ljallanganidan tashqari) va generatorlar, elektrgeneratorli qurilmalar va aylanadigan elektr o‘zgartiruvchilar, o‘zgaruvchan tok elektr transformatorlari, akkumulyatorlar, pechlar va sanoat kameralari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilovchi ko‘rsatkichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
TASNIFI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. Portlash xavfi bo‘lgan hududlarning tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Portlash xavfi bo‘lgan hududlarning tasnifi uskuna tegishli portlash xavfi bo‘lgan hududda xavfsiz ishlatilishini ta’minlovchi portlashdan himoya qilish darajasi bo‘yicha mos uskunani tanlab olish maqsadida qo‘llaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Portlash xavfi bo‘lgan aralashmaning mavjudligi chastotasi va davomiyligiga qarab, xavfli hududlar quyidagi sinflarga bo‘linadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0-sinf — gazlar yoki suyuq bug‘larning havo bilan portlash xavfi bo‘lgan aralashmaning doimiy yoki kamida bir soat davomida mavjud bo‘lgan hududlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-sinf — asbob-uskunaning normal ishlashi vaqtida havo bilan portlash xavfi bo‘lgan aralashmalar hosil qiluvchi yonuvchi gazlar yoki yonuvchi suyuqliklarning bug‘lari ajralib chiqadigan hududlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-sinf — asbob-uskunaning normal ishlash vaqtida portlash xavfi bo‘lgan gazlar yoki suyuqlik bug‘larining havo bilan aralashmalari hosil bo‘lmaydigan, ammo avariya yoki texnologiyaning ishdan chiqishi natijasida portlash xavfi bo‘lgan gazlar yoki suyuqlik bug‘larining havo bilan aralashmasi hosil bo‘lishi mumkin bo‘lgan hududlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20-sinf — portlash xavfi bo‘lgan yonuvchi changning havo bilan aralashmasi har bir kubometr uchun 65 g dan pastroq konsentratsiyada alangalanish chegarasiga ega bo‘lgan va doimiy ravishda mavjud bo‘lgan hududlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21-sinf — xonalarda joylashtirilgan asbob-uskunalarning normal ish rejimida ishlashida ajraladigan changlar yoki tolalarning jamlanmasi hosil bo‘ladigan va natijada har bir kubometr uchun 65 g va undan kam miqdorda havo bilan aralashib portlash xavfi bo‘lgan muhitni yaratishi mumkin bo‘lgan hududlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22-sinf — xonalarda joylashtirilgan asbob-uskunalarning normal ish rejimida ishlashida ajraladigan changlar yoki tolalarning jamlanmasi hosil bo‘ladigan va natijada har bir kubometr uchun 65 g va undan kam miqdorda havo bilan aralashib portlash xavfi bo‘lgan muhitni yaratmaydigan, ammo avariya yoki texnologik qurilmani buzilishi natijasida yonuvchi changlar yoki tolalarni havo bilan aralashishi natijasida portlash xavfi mumkin bo‘lgan hududlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning guruhlar bo‘yicha tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Qo‘llash sohasiga qarab asbob-uskunalar quyidagi guruhlarga bo‘linadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I guruh asbob-uskunalari — ruda gazlari va (yoki) yonuvchi chang tufayli xavfli bo‘lgan shaxtalar va ularning yer usti va yer osti inshootlarida foydalanish uchun mo‘ljallangan uskunalar. Konstruksiyasiga qarab, I guruh asbob-uskunalari portlashdan himoya qilinganligi holati uchta darajadan biriga ega bo‘lishi mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II guruh asbob-uskunalari — portlovchi gaz muhiti ta’sirida xavfli joylarda foydalanish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar (shaxtalar va ularning yer usti va yer osti inshootlari bundan mustasno). Konstruksiyasiga qarab, II guruh asbob-uskunalari portlashdan himoya qilinganligi uchta darajadan biriga ega bo‘lishi mumkin. II guruh asbob-uskunalari portlashdan himoya qilinganlik toifasiga qarab IIA, IIB, IIC kichik guruhlarga bo‘linishi mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III guruh asbob-uskunalari — portlovchi chang muhiti ta’sirida xavfli joylarda foydalanish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar (shaxtalar va ularning yer usti va yer osti inshootlari ishlari bundan mustasno). Konstruksiyasiga qarab, u portlashdan himoya qilishning uchta darajadan biriga ega bo‘lishi mumkin. III guruh jihozlarini portlash muhitining xususiyatlariga qarab IIIA, IIIB, IIIC kichik guruhlarga bo‘lish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarni portlashdan himoya qilish darajalari bo‘yicha tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Alangalanish manbaiga aylanish xavfi va uni portlovchi muhitda ishlatish shartlariga qarab, asbob-uskunalar portlashdan himoyalanish darajalariga ko‘ra quyidagicha tasniflanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“portlashga chidamli” (“juda yuqori”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“portlashdan himoyalangan” (“yuqori”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“portlashga qarshi yuqori ishonchlilik” (“yuqorilashtirilgan”).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Portlashdan himoyalanishning “portlashga chidamli” (“juda yuqori”) darajasi ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish parametrlariga muvofiq ishlashga mo‘ljallangan, hatto portlashdan himoyalanishning zarur darajasini ta’minlaydigan asbob-uskunalarga nisbatan qo‘llaniladi. Ehtimoldan yiroq bo‘lmagan holda, portlash muhiti mavjud bo‘lganda ham ishlaydigan va agar himoya vositalaridan biri ishlamay qolgan taqdirda ham, ikkinchi mustaqil himoya tizimi bilan portlashdan himoya qilish orqali yoki ikkita bir-biridan mustaqil himoya tizimida uzilishlar sodir bo‘lganda portlashdan himoyalanganligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur himoyalanish holati mavjud uskunalar, ruda gazlari va (yoki) yonuvchi changlar (I guruh uskunalari) yoki obyektlar va (yoki) ularning uchastkalarida (II va III guruh uskunalari) gaz, bug‘, tuman yoki chang, tola, uchuvchi moddalar sifatida havo bilan yonuvchi moddalarning aralashmasi natijasida doimiy yoki tez-tez portlashga xavfli muhitni yaratishi mumkin bo‘lgan yer osti konlarida va ularning yer usti inshootlarida foydalanish uchun mo‘ljallangan joylarda foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Portlashdan himoyalanish darajasi “portlashdan himoyalangan” (“yuqori”) ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish parametrlariga muvofiq ishlashga mo‘ljallangan va portlashdan himoya qilishning zarur darajasini ta’minlaydigan va bir e’tirof etilgan ehtimoliy zarar bilan normal ishlashni ta’minlaydigan uskunalarga nisbatan qo‘llaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I guruh asbob-uskunalari ushbu portlashdan himoyalanish darajasi atrof-muhitdagi ruda gazlarini konsentratsiyasi tartibga solinadigan miqdoriga yetganda xavfsiz tarzda o‘chirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur himoyalanish holati mavjud asbob-uskunalar, ruda gazlari va (yoki) yonuvchi changlar (I guruh uskunalari) yoki obyektlar va (yoki) ularning uchastkalarida (II va III guruh asbob-uskunalari) gaz, bug‘, tuman yoki chang, tola, uchuvchi moddalarning ehtimoliy mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan va uning natijasida portlashga xavfli muhitni yaratishi mumkin bo‘lgan yer osti konlarida va ularning yer usti inshootlarida foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Portlashdan himoya qilish darajasi “portlashga qarshi yuqori ishonchlilik” (“yuqorilashtirilgan”) ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish parametrlariga muvofiq ishlashga mo‘ljallangan va faqat ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan normal ish rejimida ishlashini ta’minlaydigan asbob-uskunalarga nisbatan qo‘llaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I guruh asbob-uskunalari ushbu portlashdan himoyalanish darajasi atrof-muhitdagi ruda gazlarini konsentratsiyasi tartibga solinadigan miqdoriga yetganda xavfsiz tarzda o‘chirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur himoyalanish holati mavjud asbob-uskunalar, normal rejimda ishlashi jarayonida ruda gazlari va (yoki) yonuvchi changlar yoki portlash muhitini, havo bilan gaz, bug‘, tuman yoki chang, tola, uchuvchi moddalarning aralashmasi natijasida kam miqdorda mavjud bo‘lishi, ammo portlash muhiti mavjud bo‘lsa, faqatgina qisqa muddatda paydo bo‘ladigan yer osti konlarida va ularning yer usti inshootlarida (I guruh asbob-uskunalari) yoki ularning obyektlari va (yoki) ularning uchastkalarida (II va III guruh asbob-uskunalari) foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV. Asbob-uskunalarni portlashdan himoya qiluvchi vositalarning turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Atrofdagi portlash xavfi bo‘lgan muhit alangalanishining oldini olish bo‘yicha inobatga olingan maxsus chora-tadbirlarga qarab, asbob-uskunalar portlashdan himoya qilish vositalarining bir turi yoki bir nechta qo‘shma turlariga ega bo‘lishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitida ishlash uchun mo‘ljallangan elektr asbob-uskunalariga nisbatan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“d” — portlashga chidamli qobiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“e” — kuchaytirilgan himoya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“m” (“ma”, “mb”, “mc”) — birikma bilan muhrlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“nA” — uchqun chiqmaydigan asbob-uskunalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“nC” — portlashdan himoyalangan qobiqdagi kontakt qurilmasi yoki germetik orqali muhrlangan yoki yonmaydigan komponent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“nR” — gaz o‘tishi cheklangan qobiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“nL” — cheklangan energiyaga ega elektr zanjirlarini o‘z ichiga olgan uskunalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“nZ” — ortiqcha bosim ostida qobiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“o” — moy bilan to‘ldirilgan qobiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“p” — (“px”, “py”, “pz”) — ortiqcha bosim ostida qobiqni to‘ldirish yoki tozalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“q” — qobiqni kvars bilan to‘ldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“s” — portlashdan himoya qilishning maxsus turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) portlash xavfi bo‘lgan changli muhitda ishlatiladigan elektr asbob-uskunalariga nisbatan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“t” — (“ta”, “tb”, “tc”) — qobiq bilan himoyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“i” — (“ia”, “ib”) — uchqundan himoya qilish (elektr zanjirini uchqundan himoyalanishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“m” — (“ma”, “mb”, “mc”) — birikma bilan muhrlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“p” — ortiqcha bosim ostida qobiqni to‘ldirish yoki tozalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“s” — portlashdan himoya qilishning maxsus turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) portlovchi muhitda foydalanish uchun mo‘ljallangan elektr bo‘lmagan asbob-uskunalarga nisbatan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“c” — konstruksiyaviy xavfsizlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“b” — alangalanish manbasini boshqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“k” — suyuqlikka botirish orqali himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“d” — portlashdan himoyalangan qobiq bilan himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“fr” — gaz o‘tkazuvchanligi cheklangan qobiq bilan himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“p” — yuqori bosimdan himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4) portlashdan himoya qilishning boshqa turlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Asbob-uskunalarni portlashdan himoya qiluvchi vositalarning turlari atrofdagi portlash muhiti alangalanishining oldini olish uchun turli darajadagi portlashdan himoyalangan uskunalarda nazarda tutilgan quyidagi maxsus chora-tadbirlar bilan belgilanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlashdan o‘tkazmaydigan qobiq “d” — uskunani portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, uning qismlari portlash gaz muhitini alangalantirib, qobiq ichidagi portlash natijasida hosil bo‘lgan bosimni ushlashi natijasida atrof-muhitga portlash xavfi bo‘lgan muhit tarqalmasligining oldini olish turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“t” himoya qobig‘i — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, unda uskuna qobiq bilan himoyalangan bo‘lib, changning kirishidan va sirt haroratini cheklash vositalari bilan himoyalanganlik turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuchaytirilgan himoya turi “e” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, ruxsat etilgan haroratning oshib ketishiga qo‘shimcha choralar ko‘rilishi, shuningdek normal yoki belgilangan (favqulodda) ish rejimlarida uchqun paydo bo‘lishiga qarshi qo‘shimcha choralar qo‘llaniladigan portlashdan himoya qilish turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchqunga xavfsiz (uchqunga xavfsiz elektr zanjiri) “i” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, elektr zaryadlanishini elektr energiyasi (quvvati) va elektr jihozlari elementlarining haroratini uchqun yoki issiqlik ta’siridan alangalanishni keltirib chiqaradigan darajadan pastroq qiymatga cheklash turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“m” birikma bilan plombalash — portlashdan himoya qilishning turi bo‘lib, unda uskunaning qismlarini ishlatishi yoki montaj jarayonida portlash xavfi bo‘lgan muhitni uchqun yoki qizishi natijasida alangalanishiga olib kelishi, plombalash orqali bartaraf etish turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“n” himoya turi — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, elektr qurilmalarini normal va belgilangan (favqulodda) ish jarayonlarida ishlashida atrof muhitda portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitini oldini olish uchun qo‘shimcha himoya turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“o” qobiqni moy bilan to‘ldirish — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, uskuna yoki uning qismini himoya suyuqligiga cho‘ktirilishi natijasida, uning suyuqlik ichida yoki tashqarisida portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitini alangalanishi oldini olish turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ortiqcha bosim ostida qobiqni to‘ldirish yoki tozalash “r” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, qobiqni yoki xonani tashqi bosimdan ko‘p bo‘lgan miqdorda himoya gazi bosimi bilan to‘ldirilishi natijasida, tashqi muhit ta’siridan himoyalash turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qobiqni kvars bilan to‘ldirish “q” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, portlash muhitini alangalanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan qismlarni ma’lum bir holatda o‘rnatiladi va tashqi portlash muhitidan oldini oladigan qobiq bilan to‘liq o‘ralgan portlashdan himoya qilish turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlashdan himoya qilishning maxsus turi “s” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, ushbu bandning ikkinchi — o‘ninchi xat boshlarida nazarda tutilgan himoya choralaridan farqli, ammo baholash yoki sinov vaqtlarida portlashdan himoya qilishni ta’minlash uchun yetarli deb tan olingan himoya choralariga asoslangan portlashdan himoya qilish turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruktiv xavfsizlik “c” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, uskunaning harakatlanuvchi qismlaridan paydo bo‘ladigan adiabatik siqilish, uchqun va yuzalarning qizishi natijasida portlash xavfi bo‘lgan muhitning yaratilishini oldini olishga qaratilgan qo‘shimcha choralar turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alangalanish manbasi nazorati “b” — portlashdan himoya qilishning bir turi bo‘lib, qurilmaning elektr bo‘lmagan qismiga o‘rnatilib, bu bilan alangalanish manbasini va unga o‘rnatilgan xavfsizlik qurilmalar orqali, qurilma ko‘rsatkichlarini nazorat qiladi va avtomatik himoya vositalarini yoki signalizatorlarni ishga tushiradigan turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suyuqlikka cho‘ktirish orqali himoya qilish “k” — portlashdan himoya qilishning bir turi bo‘lib, bunda alangalanish salohiyati xavfsiz yoki portlash xavfi bo‘lgan muhitdan suyuqlikka to‘liq yoki qisman cho‘ktirish orqali ajratilgan bo‘lib, bunda xavfli sirtlar doimo himoya suyuqligi bilan shunday qoplangan bo‘lishi kerakki portlash xavfi bo‘lgan muhit himoya suyuqligidan yuqori sathda yoki qobiq tashqarisida joylashgan bo‘lishi natijasida alangalanish oldi olingan bo‘lishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“fr” gaz oqimi o‘tishi cheklangan qobiq bilan himoya qilish — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, bunda qobiq yordamida portlash xavfi bo‘lgan muhitga past darajada portlash xavfi kamaytirish orqali cheklash, buning natijasida qobiqdagi portlash xavfi bo‘lgan muhitni alangalanish chegarasidan ham past darajada bo‘lishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V. Asbob-uskunalarni harorat sinflari bo‘yicha tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Eng yuqori ruxsat etilgan sirt haroratiga qarab II guruh asbob-uskunalari quyidagi harorat sinflariga bo‘linadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) T1 — 450 °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) T2 — 300 °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) T3 — 200 °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4) T4 — 135 °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5) T5 — 100 °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6) T6 — 85 °C.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga 3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi tasviri
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi tasvirining tavsifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Yex” maxsus belgisi asbob-uskunalarning portlashdan himoyalanish holatini anglatadi (Explosion-proof).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi lotin alifbosidagi “E” va “x” harflari jamlanmasidan tashkil topgan bo‘lib, “x” harfining balandligi “E” harfi balandligining 5/9 qismini tashkil etadi va yorug‘ fonda to‘rtburchak shaklda (1-rasm) yoki kontrastli fonda (2-rasm) balandlik va kenglik nisbati 11/8 ko‘rinishda bo‘ladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi o‘lchamlarini portlash muhitida ishlaydigan asbob-uskunalarni ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
To‘rtburchakning bazaviy balandligi kamida 10 mm bo‘lishi kerak. Portlash xavfsizligining maxsus belgisi o‘lchamlari uning elementlarini aniq va bevosita ko‘z bilan uskuna yoki Yex-komponentining umumiy rangli fonida ko‘rish imkonini berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-yanvardagi 2-son qaroriga 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risida texnik reglamentni joriy etish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SXEMASI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bosqichlar
Subyektlar
Tadbirlar
Bajarish muddatlari
1-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi,
Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi
1. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarga doir amaldagi standartlar ro‘yxatini tuzadi va xatlovdan o‘tkazadi.
Uch oy muddatda
2. Mazkur Texnik reglament talablariga rioya etilishini ta’minlaydigan hamda texnik reglamentlarda belgilangan asbob-uskunalarning muvofiqligini baholash uchun zarur bo‘lgan namunalarni olish, sinash va o‘lchash usullarini belgilaydigan standartlar ro‘yxatlarini shakllantiradi va belgilangan tartibda tasdiqlaydi.
Bir oy muddatda
2-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash uchun sertifikatlashtirish organlari va sinov laboratoriyalarini akkreditatsiyadan o‘tkazish ko‘lamini kengaytirish bo‘yicha choralarni ko‘radi.
Olti oy muddatda
3-bosqich
Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi,
Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi,
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
Texnik reglamentning maqsadlari, mazmuni va uni qo‘llash tartibi to‘g‘risida aholini, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik birlashmalari, tadbirkorlik subyektlarini keng miqyosda xabardor qilishni ta’minlaydi.
Jadvalga muvofiq
4-bosqich
Tadbirkorlik subyektlari
1. Texnik reglamentni o‘rganadi, mas’ul xodimlarni o‘qitadi va Texnik reglamentni o‘z faoliyatida joriy qiladi.
Kelishilgan muddatlarda
2. Muvofiqlikni baholash tartibotidan o‘tkazish uchun tegishli mahsulot namunalarini Texnik reglament talablariga muvofiq tayyorlaydi.
Texnik reglament kuchga kirgan kundan boshlab
5-bosqich
Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi,
Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi,
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
Belgilangan tartibda
6-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
Texnik reglamentni qo‘llash amaliyotini monitoring qiladi va ma’lumotlarni tizimli asosda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
Har chorakda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-yanvardagi 2-son qaroriga 3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RO‘YXATI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Vazirlar Mahkamasining “Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlovchi asbob-uskunalarning xavfsizligi to‘g‘risidagi umumiy texnik reglamentni tasdiqlash haqida” 2017-yil 24-noyabrdagi 941-son qarori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi sohasida davlat boshqaruvi va nazorati tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 12-dekabrdagi PF-5594-son Farmoni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Sanoat xavfsizligi davlat qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida” 2018-yil 12-dekabrdagi PQ-4058-son qarori)” 2019-yil 6-martdagi 195-son qaroriga ilovaning 43-bandi.
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.01.2025-y., 09/25/2/0014-son)