O‘zbekiston Respublikasining “Valyutani tartibga solish to‘g‘risida” va “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 27-sentabrdagi PQ-475-sonli “Qimmatli qog‘ozlar bozorini yanada rivojlantirish to‘g‘risida”gi qarori (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2006-yil, 39-son, 387-modda, 51-52-son, 507-modda) ijrosini ta’minlash maqsadida Davlat raqobat qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish markazi va Markaziy bank Boshqaruvi qaror qiladilar:

1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi huzuridagi qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Markazi va Markaziy bank Boshqaruvining 2006-yil 27-dekabrdagi 2006-16 , 284-V-sonli, O‘zbekiston Respublikasi hududida chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar muomalasi, rezidentlar tomonidan chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni sotib olinishi, shuningdek rezidentlar chiqargan qimmatli qog‘ozlarning norezidentlar tomonidan sotib olinishi tartibi to‘g‘risida nizomni tasdiqlash haqidagi qarori bekor qilinsin.

2. O‘zbekiston Respublikasi hududida chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar muomalasi, rezidentlar tomonidan chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni sotib olinishi, shuningdek rezidentlar chiqargan qimmatli qog‘ozlarning norezidentlar tomonidan sotib olinishi tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab, o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiritilsin.

Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Valyutani tartibga solish to‘g‘risida”, “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi qonunlari va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi hududida chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar muomalasi, rezidentlar tomonidan chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni sotib olinishi, shuningdek rezidentlar chiqargan qimmatli qog‘ozlarning norezidentlar tomonidan sotib olinishi tartibini belgilaydi.

Mazkur Nizom qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan aksiya, obligatsiya va boshqa qimmatli qog‘ozlarga (bundan keyingi o‘rinlarda — qimmatli qog‘ozlar) nisbatan tatbiq etiladi.

1. Mazkur Nizom maqsadlari uchun quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar — O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari yoki xorijiy davlatlarning qonunchilik hujjatlariga muvofiq qimmatli qog‘ozlar jumlasiga kiritilgan, qiymati chet el valyutasida ifodalangan hujjatlari;

chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar muomalasi — O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan, qimmatli qog‘ozlar egasining almashishiga olib keladigan chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotish hamda ular bilan bog‘liq boshqa harakatlar;

hisob-kitob-kliring palatasi (keyingi o‘rinlarda — HKP) — o‘zaro majburiyatlarni (qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar bo‘yicha axborotni to‘plash, solishtirish, tuzatish va ularga doir hujjatlarini tayyorlash) aniqlash hamda qimmatli qog‘ozlarni yetkazib berish va ular yuzasidan hisob-kitoblar bo‘yicha o‘zaro majburiyatlarni hisobga olish bo‘yicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs.

qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi — qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs.

qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi — O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi;

savdolar tashkilotchisi — qimmatli qog‘ozlar bilan birja va birjadan tashqari savdolarni tashkil etish bo‘yicha faoliyatni belgilangan tartibda amalga oshiradigan va Markaziy depozitariy va HKP bilan o‘zaro hamkorlik to‘g‘risida shartnoma tuzgan yuridik shaxs;

xizmat ko‘rsatuvchi bank — chet el valyutasida operatsiyalar o‘tkazish uchun litsenziyaga ega bo‘lgan, HKP a’zolari va mijozlarining pul mablag‘larining hisobini yuritish va saqlashga mo‘ljallangan HKPning chet el valyutasidagi ikkilamchi talab qilinguncha depozit hisobvarag‘iga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha shartnoma tuzgan vakolatli bank;

savdolar tashkilotchisining qoidalari — qimmatli qog‘ozlarni muomalaga kiritish va muomaladan chiqarish qoidalarini, qimmatli qog‘ozlarning kotirovka narxlarini belgilash, savdolar tashkilotchisi tomonidan qatnashchilarni savdoda ishtirok etishlariga ruxsat berish tartibini, axborotlarni oshkor qilish tartibini va qonunchilikda belgilangan boshqa hujjatlarni o‘z ichiga oluvchi savdolar tashkilotchisi tomonidan tasdiqlangan qimmatli qog‘ozlar bilan savdo qilish qoidalari.

2. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashtirish va ularning muomalasiga, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, ular davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganidan keyingina yo‘l qo‘yiladi.

3. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi.

4. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarning majburiy rekvizitlari ro‘yxati qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi.

5. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishda emitent mazkur chiqarilishdagi qimmatli qog‘ozlar nominal qiymatining 0,01 foizi miqdorida respublika budjetiga yig‘im to‘laydi.

Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarning chiqarilishini davlat ro‘yxatiga olishga doir hujjatlarni ko‘rib chiqish uchun olinadigan yig‘im emitentlar tomonidan eng kam ish haqining ikki barobari miqdorida to‘lanadi.

6. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarning nominal qiymati chet el valyutasida yaxlit o‘lchamlarda ko‘rsatiladi.

7. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar emitentlar tomonidan faqat hujjatsiz shaklda chiqariladi.

8. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni saqlash, ularning hisobini yuritish va chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni tasdiqlash, shuningdek chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar zimmasiga yuklangan majburiyatlarni va bunday yuklashlarni tugatish holatlari hisobi Markaziy depozitariyda amalga oshiriladi.

9. O‘zbekiston Respublikasi hududida chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarning muomalasi va ularni joylashtirish, shu jumladan ularni Markaziy depozitariyda hisobga qo‘yish faqat qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organida ularni chiqarish davlat ro‘yxatiga olingandan so‘ng amalga oshiriladi.

10. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar O‘zbekiston Respublikasi hududida qimmatli qog‘ozlarning birja va birjadan tashqari bozorlarida muomalada bo‘lishi mumkin.

11. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarning joylashtirish bo‘yicha oldi-sotdi bitishuvlari birja bozorlarida kabi birjadan tashqari bozorlarda ham amalga oshirilishi mumkin.

12. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarning muomalasi bo‘yicha oldi-sotdi bitishuvlari faqat birja va tashkillashtirilgan birjadan tashqari bozorlarda amalga oshiriladi.

Egasining almashishiga olib keladigan chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar bilan bog‘liq boshqa operatsiyalar birjadan tashqari bozorda amalga oshirilishi mumkin va ular qonunchilik hujjatlarida milliy valyutada muomalaga chiqaralayotgan qimmatli qog‘ozlar uchun belgilangan tartibda va muddatlarda albatta ro‘yxatdan o‘tkazilishi shart.

13. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi bitishuvlari, O‘zbekiston Respublikasi hududida norezidentlar tomonidan sotib olingan qimmatli qog‘ozlarni chet el valyutasida to‘lash holatlaridan tashqari, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi bo‘yicha milliy valyutada amalga oshiriladi.

14. Qimmatli qog‘ozlarni chiqarish shartlari norezidentlarga ushbu qimmatli qog‘ozlarga egalik qilishni taqiqlamagan, O‘zbekiston Respublikasi hududida muomalaga chiqarishga yo‘l qo‘yilgan har qanday qimmatli qog‘ozlarni norezedent xorijiy valyutada sotib olishi mumkin.

15. Norezident tomonidan sotib olingan qimmatli qog‘ozlar birja va birjadan tashqari bozorlarda qonunchilik hujjatlarida milliy valyutadagi qimmatli qog‘ozlar sotilishi uchun belgilangan tartibda sotilishi mumkin.

Norezidentlar tomonidan sotib olingan qimmatli qog‘ozlarni rezidentlarga sotish O‘zbekiston Respublikasining milliy valyutasida amalga oshiriladi.

16. Norezidentlar tomonidan qimmatli qog‘ozlarni sotib olish uchun pul mablag‘larini deponentga qo‘yish tartibi, shuningdek to‘lov muddatlari HKP va savdolar tashkilotchilarining qoidalari bilan belgilanadi.

17. Tashkillashtirilgan birja bozorida rezidentlar tomonidan emissiya qilingan qimmatli qog‘ozlar norezident tomonidan sotib olinayotgan yoki sotilayotganda, uning tomonidan vakolat qilingan qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi topshiriq (komissiya) shartnomasiga asosan, savdoda qimmatli qog‘ozlarni sotib oladi yoki sotadi va qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshirilgan bitishuv to‘g‘risida norezidentga hisobot beradi.

Rezidentlar chiqargan qimmatli qog‘ozlarni tashkillashtirilgan birjadan tashqari bozorda sotib olinayotganda yoki sotilayotganda, norezident bitishuvni xuddi shu tartibda yoki mustaqil amalga oshirishi mumkin.

18. Norezidentning “depo” hisobvarag‘iga kelib tushgan qimmatli qog‘ozlar hisobi norezident bilan belgilangan shaklda shartnoma tuzilgan depozitariyda yuritiladi.

19. Norezidentlar tomonidan davlat aktivlarini aksiya ko‘rinishida sotib olish tartibi qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi.

21. Mazkur Nizomning 22 va 23-bandlarida ko‘rsatilgan shaxslar tomonidan bank-rezidentlar aksiyalarini olishga doir bitishuvlar faqat O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-martdagi 56-sonli “Tadbirkorlik subyektlarining bank ishi sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan o‘tishi tartibi to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining oldindan ruxsati olinganidan so‘ng amalga oshiriladi.

22. O‘zbekiston Respublikasi bank-rezidentlari aksiyalarini olish uchun quyidagi shaxslar (bundan keyingi o‘rinlarda oluvchi deb yuritiladi) O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankning oldindan ruxsatini olishlari shart:

O‘zbekiston Respublikasi norezidentlari;

ellik foizdan ortiq aksiyalari (ishtirokchilar badallari) O‘zbekiston Respublikasi norezidentlarining egaligida, foydalanuvida va(yoki) tasarrufida bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari — yuridik shaxslari.

23. Oluvchilarning mablag‘larini tasarruf etuvchilari (ishonchli vakillari) bo‘lib hisoblangan O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari, shuningdek, oluvchilar uchun bank-rezidentlarning aksiyalarini olish uchun O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankning oldindan ruxsatini olishlari shart.

24. Offshor zonalarda ro‘yxatga olingan oluvchilar — yuridik shaxslar banklar-rezidentlar aksiyalarini olishlari mumkin emas.

33. Mazkur Nizom va qonunchilik hujjatlarida o‘rnatilgan tartibda bank-rezident aksiyalarini olgan oluvchi O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq bank aksiyadorlari reyestriga kiritiladi.

34. Tashkillashtirilgan bozorlarda chet el valyutasida tuziladigan qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi bitishuvlari bo‘yicha o‘zaro hisob-kitoblar qonunchilik hujjatlarida o‘rnatilgan tartibda chet el valyutasidagi HKPning talab qilib olinguncha ikkilamchi depozit hisobvarag‘i orqali amalga oshiriladi.

35. O‘zbekiston Respublikasining tashkillashtirilgan bozorlarida norezidentlar, shuningdek xorijiy hisobvaraqlaridan foydalangan rezidentlar tomonidan qimmatli qog‘ozlar bilan tuziladigan bitishuvlari bo‘yicha pul mablag‘larining hisob-kitobi O‘zbekiston Respublikasi hududida HKP ishtirokida amalga oshiriladi.

36. O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan emissiya qilingan qimmatli qog‘ozlarni norezidentlar tomonidan xarid qilish bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa bitishuvlar bo‘yicha hisob-kitoblar O‘zbekiston Respublikasi hududida ushbu bitishuvlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ro‘yxatga olinganidan so‘nggina amalga oshiriladi.

37. Norezident tomonidan xarid qilingan qimmatli qog‘ozlar to‘liq qiymatining to‘lov muddatlari milliy valyutadagi qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha bitishuvlar uchun qonunchilik hujjatlarida o‘rnatilgan tartibda amalga oshiriladi.

39. O‘zbekiston Respublikasi hududida norezidentlar tomonidan joylashtirilgan chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi bitishuvlari bo‘yicha o‘zaro hisob-kitoblar HKPning talab qilib olinguncha ikkilamchi depozit hisobvarag‘i orqali milliy valyutada naqd pulsiz shaklda, shuningdek agar qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan bo‘lsa, chet el valyutasida ham amalga oshiriladi.

40. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha barcha daromadlar to‘lov kuniga, agar ularni chiqarish shartlarida boshqacha shartlar belgilangan bo‘lmasa, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasida to‘lanadi.

41. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni so‘ndirish, qiymati milliy valyutada ifodalangan qimmatli qog‘ozlar uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

42. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlarni chiqaruvchi emitent chiqarish to‘g‘risidagi qarorida va emissiya risolasida qimmatli qog‘ozlarni so‘ndirish (sotib olish) valyutasini ko‘rsatishi lozim.

43. Norezidentlarning qimmatli qog‘ozlarni sotishdan tushgan milliy valyutadagi mablag‘lari zaruriyat bo‘lganda, chet el banklarining milliy valyutadagi “loro” vakillik hisobvaraqlariga kiritilishi, shuningdek qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda, shu jumladan, O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan emissiya qilingan qimmatli qog‘ozlarni sotib olish uchun foydalanishi mumkin.

44. Qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchilari va savdo tashkilotchilari chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha o‘zlari amalga oshirayotgan barcha operatsiyalar va bitimlar hisobini yuritadilar va ular bo‘yicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organiga ma’lumotlar taqdim etadilar.

45. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar emitenti qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organiga hisobotlarni qimmatli qog‘ozlarni milliy valyutada chiqaradigan emitentlar uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda taqdim etadi.

46. Chet el valyutasidagi qimmatli qog‘ozlar emitenti axborotlarni oshkor etilishini, qimmatli qog‘ozlarni milliy valyutada chiqargan emitentlar uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiradi, va oshkor etilishi lozim bo‘lgan ma’lumotlarni ingliz tilida, shuningdek emitentning xohishiga ko‘ra har qanday boshqa chet tilida qo‘shimcha ravishda respublika matbuotida chop etishga haqlidir.

47. Norezidentlar ishtirokidagi bitishuvlarni, shu jumladan, muddatida to‘lovi amalga oshirilmagan bitishuvlarni bekor qilish va ularni haqiqiy emas deb topish shartlari va tartibi qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi.

48. Qimmatli qog‘ozlar bozori ishtirokchilari mazkur Nizom talablariga rioya etmaganliklari uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

49. Qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki ushbu Nizom talablariga rioya qilinmaganlik uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq choralar ko‘rishga haqli.