1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.09.00.00 Soliq qonunchiligi / 07.09.02.00 Soliq sohasida boshqaruv]
[TSZ:
1.Moliya / Soliqlar (yigʻimlar, bojlar)]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va soliq organlari faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 30-oktabrdagi PF-6098-son Farmoniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Soliq xavfini boshqarish va yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga mansub soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;
(1-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 154-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.04.2026-y., 09/26/154/0331-son)
Davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq toʻlovchilar faoliyatida amalga oshiriladigan soliq nazorati tadbirini videotasvirga olish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 21-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 154-sonli qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.04.2026-y., 09/26/154/0331-son)
2. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga 3-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining baʼzi qarorlari 4-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi:
soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilganligini koʻrsatuvchi faktlarni aniqlash va soliqqa oid huquqbuzarliklarni sodir etgan shaxslarga nisbatan qonuniy choralarni qoʻllash boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirishni kuchaytirishga qaratilgan oʻz vaqtida choralarni koʻrsin;
bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan “Soliq hamkor” avtomatlashtirilgan axborot tizimini ishlab chiqishni va joriy etilishini taʼminlasin;
Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi bilan birgalikda ushbu qarorning mazmun-mohiyatini ommaviy axborot vositalarida muntazam va keng yoritib borsin;
manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
5. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov, Oʻzbekiston Respublikasi moliya vaziri T.A. Ishmetov va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi Sh.D. Kudbiyev zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2021-yil 7-yanvar,
1-son
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga 1-ILOVA
Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va ularni soliq xavfi darajasi boʻyicha toifalash tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1 Ushbu Nizom soliq organlarida soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va ularni soliq xavfi darajasi boʻyicha toifalash tartibini belgilaydi.
2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
aniqlangan soliq xavfi — “Soliq xavfini aniqlash, tahlil qilish va baholash” avtomatlashtirilgan dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) orqali aniqlanadigan soliqqa oid huquqbuzarlik alomatlari;
potensial soliq xavfi — aniqlanmagan, biroq uning yuzaga kelishi uchun sharoitlar mavjud boʻlgan soliq xavfi;
soliq majburiyati — soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan soliq toʻlovchilarga yuklangan soliq va yigʻimlarni toʻgʻri hisoblab chiqarish hamda oʻz vaqtida toʻlash majburiyati; soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan soliq agentlari tomonidan soliqlarni toʻgʻri hisoblab chiqarish, soliq toʻlovchilardan ushlab qolish va oʻz vaqtida oʻtkazish majburiyati;
(2-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliq toʻlovchilarni segmentlash — soliq majburiyatlarini bajarmaslik yoki toʻliq bajarmaslik xavf darajasiga qarab soliq toʻlovchilarni muayyan toifalarga ajratish;
soliq xavfi — budjet tizimiga soliq va yigʻimlar (keyingi oʻrinlarda — soliqlar) toʻlanmasligi yoki toʻliq toʻlanmasligiga olib kelishi mumkin boʻlgan, soliq toʻlovchi (soliq agenti) tomonidan soliq majburiyatlarini bajarmaslik yoki toʻliq bajarmaslik ehtimoli;
soliq xavfi darajasi — xavfning yuzaga kelish ehtimoliga va uning boʻlishi mumkin boʻlgan oqibatlariga bogʻliq tarzda aniqlanadigan xavfning holati;
soliq xavfi darajasi mezonlari — soliq majburiyatlarini bajarmaslik yoki toʻliq bajarmaslik xavfini baholash va keyinchalik soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) xavf darajasiga qarab toifalarga ajratish imkonini beruvchi mezonlar majmui;
soliq xavfi tahlili — soliq organlarida mavjud boʻlgan axborotdan xavfning yuzaga kelishi holatlari va shart-sharoitlarini aniqlash, ularni identifikatsiyalash va soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilmasligining ehtimol tutilgan oqibatlarini baholash maqsadida muntazam ravishda foydalanish;
soliq xavfini baholash — xavfning yuzaga kelishi ehtimolini va u yuzaga kelganda soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining buzilishi oqibatlarini muntazam ravishda aniqlab borish;
soliq xavfini boshqarish — xavfning oldini olish, bartaraf etish va ularni imkon qadar kamaytirish, ularning qoʻllanilish samaradorligini baholash, shuningdek, soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bajarilishi ustidan nazorat qilish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalda bajarishni, soliq organlarida mavjud axborot uzluksiz yangilanishini, tahlil etilishini va qayta koʻrib chiqilishini nazarda tutuvchi tizim.
(2-bandning toʻqqizinchi — oʻn birinchi xatboshilari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
3. Quyidagilar soliq organlari tomonidan xavfni boshqarish tizimini qoʻllash maqsadlari hisoblanadi:
yuqori xavfga ega boʻlgan sohalarga eʼtiborni jamlash va soliq organlari tasarrufidagi mavjud resurslardan samarali foydalanilishini taʼminlash;
soliq solish sohasidagi huquqbuzarliklarni aniqlash imkoniyatlarini oshirish;
faoliyati boʻyicha soliq xavfi past deb aniqlangan soliq toʻlovchilarga (soliq agentlariga) (keyingi oʻrinlarda — soliq toʻlovchilar) nisbatan soliq nazoratini minimallashtirish;
soliqqa oid huquqbuzarliklarni, shuningdek, soliq tekshiruvlarini oʻtkazishga tanlab olinadigan soliq toʻlovchilarni inson omilisiz avtomatlashtirilgan dasturiy mahsulot orqali aniqlash imkoniyatlarini yanada kengaytirish;
soliq xavfi darajasidan kelib chiqib soliq toʻlovchilarga nisbatan soliq tekshiruvlari shakllarini belgilash.
4. Soliq xavfini boshqarish tizimi strategiyasi va taktikasini, axborot yigʻish va uni qayta ishlash, soliq xavfini tahlil qilish va baholash, soliq xavfini boshqarishga doir chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Soliq qoʻmitasi) tomonidan belgilanadi.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
2-bob. Soliq xavfini tahlil qilish tartibi
5. Soliq xavfini tahlil qilish va natijalarini baholash dasturiy mahsulotni qoʻllash orqali amalga oshiriladi.
6. Soliq xavfini tahlil qilish maqsadida ushbu Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan manbalardan olingan maʼlumotlar asosida quyidagi koʻrsatkichlardan foydalaniladi:
xarajatlar va daromadlar miqdori, ularning dinamikasi, soliq majburiyatlari oʻz vaqtida bajarilishi, joriy soliq davrida hisoblangan soliqlarning avvalgi soliq davrlarida hisoblangan soliqlar miqdoriga muvofiqligi (kamayishi, koʻpayishi);
davlat organlari va tashkilotlar tomonidan soliq organlariga taqdim etilgan maʼlumotlardagi koʻrsatkichlarning soliq toʻlovchilarning soliq va moliyaviy hisobotlaridagi koʻrsatkichlariga muvofiqligi;
foydalanilgan soliq imtiyozlarining soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi;
(6-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
sof foydaning sof tushumga (tovarlar va xizmatlar realizatsiya qilishda olingan daromad aksiz va qoʻshilgan qiymat soligʻisiz hisoblangan summa) nisbati sifatida aniqlanadigan rentabellik koʻrsatkichi hamda sof foydaning xarajatlarga nisbati kabi rentabellik koʻrsatkichi.
7. Soliq xavfi quyidagi manbalardan olingan maʼlumotlar asosida tahlil qilinadi:
soliq toʻlovchilar tomonidan taqdim etilgan soliq va moliyaviy hisobotlar, shuningdek, soliq toʻlovchilarning shaxsiy kartochkalarida aks ettirilgan maʼlumotlar;
Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi (keyingi oʻrinlarda — Soliq kodeksi), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va soliq organlari faoliyati samaradorligini oshirish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 30-oktabrdagi PF-6098-son Farmoni hamda “Oʻzbekiston Respublikasi davlat soliq xizmati idoralari axborot-kommunikatsiya tizimi faoliyati samaradorligini yanada oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 30-oktabrdagi PQ-1843-son qaroriga asosan davlat organlari, muassasalar va tashkilotlar tomonidan soliq organlariga taqdim etilgan maʼlumotlar;
xorijiy mamlakatlarning vakolatli organlari tomonidan oʻzaro axborot almashish borasida tuzilgan bitimlar doirasida taqdim etilgan maʼlumotlar;
ommaviy axborot vositalaridan olingan maʼlumotlar;
oʻtkazilgan soliq tekshiruvlari materiallaridagi maʼlumotlar;
sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan soliqqa oid huquqbuzarliklar boʻyicha aniqlangan maʼlumotlar (hukm, qaror, ajrim, hal qiluv qarori va boshqa hujjatlar);
soliqqa oid huquqbuzarlik faktlari toʻgʻrisida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari;
majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzish holatlari yuzasidan olingan maʼlumotlar;
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 891-sonli qaroriga asosan oʻninchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.01.2025-y., 09/25/891/0011-son)
qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalardan olingan maʼlumotlar.
3-bob. Soliq xavfi darajasini aniqlash mezonlari va soliq toʻlovchilarni toifalarga ajratish tartibi
8. Soliq toʻlovchilar soliq xavfi darajasiga qarab past, oʻrta va yuqori xavfli toifalarga ajratiladi.
9. Soliq xavfi darajasi mezonlari Soliq qoʻmitasi tomonidan quyidagilarni inobatga olgan holda belgilanadi:
(9-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
soliq yuki;
ilgari taqdim etilgan soliq hisobotlariga bir necha bor (bir hisobot davri uchun uch va undan ortiq marta) oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi;
soliq hisobotida bir necha soliq davridagi (ikki va undan ortiq) zararlar aks ettirilishi;
soliq davri davomida soliq toʻlovchining joylashgan joyi bir necha bor (ikki va undan ortiq marta) oʻzgartirilishi va keyinchalik qayta roʻyxatdan oʻtkazilishi;
qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha guvohnomasi bekor qilingan (roʻyxatdan chiqarilib tashlangan), shuningdek, tugatilgan, faoliyatini amalga oshirmayotgan, bankrot deb topilgan shaxslar bilan amalga oshirilgan bitimlar (operatsiyalar);
sof foydaning xarajatlarga nisbati sifatida aniqlanadigan rentabellik koʻrsatkichi past darajada boʻlishi;
soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha soliq hisobotidagi operatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning, ushbu operatsiyalar boʻyicha boshqa soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan soliq hisobotidagi maʼlumotlarga mos kelmasligi;
Soliq kodeksiga asosan maxsus soliq rejimlarini qoʻllash huquqini beradigan oborotlarini bir necha yil davomida bir milliard soʻmdan past miqdorda soliq hisobotlarini taqdim etishi;
oʻtkazilgan soliq tekshiruvlari natijalari.
Soliq yuki, quyidagi tartibda aniqlanadi:
B = T x 100% / In
Bunda:
B — soliq yuki;
T — soliq davri davomida toʻlanishi lozim boʻlgan soliqlar summasi;
In — soliq davrida tovarlarni (xizmatlarni) sotishdan tushgan daromad.
Soliq yuki koʻrsatkichi iqtisodiy faoliyat turlari boʻyicha aniqlanadi. Iqtisodiy faoliyat turlari boʻyicha oʻrtacha soliq yuki koʻrsatkichi Soliq qoʻmitasining rasmiy veb-saytida har yili eʼlon qilinib borilishi shart.
(9-bandning oʻn yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
10. Qurilish sohasida faoliyat yuritadigan soliq toʻlovchilarning xavf darajasi quyidagi mezonlar asosida baholanadi:
qurilish ishlarini amalga oshirish uchun lozim darajada xodimlar, ombor, transport va uskunalar bilan taʼminlanmaganligi;
ishlarni bajarish uchun soliq hisobotlarida zarur xarajatlarning aks etmasligi;
bitta obyektda, qurilish ishlarini olib boruvchi shaxslarning oʻzaro bogʻliqligi;
qurilish ishlarini amalga oshiruvchi yangi tashkil etilgan soliq toʻlovchining bankdagi hisobvaragʻiga yirik miqdordagi mablagʻ kelib tushishi;
xom ashyo va materiallarni sotib olish uchun ajratilgan mablagʻlarning qurilish hajmiga nisbatan nomutanosibligi;
tugallangan qurilish obyektlarining tannarxiga yaqin narxlarda sotilishi;
markazlashtirilgan manbalar hisobidan moliyalashtiriladigan qurilish obyektlarida xarajatlarning toʻlaqonli aks ettirilmaganligi.
11. Soliq xavfi darajasi soliq xavfi mezonlari asosida aniqlanadi, ularga 1 dan 100 gacha boʻlgan ballar beriladi. Bunda har bir mezon boʻyicha ball berish Soliq qoʻmitasi tomonidan soliq toʻlovchilarning iqtisodiy faoliyat turi boʻyicha segmentlanishi va soliq davri uchun olingan daromad miqdoriga qarab belgilanadi.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
12. Soliq xavfi darajasiga qarab soliq toʻlovchilar Dastur orqali soliq xavfi darajasini aniqlash mezoniga belgilangan ballar va potensial soliq xavfi asosida baholanadi hamda toifalarga ajratiladi.
13. Soliq xavfi darajasi quyidagi formula asosida hisoblanadi:
R = Sr / Sp x 100%
Bunda:
R — xavf darajasi (foizda);
Sr — soliq toʻlovchiga berilgan xavf ballari yigʻindisi;
Sp — xavf darajasini aniqlashda qoʻllangan potensial soliq xavfi ballari yigʻindisi.
Bunda soliq xavfi darajalarini baholash natijalari yuqoridan kamayish tartibida, baholash natijalari teng boʻlganda esa — toʻlanmagan soliq summasi ehtimoli asosida quyidagicha toifalanadi:
14. Soliq xavfi darajasi yuqori boʻlgan soliq toʻlovchilarga nisbatan soliq auditi tayinlanadi. Bunda mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzganligi natijasida yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga mansub boʻlgan soliq toʻlovchiga (soliq agentiga) nisbatan masofaviy soliq tekshiruvi oʻtkazilishi mumkin. Soliq xavfi darajasi oʻrta va past boʻlgan soliq toʻlovchilarga nisbatan soliq organlari tomonidan Soliq kodeksida nazarda tutilgan boshqa soliq maʼmurchiligi tadbirlari qoʻllanadi.
(14-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-yanvardagi 23-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2026-y., 09/26/23/0070-son)
4-bob. Soliq xavfi darajasini aniqlash davriyligi
15. Soliq toʻlovchining soliq xavfi darajasi soliq xavfini boshqarish tizimi asosida olti oyda bir marta aniqlanadi.
16. Soliq xavf darajasi yuqori boʻlmagan soliq toʻlovchilar tomonidan oʻttiz kalendar kundan ortiq soliq qarzdorligi toʻlanmagan taqdirda soliq xavfi darajasi har chorakda bir marta aniqlanishi shart.
5-bob. Soliq toʻlovchini aniqlangan soliq xavfi darajasi mezonlari haqida xabardor qilish tartibi va muddatlari
17. Soliq xavfi darajasi mezonlari roʻyxati ochiq holatda Soliq qoʻmitasining rasmiy veb-saytida joylashtiriladi.
(17-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
18. Soliq toʻlovchilar zarur hollarda soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali soliq organlariga soliq xavfi darajasi mezonlari boʻyicha tushuntirishlar yuborishga haqli.
19. Ushbu Nizomning 18-bandida nazarda tutilgan soliq organlari tomonidan olingan soliq toʻlovchilarning tushuntirishlari, soliq xavfini boshqarish tizimini qoʻllashda va soliq xavfini tuzatishda hisobga olinishi mumkin.
191. Soliq maslahatchilari tomonidan soliq toʻlovchilarga soliq hisobini yuritish boʻyicha xizmatlar doirasida taqdim etilgan soliq maslahatiga oid xulosa soliq tavakkalchiligini baholash chogʻida soliq organlari tomonidan qabul qilinadi
(191-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-dekabrdagi 717-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.12.2022-y., 09/22/717/1112-son)
20. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
(20-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga 2-ILOVA
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
I BOʻLIM. UMUMIY QOIDALAR
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibini belgilaydi.
2. Soliq tekshiruvlari soliq toʻlovchilar, yigʻimlarni toʻlovchilar va soliq agentlari tomonidan soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazorat qilish maqsadida oʻtkaziladi.
(2-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Soliq tekshiruvi soliq toʻlovchi toʻgʻrisida soliq organlarida mavjud boʻlgan maʼlumotlarni oʻrganish va tahlil qilish asosida amalga oshiriladi.
Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi boʻyicha “AAA” toifadagi tadbirkorlik subyektlarida (davlat korxonalari hamda ustav kapitalida 50 foiz va undan ortiq miqdorda davlat ulushi mavjud boʻlgan yuridik shaxslar bundan mustasno) soliq tekshiruvlari oʻtkazilmaydi (jinoiy ishlar doirasida oʻtkaziladigan tekshiruvlar bundan mustasno).
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 16-iyuldagi 428-sonli qaroriga asosan uchinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 17.07.2024-y., 09/24/428/0515-son)
3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
dalolatnoma — tekshiruv materiallarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qaror qabul qilish uchun asoslardan biri boʻlib hisoblanadigan, soliq tekshiruvini oʻtkazish jarayonida yoki uning natijasi boʻyicha soliq organlarining vakolatli mansabdor shaxslari tomonidan tuziladigan hujjat;
rasmiy ogohlantirish — soliq toʻlovchining soliqqa oid huquqbuzarlikni sodir etishga moyil boʻlgan harakatlarini davom ettirishiga yoʻl qoʻyib boʻlmasligi toʻgʻrisida yozma yoki elektron shaklda taqdim etiladigan tushuntirish, shuningdek, sodir etilgan ushbu huquqbuzarlik uchun javobgarlik belgilanganligi haqida ogohlantirish;
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qaroriga asosan uchinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
soliq hisobotidagi tafovutlar — soliq toʻlovchi tomonidan soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiq soliq hisobotlarida aks ettirilishi lozim boʻlgan koʻrsatkichlar yoki maʼlumotlar bilan soliq hisobotida aks ettirilgan koʻrsatkichlar yoki maʼlumotlar orasidagi farq yoki nomuvofiqliklar;
(3-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliq hisobotidagi xatolar — soliq toʻlovchi tomonidan soliq hisobotida notoʻgʻri maʼlumotlar yoki koʻrsatkichlar aks ettirilishi;
soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishini videotasvirga olish — fuqarolar yoki soliq organlari mansabdor shaxslari tomonidan videokamera va boshqa videoyozish qurilmalaridan foydalangan holda tasvirga olish yoʻli bilan olingan soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi holatlari haqidagi videomateriallar;
(3-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
talabnoma — kameral soliq tekshiruvi yakuni bilan taqdim etilgan soliq hisobotida tafovutlar va (yoki) xatolar aniqlanganda, soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish zarurligi haqida koʻrsatma mavjud boʻlgan, soliq organi tomonidan soliq toʻlovchiga yuboriladigan hujjat;
tafovutlarning asosnomasi — soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etiladigan soliq organining talabnomasiga javoban aniqlangan tafovutlarga asos boʻladigan tushuntirishlar va hujjatlar;
xronometraj koʻzdan kechirish — ishlab chiqarishning (xizmatlar koʻrsatishning) haqiqiy hajmlarini aniqlashga doir soliq nazorati tadbiri.
xulosa — kameral soliq tekshiruvi doirasida amalga oshirilgan harakatlar, soliq tekshiruvini oʻtkazish uchun asos boʻlgan holatlarning soliq tekshiruvida tasdigʻini topganligi yoki qisman tasdigʻini topganligi yoxud tasdigʻini topmaganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan tekshiruvni oʻtkazgan mansabdor shaxs tomonidan tekshiruv natijasi boʻyicha tuziladigan hujjat.
4. Soliq tekshiruvlari doirasida hujjatlar almashish quyidagicha amalga oshiriladi:
soliq toʻlovchiga hujjatlar elektron shaklda soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi. Yuborilgan hujjatlar soliq toʻlovchi tomonidan oʻqib chiqilganidan keyin, biroq ushbu hujjat joʻnatilgan sanadan eʼtiboran uch kundan kechiktirmay olingan deb hisoblanadi;
soliq toʻlovchida soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti mavjud boʻlmasa, hujjatlar buyurtma xat qilib pochta orqali yuboriladi va ular joʻnatilganidan soʻng besh kundan keyin olingan deb hisoblanadi;
hujjatlar soliq toʻlovchiga yoki uning vakiliga shaxsan mazkur hujjatlar olingan sana koʻrsatilgan holda imzo qoʻydirib topshirilishi mumkin.
2-bob. Soliq tekshiruvlarining turlari va xususiyatlari
5. Soliq organlari soliq tekshiruvlarining quyidagi turlarini oʻtkazadi:
(5-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-yanvardagi 23-sonli qaroriga asosan beshinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2026-y., 09/26/23/0070-son)
6. Kameral soliq tekshiruvi — soliq toʻlovchilar (soliq agentlari) tomonidan soliqlar va yigʻimlar (keyingi oʻrinlarda — soliqlar) toʻgʻri hisoblanishini, oʻz vaqtida va toʻliq budjet tizimiga toʻlanishini tekshirish maqsadida soliq toʻlovchi, soliq agentlari (keyingi oʻrinlarda — soliq toʻlovchi deb yuritiladi) tomonidan taqdim etilgan soliq hisobotlarini va (yoki) soliq organida mavjud boʻlgan soliq toʻlovchining faoliyati toʻgʻrisidagi boshqa maʼlumotlarni oʻrganish va tahlil qilish asosida soliq organi tomonidan oʻtkaziladigan tekshiruv hisoblanadi.
Kameral soliq tekshiruvida Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksida taqiqlangan soliq nazorati tadbirlari oʻtkazilmaydi.
(6-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
Qoʻshilgan qiymat soligʻini qoplash bilan bogʻliq boʻlgan kameral soliq tekshiruvi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-avgustdagi 489-son qarori bilan tasdiqlangan Qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi oʻrnini qoplash tartibi toʻgʻrisidagi nizom asosida belgilanadi.
7. Sayyor soliq tekshiruvi — soliq organlari tomonidan soliqlarni hisoblab chiqarish va toʻlash sohasida soliq toʻlovchilarning ayrim majburiyatlarini, shuningdek, soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan boshqa majburiyatlarini bajarish boʻyicha oʻtkaziladigan tekshiruv boʻlib, unda hisobga olish hujjatlarining, tovar-moddiy qimmatliklar va pul mablagʻlari harakatining, shuningdek, soliq toʻlovchining faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan boshqa axborotning tahlili oʻtkaziladi.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
8. Soliq auditi — soliq toʻlovchining (soliq agentining) muayyan davrdagi moliya va soliq hisobotlarining soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka barcha jihatlardan muvofiqligi va haqqoniyligini, soliq solish maqsadlarida buxgalteriya hisobi va soliq solish maqsadlarida hisobga olishda soliq majburiyatlarining toʻgʻri shakllantirilishi va aks ettirilishini soliq organi tomonidan oʻtkaziladigan oʻrganish orqali soliqlarni toʻgʻri hisoblash va toʻlashning toʻgʻriligini tekshirishdir.
(8-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
81. Masofaviy soliq tekshiruvi — majburiy raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni ishlab chiqarish, tayyorlash, olish, saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish sohasida soliq toʻlovchilar (soliq agentlari) tomonidan oʻz majburiyatlarini bajarishi yoki bajarilmasligi toʻgʻrisida soliq organida mavjud boʻlgan maʼlumotlarni oʻrganish va tahlil qilish asosida soliq organi tomonidan oʻtkaziladigan tekshiruv hisoblanadi.
(81-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-yanvardagi 23-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2026-y., 09/26/23/0070-son)
9. Sayyor soliq tekshiruvi va soliq auditi Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimi orqali Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni xabardor qilgan holda amalga oshiriladi, davlat roʻyxatidan oʻtmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi jismoniy shaxslarni tekshirish bundan mustasno. Bunda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 27-fevraldagi PQ-78-son qarori bilan tasdiqlangan Soliq organlari xodimlari tomonidan ularga biriktirilgan korxonalar yoki mahallalardagi tadbirkorlik subyektlarida oʻtkaziladigan tekshiruvlar roʻyxatida keltirilgan soliqqa oid huquqbuzarliklar boʻyicha sayyor soliq tekshiruvlari ushbu tekshiruvlar boshlangandan soʻng 24 soat ichida “Yagona davlat nazorati” axborot tizimida roʻyxatga olish orqali Biznes-ombudsmanni xabardor etish tartibida amalga oshiriladi.
(9-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Soliq toʻlovchilarda oʻtkazilgan tekshiruv natijalari soliq organlari tomonidan tekshiruv tugatilganidan keyin uch kun ichida Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimiga kiritiladi.
3-bob. Soliq tekshiruvlari ishtirokchilari, ularning huquqlari va majburiyatlari
10. Soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi soliq organining mansabdor shaxsi, soliq toʻlovchi va uning vakillari soliq tekshiruvining ishtirokchilari hisoblanadi.
11. Soliq tekshiruvlariga zarur hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining (keyingi oʻrinlarda — Soliq kodeksi) 149 — 153-moddalarida belgilangan tartibda guvoh, ekspert, mutaxassis, tarjimon va xolislar jalb etilishi, shuningdek, ekspertiza tayinlanishi mumkin.
12. Ekspert, mutaxassis va tarjimonni jalb qilish uchun soliq organi tomonidan tegishli davlat organlari va tashkilotlariga murojaat qilinadi.
Mustaqil ekspert, mutaxassis va tarjimonlar shartnoma asosida soliq organining mablagʻlari hisobidan jalb qilinishi mumkin, mablagʻ ajratish tartibi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Soliq qoʻmitasi) tomonidan tasdiqlanadi.
(12-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-avgustdagi 503-sonli qarori tahririda)
13. Soliq nazoratini amalga oshirish uchun ahamiyatga ega biror-bir holatlar oʻziga maʼlum boʻlgan har qanday voyaga yetgan jismoniy shaxs koʻrsatmalar berish uchun guvoh sifatida chaqirilishi mumkin.
Soliq tekshiruvi davomida koʻrsatmalar olishdan avval soliq organining mansabdor shaxsi guvohni koʻrsatmalar berishni rad etganlik yoki bundan bosh tortganlik yoxud bila turib yolgʻon koʻrsatmalar berganlik uchun javobgarlik toʻgʻrisida ogohlantiradi.
Guvohning koʻrsatmalari ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq shaklda tuziladigan bayonnomada qayd etiladi.
14. Ekspertiza tayinlash toʻgʻrisidagi qaror soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq shaklda soliq tekshiruvini oʻtkazadigan soliq organi mansabdor shaxsining iltimosnomasi asosida qabul qilinadi.
15. Soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi soliq organining mansabdor shaxsi soliq toʻlovchini ekspertiza tayinlanganligi toʻgʻrisidagi qaror bilan tanishtiradi va huquqlarini tushuntirib, bu haqida ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq shaklda bayonnoma tuzadi.
16. Xolislar kamida ikki nafar kishi miqdorida jalb etiladi.
Ishning natijasidan manfaatdor boʻlmagan har qanday voyaga yetgan jismoniy shaxslar xolislar sifatida jalb etilishi mumkin.
Soliq organlari mansabdor shaxslarining xolislar sifatida ishtirok etishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Xolislar oʻz ishtirokida amalga oshirilgan harakatlar fakti, mazmuni va natijalarini bayonnomada tasdiqlashi shart. Ular amalga oshirilgan harakatlar yuzasidan bayonnomaga kiritilishi lozim boʻlgan fikr-mulohazalar bildirishga haqli. Zarur boʻlgan taqdirda, xolislar koʻrsatilgan holatlar yuzasidan soʻroq qilinishi mumkin.
(16-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-avgustdagi 471-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.08.2022-y., 09/22/471/0767-son)
17. Soliq tekshiruvlarini oʻtkazishda soliq toʻlovchilar quyidagi huquqlarga ega:
soliq organlari mansabdor shaxslarining tekshiruv masalalariga aloqasi boʻlmagan talablarini bajarmaslik;
soliq tekshiruvlarini oʻtkazishda shaxsan yoki oʻz vakili orqali ishtirok etish;
soliq tekshiruvini amalga oshiruvchi soliq organlariga soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijrosiga taalluqli masalalar boʻyicha tushuntirishlar berish;
(17-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliq toʻlovchi talab qilib olinayotgan hujjatlarni soliq organiga taqdim etmaslikka haqli, agar ushbu hujjatlar yoki ularning nusxalari oldin soliq organlariga oldingi oʻtkazilgan kameral yoki sayyor soliq tekshiruvlarida yoxud soliq monitoringini oʻtkazish jarayonida taqdim etilgan boʻlsa;
ekspertni rad etish va ekspertni oʻzi koʻrsatgan shaxslar orasidan tayinlash toʻgʻrisida iltimos qilish;
soliq organi mansabdor shaxsining ruxsati bilan ekspertiza oʻtkazishda ishtirok etish va ekspertga tushuntirishlar berish, ekspertning xulosasi bilan tanishish;
soliq tekshiruvi materiallari bilan tanishish va tekshiruv dalolatnomasini olish;
soliq organlari mansabdor shaxslarining noqonuniy xatti-harakatlari yuzasidan shikoyat qilish;
soliq tekshiruvini oʻtkazish chogʻida yoki uning natijasi boʻyicha asosnoma sifatida soliq maslahatchilari tashkilotining soliq maslahatiga oid hisobotini va/yoki xulosasini taqdim etish;
(17-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-dekabrdagi 717-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.12.2022-y., 09/22/717/1112-son)
Sayyor soliq tekshiruvlari yoki soliq auditini oʻtkazishda soliq toʻlovchilar quyidagi hollarda soliq organi mansabdor shaxslarini soliq tekshiruvini oʻtkazish uchun hududga va joylarga qoʻymaslikka haqli, agar:
sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq belgilangan tartibda rasmiylashtirilmagan va buyruq nusxasi soliq toʻlovchiga berilmagan boʻlsa, soliq toʻlovchi uni olishdan bosh tortgan hollar bundan mustasno;
tekshiruvchi mansabdor shaxs tekshiruvni tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqda koʻrsatilmagan, oʻz xizmat guvohnomasini koʻrsatmagan boʻlsa;
soliq tekshiruvini oʻtkazishning buyruqda koʻrsatilgan muddatlari boshlanmagan yoki oʻtib ketgan boʻlsa.
Soliq toʻlovchilar qonunchilikda belgilangan boshqa huquqlarga ham ega.
(17-bandning oʻn beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
18. Soliq tekshiruvlarini oʻtkazishda soliq toʻlovchilarning majburiyatlari:
soliq organlarining tekshirish bilan bogʻliq qonuniy talablarini bajarish, ular mansabdor shaxslarining qonuniy faoliyatiga toʻsqinlik qilmaslik.
tekshiruvni oʻtkazayotgan soliq organlarining mansabdor shaxslariga tekshiruv bilan bogʻliq, shu jumladan, elektron axborot jismlarida saqlanadigan, hujjatlar va axborotni oʻrganish hamda tahlil qilish imkoniyatini taʼminlash;
tekshiruvni oʻtkazuvchi mansabdor shaxsning talabiga koʻra soliq toʻlovchi elektron shaklda tuzilgan hujjatlarning qogʻozdagi koʻchirma nusxalarini taqdim etishi shart, elektron hisobvaraq-fakturalarning axborot tizimida roʻyxatga olingan elektron hisobvaraq-fakturalar bundan mustasno;
kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha talabnoma olingan kundan boshlab besh kun ichida tegishli soliqlar boʻyicha aniqlashtirilgan soliq hisobotini yoxud aniqlangan tafovutlarning asoslarini tasdiqlovchi hujjatlar bilan taqdim etish;
(18-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
soliq auditi boshlangunga qadar soliq auditini oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarnomada koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlarni tayyorlab qoʻyish.
Soliq toʻlovchilar qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin.
(18-bandning yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
19. Soliq tekshiruvlarini oʻtkazishda soliq organlari mansabdor shaxslarining huquqlari:
(19-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
(19-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
(19-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
tovarlarning (xizmatlarning) bitimdagi narxi bozor narxidan past yoki yuqori boʻlgan hollarda, tegishli soliqlar boʻyicha soliq bazasiga tuzatish kiritish;
(19-bandning yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazishda:
soliq toʻlovchilar tomonidan aholi bilan hisob-kitoblarni amalga oshirishda savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishini, shu jumladan, nazorat-kassa texnikasi va hisob-kitob terminallarining qoʻllanilishini tekshirish;
majburiy raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlar boʻyicha aniqlangan qalbaki va kontrafakt holatlar hamda markirovkalash qoidalari buzilganligi yuzasidan tekshiruvlarni tadbirkorlik subyektlarini xabardor qilmasdan hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni tekshirish kunida xabardor qilgan holda oʻtkazish;
majburiy raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarning chakana savdosi bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlariga nisbatan soliq tekshiruvlarini oʻtkazish;
(19-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 891-sonli qaroriga asosan oltinchi va yettinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.01.2025-y., 09/25/891/0011-son)
profilaktika tadbirlarini oʻtkazish;
soliq toʻlovchining tekshiruv bilan bogʻliq, shu jumladan, elektron axborot jismlarida saqlanadigan hisob hujjatlari va axborotni talab qilib olish va oʻrganish;
soliq toʻlovchining hududlari va binolarini, shuningdek, hujjatlar va buyumlarini, shu jumladan, soliq toʻlovchi daromad olish uchun foydalanadigan yoxud soliq solish obyektlarini saqlash bilan bogʻliq joylarni ushbu Nizomning 6-bobi 3-paragrafida belgilangan tartibda koʻzdan kechirish;
videotasvirga olish moslamalaridan majburiy foydalangan holda mustaqil ravishda nazorat xaridini amalga oshirish;
asosiy vositalar, tovar-moddiy boyliklar, pul mablagʻlari va hisob-kitoblarni inventarizatsiyadan oʻtkazish;
soliq solish obyektlari va soliq solish bilan bogʻliq obyektlar hisobga qoʻyilishi ustidan soliq nazoratini amalga oshirish;
xronometraj koʻzdan kechirishni oʻtkazish;
sotilayotgan tovarlar narxini va koʻrsatilayotgan xizmatlar haqini sunʼiy ravishda oshirish yoki pasaytirishni tekshirish;
soliq toʻlovchi ishchi-xodimlari haqiqiy sonining ularning soliq hisobotidagi aks ettirilgan soniga muvofiqligini tekshirish;
bozorlar, savdo komplekslari hududlarida va ularga tutash boʻlgan avtotransport vositalarini vaqtincha saqlash joylarida soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishini tekshirish;
(19-bandning oʻn toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
yer qaʼridan foydalanuvchi soliq toʻlovchilar tomonidan haqiqatda qazib olingan foydali qazilmalar hajmini tekshirish;
banklar tomonidan soliq toʻlovchilarning toʻlov topshiriqnomalari va soliq organlarining inkasso topshiriqnomalari oʻz vaqtida bajarilishini tekshirish;
valyutani tartibga solish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rezidentlar va norezidentlar tomonidan rioya etilishi yuzasidan tekshiruvlarni amalga oshirish;
(19-bandning yigirma ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
aktivlar va majburiyatlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish;
avtotransport vositalarida tashilayotgan tovarlarga belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan tovar-kuzatuv hujjatlari mavjudligini tekshirish;
jismoniy shaxslarning soliqqa oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisida murojaatlari boʻyicha ular toʻgʻrisida qonunchilik hujjatlarida mukofot toʻlash nazarda tutilgan boʻlsa, soliq toʻlovchi tomonidan soliq qonunchiligida belgilangan boshqa majburiyatlarning bajarilishini tekshirmaslik, agar ular sayyor soliq tekshiruvi predmeti hisoblanmasa va soliq organining ushbu tekshirishni tayinlash toʻgʻrisidagi buyrugʻida koʻrsatilmagan boʻlsa;
(19-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qaroriga asosan yigirma beshinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
soliq auditini oʻtkazishda:
koʻrsatilgan obyektlar toʻgʻrisidagi aniq maʼlumotlarning tekshirilayotgan shaxs tomonidan taqdim etilgan hujjatlarga asoslangan maʼlumotlarga muvofiqligini aniqlash maqsadida tekshirilayotgan shaxsning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun foydalaniladigan hududlarini yoki binosini yoxud soliq solish obyektlarini koʻzdan kechirish;
tekshirilayotgan shaxsdan soliq tekshiruvi uchun zarur boʻlgan hujjatlarni talab qilib olish;
soliq tekshiruvlarini oʻtkazuvchi shaxs soliq toʻlovchining faoliyatiga taalluqli hujjatlarga (axborotga) ega boʻlgan kontragentdan yoki boshqa shaxslardan ushbu hujjatlarni (axborotni) talab qilib olish;
soliqlarni hisoblab chiqarish bilan bogʻliq hujjatlarni, buyumlarni va elektron axborot saqlovchi jismlarni (soliqqa oid axborotni saqlovchi moslamalar, shu jumladan, kompyuterning qattiq diski, noutbuklar va boshqalar) Soliq kodeksining 148-moddasida belgilangan tartibda olib qoʻyish;
agar bitimning narxi tovarlarning (xizmatlarning) bozor qiymatidan past yoki yuqori boʻlsa, tegishli soliqlar boʻyicha soliq bazasiga tuzatish kiritish.
masofaviy soliq tekshiruvida soliq toʻlovchilar tomonidan identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni import qilish, ishlab chiqarish, tayyorlash, olish, saqlash, tashish yoki realizatsiya qilish qoidalariga rioya etilishi tekshiriladi.
(19-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-yanvardagi 23-sonli qaroriga asosan oʻttizinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2026-y., 09/26/23/0070-son)
Soliq organlari qonunga muvofiq boshqa huquqlarni ham amalga oshirishi mumkin.
20. Soliq tekshiruvlarini oʻtkazishda soliq organlari mansabdor shaxslari quyidagilarga majbur:
kameral soliq tekshiruvida soliq toʻlovchi tomonidan soliq organining soliq hisobotlariga tuzatish kiritish toʻgʻrisidagi talabnomasiga javoban taqdim etilgan tafovutlarning asoslarini, shu jumladan, ularni tasdiqlovchi hujjatlarni koʻrib chiqish;
(20-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazishda:
soliq toʻlovchiga oʻz xizmat guvohnomasini koʻrsatish;
soliq toʻlovchini soliq tekshiruvi maqsadi, uning huquqlari va majburiyatlari bilan tanishtirish;
soliq tekshiruvini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqning bir nusxasini soliq toʻlovchiga taqdim etishi;
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksida belgilangan tartibda soliq tekshiruvini videotasvirga olish qurilmalaridan foydalangan holda oʻtkazish;
(20-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 154-sonli qaroriga asosan oltinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.04.2026-y., 09/26/154/0331-son)
oʻtkazilgan soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha soliq tekshiruvi dalolatnomasini tuzish va bir nusxasini soliq toʻlovchiga taqdim etish;
oʻtkazilgan soliq tekshiruvlarining natijalari tekshiruv tamomlangandan keyin uch kun ichida Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimiga kiritilishini taʼminlash;
soliq auditi boshlangunga qadar:
soliq toʻlovchini yoki uning vakilini soliq tekshiruvi maqsadi bilan tanishtirish, unga oʻz xizmat guvohnomasi koʻrsatish;
soliq tekshiruvini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqning bir nusxasini soliq toʻlovchiga taqdim etish;
soliq toʻlovchining huquq va majburiyatlarini tushuntirish.
soliq toʻlovchini yoki uning vakilini majburiy raqamli markirovalash qoidalarining buzilgani hamda ushbu qoidabuzarliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida ogohlantirish berish;
(20-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-yanvardagi 23-sonli qaroriga asosan oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2026-y., 09/26/23/0070-son)
Soliq organlari mansabdor shaxslarining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
(20-bandning oʻn ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
II BOʻLIM. SOLIQ TEKSHIRUVLARINI OʻTKAZISH TARTIBI
(II boʻlimning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
4-bob. Kameral soliq tekshiruvini tashkil etish va oʻtkazish tartibi
1-§. Kameral soliq tekshiruvini tashkil etish
21. Kameral soliq tekshiruvi quyidagi hollarda oʻtkaziladi:
tekshiruvdan oldingi tahlil natijalarida aniqlangan tafovutlar boʻyicha soliq toʻlovchiga soliq organi tomonidan yuborilgan xabarnomaga javoban xabarnoma olingan kundan eʼtiboran oʻn kun muddatda soliq toʻlovchi tomonidan aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoxud asoslantirishlar taqdim etilmaganda;
(21-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qaroriga asosan ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
soliq xavfini boshqarish tizimi asosida aniqlangan soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi sodir etilganligi xavfi mavjudligida;
(21-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
(21-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qaroriga asosan toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan soliq hisobotida tafovutlar yoki xatolar aniqlanganda.
Soliq organlari quyidagi hollarda ham kameral soliq tekshiruvini oʻtkazishga haqli:
soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining buzilishi holatlari haqida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari soliq organiga tushganda;
(21-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliq toʻlovchi tomonidan oldin taqdim etilgan soliq hisobotiga nisbatan toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasini kamaytiradigan yoki koʻrilgan zarar summasini koʻpaytiradigan aniqlashtirilgan soliq hisoboti taqdim etilganda.
211. Soliq organlari kameral soliq tekshiruvi oʻtkazilishi boshlanguniga qadar tekshiruvdan oldingi tahlilni oʻtkazishi mumkin. Bunda soliq auditi oʻtkazilgan yoki oʻtkazilayotgan soliq davri uchun tekshiruvdan oldingi tahlil oʻtkazilmaydi.
(211-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 154-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.04.2026-y., 09/26/154/0331-son)
Tekshiruvdan oldingi tahlil taqdim etilgan soliq hisoboti va soliq toʻlovchining faoliyati toʻgʻrisidagi boshqa axborotning soliq organlari tomonidan axborot tizimlaridan foydalangan holda, soliq toʻlovchining ishtirokisiz oʻtkaziladigan avtomatlashtirilgan tahlilini ifoda etadi.
212. Tekshiruvdan oldingi tahlil soliq organi rahbarining (rahbar oʻrinbosarining) buyrugʻisiz va soliq toʻlovchini jalb qilmagan holda amalga oshiriladi.
213. Agar tekshiruvdan oldingi tahlil chogʻida soliq organi tomonidan taqdim etilgan soliq hisobotida soliq organida mavjud boʻlgan maʼlumotlar bilan tafovutlar va (yoki) xatolar aniqlansa, soliq toʻlovchiga soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali soliq hisobotiga tegishli tuzatishlar kiritish toʻgʻrisida 3-a-ilovaga muvofiq shaklda xabarnoma yuboriladi.
Soliq toʻlovchi koʻrsatilgan xabarnomani olgan kundan eʼtiboran oʻn kun muddatda aniqlashtirilgan soliq hisobotini yoki aniqlangan tafovutlarning asosnomasini taqdim etishi shart.
214. Tekshiruvdan oldingi tahlil aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki aniqlangan tafovutlar asosnomasi soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan yoxud kameral soliq tekshiruvi tayinlagan sanadan eʼtiboran yakunlangan hisoblanadi.
(211 — 214-bandlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
22. Kameral soliq tekshiruvi Soliq kodeksining 88-moddasida belgilangan daʼvo muddati oʻtmagan soliq davrlariga nisbatan oʻtkazilishi mumkin. Bunda aynan bitta soliq (hisobot) davri uchun aynan bir xil soliqlar boʻyicha qayta kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish mumkin emas, kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish chogʻida soliq organiga maʼlum boʻlmagan yangi holatlar aniqlangan hollar bundan mustasno.
Agar soliq (hisobot) davri uchun soliq monitoringi oʻtkazilayotgan boʻlsa, bunday davr uchun kameral soliq tekshiruvi oʻtkazilmaydi. Koʻrsatilgan qoida soliq monitoringi muddatidan oldin tugatilganda qoʻllanilmaydi.
Qayta kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish uchun quyidagilar yangi holatlar sifatida eʼtirof etiladi:
soliq summalari kamayishiga yoki zarar summasining koʻpayishiga olib keladigan aniqlashtirilgan soliq hisoboti taqdim qilinishi;
Soliq kodeksida nazarda tutilgan tartibda qoʻshimcha yoki tuzatilgan hisobvaraq-faktura taqdim etilishi shart boʻlgan holatda uning taqdim etilmasligi;
birlamchi hisobga olish hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritilishi;
bitimlarning yoki iqtisodiy munosabatlarning yuridik jihatdan rasmiylashtirilishi ularning haqiqatdagi iqtisodiy mazmuniga muvofiq emasligi, soliqlarning summalarini kamaytirishga oid sxema yoki huquqni suiisteʼmol qilish holatlari aniqlanishi;
jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarida soliqqa oid huquqbuzarliklarning mavjudligi;
sud yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlarning soliq huquqbuzarliklariga oid maʼlumotlari (hukm, ajrim, qaror yoki kuzatuv xatlari) mavjudligi;
tashqi manba maʼlumotlari asosida soliq majburiyati va (yoki) soliq xavfining yuzaga kelishi;
tekshiruvdan oldingi tahlilda yangi tafovutlarning aniqlanishi.
(22-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 154-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.04.2026-y., 09/26/154/0331-son)
23. Kameral soliq tekshiruvi soliq toʻlovchilarga xizmat koʻrsatuvchi soliq organi joylashgan joyda oʻtkaziladi.
(23-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
24. Agar soliq toʻlovchi tomonidan avval hisoblangan soliq summasi oʻzgartirilib, kameral soliq tekshiruvi tugagunga qadar besh kun oldin aniqlashtirilgan soliq hisoboti taqdim etilsa, kameral soliq tekshiruvi ushbu taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisobotini hisobga olgan holda oʻtkaziladi.
(24-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
2-§. Kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish
25. Kameral soliq tekshiruvi soliq organi rahbarining (rahbar oʻrinbosarining) ushbu Nizomga 4-ilovada keltirilgan shaklda rasmiylashtiriladigan buyrugʻi asosida oʻtkaziladi.
26. Kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq asosida faqat bitta soliq toʻlovchi tekshiruvdan oʻtkaziladi.
27. Kameral soliq tekshiruvini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqda soliq toʻlovchining nomi va identifikatsiya raqami, tekshiruvchi shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi, kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish muddatlari, tekshirilayotgan davr, tekshirilayotgan soliqlar va yigʻimlarning turlari koʻrsatiladi.
(27-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
28. Kameral soliq tekshiruvida soliq organining ikki va undan ortiq tekshiruvchi mansabdor shaxslari qatnashganda, tekshirish jarayonini boshqarish va natijalarini umumlashtirishga buyruqda familiyasi birinchi koʻrsatilgan tekshiruvchi javobgar shaxs hisoblanadi.
29. Kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish muddati kameral soliq tekshiruvini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqda koʻrsatilgan sanadan boshlanadi.
Kameral soliq tekshiruvining umumiy muddati oltmish kundan oshishi mumkin emas.
(30-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
(31-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
32. Kameral soliq tekshiruvi jarayonida soliq organi soliq toʻlovchining faoliyatiga taalluqli hujjatlarga (axborotga) ega boʻlgan uchinchi shaxslardan Soliq kodeksining 147-moddasida belgilangan tartibda hujjatlarni (axborotni) talab qilib olishi mumkin.
(32-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
(33-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
(34-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
35. Kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha tekshiruvni oʻtkazuvchi mansabdor shaxs ushbu Nizomga 6-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq xulosa tuzadi.
Xulosada kameral soliq tekshiruvini boshlash tashabbusi uchun asos boʻlib xizmat qilgan maʼlumotlar koʻrsatilib, soliqqa oid huquqbuzarliklarning aniqlanganligi yoki aniqlanmaganligi, qisman tasdigʻini topganligi yoki topmaganligi, soliq hisobotlaridagi tafovutlar yoki xatolar bayon etiladi.
Shuningdek, xulosada, agar bunday harakatlar kameral soliq tekshiruvi doirasida amalga oshirilgan boʻlsa, soliq toʻlovchidan yoki uchinchi shaxslardan talab qilib olingan yoxud soliq toʻlovchining hududlarini va binolarini koʻzdan kechirishda hamda oʻtkazilgan sayyor soliq tekshiruvlarida olingan axborotni (hujjatlarni) oʻrganish va tahlil qilish natijalari ham koʻrsatiladi.
36. Kameral soliq tekshiruvi yuzasidan tuzilgan xulosa soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan ikki kun ichida koʻrib chiqiladi va tasdiqlanadi.
37. Kameral soliq tekshiruvi materiallari, shu jumladan, soliqqa oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi dalolatnoma, tekshirish yakunlariga koʻra tafovutlar aniqlanganligi yoki soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi mavjud emasligi toʻgʻrisida tuzilgan xulosa Soliq kodeksining 135-moddasi oltinchi qismiga muvofiq soliq organida roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak.
(37-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
3-§. Kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha talabnomani yuborish
38. Kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha tasdiqlangan xulosaga koʻra soliq hisobotidagi tafovutlar yoki xatolar aniqlangan holatlar yuzasidan soliq organi tomonidan ikki kun muddatda soliq toʻlovchiga ularni bartaraf etish toʻgʻrisida ushbu Nizomga 7-ilovaga muvofiq shaklda talabnoma yuboriladi.
Talabnoma yuborilgan sana kameral soliq tekshiruvi tugatilgan sana hisoblanadi. Taqdim etilgan soliq hisobotlarini oʻrganish va tahlil qilish natijalari boʻyicha tafovutlar yoki xatolar aniqlanmagan boʻlsa ham kameral soliq tekshiruvi yakunlangan deb hisoblanadi va bu haqida soliq organi tomonidan soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga tegishli xabarnoma yuboriladi.
39. Soliq toʻlovchi talabnoma olingan kundan boshlab besh kun ichida tegishli soliqlar boʻyicha aniqlashtirilgan soliq hisobotini yoxud aniqlangan tafovutlarning asoslarini tasdiqlovchi hujjatlar bilan soliq organiga soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali taqdim etishi shart.
(39-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 154-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.04.2026-y., 09/26/154/0331-son)
Soliq toʻlovchining taqdim etgan asosnomasi tegishli hujjatlar (asosnomalar) olingan kundan eʼtiboran oʻn besh kun ichida soliq organining rahbari (rahbari oʻrinbosari) tomonidan koʻrib chiqiladi.
Soliq organi koʻrib chiqish natijalari boʻyicha soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar (asosnomalar), shu jumladan, aniqlashtirilgan soliq hisoboti inobatga olinganligi yoki qisman inobatga olinganligi yoxud asoslar yetarli emas deb topilganligi toʻgʻrisida uning shaxsiy kabinetiga mazkur Nizomga 7a, 7b, 7v, 7g-ilovalarga muvofiq xabarnoma yuboradi.
(39-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan ikkinchi va uchinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
40. Soliq toʻlovchi talabnomada koʻrsatilgan tafovutlarning asosnomasi sifatida soliq maslahatchilari tashkilotining xulosasini taqdim etishga haqli. Ushbu asosnomani soliq toʻlovchining nomidan soliq maslahatchilari tashkiloti mustaqil ravishda soliq toʻlovchi bilan tuzilgan shartnomaga asosan taqdim etishi mumkin.
(41-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
42. Aniqlangan tafovutlar boʻyicha taqdim etilgan asosnomalarga toʻliq yoki qisman rozilik berilgan taqdirda, soliq organi oldin yuborilgan talabnoma bekor qilinganligi toʻgʻrisidagi xabarnomani mazkur Nizomga 7d, 7e-ilovalarga muvofiq yoxud soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish toʻgʻrisidagi aniqlashtirilgan talabnomani uch kun ichida soliq toʻlovchiga yuboradi.
(42-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
43. Agar soliq toʻlovchi aniqlashtirilgan soliq hisobotini taqdim etmasa yoki aniqlangan tafovutlar boʻyicha asosnomalarni taqdim etmasa yoxud taqdim etgan asosnomalar yetarli emas deb topilsa soliq organi soliq toʻlovchiga soliq auditini tayinlashga haqli. Bunda soliq auditi ushbu Nizomning 6-bobida belgilangan tartibda oʻtkaziladi.
4-§. Kameral soliq tekshiruvda aniqlangan soliqqa oid huquqbuzarliklar boʻyicha ish yuritish
44. Agar kameral soliq tekshiruvi paytida soliq toʻlovchi tomonidan Soliq kodeksining 28-bobiga muvofiq javobgarlik belgilangan soliqqa oid huquqbuzarlikning sodir etilganligi holati aniqlansa, kameral soliq tekshiruvini oʻtkazgan mansabdor shaxs soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi holatlarini qayd etuvchi dalolatnomani tuzadi.
(44-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
45. Dalolatnoma ushbu Nizomga 8-ilovaga muvofiq shaklda soliqqa oid huquqbuzarlik holati aniqlangan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida, biroq kameral soliq tekshiruvi muddati tugashi kunidan kechiktirmay tuziladi. Mazkur dalolatnoma ushbu Nizomning 35-bandida koʻrsatilgan xulosa tuzilishidan oldin tuzilishi kerak.
Dalolatnoma kameral soliq tekshiruvini oʻtkazgan mansabdor shaxs va soliq toʻlovchi tomonidan imzolanadi.
46. Kameral soliq tekshiruvini oʻtkazgan soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) dalolatnomani va kameral soliq tekshiruvining boshqa materiallarini ushbu dalolatnoma tuzilgan kundan eʼtiboran oʻn kun oʻtgach, biroq oʻn besh kundan kechiktirmasdan koʻrib chiqadi.
47. Soliq organi mansabdor shaxsi tomonidan soliq tekshiruvida olingan fotosuratlar, videoyozuvlar va tekshirishda olingan boshqa materiallar xulosaga yoki soliqqa oid huquqbuzarlik dalolatnomasiga ilova qilinadi.
48. Soliqqa oid huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlar Soliq kodeksining 165-moddasi yettinchi — oʻn toʻqqizinchi qismlarida nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi va koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qaror Soliq kodeksining 166-moddasida nazarda tutilgan tartibda qabul qilinadi.
(48-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
(48-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qaroriga asosan chiqarilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
49. Soliqqa oid huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi dalolatnoma va kameral soliq tekshiruvining boshqa materiallari koʻrib chiqilganidan keyin natijalari boʻyicha besh kun ichida soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) qoʻshimcha soliqlar va penya hisoblash yoki ularni rad etishni nazarda tutuvchi qaror qabul qiladi.
(49-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
50. Soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etganlik uchun soliq toʻlovchiga nisbatan qoʻshimcha soliqlarni va penyani hisoblash toʻgʻrisidagi qaror, u qabul qilingan kundan keyin ikki kun ichida yuboriladi.
(50-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
(51-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
52. Soliq organining qarorining bajarilishi soliq organi va soliq toʻlovchi tomonidan soliq organining qarori olingan sanadan boshlab bir oy muddat oʻtgach amalga oshiriladi.
53. Soliq toʻlovchi kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha qabul qilingan qarorni ixtiyoriy bajarmagan taqdirda, soliq qarzini undirish Soliq kodeksining 120 — 124-moddalarida nazarda tutilgan tartibda soliq organi tomonidan mustaqil ravishda amalga oshiriladi.
54. Soliq organlari tomonidan oʻtkazilgan kameral soliq tekshiruvi natijasida qoʻshimcha undirilgan summalar boʻyicha penyalar hamda soliq qonunchiligini buzganlik uchun qoʻllanilgan moliyaviy jazo choralari, tegishli maʼmuriy huquqbuzarlik uchun qoʻllanilgan jarimalar summalarining 80 foizi davlat budjetiga, 20 foizi Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
Agar kameral soliq tekshiruvi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti tomonidan berilgan maʼlumotlar asosida oʻtkazilgan boʻlsa, kameral soliq tekshiruvi natijasida koʻp va juda koʻp miqdorda soliqlar va yigʻimlarni toʻlashdan boʻyin tovlash holatlari boʻyicha qoʻshimcha undirilgan summalar boʻyicha penyalar hamda soliq qonunchiligini buzganlik uchun qoʻllanilgan moliyaviy jazo choralari, tegishli maʼmuriy huquqbuzarlik uchun qoʻllanilgan jarimalar summalarining 10 foizi Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi hamda 10 foizi Departamentning maxsus budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
Bunda, soliq tekshiruvlari natijasida aniqlangan va oʻz vaqtida budjetga oʻtkazilmagan soliqlar toʻliq davlat budjetga yoʻnaltiriladi.
Sodir etilgan soliqqa oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish va undirilgan mablagʻlarni taqsimlash tartibi Soliq qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti bilan kelishgan holda tasdiqlanadi.
(54-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 29-dekabrdagi PQ-422-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.12.2023-y., 07/23/422/0994-son — 2024-yil 1-yanvardan kuchga kiradi)
Agar kameral soliq tekshiruvi Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi tomonidan berilgan maʼlumotlar asosida oʻtkazilgan boʻlsa, kameral soliq tekshiruvi natijasida undirilgan penyalar summalarining 12 foizi Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi hamda 8 foizi Hisob palatasining budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
Bunda undirilgan mablagʻlarni taqsimlash tartibi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.
(54-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-avgustdagi 503-sonli qaroriga asosan beshinchi va oltinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan)
55. Soliq organining kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha qabul qilgan qarori ustidan yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish mumkin.
Soliq qoʻmitasining qarori ustidan sudga shikoyat qilish mumkin.
(55-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
56. Yuqori turuvchi soliq organiga tushgan shikoyatlarni koʻrib chiqish Soliq kodeksining 30-bobida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
5-bob. Sayyor soliq tekshiruvini tashkil etish va oʻtkazish tartibi
1-§. Sayyor soliq tekshiruvini tashkil etish
57. Sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazish uchun quyidagilar asos boʻladi:
soliq xavfini boshqarish tizimi orqali aniqlangan, soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish xavfi mavjudligi;
(57-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
jismoniy yoki yuridik shaxslarning soliq yoxud valyuta toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi holatlari toʻgʻrisidagi murojaatlari, shu jumladan, tovarlar va xizmatlarning narxini asossiz oshirib yuborish holatlari toʻgʻrisida, yoʻlovchilarni yengil avtotransport vositalari bilan tashish boʻyicha noqonuniy tadbirkorlik faoliyati;
(57-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
ommaviy axborot vositalarida soliqqa va valyutaga oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar eʼlon qilinganda;
oʻtkazilayotgan kameral soliq tekshiruvini xolisona amalga oshirish maqsadida qoʻshimcha maʼlumotlar olish zarurati yuzaga kelganda;
qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilarini soliq organlarida qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha maxsus roʻyxatdan oʻtkazish jarayonida qoʻshimcha soliq nazorati tadbirlarini oʻtkazish zarur boʻlganda;
(57-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22-sentabrdagi 595-sonli qaroriga asosan oltinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.09.2021-y., 09/21/595/0900-son — 2021-yil 23-dekabrdan kuchga kiradi)
valyuta operatsiyalari amalga oshirilishining asoslanganligi yuzasidan monitoring olib borish jarayonida soliq organi yuborgan soʻrovnomaga soliq toʻlovchi tomonidan hujjatlar yoki axborot taqdim etilmagan yoxud toʻliq taqdim etilmaganda;
sud, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, shuningdek, boshqa davlat organlari va tashkilotlaridan soliq va valyutaga oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisida dalolat beruvchi axborot tushganda;
soliq inspektorlari tomonidan oʻz xizmat vazifalarini amalga oshirish jarayonida majburiy raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlar boʻyicha qalbaki va kontrafakt holatlar hamda markirovkalash qoidalari buzilgani hamda xabardor qilish tartibida amalga oshiriladigan faoliyatning talablari va shartlari buzilganligi, aniqlanganda, shuningdek, jismoniy shaxslar tomonidan tadbirkorlik faoliyatini davlat roʻyxatidan oʻtmasdan amalga oshirish holatlarini aniqlashda;
(57-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
import qilingan oziq-ovqat mahsulotlarining toʻqqiz oy (goʻsht va hoʻl meva-sabzavotlarning uch oy) davomida sotilmaganligi va qiymati bazaviy hisoblash miqdorining besh yuz baravaridan ortiq boʻlgan ushbu mahsulotlar qoldiqda turganligi holati aniqlanganda;
(57-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan oʻninchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
soliq organlari xodimlari tomonidan oʻz xizmat vazifalarini amalga oshirish jarayonida quyidagi soliqqa oid huquqbuzarlik yoki holatlar rasmiy ogohlantirishdan soʻng uch kun muddatda bartaraf etilmaganligi yoxud takroran aniqlanganda:
nazorat-kassa texnikasini va (yoki) hisob-kitob terminallarini qoʻllash tartibini buzish;
mehnat faoliyatini amalga oshiruvchi xodimlarni hamda mehnatga haq toʻlash fondini soliq hisobotida aks ettirmaslik;
yer maydonlaridan hujjatlarsiz yoxud yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarda koʻrsatilganidan kattaroq hajmda foydalanish;
foydali qazilmalarni noqonuniy qazib olish yoki qazib olingan foydali qazilmalar hajmini soliq hisobotida toʻliq aks ettirmaslik.
Ushbu bandning oʻninchi xatboshisida nazarda tutilgan soliqqa oid huquqbuzarlik yoki holatlarni birinchi marta sodir etgan soliq toʻlovchilar rasmiy ogohlantiriladi. Mazkur huquqbuzarlik yoki holatlar rasmiy ogohlantirishdan soʻng uch kun muddatda bartaraf etilmagan va (yoki) qayta sodir etilganligi aniqlanganda ushbu soliq toʻlovchida sayyor soliq tekshiruvlari oʻtkaziladi.
Ushbu bandning oʻninchi xatboshisida nazarda tutilgan soliqqa oid huquqbuzarlik yoki holatlar joyida aniqlanganligi fotosuratlar va (yoki) videoyozuvlar orqali qayd qilinishi mumkin.
(57-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qaroriga asosan oʻninchi — oʻn oltinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Koʻrsatilgan soliqqa oid huquqbuzarlik holatlari va ularni sodir etgan jismoniy shaxslarning murojaati soliq organlariga avval kelib tushgan va uning asosida soliq organlari tomonidan sayyor soliq tekshiruvi oʻtkazayotgan yoki sayyor soliq tekshiruvi materiallarini koʻrib chiqish natijalari boʻyicha soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan tegishli qaror qabul qilinayotgan boʻlsa, soliq organlari qonunchilik hujjatlarida evaziga haq toʻlanishi nazarda tutilgan soliqqa oid huquqbuzarlik holatlari va ularni sodir etgan shaxslar toʻgʻrisida takror kelib tushgan xabarlar asosida sayyor soliq tekshiruvlarini oʻtkazmaslik huquqiga ega.
(57-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qaroriga asosan toʻqqizinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
58. Sayyor soliq tekshiruvi oʻn kundan koʻp boʻlmagan muddatda faqatgina bodi-kameradan foydalangan holda oʻtkaziladi.
(58-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
59. Sayyor soliq tekshiruvi soliq organi rahbarining (oʻrinbosarining) buyrugʻi asosida oʻtkaziladi.
Sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqda soliq toʻlovchining nomi, tekshiruvchi shaxslarning familiyasi, ismi, otasining ismi hamda lavozimi, tekshiruvlarni oʻtkazish muddati va maqsadlari, Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimidagi roʻyxatga olish raqami koʻrsatiladi.
Davlat roʻyxatidan oʻtmasdan, noqonuniy faoliyat yuritayotgan jismoniy shaxslar faoliyati boʻyicha sayyor soliq tekshiruvi oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqda soliq toʻlovchining nomi va Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimidagi roʻyxatga olish raqami koʻrsatilmaydi.
60. Agar sayyor soliq tekshiruvida soliq organining ikki yoki undan ortiq tekshiruvchi mansabdor shaxslari qatnashganda, buyruqda familiyasi birinchi koʻrsatilgan tekshiruvchi tekshirish jarayonini boshqarish va natijalarini umumlashtirishga javobgar shaxs hisoblanadi.
61. Sayyor soliq tekshiruvini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqda koʻrsatilgan sana ushbu tekshiruvni oʻtkazish muddatining boshlanishi deb hisoblanadi.
62. Sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazishda soliq toʻlovchilardan sayyor soliq tekshiruvi predmetiga aloqador boʻlmagan hujjatlarni (axborotni) talab qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
63. Soliq toʻlovchilar tomonidan savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishi, shu jumladan, ular tomonidan nazorat-kassa texnikasi va hisob-kitob terminallari qoʻllanilishi boʻyicha sayyor soliq tekshiruvlarini tashkil etish Soliq qoʻmitasining “Soliq hamkor” avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali amalga oshiriladi.
Fuqarolardan tushgan murojaatlar va oʻtkazilgan soliq tekshiruvlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Soliq qoʻmitasining axborotlarni qayta ishlash markazi tizimida joylashtiriladi.
“Soliq hamkor” avtomatlashtirilgan axborot tizimini qayta ishlash, har yilgi saqlash va modernizatsiyalash Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
(63-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
64. Soliq toʻlovchilar tomonidan nazorat-kassa texnikasi va hisob-kitob terminallari qoʻllanilishi masalalari boʻyicha sayyor soliq tekshiruvlari soliq organlari tomonidan xavfni boshqarish tizimi maʼlumotlaridan foydalangan holda choraklik reja-jadval asosida amalga oshirilishi mumkin.
65. Avtotransport vositalarida tashilayotgan tovarlarga belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan tovar-kuzatuv hujjatlari mavjudligining sayyor soliq tekshiruvlari soliq organlari mansabdor shaxslari tomonidan blok-postlarda huquqni muhofaza qiluvchi va boshqa nazorat organlari bilan hamkorlikda amalga oshiriladi. Mazkur tekshirishlar soliq organlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi organlari hamda boshqa nazorat va huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan kelishgan holda amalga oshiriladi.
66. Sayyor soliq tekshiruvi jarayonida soliq organi mansabdor shaxslari ushbu Nizomning 6-bobi 3 va 6-paragraflarida belgilangan tartibda soliq toʻlovchining binolarini va hududini koʻzdan kechirishga hamda hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyishga haqli. Mazkur tadbirlar videotasvirga olish qurilmalaridan foydalanish vositasida amalga oshiriladi, bunday imkoniyat mavjud boʻlmaganda esa — xolislar ishtirokida amalga oshiriladi.
(66-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-avgustdagi 471-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.08.2022-y., 09/22/471/0767-son)
2-§. Soliq solish obyektlari va soliq solish bilan bogʻliq obyektlarning hisobga qoʻyilishi ustidan soliq nazoratini amalga oshirish
67. Soliq solish obyektlari va soliq solish bilan bogʻliq obyektlar toʻgʻrisidagi axborotni aniqlashtirish sayyor soliq tekshiruvlari chogʻida, keyinchalik soliq solinadigan bazaga tuzatishlar kiritish maqsadida hududlar va binolarni koʻzdan kechirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
68. Soliq solish obyektlari va soliq solish bilan bogʻliq obyektlar toʻgʻrisidagi axborotni aniqlashtirishda quyidagilar tekshiriladi:
davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi hujjatlar, faoliyat turi va joyining soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiqligi;
(68-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliq toʻlovchiga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan mol-mulk negizida, shuningdek, ushbu mol-mulkka egalik qilish va (yoki) undan foydalanishga yoʻl qoʻyadigan oʻzga ashyoviy huquq asosida mol-mulkka va yer uchastkalariga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlar mavjudligi.
69. Soliq solish obyektlari va soliq solish bilan bogʻliq obyektlar toʻgʻrisidagi axborotni aniqlashtirish natijasida olingan maʼlumotlar sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida qayd etiladi.
3-§. Xronometraj koʻzdan kechirishni oʻtkazish
70. Xronometraj koʻzdan kechirish soliq toʻlovchilarning faoliyat turlari boʻyicha haqiqiy ishlab chiqarish (ishlar, xizmatlar) hajmlarini, shuningdek, haqiqiy xarajatlarini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.
71. Xronometraj koʻzdan kechirish soliq toʻlovchining faoliyatini toʻxtatmasdan, uning ish kunini toʻliq qamrab olgan holda, unga tegishli boʻlgan barcha obyektlarda, ularning joylashgan joyidan qatʼi nazar bir vaqtning oʻzida oʻtkaziladi.
72. Xronometraj koʻzdan kechirish soliq toʻlovchilarning tekshirishgacha tasdiqlangan ish rejimidan kelib chiqib, biroq ketma-ket yetti kalendar kundan kam boʻlmagan muddatda oʻtkaziladi.
73. Agar soliq toʻlovchining turli hududlarda joylashgan (tuman, shahar) bir nechta obyektlari mavjud boʻlsa, soliq organi ularda xronometraj koʻzdan kechirish oʻtkazish yuzasidan obyekt joylashgan hududiy soliq organiga xronometraj koʻzdan kechirish boshlanishidan kamida bir kun oldin rejalashtirilgan xronometraj koʻzdan kechirishning aniq sanasini koʻrsatgan holda yozma xabarnoma yuboradi.
Xronometraj koʻzdan kechirish natijasi boʻyicha rasmiylashtirilgan maʼlumotlar xronometraj koʻzdan kechirish yakunlanganidan soʻng hududiy soliq organlari tomonidan soliq toʻlovchi hisobga olingan joydagi soliq organiga bir kun ichida yuborilishi shart.
74. Xronometraj koʻzdan kechirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar (bajarilayotgan ishlar, koʻrsatilayotgan xizmatlar) turi va miqdorini aniqlash;
tayyor mahsulot ishlab chiqarish uchun foydalanilayotgan xom ashyo va yarim tayyor mahsulotlar hajmini, uskunalarning ishlab chiqarish quvvatlarini qayd etish;
tayyor mahsulot ishlab chiqarish quvvatlari uchun sarflanayotgan resurslar (gaz, elektr energiyasi, suv, yoqilgʻi-moylash materiallari va boshqalar) hajmining ishlab chiqarish hajmiga muvofiqligini aniqlash;
ishlab chiqarilgan mahsulotlarni (bajarilayotgan ishlarni, koʻrsatilayotgan xizmatlarni) realizatsiya qilish usullarini aniqlash;
soliq toʻlovchining haqiqiy xarajatlarini aniqlash.
75. Xronometraj koʻzdan kechirish natijasi bayonnomasi ikki nusxada rasmiylashtiriladi. Bayonnomaning bir nusxasi tekshirilayotgan shaxsga bayonnoma nusxasini olganligini tasdiqlovchi imzo qoʻydirgan holda beriladi.
Soliq toʻlovchi bayonnomaga imzo chekishdan va (yoki) uning bir nusxasini olishdan bosh tortgan hollarda sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tomonidan bu haqida bayonnomaga tegishli yozuv kiritiladi.
76. Xronometraj koʻzdan kechirish natijasi sayyor va kameral soliq tekshiruvlari jarayonida soliq toʻlovchilarga soliqlar va yigʻimlarni qoʻshimcha hisoblash uchun asos boʻlishi mumkin.
(76-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
4-§. Nazorat kassa texnikasi va hisob-kitob terminallari qoʻllanilishini tekshirish
77. Nazorat-kassa texnikasi va hisob-kitob terminallari qoʻllanilishini tekshirish bevosita soliq toʻlovchi savdo yoki xizmatlar amalga oshirilayotgan joyda oʻtkaziladi.
Nazorat-kassa texnikasi va hisob-kitob terminallari qoʻllanilishini tekshirish nazorat xaridini amalga oshirish yoʻli bilan ham oʻtkazilishi mumkin.
78. Nazorat-kassa texnikasi va (yoki) hisob-kitob terminallari qoʻllanilishi nazoratini amalga oshirishda, jumladan, quyidagilar tekshiriladi:
soliq toʻlovchi tomonidan foydalanilayotgan nazorat-kassa texnikasi va hisob-kitob terminali tegishli qonunchilik talablariga muvofiqligi;
(78-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
xaridorlarga nazorat-kassa texnikasi cheki yoki unga tenglashtirilgan boshqa hujjatlar berilishi;
bank kartalari orqali toʻlovlar qabul qilinishi, xaridorlarga hisob-kitob terminallari cheki va nazorat-kassa texnikasi cheki berilishi;
sotilayotgan tovarlar narxini hamda koʻrsatilayotgan haqini naqd pul mablagʻlari yoki bank kartalar boʻyicha toʻlash shakliga qarab ularni sunʼiy ravishda oshirish yoki pasaytirish masalalari.
79. Nazorat xaridini amalga oshirishda quyidagi shaxslar jalb qilinishi mumkin:
soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etilganligi toʻgʻrisida murojaat qilgan jismoniy shaxs (yuridik shaxsning vakili);
“xolis xaridor” xizmatini koʻrsatuvchi yuridik shaxs ishchi-xodimlari;
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi tomonidan belgilangan tartibda fuqarolik tusidagi shartnomalar asosida soliq organlari tomonidan jalb qilingan jismoniy shaxslar;
(79-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi vakillari.
Sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazishda nazorat-kassa texnikasi va hisob-kitob terminallari qoʻllanilishi boʻyicha koʻrsatma berish uchun tovar yoki xizmatni xarid qilgan, tekshiruv natijasidan manfaatdor boʻlmagan har qanday mustaqil voyaga yetgan va soliq nazoratini amalga oshirish uchun ahamiyatga ega holatlar oʻziga maʼlum boʻlgan shaxslar jalb qilinishi mumkin.
80. Sayyor soliq tekshiruvida soliq organlarining tekshiruvchi mansabdor shaxslari tomonidan nazorat xaridi jarayonini videotasvirga olish uchun videotasvirga olish moslamalaridan majburiy foydalanish sharti bilan mustaqil ravishda nazorat xaridi amalga oshirilishi mumkin.
81. Nazorat xaridini amalga oshirgan shaxslar sotib olingan tovarlarni nazorat xaridi yakunlanishi bilan soliq organining sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxslariga topshirishi shart.
82. Oʻtkazilgan nazorat xaridi natijasi boʻyicha ushbu Nizomga 9-ilovaga muvofiq shaklda bayonnoma rasmiylashtiriladi va sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs, nazorat xaridini amalga oshirgan shaxs va tekshirilayotgan shaxs tomonidan imzolanadi.
Nazorat xaridini oʻtkazish bayonnomasining bir nusxasi soliq toʻlovchiga bayonnoma nusxasini olganligini tasdiqlovchi imzo qoʻydirgan holda beriladi. Bunda soliq toʻlovchi nazorat xaridini oʻtkazish bayonnomasiga imzo chekishdan va (yoki) uning nusxasini olishdan bosh tortgan hollarda, sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tomonidan bayonnomaga bu haqida tegishli yozuv kiritiladi.
Nazorat xaridini oʻtkazishda foydalanish uchun naqd pul mablagʻlari Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan ajratiladi.
(83-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs nazorat xaridini oʻtkazish uchun naqd pul mablagʻlarini tegishli soliq organi kassasidan oladi.
Naqd pul mablagʻlarini sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazish uchun mansabdor shaxsga berishda ularning qiymati, banknota seriyasi va raqamlari alohida varaqda qayd etilib, chiqim kassa orderiga ilova qilinadi. Mazkur varaq nusxasi sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxsga beriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi tijorat banklarida korporativ bank kartalarini ochish va sayyor soliq tekshiruvlarini oʻtkazishda nazorat xaridlarini amalga oshirish uchun ulardan foydalanish huquqiga ega.
(83-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Bank kartalaridan foydalangan holda nazorat xaridini amalga oshirish paytida jismoniy shaxsning shaxsiy bank kartasidan yoki Soliq qoʻmitasi tomonidan tijorat banklarida ochilgan korporativ bank kartalaridan foydalaniladi.
(83-bandning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Soliq organlari tomonidan korporativ bank kartalaridan foydalangan holda oʻtkaziladigan nazorat xaridlari Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
(83-bandning yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Nazorat xaridlarini amalga oshirish uchun Soliq qoʻmitasi tomonidan tijorat banklarida ochilgan korporativ bank kartalarini saqlash funksiyalarini bajaruvchi vakolatli shaxslar sayyor soliq tekshiruvlarini oʻtkazishni amalga oshiruvchi boʻlinmalarning rahbarlari (rahbar oʻrinbosarlari) hisoblanadi.
(83-bandning sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Nazorat xaridlarini amalga oshirish uchun olingan mablagʻlarning maqsadli sarflanishi uchun soliq organlarining sayyor soliq tekshiruvlarini oʻtkazadigan boʻlinmalarining rahbarlari (rahbar oʻrinbosarlari) shaxsan javobgardir.
Korporativ bank kartalaridan foydalangan holda nazorat xaridlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan mablagʻlar miqdori Soliq qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.
(83-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Nazorat xaridi jarayonida bank kartalaridan foydalanilgan pul mablagʻlarini qaytarib berish vazifasi nazorat xaridi oʻtkazilgan soliq toʻlovchi zimmasiga yuklanadi.
(83-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
84. Nazorat xaridi oʻtkazilib va oʻzaro hisob-kitoblar yakunlangach nazorat xaridini oʻtkazishda foydalanilgan pul mablagʻlari tekshirilgan soliq toʻlovchi (uning vakili) tomonidan sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxsga qaytariladi, xarid qilingan tovarlar soliq toʻlovchiga (uning vakili) qaytarib berilishi shart, bundan qaytarish imkoni boʻlmagan hamda qonunchilikka muvofiq olib qoʻyilishi lozim boʻlgan nazorat xaridi predmetlari mustasno.
(84-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Sayyor soliq tekshiruvi yakunlangandan soʻng nazorat xaridini oʻtkazishda foydalanish uchun olingan naqd pul mablagʻlari bir kun ichida tegishli soliq organi kassasiga toʻliq hajmda topshiriladi. Pul mablagʻlarining qiymati, banknota seriyasi va raqamlari yozilgan varaq nusxasi kirim kassa orderiga ilova qilinadi.
85. Soliq organlariga nazorat-kassa texnikasi yoki hisob-kitob terminallarini qoʻllash bilan bogʻliq soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi haqida jismoniy shaxslardan tushgan murojaatlarga videoyozuvlar ilova qilinganda nazorat xaridini amalga oshirish talab qilinmaydi.
(85-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Jismoniy shaxslardan tushgan videoyozuvlar ilova qilingan murojaatlarni koʻrib chiqish natijalari soliq organi tomonidan sayyor soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha tuziladigan dalolatnomada aks ettiriladi, bunda ushbu Nizomning 82-bandida koʻrsatib oʻtilgan bayonnoma tuzilmaydi.
86. Jismoniy shaxslar tomonidan soliq organlariga taqdim qilingan soliq toʻlovchilar tomonidan soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi toʻgʻrisidagi videoyozuvlar quyidagi talablarga mos boʻlishi kerak:
(86-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
videofaylning namoyish etish imkoniyati 720×480 pikseldan kam boʻlmasligi;
videoyozuv davomiyligi 30 sekunddan kam boʻlmasligi va 10 daqiqadan oshmasligi;
videoyozuv maʼlumotlarida sana va vaqt koʻrsatilishi.
Soliq organlari jismoniy shaxslar tomonidan amalga oshirilgan videotasvirlarni soliqqa oid huquqbuzarliklar holati aniqlangan kundan boshlab oʻn kundan kechiktirmay koʻrib chiqish uchun qabul qiladi.
Oʻzgartirish kiritilgan videoyozuvlar koʻrib chiqish uchun qabul qilinmaydi, bevosita soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi holatlarini aks ettirish yuzasidan hajmini qisqartirish maqsadida ajratib olingan hollar bundan mustasno.
(86-bandning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
87. Sayyor soliq tekshiruvi jarayonida soliq toʻlovchining kassasida mavjud naqd pul qoldigʻi sanoqdan oʻtkaziladi va ushbu Nizomga 10-ilovaga muvofiq shaklda naqd pul qoldigʻini sanoqdan oʻtkazish dalolatnomasi tuziladi.
Soliq toʻlovchining kassasidagi naqd pul qoldigʻi summasini nazorat-kassa texnikasida aks ettirilgan pul tushumlari summasi bilan solishtirish natijalari sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasiga kiritiladi.
88. Soliq toʻlovchi tomonidan boshqa soliq toʻlovchiga tegishli nazorat-kassa texnikasi yoki hisob-kitob terminallaridan foydalanish holati aniqlangan taqdirda, sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida ularning rusumi va zavod raqami toʻgʻrisidagi maʼlumot aks ettiriladi, shuningdek, xarid cheki ilova qilinadi.
89. Texnik talablarga javob bermaydigan nazorat-kassa texnikasi mavjudligi aniqlangan taqdirda, sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tomonidan belgilangan tartibda bayonnoma tuziladi va ushbu nazorat-kassa texnikasi ekspertizadan oʻtkazish uchun vaqtincha olib qoʻyiladi.
5-§. Soliq toʻlovchi ishchi-xodimlarining haqiqiy soni va soliq hisobotidagi aks ettirilgan ishchi-xodimlar soniga muvofiqligini tekshirish
90. Sayyor soliq tekshiruvi doirasida soliq toʻlovchi — yuridik shaxslar ishchi-xodimlarining haqiqiy soni va soliq hisobotdagi aks ettirilgan ishchi-xodimlar soniga muvofiqligi tekshiruvi amalga oshirilishi mumkin. Mazkur tekshiruv quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
soliq toʻlovchining haqiqatda faoliyat yuritayotgan ishchi-xodimlari sonini aniqlash va ushbu Nizomga 11-ilovaga muvofiq shaklda bayonnoma tuzish;
tekshiruvda aniqlangan soliq toʻlovchining haqiqatda faoliyat yuritayotgan ishchi-xodimlari oxirgi hisobot davri uchun soliq organiga taqdim etgan soliq hisobotlarida aks ettirilgan ishchi-xodimlar bilan solishtiriladi;
soliq hisobotlarida mavjud boʻlmagan ishchi-xodimlardan ularning ishlash davri hamda olayotgan daromadlari summasi (ish haqi) toʻgʻrisida yozma ravishda tushuntirishlar olinadi.
91. Soliq toʻlovchi ishchi-xodimlarining haqiqiy soni va soliq hisobotida aks ettirilgan ishchi-xodimlar soniga muvofiqligi tekshiruvi natijalari sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida aks ettiriladi.
92. Yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan yollangan xodimlar bilan mehnat shartnomalari va (yoki) yollangan xodimni hisobga qoʻyish kartochkalari mavjud boʻlmagan holatlar aniqlanganda, ushbu qoidabuzarliklar sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida aks ettiriladi.
6-§. Bozorlar, savdo komplekslari va ularga tutash boʻlgan avtotransport vositalarining toʻxtash joylarida soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishini tekshirish
(6-paragrafning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
93. Bozorlar, savdo komplekslari va ularga tutash boʻlgan avtotransport vositalarining toʻxtash joylarida soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishini tekshirish quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
(93-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
bir martalik yigʻimlarning toʻliq va oʻz vaqtida undirilishi hamda ularni toʻlashda nazorat-kassa texnikasi qoʻllanilishini nazorat qilish;
bozorlar, savdo komplekslari va ularning filiallarida sotuvchi va xaridorlarga koʻrsatilgan xizmatlar uchun toʻlovlarning hamda bino va inshootlarni, shuningdek, buyumlarni ijaraga berish boʻyicha ijara toʻlovlarining oʻz vaqtida va toʻliq undirilishini nazorat qilish;
savdo va xizmatlar koʻrsatish qoidalariga rioya etilishini tekshirish.
94. Bozorlar, savdo komplekslari, ularga tutash boʻlgan avtotransport vositalarining toʻxtash joylarida soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishini tekshirish natijalari sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida aks ettiriladi.
(94-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
7-§. Savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishini tekshirish
95. Savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishini nazorat qilishda, shu jumladan, quyidagilar tekshiriladi:
alkogol va tamaki mahsulotlarini sotish hamda markirovka qilish qoidalariga rioya etilganligi va tegishli ruxsatnoma yoki litsensiyalar mavjudligi;
hisob-kitob terminali, nazorat-kassa texnikalari mavjudligi hamda soliq toʻlovchining nomiga rasmiylashtirilganligi;
savdo shoxobchasida sotuvchi — yuridik shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, yaʼni korxonaning nomi, uning joylashgan yeri (pochta manzili), ish rejimi, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami, agar sotuvchi yakka tartibdagi tadbirkor boʻlsa, uning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi va roʻyxatdan oʻtkazgan organning nomi, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami toʻgʻrisidagi maʼlumotlar xaridorlar tanishishi uchun qulay tarzda joylashtirilganligi;
saqlanayotgan, foydalanilayotgan va realizatsiya qilinayotgan tovarlarga ularning qonuniy kelib chiqishini tasdiqlovchi hujjatlar mavjudligi;
agar soliq toʻlovchi amalga oshiradigan faoliyat litsenziyalanishi shart boʻlsa, litsenziyaning tartib raqami va amal qilish muddati toʻgʻrisidagi, shuningdek, uni bergan organ haqidagi maʼlumotlar xaridorlar (isteʼmolchilar) tanishishi uchun qulay tarzda joylashtirilganligi;
qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlardan yasalgan zargarlik buyumlari hamda boshqa buyumlar bilan savdoni amalga oshiradigan sotuvchi tomonidan qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlardan yasalgan buyumlarni sotish qoidalariga rioya etilishi, zargarlik buyumlarining asillik darajasi belgilanganligi va tamgʻalanganligi;
umumiy ovqatlanish mahsulotlarini ishlab chiqarish (xizmatlar koʻrsatish) va sotish qoidalariga rioya etilishi;
alkogol mahsulotlari realizatsiyasini amalga oshirishni boshlash toʻgʻrisida soliq organlari xabardor qilinganligi, shuningdek, qonunchilikda belgilangan alkogolli mahsulotlar bilan chakana savdoni va umumiy ovqatlanishni amalga oshirish shartlariga muvofiqlik tekshiriladi.
(95-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Raqamli markirovkalangan mahsulotlar chakana savdosini amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlari tomonidan onlayn nazorat-kassa mashinasi va virtual kassaga ulangan, shtrix-kodlar va raqamli markirovka kodlarini toʻgʻri oʻqishni va aniqlashni taʼminlovchi 2D-skanerlar, maʼlumotlarni yigʻuvchi terminallar yoki boshqa turdagi maxsus qurilmalardan foydalanmagan holda, tovar sotish holatlari soliq organlari bazasi maʼlumotlari asosida aniqlanganda, ushbu tadbirkorlik subyektlari shaxsiy kabineti orqali holat yuzasidan ogohlantiriladi;
ikki marta ogohlantirishdan soʻng qonun buzilishi bir oy ichida qayta takrorlangan taqdirda, tadbirkorlik subyektlariga nisbatan huquqbuzarlik sodir etilgan chorakdagi faoliyat yuzasidan soliq tekshiruvi tayinlanadi;
soliqqa oid huquqbuzarlik soliq tekshiruvi yakunlangach bir oydan keyin qayta takrorlanganda, tadbirkorlik subyektlari xabardor qilinmasdan hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil tekshirish kunida xabardor qilingan holda soliq tekshiruvi tayinlanadi;
majburiy raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarning chakana savdosi bilan shugʻullanuvchi tadbirkorlik subyektlari orasidan har bir hudud kesimida har chorakda inson omilisiz avtomatik tarzda kamida 10 foizi tanlab olinadi va ularda nazorat tadbirlari oʻtkaziladi.
Soliqqa oid huquqbuzarlik holatlari aniqlangan subyektlar faoliyati keyingi uch chorak davomida nazorat qilib boriladi.
(95-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 891-sonli qaroriga asosan oʻninchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.01.2025-y., 09/25/891/0011-son)
96. Savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishini tekshirish natijalari sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida aks ettiriladi.
8-§. Yer qaʼridan foydalanuvchi soliq toʻlovchilar tomonidan haqiqatda qazib olingan foydali qazilmalar hajmini tekshirish
97. Yer qaʼridan foydalanuvchi soliq toʻlovchilar tomonidan haqiqatda qazib olingan (ajratib olingan) foydali qazilmalar hajmini tekshirish soliq organlari mansabdor shaxslari tomonidan konchilik munosabatlari sohasidagi vakolatli davlat organlari mutaxassislarini jalb qilgan holda oʻtkaziladi.
98. Yer qaʼridan foydalanuvchilarning geologik, marksheyderlik yoki texnik xizmatlaridan olingan xulosalar soliq organlari tomonidan yer qaʼridan foydalanganlik uchun soliq bazasini aniqlashda foydalaniladi.
99. Soliq organlari tomonidan yer qaʼridan foydalanuvchilar haqiqatda qazib olgan (ajratib olgan) foydali qazilmalar hajmini tekshirish va yer osti boyliklari va texnogen mineral hosilalardan oʻzboshimchalik bilan foydalanishning oldini olish uchun konchilik munosabatlari sohasidagi vakolatli davlat organlari mutaxassislari, shuningdek, marksheyderlik xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnoma tuzgan holda ularning mutaxassislari jalb qilinishi mumkin.
Bunda marksheyderlik xizmatini koʻrsatuvchi tashkilotlarga oʻlchov ishlari yakuni boʻyicha mehnatga haq toʻlash shartnomaga muvofiq amalga oshiriladi.
(99-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
9-§. Soliq toʻlovchilarning toʻlov topshiriqnomalari va soliq organlarining inkasso topshiriqnomalari banklar tomonidan oʻz vaqtida bajarilishini tekshirish
100. Soliq toʻlovchilarning toʻlov topshiriqnomalari va soliq organlarining inkasso topshiriqnomalari banklar tomonidan oʻz vaqtida bajarilishini tekshirish quyidagilarni oʻz ichiga oladi, jumladan:
soliq toʻlovchining pul mablagʻlari hisobidan soliqni budjet tizimiga oʻtkazishga doir toʻlov topshiriqnomasi banklar tomonidan uning bankdagi hisobvaragʻida mavjud pul mablagʻlari hisobidan oʻz vaqtida bajarilishini tekshirish;
soliq organining soliqni budjet tizimiga oʻtkazishga doir inkasso topshiriqnomasi banklar tomonidan soliq toʻlovchining bankdagi hisobvaragʻida mavjud pul mablagʻlari hisobidan oʻz vaqtida bajarilishini tekshirish.
101. Tekshirishda soliq toʻlovchining topshiriqnomalari va soliq organining inkasso topshiriqnomalari bank tomonidan fuqarolik qonunchilikda belgilangan navbat boʻyicha bajarilishi oʻrganiladi, jumladan:
(101-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliqdan qarzdor mijozning bank hisobvaragʻida pul mablagʻlari mavjud boʻlganda soliq organlarining inkasso topshiriqnomalari, soliq toʻlovchilarning toʻlov topshiriqnomalari banklar tomonidan ijro qilinishini tekshirish;
soliq toʻlovchining hisobvaraqlaridagi milliy valyutadagi mablagʻlar toʻlanishi lozim boʻlgan talablarni qondirish uchun yetarli boʻlmaganda soliq organlarining taqdimnomasiga asosan mijozlarining chet el valyutasidagi hisobvaragʻida mavjud boʻlgan mablagʻlarning inkasso talabnomalarini qondirish uchun yetarli boʻlgan miqdordagi qismi bank tomonidan Respublika valyuta birjasiga sotuvga chiqarilganligini tekshirish;
mijozning pul mablagʻlari yetarli boʻlmaganda tijorat banklari tomonidan ijro toʻlov hujjatlari boʻyicha mutanosib ravishda hisobdan chiqarish tartibiga rioya qilinayotganligini tekshirish.
102. Soliq organining inkasso topshiriqnomasi hamda soliq toʻlovchilarning toʻlov topshiriqnomasi tijorat banklari tomonidan bajarilishini tekshirish natijalari sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida aks ettiriladi.
10-§. Valyutani tartibga solish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rezidentlar va norezidentlar tomonidan rioya etilishini tekshirish
(10-paragrafning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
103. Valyutani tartibga solish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rezidentlar va norezidentlar tomonidan rioya etilishi yuzasidan tekshiruv quyidagilarni oʻz ichiga oladi, jumladan:
(103-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
valyuta operatsiyasini amalga oshirish uchun asos boʻlgan hujjatlar (shartnomalar), ushbu hujjatlar (shartnomalar) asosida amalga oshirilgan barcha operatsiyalarni tasdiqlovchi hujjatlar tekshiriladi;
eksport-import operatsiyalari boʻyicha muddati oʻtgan debitorlik va kreditorlik qarzdorliklar mavjudligi tekshiriladi.
104. Valyutani tartibga solish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rezidentlar va norezidentlar tomonidan rioya etilishi yuzasidan tekshiruv natijalari sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida aks ettiriladi.
(104-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
11-§. Aktivlar va majburiyatlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish
105. Asosiy vositalar, tovar-moddiy boyliklar, pul mablagʻlari va hisob-kitoblarni inventarizatsiyadan oʻtkazish mol-mulkning haqiqatda mavjudligini aniqlash, haqiqatda mavjud mol-mulkni buxgalteriya hisobi maʼlumotlari bilan solishtirish, majburiyatlar hisobda toʻgʻri aks ettirilganligini tekshirish maqsadida oʻtkaziladi.
106. Sayyor soliq tekshiruvlarini oʻtkazishda soliq toʻlovchining aktiv va majburiyatlarini inventarizatsiyadan oʻtkazish ushbu Nizomning 6-bobi 7-paragrafida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
107. Aktivlar va majburiyatlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish natijalari sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasida aks ettiriladi.
12-§. Hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish
108. Hujjatlar va (yoki) buyumlarni olib qoʻyish ular soliqqa oid huquqbuzarlik predmeti boʻlgan hollarda sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tomonidan qabul qilingan qaror asosida amalga oshirilishi mumkin. Mazkur qaror ushbu Nizomga 12-ilovaga muvofiq shaklda rasmiylashtiriladi.
109. Sayyor soliq tekshiruvi jarayonida hujjatlar va (yoki) buyumlarni tungi vaqtlarda (soat 23.00 dan 06.00 ga qadar boʻlgan vaqt oraligʻida) olib qoʻyishga yoʻl qoʻyilmaydi.
110. Hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish hujjatlari va buyumlarini olib qoʻyish amalga oshirilayotgan shaxslar ishtirokida videotasvirga olish qurilmalaridan foydalanish vositasida amalga oshiriladi, bunday imkoniyat mavjud boʻlmaganda esa — xolislar ishtirokida amalga oshiriladi. Zarur boʻlgan hollarda olib qoʻyishni amalga oshirishda ishtirok etish uchun mutaxassis taklif etiladi.
(110-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-avgustdagi 471-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.08.2022-y., 09/22/471/0767-son)
111. Hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish boshlanguniga qadar sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs soliq toʻlovchiga hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyishni amalga oshirish toʻgʻrisidagi qarorni taqdim etadi hamda uning huquq va majburiyatlarini tushuntiradi.
Sayyor soliq tekshiruvida soliq toʻlovchining faoliyatining toʻxtab qolishiga olib keladigan hujjatlar va buyumlarni (nusxalari, shuningdek, asl nusxalari), shu jumladan elektron hujjatlari, predmetlarini (tovarlar, buyumlar, xom ashyolar, materiallar va yarim tayyor mahsulotlar namunalari) olib qoʻyish faqat sud qarori asosida amalga oshiriladi.
112. Sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs hujjatlari va (yoki) buyumlari olib qoʻyilayotgan shaxsga ularni oʻz ixtiyori bilan topshirishni taklif etadi, taklif rad etilgan taqdirda esa — olib qoʻyishni majburiy tarzda amalga oshiradi.
Oʻziga nisbatan olib qoʻyish amalga oshirilayotgan shaxs olib qoʻyilishi lozim boʻlgan hujjatlar va buyumlar saqlanishi mumkin boʻlgan binolarni yoki boshqa joylarni ochishdan bosh tortganda, sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tambalarga, eshiklarga va boshqa buyumlarga zarurat sababli imkon qadar shikast yetkazmagan holda olib qoʻyishni mustaqil tarzda bajarishga haqli.
113. Sayyor soliq tekshiruvi jarayonida hujjatlar va buyumlarni olishda ushbu Nizomga 13-ilovaga muvofiq shaklda ikki nusxada hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish toʻgʻrisida bayonnoma rasmiylashtiriladi.
Hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish toʻgʻrisidagi bayonnomaning bir nusxasi soliq toʻlovchiga imzo qoʻydirib topshiriladi.
Soliq toʻlovchi hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish toʻgʻrisidagi bayonnomani imzolash va (yoki) olishdan bosh tortgan hollarda bu haqida bayonnomaga tegishli yozuv kiritiladi va soliq toʻlovchiga pochta orqali buyurtma xat bilan yuboriladi.
114. Soliq toʻlovchi talab qilingan hujjatlar va buyumlarni taqdim etishdan, binolarni yoki boshqa joylarni ochishdan bosh tortgan taqdirda, bu haqida sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tomonidan tuzilgan hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish toʻgʻrisida bayonnomada qayd etiladi.
Soliq organlari tomonidan sayyor soliq tekshiruvi jarayonida olib qoʻyilgan buyumlarni hisobga olish, saqlash, baholash va sotish, shuningdek, yoʻq qilib tashlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat daromadiga oʻtkaziladigan mol-mulkni olib qoʻyish, sotish yoki yoʻq qilib tashlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2009-yil 15-iyuldagi 200-son qarori bilan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
13-§. Sayyor soliq tekshiruvi natijalarini rasmiylashtirish
115. Sayyor soliq tekshiruvida soliq toʻlovchi tomonidan sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxsning hududi va binolariga kirishiga toʻsqinlik qilingan taqdirda, sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tomonidan ushbu Nizomga 14-ilovaga muvofiq shaklda dalolatnoma tuziladi.
Bunday dalolatnoma asosida soliq organi tekshirilayotgan shaxs toʻgʻrisida oʻzida mavjud boʻlgan maʼlumotlar yoki xuddi shunday soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasini mustaqil tarzda aniqlashga haqli. Dalolatnoma sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs va tekshirilayotgan shaxs tomonidan imzolanadi. Tekshirilayotgan shaxs koʻrsatilgan dalolatnomani imzolashni rad etgan taqdirda, mazkur dalolatnomaga bu haqida tegishli yozuv kiritiladi.
116. Sayyor soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxs tomonidan ushbu Nizomga 15-ilovaga muvofiq shaklda sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasi tuziladi.
117. Sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasi ikki nusxada tuziladi va soliq organi mansabdor shaxslari hamda soliq toʻlovchi tomonidan imzolanadi.
Sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasining bir nusxasi soliq toʻlovchiga dalolatnoma bilan tanishib chiqib, uni olganligi va sanasi koʻrsatilgan imzosi orqali topshiriladi.
Sayyor soliq tekshiruvi doirasidagi harakatlar amalga oshirilganligini tasdiqlovchi dalolatnoma va boshqa hujjatlar mobil telefon, planshet yoki kompyuter texnikasi yordamida elektron raqamli imzodan (barmoq izi yoki grafik imzo) yoxud Face-ID va qonunchilikka muvofiq boshqa elektron tasdiqlash usulidan foydalangan holda elektron shaklda tuzilishi mumkin.
(117-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Agar elektron shakldagi soliq tekshiruvi hujjatlarida maxsus QR-kod mavjud boʻlsa, bu hujjatlar qogʻoz shaklidagi hujjatlarga tenglashtiriladi.
Elektron shaklda tuzilgan dalolatnoma tekshirish kunidan kechiktirmay soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali soliq toʻlovchiga yuboriladi. Agar soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetining holati faol boʻlmagan taqdirda, dalolatnoma qogʻoz koʻrinishida pochta orqali yuboriladi.
(117-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qaroriga asosan uchinchi — beshinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
118. Soliq toʻlovchi sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasini olishdan bosh tortganda, soliq tekshiruvi dalolatnomasiga tegishli yozuv kiritiladi va uning bir nusxasi soliq toʻlovchiga soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti yoki pochta orqali buyurtma xat bilan yuboriladi.
119. Sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasi soliq toʻlovchiga topshirilgan kun yoki unga yuborilgan kun soliq tekshiruvi yakunlangan kun hisoblanadi.
120. Sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazish uchun asos boʻlgan hujjatlarning nusxalari, tekshiruv davomida rasmiylashtirilgan hujjatlar, ekspert va mutaxassislar xulosalari, sayyor soliq tekshiruvi davomida olingan materiallar, shuningdek, sayyor soliq tekshiruvi doirasidagi harakatlarning bajarilishini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar sayyor soliq tekshiruvi dalolatnomasiga ilova qilinadi.
121. Sayyor soliq tekshiruvi davomida soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikning buzilishi holatlari aniqlangan taqdirda, aniqlangan soliqqa oid huquqbuzarliklar boʻyicha ish yuritish Soliq kodeksida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Bunda moliyaviy sanksiyalar Soliq kodeksining 28 va 29-boblarida nazarda tutilgan miqdorlarda belgilanadi va pul undirish (jarimalar) tarzida qoʻllaniladi.
(121-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
1211. Soliq organining sayyor soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha qabul qilgan qarori ustidan yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish mumkin.
(1211-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 382-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2023-y., 09/23/382/0612-son)
1212. Yuqori turuvchi soliq organiga tushgan shikoyatlar Soliq kodeksining 30-bobida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.
(1212-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 382-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2023-y., 09/23/382/0612-son)
6-bob. Soliq auditini tashkil etish va oʻtkazish tartibi
1-§. Soliq auditini tashkil etish
122. Soliq auditi quyidagi soliq toʻlovchilarda oʻtkaziladi:
soliq tavakkalchiligining yuqori toifasiga mansub boʻlgan;
kameral soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha soliq toʻlovchi aniqlashtirilgan soliq hisobotini taqdim etmasa (shu jumladan, aniqlashtirilgan talabnomadan keyin), yoxud aniqlangan tafovutlar boʻyicha asosnomalarni taqdim etmasa, yoki u taqdim etgan asosnomalar yetarli emas deb topilgan hollarda;
ixtiyoriy tugatilayotgan yuridik shaxslarda (soliq maslahatchilari tashkilotlarining soliqlar boʻyicha xulosalari mavjud boʻlgan hamda ushbu Nizomning 143-bandida nazarda tutilgan soliq toʻlovchilar bundan mustasno);
(122-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-noyabrdagi 709-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.11.2025-y., 09/25/709/1027-son)
soliq toʻlovchilarning jinoiy ishlar boʻyicha moliya-xoʻjalik faoliyati taftish qilinishi doirasida;
faoliyatini toʻxtatgan yakka tartibdagi tadbirkorlar, qatʼiy belgilangan miqdorda yoki deklaratsiya asosida jismoniy shaxslardan daromad soligʻini toʻlaydiganlardan tashqari.
Davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslari nazorat qiluvchi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan faqat soliq va valyuta toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya qilishga doir tekshiruvlarni oʻtkazish uchun haftasiga 16 ish soatidan koʻp boʻlmagan muddatga jalb qilinishi mumkin.
(122-bandning yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
123. Soliq organlari soliq auditi oʻtkazilishi boshlanishidan kamida oʻttiz kalendar kun oldin soliq toʻlovchiga soliq auditi oʻtkazilishi toʻgʻrisida xabarnoma yuboradi.
Agar soliqlarni toʻlashdan boʻyin tovlash belgilari mavjud boʻlsa, soliq organi Soliq qoʻmitasi bilan kelishgan holda soliq toʻlovchini oldindan xabardor etmasdan soliq auditini boshlashga haqlidir.
(123-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
124. Soliq auditini oʻtkazish uchun soliq organi rahbarining (rahbar oʻrinbosarining) buyrugʻi soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan soliq hisobotlarini va (yoki) soliq toʻlovchining faoliyati toʻgʻrisida soliq organida mavjud boshqa maʼlumotlarni oʻrganish va tahlil qilish asosida soliq auditini oʻtkazish dasturi tayyorlangandan keyin chiqariladi.
Soliq auditini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq bilan uni oʻtkazish dasturi ham tasdiqlanadi.
Jinoyat ishi yuzasidan buyruq tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organ mansabdor shaxsining, surishtiruvchining, tergovchining, prokurorning qarori yoki sudning ajrimi soliq organiga tushgan kundan boshlab ikki ish kuni mobaynida chiqariladi.
125. Ixtiyoriy tugatilayotgan yuridik shaxslar (ushbu Nizomning 143-bandida nazarda tutilgan soliq toʻlovchilar bundan mustasno) va faoliyatini toʻxtatgan yakka tartibdagi tadbirkorlar boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ tomonidan soliq organi xabardor qilingan kundan boshlab uch ish kuni mobaynida soliq auditini amalga oshirishga kirishiladi.
(125-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-noyabrdagi 709-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.11.2025-y., 09/25/709/1027-son)
Doimiy muassasa orqali faoliyatini amalga oshirayotgan Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlarida soliq auditi ularning Oʻzbekiston Respublikasi hududida faoliyati tugagan kundan boshlab uch ish kuni ichida boshlanishi lozim.
126. Soliq auditi soliq organi tomonidan amalga oshiriladi.
Soliq auditida ishtirok etish uchun Soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan holda boshqa soliq organlarining mansabdor shaxslari jalb etilishi mumkin.
(126-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
127. Soliq auditini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqda quyidagilar koʻrsatiladi:
soliq auditi oʻtkazish uchun asoslar.
soliq toʻlovchining nomi va identifikatsiya raqami;
soliq auditini oʻtkazuvchi shaxslarning familiyasi, ismi, otasining ismi va lavozimi;
soliq auditining maqsadi (tekshiriladigan bitta yoki bir nechta soliq turlari);
soliq auditini oʻtkazish muddati;
soliq auditi oʻtkazish davri;
Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimidagi roʻyxatga olish raqami.
128. Soliq auditi oʻtkazilayotgan davrda tekshirilayotgan davrning soliq hisobotiga soliq toʻlovchi tomonidan oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Soliq auditini oʻtkazish muddati oʻtkazilgan soliq auditi toʻgʻrisida dalolatnoma tuzilgan (imzolangan) kunda tugaydi.
Soliq auditida ikki va undan ortiq tekshiruvchilar qatnashganda tekshirish jarayonini boshqarish va natijalarini umumlashtirish maqsadida buyruqda birinchi koʻrsatilgan tekshiruvchi guruh rahbari hisoblanadi.
Soliq auditini oʻtkazish jarayonida soliq auditida qatnashish uchun qoʻshimcha ravishda tekshiruvchi xodimlar jalb etilishi, tekshiruvchilar almashtirilishi, shuningdek, tekshiruvchini buyruqdan chiqarish zarurati tugʻilganda oldingi buyruqning roʻyxatga olish raqami va sanasi koʻrsatilgan holda soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan qoʻshimcha buyruq chiqariladi.
129. Soliq organi soliq auditi boshlanishidan oldin soliq toʻlovchiga soliq auditi oʻtkazilishi toʻgʻrisida ushbu Nizomga 16-ilovaga muvofiq shaklda xabarnoma yuboradi, bundan soliqdan boʻyin tovlash belgilari mavjud boʻlgan, ixtiyoriy tugatilayotgan yuridik shaxslar va faoliyatini oʻz tashabbusi bilan toʻxtatgan yakka tartibdagi tadbirkorlar hamda jinoyat ishi doirasida taftish oʻtkaziladigan soliq toʻlovchilar mustasno.
Xabarnomada soliq auditining boshlanish sanasi, tekshirilishi lozim boʻlgan masalalarning roʻyxati, zarur hujjatlarning dastlabki roʻyxati, shuningdek, soliq auditini oʻtkazish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlar koʻrsatiladi.
Soliq toʻlovchi soliq auditi boshlangunga qadar xabarnomada koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlarni tayyorlab qoʻyishga majburdir.
130. Soliq toʻlovchiga soliq auditi oʻtkazilishi toʻgʻrisidagi xabarnoma soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti yoki buyurtma xat qilib pochta orqali yuboriladi.
131. Soliq auditi faqat Soliq kodeksining 88-moddasida belgilangan daʼvo qilish muddati oʻtmagan oxirgi soliq auditidan keyingi davrni qamrab olishi mumkin.
132. Soliq organlari soliq toʻlovchining aynan bitta davr uchun aynan bir xil soliqlar boʻyicha bir martadan ortiq soliq auditini oʻtkazishga haqli emas, bundan soliq auditini oʻtkazish chogʻida soliq organiga maʼlum boʻlmagan yangi holatlar aniqlangan hollar mustasno. Yangi holatlar aniqlangan taqdirda soliq organi takroriy soliq auditini tayinlashga haqli.
133. Soliq auditini oʻtkazish muddati oʻttiz ish kunini tashkil qiladi, bundan ushbu Nizomning 134-bandida nazarda tutilgan holatlar mustasno.
134. Quyidagi hollarda soliq auditini oʻtkazish muddati ikki oydan olti oygacha uzaytirilishi mumkin:
soliq auditi jarayonida tekshirilishi lozim boʻlgan hujjatlar hajmining koʻpligi sababli soliq auditini oʻtkazish uchun buyruqda koʻrsatilgan muddatning yetarli emasligi;
yaroqsiz holga kelgan hujjatlarning hamda soliqlarni hisoblab chiqarish bilan bogʻliq elektron axborotni saqlovchi jismlar qayta tiklanishi;
mutaxassis fikri olinishi;
ekspert jalb qilinishi;
tabiiy ofat yoki boshqa favqulodda va bartaraf etib boʻlmaydigan holatlar.
Soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) soliq auditi oʻtkazilishini quyidagi hollarda ham uzaytirishga haqli:
talab qilingan hujjatlar (axborot) besh ish kuni ichida taqdim qilinmasligi (uzaytirish hujjatlar talab qilinayotgan har bir shaxs boʻyicha koʻpi bilan bir marta yoʻl qoʻyiladi);
chet el davlat organlaridan Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari doirasida axborot olinishi;
ekspertizalar oʻtkazish;
chet tilida taqdim etilgan hujjatlarni tarjima qilish.
135. Soliq auditini oʻtkazishning umumiy muddati olti oydan oshishi mumkin emas.
136. Soliq auditining muddatini uzaytirish soliq auditini oʻtkazuvchi shaxsning iltimosnomasiga asosan amalga oshiriladi. Bunda iltimosnoma soliq auditining muddati tugashidan besh ish kun oldin berilishi kerak.
137. Soliq auditining muddati uzaytirilganda oldingi buyruqning roʻyxatga olish raqami va sanasi koʻrsatilgan holda soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan qoʻshimcha buyruq chiqariladi.
138. Soliq auditini oʻtkazish muddati soliq toʻlovchiga (soliq agentiga) soliq auditini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruq topshirilgan kunda boshlanadi.
139. Soliq auditini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruq nusxasi soliq toʻlovchiga yoki uning vakiliga buyruqning ikkinchi nusxasiga uni olganligi toʻgʻrisida imzo qoʻydirgan holda topshiriladi.
Tekshiruv boshlanishidan oldin tekshiruvni amalga oshiruvchi mansabdor shaxs tomonidan soliq toʻlovchining vakolatli vakiliga uning tekshiruvda ishtirok etish uchun yuridik xizmat vakillarini va (yoki) advokatni jalb etish yoki ularning ishtirokini rad etish huquqi yozma shaklda tushuntirilib, bu haqida bayonnoma tuziladi. Bunda advokat xizmatlarini rad etganlik soliq toʻlovchi tomonidan advokatni tekshiruvning keyingi bosqichlarida jalb etish uchun monelik qilmaydi.
Agar soliq toʻlovchi maʼlum qilgan manzilida joylashmaganligi yoki boshqa sabablarga koʻra buyruqni taqdim qilishning imkoni boʻlmaganda, buyruq elektron hujjat shaklida soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi.
Soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti mavjud boʻlmasa, buyruq nusxasi buyurtma xat qilib pochta orqali yuboriladi.
140. Soliq auditi natijalari soliq organlari tomonidan tekshiruv tamomlangandan keyin uch ish kun ichida Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimiga kiritiladi.
141. Soliq auditini soliq toʻlovchining hududida oʻtkazishning imkoni boʻlmaganida, soliq auditi soliq organi joylashgan joyda oʻtkaziladi. Bunda soliq auditini oʻtkazish uchun zarur boʻlgan hujjatlar soliq toʻlovchi tomonidan soliq organiga taqdim etiladi.
2-§. Ixtiyoriy tugatilayotgan yuridik shaxslar va faoliyatini toʻxtatgan yakka tartibdagi tadbirkorlarda soliq auditini oʻtkazish xususiyatlari
142. Ixtiyoriy ravishda tugatilayotgan yuridik shaxslar, vakolatxonalar va yakka tartibdagi tadbirkorlarda soliq auditi roʻyxatdan oʻtkazuvchi organning xabarnomasi asosida amalga oshiriladi.
Soliq organida soliq toʻlovchi sifatida hisobga qoʻyilgan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentining doimiy muassasasida soliq auditi uning soliq organida hisobga qoʻyilishiga asos boʻlgan arizada yoki unga ilova qilingan shartnomada koʻrsatilgan muddat tugaganda oʻtkaziladi.
143. Davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan vaqtdan boshlab moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmagan hamda soliq qarzi mavjud boʻlmagan, oxirgi uch yilda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan jami daromadi oʻn milliard soʻmdan oshmagan hamda “Soliq xavfini aniqlash, tahlil qilish va baholash” avtomatlashtirilgan dasturida soliq xavfi darajasi past boʻlgan tijorat tashkilotlarida soliq auditi oʻtkazilmaydi.
(143-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-noyabrdagi 709-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.11.2025-y., 09/25/709/1027-son)
144. Ixtiyoriy ravishda tugatilayotgan soliq toʻlovchida soliq auditi oxirgi soliq auditidan keyingi soliq davrini, biroq soliq auditi oʻtkazilayotgan yildan oldingi uch yildan oshmagan davrni qamrab olishi mumkin.
3-§. Hudud va binolarni koʻzdan kechirish
145. Soliq organlarining bevosita soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi mansabdor shaxslari koʻrsatilgan obyektlar toʻgʻrisidagi aniq maʼlumotlarning tekshirilayotgan shaxs tomonidan taqdim etilgan hujjatlarga asoslangan maʼlumotlarga muvofiqligini aniqlash maqsadida tekshirilayotgan shaxsning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun foydalaniladigan hududlarini yoki binosini yoxud soliq solish obyektlarini koʻzdan kechirish mumkin.
Koʻzdan kechirish davomida suratga olish va videoyozuvlar amalga oshiriladi, hujjatlardan nusxa olinadi yoki tekshirish bilan bogʻlik boshqa harakatlar amalga oshiriladi.
Soliq toʻlovchining talabiga binoan koʻzdan kechirish xolislar ishtirokida amalga oshiriladi.
146. Bevosita soliq auditini oʻtkazuvchi soliq organlari mansabdor shaxslarining tekshirilayotgan shaxsning hududiga yoki binosiga kirishi ushbu mansabdor shaxslar tomonidan xizmat guvohnomalari koʻrsatilgan va soliq organi rahbarining (rahbari oʻrinbosarining) ushbu shaxsning soliq auditini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyrugʻi taqdim etilgan taqdirda amalga oshiriladi.
Soliq organlarining soliq auditini oʻtkazuvchi mansabdor shaxslariga mazkur hududlarga yoki binolarga (bundan turar joy binolari mustasno) kirishiga toʻsqinlik qilingan taqdirda, soliq organining mansabdor shaxsi oʻzi va tekshirilayotgan shaxs tomonidan imzolanadigan dalolatnomani ushbu Nizomga 17-ilovaga muvofiq shaklda tuzadi. Bunday dalolatnoma asosida soliq organi tekshirilayotgan shaxs toʻgʻrisida oʻzida mavjud boʻlgan maʼlumotlar yoki xuddi shunday soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasini mustaqil tarzda aniqlashga haqli.
147. Soliqlarni hisoblash uchun buxgalteriya hujjatlari yoʻqotilgan yoki yoʻq qilingan taqdirda, birinchi navbatda, soliq organlarida mavjud boʻlgan va soliq toʻlovchidan olingan maʼlumotlar oʻrganiladi.
Bunday axborotga quyidagilar kiradi:
soliq toʻlovchining oʻtgan davrlar uchun taqdim etilgan soliq va moliyaviy hisoboti;
davlat soliq xizmati organlariga qonunchilikda belgilangan tartibda axborot taqdim etadigan organlar va tashkilotlardan olingan maʼlumotlar.
(147-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
148. Agar soliq toʻlovchi tomonidan soliqlar hisoblash uchun zarur boʻlgan buxgalteriya hujjatlari yoʻqotilgan yoki yoʻq qilingan yoxud hujjatlar taqdim etilmagan taqdirda soliq organlari mustaqil ravishda soliqlarni yalpi hududiy mahsulot deflyatori miqdorida mos davriga nisbatan hisoblaydi.
Mol-mulk soligʻining hisob-kitobi mol-mulkning qiymati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, amortizatsiya normalari va belgilangan stavkalar asosida amalga oshiriladi.
Yer soligʻi summasining hisob-kitobi yer uchastkasining maydoni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va belgilangan stavkalar asosida amalga oshiriladi.
Suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqning hisob-kitobi foydalanilgan suv hajmi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va belgilangan stavkalar asosida amalga oshiriladi.
149. Soliq toʻlovchi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab bir yil oʻtmagan taqdirda, soliqlarni hisob-kitob qilish orqali hisoblab chiqarish soliq organlarida mavjud boʻlgan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi. Bunday axborotga quyidagilar kiradi:
soliq organlariga qonunchilikda belgilangan tartibda axborot taqdim etadigan organlar va tashkilotlardan olingan maʼlumotlar;
(149-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliq hisobotini muntazam taqdim etadigan va oʻxshash faoliyat bilan shugʻullanadigan soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
150. Qonunchilikda belgilangan tartibda boshqa vakolatli organlar va tashkilotlardan olingan maʼlumotlar asosida soliqlarni hisoblab chiqarish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
(150-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
soliq organlari olingan maʼlumotlar asosida soliqlarning hisobot davriga belgilangan stavkalarini qoʻllagan holda soliq solish obyektini va soliq solinadigan bazani aniqlaydi;
agar olingan maʼlumotlar asosida soliq solish obyektini va soliq solinadigan bazani aniqlash imkoniyati boʻlmagan taqdirda, soliqlar soliq hisobotini muntazam taqdim etadigan va oʻxshash faoliyat bilan shugʻullanadigan soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi axborot asosida hisoblab chiqariladi.
Shunga asosan soliq toʻlovchilarning oʻxshash faoliyati quyidagi oʻxshash koʻrsatkichlardan kelib chiqqan holda aniqlanadi:
faoliyat turi;
foydali qazilmalarning roʻyxati va kavlab chiqarish hajmlari;
ishlab chiqariladigan tovarlarning (xizmatlar koʻrsatish, ishlarni bajarish) roʻyxati va hajmlari, tovar aylanmasi hajmlari;
xizmat koʻrsatiladigan mijozlar, oʻqitilgan shaxslar (bitiruvchilar), amalga oshiriladigan bitimlarda jalb etilgan shaxslar soni;
mehnat shartnomalari boʻyicha, fuqarolik huquqiy tusdagi shartnomalar boʻyicha ishlayotgan shaxslar soni, shuningdek, oʻrtacha oylik mehnatga haq toʻlash fondi;
mahsulot ishlab chiqarish, xizmatlar koʻrsatish va ishlarni bajarish uchun resurslar va xom ashyo isteʼmoli hajmi;
sof foydaning sof tushumga (tovarlar va xizmatlarni realizatsiya qilishda olingan daromad aksiz va qoʻshilgan qiymat soligʻisiz hisoblangan summa) nisbati sifatida aniqlanadigan rentabellik koʻrsatkichi yoki sof foydaning xarajatlarga nisbati kabi rentabellik koʻrsatkichlari;
soliq toʻlovchining joylashgan joyi.
151. Soliq toʻlovchi faqat naqd pulsiz tartibda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bilan shugʻullangan taqdirda, soliqlarni hisob-kitob qilish orqali hisoblab chiqarish realizatsiya qilingan tovarlar (xizmatlar) uchun tushgan mablagʻlar qismida soliq toʻlovchining bank hisobvaraqlari boʻyicha pul mablagʻlarining harakati toʻgʻrisidagi xizmat koʻrsatuvchi bankning axboroti asosida amalga oshiriladi.
152. Faqat chakana savdo, umumiy ovqatlanish va naqd pulga xizmatlar koʻrsatish bilan shugʻullanadigan soliq toʻlovchilar uchun soliq organlari olingan daromadlarni xizmat koʻrsatuvchi banklarning hisobvaraqlariga tushgan naqd pul tushumi maʼlumotlari asosida aniqlaydi.
153. Mehnatga haq toʻlash fondini hisob-kitob qilish orqali aniqlash moliyaviy-xoʻjalik faoliyati natijalaridan qatʼi nazar, oʻxshash soliq toʻlovchilarda ishchi-xodimlar soni va tarkib topgan oʻrtacha oylik ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.
154. Tekshirilayotgan shaxs koʻrsatilgan dalolatnomani imzolashni rad etgan taqdirda, mazkur dalolatnomaga tegishli qayd kiritiladi.
Soliq auditini oʻtkazuvchi shaxsga hududlarga yoki binolarga (bundan turar joy binolari mustasno) kirishiga toʻsqinlik qilingan yoki soliq toʻlovchi roʻyxatga olish maʼlumotlarida koʻrsatilgan manzilida joylashmagan taqdirda, soliq organlari Soliq kodeksining 111-moddasiga muvofiq soliq toʻlovchining bankdagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni oʻn ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga toʻxtatib turishi mumkin.
155. Hudud va binolarni koʻzdan kechirish uchun ularga kirishga toʻsqinlik qilingan holat boʻyicha dalolatnoma tuzilganidan keyin soliq toʻlovchi tomonidan hudud va binolarga kirishga ruxsat berilgan taqdirda, soliq toʻlovchining banklardagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qaror bekor qilinadi hamda koʻzdan kechirish belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
156. Hudud va binolarni koʻzdan kechirish natijasida ushbu Nizomga 18-ilovaga muvofiq shaklda bayonnoma tuziladi.
157. Agar mazkur soliq solish bilan bogʻliq obyektlar boshqa viloyat hududida joylashgan taqdirda, ushbu obyektlarni koʻzdan kechirish, mol-mulkni inventarizatsiyadan oʻtkazish hamda savdo qoidalariga rioya qilinishini nazorat qilish soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi soliq organi mansabdor shaxsining murojaati asosida obyekt joylashgan joydagi soliq organi rahbarining (oʻrinbosarining) buyrugʻiga binoan amalga oshiriladi.
4-§. Hujjatlarni talab qilib olish
158. Soliq auditini oʻtkazuvchi shaxs soliq toʻlovchidan soliq auditi uchun zarur boʻlgan hujjatlarni talab qilib olishga haqli. Bunda soliq toʻlovchiga ushbu Nizomga 19-ilovaga muvofiq shaklda rasmiylashtirilgan hujjatlarni taqdim etish toʻgʻrisidagi talabnoma yuboriladi.
Talabnoma soliq toʻlovchiga (uning vakiliga) shaxsan imzo qoʻydirgan holda topshiriladi. Agar talabnomani mazkur usulda topshirish imkoni boʻlmasa, soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi yoki pochta orqali buyurtma xat bilan joʻnatiladi.
159. Soliq auditi davomida talab qilingan hujjatlar talabnoma olingan kundan eʼtiboran besh ish kuni mobaynida taqdim etiladi. Agar tekshirilayotgan shaxs talab qilinayotgan hujjatlarni ushbu muddatda taqdim etish imkoniga ega boʻlmasa, u soliq auditini oʻtkazuvchi shaxsni bu haqida yozma ravishda xabardor qiladi.
Soliq toʻlovchi talab qilingan hujjatlarni belgilangan muddatlarda taqdim etishning imkoni yoʻqligi toʻgʻrisida uning sabablari koʻrsatilgan yozma shakldagi xabarnomani talabnoma olingan kundan keyingi kun davomida yuborishi kerak. Ushbu xabarnomada soliq toʻlovchi talab qilingan hujjatlarni taqdim eta olishi mumkin boʻlgan muddatlar koʻrsatilishi lozim.
160. Soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) soliq toʻlovchidan xabarnomani olgan kundan eʼtiboran ikki kun mobaynida ushbu xabarnoma asosida hujjatlarni taqdim etish muddatlarini uzaytirish yoki muddatlarni uzaytirishni rad etishga haqli boʻlib, bu haqida alohida qaror chiqaradi.
161. Tekshirilayotgan shaxsning talab qilinayotgan hujjatlarni taqdim etishni rad etganligi soliq organining mansabdor shaxsi tomonidan ushbu Nizomga 20-ilovaga muvofiq shaklda tuziladigan bayonnomada qayd etiladi.
Tekshirilayotgan shaxs bayonnomani imzolashni rad etgan taqdirda, bu haqida tegishli qayd kiritiladi. Koʻrsatilgan hujjatlarni taqdim etish soliq toʻlovchi tomonidan rad etilganligi yoki belgilangan muddatlarda taqdim etilmaganligi ushbu hujjatlarni olib qoʻyish uchun asos boʻladi.
162. Soliq auditi jarayonida soliq organlariga tekshirilayotgan shaxsning kameral yoki sayyor soliq tekshiruvlari oʻtkazilganda oldin taqdim etilgan hujjatlarni, shuningdek, soliq monitoringini oʻtkazish jarayonida tasdiqlangan koʻchirma nusxalar shaklida taqdim etilgan hujjatlarni tekshirilayotgan shaxsdan talab qilib olishga haqli emas.
Agar hujjatlar oldin soliq organiga asl nusxalar tarzida taqdim etilib, keyinchalik tekshirilayotgan shaxsga qaytarilgan boʻlsa, shuningdek, soliq organiga taqdim etilib, bartaraf etib boʻlmaydigan kuch holatlari oqibatida yoʻqotilgan taqdirda, hujjatlar tekshirilayotgan shaxsdan qayta talab qilib olinishi mumkin.
5-§. Uchinchi shaxslardan hujjatlarni (axborotni) talab qilib olish
163. Soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi shaxs soliq toʻlovchining faoliyatiga taalluqli hujjatlarga (axborotga) ega boʻlgan kontragentdan yoki boshqa shaxslardan ushbu hujjatlarni (axborotni) talab qilib olishga haqli.
164. Agar tekshirilayotgan soliq toʻlovchining faoliyatiga taalluqli hujjatlarni (axborotni) boshqa hududda hisobda turgan soliq toʻlovchidan (uchinchi shaxsdan) olish talab etilsa, soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi soliq organi tegishli hujjatlarni (axborotni) talab qilib olish toʻgʻrisida soliq toʻlovchi (uchinchi shaxs) hisobda turgan joydagi soliq organiga topshiriqnoma yuboradi. Bunda topshiriqnomada soliq nazoratining qaysi tadbirini oʻtkazish chogʻida hujjatlarni (axborotni) taqdim etish zarurati yuzaga kelganligi koʻrsatiladi, muayyan bitimga taalluqli axborot talab qilib olinayotganda esa ushbu bitimni identifikatsiyalash imkonini beruvchi maʼlumotlar koʻrsatiladi.
Topshiriqnoma olingan kundan eʼtiboran uch ish kuni mobaynida hujjatlar (axborot) qaysi shaxsdan talab qilinayotgan boʻlsa, oʻsha shaxsning hisobda turgan joyidagi soliq organi tomonidan uchinchi shaxsga talabnoma yuboriladi.
Talabnomaga hujjatlarni (axborotni) talab qilib olish toʻgʻrisidagi topshiriqnomaning koʻchirma nusxasi ilova qilinadi.
165. Talabnomani olgan shaxs talabnoma olingan kundan eʼtiboran besh ish kuni mobaynida uni bajaradi yoki talab qilib olinayotgan hujjatlarga (axborotga) ega emasligini xabar qiladi.
Agar talab etiladigan hujjatlarni (axborotni) mazkur muddatda taqdim etish imkoni boʻlmasa, soliq organi uchinchi shaxsning iltimosnomasiga koʻra ushbu hujjatlarni (axborotni) taqdim etish muddatini uzaytirishga haqli.
6-§. Hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish
166. Soliq auditini oʻtkazuvchi shaxs soliqlarni hisoblab chiqarish bilan bogʻliq hujjatlarni, buyumlarni va elektron axborotni saqlovchi jismlarni (soliqqa oid axborotni saqlovchi moslamalar, shu jumladan, kompyuterning qattiq diski, noutbuklar va boshqalar) Soliq kodeksining 148-moddasida belgilangan tartibda olib qoʻyishga haqli.
167. Hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlar quyidagi hollarda olib qoʻyiladi:
soliq auditini oʻtkazish jarayonida hujjatlarni taqdim etish soliq toʻlovchi tomonidan rad etilgan yoki belgilangan muddatlarda taqdim etilmaganda;
hujjatlarning koʻchirma nusxalari yetarli boʻlmasa hamda soliq organlarida hujjatlarning asl nusxalari yoʻq qilinishi, yashirilishi, oʻzgartirilishi yoki almashtirib qoʻyilishi mumkinligi toʻgʻrisida taxmin qilish uchun yetarlicha asoslar mavjud boʻlganda.
168. Olib qoʻyilgan hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlar saqlash zarurati tugagunga qadar saqlab turiladi.
Soliq auditi uchun ahamiyati boʻlmagan hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlar soliq auditini oʻtkazuvchi shaxs tomonidan koʻzdan kechirib boʻlganidan keyin egalariga darhol qaytarib beriladi.
Qaytarilgan hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlar soliq toʻlovchidan qabul qilib olganligini toʻgʻrisida tilxat olinadi.
169. Hujjatlarning asl nusxalari olib qoʻyilganda soliq organlari ularning saqlanishini taʼminlashi shart.
170. Hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlarni olib qoʻyish ushbu Nizomga 21-ilovaga muvofiq shakldagi soliq auditini oʻtkazuvchi shaxsning asoslangan qarori asosida amalga oshiriladi.
171. Hujjatlar va elektron axborotni saqlovchi jismlarni tungi paytda (soat 23.00 dan 06.00 ga qadar boʻlgan vaqt oraligʻida) olib qoʻyishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Soliq tekshiruvi predmetiga aloqasi boʻlmagan hujjatlar va buyumlar olib qoʻyilmaydi.
172. Hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlarni olib qoʻyish hujjatlari va elektron axborotni saqlovchi jismlari olib qoʻyilayotgan shaxslar ishtirokida videotasvirga olish qurilmalaridan foydalanish vositasida amalga oshiriladi, bunday imkoniyat mavjud boʻlmaganda esa — xolislar ishtirokida amalga oshiriladi. Barcha olib qoʻyiladigan hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlar xolislarga hamda olib qoʻyishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga koʻrsatiladi va zarur boʻlgan taqdirda olib qoʻyilgan joyda oʻraladi.
(172-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-avgustdagi 471-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.08.2022-y., 09/22/471/0767-son)
173. Hujjatlar, buyumlar va elektron axborotni saqlovchi jismlarni olib qoʻyish toʻgʻrisida ushbu Nizomga 22-ilovaga muvofiq shaklda bayonnoma tuziladi va uning koʻchirma nusxasi soliq toʻlovchiga imzo qoʻydirilgan holda taqdim etiladi.
174. Soliq toʻlovchi bayonnomani olishdan bosh tortsa, bayonnomaga tegishli yozuv kiritiladi va bir nusxasi soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yoki pochta orqali buyurtma xat bilan yuboriladi.
7-§. Inventarizatsiyani oʻtkazish tartibi
175. Tekshirilayotgan soliq toʻlovchida soliq auditini oʻtkazish jarayonida soliq organlarining mansabdor shaxslari mol-mulkning haqiqatda mavjudligini aniqlash, haqiqatda mavjud mol-mulkni buxgalteriya hisobi maʼlumotlari bilan qiyoslash, majburiyatlar hisobda toʻgʻri aks ettirilganligi yuzasidan inventarizatsiya tayinlash va oʻtkazish huquqiga ega.
176. Joylashgan joyi va barcha turdagi moliyaviy majburiyatlaridan qatʼi nazar, soliq toʻlovchining barcha mol-mulki inventarizatsiya qilinishi kerak.
Shuningdek, ishlab chiqarish zaxiralari va soliq toʻlovchiga qarashli boʻlmagan, biroq buxgalteriya hisobida qayd etilgan (masʼuliyatli saqlashda boʻlgan, ijaraga olingan, qayta ishlash uchun olingan) boshqa turdagi mol-mulk, shuningdek, biror-bir sababga koʻra hisobga olinmagan mol-mulk inventarizatsiya qilinishi lozim.
177. Inventarizatsiyani oʻtkazish uchun soliq organi rahbari (rahbar oʻrinbosari) ushbu Nizomga 23-ilovaga muvofiq shaklda buyruq chiqaradi, unda uni amalga oshirish uchun asoslar va maxsus inventarizatsiya komissiyasining tarkibi, shu jumladan, soliq organlarining mansabdor shaxslari, jalb qilingan mutaxassislar va soliq toʻlovchining ishchi-xodimlari (kelishilgan xolda) koʻrsatiladi.
(177-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-maydagi 255-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.05.2022-y., 09/22/255/0412-son)
178. Maxsus inventarizatsiya komissiyasi aʼzolari quyidagilar uchun javobgar:
a) inventarizatsiyani oʻz vaqtida oʻtkazish va uni oʻtkazish tartibiga rioya qilishga;
b) hisob-kitoblarda tekshirilayotgan asosiy vositalar, tovar-moddiy boyliklar, pul mablagʻlari va vositalarning haqiqatdagi qoldiqlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar roʻyxatga toʻliq va aniq qayd etilishiga;
v) tovar-moddiy boyliklarning ular narxi belgilanadigan farqlovchi belgilari (turi, navi, rusumi, hajmi, preyskurant boʻyicha tartib raqami, artikuli va h.k.) roʻyxatda toʻgʻri koʻrsatilishiga;
g) belgilangan tartibga muvofiq inventarizatsiya materiallari toʻgʻri va oʻz vaqtida rasmiylashtirilishiga.
Mol-mulkning haqiqatda mavjudligini tekshirishni boshlashdan oldin inventarizatsiya komissiyasi inventarizatsiya paytidagi eng soʻnggi kirim-chiqim hujjatlarini yoki moddiy vositalar va pul mablagʻlari harakati toʻgʻrisidagi hisobotlarni olishi kerak.
Soliq toʻlovchining mansabdor shaxsi hisobotlarga ilova qilingan barcha kirim-chiqim hujjatlariga “inventarizatsiyagacha ...da (sana)” deb koʻrsatgan holda viza qoʻyadi, bu esa hisob maʼlumotlari boʻyicha inventarizatsiyani boshlash paytida mol-mulk qoldiqlarini aniqlash uchun asos boʻlib xizmat qilishi lozim.
Soliq toʻlovchining moddiy javobgar shaxslari inventarizatsiya boshlanishiga qadar mol-mulkka doir barcha kirim-chiqim hujjatlari buxgalteriya yoki komissiyaga topshirilgani va ular javobgarligiga olingan barcha boyliklar kirim qilingani, chiqib ketganlari esa chiqimga hisobdan oʻchirilgani toʻgʻrisida tilxat beradilar. Mol-mulkni sotib olishga hisobot beriladigan summalari yoki uni olish uchun ishonchnomalari boʻlgan shaxslar ham shunday tilxat beradilar.
179. Agar mol-mulkni inventarizatsiya qilish bir necha kun mobaynida oʻtkazilsa, moddiy boyliklar saqlanayotgan xona maxsus inventarizatsiya komissiyasi ketayotganida muhrlanishi kerak. Maxsus inventarizatsiya komissiyalari ishida tanaffus boʻlganda (tushlik vaqti, tunda, boshqa sabablarga koʻra) roʻyxatlar inventarizatsiya oʻtkazilayotgan yopiq xonadagi yashikda (javon, seyfda) saqlanishi shart.
180. Tovar-moddiy boyliklarning haqiqatda mavjudligini tekshirishga kirishishdan oldin maxsus inventarizatsiya komissiyasi:
yordamchi binolar, yertoʻlalar va boyliklar saqlanadigan, alohida kirish-chiqish eshiklari boʻlgan boshqa joylarni plombalashi;
ogʻirlikni oʻlchaydigan barcha asboblar sozlanganini tekshirishi va ularni tamgʻalashning belgilangan muddatlariga rioya qilishi shart.
181. Toʻsatdan oʻtkaziladigan inventarizatsiyada barcha tovar-moddiy boyliklar maxsus inventarizatsiya komissiyasi hozirligida, qolgan hollarda esa — oldindan tayyorlab qoʻyiladi. Boyliklar guruhlarga boʻlinishi, navlarga ajratilishi va ular miqdorini sanash uchun qulay boʻlgan maʼlum tartibda nomlari, navlari, hajmlari boʻyicha joylashtirilishi kerak.
182. Asosiy vositalar, xom ashyo, materiallar, tayyor mahsulot, tovarlar, pul mablagʻlari va boshqa boyliklarni inventarizatsiya qilish ularning har bir joylashgan joyi va ana shu boyliklarni saqlayotgan javobgar shaxs boʻyicha oʻtkaziladi.
Haqiqatdagi qoldiqlarni tekshirish soliq toʻlovchining moddiy javobgar shaxslarining (kassirlar, xoʻjalik, savdo korxonasi, omborxona, tayyorlov punkti va hokazolar mudirlari) albatta ishtirok etishi bilan amalga oshiriladi.
Inventarizatsiya paytida boyliklarning mavjudligi albatta sanash, tarozida tortish, oʻlchash yoʻli bilan aniqlanadi.
Yetkazib beruvchining ochilmagan oʻramida saqlanayotgan materiallar va tovarlar boʻyicha ushbu boyliklar miqdori, istisno tariqasida, hujjatlar asosida, ushbu boyliklar bir qismini albatta naturada (tanlab olib) tekshirish bilan aniqlanishi mumkin. Qoplanmagan mahsulotlar ogʻirligi (yoki hajmi)ni oʻlchash va texnik hisob-kitoblar asosida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi; oʻlchash dalolatnomalari va hisob-kitoblar roʻyxatga ilova qilinadi. Tarozida tortiladigan koʻp miqdordagi tovarlarni inventarizatsiya qilish tarozida tortish qaydnomalarini ishchi inventarizatsiya komissiyasining aʼzolaridan biri va moddiy javobgar shaxs yuritadi. Ish kuni oxirida (yoki tarozida tortish tugagach) ana shu qaydnomalar maʼlumotlari solishtiriladi va chiqarilgan yakun inventarizatsiya roʻyxatiga qayd etiladi. Tarozida tortish qaydnomalari roʻyxatga ilova qilinadi.
183. Inventarizatsiya qilinadigan boyliklar va obyektlarning nomlari va ularning miqdori roʻyxatlarda nomenklatura boʻyicha va hisobda qabul qilingan oʻlchov birliklarida koʻrsatiladi.
184. Roʻyxatlarga maxsus inventarizatsiya komissiyasining barcha aʼzolari va moddiy javobgar shaxslar imzo chekadilar. Roʻyxat oxirida moddiy javobgar shaxslar komissiya boyliklarni ularning hozirligida tekshirganini, komissiya aʼzolariga nisbatan hech qanday daʼvolar yoʻqligi va roʻyxatda sanalgan boyliklar masʼuliyatli saqlashga qabul qilinganini tasdiqlaydigan tilxatga imzo chekadilar.
Boyliklarning haqiqatda mavjudligini tekshirish paytida moddiy javobgar shaxslar oʻzgargan taqdirda boyliklarni qabul qilgan shaxs inventarizatsiya roʻyxatlariga ularni olganligi, topshirgan shaxslar esa ularni topshirganligi xususida imzo chekadilar.
Xoʻjalikka tegishli boʻlmagan, biroq unda joylashgan boyliklarga alohida roʻyxatlar tuziladi.
185. Inventarizatsiya roʻyxatlari texnik vositalar, axborot tizimi va axborot texnologiyalaridan foydalangan holda hamda qoʻlda toʻldirilishi mumkin.
186. Maxsus inventarizatsiya komissiyasi tovar-moddiy boyliklarni inventarizatsiya qilish bilan bir vaqtda xoʻjalik yurituvchi subyektning buxgalteriyasi tegishli barcha schyotlar boʻyicha yozuvlarni korrespondensiyalanuvchi schyotlar bilan qiyoslagan holda tekshirishi kerak.
Masalan, asosiy vositalar boʻyicha (kapital mablagʻlarning tegishli schyotlari bilan solishtirilgan holda) foydalanishga qabul qilingan barcha obyektlar hisobga olingan-olinmagani; tovar-moddiy boyliklar boʻyicha — barcha kelib tushgan boyliklar kirim qilingan-qilinmagani, chiqib ketganlari esa hisobdan oʻchirilgani va unda aks ettirilgani, tugallanmagan ishlab chiqarish boʻyicha — barcha xarajatlar chiqarilgan mahsulotga hisobdan oʻchirilgan-oʻchirilmagani va hokazolar aniqlanishi zarur.
187. Asosiy vositalarni inventarizatsiya qilishdan oʻtkazayotganda komissiya majburiy tartibda obyektlarni naturada koʻzdan kechiradi va inventarizatsiya roʻyxatlariga ularning toʻliq nomi, vazifasi, inventar raqamlari va asosiy texnik yoki foydalanish koʻrsatkichlarini qayd etadi.
Hisobga qabul qilinmagan obyektlar, shuningdek, hisob registrlarida ularni tavsiflaydigan maʼlumotlar boʻlmagan yoki notoʻgʻri maʼlumotlar koʻrsatilgan obyektlar aniqlangan taqdirda, komissiya inventarizatsiya roʻyxatiga ana shu obyektlar boʻyicha yetishmaydigan yoki toʻgʻri maʼlumotlarni va texnik koʻrsatkichlarni kiritishi kerak, masalan: binolar boʻyicha — ularning vazifasi, ularni qurishda ishlatilgan asosiy materiallar, hajmi (tashqi yoki ichki tomondan oʻlchab), maydoni (umumiy foydali maydoni), qavatlar soni (yertoʻla, yarim yertoʻla va hokazolarsiz), qurilgan yili va hokazolar; kanallar boʻyicha — uzunligi, chuqurligi va eni (tubi va yuzasi boʻyicha), sunʼiy inshootlar, tubi va yonlarini mahkamlash materiallari, koʻpriklar boʻyicha — joylashgan joyi, materiallar turi va asosiy oʻlchamlari; yoʻllar boʻyicha — yoʻl turi (tosh yoʻl, profilli yoʻl), uzunligi, qoplash materiallari va mashina qatnaydigan eni va hokazolar koʻrsatilishi kerak.
Inventarizatsiyada aniqlangan hisobga olinmagan obyektlarni baholash joriy qiymat boʻyicha oʻtkazilishi, eskirish esa obyektlarning haqiqiy texnik holati boʻyicha belgilanishi, bunda baholash va eskirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar tegishli dalolatnomalar bilan rasmiylashtirilishi kerak.
Maxsus inventarizatsiya komissiyasi inventarizatsiya vaqtida aniqlangan hisobga olinmagan obyektlar qachon va kimning farmoyishi bilan barpo etilganini, ularni barpo etish xarajatlari hisobdan chiqarilganini aniqlashi va buni bayonnomada aks ettirishi shart.
Asosiy vositalar roʻyxatga obyektning asosiy vazifasiga muvofiq nomlari boʻyicha qayd etiladi. Agar obyekt tiklangan, taʼmirlangan, kengaytirilgan yoki qayta jihozlangan va buning oqibatida uning asosiy vazifasi oʻzgargan boʻlsa, u roʻyxatga yangi vazifasiga muvofiq keladigan nom bilan kiritiladi.
Agar maxsus inventarizatsiya komissiyasi kapital tusda qilingan ishlar (qavat qurish, yangi xonalar qurish va hokazolar) yoki imorat va inshootlarni qisman tugatish (ayrim konstruktiv unsurlarni buzish) buxgalteriya hisobida aks ettirilmagan deb topsa, u tegishli hujjatlar boʻyicha obyekt dastlabki qiymatining koʻpayish yoki kamayish summasini aniqlashi va roʻyxatda qilingan oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni keltirishi kerak.
188. Mashinalar, uskunalar va kuch qurilmalari inventarizatsiya roʻyxatlariga yakka tartibda, inventar raqami, tayyorlagan zavodi, chiqarilgan yili, vazifasi, quvvatlari va hokazolar koʻrsatilgan holda kiritiladi.
Bir vaqtda bir sex yoki boʻlimga joylashtirilgan va guruh hisobining namunaviy inventar varaqchasida qayd etiladigan bir xil qiymatdagi xoʻjalik anjomlari, asboblar, dastgohlar va hokazo bir turdagi buyumlar inventarizatsiya roʻyxatlarida nomlari boʻyicha keltirilib, ushbu buyumlar miqdori koʻrsatiladi.
Asosiy vositalarning inventar obyektlariga berilgan raqamlar, qoidaga koʻra, oʻzgarmasligi kerak. Obyektlar oʻzlarining texnik-ishlab chiqarish vazifasiga koʻra kiritilishi kerak boʻlgan asosiy vositalar guruhidan boshqa guruhga xato ravishda kiritilgan hollarda, shuningdek, notoʻgʻri raqam qoʻyilganligi aniqlangan hollarda raqamlar oʻzgartirilishi mumkin.
189. Foydalanishga yaroqsiz va tiklab boʻlmaydigan asosiy vositalar inventarizatsiya roʻyxatiga kiritilmaydi. Ana shu obyektlarga inventarizatsiya komissiyasi alohida roʻyxat tuzib, ularni foydalanishga topshirish vaqti va ushbu obyektlarni yaroqsiz holga keltirgan sabablar (shikastlanish, toʻliq eskirish va hokazolar) koʻrsatiladi. Bunday obyektlarni hisobdan chiqarish umumiy belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
190. Oʻzining asosiy vositalarini inventarizatsiya qilish bilan bir qatorda ijaraga olingan va masʼuliyatli saqlashda boʻlgan asosiy vositalar ham tekshiriladi.
Koʻrsatilgan obyektlar boʻyicha alohida roʻyxat tuziladi, unda ana shu obyektlar masʼuliyatli saqlash yoki ijaraga qabul qilinganligini tasdiqlaydigan hujjatlarga havola beriladi.
191. Nomoddiy aktivlarni inventarizatsiya qilishda quyidagilar tekshirilishi zarur:
soliq toʻlovchining ulardan foydalanishga doir huquqlarini tasdiqlaydigan hujjatlarning mavjudligi;
nomoddiy aktivlar balansda toʻgʻri va oʻz vaqtida aks ettirilganligi.
192. Moliyaviy qoʻyilmalarni inventarizatsiya qilishda qimmatli qogʻozlarga doir haqiqatdagi xarajatlar va boshqa soliq toʻlovchining ustav kapitallari, shuningdek, boshqa soliq toʻlovchilarga berilgan qarzlar tekshiriladi.
193. Qimmatli qogʻozlarning haqiqatda mavjudligi tekshirilganda quyidagilar aniqlanadi:
qimmatli qogʻozlar toʻgʻri rasmiylashtirilgani;
qimmatli qogʻozlar butligi;
qimmatli qogʻozlar boʻyicha olingan daromadlarning buxgalteriya hisobida oʻz vaqtida va toʻliq aks ettirilishi.
194. Soliq toʻlovchida qimmatli qogʻozlar saqlanganida ularni inventarizatsiya qilish kassadagi pul mablagʻlarini inventarizatsiya qilish bilan bir vaqtda oʻtkaziladi.
195. Qimmatli qogʻozlarni inventarizatsiya qilish alohida emitentlar boʻyicha oʻtkazilib, dalolatnomada nomi, seriyasi, raqami, nominal va haqiqiy qiymati, uzish muddatlari va umumiy summasi koʻrsatiladi.
196. Maxsus tashkilotlarga (depozitariy bank — qimmatli qogʻozlarni saqlaydigan maxsus joy va h.k.) saqlash uchun topshirilgan qimmatli qogʻozlarni inventarizatsiya qilish soliq toʻlovchining buxgalteriya hisobida tegishli schyotlarida qayd etilgan summalar qoldiqlarini ushbu maxsus tashkilotlar koʻchirmalari maʼlumotlari bilan solishtirishdan iborat boʻladi.
197. Boshqa tashkilotlarning ustav kapitallariga moliyaviy qoʻyilmalar, shuningdek, boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarga berilgan qarzlar inventarizatsiya paytida hujjatlar bilan tasdiqlanishi kerak.
198. Tovar-moddiy boyliklarni inventarizatsiya qilish, qoidaga koʻra, mazkur xonada boyliklarning joylashish tartibida bajarilishi kerak. Inventarizatsiya vaqtida bir turdagi tovar-moddiy boyliklardan boshqasiga tartibsiz oʻtishga yoʻl qoʻyib boʻlmaydi.
Tovar-moddiy boyliklar turli alohida xonalarda bitta moddiy javobgar shaxsda saqlanganda inventarizatsiya qilish saqlash joylari boʻyicha ketma-ketlikda oʻtkaziladi. Boyliklar tekshirilganidan keyin xona eshigi plombalanadi va komissiya ishlash uchun keyingi xonaga oʻtadi.
199. Tovar-moddiy boyliklar inventarizatsiya roʻyxatiga har bir nom boʻyicha kiritiladi, bunda nomenklatura raqami, turi, guruhi, artikuli, navi va miqdori koʻrsatiladi.
200. Maxsus inventarizatsiya komissiyasi raisi yoki uning topshirigʻiga koʻra komissiya aʼzolari ombor (omborxona) mudiri va boshqa moddiy javobgar shaxslar hozirligida tovar-moddiy boyliklarning haqiqatda mavjudligini ularni albatta sanash, tarozida tortish yoki qayta oʻlchash yoʻli bilan tekshiradilar. Roʻyxatlarga boyliklar qoldigʻi haqidagi maʼlumotlarni moddiy javobgar shaxslar ogʻzidan yoki haqiqatda mavjudligini tekshirmasdan turib hisob maʼlumotlari boʻyicha qayd etish qatʼiyan taqiqlanadi.
201. Inventarizatsiya vaqtida olinadigan tovar-moddiy boyliklar moddiy javobgar shaxslar tomonidan inventarizatsiya komissiyasi aʼzolari hozirligida qabul qilinadi va inventarizatsiyadan soʻng reyestr yoki tovar hisoboti boʻyicha kirim qilinadi. Ushbu tovar-moddiy boyliklar “Inventarizatsiya paytida tushgan tovar-moddiy boyliklar” nomi bilan alohida roʻyxatga kiritiladi. Roʻyxatda ular qachon, kimdan tushgani, kirim hujjatining sanasi va raqami, nomi, miqdori, narxi va summasi koʻrsatiladi. Ayni vaqtda kirim hujjatida inventarizatsiya komissiyasi raisining imzosi bilan ana shu boyliklar qayd etilgan roʻyxat sanasiga havola qilgan holda “inventarizatsiyadan soʻng” belgisi qoʻyiladi.
202. Inventarizatsiya uzoq vaqt oʻtkazilgan taqdirda favqulodda hollarda va faqat xoʻjalik yurituvchi subyekt rahbari va bosh buxgalterining yozma ruxsati bilan inventarizatsiya jarayonida tovar-moddiy boyliklar moddiy javobgar shaxslarga inventarizatsiya komissiyasi aʼzolari hozirligida berilishi mumkin.
Ushbu boyliklar “Inventarizatsiya paytida berilgan tovar-moddiy boyliklar” deb nomlangan alohida inventar roʻyxatiga kiritiladi. Bu yozuv inventarizatsiya paytida tushgan tovar-moddiy boyliklarga oid hujjatlarga oʻxshab rasmiylashtirilishi kerak. Chiqim hujjatlarida inventarizatsiya komissiyasi raisining imzosi bilan belgi qoʻyiladi.
203. Boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarga tegishli boʻlgan va masʼuliyatli saqlanishda boʻlgan tovar-moddiy boyliklar oʻzining tovar-moddiy boyliklari bilan bir vaqtda inventarizatsiya qilinadi. Ana shu boyliklarga alohida inventarizatsiya roʻyxati tuziladi, unda ushbu boyliklarni masʼuliyatli saqlashga qabul qilingani tasdiqlanadigan tegishli hujjatlarga havola beriladi.
204. Yoʻlda boʻlgan, yuklab joʻnatilgan, xaridorlar tomonidan haqi muddatida toʻlanmagan, boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlar omborlarida boʻlgan tovar-moddiy boyliklarni inventarizatsiya qilish tegishli schyotlarda koʻrsatilgan summalarning asosliligini sinchiklab tekshirishni oʻz ichiga oladi.
Ushbu tovar-moddiy boyliklarni (yoʻldagi, yuklab joʻnatilgan va hokazo tovarlar) hisobga olish schyotlarida tegishlicha rasmiylashtirilgan hujjatlar bilan tasdiqlangan summalargina qolishi mumkin:
yoʻlda boʻlganlari boʻyicha — tovar yetkazib beruvchilarning schyot — toʻlov talabnomalari yoki ularning oʻrnini bosadigan hujjatlar bilan;
yuklab joʻnatilganlari boʻyicha — xaridorlar taqdim etgan hisobvaraq-fakturalar nusxalari va toʻlov talabnomalari nusxalari bilan;
toʻlash muddati oʻtgan hujjatlar boʻyicha esa — bank muassasasining kartotekalarda toʻlov talabnomalari mavjudligini albatta tasdiqlashi bilan;
boshqa tashkilotlarning omborlarida joylashganlari boʻyicha — inventarizatsiya qilish sanasiga yaqin boʻlgan sanaga qayta rasmiylashtirilgan saqlangan tilxatlar bilan;
bitta shahardagi tovar yetkazib beruvchilarning omborlarida boʻlganlari boʻyicha — inventarizatsiya qilishni oʻtkazish sanasida qayta rasmiylashtirilgan saqlangan tilxatlar bilan.
Ushbu schyotlar (talabnomalar) boshqa korrespondensiyalanuvchi schyotlar bilan oldindan solishtirilishi kerak.
205. Yoʻlda boʻlgan, yuklab joʻnatilgan, xaridorlar tomonidan muddatida toʻlanmagan va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarning omborlarida boʻlgan tovar-moddiy boyliklarga alohida-alohida inventarizatsiya roʻyxatlari (dalolatnomalar) tuziladi.
Yoʻlda boʻlgan tovar-moddiy boyliklarga doir roʻyxatlarda har bir joʻnatma boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi: nomi (hujjat boʻyicha), miqdori va qiymati (hisob maʼlumotlariga binoan), yuklab joʻnatish sanasi, shuningdek, ushbu boyliklar tegishli schyotlarda hisobga olinishiga asos boʻlgan hujjatlarning roʻyxati va raqamlari. Bunda belgilangan muddatda tushmagan hamda hisobda yoʻldagi materiallar va tovarlar sifatida qayd etilgan yuklar boʻyicha ularni qidirib topish uchun qanday choralar koʻrilganligini tekshirish zarur.
206. Yuklab joʻnatilgan va xaridorlar haqini muddatida toʻlamagan tovar-moddiy boyliklarga doir roʻyxatlarda har bir alohida joʻnatma boʻyicha xaridorning nomi, tovar-moddiy boyliklarning nomi, yuklab joʻnatish sanasi, hisobvaraq-faktura yozilgan sana, hisobvaraq-fakturaning raqami va hisobvaraq-fakturaga doir summa keltiriladi.
207. Xoʻjalik yurituvchi boshqa subyektlarning omborlarida saqlanayotgan tovar-moddiy boyliklar roʻyxatlarga ushbu boyliklar masʼuliyatli saqlashga topshirilganligini tasdiqlaydigan hujjatlar asosida kiritiladi. Ushbu boyliklarga doir roʻyxatlarda ularning nomi, miqdori, navi, haqiqatdagi qiymati (hisob hujjatlari boʻyicha), yukni saqlashga qabul qilish sanasi, saqlash joyi, hujjatlarning raqamlari va sanasi koʻrsatiladi.
Ushbu boyliklar masʼuliyatli saqlanishida boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlardan inventarizatsiya roʻyxatlarining nusxalari olinganda komissiya boyliklarning haqiqatda mavjudligini (inventarizatsiya roʻyxatlari nusxalarining maʼlumotlari asosida) hujjatlarga binoan belgilangan miqdor bilan taqqoslaydi.
208. Boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarda qayta ishlashda boʻlgan tovar-moddiy boyliklarga doir roʻyxatlarda qayta ishlovchi korxonaning nomi, boyliklar nomi, miqdori, hisob maʼlumotlari boʻyicha haqiqiy qiymati, boyliklarni qayta ishlashga berish sanasi, hujjatlarning raqamlari va sanasi koʻrsatiladi.
209. Foydalanishda boʻlgan arzon baholi va tez eskiruvchan buyumlar ular joylashgan joy va masʼuliyatli saqlanishida boʻlgan shaxslar boʻyicha inventarizatsiya qilinadi.
Inventarizatsiya qilish har bir buyumni koʻzdan kechirish yoʻli bilan oʻtkaziladi. Inventarizatsiya roʻyxatlariga arzon baholi va tez eskiruvchan buyumlar buxgalteriya hisobida qabul qilingan nomenklaturaga muvofiq nomlari boʻyicha kiritiladi.
Shaxsan foydalanish uchun xodimlarga berilgan arzon baho va tez eskiruvchan buyumlar inventarizatsiya qilinganda guruhli inventarizatsiya roʻyxatlarini tuzishga yoʻl qoʻyiladi, ularda ushbu buyumlar uchun masʼul boʻlgan, ularga shaxsiy varaqchalar ochilgan shaxslar koʻrsatilib, roʻyxatlarda tilxatga imzo chektiriladi.
Roʻyxatlarda buyumlarning dastlabki qiymati koʻrsatiladi.
Yuvish va tuzatishga yuborilgan maxsus kiyim (korjoma) va sochiq-dasturxonlar inventarizatsiya roʻyxatiga maishiy xizmat koʻrsatish korxonalarining qaydnoma-yukxatlari yoki kvitansiyalari asosida yozilishi kerak.
Yaroqsiz holga kelgan va hisobdan oʻchirilmagan arzonbaho va tez eskiruvchan buyumlarga ishchi inventarizatsiya komissiyasi tomonidan belgilangan shaklda dalolatnomalar tuzilib, foydalanish vaqti, yaroqsiz boʻlish sabablari, ushbu buyumlardan xoʻjalik maqsadlarida foydalanish imkoniyatlari koʻrsatiladi.
210. Idish roʻyxatlarga turlari, maqsadli vazifasi va sifat holatiga (yangi, ishlatilgan, tuzatishni taqozo etadigan va h.k.) binoan kiritiladi.
Tekshirish oldidan boʻsh idish (tara) turlari boʻyicha tanlanishi kerak, yaʼni:
yogʻoch idishlar (yashiklar, bochkalar);
karton idishlar;
metall idishlar (flyagalar, barabanlar);
toʻqimachilik idishlari (qoplar).
Yaroqsiz holga kelgan idishlarga ishchi inventarizatsiya komissiyasi tomonidan dalolatnoma tuzilib, sabablari va idish uchun masʼul shaxslar koʻrsatiladi.
211. Tugallanmagan ishlab chiqarishni inventarizatsiya qilish uning hajmlari va haqiqiy tannarxini Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 5-fevraldagi 54-sonli qarori bilan tasdiqlangan Mahsulot (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotish xarajatlari tarkibi toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilangan tartibga va uning asosida ishlab chiqilgan tarmoq yoʻriqnomalariga muvofiq belgilashni taqozo etadi.
212. Inventarizatsiya boshlanishidan oldin sexlar uchun zarur boʻlmagan barcha metallar, xarid qilingan detallar, shuningdek, ishlov berilishi mazkur bosqichda tugallangan barcha detallar, uzellar va agregatlar omborlarga topshirilishi lozim.
Sexlarda boʻlgan tugallanmagan ishlab chiqarish zaxiralari va yarim tayyor mahsulotlar ularning miqdorini toʻgʻri va qulay usulda sanashni taʼminlaydigan tartibga keltirilishi kerak.
213. Tugallanmagan ishlab chiqarish zaxiralari (detallar, uzellar, agregatlar) qoldigʻini tekshirish amalda sanash, tarozida tortish, oʻlchash yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Roʻyxatlar:
har bir sex (uchastka, boʻlim) boʻyicha — zaxiralar nomi, ularning tayyorlik bosqichi yoki darajasi, miqdori yoki hajmini koʻrsatib;
qurilish-montaj ishlari boʻyicha — ularga doir hisob-kitoblar ularga doir ishlar toʻla tugallanganidan keyin, oraliq toʻlovlarsiz amalga oshiriladigan tugallanmagan korxonalar, ularning navbatlari, obyektlari, ishga tushiriladigan majmualar boʻyicha ishlar hajmini koʻrsatib konstruktiv elementlar va ish turlarining tugallanmagan qismlari boʻyicha tuziladi.
Ish joylarida boʻlgan, ishlov berilmagan xom ashyo, materiallar va xarid qilinadigan yarim tayyor mahsulotlar tugallanmagan ishlab chiqarish roʻyxatiga kiritilmaydi, balki alohida inventarizatsiya qilinadi va alohida roʻyxatlarda qayd etiladi.
Uzil-kesil brak qilingan detallar tugallanmagan ishlab chiqarish tarkibiga kiritilmaydi.
214. Bir xildagi massa boʻlmagan yoki aralashma boʻlgan (tegishli sanoat tarmoqlarida) tugallanmagan ishlab chiqarish boʻyicha inventarizatsiya roʻyxatlarida, shuningdek, solishtirish qaydnomalarida ikkita miqdoriy koʻrsatkich keltiriladi: ana shu massa yoki aralashma miqdori va uning tarkibiga kiradigan xom ashyo yoxud materiallar (alohida nomlar boʻyicha) miqdori. Xom ashyo yoki materiallar miqdori texnik hisob-kitoblar bilan tarmoq yoʻriqnomalarida belgilangan tartibda belgilanadi.
215. Tugallanmagan kapital qurilishning mavjudligi va hajmi inventarizatsiya paytida uning toʻlangan qismini naturada tekshirish yoʻli bilan belgilanadi. Inventarizatsiya dalolatnomalarida obyekt nomi va ana shu obyektga doir bajarilgan ishlar hajmi har bir alohida ish turi, konstruktiv unsurlar, uskunalar va hokazolar boʻyicha koʻrsatiladi.
Inventarizatsiya komissiyasi quyidagilarni:
tugallanmagan kapital qurilish tarkibida montajga berilgan, biroq haqiqatda montaji boshlanmagan uskuna bor-yoʻqligini;
konservatsiyalangan va vaqtincha qurilishi toʻxtatilgan obyektlarning holatini tekshirishi kerak.
Ana shu obyektlar boʻyicha, xususan, ularni konservatsiyalash uchun sabablar va asosni aniqlash zarur.
216. Qabul qilinishi va foydalanishga topshirilishi tegishli hujjatlar bilan rasmiylashtirilmagan, qurilishi tugallangan, toʻliq yoki qisman amalda foydalanishga topshirilgan obyektlarga alohida dalolatnomalar tuziladi. Tugallangan, biroq nimagadir foydalanishga topshirilmagan obyektlarga ham alohida dalolatnomalar tuziladi. Dalolatnomalarda koʻrsatilgan obyektlarni foydalanishga topshirishni rasmiylashtirish nimaga choʻzilganligi sabablarini ham koʻrsatish lozim.
217. Qurilishi tugallangan obyektlarga, shuningdek, amalga oshirilmagan, balansdan oʻchirilishi kerak boʻlgan qurilish boʻyicha loyihalash-tadqiqot ishlariga dalolatnomalar tuziladi, ularda qurilishni toʻxtatish sabablari koʻrsatilgan holda bajarilgan ishlar xususiyati va ularning qiymati toʻgʻrisida maʼlumotlar keltiriladi.
Buning uchun tegishli texnik hujjatlar, ishlar, bosqichlarni topshirish dalolatnomalaridan, qurilish obyektlarida bajarilgan ishlarni hisobga olish jurnallari va boshqa hujjatlardan foydalanilishi kerak.
218. Binolar, inshootlar, mashinalar, uskunalar, energetik qurilmalar va boshqa obyektlarning tugallanmagan kapital taʼmirlarini inventarizatsiya qilish naturada ishlar holatini tekshirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Tugallanmagan kapital taʼmirga dalolatnoma tuziladi, unda taʼmirlanayotgan obyekt nomi, ishlar nomi va bajarish foizi, bajarilgan ishlarning smetadagi va haqiqiy qiymatlari koʻrsatiladi.
219. Hayvonlar va yosh hayvonlarni inventarizatsiya qilish vaqtida katta yoshli mahsuldor va ish hayvonlari inventarizatsiya roʻyxatlarida qayd etiladi, ularda: hayvonning raqami (birka, tamgʻasi), hayvonning laqabi, tugʻilgan yili, nasli, semizligi, hayvonning tirik vazni (ogʻirligi) (vazni (ogʻirligi) koʻrsatilmaydigan otlar, tuyalar, xachirlar, bugʻulardan tashqari) va dastlabki qiymati koʻrsatiladi.
Hayvonning nasli uni bonitirovkalash maʼlumotlari asosida koʻrsatiladi.
Qoramol, ish hayvoni, choʻchqalar (urgʻochi choʻchqa va erkak choʻchqalar), qoʻy va boshqa hayvonlarning alohida qimmatli nusxalari (nasldor oʻzagi) roʻyxatlarga yakka tartibda kiritiladi. Guruh tartibida hisobga olinadigan asosiy podaning boshqa hayvonlari roʻyxatlarga yosh va jins guruhlari boʻyicha kiritilib, har bir guruh boʻyicha tuyoqlar soni va jonli vazni (ogʻirligi) koʻrsatiladi.
220. Yosh qoramollar, yosh nasldor otlar va ish hayvonlari inventarizatsiya roʻyxatlariga yakka tartibda kiritilib, inventar raqamlari, laqablari, jinsi, nasli va hokazolar koʻrsatiladi.
Soʻqimga boqiladigan hayvonlar, yosh choʻchqalar, qoʻy va echkilar, parranda hamda guruh tartibida hisobga olinadigan boshqa xil hayvonlar roʻyxatlarga hisob registrlarida qabul qilingan nomenklaturaga koʻra kiritilib, har bir guruh boʻyicha tuyoqlar soni va jonli vazn (ogʻirlik) koʻrsatiladi.
Roʻyxatlar hayvon turlari boʻyicha sexlar, fermalar, boʻlimlar, brigadalar boʻyicha, hisob guruhlari va moddiy javobgar shaxslarga ajratib tuziladi.
221. Kassa inventarizatsiya qilinganda pul mablagʻlari va kassada boʻlgan boshqa boyliklarning haqiqatda mavjudligi tekshiriladi. Qatʼiy hisobdagi blankalar ham tekshiruvdan oʻtkaziladi.
Kassada pul mablagʻlarining haqiqatda mavjudligi hisob-kitob qilinganda pul belgilari, pochta markalari va davlat boji markalari hisobga qabul qilinadi.
Hech qanday hujjatlar yoki tilxatlar kassadagi naqd pul qoldigʻiga kiritilmaydi. Kassirning kassada mazkur xoʻjalik yurituvchi subyektga tegishli boʻlmagan pul mablagʻlari va boshqa boyliklar borligi toʻgʻrisidagi bayonotlari eʼtiborga olinmaydi.
222. Naqd pul mablagʻlarini inventarizatsiya qilish dalolatnomasida boyliklar qoldigʻi inventarizatsiya kunida naturada va hisob maʼlumotlari boʻyicha koʻrsatiladi va inventarizatsiya natijasi belgilanadi.
Qatʼiy hisobdagi blankalarning haqiqatda mavjudligini tekshirish blank turlari boʻyicha u yoki bu blankalarning boshlangʻich va oxirgi raqamlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. Mazkur tekshirish natijalari maxsus roʻyxat bilan rasmiylashtiriladi.
223. Yoʻldagi pul mablagʻlarini inventarizatsiya qilish buxgalteriya hisobi schyotlarida qayd etilgan summalarni bank muassasalari, pochta boʻlimi va hokazolarning kvitansiyalari maʼlumotlari bilan solishtirish vositasida amalga oshiriladi.
224. Bankda hisob-kitob va joriy schyotlar, akkreditivlar, maxsus, alohida va boshqa schyotlarda boʻlgan pul mablagʻlarini inventarizatsiya qilish xoʻjalik yurituvchi subyekt buxgalteriyasining maʼlumotlari boʻyicha tegishli schyotlarda qayd etilgan summalar qoldigʻini bank koʻchirmasidagi maʼlumotlar bilan solishtirish orqali amalga oshiriladi.
225. Banklar bilan ssudalar boʻyicha, budjet, xaridorlar, tovar yetkazib beruvchilar, hisobdor shaxslar, ishchi va xizmatchilar, deponentlar hamda boshqa debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblarni inventarizatsiya qilish tegishli hujjatlar boʻyicha qoldiqlarni aniqlash va buxgalteriya hisobi schyotlarida qayd etilgan summalarning asosliligini sinchiklab tekshirishga asoslanadi. Komissiya debitor va kreditorlar schyotlari boʻyicha qarzlarning paydo boʻlishi, ularning realligi va shunday boʻlgan taqdirda, daʼvo etish muddatlarini oʻtkazib yuborishda aybdor shaxslarni aniqlaydi.
“Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar” schyotining yoʻldagi tovarlar va faktura qilinmagan tovarlar boʻyicha tovar yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblar summalariga doir qismi alohida sinchiklab tekshirilishi kerak. U hujjatlar boʻyicha, shuningdek, korrespondensiyalanuvchi schyotlar bilan solishtirilgan holda tekshiriladi. Bunda faktura qilinmagan tovarlar tarkibida toʻlanishi “Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar” schyotida aks ettirilgan summalar yoki haqiqatda toʻlangan va olingan, biroq yoʻlda deb hisoblanuvchi materiallar va tovarlar summalari aks ettirilgani yoki ettirilmagani aniqlashtiriladi.
Tovar yetkazib beruvchilarning schyotlarida faktura qilinmagan tovarlar boʻyicha qolgan summalarga, ana shu schyot buxgalteriya tomonidan tekshirilgach, tovar yetkazib beruvchilardan hisobvaraq-fakturalar talab qilinishi kerak. Tovar yetkazib beruvchilar xaridorlarga hisobvaraq-fakturalar taqdim etishlari yoki ularni taqdim etmaslik sabablarini maʼlum qilishlari shart. Agar tovar yetkazib beruvchida qarz boʻlmasa, u buni xaridorga maʼlum qilishi kerak.
226. Ishchi va xizmatchilarga qarzlar boʻyicha oʻz vaqtida talab qilib olinmagan, deponentlar schyotiga oʻtkazilishi kerak boʻlgan ish haqi summalari, shuningdek, ishchi va xizmatchilarga ortiqcha toʻlashlar summalari va buning paydo boʻlish sabablari aniqlanishi kerak.
227. Hisobot beriladigan summalar inventarizatsiya qilinganda maqsadli foydalanilishini hisobga olgan holda hisobdor shaxslarning berilgan boʻnaklar boʻyicha hisobotlari, shuningdek, har bir hisobdor shaxs boʻyicha berilgan boʻnaklar summalari, ularni berish sanalari va maqsadli foydalanilishi tekshiriladi.
228. Maxsus inventarizatsiya komissiyasi hujjatli tekshirish yoʻli bilan quyidagilarni ham aniqlashi kerak:
banklar, xoʻjalik yurituvchi subyekt qismlari bilan hisob-kitoblarning aynanligi;
balans boʻyicha qayd etilgan kamomad va oʻgʻriliklarga doir qarz summalari toʻgʻriligi va asosliligi hamda ana shu qarzni undirish uchun qabul qilingan choralar;
balans boʻyicha qayd etilgan debitorlik, kreditorlik va deponentlik qarzlari summalarining toʻgʻriligi va asoslangani, shuningdek, debitorlik qarzini majburiy tartibda undirishga daʼvolar taqdim etilgan yoki etilmagani;
muddati oʻtgan debitorlik qarzi mavjudligi sabablari.
229. Solishtirish qaydnomalari inventarizatsiya paytida hisob maʼlumotlarida tafovutlar aniqlangan boyliklar boʻyicha tuziladi.
Solishtirish qaydnomalarida inventarizatsiya natijalari, yaʼni buxgalteriya hisobi maʼlumotlari boʻyicha koʻrsatkichlar va inventarizatsiya roʻyxatlari (dalolatnomalari) maʼlumotlari oʻrtasidagi tafovutlar aks ettiriladi.
Ortiqcha va kam chiqqan tovar-moddiy boyliklarning qiymati solishtirish qaydnomalarida ularning buxgalteriya hisobidagi bahosiga muvofiq keltiriladi.
Inventarizatsiya natijalarini rasmiylashtirish uchun yagona registrlar qoʻllanishi mumkin, ularda inventarizatsiya roʻyxatlari (dalolatnomalari) va solishtirish qaydnomalarining koʻrsatkichlari birlashtiriladi.
Korxonaga tegishli boʻlmagan, biroq buxgalteriya hisobida qayd etilgan (masʼuliyatli saqlanishda boʻlgan, ijaraga olingan, qayta ishlash uchun olingan) boyliklarga alohida solishtirish qaydnomalari tuziladi.
Solishtirish qaydnomalari hisoblash va boshqa texnika vositalaridan foydalanib, shuningdek, qoʻlda tuzilishi mumkin.
230. Qayta navlarga ajratish natijasida ortiqcha chiqish va kamomadlarning oʻzaro hisobga olinishiga birgina tekshirilayotgan davr uchun, birgina tekshirilayotgan shaxsda, birgina nomdagi tovar-moddiy boyliklarga nisbatan va ishonchli shaxs ruxsatiga koʻra aynan bir xil miqdorlarda istisno tarzida yoʻl qoʻyilishi mumkin.
8-§. Soliq auditi natijalarini rasmiylashtirish
231. Soliq auditi natijasiga koʻra soliq auditini oʻtkazuvchi shaxs tomonidan ushbu Nizomga 24-ilovaga muvofiq shaklda uch nusxada soliq auditi dalolatnomasi tuziladi.
232. Soliq auditi dalolatnomasiga tekshirish davomida aniqlangan soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikning buzilishlari holatlarini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinadi.
Agar soliq auditi natijasida soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikning buzilishlari aniqlanmagan boʻlsa, bu haqida soliq auditi dalolatnomasida qayd etiladi.
(232-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
233. Soliq auditi dalolatnomasining barcha nusxalari soliq auditini oʻtkazuvchi shaxslar tomonidan imzolanadi. Soliq auditi dalolatnomasining bir nusxasi soliq toʻlovchiga soliq auditi tugaganidan keyin uch ish kun ichida topshiriladi.
234. Soliq toʻlovchining soliq auditi dalolatnomasidagi imzosi uning soliq auditi natijalariga roziligini bildirmaydi.
235. Soliq toʻlovchi soliq auditi dalolatnomasini olishdan bosh tortgan taqdirda, soliq auditini oʻtkazuvchi shaxs bu haqda soliq auditi dalolatnomasiga tegishli yozuvni kiritadi.
Bunday holda soliq auditi dalolatnomasining bir nusxasi soliq toʻlovchiga pochta orqali buyurtma xat bilan yuboriladi.
236. Soliq auditi oʻtkazilgan shaxs (uning vakili) soliq tekshiruvi dalolatnomasida bayon etilgan holatlarga va (yoki) tekshiruvchilarning xulosalari hamda takliflariga rozi boʻlmagan taqdirda, soliq auditi dalolatnomasini olgan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida tegishli soliq organiga mazkur dalolatnoma boʻyicha umuman yoki uning ayrim holatlari yuzasidan yozma eʼtirozlarini taqdim etishga haqli.
237. Soliq toʻlovchi oʻz eʼtirozlarining asoslanganligini tasdiqlovchi hujjatlarni (ularning tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini) yozma eʼtirozlarga ilova qilishga yoki kelishilgan muddatda soliq organiga topshirishga haqli.
238. Soliq auditi materiallari soliq toʻlovchi hisobda turgan joydagi soliq organiga yuboriladi hamda soliq auditi tugagan kundan keyingi ish kunidan kechiktirmay roʻyxatdan oʻtkaziladi. Soliq auditi natijasi boʻyicha maʼlumotlar soliq tekshiruvlari hisobini yuritish axborot tizimiga kiritiladi.
239. Soliq auditi materiallarini koʻrib chiqish va natijasi boʻyicha qaror qabul qilish Soliq kodeksida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Jinoiy ish doirasida oʻtkazilgan soliq tekshiruvi materiallarini koʻrib chiqish va natijasi boʻyicha qaror qabul qilish uchun soliq toʻlovchi roʻyxatdan oʻtgan soliq organiga yuboriladi.
9-§. Huquqni suiisteʼmol qilgan yoki soxta bitimlarga asosan qoʻshilgan qiymat soligʻini hisobga oladigan, ammo toʻlamaydigan soliq toʻlovchilarda tekshirishlarni amalga oshirish
240. Soliq auditini oʻtkazish jarayonida soliq toʻlovchining maqsadi asossiz soliq nafi olishga yoxud toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasini kamaytirishga qaratilgan operatsiyalarni amalga oshirish ekanligi aniqlangan taqdirda, bunday harakatlar huquqni suiisteʼmol qilish sifatida baholanadi.
Soliq auditi natijasida soliq toʻlovchi tomonidan qonunchilik bilan berilgan huquq suiisteʼmol qilinganligi va (yoki) bitimning soxtaligi, yaʼni qoʻshilgan qiymat soligʻini hisobga oladigan, ammo toʻlamaydigan korxonalar aniqlangan taqdirda, qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha soliq bazasi tovarlarning (xizmatlarning) bozor qiymatidan kelib chiqib aniqlanadi.
(240-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
241. Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha soliq bazasini aniqlash maqsadida tovarlarning (xizmatlarning) bozor qiymati deganda tovarlarning (xizmatlarning) ehtimolga eng yaqin va adolatli qiymati, shu jumladan, vakolatli organlar, baholash tashkilotlari tomonidan aniqlanadigan va (yoki) belgilangan, bu yoki boshqa tovar yoxud tovarlar (xizmatlar) bozorida realizatsiya qilinishi (koʻrsatilishi) mumkin boʻlgan qiymat tushuniladi.
Soliq organlari QQS toʻliq hisoblanishini nazorat qilish chogʻida bitimlar (operatsiyalar) boʻyicha tovarlarning (xizmatlarning) qiymati toʻgʻri qoʻllanilganini quyidagilar asosida aniqlashi mumkin:
oʻzining narxga doir maʼlumotlari (prays-varaqlar);
axborot-narx agentliklari maʼlumotlari;
ommaviy axborot vositalaridan olingan maʼlumotlar;
Soliq qoʻmitasi veb-saytida narxlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;
(241-bandning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasi hamda Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi tomonidan tuzilib, har oyda ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadigan import qilinadigan tovarlarga narx maʼlumotlari byulleteni;
(241-bandning sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
statistika organlarining yoxud qonunchilikda belgilangan hollarda narxlarni belgilash uchun normativlarni belgilaydigan vakolatli organlarning maʼlumotlari;
(241-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
sayyor soliq tekshiruvlarida oʻtkazilgan xronometraj koʻzdan kechirish maʼlumotlari.
Oʻtkazilgan soliq auditi materiallari har oyda soliq organining vakolatli boʻlinmasi tomonidan tahlil qilinadi va umumlashtiriladi. Soliq toʻlovchi tomonidan qonunchilik bilan berilgan huquq suiisteʼmol qilinganligi va (yoki) bitimning soxtaligi, yaʼni qoʻshilgan qiymat soligʻini noqonuniy ravishda hisobga olgan soliq toʻlovchilar aniqlangan taqdirda, ushbu maʼlumotlardan keyinchalik soliq xavfini boshqarish tizimida tahlil qilishda foydalaniladi.
(241-bandning oʻn birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
2411. Soliq organining soliq auditi natijalari boʻyicha qabul qilgan qarori ustidan yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish mumkin.
(2411-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 382-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2023-y., 09/23/382/0612-son)
2412. Yuqori turuvchi soliq organiga tushgan shikoyatlar Soliq kodeksining 30-bobida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.
(2412-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 382-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2023-y., 09/23/382/0612-son)
7-bob. Masofaviy soliq tekshiruvini tashkil etish va oʻtkazish tartibi
1-§. Masofaviy soliq tekshiruvini oʻtkazish
2413. Masofaviy soliq tekshiruvi majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzish holatlari soliq organlarining axborot tizimi orqali aniqlanganda oʻtkaziladi.
2414. Masofaviy soliq tekshiruvi besh kundan koʻp boʻlmagan muddatda oʻtkaziladi.
2415. Masofaviy soliq tekshiruvi soliq organi rahbarining (oʻrinbosarining) buyrugʻi asosida oʻtkaziladi.
2416. Masofaviy soliq tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruqda soliq toʻlovchining nomi, tekshiruvchi shaxslarning familiyasi, ismi, otasining ismi hamda lavozimi, tekshiruvlarni oʻtkazish muddati va maqsadlari koʻrsatiladi.
Masofaviy soliq tekshiruvi tadbirkorlik subyektlarini xabardor qilmasdan hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni tekshirish kunida xabardor qilgan holda oʻtkaziladi.
2417. Masofaviy soliq tekshiruvini tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqda koʻrsatilgan sana ushbu tekshiruvni oʻtkazish muddatining boshlanishi deb hisoblanadi.
2418. Soliq toʻlovchilar tomonidan mahsulotlarni identifikatsiya vositalari orqali raqamli markirovkalash qoidalariga rioya etilishi boʻyicha masofaviy soliq tekshiruvlari soliq organlarining axborot tizimida tashkil etiladi.
Oʻtkazilgan masofaviy soliq tekshiruvlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Soliq qoʻmitasining axborotlarni qayta ishlash markazi tizimida joylashtiriladi.
2-§. Masofaviy soliq tekshiruvida aniqlangan soliqqa oid huquqbuzarliklar boʻyicha ish yuritish
2419. Agar masofaviy soliq tekshiruvi paytida soliq toʻlovchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 2271-moddasiga muvofiq javobgarlik belgilangan majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzish holati aniqlansa, tekshiruvni oʻtkazgan mansabdor shaxs tomonidan ushbu Nizomga 25-ilovaga muvofiq shaklda majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzilganligi holatlarini qayd etuvchi masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasi tuziladi.
Dalolatnoma masofaviy soliq tekshiruvi boshlangan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida, biroq masofaviy soliq tekshiruvi muddati tugashi kunidan kechiktirmay planshet yoki kompyuter texnikasi yordamida elektron raqamli imzodan (barmoq izi yoki grafik imzo) foydalangan holda elektron shaklda tuziladi.
24110. Masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasining elektron nusxasi barcha ilova qilinadigan hujjatlar bilan birga soliq toʻlovchiga uning shaxsiy kabineti orqali masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasi tuzilgan kundan keyingi kun, biroq masofaviy soliq tekshiruvi muddati tugash kunidan kechiktirmay yuboriladi.
Agar elektron shakldagi soliq tekshiruvi hujjatlarida maxsus QR-kod mavjud boʻlsa, bu hujjatlar qogʻoz shaklidagi hujjatlarga tenglashtiriladi.
24111. Soliq toʻlovchi masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasining elektron shaklini olgan kundan eʼtiboran besh kun ichida masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasi yuzasidan oʻz munosabatini shaxsiy kabineti orqali rozilik yoki rad etish tugmasini bosish orqali bildirishi lozim.
24112. Soliq toʻlovchi tomonidan masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasi yuzasidan munosabat belgilangan muddatlarda bildirilmagan taqdirda, ushbu dalolatnoma boʻyicha roziligi ifodalangan deb hisoblanadi.
Agar soliq toʻlovchi shaxsiy kabinetining holati faol boʻlmagan taqdirda, dalolatnoma qogʻoz koʻrinishida pochta orqali yuboriladi. Bunda soliq toʻlovchi ushbu dalolatnomani olgan kunidan eʼtiboran besh ish kuni ichida mazkur dalolatnoma yuzasidan oʻz munosabatini soliq tekshiruvini oʻtkazgan soliq organiga pochta orqali taqdim etishi lozim.
24113. Masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasining elektron shakli soliq toʻlovchiga uning shaxsiy kabineti orqali yuborilgan (agar soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetining holati faol boʻlmagan taqdirda, dalolatnoma qogʻoz koʻrinishida pochta orqali yuborilgan) kun soliq tekshiruvi yakunlangan kun hisoblanadi.
24114. Masofaviy soliq tekshiruvi paytida soliq toʻlovchi tomonidan majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzganlik holati boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksida belgilangan tartibda ish yuritiladi.
24115. Masofaviy soliq tekshiruvi boʻyicha tuzilgan dalolatnoma asosida soliq tekshiruvini oʻtkazgan soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) tomonidan majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzganlik uchun moliyaviy jazo choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror ushbu soliq tekshiruvi dalolatnomasi tuzilgan kundan eʼtiboran uch ish kuni oʻtgach, biroq besh ish kunidan kechirtirmay qabul qilinadi.
24116. Majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzganlik uchun soliq toʻlovchiga nisbatan moliyaviy jazo choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan keyingi kun soliq toʻlovchiga uning shaxsiy kabineti orqali yuboriladi.
24117. Soliq organining soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etganlik uchun moliyaviy jazo choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qarori soliq toʻlovchi tomonidan soliq organining qarori olingan sanadan boshlab bir oy muddatdan kechiktirilmasdan bajariladi.
24118. Soliq toʻlovchi masofaviy soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha qabul qilingan qarorni ixtiyoriy bajarmagan taqdirda, soliq qarzi Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 120 — 124-moddalarida nazarda tutilgan tartibda soliq organi tomonidan mustaqil ravishda undiriladi.
24119. Soliq organlari tomonidan oʻtkazilgan masofaviy soliq tekshiruvi natijasida majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzganlik uchun qoʻllanilgan moliyaviy jazo choralari summalarining 80 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga, 20 foizi Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
Yirik soliq toʻlovchilar toifasiga kiritilgan yuridik shaxslarda oʻtkazilgan masofaviy soliq tekshiruvi natijasida majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzganlik uchun qoʻllanilgan moliyaviy jazo choralari summalarining 60 foizi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga, 40 foizi Soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
24120. Soliq organining masofaviy soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha qabul qilgan qarori ustidan belgilangan tartibda yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish mumkin.
Soliq qoʻmitasining qarori ustidan sudga shikoyat qilish mumkin.
24121. Yuqori turuvchi soliq organiga tushgan shikoyatlar Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 30-bobida belgilangan tartibda qoʻrib chiqiladi”;
(7-bob Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-yanvardagi 23-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2026-y., 09/26/23/0070-son)
3-BOʻLIM. YAKUNLOVCHI QOIDALAR
242. Soliq tekshiruvlari natijalari boʻyicha tekshiruv materiallari davlat soliq xizmati organi rahbari yoki uning oʻrinbosari tomonidan koʻrib chiqiladi va koʻrib chiqish natijalari boʻyicha davlat soliq xizmati organi tomonidan Soliq kodeksida belgilangan tartibda va muddatlarda ijro qilinishi yuzasidan tegishli qaror qabul qiladi.
Solik toʻlovchi soliq tekshiruvi natijasida qabul qilingan qarorni ixtiyoriy tartibda bajarmagan hollarda soliq organi tomonidan mustaqil ravishda Soliq kodeksining 120 — 124-moddalarida nazarda tutilgan tartibda soliq qarzlarini undirish amalga oshiriladi.
243. Qaysi qoidabuzarliklar uchun jismoniy shaxslar yoki yuridik shaxslarning mansabdor shaxslari maʼmuriy javobgarlikka tortilishi lozim boʻlsa, soliq organi tomonidan aniqlangan shunday qoidabuzarliklar yuzasidan soliq organining soliq tekshiruvini oʻtkazgan vakolatli mansabdor shaxsi oʻz vakolatlari doirasida maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuzadi.
244. Mazkur Nizom talablariga asosan oʻtkazilgan sayyor soliq tekshiruvlari natijalari boʻyicha soliqqa oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisida soliq organlariga maʼlumot bergan shaxslarni ragʻbatlantirish tartibi Soliq qoʻmitasining buyrugʻi asosida belgilanadi.
(244-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
245. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javob beradilar.
(245-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA
(Guvohni koʻrsatma berishdan bosh tortganlik, yolgʻon koʻrsatma berganlik shuningdek, bila turib yolgʻon koʻrsatma berganlik uchun javobgarlik toʻgʻrisida ogohlantirish)
(ekspertiza oʻtkazilishi lozim boʻlgan soliq toʻlovchining nomi)
Ekspertizadan oʻtkazilishi kerak boʻlgan masalalar: 1. ______________________________________________________________________ 2. ______________________________________________________________________
Ekspertizadan oʻtkazilishi kerak boʻlgan materiallar: 1. ______________________________________________________________________ 2. ______________________________________________________________________
Soliq kodeksining 150-moddasiga mufoviq ekspertiza tayinlash va oʻtkazish jarayonida tekshirilayotgan shaxs:
1) ekspertni rad etish; 2) ekspertni oʻzi koʻrsatgan shaxslar orasidan tayinlash toʻgʻrisida iltimos qilish; 3) qoʻshimcha savollarni taqdim etib, ular yuzasidan ekspert xulosasini olish; 4) soliq organi mansabdor shaxsining ruxsati bilan ekspertiza oʻtkazishda ishtirok etish va ekspertga tushuntirishlar berish; 5) ekspertning xulosasi bilan tanishish; 6) ekspertning xulosasi yuzasidan asoslangan fikr bildirish huquqiga ega.
____________________________________ ga soliq toʻlovchining nomi STIR ________________________________ soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami ______________________________________ joylashgan manzili (pochta manzili)
SOLIQ HISOBOTIGA TUZATISHLAR KIRITISH HAQIDA XABARNOMA
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 21-moddasiga muvofiq soliq toʻlovchi soliq solish obyektlarini hisobga olishda, soliqlarni hisoblab chiqarish va toʻlashda oʻzi yoʻl qoʻygan xatolarni mustaqil ravishda tuzatish huquqiga ega. Soliq kodeksining 138-moddasiga asosan oʻtkazilgan tekshiruvdan oldingi tahlilda soliq hisobotlaringizda jami ____________ soʻm tafovut va (yoki) xatolar mavjudligi aniqlandi. Jumladan:
T/r
Mezon raqami
Tafovut va xatoning kelib chiqish sababi
Soliq turi kodi
Soliq turi
Soliq davri
Tafovut summasi (soʻmda)
Ushbu xabarnoma olingan kundan eʼtiboran 10 kun muddatda aniqlashtirilgan soliq hisobotlarini yoki tafovutlarning asosnomasini soliq organiga taqdim etishingiz shart. Tafovutlarni asoslovchi hujjatlar yoxud aniqlashtirilgan soliq hisobotini belgilangan muddatda taqdim etmaslik, soliq organi tomonidan soliq toʻlovchida kameral soliq tekshiruvining oʻtkazilishiga asos boʻladi. Mazkur xabarnoma Soliq qoʻmitasining markaziy maʼlumotlar bazasi axborotlari asosida avtomatik shakllantirilgan.
(3a-ilovaning matni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 4-ILOVA
(kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish uchun asos)
Boshliq
_______________________
(Soliq organi boshligʻining F.I.O.)
(4-ilovaning matni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
(5-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
6-ILOVA
“TASDIQLAYMAN”
___________________________________
___________________________________
___________________________________
(soliq organi nomi, soliq organi rahbarining
(oʻrinbosarining) F.I.O., tasdiqlangan sana)
_________________________________________________________________ da soliq toʻlovchi hisobda turuvchi
(hududiy soliq organi nomi)
__________________________________________________________________________________ da oʻtkazilgan
(soliq toʻlovchi (soliq agenti) nomi)
soliq tekshiruvi natijalari yuzasidan
XULOSA
________________________________ ning _________ yil _________ __________dagi
______(hududiy soliq organi nomi)_____________(yil)__________(kun)_______(oy)
________________-son buyrugʻiga asosan ________________________________ manzilda joylashgan yuqorida
nomi keltirilgan soliq toʻlovchida joriy yilning _________________________________________________
kunlarida oʻtkazilgan kameral soliq tekshiruvida quyidagilar aniqlandi.
Tekshiruvda quyidagilar amalga oshirildi:
1. Oʻrganilgan soliq va yigim turi — ___________________
2. Qamrab olingan soliq davri — ______________________
3. __________________________ning ______ yil “_____” ______________dagi _____-son
____(hududiy soliq organi nomi)________(yil)______(kun)_______(oy)
soʻrovnomasi asosida Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 147-moddasiga asosan uchinchi shaxslardan hujjatlar (axborot) talab qilib olindi.
4. Tekshiruv jarayonida uchinchi shaxslardan talab qilib olingan hamda oʻtkazilgan sayyor soliq tekshiruvlarida olingan axborotni (hujjatlarni) oʻrganish va tahlil qilish natijalari ham koʻrsatiladi:
5. Toʻplangan hujjatlar va axborot asosida oʻtkazilgan tekshiruvda quyidagi kamchiliklar aniqlandi. Jumladan:
a) ___________________________________________________________________________________________
(soliq hisobotlari toʻgʻri toʻldirilishi boʻyicha)
b) ___________________________________________________________________________________________
(soliq imtiyozlarining toʻgʻri qoʻllanilishi boʻyicha)
uchun qayta hisobot topshirgan holda _________________________________ soʻm,
jami ___________________ soʻm miqdordagi soliqlar toʻlab berilishi lozimligi aniqlandi.
6. Tekshirish jarayonida soliq toʻlovchi tomonidan soliq toʻlovlaridan qochish yoki soliqlarni kamroq toʻlash maqsadini anglatuvchi turli sxemalardan foydalanganligini bildiruvchi holatlar aniqlandi / aniqlanmadi, xususan:
7. Kameral soliq tekshiruvi natijasida soliq hisobotida tafovutlar va xatolar aniqlandi / aniqlanmadi.
Yuqorida keltirilganlarga asoslanib
XULOSA QILINDI:
____________________________________________da oʻtkazilgan kameral soliq tekshiruvida
_____________(soliq toʻlovchi nomi)
aniqlangan tafovut va xatolarni bartaraf etish boʻyicha soliq toʻlovchiga belgilangan tartibda talabnoma yuborilishi (yoki kameral soliq tekshiruvi natijasida soliq hisobotida tafovut va xatolar hamda soliqqa oid huquqbuzarlik holatlari aniqlanmaganligini inobatga olib, ushbu soliq tekshiruvi yakunlangan deb hisoblanishi) lozim.
__(hududiy soliq organi va tekshiruvni oʻtkazgan masʼul xodim lavozimi)____(sana)____(xodimning F.I.O.)
(6-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-martdagi 132-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.03.2024-y., 09/24/132/0212-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7-ILOVA
SOLIQ HISOBOTIGA TUZATISHLAR KIRITISH HAQIDA T A L A B N O M A
Soliq kodeksining 138-moddasiga muvofiq va__________________________ning
(soliq organi nomi)
____yil “___” ___________ dagi ___-son buyrugʻiga asosan kameral soliq tekshiruvi oʻtkazilgan. Soliq hisobotlarida quyidagi tafovutlar va (yoki) xatolar aniqlandi:
Hisobot turi
Hisobot davri
Farq summasi
aniqlangan tafovutlar:
1.
2.
3.
...
aniqlangan xatolar:
1.
2.
3.
...
Batafsil maʼlumot havoladagi* ilovada keltirilgan.
Ushbu talabnoma olingan kundan eʼtiboran, 10 kun muddat davomida aniqlangan tafovutlar yoki xatolarni tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilgan holda asoslashingiz yoki aniqlashtirilgan soliq hisobotini taqdim etishingiz lozim.
Ogohlantirish!Tafovutlar yoki xatolarni asoslovchi hujjatlar yoki aniqlashtirilgan soliq hisoboti belgilangan muddatda taqdim etilmagan taqdirda, soliq organi Soliq kodeksining 111-moddasiga asosan soliq toʻlovchining bank hisob raqamlaridagi operatsiyalarini toʻxtatib turishga va (yoki) Soliq kodeksining 140-moddasiga asosan soliq auditini tayinlashga haqli.
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7a-ILOVA
NAMUNA
______________________
______________________
Soliq toʻlovchisining nomi
STIR, yuridik manzili
Kameral soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha talabnomaga taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki tafovutlarning asosnomasini koʻrib chiqish natijasi toʻgʻrisida
XABARNOMA
________________________________________
soliq organi nomi
20___ yil “____” __________dagi _____-son buyrugʻiga muvofiq ________________________
(STIR:_______)da Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 138-moddasi va Vazirlar Mahkamasining “Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida” 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga asosan kameral soliq tekshiruvi oʻtkazildi.
Tekshiruv natijasi boʻyicha 20___ yil “____” ________dagi ______-sonli soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish toʻgʻrisidagi talabnoma yuzasidan 20___ yil “___” ________da ______-sonli javob xati orqali taqdim etilgan tafovutlarning asosnomasi oʻrganib chiqildi va toʻliq (qisman) asosli (asosli emas) deb topildi.
_______________________
________
Soliq organining rahbari
(rahbari oʻrinbosari)
imzo
Ijrochi: _________________
Telefon raqami: __________
ID: ________
Sana: ____________________
(7a-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7b-ILOVA
NAMUNA
______________________
______________________
Soliq toʻlovchisining nomi,
STIR, yuridik manzili
Kameral soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha talabnomaga taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki tafovutlarning asosnomasini koʻrib chiqish natijasi toʻgʻrisida
XABARNOMA
________________________________________
soliq organi nomi
20___ yil “____” __________dagi _____-son buyrugʻiga muvofiq _________________________
(STIR:_______)da Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 138-moddasi va Vazirlar Mahkamasining “Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida” 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga asosan kameral soliq tekshiruvi oʻtkazildi.
Tekshiruv natijasi boʻyicha 20___ yil “___” _________dagi ______-sonli soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish toʻgʻrisidagi talabnoma yuzasidan taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisoboti hamda qolgan qismi boʻyicha tafovutlarning asosnomasi inobatga olindi.
_______________________
________
Soliq organining rahbari
(rahbari oʻrinbosari)
imzo
Ijrochi: _________________
Telefon raqami: __________
ID: ________
Sana: ____________________
(7b-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7v-ILOVA
NAMUNA
______________________
______________________
Soliq toʻlovchisining nomi,
STIR, yuridik manzili
Kameral soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha talabnomaga taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki tafovutlarning asosnomasini koʻrib chiqish natijasi toʻgʻrisida
XABARNOMA
________________________________________
soliq organi nomi
20___ yil “____” __________dagi ______-son buyrugʻiga muvofiq ________________________
(STIR:_______)da Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 138-moddasi va Vazirlar Mahkamasining “Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida” 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga asosan kameral soliq tekshiruvi oʻtkazildi.
Tekshiruv natijasi boʻyicha 20___ yil “____” ________dagi ______-sonli soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish toʻgʻrisidagi talabnoma yuzasidan taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisoboti oʻrganib chiqildi va toʻliq inobatga olindi.
_______________________
________
Soliq organining rahbari
(rahbari oʻrinbosari)
imzo
Ijrochi: _________________
Telefon raqami: __________
ID: ________
Sana: ____________________
(7v-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7g-ILOVA
NAMUNA
______________________
______________________
Soliq toʻlovchisining nomi,
STIR, yuridik manzili
Kameral soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha talabnomaga aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki tafovutlarning asosnomasi taqdim etilmaganligi toʻgʻrisida
XABARNOMA
________________________________________
soliq organi nomi
20___ yil “____” __________dagi ______-son buyrugʻiga muvofiq ______________________
(STIR:_______)da Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 138-moddasi va Vazirlar Mahkamasining “Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida” 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga asosan kameral soliq tekshiruvi oʻtkazildi.
Tekshiruv natijasi boʻyicha 20___ yil “____” ________dagi ______-sonli soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish toʻgʻrisidagi talabnoma yuzasidan aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki aniqlangan tafovutlarning asosnomasi taqdim etilmadi.
_______________________
________
Soliq organining rahbari
(rahbari oʻrinbosari)
imzo
Ijrochi: _________________
Telefon raqami: __________
ID: ________
Sana: ____________________
(7g-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7d-ILOVA
NAMUNA
______________________
______________________
Soliq toʻlovchisining nomi,
STIR, yuridik manzili
Kameral soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha aniqlashtirilgan talabnomaga taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki tafovutlarning asosnomasini koʻrib chiqish natijasi toʻgʻrisida
XABARNOMA
________________________________________
soliq organi nomi
20___ yil “___” ___________dagi ______-son buyrugʻiga muvofiq _______________________
(STIR:_______)da Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 138-moddasi va Vazirlar Mahkamasining “Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida” 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga asosan kameral soliq tekshiruvi oʻtkazildi.
Tekshiruv natijasi boʻyicha 20___ yil “___” _________dagi ______-sonli soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish toʻgʻrisidagi aniqlashtirilgan talabnomaga javoban taqdim etilgan aniqlashtirilgan soliq hisoboti oʻrganib chiqildi va toʻliq inobatga olindi (qisman inobatga olindi va qolgan qismi boʻyicha bartaraf etilmagan sifatida belgilandi).
_______________________
________
Soliq organining rahbari
(rahbari oʻrinbosari)
imzo
Ijrochi: _________________
Telefon raqami: __________
ID: ________
Sana: ____________________
(7d-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7e-ILOVA
NAMUNA
______________________
______________________
Soliq toʻlovchisining nomi,
STIR, yuridik manzili
Kameral soliq tekshiruvi natijasi boʻyicha aniqlashtirilgan talabnomaga aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki tafovutlarning asosnomasi taqdim etilmaganligi toʻgʻrisida
XABARNOMA
________________________________________
soliq organi nomi
20__ yil “___” __________dagi ______-son buyrugʻiga muvofiq __________________________
(soliq toʻlovchisining nomi)
(STIR:_______)da Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 138-moddasi va Vazirlar Mahkamasining “Soliq xavfini boshqarish, soliq xavfi mavjud soliq toʻlovchilarni (soliq agentlarini) aniqlash va soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish toʻgʻrisida” 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga asosan kameral soliq tekshiruvi oʻtkazildi.
Tekshiruv natijasi boʻyicha 20__ yil “___” _________dagi ______-sonli soliq hisobotiga tuzatishlar kiritish toʻgʻrisidagi aniqlashtirilgan talabnoma yuzasidan aniqlashtirilgan soliq hisoboti yoki aniqlangan tafovutlarning asosnomasi taqdim etilmadi.
_______________________
________
Soliq organining rahbari
(rahbari oʻrinbosari)
imzo
Ijrochi: _________________
Telefon raqami: __________
ID: ________
Sana: ____________________
(7e-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-iyuldagi 393-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.07.2026-y., 09/26/393/0764-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 8-ILOVA
Kameral soliq tekshiruvida aniqlangan soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining buzilishlari toʻgʻrisida
_________-son DALOLATNOMA
“____” ___________ 20___ yil
_____________________________
(viloyat, tuman, shahar)
1. Oʻtkazilgan kameral soliq tekshiruvi toʻgʻrisida maʼlumotlar:
1.
Soliq toʻlovchining nomi
2.
STIR
3.
Mulkchilik shakli
4.
Rahbarning F.I.O.
5.
Joylashgan manzili
6.
Tekshiruvni oʻtkazgan soliq organi nomi
7.
Tekshiruvchi mansabdor shaxsning lavozimi, F.I.O.
8.
Kameral soliq tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq sanasi, raqami hamda tekshiruv boshlangan va tugatilgan sana
9.
Tekshirilgan soliqlar (yigʻimlar) turi va qamrab olingan soliq davri
2. Tekshirish uchun soliq toʻlovchidan talab qilingan hujjatlar toʻgʻrisida (oʻzining hududida joylashgan yoki boshqa hududda joylashgan uchinchi shaxsdan) maʼlumotlar
1.
Hujjatlar (axborot) turi
2.
Soʻrovnoma sanasi va raqami
3.
Taqdim etilganligi toʻgʻrisida maʼlumot
4.
Taqdim etish muddatining oʻzgartirilishi toʻgʻrisida maʼlumot
3. Tekshiruvga jalb qilingan shaxslar toʻgʻrisida maʼlumot
1.
Guvohning F.I.O.
2.
Mutaxassisning F.I.O.
3.
Ekspertning F.I.O.
4.
Tarjimonning F.I.O.
5.
Boshqa shaxsning lavozimi va F.I.O.
4. Tashkil etilgan kameral soliq tekshiruvi toʻgʻrisida maʼlumotlar
1.
Kameral soliq tekshiruvi boshlangan va tugatilgan sana
2.
Qoʻshimcha olinishi lozim boʻlgan maʼlumotlar turi/nomi
5. Soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etish holatlari
1.
Soliqlar (yigʻimlar) toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarini buzish boʻyicha hujjatlashtirilgan faktlar
2.
Soliqqa oid huquqbuzarlik uchun javobgarlik
3.
Soliqqa oid huquqbuzarlik boʻyicha boshqa holatlar
6. Kameral soliq tekshiruvi dalolatnomasi boʻyicha xulosalar
1.
_________________________ boʻyicha ______________ soʻm qoʻshimcha hisoblandi;
(soliq nomi)
_________________________ boʻyicha ______________ soʻm qoʻshimcha hisoblandi;
(soliq nomi)
_________________________ boʻyicha ______________ soʻm qoʻshimcha hisoblandi.
(soliq nomi)
2.
Kameral soliq tekshiruvida aniqlangan boshqa soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining buzilishlari_______________________________________________
Agar soliq toʻlovchi dalolatnomada bayon qilingan holatlarga yoki dalolatnoma boʻyicha xulosaga rozi boʻlmasa, dalolatnoma olingan kundan eʼtiboran 10 kun ichida tegishli soliq organiga eʼtirozlarini taqdim etishga haqli.
____________________________
_______________
________________________
Soliq organi nomi va dalolatnoma tuzgan masʼul xodim lavozimi
(imzo)
F.I.O.
Tanishdim:
____________________________
_______________
________________________
soliq toʻlovchining nomi va rahbari
(imzo)
F.I.O.
Soliq toʻlovchi (uning vakili) mazkur dalolatnomani imzolashni rad etdi.
Soliq organi nomi va dalolatnoma tuzgan masʼul xodim lavozimi
(imzo)
F.I.O.
(8-ilovaning matni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 30-iyundagi 400-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.07.2025-y., 09/25/400/0556-son)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 9-ILOVA
Nazorat xaridini oʻtkazish
BAYONNOMASI
____-son
(bayonnoma tuzilgan sana)
(bayonnoma tuzilgan joy)
(soliq organining nomi)
(soliq organi masʼul xodimlarining F.I.O. va lavozimi)
ishtirokida 20__ yil “____”_______________ kuni soat _____da _____________________
(shahar, tuman)
(soliq toʻlovchining faoliyatini amalga oshirish manzili)
(soliq toʻlovchining nomi yoki jismoniy shaxsning F.I.O., yashash joyi, tugʻilgan yili)
nazorat xaridini oʻtkazdik. Nazorat xaridini oʻtkazish vaqtida quyidagilar
ANIQLANDI:
(xaridorning F.I.O.)
______________________________________________________________________________________ ning
(soliq toʻlovchining nomi)
_________________________________________________________________________________________ ga
(jismoniy shaxsning F.I.O., yashash joyi, tugʻilgan yili)
murojaat qilib ___________________________________________________________________________
(xarid qilingan tovarlarning (xizmatlarning) nomi, miqdori va qiymati)
______________________________________________________________________________xarid qilgan
va soliq toʻlovchiga (vakiliga) ___________________________________________________
(banknotalar seriyasi, raqami va qiymati)
jami _________________________________________________________________ bergan.
(pul mablagʻining miqdori raqam va soʻz bilan yoziladi)
Soliq toʻlovchi (vakili) xaridorga u soʻragan tovarlarni berib (xizmatlar koʻrsatib) _____________________________________________________________ qaytim qaytargan.
(qaytim miqdori raqam va soʻz bilan yoziladi)
Soliq toʻlovchi (vakili) yoki jismoniy shaxs tovar (xizmat) uchun xaridor (mijoz) tomonidan toʻlangan haqni olib _________________________________________________
Hisob-kitob qilingandan soʻng tekshiruv oʻtkazilishi haqida eʼlon qilindi. Tekshirish vaqtida quyidagilar
ANIQLANDI:
(aniqlangan holatlar tavsifi)
Nazorat xaridi oʻtkazilib, oʻzaro hisob-kitoblar yakunlangach nazorat xaridini oʻtkazishda foydalanilgan pul mablagʻlari tekshirilgan soliq toʻlovchi (vakili) tomonidan soliq organining mansabdor shaxsiga, xarid qilingan tovarlar (nazorat xaridi predmetlari) esa — soliq organining mansabdor shaxslari tomonidan soliq toʻlovchiga (uning vakiliga) qaytarib berildi.
Bayonnoma bilan tanishdim va oʻtkazilgan nazorat xaridi va bayonnoma mazmuni boʻyicha quyidagilarni bildiraman:
Mazkur bayonnoma uchta bir xil nusxada tuzildi va uning bir nusxasi soliq toʻlovchiga (uning vakiliga) berildi hamda nazorat xaridini oʻtkazishda ishtirok etgan barcha shaxslarga ovoz chiqarib oʻqib eshittirildi.
Tekshirish davomida soliq toʻlovchining kassasida mavjud boʻlgan savdodan (xizmat koʻrsatishdan) tushgan naqd pul qoldigʻi sanoqdan oʻtkazildi va quyidagi kupyuralarda naqd pul borligi aniqlandi:
20__yil “___” ________dagi ____-son sayyor soliq tekshiruvi oʻtkazish haqidagi buyrugʻiga asosan soliq toʻlovchi tekshirilib _____________________________________________da
(savdo shoxobchasi, ombori, daromad olish bilan bogʻliq boshqa obyektlari)
_______________________________________________________________ olib qoʻyildi.
Olib qoʻyish soat____da boshlanib soat____da tugallandi.
Olib qoʻyish ____________________________________________ tomonidan amalga
(sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazuvchi shaxsning F.I.O.)
oshirildi.
Olib qoʻyish jarayonida __________________________________ ishtirok etdi.
(F.I.O.)
Soliq toʻlovchiga hujjatlarni va (yoki) buyumlarni olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror taqdim etildi hamda huquq va majburiyatlari tushuntirildi.
Hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarorga asosan soliq toʻlovchidan (ixtiyoriy ravishda topshirilgan yoki bosh tortganligi uchun) quyidagi:
(hujjatlar va (yoki) buyumlarning nomi, miqdori, oʻziga xos xususiyatlari, qiymati)
_______________________________________________________ majburan olib qoʻyildi.
Olib qoʻyish jarayoni _____________________________________ vositasida fotosuratga
(apparat nomi, rusumi)
olindi va (yoki) videoyozuvga tushirildi, fotosuratlar, videoyozuvlar ilova qilinadi.
______________________________
_________
_______________
(soliq organi xodimi lavozimi)
(imzo)
(F.I.O.)
_________
_______________
(imzo)
(F.I.O.)
Ishtirok etgan shaxslar:
1._____________________________
_________
_______________
(soliq toʻlovchi)
(imzo)
(F.I.O.)
2._____________________________
_________
_______________
(imzo)
(F.I.O.)
Bayonnomaning bir nusxasini 20___yil “___” _______ kuni oldim:
_________ ________________
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 14-ILOVA
Sayyor soliq tekshiruvi davomida soliq organi xodimlarining soliq toʻlovchi tomonidan hududga yoki binolarga (turar joylardan tashqari) kirishiga toʻsqinlik qilinganlik toʻgʻrisida
Mazkur dalolatnomaga va Soliq kodeksining 111-moddasiga muvofiq soliq toʻlovchining bankdagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarini toʻxtatib turishga haqli ekanligi maʼlum qilinadi.
Holat yuzasidan huquqbuzarlik sodir etgan shaxsning tushuntirishi yoki dalolatnomani imzolashdan bosh tortganligi:
shuni maʼlum qiladiki, soliq toʻlovchilarni tanlab olish natijasida olingan xavf omillarini tahlil qilish natijalariga koʻra _____________________________________
(soliq toʻlovchi nomi)
yuqori tavakkalchilikka mansub boʻlgan soliq toʻlovchi sifatida tavsiflandi.
Soliq auditi soliq toʻlovchining 20__-20__ yillardagi faoliyati boʻyicha barcha turdagi soliq va yigʻimlari yoki ____________________________________ soligʻi boʻyicha
(aniq soliq turi koʻrsatiladi)
hisob-kitoblarning toʻgʻri hisoblanishi yuzasidan oʻtkaziladi.
Soliq auditi 20__ yil “____” _________ da boshlanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 140-moddasi talablariga muvofiq soliq toʻlovchi soliq auditi boshlanguniga qadar quyidagi hujjatlar tayyorlab qoʻyish lozim:
Soliq toʻlovchi roʻyxatga olingan manzilida joylashmagan taqdirda, xabarnoma yuborilgan kundan eʼtiboran besh ish kuni mobaynida soliq toʻlovchi haqiqatda joylashgan joyi boʻyicha tasdiqlovchi hujjatlar nusxalari ilova qilingan holda xabarnoma yuborgan soliq organiga maʼlumot berishi lozim.
Quyidagilar soliq toʻlovchi joylashgan joyni tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi:
koʻchmas mulkka boʻlgan egalik huquqini tasdiqlovchi hujjat (undan foydalanish) nusxasi;
koʻchmas mulkka egalik huquqi mavjud boʻlgan shaxs bilan tuzilgan ijara shartnomasi nusxasi.
Soliq toʻlovchining rahbari (vaqtincha rahbar vazifasini bajaruvchi shaxs yoki imzo chekish huquqiga ega boʻlgan oʻrinbosari) soliq toʻlovchining roʻyxatga olingan (yoki joylashgan) manzilida boʻlib soliq auditi jarayonida ishtirok etishini taʼminlasin.
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 17-ILOVA
Soliq organlarining soliq auditini oʻtkazuvchi mansabdor shaxslariga mazkur hududlarga yoki binolarga (bundan turar-joy binolari mustasno) kirishiga toʻsqinlik qilinganlik toʻgʻrisidagi
(boshqa soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilganligi boʻlsa, talabi buzilgan qonun hujjatining nomi, moddalari )
aniqladim.
Mazkur dalolatnomani tuzilishi soliq toʻlovchining bankdagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarini oʻn kundan koʻp boʻlmagan muddatga toʻxtatib turishga hamda soliq organi tekshirilayotgan shaxs toʻgʻrisida oʻzida mavjud boʻlgan maʼlumotlar yoki xuddi shunday soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasini mustaqil tarzda aniqlashga sabab boʻlishi maʼlum qilinadi.
Holat yuzasidan huquqbuzarlik sodir etgan shaxsning tushuntirishi yoki dalolatnomani imzolashdan bosh torganligi:
(koʻzdan kechirish koʻzdan kechirish chogʻida fotosuratga olish va videoyozuvga tushirish amalga oshiriladi, hujjatlardan koʻchirma nusxalar olinadi yoki koʻzdan kechirish bilan bogʻliq boshqa harakatlar)
Jarayonida ishtirok etgan va (yoki) hozir boʻlgan shaxslar ____________________________
Soliq toʻlovchiga hamda koʻzdan kechirish jarayonida ishtirok etayotgan shaxslarga huquq va majburiyatlari tushuntirildi.
Koʻzdan kechirish jarayoni ________________________________________________
(apparat nomi, rusumi)
vositasida fotosuratga olindi va (yoki) videoyozuvga tushirildi, fotosuratlar, videoyozuvlar ilova qilinadi.
______________________________
_________
_______________
(soliq organi masʼul xodimi lavozimi)
(imzo)
(F.I.O.)
_________
_______________
(imzo)
(F.I.O.)
Ishtirok etgan shaxslar:
1.______________________________
_________
_______________
(tadbirkorlik subyekti, lavozimi)
(imzo)
(F.I.O.)
2.______________________________
_________
_______________
(imzo)
(F.I.O.)
3.______________________________
_________
_______________
(vakil)
(imzo)
(F.I.O.)
Bayonnomaning bir nusxasini oldim 20___
“____”
________ ______ ______________
(kun)
(oy)(imzo)(F.I.O.)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 19-ILOVA
Hujjatlar (axborotni) olish toʻgʻrisida
TALABNOMA
_____________________________ ning 20____ yil ___ __________ dagi ____-son
(soliq organi nomi)
buyrugʻiga asosan _______________________________________________________ da
(soliq auditi oʻtkazilayotgan soliq toʻlovchi nomi)
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 140-moddasida belgilangan tartibda soliq auditi oʻtkazilmoqda.
Tekshirish uchun zarur boʻlgan quyidagi hujjatlarni (axborotni) ushbu talabnoma olingan kundan eʼtiboran besh kun ichida __________________________________ ga
(boshqa qonun hujjatlarining nomi, moddasi, bandi)
Mazkur dalolatnomani tuzilishi soliq toʻlovchining bankdagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarini oʻn kundan koʻp boʻlmagan muddatga toʻxtatib turishga hamda soliq organi tekshirilayotgan shaxs toʻgʻrisida oʻzida mavjud boʻlgan maʼlumotlar yoki xuddi shunday soliq toʻlovchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasini mustaqil tarzda aniqlashga sabab boʻlishi maʼlum qilinadi.
Holat yuzasidan huquqbuzarlik sodir etgan shaxsning tushuntirish berishdan yoki dalolatnomani imzolashdan bosh tortganligi:
(huquqbuzarlik tafsilotlari toʻgʻrisida qisqacha maʼlumot, sodir etilgan harakat (harakatsizlik)lar bayoni)
Dalolatnomaga qoʻshimchalar va ilovalar:
(video va fotosuratlar, guvohlar F.I.O.) va boshqalar)
Huquqbuzarlik sodir etgan shaxsga Soliq kodeksining 21 va 22-moddalarida nazarda tutilgan huquq va majburiyatlari tushuntirildi:
(huquqbuzarlik sodir etgan shaxsning F.I.O.)
(imzo)
(guvohlarning F.I.O.)
(imzo)
(guvohlarning F.I.O.)
(imzo)
Bayonnomani tuzdim:
(lavozimi va F.I.O.)
(imzo)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 21-ILOVA
Soliq auditi oʻtkazayotgan mansabdor shaxsning
hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish toʻgʻrisidagi
QARORI
20___yil
“_______”
_______________
_____________________________
(kun)
(oy)
(tuzilgan joyi)
(soliq auditini oʻtkazayotgan mansabdor shaxsning lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi)
(soliq organi nomi, rahbar ( rahbar oʻrinbosari) tomonidan tayinlangan buyruq sanasi, raqami)
(holatlar bayoni: soliqqa oid huquqbuzarlikni tasdiqlovchi hujjatlar nusxasini yoki hujjatlarning oʻzgartirilishi yoki almashtirib qoʻyilishi mumkinligining oldini olish maqsadida hujjatlar aslini olib qoʻyish)
Hujjatlar va buyumlar olib qoʻyilishi toʻgʻrisidagi qaror bilan tanishdim:
(soliq toʻlovchi (vakili), lavozimi, F.I.O.)
___________________
_________________
(sana)
(imzo)
Soliq tekshiruvlarini tashkil etish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 23-ILOVA
_____________________________________________________________________ boʻyicha
(tashkilotning nomi)
20____ y. “_____” _____________ dagi
__________-son BUYRUQ
(qaror, farmoyish)
__________________________________da inventarizatsiyani oʻtkazish uchun quyidagi tarkibdagi maxsus inventarizatsiya komissiyasi (doimiy harakatdagi, ishchi) tayinlanadi:
1. Rais (lavozimi, F.I.O.) ________________________________________
2. Komissiya aʼzolari (lavozimi, F.I.O.) ____________________________
Inventarlanishi kerak ___________________________________________
(soliq auditini oʻtkazish buyrugʻi raqami va sanasi, imzolagan soliq organi rahbari (oʻrinbosari) F.I.O.)
2)
(tekshiruvchi mansabdor shaxslarning F.I.O., lavozimi va ular ishlayotgan soliq organi nomi)
3)
(soliq toʻlovchining toʻliq va qisqartirilgan nomi hamda identifikatsiya raqami)
4)
(soliq auditi oʻtkazilgan soliq davri)
5)
(soliq auditini boshlanish va tugatish sanasi)
6)
(soliq auditi elektron tarzda roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, agar buning imkoni mavjud boʻlmasa, tekshiruvlarni roʻyxatdan oʻtkazish kitobiga kiritilgan sana va raqami)
7)
(soliq auditini oʻtkazish buyrugʻini hamda tekshirishga taqdim qilinishi lozim boʻlgan hujjatlar va maʼlumotlar roʻyxati soliq toʻlovchining rahbari yoki uning vakiliga (F.I.O.) taqdim etilgan sana)
8)
(soliq toʻlovchiga ularning huquq va majburiyatlari, shuningdek, soliq organlarining huquqlari tushuntirilganligi izohi)
9)
(tekshirilayotgan davr uchun soliq toʻlovchining moliyaviy hujjatlarga birinchi va ikkinchi imzo qoʻyish huquqiga ega boʻlgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar)
10)
(soliq toʻlovchini tashkil etishning huquqiy asoslari, davlat organlarida roʻyxatdan oʻtganligi)
11)
(soliq toʻlovchining davlat reyestriga kiritilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomadagi maʼlumotlar)
12)
(soliq toʻlovchining faoliyati turlari toʻgʻrisida maʼlumot)
13)
(ustav jamgʻarmasining shakllanishi, muassislar tarkibi va ustav jamgʻarmasidagi ulushi)
14)
(kadastr hujjatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar)
15)
(soliq toʻlovchining filiallari va boshqa alohida boʻlinmalari, vakolatxonalari joylashgan joy (ularning manzili), asosiy hududidan boshqa manzillarda joylashgan ishlab chiqarish, omborxona, savdo shoxobchalarining joylashishi, ijaraga olingan yoki soliq toʻlovchida egalik huquqida boʻlgan yer maydonlari toʻgʻrisida maʼlumot)
16)
(litsenziya va guvohnomalar toʻgʻrisida maʼlumot)
17)
(boshqa korxonalarga kiritilgan investitsiyalar toʻgʻrisida maʼlumot)
18)
(bank hisobvaraqlari toʻgʻrisida maʼlumot)
19)
(oldingi oʻtkazilgan soliq hamda auditorlik tashkilotlari tekshiruvlari toʻgʻrisida maʼlumot)
II. Asosiy qismi.
20)
(soliq toʻlovchining hisobotda aks ettirilgan soliq va yigʻimlarning shaxsiy hisobvaragʻiga oʻtkazilganligi)
21)
(soliq toʻlovchining daromadlari turlari va summalari toʻgʻrisida yillar boʻyicha maʼlumot)
22)
(qoʻshimcha (kamaytirishga) hisoblangan soliq va yigʻimlar summalarining kelib chiqishi sabablari, qonunchilik meʼyorlariga havolalar)
23)
(hududlar va binolar koʻzdan kechirilganligi, soliq toʻlovchida inventarizatsiya, ekspertiza oʻtkazilganligi, hujjatlar va buyumlar olib qoʻyilganligi, sayyor soliq tekshiruvi va soliq auditini oʻtkazishda amalga oshirilgan boshqa harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar)
24)
(soliq organlariga yuklatilgan qonunchilik hujjatlari buzilishi holatlari aniqlangan taqdirda (NKM, terminal, naqd pul topshirilishi, valyuta hamda tashqi iqtisodiy faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari buzilishi va boshqalar) ushbu faktlar ham dalolatnomada aks ettirilishi lozim)
25)
(soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining buzilishi aniqlangan holatlar boʻyicha jadvallar va boshqa materiallarning dalolatnomaga ilova qilinganligi)
26)
(soliq toʻlovchining birlamchi hujjatlari qamrab olinishiga qarab ularni oʻrganish usuli toʻgʻrisida maʼlumot va qaysi yoʻnalish hujjatlari toʻliq, qaysi hujjatlar esa tanlov yoʻli bilan oʻrganilganligi aks ettirish)
27)
(soliq toʻlovchi soliq auditini oʻtkazayotgan soliq organining mansabdor shaxsi tomonidan soʻralgan, talab qilingan hujjatlarni taqdim qilmagan, toʻliq taqdim qilmagan taqdirda, dalolatnomada taqdim etilmagan hujjatlar roʻyxatini aks ettirish)
III. Dalolatnomaning yakuniy qismi.
28)
(soliq toʻgʻrisidagi va boshqa qonunchilik hujjatlarining buzilishi faktlari mavjudligi toʻgʻrisida xulosalar. Ushbu xulosalar sodir etilgan qonun buzilishi turini va mazkur qonun buzilishi uchun Soliq kodeksining javobgarlikni nazarda tutuvchi meʼyorlariga havolalarni oʻz ichiga olishi lozim)
29)
(dalolatnoma ilovalarining soni koʻrsatilishi lozim)
* Izoh: Soliq tekshiruvi dalolatnomasiga soliq va yigʻimlarni hisoblab chiqarish va toʻlash bilan bogʻliq boʻlgan, shuningdek, boshqa masalalar boʻyicha aniqlangan huquqbuzarliklardan dalolat beruvchi hujjatlar (asli yoki nusxasi) ilova qilinishi lozim boʻladi.
(24-ilovaning matni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Agar soliq toʻlovchi dalolatnomada bayon qilingan holatlarga yoki dalolatnoma boʻyicha xulosaga rozi boʻlmasa, dalolatnoma elektron shaklda olingan kundan eʼtiboran 3 ish kuni (qogʻoz koʻrinishda pochta orqali olingan kundan eʼtiboran 5 ish kuni) ichida tegishli soliq organiga eʼtirozlarini taqdim etishga haqli.
____________________________
_____________
____________
soliq organi nomi va dalolatnoma tuzgan masʼul xodim lavozimi
(imzo)
F.I.O.
Roziman:
Rad etildi.
(rad etish sababi)
__________________________
__________________________
soliq toʻlovchining nomi va rahbari F.I.O.
soliq toʻlovchining nomi va rahbari F.I.O.
Soliq toʻlovchi tomonidan masofaviy soliq tekshiruvi dalolatnomasi yuzasidan munosabat belgilangan muddatlarda bildirilmagan taqdirda, ushbu dalolatnoma boʻyicha roziligi ifodalangan deb hisoblanadi.
(25-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-yanvardagi 23-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2026-y., 09/26/23/0070-son)
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga 21-ILOVA
Davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq toʻlovchilar faoliyatida amalga oshiriladigan soliq nazorati tadbirini videotasvirga olish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom davlat soliq xizmati organlari (keyingi oʻrinlarda — soliq organi) tomonidan soliq toʻlovchilar faoliyatida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda va shakllarda amalga oshiriladigan soliq nazorati tadbirini videotasvirga olish tartibini belgilaydi.
2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
videotasvirga olish — soliq organi rahbari yoki rahbar oʻrinbosarining buyrugʻiga asosan ishtirokchilar tomonidan soliq toʻlovchilar faoliyatida amalga oshiriladigan nazorat tadbiri jarayonini videotasvirga olish moslamalaridan foydalangan holda kuzatish va qayd etish (tasvirga olish);
videotasvirga olish jarayonining ishtirokchilari (keyingi oʻrinlarda — ishtirokchilar) — soliq organining xodimlari, soliq toʻlovchilar hamda ularning vakillari va boshqa shaxslar (nazorat tadbiriga jalb qilingan mutaxassislar, ekspertlar, tarjimonlar, zarur hollarda xolislar va xaridorlar);
videotasvirga olish moslamalari — videotasvirga olish qurilmalari, jumladan, videokameralar va videotasvirga olish imkonini beruvchi boshqa qurilmalar;
soliq nazorati tadbiri (keyingi oʻrinlarda — nazorat tadbiri) — Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq oʻtkaziladigan sayyor soliq tekshiruvi hamda soliq auditi.
3. Soliq organlari tomonidan soliq toʻlovchilar faoliyatida amalga oshiriladigan soliq nazorati jarayonini, dalillarni qayd etish uchun nazorat tadbirlari jarayoni videotasvirga olinadi.
4. Soliq organlari tomonidan soliq toʻlovchi toʻgʻrisida olingan har qanday maʼlumot soliq sirini tashkil etadi. Soliq organiga kelib tushgan, soliq sirini tashkil etuvchi maʼlumotlar saqlash va foydalanishning maxsus rejimiga ega boʻladi.
2-bob. Videotasvirga olish jarayoni ishtirokchilarining huquq va majburiyatlari
5. Nazorat tadbirini videotasvirga olish jarayonida soliq toʻlovchilar va ularning vakillari quyidagi huquqlarga ega:
soliq organining nazorat tadbirini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyrugʻi bilan tanishish;
nazorat tadbiri yakuni boʻyicha olingan videotasvir maʼlumotlaridan nusxa olish;
soliq organlari mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan belgilangan tartibda shikoyat qilish;
soliq organlari mansabdor shaxslarining qonunga xilof harakatlari tufayli yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishini talab qilish;
soliq organi tomonidan amalga oshiriladigan nazorat tadbiri jarayonini videotasvirga olish.
6. Nazorat tadbirini videotasvirga olish jarayonida soliq toʻlovchilar va ularning vakillari quyidagi majburiyatlarga ega:
nazorat tadbirini soliq organi tomonidan videotasvirga olish uchun sharoit yaratishi;
soliq organi mansabdor shaxslarining nazorat tadbirini videotasvirga olishiga toʻsqinlik qilmasligi shart.
7. Videotasvirga olish jarayonida soliq organining mansabdor shaxslari quyidagi huquqlarga ega:
soliq organi tomonidan amalga oshiriladigan nazorat tadbiri jarayonini soliq toʻlovchi yoki uning vakillari va boshqa shaxslar ishtirokida videotasvirga olish;
soliq toʻlovchidan videotasvirga olish jarayonining toʻliq amalga oshirilishiga toʻsqinlik qilayotgan holatlarni bartaraf etishni talab qilish.
8. Videotasvirga olish jarayonida soliq organining mansabdor shaxslari quyidagi majburiyatlarga ega:
ishtirokchilarni nazorat tadbirini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq bilan tanishtirishi;
nazorat tadbiri jarayonida soliq toʻlovchi hamda uning vakillari va boshqa shaxslarga videotasvirga olish bilan bogʻliq huquq va majburiyatlarini tushuntirishi;
soliq toʻlovchi yoki uning vakillari talabiga koʻra soliq nazorati tadbiri yakuni boʻyicha olingan videotasvir maʼlumotlaridan nusxa berishi;
soliq toʻlovchi va uning vakillari faoliyatiga aloqador axborotlarni boshqa shaxslarga oshkor etmasligi;
soliq toʻlovchi va uning vakillarining nazorat tadbirini videotasvirga olishiga toʻsqinlik qilmasligi shart.
9. Ishtirokchilar quyidagi huquqlarga ega:
videotasvirga olish jarayonining sabablari bilan tanishish;
videotasvirga olinishi yuzasidan oʻz eʼtirozlarini bildirish.
10. Ishtirokchilar quyidagi majburiyatlarga ega:
soliq organi mansabdor shaxslarining nazorat tadbirini videotasvirga olishiga toʻsqinlik qilmasligi;
nazorat tadbiri jarayonida oʻziga maʼlum boʻlgan soliq toʻlovchi va uning vakillari faoliyatiga aloqador axborotlarni boshqa shaxslarga oshkor etmasligi shart.
3-bob. Nazorat tadbirlarini videotasvirga olish
11. Nazorat tadbirlari jarayoni soliq organi rahbari yoki rahbar oʻrinbosarining soliq tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyrugʻi asosida videotasvirga olinadi.
12. Soliq organi tomonidan oʻtkaziladigan nazorat tadbirlarida quyidagilar videotasvirga olinadi:
soliq solish obyektlarini va soliq solish bilan bogʻliq obyektlarni hisobga olish;
xronometrajni koʻzdan kechirish;
soliq toʻlovchi ishchi va xodimlarining haqiqiy soni hamda soliq hisobotidagi aks ettirilgan ishchi va xodimlar soniga muvofiqligini tekshirish;
bozorlar, savdo komplekslari va ularga tutash boʻlgan avtotransport vositalarining toʻxtash joylarida soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishini tekshirish;
nazorat kassa texnikasi va hisob-kitob terminallarini qoʻllash;
savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishi;
yer qaʼridan foydalanuvchi soliq toʻlovchilar tomonidan haqiqatda qazib olingan foydali qazilmalar hajmini tekshirish;
aktivlar va majburiyatlarni xatlovdan oʻtkazish;
hujjatlar va buyumlarni olib qoʻyish;
hudud va binolarni koʻzdan kechirish.
13. Amalga oshiriladigan nazorat tadbirida quyidagi jarayonlar videotasvirga olinadi:
soliq toʻlovchi tomonidan daromadlar olish uchun foydalanilayotgan yoki soliq solish obyektlari bilan bogʻliq hududlarni, ishlab chiqarish, omborxona, savdo hamda boshqa binolarini, shu jumladan, joylarni koʻzdan kechirish, shuningdek, soliq toʻlovchining mol-mulkini xatlovdan oʻtkazishda;
soliq toʻlovchi yoki uning vakillari tomonidan sodir etilgan huquqbuzarlik holatini qayd etishda;
nazorat xaridi bilan boshlanadigan tekshirishlarda xarid kuzatuvining amalga oshirilishi, nazorat-kassa texnikasi hamda toʻlov terminallari koʻrsatkichi boʻyicha hisobotlar olinishi hamda kassadagi mablagʻlar sanoqdan oʻtkazilishi jarayonini kuzatishda;
soliq toʻlovchi yoki uning vakillari tomonidan tekshirish bilan bogʻliq boʻlgan hujjatlar taqdim etilmaganda;
soliq toʻlovchi yoki uning vakillari tomonidan tekshirish hujjatlariga imzo qoʻyishdan bosh tortilganda;
soliq toʻlovchi hamda uning vakillari va boshqa shaxslar tomonidan soliq nazoratining amalga oshirilishiga toʻsqinlik qilinganda;
soliqqa oid huquqbuzarlik predmetlari (buyum va hujjatlar), ish boʻyicha dalillar olib qoʻyilganda;
soliq toʻlovchi yoki uning vakillarining talablariga koʻra;
zarur boʻlganda hujjatlar nusxalarini tayyorlashda hamda ish uchun ahamiyatli boʻlgan boshqa holatlarda.
14. Nazorat tadbiri soliq toʻlovchilarning qonuniy faoliyatini toʻxtatib qoʻymaydigan va faoliyat koʻrsatishiga ziyon yetkazmaydigan tarzda videotasvirga olinadi.
15. Nazorat tadbirida soliq toʻlovchi tomonidan daromadlar olish uchun foydalanilayotgan yoki soliq solish obyektlari bilan bogʻliq hududlarni, ishlab chiqarish, omborxona, savdo hamda boshqa binolarni, shu jumladan, joylarni koʻzdan kechirish, shuningdek, soliq toʻlovchining mol-mulkini xatlovdan oʻtkazish, ishga doir dalillarni, predmetlarni (buyum va hujjatlarni) olish jarayoni davomiyligida videotasvirga olinadi.
16. Agar qonunchilik hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, soliq organi tomonidan soliq toʻlovchilar faoliyatida amalga oshiriladigan nazorat tadbiri jarayonini videotasvirga olishda xolislarning ishtirok etishi talab etilmaydi.
17. Nazorat tadbiri natijasi boʻyicha tuzilgan dalolatnomada (bayonnomada, maʼlumotnomada) tadbir jarayonini videotasvirga olish moslamasi (qurilmaning rusumi va seriya raqami), videotasvirga olingan holatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar aks ettiriladi.
18. Soliq organi tomonidan amalga oshirilayotgan nazorat tadbiri jarayonini videotasvirga olishda soliq toʻlovchi yoki uning vakillari, shuningdek, boshqa shaxslar tomonidan toʻsqinlik qilinganda va qarshilik koʻrsatilganda soliq organi xodimi mazkur holat yuzasidan dalolatnomani (bayonnomani) rasmiylashtirib, tegishliligi boʻyicha huquqni muhofaza qilish organlari vakillarini nazorat tadbirida ishtirok etishga jalb qilishi mumkin.
4-bob. Nazorat tadbirlarida olingan videotasvir maʼlumotlaridan foydalanish
19. Soliq organlari tomonidan soliq toʻlovchilar faoliyatida amalga oshirilgan nazorat tadbiri jarayonida olingan videotasvir maʼlumotlari nazorat tadbirlari natijasi boʻyicha rasmiylashtirilgan hujjatlar bilan birga alohida saqlanadi.
20. Ishtirokchilar tomonidan soliq toʻlovchilarning faoliyatida amalga oshirilgan nazorat tadbiri jarayonida olingan videotasvir maʼlumotlaridan ushbu nazorat tadbirlari natijalarini koʻrib chiqish, soliq organlari tomonidan qaror qabul qilish, shuningdek, sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlarda koʻrib chiqishda foydalanish mumkin.
21. Nazorat tadbirlarida olingan videotasvir maʼlumotlaridan xizmatdan tashqari maqsadlarda foydalanish, ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirish, shuningdek, yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilishiga olib keladigan tarzda tarqatish taqiqlanadi, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda nazorat tadbirlarida olingan videotasvir maʼlumotlaridan profilaktika maqsadlarda soliq toʻlovchiga nisbatan qonuniy chora koʻrilgandan soʻng ommaviy axborot vositalarida yoritish bundan mustasno.
5-bob. Yakunlovchi qoida
22. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
(21-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 154-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.04.2026-y., 09/26/154/0331-son)
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 7-yanvardagi 1-son qaroriga 3-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 26-noyabrdagi 407-son qarori bilan tasdiqlangan Ulgurji va chakana savdo faoliyatini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda:
“20. Chakana savdoni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar quyidagilarga majbur:
oʻz korxonasining toʻliq nomi, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni xaridorning tanishishi uchun qulay joylarda (asosan oʻzaro hisob-kitoblar amalga oshiriladigan joylarda) joylashtirishi;
tovarlarning sotib olinganligini tasdiqlovchi hujjatlarga ega boʻlishi;
qonun hujjatlarida belgilangan holda sotish joylarida sotilayotgan tovarlarning muvofiqlik sertifikatlariga ega boʻlishi.
Sotiladigan tovarlar vitrinalarga qoʻyilgan boʻlishi va kelib chiqqan mamlakati, ishlab chiqaruvchisi va narxi koʻrsatilgan narxnomalarga ega boʻlishi kerak. Yaroqlilik muddatiga ega boʻlgan tovarlarni sotish chogʻida narxnomalarda yaroqlilik muddati ham koʻrsatilgan boʻlishi kerak”;
“32. Chakana savdoni amalga oshiruvchi yakka tartibdagi tadbirkorlar quyidagilarga majbur:
davlat roʻyxatidan oʻtkazilganlik va roʻyxatdan oʻtkazgan organning nomi, shuningdek, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni xaridorning tanishishi uchun qulay joylarda (asosan oʻzaro hisob-kitoblar amalga oshiriladigan joylarda) joylashtirishi;
tovarlarning sotib olinganligini tasdiqlovchi hujjatlarga ega boʻlishi;
qonun hujjatlarida belgilangan holda sotish joylarida sotilayotgan tovarlarning muvofiqlik sertifikatlariga ega boʻlishi.
Sotiladigan tovarlar vitrinalarga qoʻyilgan boʻlishi va kelib chiqqan mamlakati, ishlab chiqaruvchisi va narxi koʻrsatilgan narxnomalarga ega boʻlishi kerak. Yaroqlilik muddatiga ega boʻlgan tovarlarni sotish chogʻida narxnomalarda yaroqlilik muddati ham koʻrsatilgan boʻlishi kerak”.
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalarini hamda Oʻzbekiston Respublikasida umumiy ovqatlanish mahsulotlarini (xizmatlarini) ishlab chiqarish va sotish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2003-yil 13-fevraldagi 75-son qarorida:
“13. Xaridorning tanishishi uchun qulay joylarda (asosan oʻzaro hisob-kitoblar amalga oshiriladigan joylarda) quyidagi maʼlumotlar joylashtirilishi kerak:
sotuvchi — yuridik shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar — oʻz korxonasining nomi, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR), shuningdek, uning joylashgan joyi (pochta manzili va ish rejimi);
sotuvchi — yakka tartibdagi tadbirkor toʻgʻrisidagi maʼlumotlar — davlat roʻyxatidan oʻtkazilganlik va roʻyxatdan oʻtkazgan organning nomi, shuningdek, soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR).
Agar sotuvchi amalga oshiradigan faoliyat litsenziyalanishi kerak boʻlsa, u litsenziyaning tartib raqami va amal qilish muddati toʻgʻrisidagi, shuningdek, uni bergan organ haqidagi maʼlumotni taqdim etishi kerak”;
189-bandga quyidagi mazmundagi oʻn birinchi xatboshi qoʻshilsin:
“mazkur Qoidalarning 13-bandida koʻrsatilgan sotuvchi haqidagi maʼlumotlarni joylashtirish tartibiga”;
“korxonaning nomi va soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR), uning ish rejimi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlmaganda, xaridorga ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan maʼlumotlarni berish rad etilganda”;
“8. Umumiy ovqatlanish subyekti isteʼmolchilarga oʻzining toʻliq nomi va soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR), ish rejimi, tavsiya etiladigan mahsulotlar, tovarlar va koʻrsatiladigan xizmatlar toʻgʻrisidagi zarur va ishonchli maʼlumotlarni koʻrgazmali va qulay shaklda yetkazishi shart, maʼlumotlarda toʻgʻri tanlash imkoniyatini taʼminlaydigan kamida quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak”;
“korxonaning nomi va soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR), uning ish rejimi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlmaganda, xaridorga ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan maʼlumotlarni berishdan bosh tortganda”.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-apreldagi 258-sonli qaroriga asosan 2021-yil 1-iyuldan oʻz kuchini yoʻqotadi — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.04.2021-y., 09/21/258/0400-son)
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22-noyabrdagi 707-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.11.2021-y., 09/21/707/1088-son)
5. Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 9-fevraldagi 66-son qarori bilan tasdiqlangan Tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 5-ilovaning 1-20-pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
“
1-20.
Soliq solish tizimi:
Aylanmadan olinadigan soliq
Qoʻshilgan qiymat soligʻi va foyda soligʻi
”.
6. Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 9-oktabrdagi 811-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi nizomda:
“ish uchastkasining murakkabligi va muhimligini hisobga olib, shuningdek, mamlakat iqtisodiy manfaatlarini himoya qilish borasida shaxsiy hissasini qoʻshgan, mehnatda yuqori natijalarga erishgan, xizmat vazifalarini sidqidildan va samarali bajarayotgan rahbar va xodimlarga lavozim maoshining besh baravari miqdorigacha shaxsiy ustamalar berish”;
“qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini xarid qilish uchun xodimlarga bir yilda bir marta mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining besh baravari miqdorigacha moddiy yordam berish”;
b) 14-bandga quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi qoʻshilsin:
“Maxsus jamgʻarma mablagʻlaridan davlat soliq xizmati organlari rahbarlari boshchilik qiladigan sektorlarga yuklatilgan hududlarni har tomonlama ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish maqsadida sarflanishi mumkin”.
7. Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 17-apreldagi 320-son qarorida:
“v) soliq toʻlovchilar va soliq solish obyektlarining oʻz vaqtida hamda ishonchli hisobga olinishini taʼminlash, ularning toʻliq qamrab olinishi mexanizmlarini soliq maʼmuriyatchiligi jarayoniga maʼlumotlarni toʻliq yigʻish va qayta ishlashni taʼminlaydigan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ilgʻor avtomatlashtirilgan tahlil usullarini keng joriy etish orqali takomillashtirish sohasida:
soliq toʻlovchilar, soliq solinadigan baza, shuningdek, soliq solish obyektlari va soliq solish bilan bogʻliq boʻlgan obyektlarning toʻliq, oʻz vaqtida va ishonchli hisobga olinishini taʼminlaydi;
yuridik va jismoniy shaxslarga, ularni soliq toʻlovchining identifikatsiya raqamlari berilgan holda soliq toʻlovchilar sifatida hisobga qoʻyish toʻgʻrisida hujjatlar berilishini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil qiladi;
kelgusida tovar va xizmatlarning majburiy tasniflanishini joriy qilgan holda elektron hisobvaraq-fakturalari toʻliq kiritilishini taʼminlaydi;
Oʻzbekiston Respublikasi soliq toʻlovchilarining yagona reyestrini shakllantiradi va yuritadi;
soliq organlarining yagona integratsiyalashtirilgan axborot resurs bazasida soliq toʻlovchilar boʻyicha soliqlar va yigʻimlarning hisoblab chiqilishi va amaldagi tushumlari hisobini yuritadi;
soliqlar va yigʻimlar boʻyicha imtiyozlar hisobini yuritadi;
banklar tomonidan tegishli axborot taqdim etilishiga koʻra bank hisobvaraqlari boʻyicha toʻqqiz oy mobaynida pul operatsiyalarini amalga oshirgan holda moliya-xoʻjalik faoliyatini yuritmayotgan, shuningdek, toʻqqiz oy davomida soliq hisobotlarini taqdim qilmagan korxonalarni aniqlaydi;
tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan yuridik va jismoniy shaxslarning davlat soliq xizmati organlarida hisobga turishdan boʻyin tovlash mexanizmlarini oʻrganadi, aniqlaydi va bartaraf etadi;
axborot xavfsizligi taʼminlanishini hisobga olgan holda barcha soliq toʻlovchilar va soliq tushumlari boʻyicha soliq organlarining yagona integratsiyalashtirilgan axborot resurs bazasini yaratadi;
soliq axborotlarini qabul qilib olish, qayta ishlash, uzatish va saqlash jarayonlarini avtomatlashtirish choralarini koʻradi;
davlat soliq xizmati organlarida axborot xavfsizligini taʼminlashni hisobga olgan holda yagona axborot, dasturiy-texnik va telekommunikatsiya tizimi joriy etilishini tashkil qiladi;
soliq maʼmuriyatchiligini takomillashtirish jarayonida davlat soliq xizmati organlari ishiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etadi hamda xarajatlarni maqbullashtirish va resurs taʼminotini rivojlantirish uchun ularni texnologik jarayonlarni yuritishning zamonaviy tizimlari va boshqarishning tezkor vositalari bilan jihozlaydi;
davlat soliq xizmati organlarining butun vertikal boʻylab biznes jarayonlarini qayta tashkil etish va ularni parallel ravishda raqamlashtirish hamda kelgusida avtomatlashtirish bilan amalga oshiradi va shu asosda inson omili taʼsirini kamaytiradi”;
“tadbirkorlik subyektlarida, shuningdek, bozorlar va savdo komplekslarida bir martalik yigʻimlar, bozorlar, savdo komplekslari va ularning filiallarida koʻrsatilgan xizmatlar uchun ijara toʻlovlarining oʻz vaqtida va toʻliq undirilishi, savdo va xizmat koʻrsatish qoidalari bajarilishi, naqd pul mablagʻlari yoki plastik kartochkalar boʻyicha toʻlov shakliga qarab narxlarning sunʼiy ravishda oshirilishi yoki pasaytirilishi, nazorat-kassa texnikalarining yoki virtual kassalarning, toʻlov terminallarining qoʻllanilishi, shuningdek, belgilangan tartibda talon va cheklarning berilishi, naqd pul tushumining oʻz vaqtida va toʻliq hajmda inkassatsiya qilinishi (banklarga topshirilishi) masalalari boʻyicha belgilangan tartibda sayyor soliq tekshiruvlarini amalga oshiradi”;
“hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish va kambagʻallikni qisqartirish boʻyicha loyihalarni amalga oshirishda davlat soliq xizmati organlarining ishtirokini faollashtiradi”;
“10) oʻtkazilayotgan kameral soliq tekshiruvini xolisona amalga oshirish maqsadida qoʻshimcha maʼlumotlar olish zarurati yuzaga kelganda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sayyor soliq tekshiruvlarini amalga oshirish”;
“23) soliq tekshiruvini oʻtkazishga soliq toʻlovchi tomonidan toʻsqinlik qilinganda yoki hududlarni, binolarni, shu jumladan, soliq toʻlovchi tomonidan daromadlar olish uchun foydalanilayotgan yoxud soliq solish obyektini saqlash bilan bogʻliq joylarni tekshirish uchun davlat soliq xizmati organi mansabdor shaxslarini kiritish rad etilganda, soliq toʻlovchi maʼlum qilingan manzilda boʻlmaganda, shuningdek, soliq toʻlovchi tomonidan soliq hisoboti va (yoki) moliyaviy hisobot, kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha tafovutlarning asoslari yoxud aniqlashtirilgan soliq hisoboti belgilangan muddatda taqdim etilmagan holatlarda bank hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilangan tartibda toʻxtatib turish”;
“27) zarur hollarda markaziy apparat va hududiy boʻlinmalar, Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasining tasdiqlangan tuzilmalariga boshqaruv xodimlarining umumiy cheklangan soni va ish haqi fondi doirasida oʻzgartirishlar kiritish”;
quyidagi mazmundagi 39-kichik band qoʻshilsin:
“39) boʻysunuvchi tashkilotlarning xodimlari sonini aniqlash, ularning tuzilmasi, shtat birligi, shu jumladan, boshqaruv xodimlari, ish haqi fondi, xarajatlar smetasi, transport vositalarining meʼyorlarini tasdiqlash, shuningdek, ularning mol-mulkini tasarruf etish”;
24-bandning 8-kichik bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
“8) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal instituti va soliq texnikumlari faoliyati samarali tashkil etilishi”;
55-bandning uchinchi xatboshisidagi “kameral nazorat” soʻzlari “kameral soliq tekshiruvi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
“59. Davlat soliq xizmati organlari xodimlarining mehnatga haq toʻlash fondi quyidagilardan iborat:
a) lavozim maoshi (davlat soliq xizmati organlari xodimlarining lavozim maoshini belgilashda Yagona tarif jadvaliga muvofiq tasdiqlangan ish haqi boʻyicha razryadlar asosida tarif koyeffitsiyenti 1,7 baravar koʻpaytirilgan holda qoʻllaniladi);
b) quyidagi miqdordagi oylik ustamalar:
markaziy apparat va Hududlararo inspeksiya xodimlariga (texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlardan tashqari), alohida mehnat sharoitlari uchun lavozim ish haqiga (tarif stavkasiga) 20 foiz. Mazkur ustamalar qonun hujjatlarida belgilangan ragʻbatlantiruvchi qoʻshimcha haq va ustamalarni hisoblashda davlat soliq xizmati organlari xodimlarining lavozim maoshi tarkibiga kiritiladi;
ish haqi fondining 25 foizi (budjet muassasalari va tashkilotlari xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish maxsus jamgʻarmasidan shakllanadigan);
lavozim maoshiga nisbatan 40 foiz (mehnatni ragʻbatlantirish koyeffitsiyenti);
maxsus unvon uchun 0,15 dan 0,65 gacha (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini hisobga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentda);
uzoq muddat uzluksiz xizmati uchun 0,05 dan 0,6 gacha (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini hisobga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentda);
v) ragʻbatlantiruvchi toʻlovlar;
boshqa toʻlovlar, shu jumladan:
ovqatlanish xarajatlarini qoplash uchun eng kam oylik ish haqining ikki baravari miqdoridagi oylik toʻlovlar;
davlat soliq xizmati organlari xodimlarining transport harajatlarini qoplash uchun eng kam oylik ish haqining ikki baravar miqdorida oylik toʻlovlar (xizmat transporti vositalari ajratilgan xodimlardan tashqari);
yiliga bir marta oylik mehnatga haq toʻlash fondi miqdorida moddiy yordam koʻrsatish;
d) xodimning asoslantirilgan arizasiga asosan yuqori turuvchi tuzilma rahbarining roziligi bilan mehnatga haq toʻlash fondiga ajratilgan mablagʻlar doirasida quyidagi hollarda qoʻshimcha tarzda moddiy yordam koʻrsatilishi mumkin:
yaqin qarindoshlari vafot etganda — oʻlim toʻgʻrisidagi guvohnoma nusxasiga asosan;
alohida muhtojlik holatida (baxtsiz hodisa, toʻy va boshqa marosimlar munosabati bilan, uzoq muddatli kasallik sababli maxsus davolanish va sogʻliqni qayta tiklash uchun, shuningdek, oiladagi ogʻir moddiy ahvol sababli va boshqa holatlar);
qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa toʻlovlar.
Maxsus unvon va koʻp yillik xizmati uchun beriladigan ustama miqdorini hisoblashda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan toʻlanadigan lavozim maoshi va oylik ustamalarning birgalikdagi summalari hisobga olinadi.
Qoʻmita xodimlari lavozim maoshlariga har oylik ustamalar va qoʻshimcha toʻlovlar Qoʻmita raisi tomonidan tasdiqlanadigan nizomga muvofiq amalga oshiriladi”;
quyidagi mazmundagi 591 va 601-bandlar qoʻshilsin:
“591. Davlat soliq xizmati organlari xodimlariga boshqa toʻlovlarni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining Moddiy yordam, ijtimoiy muhofaza, soliq organlarini rivojlantirish hamda koʻzda tutilmagan xarajatlar maxsus jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
601. Qoʻmita raisining maslahatchilari (shu jumladan, Jamoatchilik bilan aloqalar va huquqiy axborot boshqarmasi boshligʻi) mehnatga haq toʻlash, tibbiy va transport xizmati koʻrsatish shartlariga koʻra Qoʻmita raisining oʻrinbosariga tenglashtiriladi”;
62-banddagi “kameral nazorat” soʻzlari “kameral soliq tekshiruvi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
64-bandga “xodimlarini” soʻzidan keyin “hamda mutaxassislarni (ishlab chiqarish xodimlari)” soʻzlari qoʻshilsin;
11-band “b” kichik bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
“oʻtkazilayotgan kameral soliq tekshiruvini xolisona amalga oshirish maqsadida qoʻshimcha maʼlumotlar olish zarurati yuzaga kelganda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sayyor soliq tekshiruvlarini amalga oshiradi”;
“4) yirik soliq toʻlovchilarda oʻtkazilayotgan kameral soliq tekshiruvini xolisona amalga oshirish maqsadida qoʻshimcha maʼlumotlar olish zarurati yuzaga kelganda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sayyor soliq tekshiruvlarini amalga oshirish”;
“12) yirik soliq toʻlovchilar qayd etilgan manzilda boʻlmaganda, shuningdek, soliq hisoboti va (yoki) moliyaviy hisobot, kameral soliq tekshiruvlari natijalari boʻyicha tafovutlarning asoslari yoxud aniqlashtirilgan soliq hisoboti belgilangan muddatda taqdim etilmaganda ularning bankdagi hisobraqamlari boʻyicha operatsiyalarini Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilangan tartibda toʻxtatish”;
“15) yirik soliq toʻlovchilar tomonidan kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha aniqlangan tafovutlarning asoslari taqdim etilmagan taqdirda soliqlar va yigʻimlarni sud tartibida undirish”;
“35. Hududlararo inspeksiya xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish, mukofotlash tartibi va turlari Qoʻmita raisi tomonidan tasdiqlanadigan tartibga asosan belgilanadi”;
3-bandga quyidagi mazmundagi oʻn uchinchi — yigirma ikkinchi xatboshilar qoʻshilsin:
“Ishlab chiqarish xodimlariga texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar toifasiga mansub boʻlmagan soliq organlarida shtat lavozimlarini egallab turgan mutaxassislar kiradi.
Mutaxassislarning (ishlab chiqarish xodimlarining) shtatlar soni quyidagi tartibda belgilanadi:
100 ming nafar aholiga hisoblab chiqqanda 1 shtat birligi — tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalarida;
2 shtat birligi — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalarida;
2 shtat birligi — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Qoʻmita) markaziy apparatida;
navbatchi qism va idoraviy qoʻriqlash:
15 shtat birligi — Qoʻmita markaziy apparatida;
3 shtat birligi — Qoʻmitaning hududiy tuzilmalari hamda Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasida;
soliq toʻlovchilarning buxgalteriya hisobini yuritish va huquqiy qoʻllab-quvvatlash xizmatida (tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalarida) — 2 shtat birligi”;
“Qoʻmita markaziy apparatining ushbu bandning birinchi va ikkinchi xatboshilarida sanab oʻtilmagan mansabdor shaxslari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlari oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boʻlimlari (shuʼbalari) boshliqlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari Ichki audit boshqarmasi va Oʻz xavfsizligi va komplayens-nazorat boshqarmasi boʻlimlari mansabdor shaxslari, Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi boshligʻi va boshliq oʻrinbosarlari, Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi boʻlimlari (shuʼbalari) boshliqlari, Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi Oʻz xavfsizligi va komplayens-nazorat boshqarmasi boʻlimlari mansabdor shaxslari, tumanlar (shaharlar) davlat soliq inspeksiyalari boshliqlari belgilangan tartibda Qoʻmita raisining buyrugʻi bilan tayinlanadilar”;
“6. Soliq organlarining inspektorlar va ishlab chiqarish xodimlari tarkibi lavozimlari oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi darajasidan kam boʻlmagan iqtisodiyot, huquq, kompyuter texnologiyalari va informatika taʼlimi sohasidagi yoʻnalishlar va mutaxassisliklar boʻyicha maʼlumotga ega boʻlgan shaxslar tomonidan tanlov asosida egallanadi.
Ayrim hollarda soliq organlariga xizmatga boshqa sohalarda oliy maʼlumotga ega boʻlgan, korxonalar va alohida tarmoqlarga soliq solish va ularning moliyaviy faoliyatini tahlil qilish sohasida zarur bilimlarga ega boʻlgan xodimlar qabul qilinishi mumkin.
Soliq organlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadiganlardan tashqari, rahbarlik lavozimlari tanlov asosida mazkur bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan taʼlim sohasidagi yoʻnalishlar va mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlgan shaxslar tomonidan egallanadi.
Tanlovlar oʻtkazish, xizmatga qabul qilish va boshqa doimiy ishga oʻtkazish tartibi mehnatga oid qonun hujjatlariga muvofiq Qoʻmita tomonidan belgilanadi”;
7-bandning uchinchi xatboshisiga “qatʼi nazar” soʻzlaridan keyin “(ehtiyotsizlik orqasida, shu jumladan, mansab mavqeyini suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jinoyat sodir etganligi uchun sudlangan fuqarolar bundan mustasno)” soʻzlari qoʻshilsin”;
17 va 18-bandlardagi “Malaka oshirish markazida” soʻzlari “Fiskal institutida” soʻzlari bilan almashtirilsin;
“24. Mansabdor shaxslar Soliq organlarining ichki mehnat tartibi qoidalariga, shuningdek, Qoʻmita tomonidan tasdiqlangan kiyim-bosh kiyib yurish qoidalariga rioya etishga majburdirlar”;
oltinchi — oʻninchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
“Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, rais maslahatchisi
Departament direktori va uning birinchi oʻrinbosari, Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi boshligʻi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal instituti rektori
Departament direktori oʻrinbosari, boshqarma boshligʻi va uning oʻrinbosari, mustaqil boʻlim boshligʻi, rais kotibiyati mudiri, Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari va uning oʻrinbosarlari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal instituti prorektorlari, soliq texnikumlari direktorlari
Departament va boshqarma boʻlimi boshligʻi, navbatchi qism va idoraviy qoʻriqlash boshligʻi, boshqarma boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari, rais yordamchisi va raisning birinchi oʻrinbosari yordamchisi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal instituti kafedra mudirlari, professorlari va dotsentlari, boʻlim boshliqlari, soliq texnikumlari direktorlari oʻrinbosarlari, davlat soliq bosh inspektori, shuʼba boshliqlari, bosh yuriskonsult, bosh iqtisodchi, bosh mutaxassis
Yetakchi mutaxassis, davlat soliq katta inspektori, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal instituti, shuningdek, soliq texnikumlari bosh buxgalteri, bosh iqtisodchisi, bosh muhandisi, bosh mutaxassisi, metodisti, oʻqituvchilari”;
quyidagi mazmundagi yigirma uchinchi xatboshi qoʻshilsin:
“Maxsus unvonga tayinlash uchun mansabdor shaxslarning malaka talablariga muvofiqligini baholash uchun Qoʻmita va davlat soliq boshqarmalarida maxsus komissiya tashkil etiladi”;
“soliq xizmatining I, II, III darajali maslahatchisi maxsus unvonlari, shu jumladan, Qoʻmita markaziy apparati xodimlariga maxsus unvonlar (ushbu bandning ikkinchi xatboshisida keltirilgan maxsus unvonlar bundan mustasno) — Qoʻmita raisi tomonidan”;
toʻrtinchi xatboshidagi “II va III darajali” soʻzlari “I, II va III darajali” soʻzlari bilan almashtirilsin;
“39. Qoʻmita markaziy apparati tarkibiy tuzilmasi, Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi, hududiy soliq organi hamda idoraviy mansub tashkilotlar rahbarlari oʻz xodimlarining maxsus unvondagi xizmat muddati tugagach bir oy muddatda navbatdagi unvon berish boʻyicha taqdimnomani taqdim etishga majburdir”;
“46. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institutiga va soliq texnikumlariga ishga qabul qilingan va oʻtkazilgan mansabdor shaxslarda ularning ilgarigi maxsus unvoni, shuningdek, maxsus unvon va uzoq muddat uzluksiz xizmati uchun ustamalar toʻlash tartibi saqlanib qoladi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Fiskal institutida va soliq texnikumlarida ishlangan vaqt davlat soliq xizmati organlariga xizmatga qaytib kelinganda maxsus unvondagi xizmat muddatiga qoʻshiladi”;
g) 4-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
“
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi markaziy apparati
xodimlarining Yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlash
RAZRYADLARI
Lavozim nomi
Razryadlar
Rais
19
Raisning birinchi oʻrinbosari
18
Rais oʻrinbosari, matbuot kotibi, rais maslahatchisi
17
Departament direktori*
Departament direktorining birinchi oʻrinbosari**
Departament direktori oʻrinbosari
16
Boshqarma boshligʻi
16
Kotibiyat mudiri,
Boshqarma boshligʻi oʻrinbosari
15
Rais yordamchisi va raisning birinchi oʻrinbosari yordamchisi,
Boʻlim boshligʻi,
Protokol xizmati boshligʻi,
Navbatchi qism va idoraviy qoʻriqlash boshligʻi
14
Boʻlim boshligʻi oʻrinbosari***
Shuʼba va kanselyariya boshligʻi****
Davlat soliq bosh inspektori,
Davlat soliq bosh inspektori-taftishchi,
Bosh yuriskonsult,
Katta referent
13
Davlat soliq katta inspektori,
Davlat soliq katta inspektori-taftishchi,
Yetakchi yuriskonsult,
Katta buxgalter,
Bosh iqtisodchi,
Bosh mutaxassis,
Navbatchi
12
Davlat soliq inspektori,
Davlat soliq inspektori-taftishchi,
Yetakchi mutaxassis,
Yetakchi buxgalter,
Navbatchi yordamchisi
11
I toifali mutaxassis
10
II toifali mutaxassis
9
Mutaxassis
8
Rahbar kotibi
6
* Departament direktoriga rais oʻrinbosari stavkasidan 2% kam miqdorda belgilanadi.
** Departament direktorining birinchi oʻrinbosariga rais oʻrinbosari stavkasidan 4% kam miqdorda belgilanadi.
*** Boʻlim boshligʻi oʻrinbosariga boʻlim boshligʻi stavkasidan 3% kam miqdorda.
**** Shuʼba va kanselyariya boshligʻiga boʻlim boshligʻi stavkasidan 5% kam miqdorda.
”.
d) 6 va 7-ilovalarning matni quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari
xodimlarining Yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlash
RAZRYADLARI
Lavozim nomi
Razryadlar
Boshqarma boshligʻi
15
Boshqarma boshligʻining birinchi oʻrinbosari*
Boshqarma boshligʻi oʻrinbosari**
Boʻlim boshligʻi,
Bosh buxgalter
13
Boʻlim boshligʻi oʻrinbosari***
Shuʼba boshligʻi****,
Shuʼba boshligʻi oʻrinbosari*****,
Navbatchi qism va idoraviy qoʻriqlash boshligʻi****
Davlat soliq bosh inspektori,
Davlat soliq bosh inspektori-taftishchi,
Bosh yuriskonsult
12
Davlat soliq katta inspektori,
Davlat soliq katta inspektori- taftishchi,
Yetakchi yuriskonsult,
Bosh iqtisodchi,
Bosh mutaxassis,
Navbatchi
11
Davlat soliq inspektori,
Davlat soliq inspektori-taftishchi,
Yetakchi mutaxassis,
Yetakchi buxgalter,
Yuriskonsult,
Navbatchi yordamchisi
10
I toifali mutaxassis
9
II toifali mutaxassis
8
Mutaxassis
7
Rahbar kotibi
6
* Boshqarma boshligʻining birinchi oʻrinbosariga boshqarma boshligʻi stavkasidan 3% kam miqdorda.
** Boshqarma boshligʻi oʻrinbosariga boshqarma boshligʻi stavkasidan 5% kam miqdorda.
*** Boʻlim boshligʻi oʻrinbosariga boʻlim boshligʻi stavkasidan 3% kam miqdorda.
**** Shuʼba boshligʻiga va navbatchi qism va idoraviy qoʻriqlash boshligʻi boʻlim boshligʻi stavkasidan 4% kam miqdorda.
***** Shuʼba boshligʻi oʻrinbosari boʻlim boshligʻi stavkasidan 5% kam miqdorda.
Tuman (shahar)lar davlat soliq inspeksiyalari xodimlarining Yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlash
RAZRYADLARI
Lavozim nomi
Razryadlar
Inspeksiya boshligʻi
13
Inspeksiya boshligʻining birinchi oʻrinbosari*
Inspeksiya boshligʻi oʻrinbosari**
Boʻlim boshligʻi,
Bosh buxgalter
11
Boʻlim boshligʻi oʻrinbosari***
Shuʼba boshligʻi****
Davlat soliq bosh inspektori,
Davlat soliq bosh inspektori-taftishchi
10
Davlat soliq katta inspektori*****,
Davlat soliq katta inspektori-taftishchi******,
Bosh mutaxassis*******,
Navbatchi*******
Davlat soliq inspektori,
Davlat soliq inspektori-taftishchi,
Yetakchi mutaxassis,
Yetakchi buxgalter
9
I toifali mutaxassis
8
II toifali mutaxassis
7
Rahbar kotibi
5
* Inspeksiya boshligʻining birinchi oʻrinbosariga inspeksiya boshligʻi stavkasidan 3% kam miqdorda.
** Inspeksiya boshligʻi oʻrinbosariga inspeksiya boshligʻi stavkasidan 5% kam miqdorda.
*** Boʻlim boshligʻi oʻrinbosariga boʻlim boshligʻi stavkasidan 3% kam miqdorda.
**** Shuʼba boshligʻiga boʻlim boshligʻi stavkasidan 5% kam miqdorda.
***** Davlat soliq katta inspektoriga davlat soliq bosh inspektori stavkasidan 3% kam miqdorda.
****** Davlat soliq katta inspektori-taftishchi davlat soliq bosh inspektori-taftishchi stavkasidan 3% kam miqdorda.
******* Bosh mutaxassis va navbatchiga davlat soliq bosh inspektori stavkasidan 3% kam miqdorda.
”.
8. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-iyundagi 522-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzaro hisob-kitoblar tizimida elektron shakldagi hisobvaraq-fakturalardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 3-bandidan yettinchi va sakkizinchi xatboshilar chiqarib tashlansin.
9. Vazirlar Mahkamasining “Tadbirkorlik subyektlarini ixtiyoriy tugatish va ularning faoliyatini toʻxtatish tartibi hamda Moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmayotgan tadbirkorlik subyektlarini davlat reyestridan chiqarish tartibi toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida” 2019-yil 21-avgustdagi 704-son qarorida:
7-band birinchi xatboshisining rus tili matnidagi “ot” soʻzi “iz” soʻzi bilan almashtirilsin;
8-bandning “d” kichik bandidagi “kameral nazorat” soʻzlari “kameral soliq tekshiruvi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi 131-band qoʻshilsin:
“131. Tijorat tashkiloti faoliyat koʻrsatmayotgan korxonalar toifasiga oʻtkazilgandan keyin davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq hisobotlarini qabul qilish toʻxtatiladi”.
10. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 11-martdagi 143-son qarori bilan tasdiqlangan Respublika hududlari boʻyicha badminton sport turiga biriktirilayotgan sport obyektlari roʻyxatining “Obyekt nomi” ustuni 18-bandidagi “kolleji” soʻzi “texnikumi” soʻzi bilan almashtirilsin.
11. Vazirlar Mahkamasining “Qoʻshilgan qiymat soligʻi hamda chet el yuridik shaxslari bilan bogʻliq soliq maʼmurchiligini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 14-avgustdagi 489-son qarorida:
20-banddagi “boyliklarni oʻrganish, koʻzdan kechirish hamda uchinchi shaxslardan tegishli hujjatlar va maʼlumotlarni (axborotni) talab qilib olish maqsadida” soʻzlari “boyliklari qoldigʻini koʻzdan kechirish, zarur hollarda sayyor soliq tekshiruvini tashkil etgan holda inventarizatsiyadan oʻtkazish” soʻzlari bilan almashtirilsin;
“25. Soliq summasini qoplashni rad etishni (toʻliq yoki qisman) oʻz ichiga olgan qaror quyidagi holatlarda qabul qilinadi:
soliq summasini hisobga olish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlmaganda;
tovarlar (xizmatlar) xarid qilinishida hisobvaraq-fakturalar elektron hisobvaraq-fakturalarning axborot tizimida rasmiylashtirilmaganda;
soliq toʻlovchi tomonidan realizatsiya qilingan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirish toʻliq elektron hisobvaraq-fakturalarning axborot tizimi orqali amalga oshirilmaganligi aniqlanganda;
huquqni suiisteʼmol qilish, qalbaki yoki koʻzboʻyamachilik uchun bitimlar tuzish (operatsiyalar amalga oshirish) orqali soliqni toʻlamaslik yoki toʻliq toʻlamaslik holatlari aniqlanganda;
huquqni suiisteʼmol qilish, shu jumladan, soliq toʻlovchi tomonidan hisobga olinadigan soliq summasini qonunga xilof ravishda oshirish yoki toʻlanadigan soliq summasini kamaytirish sxemalarining qoʻllanishi natijasida asossiz soliq nafi olinganlik holatlari aniqlanganda;
soliq toʻlovchi tomonidan iqtisodiy mazmuniga mos kelmaydigan xoʻjalik operatsiyalari hisobotda aks ettirilishi va (yoki) kontragentni tanlashda lozim darajada ehtiyotkorlik qilish boʻyicha majburiyat bajarilmasligi natijasida asossiz soliq nafi olinishi holatlari aniqlanganda;
soliq toʻlovchi tomonidan amalga oshirilgan bitim (operatsiya)ning asosiy maqsadi soliq summasini toʻlamaslik (toʻliq toʻlamaslik) va (yoki) hisobga olish boʻlgan hamda bitim (operatsiya) boʻyicha majburiyat soliq toʻlovchi bilan tuzilgan shartnomaning tarafi boʻlmagan shaxs yoki bitimni (operatsiyani) bajarish majburiyati shartnoma yoki qonun boʻyicha yuklatilmagan shaxs tomonidan bajarilgan holatlar aniqlanganda;
bitimlar (operatsiyalar) haqiqiy emas va tadbirkorlik faoliyati doirasida daromad olishga qaratilmagan yoki (va) iqtisodiy jihatdan oʻzini oqlamagan deb topilganda;
soliq toʻlovchi tomonidan soʻralgan hujjatlar taqdim etilmagan yoki soxta hujjatlar taqdim etilganda, shuningdek, hududni, ishlab chiqarish, omborxona, shu jumladan, soliq toʻlovchi daromad olish uchun foydalanadigan yoki soliq solish obyektlarini saqlash bilan bogʻliq joylarni koʻzdan kechirishga, sayyor soliq tekshiruvini oʻtkazishga toʻsqinlik qilinganda;
soliq toʻlovchi va unga tovarlarni (xizmatlarni) yetkazib berish boʻyicha operatsiyalar ketma-ketligida ishtirok etgan kontragentlar tomonidan qoʻshilgan qiymat soligʻi hisoblanmaganda (toʻliq hisoblanmaganda);
hisobga olish huquqini beruvchi tovarlar (xizmatlar)ni xarid qilish va sotish boʻyicha operatsiyalar ketma-ketligida ishtirok etgan yetkazib beruvchilarda (kontragentlarda) ushbu tovarlarning qonuniy kelib chiqishini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlmaganda;
soliq toʻlovchi tomonidan asossiz soliqdan naf olinishiga olib keladigan, tovarlarni (xizmatlarni) yetkazib berish zanjiridagi bitimlar (operatsiyalar) ishtirokchi shaxslarning oʻzaro bogʻliqligi (hukuqiy, iqtisodiy va boshqa nazorat ostidagi) aniqlanganda”;
32-bandga quyidagi mazmundagi oʻn birinchi xatboshi qoʻshilsin:
“ushbu Nizomning 25-bandi beshinchi — oʻn uchinchi xatboshilarda qayd etilgan holatlar aniqlangan taqdirda, salbiy farqning asoslanmagan qismi doirasida”;
33-bandga quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi qoʻshilsin:
“Ushbu Nizomning 32-bandiga muvofiq soliq summasini qoplashning tezlashtirilgan tartibi tatbiq etilmaydigan hollarda soliq summasi asoslanganligi yuzasidan ushbu Nizomning 4-bobida belgilangan tartibda kameral soliq tekshiruvi oʻtkaziladi va kameral soliq tekshiruvi yakuni boʻyicha soliq summasini qoplash (toʻliq yoki qisman) yoki qoplashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.”;
“15. Hisobvaraq-faktura ushbu Nizomga 1-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq quyidagi tartibda toʻldiriladi:
1-ustunda — tovarlar (xizmatlar) nomi;
2-ustunda — tovarlarning (xizmatlarning) Yagona elektron milliy katalogi boʻyicha identifikatsiya kodi;
3-ustunda — tovarlar (xizmatlar) shtrix kodi;
4-ustunda — tovar (xizmat) oʻlchov birliklari. Koʻrsatkich mavjud boʻlmaganda ustun toʻldirilmaydi;
5-ustunda — oʻlchov birligidan kelib chiqib realizatsiya qilingan tovarlar miqdori (koʻrsatilgan xizmatlar hajmi). Koʻrsatkich mavjud boʻlmaganda ustun toʻldirilmaydi;
6-ustunda — QQSni hisobga olmagan holda tovar (xizmat) oʻlchov birligiga toʻgʻri keladigan narx (tarif);
7-ustunda — realizatsiya qilingan tovarlar, koʻrsatilgan xizmatlar jami sonining (hajmining) aksiz soligʻini qoʻshgan holdagi (QQSsiz) qiymati;
8-ustunda — QQS stavkasi;
9-ustunda — tovarlarni (xizmatlarni) sotib oluvchiga taqdim etiladigan QQS summasi.
QQS toʻlovchilari hisoblanmagan yoki realizatsiya qilish boʻyicha aylanmasi QQSdan ozod etiladigan tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qiluvchilar tomonidan 9-ustunda “Qoʻshilgan qiymat soligʻisiz” yoki “QQSsiz” yozuvi qayd etiladi;
10-ustunda — realizatsiya qilingan tovarlarning (xizmatlarning) QQSni qoʻshgan holdagi jami qiymati.
Yakunlovchi satrda — 7, 9 va 10-ustunlar boʻyicha summalar jamlanadi.
Markirovkalanadigan tovarlar realizatsiya qilinganda hisobvaraq-fakturada markirovkalash kodi koʻrsatilishi shart.
Aksiz soligʻi toʻlovchilari hisobvaraq-fakturada aksiz soligʻi stavkasi va aksiz soligʻi summasini koʻrsatishlari shart.
Tovarlar (xizmatlar) budjet tashkilotlariga yetkazib berilganda hisobvaraq-fakturada birja savdosining lot raqami koʻrsatilishi shart”;
“17. Hisobvaraq-faktura quyidagi tartibda toʻldiriladi:
1-ustunda — tovarlar nomi;
2-ustunda — tovarlarning (xizmatlarning) Yagona elektron milliy katalogi boʻyicha identifikatsiya kodi;
3-ustunda — tovarlar (xizmatlar) shtrix kodi;
4-ustunda — tovarlarning seriyasi;
5-ustunda — tovar oʻlchov birliklari;
6-ustunda — dori vositalarni yoki tibbiy buyumlarni har bir oʻlchov birligiga sotib olish narxi (bazaviy narx) yoki sotishning asosiy bahosi (QQSni hisobga olmagan holda);
7-ustunda — asosiy bahodan oʻsib boruvchi yakun bilan foiz koʻrinishidagi savdo qoʻshimchasi (ustamasi). Agar bir nechta ulgurji savdo tashkilotlari dori vositalari va tibbiy buyumlarni yetkazib berishda ishtirok etayotgan boʻlsa, savdo qoʻshimchasi (ustamasi) umumiy holda aniqlanadi;
8-ustunda — oʻlchov birligidan kelib chiqib miqdor (hajm);
9-ustunda — QQSni hisobga olmagan holda savdo qoʻshimchasini (ustamasini) hisobga olgan holda tovarning narxi;
10-ustunda — realizatsiya qilingan tovarlar, koʻrsatilgan xizmatlar jami sonining (hajmining) aksiz soligʻini qoʻshgan holdagi (QQSsiz) qiymati.
11-ustunda — QQS stavkasi;
12-ustunda — tovarlarni sotib oluvchiga taqdim etiladigan QQS summasi;
QQS toʻlovchilari hisoblanmagan yoki realizatsiya qilish boʻyicha aylanmasi QQSdan ozod etiladigan tovarlarni realizatsiya qiluvchilar tomonidan 12-ustunda “Qoʻshilgan qiymat soligʻisiz” yoki “QQSsiz” yozuvi qayd etiladi;
13-ustunda — realizatsiya qilingan tovarlarning QQSni qoʻshgan holdagi jami qiymati;
yakunlovchi satrda — 10, 12 va 13-ustunlar boʻyicha summalar jamlanadi.
Markirovkalanadigan tovarlar realizatsiya qilinganda hisobvaraq-fakturada markirovkalash kodi koʻrsatiladi.
Tovarlar (xizmatlar) budjet tashkilotlariga yetkazib berilganda hisobvaraq-fakturada birja savdosining lot raqami koʻrsatilishi shart”;
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22-noyabrdagi 707-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.11.2021-y., 09/21/707/1088-son)
2. Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 30-avgustdagi 704-son qarori.
3. Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari tomonidan mavzuga oid va ekspress-oʻrganishlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2018-yil 27-noyabrdagi 965-son qarori.
4. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 17-apreldagi 320-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizomning 14-bandi 24-kichik bandi, 19-bandning 28 va 29-kichik bandlari, 60 va 61-bandlar.