21.09.2023 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 3457
ONLINE TRANSLATE
O‘zbekiston Respublikasining “Temir yo‘l transporti to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 23-oktabrdagi 232-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Temir yo‘llari ustaviga muvofiq buyuraman:
Yuklarni tashish shartnomasi mazkur Qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq shakldagi temir yo‘l transporti yukxati hamda 2-ilovasiga muvofiq shakldagi marshrut yoki vagonlar guruhi yukxatini tuzish yo‘li bilan rasmiylashtiriladi.
4. Tashishlar bo‘yicha hisob-kitoblar tartibi va tashish xaqi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 23-oktabrdagi 232-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Temir yo‘l ustaviga (bundan buyon matnda Temir yo‘l ustavi deb yuritiladi) muvofiq belgilanadi.
Buyurtmalar yuk jo‘natuvchilar tomonidan mazkur Qoidalarning 3 va 4-ilovalariga muvofiq yuk tashishga buyurtmanoma hamda dekadalik buyurtmanoma shaklida temir yo‘l transporti (tashuvchi) yoki ularning mintaqaviy bo‘linmalariga taqdim etiladi.
yuk jo‘natuvchi tomonidan buyurtmalar mazkur Qoidalarning 3 va 4-ilovalariga muvofiq shaklda taqdim etilmaganda yoki ma’lumotlar to‘liq ko‘rsatilmaganda;
Hisobga olish kartochkasi har bir yuk jo‘natuvchi va mazkur Qoidalarning 5-ilovasida ko‘rsatilgan yuklar nomenklaturasiga muvofiq har bir yuk bo‘yicha alohida yuritiladi.
Mazkur bandning birinchi va ikkinchi xatboshilarida nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelganda, hisobga olish kartochkasining 7-grafasida bu haqida qayd etiladi.
37. Ichki qatnovda yuk tashish uchun yuk jo‘natuvchi tomonidan mazkur Qoidalarning 1 va 2-ilovalariga muvofiq shakldagi temir yo‘l transporti yukxati hamda marshrut yoki vagonlar guruhi yukxati rasmiylashtiriladi.
9) “Yukni oluvchi” va “Pochta manzili” grafalari mazkur bandning 7 va 8-kichik bandlarida belgilangan tartibda to‘ldiriladi. Ushbu grafalarda yukni oluvchining telefon raqamlari va elektron pochta manzili ko‘rsatilishi kerak;
Mazkur Qoidalarning 4-bobida nazarda tutilgan holatlarda, “Tepalikdan tushirilmasin” degan so‘zlar;
5) “Yuk topshirilgani to‘g‘risida belgi” grafasida mazkur Qoidalarning 8-bobida belgilangan tartibda yuklarni yukni oluvchiga topshirish haqida belgilar qo‘yiladi.
56. Etkazish manzilidagi temir yo‘l stansiyasida yo‘l qaydnomasini to‘ldirish mazkur bobning 5-paragrafida belgilangan tartibda amalga oshiriladi hamda yukni oluvchi tomonidan yo‘l qaydnomasining quyidagi grafalari to‘ldiriladi:
60. Yuklarni konteynerlarda tashish uchun yo‘l qaydnomasini rasmiylashtirish mazkur paragrafga muvofiq quyidagi xususiyatlar inobatga olingan holda amalga oshiriladi:
80. Tara-qadoqli va donali yuklarga yuk jo‘natuvchi transport markirovkasi hamda mazkur Qoidalarning 7-ilovasiga muvofiq shakldagi manipulatsiya belgilarini (yuk bilan ishlash usullarini ko‘rsatadigan tasvirlar) aks ettirishi shart.
Temir yo‘l shoxobcha yo‘llariga vagonlarni qo‘yib berish va olib chiqish mazkur Qoidalarning 30-bobiga muvofiq amalga oshiriladi. Yuk tushirilishi uchun qo‘yib berilgan vagonlar bo‘shatilgandan so‘ng ortilishi uchun mo‘ljallangan taqdirda, ortish uchun vagonlarni taqdim etish vaqti to‘g‘risida xabardor qilish talab etilmaydi.
100. Mazkur Qoidalarning 2-ilovasiga muvofiq shakldagi bitta yukxati quyidagi shartlarga rioya qilgan holda jo‘natuvchi marshrutlarda yuklar tashishga qabul qilinadi:
105. Yo‘l davomida texnik yoki tijorat nosozligi oqibatida vagon uzilgan hollarda temir yo‘l stansiyasi telegraf yoki boshqa elektron aloqa shakli orqali jo‘natish va yetkazish manzilidagi temir yo‘l stansiyasiga uzilish sabablarini ma’lum qilgan holda xabar berishi hamda uch nusxada mazkur Qoidalarning 13-ilovasidagi umumiy shakldagi dalolatnoma va qo‘shimcha tarzda jo‘natish yo‘l qaydnomasini tuzishi shart. Mazkur qaydnoma bo‘yicha vagon nosozlik bartaraf etilganidan so‘ng yukni oluvchiga mazkur Qoidalarning 8-bobida belgilangan tartibda topshirish uchun yetkazish manzilidagi temir yo‘l stansiyasi boshlig‘i nomiga jo‘natiladi.
112. Mazkur Qoidalarning 14-ilovasida ko‘rsatilgan yuklar plombasiz, lekin simli buramalar o‘rnatilgan holda tashilishi mumkin, bundan bojxona nazorati ostida tashiladigan tovarlar mustasno.
130. Yukni oluvchining kuchi va texnik vositalari yordamida yuk tushirish uchun vagonlarni qo‘yib berish oldindan berilgan xabarnomalar bo‘yicha yoki Mazkur Qoidalarning 30-bobida belgilangan tartibda shoxobcha yo‘llaridan foydalanish va vagonlarni qo‘yib berish va olib chiqish shartnomalariga muvofiq vagonlarni olib kirish orasidagi belgilangan vaqtda amalga oshiriladi.
Vagonlarni qo‘yib berishda temir yo‘l stansiyasining vakolatli xodimi mazkur Qoidalarning 133-bandida nazarda tutilgan tartibda vagonlarni qo‘yib berishdan kamida ikki soat oldin yukni oluvchiga xabar berishi shart.
Vagon tarozisida yuklarning vaznini o‘lchash mazkur Qoidalarning 74-75-bandlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Yechiladigan uskunalar va isituvchi materiallar bilan tashiladigan yuklarning og‘irligini o‘lchagan holda topshirish vaqtida yukning netto og‘irligi, brutto og‘irligi va vagon tarasi yechiladigan uskunalar va isituvchi materiallar og‘irligining summasi o‘rtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi. Isituvchi materiallar, sabzavot, non mahsulotlari uchun to‘siqlar va boshqa yechiladigan uskunalar og‘irligi yukxatida ko‘rsatilgan ma’lumotlarga muvofiq qabul qilinadi.
Mazkur bandning birinchi xatboshida ko‘rsatilgan talablar yukni oluvchi yoki yuk tushirayotgan tashkilot tomonidan bajarilmaganligi natijasida temir yo‘l transporti (tashuvchi) tomonidan qabul qilinmagan vagonlarning turib qolishi uchun javobgarlik yukni oluvchi yoki yuk tushirayotgan tashkilotlar zimmasiga yuklanadi.
Ortiqcha og‘irlik va joylar aniqlangan taqdirda, mazkur bandning 1 va 2-kichik bandlarida ko‘zda tutilgan yozuvlar temir yo‘l stansiyasi tomonidan majburiy tartibda yukni oluvchining talabidan qat’i nazar kiritiladi.
178. Yuklarni yuk jo‘natuvchilar va yukni oluvchilarning kuchi va texnik vositalari bilan mexanizatsiyalashmagan usulda ortish va tushirish to‘rt o‘qli vagonlar uchun mazkur Qoidalarning 16 va 17-ilovalarida, mexanizatsiyalashgan usulda ortish va tushirish to‘rt o‘qli vagonlar uchun mazkur Qoidalarning 18 va 19-ilovalarida belgilangan muddatlarda amalga oshiriladi.
181. Vagonlar tariq, zig‘ir va xantal urug‘lari, sorgo va chumiza tashish uchun jihozlanganda, mazkur Qoidalarning 12-bobiga muvofiq yuk jo‘natuvchi iltimosiga ko‘ra jismoniy vagonga yuk ortish uchun qo‘shimcha 20 daqiqa vaqt berilishi lozim.
185. Yukni ortish-tushirish mashinalari qo‘llanilsa yoki mazkur Qoidalarning 18 va 19-ilovalarida ko‘rsatilmagan yuklarni ortish va tushirish ishlari mexanizatsiyalashgan usulda bajarilsa, yukni ortish hamda tushirish muddatlari yuk jo‘natuvchi va yukni oluvchi temir yo‘l transporti (tashuvchi) bilan birgalikda belgilanadi.
Ushbu muddatlarni belgilash mazkur Qoidalarning 20-ilovasidagi Mexanizatsiyalashgan uslubda vagonlarga yuklarni ortish va tushirish muddatlarini hisoblash metodikasiga muvofiq amalga oshiriladi.
Mazkur bandning birinchi xatboshisida ko‘rsatilmagan boshqa yuklarning qiymatini yuk jo‘natuvchining xohishiga ko‘ra e’lon qilishi mumkin.
190. Qiymati e’lon qilingan yukni tashishga taqdim etishda yuk jo‘natuvchi mazkur Qoidalarning 22-ilovasida belgilangan shakl bo‘yicha yuk joylari ro‘yxatini uch nusxada tuzishi shart. Birinchi nusxa tashish hujjatlari bilan yetkazish manzilidagi temir yo‘l stansiyasiga yuboriladi, ikkinchi nusxasi jo‘natish temir yo‘l stansiyasida qoladi, uchinchi nusxasi yuk jo‘natuvchiga beriladi.
200. Mazkur Qoidalarning 23-ilovasida ko‘rsatilgan yuklar vagonga ortilgan yuklar joylarining soni vizual hisoblanmaydigan sharoitda to‘kilgan holda (joylar hisobga olinmasdan) tashiladi. Ushbu yuklarni tashishda yukxatining “Yuk joylari soni” grafasida “to‘kilgan holda” deb ko‘rsatiladi.
201. Mazkur Qoidalarning 24-ilovasida ko‘rsatilgan yuklar eshik to‘siqlari o‘rnatilgan holda tashiladi.
Mazkur Qoidalarning 25-ilovasida ko‘rsatilgan yuklarni ortish va tushirishda yuk jo‘natuvchi hamda yukni oluvchilar vagon buksalariga himoyalovchi fartuklar o‘rnatishi shart. Ushbu yuklar tushirilgandan so‘ng vagonlar majburiy ravishda yuviladi yoki tozalanadi.
202. Mazkur Qoidalarning 25-ilovasida ko‘rsatilgan yuklar tushirilgandan so‘ng vagonlarni yuvish yoki tozalash quyidagi hollarda amalga oshirilmaydi:
3) mazkur Qoidalarning 25-ilovasida ko‘rsatilgan yuklarni tashish uchun ixtisoslashtirilgan vagonlardan yuk tushirish ishlari amalga oshirilgan bo‘lsa.
206. Ochiq harakatdagi temir yo‘l tarkibida (platforma va yarim ochiq vagonlarda) mazkur Qoidalarning 27-ilovasida ko‘rsatilgan hamda o‘z kimyoviy va fizik xususiyatlariga ko‘ra tashqi ta’sirlardan himoyaga muhtoj bo‘lmagan yuklarni tashishga ruxsat etiladi. Tosh ko‘mir, qo‘ng‘ir ko‘mir, koks, ma’dan va ma’dan konsentratlarini tashish yarim ochiq vagonlarda amalga oshiriladi.
Mazkur Qoidalarning 27-ilovasida qayd etilmagan yuklar ochiq harakatdagi temir yo‘l tarkibida yuk jo‘natuvchining (yukni oluvchi) universal yoki maxsus konteynerlarida tashilishi mumkin.
Ushbu bandning birinchi xatboshisida ko‘rsatilmagan yuklarni yuk jo‘natuvchi yoki yukni oluvchining kuzatuvchilari hamrohligida tashish yuk jo‘natuvchi yoxud yukni oluvchi xohishiga ko‘ra amalga oshiriladi.
219. Jo‘natish temir yo‘l stansiyasi tomonidan kuzatuvchiga yo‘l qaydnomasi koreshogiga imzo qo‘ydirilib, mazkur Qoidalarning 28-ilovasida belgilangan shakldagi harakatlanish huquqini beruvchi guvohnoma kuzatuvchiga topshiriladi. Guvohnomaga temir yo‘l stansiyasi boshlig‘i yoki temir yo‘l stansiyasining vakolatli xodimi imzo qo‘yadi.
Poyezddan uzilgan vagonlardagi yukni tekshirish kuzatuvchi ishtirokida amalga oshiriladi hamda mazkur Qoidalarning 28-bobida belgilangan tartibda tijorat dalolatnomasi yoki umumiy shakldagi dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Yo‘l davomida vagonlar uzilganligi to‘g‘risida temir yo‘l stansiyasi kuzatuvchining guvohnomasiga uning talabiga asosan tegishli yozuvni qayd etishi shart.
238. Mazkur Qoidalarning 236 va 237-bandlarida ko‘rsatilgan jo‘natuvchi marshrutlarga yuk ortish ta’minlanmagan taqdirda, Temir yo‘l ustaviga asosan aybdor tomondan boshqa tomon foydasiga har bir yuk ortilmagan marshrut uchun jarima undiriladi, bundan tashuvlar prognozi bajarilmagani uchun jarima mustasno.
Universal konteynerlarda tez buziluvchan va xavfli yuklarni tashilishi mumkin hamda ularni tashish mazkur Qoidalarning 19, 22-bobi va Temir yo‘llarda xavfli yuklarni tashish qoidalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
275. Yukni oluvchiga yuk ortilgan konteynerni yetkazib berish haqidagi mazkur Qoidalarning 29-ilovasiga muvofiq shakldagi naryad to‘rt nusxada tuziladi, birinchi, ikkinchi va uchinchi nusxalar — naryadlar, to‘rtinchi nusxa — naryad koreshogi. Naryad raqami ostida yuk tushirishlarning hisobi yuritiluvchi temir yo‘l transporti (tashuvchi) rahbari tomonidan belgilangan shakldagi alohida kitob bo‘yicha tartib raqam ko‘rsatiladi.
276. Yuklangan universal konteynerni yuk jo‘natuvchidan temir yo‘l transportining (tashuvchining) universal konteyner tashuvlari bilan shug‘ullanuvchi korxonasi konteynyer maydonchasiga yetkazib berish haqidagi mazkur Qoidalarning 30-ilovasiga muvofiq shakldagi naryad to‘rt nusxada tuziladi, birinchi nusxasi — naryad, ikkinchisi — naryad dublikati, uchinchisi — naryad dublikati nusxasi va to‘rtinchisi — naryad koreshogi. Naryad raqami ostiga, yuklarni jo‘natish uchun qabul qilishning belgilangan shakldagi alohida kitobi bo‘yicha tartib raqam ko‘rsatiladi.
Mazkur bandning birinchi xatboshisida belgilangan talablarga muvofiq bo‘lmagan holda shakllantirilgan transport paketlarida yuklarni tashishga taqdim etish taqiqlanadi.
299. Transport paketlarida mazkur Qoidalarning 5-bobi talablariga rioya etgan holda markirovka aks ettirilishi lozim. Paketdagi yuk joylarining sonini yuk jo‘natuvchi aniqlaydi va ko‘rsatadi.
302. Transport paketlariga shakllantirilgan yuklarni qabul qilish va topshirish hamda transport paketlaridagi yuk vaznini aniqlash mazkur Qoidalarning 5 va 8-boblariga muvofiq amalga oshiriladi. Bunda, temir yo‘l transporti (tashuvchi) umumiy foydalanishdagi joylarda transport paketlaridagi yuklarni faqat tashqi ko‘rikdan o‘tkazib, transport paketidagi yuk miqdorini tekshirmasdan qabul qiladi. Transport paketlaridagi yuklarni topshirish shu tartibda amalga oshiriladi.
330. Qutilarga qadoqlangan sovutilgan parranda go‘shti, kolbasalar, dudlangan go‘sht mahsulotlari, quritilgan baliq, turli xil pishloqlar va mazkur Qoidalarning 329-bandi 2-kichik bandida ko‘rsatilgan tez buziladigan boshqa yuklar (tuxumdan tashqari), sovutilgan holda tashish chog‘ida vagonlarga vertikal, kesishgan yoki shaxmat usulida joylashtiriladi. Tuxumli qutilar vagonlarga vertikal usulda taxlanadi.
340. Go‘sht va go‘sht mahsulotlarini tashish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 22-yanvardagi 36-son qarori bilan tasdiqlangan Go‘sht va go‘sht mahsulotlarining xavfsizligi to‘g‘risidagi umumiy texnik reglamentda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
2) mazkur Qoidalar 36-ilovasining 5 va 7-bandalarda qayd etilgan yuklarni (bundan vino, shampan vinosi va biopreparatlar mustasno) tashishda haroratlarning quyi chegara me’yori plyus 2 ºC darajagacha pasaytirilishi mumkin.
405. Mazkur Qoidalarning 403-bandida ko‘rsatilgan yuklarni yetkazib berish muddatlari quyidagi holatlarda uzaytiriladi:
408. Mazkur Qoidalarning 407-bandida ko‘rsatilgan yuklarning kechikishi sabablari va kechikish vaqti haqida temir yo‘l transporti tomonidan ikki nusxada umumiy shakldagi dalolatnoma tuziladi. Dalolatnomaning birinchi nusxasi tashish hujjatlariga biriktiriladi va yetkazish manzilidagi temir yo‘l stansiyasiga yuk yetib kelgandan so‘ng yo‘l qaydnomasiga ilova qilinadi, ikkinchi nusxasi dalolatnoma tuzilgan temir yo‘l stansiyasida saqlanadi.
410. Bojxona nazorati ostidagi yuk yetkazish manzilidagi temir yo‘l stansiyasiga kelgani to‘g‘risida bojxona organlariga mazkur Qoidalarning 130-bandida ko‘rsatilgan tartibda xabar berilgan sana yuklar yetkazish manziliga yetib kelingan sanasi hisoblanadi.
417. Temir yo‘l transporti (tashuvchi) mazkur Qoidalarning 416-bandida qayd etilgan holatlarni o‘zi aniqlagan yoki yukni oluvchi yoxud yuk jo‘natuvchi ushbu holatlarning hech bo‘lmaganda bittasi mavjudligini ko‘rsatgan bo‘lsa, temir yo‘l transporti (tashuvchi) tijorat dalolatnomasini tuzishi shart.
424. Yuklarning ekspertizasi mazkur Qoidalarning 8-bobida ko‘zda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. O‘tkazilgan ekspertiza to‘g‘risida tijorat dalolatnomasining “E” bo‘limiga belgi qo‘yilgan bo‘lishi kerak.
Temir yo‘l stansiyasiga shoxobcha egasi yoki kontragentning yuk operatsiyalari tugaganligi haqidagi xabarnomasi ortish-tushirish joyiga va vagonlar guruhiga, ushbu Qoidalarining 474 yoki 476-bandiga muvofiq temir yo‘l shoxobcha yo‘llaridan foydalanish haqidagi shartnoma yoki vagonlarni qo‘yib berish va olib chiqish shartnomasida belgilangan bir vaqtda qo‘yib beriladigan vagonlar soniga qarab beriladi.
3) mazkur Qoidalarning 10-bobida belgilangan vagonlarni ortish va tushirish vaqti;
Ilova matni havolada berilgan.

NAMUNA

GU-27e shaklida

Marshrut yoki vagonlar guruhiga*

____________-son YuKXATI

_________-son prognoz bo‘yicha

Ortish tayinlangan __________ kun __________ oyi ___________________ tezlikda

___________________________(yozuv bilan)_________________(yukli, katta)

“____” ____________ 20 ___ g. Stansiya boshlig‘i ________________________

____________________________________________________(imzo)

Jo‘natish stansiyasi

Etkazish stansiya

Yuk jo‘natuvchi (to‘liq nomi)

Yukni oluvchi (to‘liq nomi)

Uning pochta manzili

Uning pochta manzili

Vagonlar soni

Joylar soni

Yukning nomi

Yuk massasi, kg da, aniqlangan

Vositasida ortish

Yuk jo‘natuvchi

Temir yo‘l transporti (tashuvchi)

(yuk jo‘natuvchi, temir yo‘l transporti (tashuvchi))

Jami vagonlar soni (yozma)

Jami joylar soni (yozma)

Jami massasi (yozma)

Massasini aniqlash usuli ____________________________

(tarozida, standart, trafaret bo‘yichahisoblash yo‘li bilan,o‘lchash, shartli)

Tarif belgilari:

_______ guruh, pozitsiyasi, _________ sxemasi ______-son, istisno tarif raqami ________

Temir yo‘l transporti (tashuvchi) yuk qabul-qilib topshiruvchisi

Yuk jo‘natuvchi

_____km ga

to‘lovlar hisobi

So‘m

Tiyin

___________________

(imzo)

______________________

(imzo)

Yuk texnik shartlar ______ bobiga muvofiq to‘g‘ri joylashtirilgan va mahkamlangan

Yuk jo‘natuvchi ___________________________________

Yo‘l kira haqi

Kuzatuvchi

Qo‘riqlash

QQS

(mansabi va imzosi)

QQS

Jami

Jo‘natishda

_______________________________________________________

Boshqa to‘lovlar

undirildi

_______________________________________________________

(miqdori yozma)

_______________________________________________________

Naqd pulsiz

Yuk kassiri ______________________________________

Jami jo‘natish paytida

Naqd pul bilan

(imzo)

Berish paytida

Berish paytida

undirilgan to‘lov

_______________________________________________________

_______________________________________________________

(miqdori yozma)

_______________________________________________________

JAMI

Naqd pulsiz

_______________________________________________________

Naqd pul bilan

Yuk kassiri ______________________________________

(imzo)