1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.14.00 Ximiya va neft-kimyo sanoati;
2.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.03.00.00 Yerdan foydalanish va muhofaza qilish / 11.03.05.00 Yerdan foydalanishni va muhofaza qilish sohasini rejalashtirish va meʼyorlash]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Arxitektura va qurilish]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
BUYRUGʻI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovagamuvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Energetika vazirligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 27-noyabr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-83-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 12-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi togʻ-kon sanoati va geologiya vaziri B. ISLAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 6-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 29-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 24-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 8-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 27-noyabrdagi 01/2-83-son buyrugʻiga ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazlarni saqlash uchun moʻljallangan yer osti omborlarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning talablari yer osti lahimlari mavjud boʻlgan quyidagi yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlariga nisbatan tatbiq etilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
metall va temir-beton;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oddiy butan uchun past haroratli muz jinsli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan gazlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
komuflet portlatish usuli bilan quriladigan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnologik qurilmalar sifatida ishlatiladigan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ushbu SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.02-04 “Binolar va inshootlarning yongʻin xavfsizligi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 9.602-2016 “Korroziya va eskirishdan himoya qilish yagona tizimi. Yerosti inshootlari. Korroziyadan himoya qilishga qoʻyilgan umumiy talablar” (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Soorujeniya podzemnie. Obshiye trebovaniya k zashite ot korrozii);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zumpf — kon lahimining, shaxta stvoli oldi hovlisining pastki qismida joylashgan va yuklash va tushirish uchun moʻljallangan koʻtarish qurilmasini (skip yoki koʻp qavatli klet) joylashtirish uchun, shuningdek oqib tushayotgan suvni yigʻish uchun moʻljallangan shaxta stvolining bir qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti rezervuari — togʻ konlari va kon-sigʻimlaridan tashkil topgan hamda suyuqlik va gazlarni quyish, uzatish va saqlash uchun moʻljallangan suv oʻtkazmaydigan inshoot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shaxta rezervuari — yer osti togʻ konini burgʻilash, portlatish usulida quriladigan togʻ jinslaridagi rezervuar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suv saqlash ombori — shoʻr suvni saqlash uchun moʻljallangan sigʻim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari majmuasi tarkibiga kiruvchi yer osti rezervuarlari quyidagi turlarga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tosh tuzida burgʻilash quduqlari orqali geo-texnologik jihatdan qurilgan shaxtasiz rezervuarlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
musbat haroratli jinslarda va kon usulida qurilgan shaxtali rezervuarlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
past haroratli sunʼiy muzlatilgan jinslarda qurilgan past haroratli rezervuarlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Och rangli neft mahsulotlarini tosh tuzida qurilgan yer osti rezervuarlarida saqlash muddatlari ushbu SHNQning 1-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Sunʼiy tarzda muzlatilgan togʻ jinslarida qurilgan past haroratli muz jinsli yer osti rezervuarlaridan propan, propilenni toʻyingan gaz bugʻlarining 1,02⋅102 Pa dan 1,05⋅105 Pa (765 dan 788 mm Ng gacha) gacha bosimda va unga mos qaynash haroratida saqlash uchun foydalanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Yer osti rezervuarlarni maxsus qurilgan yoki foydali qazilmalarni qazib chiqarish va boshqa kon ishlarini oʻtkazish natijasida paydo boʻlgan lahimlarda Oʻzbekiston Respublikasining “Yer qaʼri toʻgʻrisida”gi Qonuni talablarini inobatga olgan holda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini loyihalash, shuningdek rezervuar turini tanlashni mavjud kon lahimlarining muhandislik-geologik tadqiqotlari va tekshirish natijalariga asosan amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini foydali qazilmalarni ishlab chiqaruvchi korxonaning kon hududi yaqinida yoki hududida joylashishida ularning yer osti va yer usti inshootlari xavfsizligini taʼminlovchi himoya devorlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Himoya devorlarining oʻlchamlari SHNQ 2.01.09-19 talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining hajmiy-rejalashtirish sxemalari oʻrab turgan tosh qatlamlaridan samarali (quvvatdan maksimal va maydondan minimal) foydalanishni, shuningdek ochuvchi va yordamchi lahimlarning minimal hajmi va uzunligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining hajmiy-rejalashtirish sxemalarini tanlash quyidagilarni inobatga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish joyining kon-geologik sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining maqsadi va vazifasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
belgilangan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining sigʻimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
saqlanishi moʻljallangan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi turi va ularning hajmiy nisbati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asosiy texnologik qurilmalarning (mahsulot nasoslari, quvurlar, nazorat-oʻlchash asboblari) turi va soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
saqlanadigan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazning xususiyati (suyuq, yopishqoq);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rezervuarlardagi bugʻ fazasining bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini saqlash harorati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rezervuarni qurish texnologiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Yer osti rezervuarlari quduqlarining konstruksiyasi, ularni quduqlar (oraliq mustahkamlash quvurlari, putur yetkazmaydigan jismoniy usullar bilan sinovdan oʻtkazilgan payvandlangan birikmalar) kesib oʻtganda, mahsulotning suv qatlamlariga oqib oʻtmasligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Ichimlik suvi taʼminoti uchun foydalaniladigan suvlarni oʻz ichiga olgan suv qatlamlarining rejimini nazorat qilish uchun loyihada burgʻilash quduqlari orqali, tosh tuzida gidrotexnika usulida, musbat haroratli togʻ jinslarida — kon usulida qurilgan yer osti rezervuarlari maydonida gidro-kuzatuv quduqlarini loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Gidro-kuzatuv quduqlari yer osti rezervuarlari qurilishi boshlanishidan oldin burgʻilanishi, jihozlanishi va sinovdan oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti bino va inshootlari QMQ 2.03.11-96, SHNQ 2.04.05-22, SHNQ 2.09.02-23, SHNQ 2.09.19-22, SHNQ 2.04.08-22 hamda SHNQ 2.07.01-23, shuningdek yongʻin haqida xabarlashni va odamlarni evakuatsiya qilishni boshqarish, ularning yer usti binolar va inshootlarini yashindan himoyasi SHNQ 2.01.02-04 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini joylashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Yer osti neft, neft mahsulotlari va omborlari SHNQ 2.09.19-22 talablariga, suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini esa SHNQ 2.04.08-22 talablariga muvofiq joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti inshootlari amaldagi va rejalashtirilgan yer osti hamda yer usti suv taʼminoti manbalarining sanitariya muhofaza hududining II zonasidan tashqarida, ularning kengayishi istiqbollarini hisobga olgan holda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Neft va neft mahsulotlarini saqlash uchun moʻljallangan, shifti lahimning ikkita maksimal oraligʻi (kengligi, diametri)dan oshadigan chuqurlikda joylashgan barcha turdagi yer osti rezervuarlarining quduqlari, stvollari, ishlab chiqarish quduqlarining boshidan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlariga tegishli boʻlmagan binolar, inshootlar va boshqa obyektlargacha, shuningdek yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining bino va inshootlarigacha boʻlgan minimal masofalar SHNQ 2.09.19-22 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Suyultirilgan uglevodorod gazini saqlash uchun moʻljallangan barcha turdagi yer osti rezervuarlarning quduqlari, stvollari, ishlab chiqarish quduqlari boshidan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlariga tegishli boʻlmagan bino va inshootlar va boshqa obyektlargacha boʻlgan minimal masofalar ushbu SHNKning 1-jadvaliga muvofiq, yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti majmuasi bino va inshootlarigacha boʻlgan minimal masofa esa ushbu SHNKning 2-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer usti majmuasining ushbu SHNKning 1 va 2-jadvallarida keltirilmagan bino va inshootlaridan boshqa binolar, inshootlar va yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlariga tegishli boʻlgan va tegishli boʻlmagan obyektlargacha boʻlgan masofalar SHNQ 2.04.08-22 talablariga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Gazni yoqish uchun moʻljallangan sham quvuridan (svecha quvuridan) har qanday portlab-yonish va yongʻin xavfi toifasidagi bino va inshootlargacha boʻlgan masofa kamida 100 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining sigʻimidan qatʼiy nazar ulardan umumiy tarmoq avtomobil yoʻllariga yoki ularga kirish yoʻlaklariga ikkita chiqish yoʻli loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Yer osti rezervuarlarining texnologik quduqlari, shaxta stvollari va foydalaniladigan quduqlarining ogʻzi (boshi) hamda past haroratli muz jinsli suyultirilgan uglevodorod gazi rezervuarlari yonmaydigan materiallardan tayyorlangan, balandligi kamida 2 m boʻlgan toʻsiqlar bilan oʻralishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻraladigan maydon oʻlchami taʼmirlash (quduqlarining ogʻzi hamda kommunikatsiyalarni montaj va demontaj qilish, quvurlarni tushirish va koʻtarish) ishlarini oʻtkazish ehtimolini hisobga olib belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tosh tuzidagi shaxtasiz yer osti rezervuarlar quduqlari ogʻzining toʻsiqlarini toʻsiq va devor maydonlarining nisbatidan kelib chiqqan holda toʻsilgan maydon ichida yoki uning tashqarisida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari joylashadigan maydondagi yer osti lahimlarining taʼsir zonasida yer yuzasining siljishini kuzatish uchun reperlarni oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Past haroratli muz jinsli rezervuarlardan metall suyultirilgan uglevodorod gazi rezervuarlarigacha boʻlgan minimal masofa ushbu SHNQning 3-jadvaligamuvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-jadval
Bino va inshootlar
Masofa, m
Shaxtasiz (tosh tuzidagi)
rezervuarlar quduqlarining boshidan oʻlchangan
Past haroratli muz jinsli
rezervuarlardan, shaxtasiz hamda shaxtali (musbat haroratli jinslardagi)
rezervuarlar quduqlari boshidan oʻlchangan sigʻimi
50 ming m3 gacha
50 ming
m3 dan
yuqori
Maishiy binolar
500
300
500
Turar joy binolari
300
250
300
Qoʻshni korxonalarning bino va inshootlari
250
200
250
Oʻrmonlar:
a) ignabargli
100
50
50
b) qattiq yogʻochli
30
20
30
Temir yoʻllar:
a) stansiyalar
500
300
500
b) razyezdlar
va
platformalar
100
60
80
c)
ikki stansiya oraligʻi (peregon)
80
40
50
Avtomobil yoʻllari
a) I
— III toifa
60
30
50
b) IV va V toifa
50
25
25
Torf, pichan, tolali moddalar, somon
omborlari hamda torfning ochiq joylari
100
100
100
Havo elektr uzatish liniyalari
EQTQ ga koʻra
EQTQ ga koʻra
EQTQ ga koʻra
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Tosh tuzidagi shaxtasiz lahim texnologik qudugʻi boshidan oʻlchangan masofani quduq atrofidagi toʻsiqning ichki yuzasidan hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻsiq hajmini ushbu SHNQning 2-ilovasiga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Past haroratli muz jinsli lahimlardan oʻlchangan masofani toʻsiqning tuproq bilan tutashgan tashqi yuzasidan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Yer osti lahimlari stvoli va quduqlaridan oʻlchangan masofa ularning markaziy oʻqlaridan hisoblanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-jadval
Bino va inshootlar
Masofa, m
Shaxtasiz (tosh tuzidagi)
rezervuarlar quduqlari boshidan oʻlchangan
Past haroratli muz jinsli
rezervuarlardan oʻlchangan
Shaxtasiz rezervuarlar quduqlarining
boshidan oʻlchangan
Toʻkish-quyish shoxobchalari
100
100
50
Temir yoʻl oqizish-quyish estakadalari,
idishlarga
solingan neft mahsulotlari uchun omborlar
40
40
20
Avtotsisternalar uchun quyish-toʻkish
qurilmalari, mahsulot nasos
stansiyalari, kompressor, ishlab chiqarish oqava suvlarni
chiqarib yuborish nasos stansiyalari, gazlarni
bugʻlatish va qorish uchun quyish, qadoqlash va tarqatish qurilmalari
40
40
20
Suv quvurlari va yongʻin oʻchirish nasos
stansiyalari, yongʻin-qutqaruv depo
va postlari,
yongʻinga
qarshi
suv
havzalari (ombor
lyukigacha yoki suv havzasidan suvni chiqarish joyigacha)
40
40
40
Olovbardoshlilik darajasi I, II boʻlgan bino
va inshootlar
60
60
50
Boshqa bino va inshootlar
40
30
40
Shoʻr suv saqlash omborlari (ochiq)
40
-
-
Rezervuar toʻsiqlari
15
15
15
Havo elektr uzatish liniyalari
EQTQ ga koʻra
EQTQ ga koʻra
EQTQ ga koʻra
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Tosh tuzidagi shaxtasiz lahim texnologik qudugʻi boshidan oʻlchangan masofani quduq atrofidagi toʻsiqning ichki yuzasidan hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻsiq hajmini ushbu SHNQning 2-ilovasiga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Past haroratli muz jinsli lahimlardan oʻlchangan masofani toʻsiqning tuproq bilan tutashgan tashqi yuzasidan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Yer osti lahimlari stvoli va quduqlaridan oʻlchangan masofa ularning markaziy oʻqlaridan hisoblanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-jadval
Metallrezervuar
Rezervuarlarning umumiy sigʻimi, m3
Masofa, m
Yer usti
500gacha
500 dan 1000gacha
150
200
Yer osti
500gacha
500 dan 1000gacha
1000 dan 2000 gacha
75
100
150
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Yer osti rezervuarlari qurilish maydonlarining muhandislik-geologik sharoitlariga qoʻyilgan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Yer osti rezervuarlarini barcha morfologik turdagi (qatlam, qatlam-linzasimon, linzasimon, gumbaz va shtok) tuz konlarida qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, vertikal quduqlar orqali yer osti rezervuarlarini qurish uchun tuz konining quvvati kamida 10 m ni, vertikal-gorizontal hamda qiya-gorizontal quduqlar orqali esa, texnik-iqtisodiy asoslardan kelib chiqqan holda kamida 5 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Yer osti rezervuarlarining joylashish chuqurligi 60 dan 2500 m gacha loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Tosh tuzidagi erimaydigan jinslarning rezervuar chuqurligining joylashish oraligʻida tarqoq qoʻshimchalar miqdori 35 foizdan oshmasligi (massasiga koʻra), NaCl miqdori esa kamida (massasiga koʻra) 64 foizni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Tosh tuzidagi bitta erimaydigan jinslar qatlamining yer osti rezervuarlari joylashgan chuqurlik oraligʻidagi qalinligi 2,5 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari chuqurligi oraligʻidagi tosh tuzi tarkibida kaliy, magniy va boshqa tez eriydigan tuzlarni hamda bitumoid, oltingugurt va gaz qoʻshimchalarini saqlamasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Yer osti rezervuarlarini qurish jarayonidan olinadigan qurilish shoʻr suvini chuchuk suv va yer osti suvlari qatlamlaridan hamda 35 g/L dan ortiq mineralizatsiyalashgan isteʼmol uchun foydalanilmaydigan (yaroqsiz) yer osti suvlaridan suv toʻsiqlari bilan mustahkam izolyatsiyalangan chuqur suv qatlamlariga quyishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Qurilishda shoʻr suvi oqizish koʻzda tutilgan suv qatlamlarining oʻtkazuvchanlik parametri 10-11 m3 (10 m⋅D) dan past boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Shoʻr suv qazib oluvchi korxonalarning yer osti lahimlari mazkur SHNQning 23, 27 va 46-bandlariga va quyidagi shartlarga muvofiq boʻlganda, ulardan yer osti saqlash rezervuari sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quduqlar va yer osti lahimlar germetik boʻlsa (shoʻr suv olishda foydalanilgan quduqlar 25 yildan koʻproq vaqt oldin burgʻilangan boʻlganda, ularni kichikroq diametrli mustahkamlash quvur birikmalari bilan qoʻshimcha mahkamlash kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lahim tomi ustida qalinligi kamida 10 m boʻlgan tuz ustuni mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻshni inshootlar orasidagi tuz ustunining kengligi tuz konini ishlatish loyihasida keltirilgan oʻlchamga teng yoki undan katta boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Bitta quduq orqali 2,5 m dan katta qalinlikdagi erimaydigan jinslar qatlamlari bilan ajratilgan bir nechta tuz qatlamlari mavjud boʻlganda, neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi faqat yuqori qatlamda hosil boʻlgan lahimda saqlanishi va ushbu lahimning maksimal diametri ularni saqlash oraligʻidagi shoʻr suvni qazib chiqarish kameralari uchun loyiha bilan belgilangan diametrdan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Lahimlarni III mustahkamlik toifasidagi oʻtkazmaydigan jinslarda qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Lahimlarni saqlash moʻljallangan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi uchun oʻtkazmaydigan togʻ jinslarida yoki suv bosimli yoriqsimon jins massalarida joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Togʻ jinslarining neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaziga nisbatan ekranlash (oʻtkazmaslik) xususiyatini ushbu SHNQning 3-ilovasiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Lahimlarni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladigan togʻ jinslarining neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi uchun oʻtkazmaydigan qalinligining quvvati m kamida quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mr — lahim tomi ustidagi oʻtkazmaydigan jinslarning minimal yoʻl qoʻyiladigan qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
i — lahim tuprogʻining qiyaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
s — lahim uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mg, — lahim tuprogʻi ostidagi oʻtkazmaydigan jinslarning minimal yoʻl qoʻyiladigan qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mr, mg — lahimlarning barqarorligiga koʻra belgilanishi, biroq har biri 5 m dan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Formulalarning harfli belgilari mazkur SHNQning 4-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari sifatida ishlatib boʻlingan chuqur tosh massivlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, bunda ularning joylashish chuqurligi ushbu SHNQning 33 — 36-bandlariga muvofiq boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Har qanday konfiguratsiyadagi ishlatilgan kon lahimlarini, ularni ochish usulidan qatʼi nazar, yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlariga aylantirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rezervuarlar sifatida foydalanishga yaroqsiz lahimlar boshqa lahimlardan germetik toʻsiqlar bilan ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining majmuasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Tosh tuzidagi yer osti rezervuarlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Yer osti rezervuarlarini chuqurlik boʻylab bitta darajada yotqizish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Yer osti rezervuarlarining minimal yotqizish chuqurligi ushbu SHNQning 5-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Mustahkamlik shartlari boʻyicha rezervuarning maksimal kengligi (diametri)ni ushbu SHNQning 6-ilovasida keltirilgan usuli boʻyicha hisoblab chiqishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Yer osti rezervuarida himoya ustuni mavjud boʻlganda, harorat taʼsirida neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi hajmining oʻzgarishi hisobiga yer osti rezervuaridan foydalanish koeffitsiyenti quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
neft hamda neft mahsuloti rezervuarlari uchun — 0,985;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suyultirilgan uglevodorod gazi rezervuarlari uchun — yer osti rezervuarining oraliq himoya ustuni pastki uchidan yuqoridan hisoblangan sigʻimi uchun — 0,95.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42.Yer osti rezervuarida himoya ustuni mavjud boʻlmaganida, harorat taʼsirida neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi hajmining oʻzgarishi yer osti rezervuaridan foydalanish koeffitsiyenti quyidagicha qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
neft va neft mahsulotlari rezervuarlari uchun — 0,95;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suyultirilgan uglevodorod gazi rezervuarlari uchun — 0,9.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Qoʻshni texnologik quduqlarning ogʻizlari oʻrtasidagi masofa mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yondosh quduqlarning boshlari oʻrtasidagi minimal masofa 50 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Yer osti suvlarining tuz qatlamiga kirishiga yoʻl qoʻymaydigan suv toʻsiqlari mavjud boʻlmaganda, rezervuar tomida qalinligi hisob-kitoblar bilan asoslangan tosh tuzi himoya ustunlari qoldirilishi kerak. Bunda, hisob-kitoblarni mazkur SHNQning 8-ilovasida keltirilgan formulaga muvofiq amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Quduq boshi atrofida balandligi 1 m dan kam boʻlmagan va tepasi boʻylab kengligi kamida 0,5 m boʻlgan toʻsiq loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻsiqning hajmi va quduq ogʻzi zararlanganda, toshib chiqishi mumkin boʻlgan suyuqlik qiymatini ushbu SHNQning 2-ilovasida keltirilgan formulaga muvofiq hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazlarini yer osti rezervuarlaridan siqib chiqarish uchun shoʻr suvdan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari sigʻimini oshirish rejalashtirilganda foydalanishda toʻyinmagan shoʻr suvdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti rezervuarining germetikligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ochilgan yer osti suv qatlamlarini ishonchli ajratish va izolyatsiyalashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti rezervuarlarini loyihada belgilangan parametrlarga muvofiq qurish va ishlatishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Texnologik quduqlarni burgʻilash loyihasida geologik sharoitlarni, erimaydigan qoʻshimchalarning kimyoviy tarkibini, miqdorini hamda tuzning fizik-mexanik xususiyatlarini aniqlash uchun loyihalanayotgan rezervuarni taxminiy joylashish oraligʻidan va undan 50 m balanddan yaxlit namunalar (kern) olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnologik quduqlarni burgʻilash jarayonida suv qatlamlarining holatini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Quduq oʻqining vertikaldan ogʻishi oʻrtacha ogʻishlar chegarasidan chiqmasligi, bunda uning hosilasi quduq usti orqali vertikal oʻtish bilan 1° C burchakni hosil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quduqning oʻrtacha ogʻishlar konusi chegarasidan 4° C dan ortiq chiqmagan alohida oraliqlarda ogʻishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Quduqning mustahkamlash quvurlari konstruksiyasi muayyan kon-geologik sharoitlardan kelib chiqib qabul qilinishi va konduktor hamda asosiy mustahkamlovchi quvurdan iborat boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Murakkab geologik kesim va suv qatlamlari sharoitida oraliq mustahkamlash quvurlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha mustahkamlash quvurlarining atrofidagi boʻshliq butun chuqurligi boʻylab quduq boshigacha sementlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Oqishga moyil boʻlgan jinslarning yotish oraligʻida, mustahkamlash ustuniga tashqi yuklama butun tosh bosimi boʻylab aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Korroziya jihatdan faol muhitlarda quduqlarni mustahkamlash uchun ustunlarni toʻplashda, quvurlarni quyidagi himoya qilish choralarini amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
korroziyaga qarshi qoplamalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr taʼsiridan himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ingibitorlar (reaksiyani sekinlantiradigan modda) yoki maxsus poʻlatlardan tayyorlangan quvurlardan foydalanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Asosiy mustahkamlovchi quvur diametri mazkur SHNQ talablari va ishlatish davrida kichik diametrli mustahkamlash quvuri bilan quduqni qoʻshimcha mustahkamlash imkoniyatini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Ishchi osma ustun quvurlarining diametri ishlatish davrida shoʻr suv va saqlanadigan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi harakatining gidravlik qarshiligining tengligi shartidan kelib chiqib, osma ustunlar quvurlarining diametri esa rezervuarlarni qurish uchun tuzni eritish paytida suv va shoʻr suv harakati gidravlik qarshiligining tengligi shartidan kelib chiqib aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Maxsus dempferlash qurilmasi bilan jihozlanmagan osma ustunlardagi suyuqliklarning harakat tezligi quyidagi 4-jadvalda keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-jadval
Osma ustunlar diametri, mm
Osma ustunlardagi suyuqliklarning harakatlanish tezligi, m/s, rezervuardagi erkin osilgan ustunlarning uzunligi, m
100
150
200
114; 127; 140; 146; 168
178; 194; 219; 245
3,5
4,0
2,5
3,0
1,5
2,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55.Mustahkamlash quvuri tosh tuzi qatlami qalinligiga koʻmilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari tomi va asosiy mustahkamlash quvuri boshmogʻi oʻrtasida uzunligi 5 — 15 m gacha boʻlgan mustahkamlanmagan qism qoldirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Yer osti rezervuarni ishlatish davri uchun asosiy ishchi quvur rezervuar tubidan 1,5 m dan kam boʻlmagan balandlikda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari uchun shoʻr suv konlarini, birgalikda ishlaganda esa yer osti neft, neft mahsulotlari omborlari uchun ikkita bir xil osma quvurlar oʻrnatilishi, bunda markaziy ishchi quvur boshmogʻi tashqi himoya ishchi quvuri boshmogʻidan pastda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Osma ishchi ustunlar oʻrtasidagi boʻshliqdan rezervuarning suyuqlikka toʻlishini nazorat qilish va suyuqlikning toshib ketishini oldini olishda foydalanilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Osma ishchi ustunlarning boshmoqlari oʻrtasidagi masofa nazorat tizimi ishga tushgan vaqt davomida va mahsulotni haydash avtomatik tarzda toʻxtatilganda, lahimning toʻlib toshishining oldini olishi sharti bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Tosh tuzidagi yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining lahimlarini qurishda, tuzni quduqqa haydalayotgan suvda sirkulyatsion eritilishi va shu bilan bir vaqtda hosil boʻlgan shoʻr suvni yer ustiga siqib chiqarilishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tuzlarning erishi paytida lahim shaklini nazorat qilish uchun quduqqa erimaydigan neft mahsuloti, siqilgan gaz yoki havo kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining lahimlari bitta quduq oralab joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Lahimlarni bitta quduq oralatib qurishda quyidagi tuzni suvda eritish texnologik sxemalaridan biri tanlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pastdan yuqoriga har bir bosqichda tashqi ishchi quvurni siljitish bilan (ushbu SHNQning 1, a rasmi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pastdan yuqoriga tashqi ishchi quvurni siljitmagan holda (1, b-rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
eritkichni teshilgan quvur orqali uzatish bilan (1, v rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqoridan pastga, erituvchi lahimning yuqori qismida eritmagichni asta-sekin toʻplanishi bilan (1, g-rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“aralash” sxema, hovuzning pastki qismi “pastdan yuqoriga” sxemasi boʻyicha, yuqori qismi esa “yuqoridan pastga” sxemasi boʻyicha quriladi (1, d-rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“suv bosgan tomchilar” energiyasidan foydalanib lahimning pastki qismiga maxsus oʻrnatgichlar orqali eritkichni kiritish bilan (1, e-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. I — V yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini qurishning texnologik sxemalarining bosqichi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Lahimlarni ikkita quduq oralatib qurishda (mazkur SHNQning 1, j rasm) suvning erkin hamda birgalikda uzatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lahimlarni gidro-oʻyish (gidrovrub) bilan yoki maxsus qurilmalar yordamida birlashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Lahimni qurish sxemasining variantlarini taqqoslash asosida quyidagilarni inobatga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tanlangan sxemani muayyan kon-geologiya sharoitlarida qoʻllash texnik imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rejalashtirilgan qurilish muddatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lahim shakli va sigʻimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lahimning mustahkamlik shartiga muvofiq yoʻl qoʻyiladigan oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
erimaydigan qoʻshimchalar miqdori, ularning turi hamda neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining tozaligiga taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Tosh tuzidagi yer osti shoʻr suv omborlarini neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini saqlash lahimlariga oʻxshash tarzda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini saqlash uchun moʻljallangan tosh tuzidagi yer osti shoʻr suv ombori va lahim bitta quduqda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Tosh tuzidagi yer osti shoʻr suv omborlaridan shoʻr suvni ajratib olishda quyidagilar koʻzda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv yordamida siqib chiqarish bilan yer osti shoʻr suv ombori sigʻimini oshirib borish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan gaz bilan siqib chiqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻktirma nasoslar yoki boshqa maxsus qurilmalar bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti lahimlari hamda yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining joylashish belgilarining turlichaligi hisobiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Shoʻr suvni yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari maydonidan chiqarib tashlash uchun quyidagi usullardan birini qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suvni ishlatib boʻlingan kon lahimlariga chiqarib tashlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suvni tabiiy parlatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suvni neft konlarining suv yetkazish tizimlariga uzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suvni chuqur suv qatlamlariga chiqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suvni tashqi akvatoriyalarga chiqarib tashlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tegishli texnik-iqtisodiy asos mavjud boʻlganida bir vaqtning oʻzida shoʻr suvni chiqarib tashlash usullaridan bir nechtasidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Shoʻr suvni chiqarib tashlash boʻyicha majmua inshootlarni quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suv oʻtkazgichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nasos stansiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buferli lahimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tozalash inshootlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shoʻr suvni chiqarib tashlash usuliga koʻra, uni chiqarish inshootlari majmuasiga bostirma quduqlar va shoʻr suv uchun bugʻlatish xaritalarini ham kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Shoʻr suvni erimaydigan qoʻshimchalardan tozalash inshootlarini loyihalash SHNQ 2.04.03-24 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Shoʻr suv oʻtkazgichlarini SHNQ 2.04.03-24, SHNQ 2.04.10-22 hamda SHNQ 2.04.11-22 talablariga muvofiq loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Shoʻr suvni chuqur suv qatlamlariga quyish inshootlarining texnik tavsiflari ushbu SHNQning 9-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Shoʻr suvni chuqur suv qatlamlariga quyish uchun yangi loyihalashtirilayotgan va mavjud boʻlgan (qidiruv quduqlari, ishlatib boʻlingan neft — gaz quduqlari) quduqlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Chuqur suvli qatlamlarga “shoʻr suv tashlash” loyihasida bosimli quduqlarning haqiqiy qabul qilish qobiliyatini loyihada koʻzda tutilgan darajada saqlash uchun ularning qabul qilish qobiliyatini tiklashni rejalashtirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Shoʻr suvni chuqur suv qatlamlariga chiqarish uchun moʻljallangan haydash quduqlari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yutuvchi suv qatlamini yuqorida joylashgan chuchuk va boshqa yer osti suvlarini saqlovchi suv qatlamlaridan ishonchli izolyatsiya qilishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yutuvchi suv saqlovchi qatlamni samarali ochish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bostirma quduqning qabul qiluvchanligini tiklash boʻyicha ishlarni amalga oshirish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quduq usti bosim va quduqqa quyilayotgan shoʻr suv isteʼmolini oʻlchash imkoniyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Sirt va yer osti suvlarining ifloslanishi va tuproqning shoʻrlanishini oldini olishda har bir bostirma quduq yonida bostirma quduqlarning qabul qiluvchanligini tiklash jarayonida yuzaga chiqarib olingan shoʻr suvni chiqarish uchun filtrlashga qarshi toʻsiq bilan himoyalangan tindirish quduqlarini loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Shoʻr suvni tabiiy bugʻlatishni bugʻlatish qurilmalarini oʻrnatish uchun kam qiymatli (shoʻrlangan, qumli) yerlar mavjud boʻlgan qurgʻoq (adir iqlimli) hududlarda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Yer osti rezervuarlarini qurish tugallanganidan soʻng, shoʻr suvni chiqarish inshootlari majmuasidan foydalanish imkoniyatsiz boʻlganda yoki keyingi ishlatish maqsadga muvofiq boʻlmaganda, ular yoʻq qilinishi hamda buzilgan yerlar qayta tiklanishi (rekultivatsiya) kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Musbat haroratli jinslarda kon usulida qurilgan yer osti rezervuarlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Lahim-sigʻim sifatida kamera turidagi gorizontal yer osti lahimlari loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Ochish sxemasini tanlashda ochuvchi lahimlar soni minimal boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Yoʻlak ochishda ularning ogʻzi lahim-sigʻimlarda saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi sathidan yuqori joylashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu talabga rioya etish imkoni mavjud boʻlmaganda yoʻlaklar hamda yondosh lahimlarida qoʻshimcha germetik toʻsiq (tutashtirgich)larni tiklash va lahim-sigʻimlarning favqulodda germetiksizlanishida neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining yer ustiga oqib chiqishini oldini oluvchi choralar koʻrilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Lahimlarini qazish paytida transport turiga koʻra yer osti lahimlari tuprogʻida boʻylama qiyaliklar koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Lahimlar oʻrtasidagi toʻsiqlar kengligi mustahkamlik hisob-kitoblari boʻyicha qabul qilinishi, biroq qazilgan lahim kengligining uch baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Juftlangan lahimlardagi ustunlar orasidagi masofa qazish texnologiyasiga koʻra qabul qilinishi, biroq qazilgan sigʻim toʻsiqlar kengligining ikki baravaridan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Maxsus lahimlarda qazish uskunasini yashirish uchun tokchalarni qurishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, oʻra chuqurligi imkon qadar minimal (jihoz oʻlchamlariga koʻra) boʻlishi, oʻralar bilan tutash lahim oʻrtasidagi toʻsiqlar kengligi hisoblanganidan kichik boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining devor zumpflari lahimning eng quyi nuqtalarida joylashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Zumpflar soni himoyalangan lahimlar soniga mos boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Juftlangan lahimlarda bitta zumpf boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Bir vaqtning oʻzida bir nechta xil neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini saqlashga moʻljallangan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida maxsus kollektor lahim loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Havo oʻtkazuvchi va texnologik quvurlarni yotqizish uchun yer ustidan lahimga tomon burgʻilangan quduqlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Bir necha xil yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida choʻktirma boʻlmagan nasoslardan foydalanish uchun maxsus kameralar, kollektor yoki yonma-yon lahimlarda yer osti nasos stansiyalari loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Bir necha xil yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida choʻktirma nasoslarni yer ustidan lahimning devor zumpflariga tomon burgʻilangan quduqlarda oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Bir xil yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida choʻktirma boʻlmagan nasoslardan foydalanishda nasos stansiyalarini bevosita ochuvchi lahimlar yaqinidan oʻtuvchi va ularga tutash lahimlar yoki kameralarda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻktirma nasoslardan foydalanishda ularni bevosita vertikal stvollarda yoki texnologik quduqlarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Lahimlarni qazish uchun zarur boʻlgan maxsus qurilish lahimlari (kirish yoʻlaklari, ustunlar, turli maqsadlarga moʻljallangan kameralar, quduqlar), ochiq qoldirilishi yoki ish sharoitlari (havo aylanishi, xavfsizligi) ogʻirlashganida tutashtirgichlar bilan izolyatsiyalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Maxsus qurilish lahimlarining soni minimal boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining ochuvchi lahimlari koʻndalang kesimining maydoni quyidagi shartlardan kelib chiqib, minimal qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy ishlatiladigan uskunani joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ-kon qazish uskunasini joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zarur havo miqdorini uning tezligi 8 m/s dan yuqori boʻlmagan sharoitda oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
eng katta oʻlchamlardagi uskuna yoki uning tugunlarni chuqurlikka tushirish imkoni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Ochuvchi lahimlar kesimi oʻlchamini ularda turgʻun (statsionar) uskunani joylashtirishda quyidagilar hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vertikal va 45° dan katta egik burchakli qiya lahimlar yoki odamlarning erkin oʻtishi uchun gorizontal va 45° dan kichik burchakli qiya lahimlar uchun zina boʻlimlarini mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi qoidalari talablariga muvofiq qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vertikal va qiya lahimlarda odamlar hamda yuklarni koʻtarish qurilmalarini koʻzda tutish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vertikal lahimlarda uzun oʻlchamli predmetlarni tushirish-koʻtarish uchun boʻshliqlar qoldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
majburiy havo aylantirish quvurlarini yotqizish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
taʼmirlash-tiklash ishlarini oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining quvurlari va kabellarni yotqizish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Vertikal quduqlar ustida kerakli chuqurlikda quvur hamda kabellarni kiritish-chiqarish uchun darchalarni loyihalash va quyidagilarni inobatga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vertikal stvolga quvur va kabellarni quduq ustidan pastki nuqtadan kiritish hamda chiqarish stvolga sirt suvlari hamda tuproq suvlarining kirib kelishiga toʻsqinlik qiluvchi zichlashtiruvchi moslamalar orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvurlarning bir qismini quduq ustidan yuqori nuqtadan kiritishga yoʻl qoʻyiladi, biroq suv taʼminoti quvuri va har qanday maqsadlarga moʻljallangan kabellar faqat quduq ustidan pastki nuqtadan kiritilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv chiqarish quvurlarini quduq ustidan yuqori nuqtadan chiqarishga yoʻl qoʻyiladi, biroq undagi suvni stvolga yaqin suv qabul qilish quduqlariga chiqarib tashlash shartiga rioya etish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Toʻliq yoki qisman neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini saqlash uchun foydalaniladigan ochuvchi lahimlar saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini va suvni oʻtkazmaydigan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Suv oʻtkazmaydigan mahkamlagich turi bilan mustahkamlangan ochuvchi lahimlarda quyidagi talablardan kelib chiqib oqimni cheklash choralari koʻrilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ochuvchi lahimlarga keluvchi qoldiq suvlar oqimining hajmi uning har 100 m uchun 1 m3/h dan oshmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
barcha turdagi ochuvchi lahimlarda suvning erkin tomishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining vertikal va qiya stvollari zumpflarining hajmi qurilish davrida kutilayotgan yer osti suvlarining oqimiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zumpflardan yagona suv toʻplagich sifatida foydalanishda ularning hajmi ikki soatda kutilayotgan suv oqimi uchun hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Gorizontal turdagi germetik toʻsiqni vertikal stvolning pastki qismida oʻrnatishda tayanch halqani toʻsiqning ustida, oʻtkazmaydigan jinslar qalinligi tomidan kamida 5 m pastda oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Kuchli suv oqimli yoriqsimon massivda yer osti rezervuarini qurishda tayanch halqa yuqori mustahkamlik xususiyatiga ega jinslar maydonidagi tutashtirgichdan yuqorida oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Choʻktirma va choʻktirma boʻlmagan nasosli yer osti rezervuari rasmi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-qazilgan sigʻim, 2-zumpf, 3-germetik tutashtirgich, 4-choʻktirma boʻlmagan nasoslar, 5-nasos kamerasi, 6-kirish lahimi, 7-kollektor lahimi, 8-neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini quyish quvurlari, 9-neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini olish quduqlari, 10-stvol, 11-texnologik quduq, 12-choʻktirma nasos
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Lahimlar tomining joylashish chuqurligi saqlanadigan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining turi va yer osti rezervuarida kutilgan, aniqlangan ichki bosimga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Lahimlarning koʻndalang kesimi oʻlchamlari muayyan kon-geologik sharoitlar uchun maksimal tarzda, lahim balandligining kengligiga nisbatan kattaligi ehtimoli bilan qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lahimning oʻlchami va shakli uni butun ishlatish davrida yuqorida joylashgan jinslarning siljish ehtimolini istisno qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Lahimlarning foydali (mahsulot bilan toʻldirish uchun moʻljallangan) hajmlarini aniqlash rezervuardan foydalanish koeffitsiyentini inobatga olgan holda amalga oshirilishi lozim. Bunda, neft va neft mahsulotlari uchun koʻpi bilan 0,97, suyultirilgan uglevodorod gazlari uchun esa — koʻpi bilan 0,9 etib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Lahimlar mahkamlagichsiz yoki ankerli mahkamlagichdan foydalangan holda loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tekis yuk koʻtaruvchi ustunlar geologik buzilishlar mavjud boʻlgan maydonlarda tamponlash bilan birga, mustahkamlash va oʻtkazuvchanligini kamaytirish uchun loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Mahkamlanmagan lahimlar va yordamchi lahimlarning oʻlchamlarini hamda mustahkamligini SHNQ 2.01.07-21 talablariga muvofiq hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Uzoq muddatli yuklamalar tarkibida lahimlardagi neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazlarining ichki bosimini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Doimiy va vaqtinchalik yuklamalar hamda taʼsirlarni (ichki bosim yuklamasidan tashqari) SHNQ 2.06.02-23 talablariga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining ichki bosimidan kelib chiquvchi vaqtinchalik yuklamalarni ularning gidrostatik bosimi va ularning maksimal belgilangan haroratdagi bugʻlarning egiluvchanligidan kelib chiqib aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mahkamlagichlarni hisoblashni SHNQ 2.06.02-23 talablariga muvofiq amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Devor zumpflari monolit beton boʻlagi bilan mahkamlanishi va metall payvand gardish (obechayka)lar bilan silliqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida choʻktirma nasoslardan foydalanishda devor zumpflari hajmi choʻktirma nasoslarni lahimlarni germetiksizlantirmasdan chiqarib olishda texnologik quduqlarni toʻldirish uchun zarur boʻlgan suv hajmining ikki baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Yer osti suvlarining doimiy oqimisiz ishlatiladigan yer osti rezervuarlarida neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining devor zumpfiga toʻliq oqib kelishini taʼminlash uchun V 7,5 beton sinfidan past boʻlmagan monolit betondan tayyorlangan tekis pollar koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Kollektor va yondosh lahimlarini ularda texnik uskunani joylashtirishni shuningdek odamlarning oʻtishi hamda uskunani tashish yoʻlaklarini hisobga olgan holda minimal uzunlik va kesim bilan loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Kollektor lahimlaridagi koʻndalang kesim maydoni tezligi 8 m/s yuqori boʻlmagan miqdordagi havoning aylanishi boʻyicha tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Kollektor va yondosh lahimlarini mahkamlash zarurati oʻxshash lahimlarga mos ravishda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Kollektor va neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining quvurlari yotqiziladigan yondosh lahimlarida kamida V 7,5 sinfiga mansub monolit betondan tayyorlangan tekis pollar koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Favqulodda vaziyatlarda odamlarni koʻtarish uchun texnologik, ventilyatsiya va maxsus quduqlardan foydalanishda ularning diametri qutqaruv koʻtarish zinasining (yoki boshqa oʻxshash moslama) oʻlchamini hisobga olgan holda belgilanishi, biroq 600 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Ishlatish quvurlari sifatida mustahkamlash quvurlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Germetik tutashtirgich yondosh lahimlarida oʻrnatilgan holda, yer osti rezervuarlarining vertikal stvollari nasoslar oʻrnatilgan joydan qatʼiy nazar, quyidagi chuqurlikda jihozlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25 m gacha — zina boʻlinmasi va yuk boʻlmasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25 m dan ortiq zina boʻlinmasi, mexanik yuk va odam koʻtargich.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Stvoldagi gorizontal lahim yoki kamera bilan tutashish darajasidagi yuk boʻlmasi (agar u bevosita stvolga yopishgan boʻlsa) yer yuzasi bilan tovush-chiroqli xabarlagichga ega qabul qilish maydonchasi bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini ishlatish davrida mexanik odamlar va yuklarni koʻtargich sifatida liftli koʻtargich qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Lift koʻtargichining yuk koʻtaruvchanligi tashilayotgan uskuna yoki uning qismlarining eng yuqori ogʻirligiga koʻra belgilanishi, biroq 3500 N (350 kgf) dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Lift yer ustidan, lift xonasidan turib boshqarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Kuchli suv oqimli yoriqsimon jinslarda qurilgan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida lahimlardagi suvni chiqarib tashlash uchun suv yoʻli boʻlishi va toʻliq avtomatlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Lahimlarni izolyatsiyalash germetik tutashtirgichlar yordamida taʼminlanishi, ular neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi bilan toʻldirilgan lahimlarni boshqa lahimlar yoki tashqi muhitdan ajratib turishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi bosimiga bardosh berishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi uchun sigʻdiruvchi jinslarga tutash joylarda ham oʻtkazmaydigan boʻlishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zarur quvur va kommunikatsiyalarning oʻtishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lahimlar atrofida tutashtirgichlar oʻrnatilgan joylardagi jinslarning yuqori oʻtkazuvchan zonalarini yopishni (ushbu zona oʻlchamlari qurilish davrida tajriba-sinov orqali aniqlanishi kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutashtirgichlar konstruksiyasi va ular tayyorlangan materiallar ushbu SHNQning 10-ilovasiga muvofiq qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Vertikal va qiya stvollarda oʻrnatilgan germetik tutashtirgichlarni jinslarning oʻtkazmaydigan quvvati boʻylab oʻtib boʻlingan hududlarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Stvollarda mahsulot oʻtkazmaydigan mahkamlagich mavjud boʻlganida, tutashtirgichlarni uning istalgan qismida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir necha turdagi yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida germetik tutashtirgichlarni kollektor va yondosh lahimlarida joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Jinslarning oʻtkazmaslik quvvati yetarli darajada boʻlganida, germetik tutashtirgichlarni bugʻ fazasida, kirish (kollektor) lahimlari yoki “koʻr” stvollarning qiya uchastkalarini yaratish orqali bevosita saqlanayotgan mahsulotlarning suyuq fazasi tomonidan siqilmaydigan tarzda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Germetik tutashtirgichlar hisob-kitoblari chegara holatlar usuli SHNQ 2.03.01-24 hamda SHNQ 2.03.05-23 talablariga muvofiq olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari, ish holatlari va sharoitlari, hamda betondagi yoriqlarni ochilishi chegara kengligi SHNQ 2.06.02-23 talablariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Mustahkamlik hisob-kitoblari lahimlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan maksimal haroratda ularda saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi bugʻlarining zichligi hamda nasos stansiyasi yoki yondosh lahimidagi bugʻlarning favqulodda portlashiga olib keluvchi kuchli yuklamaga koʻra aniqlanuvchi bosimda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Germetik tutashtirgichlarning devorlari bir tekis taqsimlangan yuk ortilgan plitalar sifatida egilishga moʻljallanishi va qoʻshimcha hisob-kitoblar bilan tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Dastlabki devor qalinligini tanlash uchun chegara holatlar boʻyicha hisob-kitoblar ushbu SHNQning 11-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Quduq quvurlarining tashqi boʻshligʻi, ochuvchi lahimlarning mahkamlagich atrofi (agar ular neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini saqlash uchun ishlatilsa), germetik tutashtirgichlar konturi hamda sigʻdiruvchi jinslarning yoriqsimon zonalarini tamponlashni oʻz ichiga olgan lahimlarni germetiksizlantirish uchun neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi oʻtkazmaydigan aralashmalar hamda ushbu SHNQning 10-ilovasida keltirilgan materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti majmuasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti majmuasi tarkibiga neft va neft mahsulotlari hamda suyultirilgan uglevodorod gazini qabul qilish, saqlash va tarqatish texnologik jarayonlarining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda asosiy ishlab chiqarish maqsadlariga moʻljallangan va yordamchi bino va inshootlar hamda maydon ichi muhandislik tarmoqlari kirishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muayyan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti majmuasi tarkibiga kiruvchi bino va inshootlar roʻyxati uning hajmi va belgilangan maqsadiga koʻra tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Yer usti majmuasi bino va inshootlarini quyidagi guruhlarga birlashtirish (bloklash) lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining stvol qismi yoki quduq boshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nasos va kompressor stansiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maʼmuriy-xoʻjalik xonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin-qutqaruv va harbiylashtirilgan qoʻriqlash xizmatlarining garajlari, bino va inshootlari, oʻtish yoʻlaklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir yoʻl quyish-toʻkish estakadalari va ular bilan bogʻliq boshqa inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
neft, neft mahsulotlari hamda suyultirilgan uglevodorod gazi uchun yer usti parklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv taʼminoti, kanalizatsiya tarmoqlari va boshqa muhandislik kommunikatsiyalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti bino va inshootlari (yer usti rezervuarlar, mahsulotni idishlarda saqlash bino va inshootlari, temir yoʻl quyish-toʻkish estakadalari, toʻkish joylari va pirslari, quyish, qadoqlash va tarqatish punktlari, nasos va kompressor stansiyalari, maʼmuriy-xoʻjalik bino-xona yoki inshootlari va boshqalar) SHNQ 2.09.02-23, SHNQ 2.09.19-22, SHNQ 2.01.02-04 hamda SHNQ 2.04.08-22 talablariga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini quyish va toʻkish, suvni tindirish, past haroratda saqlashda ularni sovitish, kelishi va olinishi barqaror boʻlmagan sharoitlarda barcha turdagi omborlarni barqaror ishlashini taʼminlash boʻyicha texnologik amaliyotlarni bajarish uchun yer usti (bufer) rezervuarlari koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Yer usti rezervuarlari hajmi va sonini yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini ish rejimi, quyish va toʻkish unumdorligidan kelib chiqib amalga oshirilgan texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida belgilash, biroq har bir neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining turi uchun kamida ikkita rezervuar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Past haroratli yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari uchun umumiy hajmi yer ustida 1000 m3 gacha va yer ostida — 2000 m3 gacha boʻlgan bosimli metall (bufer) rezervuarlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bitta silindrik metall rezervuarning hajmi 200 m3 dan oshmasligi, undagi bosim esa 1,6 MPa (16 kgf/sm2)dan yuqori boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tegishli texnik-iqtisodiy asoslash mavjud boʻlganida, past haroratli yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari hududida oʻrnatiladigan bufer rezervuarlari hajmini SHNQ 2.04.08-22 da keltirilgan qiymatlargacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Suyultirilgan uglevodorod gazining yer osti rezervuarlarini joylashtirishda yongʻin-qutqaruv texnikasini har bir rezervuarning yoniga borish imkoniyati taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Suyultirilgan uglevodorod gazining quvurlar boʻylab harakatlanishi uchun uglevodorod gazlari muhitida ishlashga moʻljallangan nasoslar, kompressor va muzlatish agregatlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142.Nasos stansiyalarida bufer rezervuarlari mavjud boʻlganda, past va yuqori bosimli ikkita guruh nasoslar loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Suyuqlik toʻkilishi va kondensat hosil boʻlishining oldini olish uchun bugʻlatish qurilmalari kuchli bugʻ isitkichlar bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining quvurlari SHNQ 2.04.10-22, SHNQ 2.04.11-22, SHNQ 2.09.19-22 hamda SHNQ 2.04.08-22 talablariga muvofiq loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Yotqizish shartlariga koʻra muz hosil boʻlishi va gidratlar toʻkilishi mumkin boʻlgan shoʻr suv oʻtkazgichlari uchun quyidagi yechimlardan biri amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quyish toʻxtatilganidan soʻng shoʻr suvni toʻkib tashlash imkoniyati mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suv va quvur issiqlik izolyatsiyasini isitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻr suvni doimiy majburiy aylanishini taʼminlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining vertikal stvollarida joylashgan quvurlar uchun gidravlik zarbalar paydo boʻlishining oldini oluvchi moslamalar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini muzlatish qurilmalaridan yer osti rezervuarlarigacha tashish uchun moʻljallangan quvurlar yonmaydigan materiallardan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi bilan jihozlanishi hamda ushbu SHNQning 12-ilovasiga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Yopishqoq va tez qotuvchi neft va neft mahsulotlarini quyish uchun moʻljallangan yer usti quvurlari issiqlik izolyatsiyasi va isitish moslamasi bilan loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Quvurlarning tashqi yuzasini korroziyadan himoyalash quyidagicha amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer ostidan oʻtuvchi quvurlar uchun — GOST 9.602-2016 talablariga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer ustidan oʻtuvchi quvurlar uchun — SHNQ 2.05.06-22 talablariga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
isitish moslamasi bilan taʼminlangan quvurlarni yotqizishda — SHNQ 2.04.07-22 talablariga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Texnologik quvurlarga oʻrnatilgan yopish armaturasi neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini sizib chiqishi yoki quvurlardagi bosimning pasayishida alohida boʻgʻinlarning oʻchirilishini taʼminlaydigan avtomatlashtirilgan qurilma bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Nasos, kompressor xonalari va bugʻlar toʻplanib qolishi mumkin boʻlgan boshqa xonalar havodagi gaz bugʻlari portlashga xavfli miqdorlarda, alangalanishning pastki chegarasidan koʻpi bilan 20 foiz toʻplanganida ishga tushuvchi xabarlagich bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Suyultirilgan uglevodorod gazi va tez yonuvchan suyuqlik quvurlariga oʻrnatilgan yopish va nazorat poʻlatdan tayyorlanishi hamda GOST 9544-15 ga muvofiq germetiklik boʻyicha birinchi sinfga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Shoʻr suv omborlari (rassoloxranilisha)ni SHNQ 2.02.02-20, SHNQ 2.06.05-23, SHNQ 2.06.06-21 hamda SHNQ 2.06.08-21 talablariga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Shoʻr suv omborlarini loyihalashda quyidagi turlardan biri tanlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ochiq — yer usti (quyma toʻgʻonlar yordamida hosil qilingan), yarim koʻmilgan (qisman oʻralash va qisman toʻgʻonlarni toʻldirish hisobiga hosil boʻluvchi ) va koʻmilgan (shoʻr suv omborining toʻliq chuqurligi koʻrinishidagi, himoya toʻgʻonlarisiz);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yopiq — yer usti temir-beton yoki metall rezervuarlar koʻrinishida (istisno tariqasi-da, kichik hajmdagi shoʻr suvni saqlash yoki yarim choʻl zonasida shoʻr suv omborni joylashtirish zarur boʻlgan hollarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti — quduq orqali yoki kon usulida tosh tuzini eritish orqali paydo qilingan chuqurlik koʻrinishidagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Shoʻr suv omborining hajmi yer osti omborining hajmiga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tegishli texnik-iqtisodiy asoslash mavjud boʻlganda shoʻr suv ombori hajmini qisqartirishga yoʻl qoʻyiladi. Biroq, barcha holatlarda ham u eng yirik yer osti rezervuarining hajmidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini shoʻr suv konlari bilan birlashtirishda, hajmi texnik-iqtisodiy asoslash asosida belgilanadigan bufer shaklidagi shoʻr suv omborlari koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Shoʻr suv omborining qirgʻogʻi boʻylab shoʻr suv oqib chiqishi ustidan nazoratni oʻrnatish uchun gidro-kuzatish quduqlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Shoʻr suv omborlari gidro-himoya ekranlarining filtrlash koeffitsiyenti 10-11 m/s dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Shoʻr suv ombori toʻgʻonining nishab qiyaligi SHNQ 2.06.05-23 ga muvofiq hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shoʻr suv omborining ichki qirralarining qiyaligini plyonkali ekranni yotqizish texnologiyasidan kelib chiqib 1:2,5-1:3 belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻonlarning ichki nishablari SHNQ 2.06.04-21 ga muvofiq toʻlqinlar taʼsiridan himoyalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻon choʻqqisining kengligi ish va foydalanish shart-sharoitlariga koʻra belgilanishi, biroq 3 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Shoʻr suv omborlarining chuqurligi bugʻlanish va atmosfera yogʻinlari miqdorini, shuningdek shoʻr suv omborining “oʻlik” hajmi, loyqalanish va ish sharoitlaridan kelib chiqib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Shoʻr suv omborlarining asosiy oʻlchamlarini iqlim sharoitlariga koʻra har bir muayyan maydon uchun alohida belgilash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yogʻingarchilikdan bugʻlanish koʻp boʻlgan hududlarda — shoʻr suv omborlari chuqurligini oshirish hisobiga minimal oʻlchamlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bugʻlanishdan yogʻingarchilik koʻp boʻlgan hududlarda — tuproq ishlarining eng foydali hajmiga koʻra.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Ochiq turdagi shoʻr suv omborlarida operativ shoʻr suvning hajmi va konsentratsiyasini barqarorlashtirish boʻyicha yechimlar koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Shoʻr suv ombori hududi toʻsiq bilan oʻralgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Shoʻr suv ombori choʻl yoki yarim choʻl zonalarida joylashganida, shoʻr suv ombori toʻgʻonining dala nishablari poliakrilamid bilan (8 foiz poliakrilamid va 92 foizdan suvdan iborat) ishlov berish orqali va keyinchalik oʻsimlik qoplamini ekish bilan shamol eroziyasidan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Bino va inshootlarning tashqi tarmoqlari va muhandislik uskunalari (suv quvurlari, oqova suvlarni chiqarib yuborish, isitish tizimi, ventilyatsiya, elektr taʼminoti va boshqa kommunikatsiyalar)ni loyihalash SHNQ 2.04.01-22, SHNQ 2.04.03-24, SHNQ 2.04.05-22, SHNQ 2.04.07-22, SHNQ 2.09.19-22 hamda SHNQ 2.04.08-22 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Musbat haroratli barqaror togʻ jinslaridagi yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining shamollatish tizimini loyihalash SHNQ 2.04.05-22 va mazkur SHNQning 13-ilovasitalablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining elektr qabul qilgichlarining toifalari elektr taʼminotining ishonchliligi jihatidan quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti neft va neft mahsulotlari omborlari uchun — SHNQ 2.09.19-22 talablariga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari uchun (yongʻinga qarshi va mahsulot nasos stansiyalari) — birinchi toifa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Elektr qurilmalardan foydalanishdagi xavfsizlik nuqtai nazaridan yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining sanoat bino va inshootlari SHNQ 2.04.08-22 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Portlab yonish va yongʻin xavfi boʻlgan yer osti saqlash xonalar va inshootlarda ishchi va avariya yoritishni, foydalanilayotgan quduqlar va burgʻu quduqlari ogʻizlarida esa portlashdan himoyalangan yoritish bilan jihozlangan ishchi yoritishni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari quyidagi aloqa va signalizatsiya turlari bilan taʼminlangan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik telefon stansiyasi orqali oʻtgan maʼmuriy-xoʻjalik telefon aloqasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari dispetcherining temir yoʻl uzeli bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarning operator xonasidagi baland ovozli sanoat aloqasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin va qoʻriqlash xabarlagichi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
radio aloqa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Barcha turdagi yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti bino va inshootlarining yongʻin oʻchirish tizimlarini SHNQ 2.04.01-22, QMQ 2.04.02, SHNQ 2.09.19-22, SHNQ 2.04.08-22 hamda SHNQ 2.04.09-22 talablariga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari uchun yongʻinga qarshi suv taʼminoti tizimini loyihalashda, yonayotgan yer osti rezervuardan ikkita normativ masofadan yaqinroq joylashgan yer osti past haroratli muz jinsli rezervuarlarning toʻsiqlarini sovitish uchun kerakli suv sarfi 0.05 L/ (m2⋅s)dan kelib chiqqan holda hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Taxminiy sovitish vaqti 3 h ga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Yongʻin oʻchirish deposining alohida isitiladigan xonasida koʻpik hosil qiluvchi moddaning 3 karrali zaxirasi oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yongʻinga qarshi suv taʼminoti tarmogʻi halqa shaklida loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari yaqinida yongʻinga qarshi suv quvurlari eritilgan tuproqda yotqizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Suyultirilgan uglevodorodli gazini saqlash past haroratli togʻ jinsli yer osti rezervuarlarning tashqi yongʻinga qarshi suv taʼminoti yuqori bosimli yongʻinga qarshi suv quvurlari orqali taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv sarfi 20 l/s dan koʻp boʻlmaganda tegishli texnik-iqtisodiy asoslash bilan suv havzasidan yoki past bosimli gidrantlardan suv yetkazib berishni taʼminlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Suyultirilgan uglevodorodli gazini saqlash yer osti past haroratli togʻ jinsli rezervuarlar orayopmalarini sovitish uchun mayda zarrali suv yetkazib beradigan turgʻun tizim nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Orayopmasining kesimi 15 m dan ortiq boʻlgan rezervuarlar uchun turgʻun qurilmalar orqali suv purkab berilishi taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Bosimli metall rezervuarlarni tashqi yongʻin oʻchirish tizimi uchun suv sarfi SHNQ 2.04.08-22 talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining texnologik jihozlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini tuzli suv, gaz yoki suv bilan almashtirish usulida ishlatish uchun moʻljallangan yer osti rezervuarlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini tuzli suv, gaz yoki suv bilan almashtirish usulida ishlatiladigan yer osti rezervuarlari quduqlarining ogʻizlari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish jarayonida — quduqlarga suv va erituvchi boʻlmagan moddalarni tuzli suv berish bilan bir vaqtda alohida quyish, suyuqliklarni turli quyish rejimlariga oʻtkazish, quduqlarga geofizik qurilmalarni oʻtkazish, suv va shoʻr suv hamda erituvchi boʻlmagan liniyalardagi bosim va haroratni oʻlchash, suv, shoʻr suv va erituvchi boʻlmaganlardan namuna olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanishda — bir vaqtning oʻzida shoʻr suv (gaz) berish bilan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini va aksincha, quduqlarga geofizik qurilmalarni oʻtkazish, mahsulotning yer usti shoʻr suv quvurlariga tushishining oldini olish, suyultirilgan uglevodorod gazini bosh qismining neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini va shoʻr suv (suv) qismi orqali sham quvuriga avariyaviy chiqarish, barcha kommunikatsiyalardagi bosim va haroratni oʻlchash, mahsulot, shoʻr suv (suv) va gaz(siqib chiqaruvchi agent)dan namuna olish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Barcha turdagi yer osti rezervuarlarning quduqlarining ogʻizlari qurish va ishlatish paytida ularning tugunlaridan foydalanilishini hisobga olgan holda oson yigʻiladigan va ajratiladigan shaklda loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Haroratning pasayishi va shoʻr suvning qoʻshimcha toʻyinishidan rezervuarlarda saqlanayotgan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini va shoʻr suvning hajm jihatdan qisqarishini qoplash uchun rezervuarlar avtomatik tarzda shoʻr suv bilan toʻldiruvchi qurilmalar bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Yer osti suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining shoʻr suv quvurlari shoʻr suvda erigan yoki unga tushgan suyultirilgan uglevodorod gazini ajratish va shamga (svecha) chiqarish qurilmasi bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. Yer osti rezervuarlaridan suyultirilgan uglevodorod gazini nasossiz usulda olishda gaz suyuqlik va bugʻ-gaz aralashmalari hamda suyultirilgan uglevodorod gazlardan suvni ajratish qurilmalari (degazatorlar, adsorberlar, gaz separatorlari) oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184.Gaz bilan siqib chiqarish orqali neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi olinadigan rezervuarlar ulardagi bosim ishchi bosimdan 10 foizdan yuqori darajaga oshganda, bugʻ fazasini chiqarib tashlanishini taʼminlovchi himoya klapanlari bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Saqlash neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi almashtirmasdan yer osti rezervuarlaridan foydalanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini boshqa muhit bilan almashtirmasdan ishlatiladigan yer osti rezervuarlarining texnologik jihozlanishi quyidagilarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini quyish va olish, suvni haydash, mahsulot va suv darajasini oʻlchash (minimal va maksimal darajalar signalizatsiyasi bilan), bosim ortishi (yoki past haroratli muz jinsli suyultirilgan uglevodorod gazining rezervuarlarida pasayishi) hamda mahsulotlarning suyuq va bugʻ fazalari haroratini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Yopishqoq va yuqori koʻtaruvchan neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazining yer osti rezervuarlaridan chiqarish uchun texnik-iqtisodiy asoslanganda, umumiy va mahalliy isitish tizimlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini rezervuarga toʻgʻri quyilishini taʼminlash uchun lahim-sigʻimlar ichida taqsimlash qurilmalarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Yer osti quvurining neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi yer osti rezervuariga quyiladigan vertikal va gorizontal qismlari ajratiladigan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, choʻktirma nasoslar elektr dvigatellari isitiladigan xonalarda yoki isitish qalpoqlari ostida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Shoʻr suv omborlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Shoʻr suv omborlari ularga neft mahsulotlari va shoʻr suv bilan suyultirilgan uglevodorod gazlarning tushishini oldini olish qurilmalari bilan jihozlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Ochiq turdagi yer usti shoʻr suv omborlari shoʻr suv hajmi va konsentratsiyasini barqarorlashtirish qurilmasi bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu qurilmalar yogʻingarchilik miqdori bugʻlanish miqdoridan katta boʻlganida suv bilan aralashgan tuzli eritmani ajratib olish va bugʻlanish yogʻingarchilikdan ustun boʻlganida, tuzli eritma oynasi sirtiga chuchuk suv qoʻshish imkonini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Yer usti texnologik qurilmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer usti texnologik qurilmalarini oʻrnatishda SHNQ 2.04.08-22 hamda SHNQ 2.09.19-22 talablariga amal qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining texnologik jarayonlarini avtomatlashtirish va tele-mexanizatsiyalash tizimi qabul qilib boʻlinayotgan va tarqatilayotgan mahsulotni avtomatik hisobga olish, bugʻ-gaz muhitidagi harorat, bosimni va yer osti rezervuarlaridagi neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazi darajasini qayd qilishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Beqaror jinslardan tashkil topgan yutuvchi suv qatlamlariga shoʻr suvni quyishni loyihalashda, nasos stansiyalarida asosiy nasoslardan tashqari shoʻr suvni chiqarish paytida bostirma quduqlardagi ortiqcha bosimni ushlab turish uchun 5 — 10 m3/h quvvatga ega qoʻshimcha nasoslar ham boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193.Bosim bilan yuborish (haydash)da bosimi hisoblangan koʻrsatkichlardan 15 foiz 5 dan ortiq yuqori boʻlgan nasoslarni oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Sovitish qurilmalarining quvvati va soni gazni chiqarish quvvatiga va saqlash davrida uning bugʻlanish tezligiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Sovitish qurilmasidagi sovutgich sifatida past haroratli rezervuarda saqlanadigan suyultirilgan uglevodorod gazdan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Tegishli texnik-iqtisodiy asoslash bilan boshqa sovutgichlardan foydalaniladigan texnologik sovitish sxemalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari yer qaʼri, tuproq, atmosfera va suvga minimal taʼsir darajasi taʼminlaydigan hududlarda joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborining barcha elementlari va ularni ishlatish texnologiyasi tabiiy muhitga minimal ehtimoldagi texnogen taʼsirni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Suv qatlamlarini rejimi, qurilish shoʻr suvi quyilishining taʼsirini kuzatish uchun, yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborining yer osti inshootlari joylashgan zonada, shuningdek yer usti shoʻr suv omborlari va shoʻr suvni bugʻlatish kartalarida gidro-kuzatuv quduqlari koʻzda tutilishi va ular burgʻilangan, jihozlangan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini qurishdan oldin sinab koʻrilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari maydonida ularini qurish va ishlatish paytida yer osti ishlarining taʼsir zonasida yer yuzasi deformatsiyalarini oʻlchash uchun reperlarni oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Shaxta rezervuarlari uskunalari dastlabki toʻldirish paytida neft va neft mahsulotlarining bugʻ-havo aralashmasining atmosferasiga chiqarilishining oldi olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari toʻliq yoki qisman tugatilganda, rezervuarlar, yer usti texnologik uskunalar, inshootlar, binolar aholining xavfsizligini taʼminlaydigan va atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatmaydigan holatga keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Atrof-muhit muhofazasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarini qurish uchun moʻljallangan yer maydonlari atrof-muhit muhofazasi talablarini inobatga olgan holda tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Yer osti suvlarining yoʻnalishining oʻzgartirishi oqibatida hududdagi daraxt va butalarning qurib qolmasligi oldini olish hamda yashil maydonlarga zarar yetkazmaslik, hosil boʻladigan chiqindilarning (qattiq-maishiy chiqindilar, qurilish chiqindilari) oʻz vaqtida bartaraf etilishi (olib chiqib ketish, utilizatsiya), changlar tarqalishini kamaytirish chora-tadbirlari loyiha hujjatlarida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Och rangli neft mahsulotlarini saqlash muddatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Och rangli neft mahsulotlari
Qoplab turuvchi tosh tuzining haroratida ruxsat etilgan saqlash muddatlari, yil, S
15 dan — 20gacha
20 dan — 26gacha
26 dan — 30 gacha
Aviatsiya benzini
5
5
3
Etil boʻlmagan avtomobil benzini
11
9
5
Dizelyoqilgʻisi
12
10
8
Reaktiv dvigatellar yoqilgʻisi
5
5
3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tosh tuzidagi yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari ogʻzini germetiksizlantirishda neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gazini chiqarish hajmini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Saqlanayotgan mahsulotni chiqarish hajmi Ve, m3 ni quyidagi formulaga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆p — yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari ogʻzini germetiksizlantirishda rezervuarning ichki bosimi, Ra;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵ — rezervuarning mahsulot bilan toʻlganlik darajasi (birlik ulushida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cb — toʻyingan shoʻr suv uchun shoʻr suv siqilishining izotermik koeffitsiyenti, 1/Pa ni 2,3⋅10-10 1/Pa ga teng qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cp — shoʻr suv siqilishining izotermik koeffitsiyenti, 1/Pa ni (8 — 12) 10-10/Pa ga teng deb qabul qilish mumkin boʻlib, bunda koeffitsiyent qiymatidan pastki qiymatlar dizel yoqilgʻisiga, yuqorilari esa benzinga tegishli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cp — suyultirilgan uglevodorod gazlar uchun mavjud maʼlumotlarga koʻra qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ks — rezervuar konturidagi kuchlanish konsentratsiyasi koeffitsiyenti quyidagilarga teng boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sfera yoki sferaga yaqin shakldagi rezervuarlar uchun — 1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quduq oʻqi boʻylab choʻzilgan rezervuarlar uchun (silindr yoki unga yaqin shakldagi) — 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
E — tosh tuzining elastiklik moduli (Tosh tuzi uchun E=1,8x1010 Pa. ga teng qabul qilish mumkin), Pa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Toʻsiq hajmini hisoblashda toʻkilgan suyuqlikning maksimal hajmiga toʻkilgan suyuqlik darajasini qirgʻoq choʻqqisining yuqori belgisida 0,2 m past olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekranlash xususiyatiga koʻra togʻ jinslarining tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Togʻ jinslarining himoyalash
qobiliyati
Suvga toʻyingan togʻ jinslarini
yorib oʻtish bosimi, MPa (kgs/sm2)
Gaz boʻyicha oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti ϵ 105, mkm2(ϵ 105, mD)
Togʻ jinsining suvga toʻyinganlik koeffitsiyenti,
%
Yuqori
7 (70)dan yuqori
(1) gacha
85 va undan ortiq
Oshgan
4(40) dan 7(70) gacha
10 (10) dan 1(1) gacha
85 va undan ortiq
Oʻrtacha
1,5(15) dan 4(40)
gacha
102(102) dan 10
(10)
gacha
85 va undan ortiq
Tushgan
0,5(5) dan 1,5(15)
gacha
103 (103) dan 102
(102) gacha
85 va undan ortiq
Past
0,1(1) dan
0,5(5) gacha
104 (104) dan 103
(103) gacha
85 va undan ortiq
Juda past
0,01 (0,1) dan 0,1(1)
gacha
105 (
105) dan 104
(104) gacha
25 va undan ortiq
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Togʻ jinslarining gaz oʻtkazuvchanligi va suvga toʻyinganligi koeffitsiyentlari muhandislik-geologik tadqiqotlar davomida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Togʻ jinslarining yaroqliligini baholash suvga toʻyingan jinslar orqali oʻtish bosimining qiymatiga koʻra amalga oshirilishi, bunda oʻtish bosimi lahimdagi loyihaning texnologik qismi bilan belgilangan ortiqcha bosimdan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Miqdorlarning asosiy harfiy belgilari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
h — yer osti rezervuari balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — yer osti rezervuari hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nd — yer yuzasidan quduq tubigacha masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — yer yuzasidan rezervuar tomigacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g — ogʻirlik kuchining tezlashishi, m/s2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rb — shoʻr suv zichligi, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rp — mahsulot zichligi, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rr — jinslarning oʻrtacha zichligi, kg/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti rezervuarlarning minimal chuqurligini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Oʻtkazmaydigan jinslardagi yer osti rezervuarlarni qurishda Nmin, m, ortiqcha bosim bilan ishlovchi yer osti rezervuarlari tomining minimal joylashish chuqurligini quyidagi formulaga muvofiq aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pmax — mahsulotning maksimal Pa bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shaxtasiz rezervuarlar uchun asosiy mustahkamlash quvurining boshmogʻi darajasida qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
musbat haroratli jinslarda togʻ-kon usulida quriladigan rezervuarlar uchun — rezervuarning tomi darajasida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — ish sharoiti koeffitsiyenti quyidagicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,7 — boshqa holatlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — quduqning mustahkamlanmagan qismining rezervuarlar uchun qabul qilingan uzunligi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tosh tuzidagi rezervuarlar uchun — mazkur SHNQning 59-bandiga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
musbat haroratli jinslarda togʻ-kon usulida qurilgan rezervuarlar uchun nolga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pr — lahimlar tomidan baland joylashgan jinslarning oʻrtacha zichligi, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pi — tegishli qatlamlarning jinslari zichligi, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mi — qatlamlar quvvati, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuchli yer osti suvli yoriqsimon massivda musbat haroratli jinslarda togʻ-kon usulida qurilgan rezervuarlari tomining joylashish chuqurligi yer osti suvlarining lahim-sigʻimga bosimi rezervuarning ichki bosimidan kamida 0,05 MPa (0,5 kgf/cm2)ga yuqori boʻlishligidan kelib chiqib tanlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Neft va neft mahsulotlari uchun musbat haroratli jinslarda qurilgan yer osti rezervuarlarining lahim-sigʻimlari tomining joylashish chuqurligi quyidagi holatlarda aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
omborlarni oʻtkazmaydigan jinslarda qurishda — lahim-sigʻimlarni tomining mustahkamligini taʼminlash bilan maksimal darajada, biroq 20 m dan kam boʻlmagan masofaga yer yuzasiga yaqinlashtirish shartidan, kelib chiqib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
omborlarni yoriqsimon suv massivida qurishda — lahim-sigʻim tomini yerosti suvlarining mahalliy statik darajasidan 5 m dan past boʻlmagan darajada joylashishi shartidan kelib chiqib.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tosh tuzidagi yer osti rezervuarlari barqarorligini aniqlash usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti rezervuarining barqarorligi quyidagi shakl va geometrik oʻlchamlarni tanlash bilan taʼminlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rezervuarning toʻliq boʻlmagan yuzasi chegaradan tashqari sohasi (CHSD) deformatsiyalanishi kerak boʻladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir CHSD berilgan Vmax\ qiymatdan oshmaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
CHSD ning maksimal oʻlchami rezervuar yuzasiga mos yoʻnalishda 0,04 l dan oshmaydi va bunda l — rezervuarning kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jins massivining bosimli holati va CHSD holati togʻ jinslari mexanikasi boʻyicha tosh tuzi holatini hisoblash quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur ilovaning 1 va 2-formulalarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ1 — tegishli bosimlar intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σi∞ — σv asosiy bosimning berilgan yigʻindisining davomli mustahkamligi chegarasiga muvofiq tegishli bosim intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵi — siljish deformatsiyasi intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵi∞ — σ1 = σi∞hamda cheksiz katta vaqt qiymatidagi siljish deformatsiyasi intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
E — deformatsiya moduli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — Puasson koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵv — hajmiy deformatsiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ1, σ1, σ1 — asosiy bosimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵ1, ϵ2, ϵ3 — asosiy deformatsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
CHSD ϵi siljish deformatsiyasi intensivligining qiymati ϵi∞qiymatidan oshiq boʻlgan jins massivini oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1) va (2) tenglamalarining parametrlari σ1∞, ϵi∞ E, v tosh tuzi namunalarini asosiy σv, Pa, bosimlar doimiy yigʻindisining sirgʻaluvchan sharoitdagi davomiy sinovlari (700 h) natijalarini quyidagi formulaga muvofiq hisoblangan qayta ishlash orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σv= 2gpr N
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pr — rezervuar tomidan yuqori joylashgan jinslarning oʻrtacha zichligi, kg/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tosh tuzini deformatsiyalash jarayonida namuna hajmining ortishi kuzatiladigan σi, ning eng katta qiymati — σi∞qiymatdir. ϵi∞ parametrini hisoblash uchun, davomli (100 h dan yuqori) taʼsir natijasida σi tegishli bosimlar intensivligi buzilganida — tajriba-sinov orqali ϵi qiymatini aniqlash zarur. Bunda ϵi∞ kattaligi quyidagi formulaga muvofiq hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Deformatsiya moduli va Puasson koeffitsiyenti σi = σi∞sinovlar davomida olingan bir zumlik boʻylama va koʻndalang deformatsiyalarga koʻra aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Silindrik rezervuarning l, m kengligini quyidagi formulaga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vadm — tom atrofining ruxsat etilgan CHSD v hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vr — kengligi l=1 boʻlgan rezervuar uchun quyidagi formulaga muvofiq aniqlanadigan tom atrofi CHSD hajmi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a,β — oʻlchamsiz δ kattalikdan kelib chiqib qiymatlari jadvalda keltirilgan, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan oʻlchamsiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
va ularning h balandligining l kenglikka nisbati (jadvalga qarang).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
h/l
δ
a*105
β
3 va undan ortiq
1,105
1,073
1,04
29,6
19,1
4,9
4,8
5,13
6,19
1
1,105
1,073
1,04
22.3
10
1.1
4,63
5,32
7,23
1,105
1,073
1,04
4.5
1.5
0.72
6,41
7,34
7,37
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu ilovaning 4-formulasi boʻyicha hisoblangan Vr qiymat 1,37⋅10-3 dan kichik boʻlsa, Vr, = 1,37⋅10-3 qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvalda keltirilganidan farq qiluvchi δ qiymatlarda ushbu ilovaning 4-formulasi boʻyicha ikkita eng yaqin δ uchun CHSD hajmlari hisoblab chiqilishi, tekis interpolyatsiya orqali zaruriy Vr qiymat topilishi va ushbu ilovaning 3-formulasi boʻyicha rezervuarning kengligi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻshni texnologik quduqlar oʻrtasidagi masofani aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻshni a, m, texnologik quduqlar ogʻzi oʻrtasidagi masofani quyidagi formula boʻyicha hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r — yer osti rezervuari radiusi*, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
z — yer osti rezervuarlarining shakliga koʻra ular oʻrtasidagi toʻsiqning minimal oʻlchamini hisobga olgan koeffitsiyent boʻlib, quyidagi yer osti rezervuarlari uchun teng deb qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sharsimon shakldagi — 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quduq oʻqi boʻylab choʻzilgan, aylanuvchi jismlar koʻrinishidagi — 2,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — shakl hosil qilishdagi xatolarni hisobga olgan, quyidagiga teng qabul qilinadigan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuzni erish sxemasi uchun yuqoridan pastga — 0,1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuzni erish sxemasi pastdan yuqoriga — 0,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aralash va boshqa sxemalar — 0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k — rezervuar devorlaridan quduq oʻqigacha masofani hamda tuzni eritish jarayonida hosil boʻlgan rezervuar shaklining ehtimoliy nosimmetrikligini hisobga olgan, jadvalga muvofiq aniqlangan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻshni rezervuarlar turli oʻlchamga ega boʻlsa, formuladagi r qiymat kattaroq radiusga teng qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti rezervuari tomining shaklini gumbazsimon yoki konussimon va rezervuar tomini diametri 30 m boʻlgan yuqori yassi qismidan boshlab loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Morfologik jihatdan kon turi
Erish sxemasidakoeffitsiyentqiymati
Yuqoridan pastga
Pastdan yuqoriga
Aralash va boshqa
Qatlam
2,2
2,7
2,4
Qatlam-linzasimon
2,2
2,7
2,4
Gumbaz-shtoksimon
2,5
3,5
3,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qalin tuz konlarida quduqlar ogʻzi oʻrtasidagi masofani rezervuarlarning ikki yoki koʻp yarusli joylashishi hisobiga qisqartirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, qoʻshi yer osti rezervuarlarining toʻsiqlari kattaligi eng qisqa masofa boʻyicha formula talablariga muvofiq boʻlishi, rezervuar devoridan qoʻshi quduqqacha boʻlgan masofa esa kamida 50 m ni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti omboridan mahsulotni toʻyingan shoʻr suv yoki suv bilan siqib chiqarish zarur boʻlganida, ishlatish jarayonida yer osti rezervuarini qoʻshimcha yuvishni hisob-kitob qilish va uning yakuniy konfiguratsiyasini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mahsulotni filtrlash shartlariga muvofiq rezervuar tomidagi himoya tuz ustuni oʻlchamini hisoblash (suv qatlami yoʻqligida)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rezervuarning tomidagi tuz ustunining qalinligi — m, ni quyidagi formulaga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biroq, konstruktiv sabablarga koʻra kamida 20 m etib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A — ustun chegarasidagi quvur tashqarisidagi sement halqasining oʻrtacha maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nr — yer yuzasidan kamera hosil boʻladigan tosh tuz qatlami tomigacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pb — qatlam suyuqligining toz tuzi qatlami tomi darajasidagi statik bosimi, Pa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — umumiy saqlash vaqtiga nisbatan mahsulotni rezervuarga quyish vaqtini hisobga olgan koeffitsiyent (birlik ulushida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pr — texnologik quduqning markaziy ustunidagi gidravlik qarshilik va mahsulotni rezervuarga quyish jarayonida shoʻr suvni harakatlanishida boshdagi qarshi bosim yigʻindisi, Pa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — saqlanayotgan mahsulotning dinamik yopishqoqligi, Pa ⋅ s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qp — saqlanayotgan mahsulotning tuz ustuni doirasida quvur tashqarisidagi sement halqa orqali yoʻl qoʻyilgan hajmiy sarfi, m3/s, amaldagi yer osti suvlarini ifloslanish muhofaza qilish sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq aniqlanishi lozim (hisob-kitoblarda Qp = 4⋅10-11 m3/s yoʻl qoʻyiladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti rezervuarining mustahkamligi shartlariga koʻra tuz ustunining oʻlchami, saqlanayotgan mahsulotni mustahkamlash quvurining tashqi sement halqasi orqali filtrlash shartlari boʻyicha tuz ustuni oʻlchamidan katta boʻlsa, katta qiymat qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 9-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shoʻr suvni chuqur suv qatlamlariga yuborish boʻyicha inshootlarning texnik tavsiflarini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Yuborilayotgan shoʻr suv tarkibida yoʻl qoʻyiladigan erimaydigan qoʻshimchalar (EQ)ning miqdori quyidagi 1-jadvalga muvofiq uning oʻtkazuvchanligi va yutuvchi qatlam kollektori turiga koʻra aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-jadval
Suv qatlami kollektori
Oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti, 10 — 12
m2
Shoʻr suvda yirikligi 0,02 mm/s
gacha boʻlgan gidravlik oʻlchamdagi EQ ning yoʻl qoʻyiladigan miqdori , mg/l
Yoriqli
1,0 va undan ortiq
0,5 — 1,0
0,5 dan
kam
150
100
15
Gʻovakli sementlangan
0,5 va undan ortiq
0,25 — 0,5
50
25
Gʻovakli boʻshashgan
0,5 va undan ortiq
0,25 — 0,5
25
15
Barcha turdagi
0,25 dan
kam
10
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Shoʻr suvni EQdan tozalash usulini tanlashda quyidagi 2-jadvalga rioya qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-jadval
Tozalanmagan shoʻr suvdagi gidravlik yirikligi 0,02 mm/s gacha boʻlgan EQ ning yoʻl qoʻyiladigan miqdori, mg/l
Tozalangan (yuborilayotgan) shoʻr suvda EQ ning yoʻl qoʻyiladigan miqdori, mg/l
Tavsiya etilgan shoʻr suvni tozalash usuli
200 dan ortiq
125 — 200
125 — 200
65 — 125
150dan kam
50 — 100
25 — 50
10 — 25
Koagulyatsiya
tindirish
Koagulyatsiya
Filtrlab tindirish
65dan kam
25 dan ortiq
15 — 25
10 — 15
tindirish
Koagulyatsiya
Filtrlab tindirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Siqilgan δm shlamda qoʻshimchalarning (qattiq faza) oʻrtacha konsentratsiyalanishi quyidagi 3-jadvalga muvofiq dastlabki shoʻr suvdagi EQ miqdoriga koʻra qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-jadval
Dastlabki shoʻr suvdagi EQ lar miqdori, mg/l
Siqilgan shlamning oʻrtacha konsentratsiyasi, kg/m3
24 h
720 h
100gacha
10
25
100 — 400
10 — 20
25 — 65
400 — 1000
20 — 100
65 — 200
1000 — 2500
100 — 400
200 — 600
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Shoʻr suvning birinchi tindirilishi 6 h dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tindirish kartalaridagi choʻkish zonasining chuqurligi 1,5 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Shoʻr suvni tozalash unga navbatma-navbat shoʻr suvning 6 — 8 gacha pN qiymatlardagi temir sulfati (FeSO4), natriy silikati (Na2SiO3) va poliakrilamid (PAA) suvli eritmalarni kiritish orqali amalga oshirilishi kerak. Boshqa pN qiymatlarida shoʻr suvni neytrallashtirish koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Yakka bostirma quduqning qs, m3/(h⋅MPa) solishtirma qabul qiluvchanligini quyidagi formulaga muvofiq hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — quduq tubi zonasini tiqilib qolishi hisobiga bostirma quduqning qabul qiluvchanligining pasayishi koeffitsiyenti, 0,25 ga teng qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵ — suv qatlam oʻtkazuvchanligi koeffitsiyenti, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — ochiq suv saqlovchi jinslar quvvati, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nb — qatlam sharoitidagi shoʻr suvning dinamik yopishqoqligi, Pa — s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — oʻrtacha shoʻr suvni quyish davomiyligi, sut;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rs — quduqning shoʻr suvni qabul qiluvchi qismining radiusi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Shoʻr suvni yakka quduqqa bostirishda yoʻl qoʻyilgan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rr — quv qatlami tomi jinslarining oʻrtacha zichligi, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nr — suv qatlamining ochilgan oraligʻi tom qismining chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pb — suv qatlamidagi statik qatlam bosimi, Pa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Shoʻr suvni chiqarishda bostirma quduqlarning taxminiy sonini aniqlashda ular oʻrtasidagi oʻzaro gidravlik taʼsirni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quduqdagi, ∆ij bosim oʻzgarishining kamayishini quyidagi formulaga muvofiq hisoblash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
i, j — quduqlar raqami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rij — i, va j quduqlari orasidagi masofa, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Shoʻr suvdagi bostirma quduqlarning taxmini soni quyidagi formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — talab etilgan shoʻr suv quyish unumdorligi, m3/h.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. p ≤ 2 boʻlsa, bitta zaxira quduqni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Yuqori bosimli shoʻr suv quvurlaridagi hisoblangan Rr, Pa bosimni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pp = ph +Pbr +Ploc (5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rh — bostirma quduq ustida ruxsat etilgan maksimal bosim, Pa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rbr Ploc — shoʻr suv quvuridagi muvofiq tekis va mahalliy Pa qarshilik gidravlikaning formulalariga muvofiq hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Bostirma quduq ustidagi maksimal ruxsat etilgan Rh, Ra bosimni quyidagi formulaga muvofiq hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λ — gidravlik qarshiliklar koeffitsiyenti, 0,024 ga teng qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — shoʻr suvning harakatlanish tezligi, m/s (koʻpi bilan 2 m/s qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r — shoʻr suv quyiladigan bostirma quduq kanalining gidravlik radiusi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Shoʻr suvni quyish uchun moʻljallangan nasos qurilmasining unumdorligini tuzning yer osti erish unumdorligiga teng qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Nasos qurilmasining bostirish bosimini 5-formulaga muvofiq hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Shoʻr suvni bostirma quduqlarga quyish uchun nasosning pasportiga muvofiq bostirish bosimi hisoblangan bosimdan 10 foizdan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 10-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Germetik tutashtirgichlar konstruksiyasi va lahimlarni germetiklash materiallari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Lahimlarni germetiklash uchun germetik tutashtirgichlarning quyidagi konstruksiyalarini koʻzda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konturli gidro-zatvorli beton tutashtirgichlar (1-rasm) — neft va neft mahsulotlari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikkitalik gidro-zatvorli beton tutashtirgichlar (2-rasm) — suyultirilgan uglevodorod gazi uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikkitalik metall tutashtirgichlar (3-4-rasmlar) — suyultirilgan uglevodorod gazi uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bittalik beton tutashtirgichlar — neft va neft mahsulotlari uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutashtirgichlarda germetik lyuk bilan toʻsilgan, aniq diametri kamida 600 mm boʻlgan teshik koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-lahim, 2-bosim devori, 3-konturli gidro-zatvor sohasi, 4, 5-izolyatsiyalovchi suyuqlikni quyish va aralashtirish uchun moʻljallangan quvurlar tizimi, 6-yassi metall boʻlagi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Ikki qavat gidro-zatvorli beton tutashtirgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-lahim-sigʻim, 2-germetik tutashtirgichning bosim devori, 3-izolyatsiyalovchi suyuqlikka ega gidromuhar sohasi, 4-shtroba, 5-gidro-zatvordan havoni chiqarish quvuri, 6-gidro-zatvorni toʻldirish quvuri
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-rasm. Yuqori qismda joylashgan ikki qavatli metall tutashtirgich
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-stvol, 2-mustahkamlash quvurida joylashgan metall tutashtirgichlar, 3-quduq usti, 4-mahsulot oʻtkazmaydigan eritma,5-mustahkamlash quvuri, 6-lahim-sigʻim, 7-zumpf
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-rasm. Stvolning pastki qismida joylashgan ikki qavatli metall tutashtirgich
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Germetik tutashtirgichlar uchun material sifatida beton, temir-beton (poʻlat boʻlagi bilan aralashtirish zarur boʻlganida) va metall koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Germetik tutashtirgichlarni qurish uchun foydalaniladigan betonlar quyidagi xususiyatlarga ega boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilish uchun V 35n mustahkamlik sinfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻqdan tortish uchun Bt 2,4 mustahkamlik sinflari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 100 muzga chidamlilik rusumi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
W 12 dan past boʻlmagan suvga chidamlilik rusumi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 — 8 mkm2 (10 — 5mD) dan oshmaydigan gaz oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,80 dan kam boʻlmagan uglevodorod muhitiga agressiv qarshilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Betonni tayyorlash uchun ushbu ilovaning 3-bandida keltirilgan talablarni hisobga olgan holda tortuvchi sement hamda turli kimyoviy qoʻshimchalar asosida yoki ularni jalb qilgan holda tayyorlangan beton va eritmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Gidro-zatvorlar boʻshligʻini toʻldirish uchun bentonit kukuni asosidagi loyli izolyatsiyalovchi suyuqliklardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidro-zatvor boʻshliqlarini toʻldirish bosqichma-bosqich amalga oshirilishi va izolyatsiyalovchi suyuqliklar turli xil suv berish xususiyatiga ega boʻlishi (loyli eritmalarning suv berishini oʻlchash asbobi boʻyicha 2 — 6 sm3 va 15 — 18 sm3) va boʻlinib ketmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izolyatsiyalovchi suyuqlikka qoʻshimcha sifatida suyuq shisha, karboksimetil-sellyuloza, ishqor, gilan qoʻshimchalaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidro-zatvor boʻshligʻidagi izolyatsiyalovchi suyuqlik bosimi lahim-sigʻimlarda saqlanayotgan mahsulotlar bosimidan 0,05 — 0,1 MPa (0,5 — 1,0 kgf/sm2) ga yuqori boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Quvurlarning tashqi boʻshligʻi, lahimlarning mahkamlash maydoni, biriktirgichlar konturi va yorilgan zonalarni tamponlashda turli qoʻshimchalar bilan tayyorlangan sement va qatronlar asosidagi eritmalardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Sement asosidagi tamponlash eritmalariga quyidagi talablar qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 kunlik egilishga chidamlilik — kamida 2,7 MPa (27 kgf/sm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gaz oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti — koʻpi bilan 10 — 8 mkm2 (10 — 5mD);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kengayish deformatsiyalari — kamida 4 va koʻpi bilan 14 mm/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uglevodorod muhitlariga qarshi agressiv chidamlilik koeffitsiyenti — kamida 0,85.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qatronlar asosidagi tamponlash eritmalariga quyidagi talablar qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gaz oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti — koʻpi bilan 10 — 8 mkm2 (10 — 5mD);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yopishqoqlik — 14 — 18 s ( GOST 8420-22 boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uglevodorod muhitlariga qarshi agressiv chidamlilik koeffitsiyenti — kamida 0,85;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qisqarmaslik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 11-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3,8 x 3,8 m yondashuv lahimlar kesimida germetik δ tutashtirgichlar qalinligining r yuklamaga bogʻliqligi grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(erkin tayangan plitalar hisob-kitoblari asosida)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I — V 25 sinf beton uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II — V 30 sinf beton uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III — V 40 sinf beton uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 12-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shaxtasiz rezervuarlar texnologik quduqlarining issiqlik izolyatsiyasi qalinligini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnologik quduqning issiqlik izolyatsiyasining minimal yoʻl qoʻyilgan (jinsni muzlagan holatda saqlab turish shartidan kelib chiqib) qalinligi d, m, ni quyidagi tenglama boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tph, — suvning muzga faza oʻtish harorati, °S;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tr — muzlik jinslarining tabiiy harorati, °S;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tp — mahsulotning toʻldirish davridagi oʻrtacha harorati, °S;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
erfx — jadval shakliga berilgan Gauss xatolari funksiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quyidagi formulalarga muvofiq aniqlanadigan b va V koeffitsiyentlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ai — issiqlik izolyatsiyasining issiqlik tarqatish koeffitsiyenti, m2/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — rezervuarni toʻlish tezligi, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λ — issiqlik izolyatsiyasining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti, W/ (m⋅°S);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ci — issiqlik izolyatsiyasining hajmiy issiqlik sigʻimi, Dj/(m3⋅°S );
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λr — muzlik jinslarining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti, W/(m⋅°S);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sr — muzlik jinslarining hajmiy issiqlik sigʻimi, Dj/ (m3⋅°S).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tenglama grafik — analitik usulda yechilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,01 — 0,2 m diapazonida 0,02 — 0,05 m qadami bilan d, m qiymatlarini hisobga olgan holda hisoblash yoʻli bilan tenglamaning oʻng tomon qismi aniqlanishi va uning grafigi tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash bilan tenglamaning chap qismi aniqlanishi va abssissa oʻqiga toʻgʻri chiziq, parallel oʻq koʻrinishida avvalgi grafikka oʻtkazilishi kerak. Tenglamaning chap va oʻng qismlari grafiklarining kesishish nuqtasi uning yechimi boʻlib, texnologik quduqning issiqlik izolyatsiyasining yoʻl qoʻyilgan minimal qalinligini aniqlab beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.09.22-22 “Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga 13-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Musbat haroratli jinslarda togʻ-kon usulida qurilgan yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlari yer osti inshootlarining ventilyatsiya tizimlariga qoʻyilgan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ochuvchi, kollektor va yondosh lahimlari hamda yer osti nasos stansiyalarida sunʼiy taʼminot va tortish ventilyatsiya tizimlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha taʼminot va tortish ventilyatorlari uchun zaxira tizimlar koʻzda tutilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Bir necha turdagi neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarida har xil turdagi mahsulotlarni quyish uchun yer osti nasos kameralariga xizmat koʻrsatuvchi tortish ventilyatsiyalarini oʻzaro birlashtirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Havo almashtirish soat tezligi quyidagicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti nasos kameralari va biriktirgich zonalarida — 20;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
stvol va kollektor lahimlarida — 6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Etilli mahsulotlarni saqlashda yuqorida koʻrsatilgan havo almashtirish soat tezligi 50 foizga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ochuvchi va elektron kollektor lahimlarining taʼminot ventilyatsiyasi havoni toʻgʻridan-toʻgʻri stvolga uzatish orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lahimlarning toza havo oʻtkazish uchun moʻljallangan qismi koʻtarish-tushirish vositalari, zinapoyalar boʻlimi, texnologik va ventilyatsiya quvurlari egallagan maydonlarni chiqarib tashlangan holda qabul qilinishi, bunda lahimlardagi havoning harakatlanish tezligi 8 m/s dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Havoning yer osti kameralariga yetkazib berishda, havoning ushbu xonalarning ishchi muhitiga yetkazib berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Yer osti nasos kameralarida mavsumiy ventilyatsiya tizimiga qoʻshimcha tarzda saqlanayotgan mahsulotlarning bugʻlari chiqish mumkin boʻlgan joylarda mahalliy soʻrish tizimlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Yer osti neft, neft mahsulotlari va suyultirilgan uglevodorod gaz omborlarining yer osti qismida havo aylanishini taʼminlovchi ventilyatorlar yer ostidagi maxsus xonalarda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ventilyatorlarni yoqish va oʻchirish dispetcherlik xonasidan turib masofadan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha ventilyatsiya qurilmalari ularning oʻz-oʻzidan ishga tushishini istisno qilish uchun texnologik qurilma yordamida bloklangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Tortuvchi havo oʻtkazgichlar yoʻldosh havo oqimlarini kirib kelishi ehtimolini minimallashtirish uchun, minimal miqdordagi ajraluvchi birikmalar bilan payvandlash orqali ulanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Omborlarning yer osti lahimlarida loyihaviy havo namligi va issiqligini taʼminlash uchun ventilyatsiya tizimini isitish va tozalash tizimlari koʻzda tutilishi kerak.