Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING AYRIM QONUNLARIGA OʻZGARTIShLAR VA QOʻShIMChALAR KIRITISh TOʻGʻRISIDA
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qaror qiladi:
Oʻzbekiston Respublikasining quyidagi qonunlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritilsin:
I. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Qimmatli qogʻozlar va fond birjasi toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 9, 325-modda; 1994-yil, № 11-12, 285-modda):
1. 3-moddaning:
birinchi qismi quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin;
“qimmatli qogʻozlarning hosilalari”;
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Aksiyalar, obligatsiyalar, xazina majburiyatlari va qimmatli qogʻozlar hosilalarining rekvizitlari — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi tomonidan, depozit sertifikatlari va veksellarning rekvizitlari esa, — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilanadi”.
2. 4-modda quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Davlat korxonasi ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyatiga aylantirilganda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi bilan birgalikda emissiya risolasini tasdiqlashi aksiyalar chiqarish toʻgʻrisidagi qaror hisoblanadi”.
3. 5-moddaning toʻqqizinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
4. 8-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“8-modda. Veksel
Veksel beruvchining yoxud vekselda koʻrsatilgan boshqa toʻlovchining vekselda nazarda tutilgan muddat kelganda veksel egasiga muayyan summani toʻlash yuzasidan qatʼiy majburiyatini tasdiqlovchi qimmatli qogʻoz veksel hisoblanadi.
Veksellar oddiy va yuboriladigan veksellarga boʻlinadi.
Veksel beruvchining muayyan summadagi pulni veksel oluvchiga yoxud uning buyrugʻiga binoan belgilangan muddatda yoki uning talabiga koʻra toʻlashdan iborat qatʼiy majburiyatini oʻz ichiga olgan hujjat oddiy veksel hisoblanadi.
Veksel oluvchining muayyan summadagi pulni oluvchiga yoxud uning buyrugʻiga binoan boshqa shaxsga belgilangan muddatda yoki uning talabiga koʻra toʻlash toʻgʻrisidagi qatiy buyrugʻidan iborat toʻlovchiga qaratilgan hujjat yuboriladigan veksel hisoblanadi. Bunda toʻlovchi veksel boʻyicha belgilangan muddatda toʻlovlarni amalga oshirishga (akseptni bajarishga) roziligini yozma ravishda tasdiqlashi shart.
Veksellarni (xazina veksellaridan tashqari) chiqarish, roʻyxatdan oʻtkazish qoidalari, ularni chiqarish va muomalada yuritish shartlarini Markaziy bank Moliya vazirligi bilan birgalikda belgilaydi. Xazina veksellarini chiqarish va muomalada yuritish qoidalarini Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi belgilaydi.
Veksel oluvchining soliqlar boʻyicha va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha budjetdan qarzi mavjud boʻlsa, u faqat pul mablagʻlarini olish tarzida vekselning haqini toʻlashga kirishadi va budjet bilan hisob-kitob qilib boʻlgach, qolgan summani boshqa hisob-kitoblarga sarflashi mumkin”.
5. I bob quyidagi mazmundagi 8-1-modda bilan toʻldirilsin;
“8-1-modda. Qimmatli qogʻozlarning hosilalari
Qimmatli qogʻozlarning hosilalari — daromadi (zarari) bir yoki bir necha bozor koʻrsatkichlari (indekslari) mazmuniga bogʻliq boʻlgan qimmatli qogʻozlardir.
Qimmatli qogʻozlarning hosilalari opsionlar, fyucherslar va boshqa moliyaviy vositalar tarzida chiqarilishi mumkin.
Opsion — shartnoma boʻlib, uning egasiga qimmatli qogʻozlarni yoki tovarlarni bitimda qayd etilgan narxda belgilangan muddatda xarid qilish huquqini beradi.
Fyuchers — qimmatli qogʻoz (shartnoma) boʻlib, muayyan qimmatli qogʻozlar va boshqa moliyaviy vositalarni yoki tovarlarni shartnomada belgilab qoʻyilgan narxda belgilangan kelgusi sanada xarid qilish yoki sotishdan iborat soʻzsiz majburiyatni tasdiqlaydi.
Qimmatli qogʻozlarning hosilalarini chiqarish va ularni muomalada yuritish tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi belgilaydi”.
6. 9-moddaning:
ikkinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
modda quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi yoki uning hududiy organlari davlat korxonalarini qayta tuzish orqali tashkil etilgan ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyatlari aksiyalarining birlamchi chiqarilishini davlat roʻyxatidan oʻtkazadilar, shuningdek aksiyalarning belgilangan tartibda joylashtirilishini taʼminlaydilar”;
uchinchi — yettinchi qismlari tegishli ravishda toʻrtinchi — sakkizinchi qismlar deb hisoblansin;
sakkizinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
7. 10-moddaning ikkinchi qismi soʻnggi xatboshidagi “amalga oshiriladi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin va quyidagi mazmundagi yangi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“korxonalarning qarz majburiyatlari oʻzaro umum respublika koʻlamida toʻlangan taqdirda amalga oshiriladi”.
8. 11-moddaning:
ikkinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin. Mazkur qism quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin: “Davlat korxonalari ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyatlariga aylantirilganda emissiya risolasini tasdiqlash Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va Fond birjalari davlat komissiyasi bilan birgalikda amalga oshiriladi”;
uchinchi qismidagi “qimmatli qogʻozlarni roʻyxatga oluvchi organga” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
toʻrtinchi qismidagi “roʻyxatga oluvchi moliya organi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
9. 12-moddaning birinchi va ikkinchi qismlaridagi “roʻyxatga oluvchi moliya organiga” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
10. 13-moddaning ikkinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
11. 14-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“14-modda. Emissiya risolasini roʻyxatdan oʻtkazganlik uchun olinadigan yigʻim
Qimmatli qogʻozlar emissiya risolasini roʻyxatdan oʻtkazish chogʻida emitent emissiya nominal qiymatining 0,1 foizi miqdorida respublika budjetiga yigʻim toʻlaydi.
Davlat korxonalari aksiyadorlar jamiyatlariga aylantirilganida birlamchi emissiya risolasini roʻyxatdan oʻtkazganlik uchun yigʻim olinmaydi”.
12. 18-moddaning birinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligidan” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasidan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
13. 19-moddaning:
uchinchi qismi “Brokerlik oʻrnini sotib olgan” degan soʻzlardan keyin “va qimmatli qogʻozlar bilan operatsiyalarni amalga oshirish huquqini beruvchi malaka attestatini olgan” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
modda quyidagi mazmundagi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin:
“qimmatli qogʻozlar bozorining mutaxassislari qimmatli qogʻozlar bilan operatsiyalarni amalga oshirish huquqini beruvchi malaka attestatiga ega boʻlishlari shart. Malaka attestatining amal qilish muddati — uch yil”.
14. 21-moddada “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
15. 25-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Investitsiya institutlariga ruxsatnomani (litsenziyani), qimmatli qogʻozlar bozorining mutaxassislariga malaka attestatini Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi berib, u fond birjasidagi birja faoliyati davomida Qonun hujjatlari va birja ustavi talablariga rioya etilishini nazorat qilib borishga vakolatli boʻlgan hamda birjaning boshqaruv organlari majlislarida (yigʻilishlarida) va oldi-sotdilarda hozir boʻlish huquqiga ega oʻz vakilini tayinlaydi. Qonun hujjatlari buzilgan hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi qimmatli qogʻozlar va fond birjalari davlat komissiyasi tartibbuzarlarga nisbatan Qonun hujjatlariga muvofiq sanksiyalar qoʻllashi mumkin”.
Keyingi tahrirga qarang.
II. Oʻzbekiston Respublikasining 1991-yil 15-fevralda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolaridan, ajnabiy fuqarolardan va fuqaroligi boʻlmagan shaxslardan olinadigan daromad soligʻi toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1991-yil, № 4, 88-modda; № 8, 191-modda; 1992-yil, № 1, 50-modda, № 4, 168-modda, № 9, 337-modda; 1993-yil № 1, 20-modda; 1994-yil, № 1, 14-modda, № 10, 254-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 9, 193-modda) 3-moddasi 1-bandi “t” kichik bandining ikkinchi jumlasidagi “mol-mulk va aksiyalarni” degan soʻzlar “mol-mulkni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
Keyingi tahrirga qarang.
III. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 7-mayda qabul qilingan “Mahalliy soliqlar va yigʻimlar toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 5, 227-modda; 1994-yil № 11-12, 285-modda) 2-moddasidagi “qimmatli qogʻozlar muomalasi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.
Keyingi tahrirga qarang.
IV. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 3-sentabrda qabul qilingan “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 9, 338-modda):
1. 28-moddasi quyidagi mazmundagi “l” va “m” bandlar bilan toʻldirilsin:
“l) yoshidan qatʼi nazar imtiyozli pensiyaga chiqish huquqiga ega boʻlgan artistlarga — eng kam oylik ish haqining 75 foizi;
m) teatr-konsert tashkilotlari artistlari va badiiy xodimlariga, teatr va musiqa sanʼati ijodiy xodimlari tayyorlovchi oʻquv muassasalarining professor-oʻqituvchilari va konsertmeysterlariga, Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan roʻyxatga koʻra— eng kam oylik ish haqining — 50 foizi”.
2. 52 va 53-moddalari quyidagi mazmunda tahrir etilsin:
“52-modda. Ishlamaydigan pensionerlarga pensiyalarni toʻlash
Ishlamaydigan pensionerlarga pensiyalarni ular istiqomat qilib turgan joydagi ijtimoiy taʼminot organlari toʻlaydi.
53-modda. Ishlab turgan pensionerlarga pensiyalarni toʻlash
Ishlab turgan pensionerlarga pensiyalar ularning ish joyida, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda toʻlanadi”.
3. 58-moddasi quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Pensioner (boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olayotgan pensionerdan tashqari) ishga kirgan taqdirda oʻzi istiqomat qilib turgan joydagi ijtimoiy taʼminot boʻlimini bundan xabardor qilishi shart”.
V. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrdagi Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 2, 5-modda) 389-moddasi ikkinchi qismidan “164-moddasining toʻrtinchi qismi, 165-moddasining uchinchi qismi, 166-moddasining toʻrtinchi qismi” degan soʻzlar hamda “168-moddasining toʻrtinchi qismi, 169-moddasining toʻrtinchi qismi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin. Shu qismdagi “178, 182-moddalari” degan soʻzlar “178-moddasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
VI. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 5-mayda qabul qilingan “Qimmatli qogʻozlar bilan amalga oshiriladigan operatsiyalardan olinadigan soliq toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1994-yil, № 5, 132-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi,1995-yil, № 9, 193-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
VII. Oʻzbekiston Respublikasining 1991-yil 15-fevralda qabul qilingan “Korxonalar, birlashmalar va tashkilotlardan olinadigan soliqlar toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1991-yil, № 4, 86-modda, № 8, 191-modda; 1992-yil, № 1, 49-modda, № 4, 177-modda, № 9, 337-modda; 1993-yil, № 1, 20-modda, № 6, 240-modda; 1994-yil, № 5, 159-modda, № 11-12, 285-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 9, 193-modda):
1. Muqaddimada:
ikkinchi xatboshisidagi “daromadiga” degan soʻz “foydasiga (daromadiga)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
oltinchi va yettinchi xatboshilari chiqarib tashlansin.
b) quyidagi mazmundagi qism bilan toʻldirilsin:
“Ushbu Qonunning qoidalaridan qatʼi nazar quyidagilar soliq toʻlovchilar hisoblanadi:
rezidentlar — barcha manbalardan olinadigan daromadlar boʻyicha;
norezidentlar — Oʻzbekiston Respublikasidagi manbalardan olinadigan daromadlar boʻyicha”.
3. 1-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“1-modda. Soliq toʻlovchilar
Korxonalar foydaga solinadigan soliqni toʻlovchilardir, ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatib oʻtilganlari bundan mustasno.
Oʻzbekiston Respublikasi hududida tashkil etilgan:
banklar va sugʻurta tashkilotlari;
videosalonlar (video namoyish punktlari), kim oshdi savdolari, kazinolar, video va audio kassetalarni koʻpaytirish, ijaraga berib turish, pul yutuqli oʻyin avtomatlaridan foydalanish, lotereya oʻyinlarini, ommaviy konsert-tomosha tadbirlarini oʻtkazish orqali daromad oladigan korxonalar daromadga solinadigan soliq toʻlovchilardir.
Korxonalar foydaga (daromadga) solinadigan soliq boʻyicha budjet bilan hisob-kitoblarni mustaqil tarzda amalga oshiradilar. Ayrim tarmoqlar korxonalarining xoʻjalik birlashmalari yil davomida budjet bilan hisob-kitoblarni hukumatning ruxsati bilan markazlashtirilgan tarzda amalga oshirishlari mumkin”.
4. 3-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“3-modda. Soliqqa tortiladigan obyekt
Mahsulotni, ishlarni va xizmatlarni (bundan keyin matnda “mahsulot” deb yuritiladi) realizatsiya qilishdan tushadigan foyda (zarar), shuningdek asosiy faoliyatdan tushadigan boshqa daromadlar, moliyaviy faoliyatdan tushadigan daromadlar va tegishli xarajatlar summasiga kamaytirilgan favqulodda daromadlar summasidan iborat boʻlgan, korxonaning umumiy xoʻjalik faoliyatidan olingan foyda foydaga solinadigan soliq obyekti hisoblanadi. Mahsulotni realizatsiya qilishdan tushadigan foyda (zarar) mahsulotni realizatsiya qilishdan tushadigan, qoʻshilgan qiymat soligʻi, aksizlar, bojxona toʻlovlari va yigʻimlarisiz tushum hamda mahsulot tannarxiga qoʻshiladigan ishlab chiqarish va realizatsiya qilish xarajatlari oʻrtasidagi farq sifatida aniqlanadi.
Mahsulotni realizatsiya qilishdan tushadigan tushum, shuningdek asosiy faoliyatdan tushadigan boshqa daromadlar, moliyaviy faoliyatdan tushadigan daromadlar va tegishli xarajatlar summasiga kamaytirilgan favqulodda daromadlar summasidan iborat boʻlgan, korxonaning umumiy xoʻjalik faoliyatidan olingan daromad — daromad soligʻi obyekti hisoblanadi. Mahsulot tannarxida va soliq solinadigan bazani hisoblab chiqarishda hisobga olinadigan xarajatlar roʻyxati, shuningdek asosiy faoliyatdan keladigan boshqa daromadlar, moliyaviy faoliyatdan keladigan daromadlar, favqulodda daromadlar va ularga doir chiqimlar tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tasdiqlaydigan nizom bilan belgilab qoʻyiladi.
Alohida tartibda soliqqa tortiladigan boshqa korxonalar faoliyatida oʻz hissasi bilan qatnashishdan olingan dividendlar, foizlar boʻyicha daromadlar soliq solish obyektida hisobga olinmaydi.
Umumiy vazifalarni hal etish uchun ustav fondiga (kapitaliga) jamlanadigan badallar, ulushlar va boshqa aniq maqsadga qaratilgan moliyaviy mablagʻlar ana shu umumiy vazifalarni hal etish uchun maxsus tuzilgan yuridik shaxsning daromadlari hisoblanmaydi va ular soliq solish obyekti boʻlmaydi”.
5. 6-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“6-modda. Soliq stavkalari
Foydaga (daromadga) soliq solinganda quyidagi stavkalar qoʻllaniladi:
1) foydaga solinadigan soliqni toʻlaydigan korxonalarga — 37 foiz soliq solinadi. Qishloq xoʻjalik mahsuloti yetishtiruvchi korxonalar foydasiga tabaqalashtirilgan stavkalar boʻyicha, lekin 20 foizdan oshmagan miqdorda soliq solinadi. Soliq stavkalarining aniq miqdorini Vazirlar Mahkamasi belgilaydi.
Ishlab chiqarish hajmida mahsulot eksporti kamida 30 foizni tashkil etadigan korxonalar foydaga (daromadga) solinadigan soliqni belgilanganiga nisbatan ikki baravar kamaytirilgan stavka boʻyicha toʻlaydilar.
Banklar va sugʻurta tashkilotlariga daromad soligʻi 35 foizli stavka boʻyicha solinadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ayrim banklar uchun soliqlarning pasaytirilgan stavkalarini, lekin 20 foizdan kam boʻlmagan miqdorda belgilashga haqlidir;
2) videosalonlardan (video namoyish punktlaridan), kim oshdi savdolari, kazinolar, pul yutuqli oʻyin avtomatlaridan, davlatga qarashli boʻlmagan organlar oʻtkazadigan lotereya oʻyinlaridan, ommaviy konsert-tomosha tadbirlarini oʻtkazishdan olinadigan daromadlarga — 60 foiz soliq solinadi;
3) chet el kapitalining ustav fondidagi ulushi 30 foizdan kam boʻlgan qoʻshma korxonalarning foydasiga ushbu moddaning 1-bandiga muvofiq, chet el kapitalining ustav fondidagi ulushi 30 foizdan koʻp boʻlgan korxonalarning, shuningdek chet el korxonalarining, ular filiallarining, vakolatxonalarining va shuʼba korxonalarining foydasiga — 25 foiz soliq solinadi.
Ustav fondida chet el kapitali ishtirok etgan qoʻshma korxonalar xorijiy qatnashchilarining daromadlari chet elga oʻtkazilayotganda, basharti Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida oʻzgacha tartib belgilanmagan boʻlsa, ularga 10 foiz miqdorda soliq solinishi kerak.
Daromadlar chet elga oʻtkazilayotganda soliq toʻlovining summasi oʻtkazilayotgan valyutada toʻlanadi;
4) ajnabiy yuridik shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasidagi faoliyatiga bogʻliq boʻlmagan hamda manbai Oʻzbekiston Respublikasida boʻlgan dividendlardan, foizlardan, mualliflik huquqlaridan olgan daromadlariga, basharti Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida oʻzgacha tartib belgilanmagan boʻlsa, — doimiy vakolatxonalar orqali 20 foiz (fraxtdan tushadigan daromadlardan tashqari) soliq solinadi;
5) xalqaro tashish ishlarini amalga oshirganligi uchun ajnabiy yuridik shaxslarga toʻlanadigan fraxt daromadlari summasiga — 6 foiz soliq solinadi;
6) korxonaning aksiyalardan keladigan dividendlar boʻyicha daromadlariga hamda oʻzga korxonalarning ustav fondiga kiritgan kapitaldan oladigan boshqa daromadlariga, renta toʻlovlariga (royaltiga) — 15 foiz soliq solinadi”.
6. 9-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“9-modda. Soliqdan ozod etish
Quyidagi korxonalar foydaga (daromadlarga) solinadigan soliqni toʻlashdan ozod qilinadi:
1) xodimlarining umumiy sonida oʻrta maktablarning va hunar-texnika bilim yurtlarining oʻquvchilari kamida 75 foiz boʻlgan;
2) nogironlar uchun protez-ortopediya buyumlari, anjomlari ishlab chiqarishga, shuningdek xizmatlar koʻrsatishga ixtisoslashgan;
3) ishlayotganlarning kamida 50 foizini urush va mehnat nogironlari, veteranlari tashkil etuvchi;
4) davolash muassasalari huzuridagi davolash-ishlab chiqarish ustaxonalari boʻlmish;
5) axloq tuzatish-mehnat muassasalarining;
6) shahar passajir transporti (taksidan, marshrutli taksidan tashqari) korxonalari, passajirlar tashish bilan bogʻliq xizmatlar yuzasidan;
7) tarix va madaniyat yodgorliklarini taʼmirlash hamda tiklash ishlarini amalga oshirishdan kelgan foydalari boʻyicha;
8) umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllarini saqlash, taʼmirlash va qurish ishlarini amalga oshirishdan kelgan foydalari boʻyicha;
9) pochta aloqasi;
10) notijorat korxonalar.
Quyidagilar notijorat korxonalari hisoblanadi:
faqatgina davlat budjeti mablagʻlari hisobidan pul bilan taʼminlanadigan, xarajatlarini qoplash uchun tasdiqlangan smetalar doirasida budjetdan dotatsiyalar oladigan korxonalar va tashkilotlar;
xayriya birlashmalari, uyushmalari va jamgʻarmalari, xalqaro xayriya tashkilotlari, diniy birlashmalar va boshqa tashkilotlar, agar ular:
a) ijtimoiy-xayriya maqsadlarida yoki taʼsis hujjatlarida aytib oʻtilgan tadbirkorlik faoliyatidan daromad olishni nazarda tutmaydigan boshqa maqsadlarda tuzilgan boʻlsa;
b) moliyaviy va oʻzga mablagʻlarni ushbu tashkilot xodimlarining yoki aʼzolarining shaxsiy manfaatlari uchun taqsimlamaydigan va investitsiyalamaydigan (Qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mehnati uchun mukofotlash bundan mustasno) boʻlsa”.
7. 12-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“12-modda. Soliq solinadigan bazani kamaytirish
Soliq solish bazasi quyidagi summaga kamaytiriladi:
ijtimoiy soha obyektlarini saqlash boʻyicha mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari tomonidan tasdiqlangan normativlarga (smetalarga) muvofiq amalga oshiriladigan xarajatlar summasiga;
tabiatni qoʻriqlash tadbirlarini amalga oshirishga qilinayotgan xarajatlarning 30 foiziga:
ekologiya, sogʻlomlashtirish va oʻzga xayriya jamgʻarmalariga kiritilgan badallar, ijtimoiy soha muassasalari va tashkilotlariga qilinadigan ajratmalar summasiga, lekin soliq solinadigan foydaning (daromadning) koʻpi bilan 1 foiziga;
diniy va jamoat birlashmalarining (kasaba uyushmalari, siyosiy partiyalar va harakatlardan tashqari), xayriya jamgʻarmalarining mulki boʻlgan korxonalar foydasidan ana shu tashkilotlar ustav faoliyatini amalga oshirishga qaratiladigan ajratmalar summasiga;
korxonalar investitsiyalarga yoʻllaydigan, shuningdek investitsiyalarni amalga oshirish uchun olingan kreditlarni uzishga sarflaydigan mablagʻlar summasiga.
Ushbu moddaga muvofiq beriladigan soliqqa doir imtiyozlarni eʼtiborga olgan holda foydaga (daromadga) solinadigan soliqning umumiy summasi imtiyozlarni hisobga olmasdan hisoblab chiqarilgan hisob-kitob summasining 50 foizidan kam boʻlmasligi lozim”.
8. 14-modda chiqarib tashlansin.
9. 18-moddadagi “20” raqami “17” raqami bilan almashtirilsin.
10. 19-moddada:
a) 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“1) shahar passajir transporti (taksidan, marshrutli taksidan tashqari) xizmatlari, shuningdek shahar atrofiga qatnaydigan temir yoʻl va avtomobil transportida passajirlar tashish xizmatlari” ;
b) 3-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“3) xususiylashtirilib olinayotgan davlat mol-mulkining qiymati”;
v) 11-band chiqarib tashlansin;
g) 23-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“23) yakka tartibda kiyim tikish, kiyimlarni, trikotaj buyumlarni, poyabzalni, murakkab maishiy texnikani, soatlar, mebelni taʼmirlash, buyumlarni ijaraga berish, bolalar uchun trikotaj buyumlari tayyorlash va ularni taʼmirlash, kiyimlarni kimyoviy tozalash boʻyicha aholiga koʻrsatiladigan xizmatlar, sartaroshxona xizmatlari, hammomlar va kir yuvish korxonalarining aholiga koʻrsatadigan xizmatlari”;
d) 30-band chiqarib tashlansin;
e) 31-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“31) eksport qilinadigan tovarlar (ishlar, xizmatlar), Oʻzbekiston Respublikasiga tovarlarni (ishlar, xizmatlarni) eksport qilishga nisbatan soliq solish tartibini qoʻllayotgan davlatlarga tovarlarni (ishlar, xizmatlarni) realizatsiya qilish bundan mustasno”;
j) 33 va 35-bandlar chiqarib tashlansin;
z) modda quyidagi mazmundagi 39-band bilan toʻldirilsin:
“39) oʻz ixtiyoridagi yerdan foydalanib yetishtirilgan qishloq xoʻjalik mahsulotlari”.
11. 20 va 21-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“20-modda. Soliq solish obyekti
Aksiz soligʻi solinadigan, ishlab chiqarilgan va sotilgan ayrim turdagi tovarlarning (shu jumladan chetdan keltiriladigan tovarlarning) hajmi soliq solish obyekti boʻladi, bunday tovarlarning roʻyxati Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilab qoʻyiladi.
21-modda. Soliq toʻlovchilar
Aksiz soligʻi solinadigan tovarlarni ishlab chiqaruvchi, import qiluvchi korxonalar soliq toʻlovchilardir”.
13. 40-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“40-modda. Toʻlovchilarning javobgarligi
Soliqlarni toʻgʻri hisoblab chiqarish, ularni budjetga toʻliq va oʻz vaqtida toʻlash, soliq solishga doir amaldagi qonun hujjatlariga rioya qilish uchun javobgarlik soliq toʻlovchilar va ularning mansabdor shaxslari zimmasiga yuklatiladi.
Ushbu Qonunda nazarda tutilgan, soliq toʻlash uchun oʻrnatilgan muddatda tegishli hisobot davri uchun belgilab qoʻyilgan shaklda buxgalterlik hisobotlari va balanslariga, soliqlar boʻyicha hisob - kitoblariga ega boʻlmagan soliq toʻlovchilar oldingi hisobot davri uchun hisoblab chiqarilgan soliq summasining 110 foizi miqdorida soliq toʻlaydilar.
Aytib oʻtilgan hujjatlar taqdim etilganidan keyin, amalda olingan foydaga (daromadga), soliq solinadigan oborotga va soliq solishning boshqa obyektlariga asoslanib, qonun hujjatlariga muvofiq moliyaviy jazolar va maʼmuriy jarimalar qoʻllanilgan holda soliq qaytadan hisoblab chiqariladi.
Soliq toʻlovchilar, mansabdor shaxslar daromad yoki soliq solinadigan boshqa obyektlarning hisobi yoʻqligi, bunday hisob belgilangan tartibni buzib olib borilganligi, shuningdek soliq organlariga soliqni hisoblab chiqarish va toʻlash uchun kerakli hisobotlarni, hisob-kitoblarni hamda boshqa hujjatlarni umuman yoki oʻz vaqtida taqdim etmaganlik, foydani (daromadni) yoki boshqa soliq solish obyektlarini yashirganlik (kamaytirib koʻrsatganlik) uchun qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladilar.
Soliq toʻlovchi soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarning summalari budjetga umuman yoki toʻliq toʻlanmaganligiga sabab boʻlgan xatolarni soliq organi tekshirgunga qadar mustaqil aniqlab, buxgalterlik hisobotlari hamda soliqlar va toʻlovlar boʻyicha hisob-kitoblarga belgilangan tartibda tuzatishlar kiritgan taqdirda, moliyaviy jazolar qoʻllanilmaydi”.
Keyingi tahrirga qarang.
VIII. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 3, 6-modda):
1. 171-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“171-modda. Valyuta va eksport-import operatsiyalarini amalga oshirish tartibini buzish
Valyuta operatsiyalarini amalga oshiruvchi korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va banklar xodimlarining chet el valyutasini Oʻzbekiston Respublikasining vakolat berilgan banklardagi valyuta schyotlariga yashirib qolish maqsadini koʻzlamay turib, vaqtida yoxud toʻliq oʻtkazilmaslik —
mansabdor shaxslarga eng kam ish haqining uch baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi.
Valyuta tushumining bir qismini qonun hujjatlarida belgilab qoʻyilgan tartibda va miqdorlarda majburiy sotishdan boʻyin tovlash —
mansabdor shaxslarga eng kam ish haqining uch baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi.
Eksport-import operatsiyalarini amalga oshirishning belgilangan tartibini buzish —
mansabdor shaxslarga eng kam ish haqining uch baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi.
Ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar maʼmuriy jazo chorasi qoʻllanilganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan boʻlsa, —
mansabdor shaxslarga eng kam ish haqining besh baravaridan oʻn baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”.
2. 245-moddaning birinchi qismidagi “170, 171, 173-moddalari” degan soʻzlar “170-moddalari, 171-moddasining birinchi qismi, 173- moddasida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
3. 264-moddaning birinchi qismidagi “168, 172” raqamlari “168-moddalari, 171-moddasining ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qismlarida, 172” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1995-yil 22-dekabr,
179-I-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 269-modda; 1997-y., 4-5-son; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 29-30-son, 278-modda)