Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 22-oktabrdagi PF-189-son “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini yanada rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni hamda 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan buyuraman:

1. Sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va ulardan foydalanish boʻyicha etika qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi hamda Istiqbolli loyihalar milliy agentligi bilan kelishilgan.

2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Etika qoidalari sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va foydalanish boʻyicha tamoyillar va talablarni, shuningdek sunʼiy intellekt ishtirokchilarining huquq va majburiyatlarini belgilaydi.

1. Mazkur Etika qoidalarida quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

Etika qoidalari — sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va foydalanishda sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari hamda sunʼiy intellekt ishtirokchilariga nisbatan xavfsizlik va etika meʼyorlarini belgilovchi asosiy qoida va talablar;

sunʼiy intellekt — insonning bilim va koʻnikmalariga taqlid qilish, shu jumladan mustaqil ravishda oʻrganish va yechimlarni izlash hamda aniq vazifalarni bajarishda inson aqliy faoliyati natijalari bilan taqqoslanadigan natijalarni olish imkonini beradigan texnologik yechimlar majmui;

sunʼiy intellekt ishtirokchilari — Oʻzbekiston Respublikasi hududida sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlarini ishlab chiquvchi, joriy etuvchi va ulardan foydalanuvchi jismoniy va yuridik shaxslar;

sunʼiy intellekt texnologiyasi — sunʼiy intellektdan foydalanishga asoslangan texnologiyalar, shu jumladan, intellektual videotahlil, nutqni tanib olish va sintezlash, qabul qilingan qarorlarni intellektual qoʻllab-quvvatlashning istiqbolli usullari;

sunʼiy intellekt tizimlari — sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida yaratilgan maʼlumotlarni izlash, toʻplash, saqlash, tahlil qilish, ishlov berish, baholash, ulardan foydalanish va ushbu maʼlumotlar asosida mustaqil qarorlar qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlgan dasturiy taʼminot.

2. Sunʼiy intellekt ishtirokchilari sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlaridan foydalanishda mazkur Etika qoidalari talablariga qatʼiy rioya etishlari shart.

3. Etika qoidalarining maqsadi sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan sunʼiy intellekt tizimlaridan xavfsiz foydalanilishini taʼminlash, shuningdek inson huquq, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishdan iborat.

4. Davlat sirlari va boshqa qonunchilik bilan qoʻriqlanadigan sirlarni tashkil etuvchi maʼlumotlar bilan ishlashda Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat sirlari toʻgʻrisida”gi, “Bank siri toʻgʻrisida”gi, “Tijorat siri toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga rioya qilinishi shart.

5. Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanish Oʻzbekiston Respublikasining “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi, “Axborotlashtirish toʻgʻrisida”gi va “Kiberxavfsizlik toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda boshqa qonunchilik hujjatlariga asosan amalga oshirilishi shart.

6. Sunʼiy intellekt ishtirokchilari sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari tomonidan qabul qilingan qarorlarni yakuniy qaror sifatida qabul qilmasliklari lozim.

7. Sunʼiy intellekt ishtirokchilari sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanishda quyidagi tamoyillarga rioya qilishlari lozim:

qonuniylik;

shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini hamda atrof-tabiiy muhitni himoya qilishning ustuvorligi;

tushunarlilik;

masʼuliyat, javobgarlik va nazorat;

adolatlilik va kamsitishga yoʻl qoʻymaslik;

ochiqlik va shaffoflik;

maʼlumotlar himoyasi;

ishonchlilik va xavfsizlik.

8. Qonuniylik tamoyiliga koʻra, sunʼiy intellekt ishtirokchilari sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlaridan foydalanishda Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etishlari lozim.

9. Shaxs, jamiyat, davlat manfaatlarini va atrof-tabiiy muhitni himoya qilishning ustuvorligi tamoyiliga koʻra, sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanishda:

inson huquq, erkinliklari va qonuniy manfaatlari, shaxsiy hayot daxlsizligi, fuqarolarning hayoti, sogʻligʻi, shaʼni va qadr-qimmati himoya qilinishini taʼminlash;

davlat va jamoat xavfsizligiga, ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik barqarorlikka salbiy taʼsir koʻrsatmasligi lozim.

10. Tushunarlilik tamoyiliga koʻra:

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari tomonidan qabul qilingan qarorlar yoki amalga oshirilgan harakatlar sunʼiy intellekt ishtirokchilari uchun tushunarli (ishlash mantigʻi, asosiy algoritmik mezonlari, qaror qabul qilish jarayonlari va maʼlumot manbalari ochiq va izohlanadigan shaklda) boʻlishi;

foydalanuvchilar sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanish qoidalari bilan tanishtirilishi, ulardan qanday maqsadda foydalanish mumkinligi yoki taqiqlanishi, shuningdek sunʼiy intellektga asoslangan yechimlar yoki qarorlar doim toʻgʻri boʻlmasligi hamda ularning natijalaridan tavsiyaviy yoki maʼlumot uchun foydalanish mumkinligi haqida tushuntirilishi lozim.

11. Masʼuliyat, javobgarlik va nazorat tamoyiliga koʻra:

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiqish, joriy etish va ulardan foydalanish natijasida yuzaga keladigan oqibatlar uchun sunʼiy intellekt ishtirokchilari oʻz harakatlari doirasida masʼul va javobgar boʻlishi;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari orqali qabul qilingan barcha qarorlar inson nazorati ostida boʻlishi hamda inson tomonidan qayta koʻrib chiqilishi, shuningdek yakuniy qaror inson tomonidan qabul qilinishi lozim.

12. Adolatlilik va kamsitishga yoʻl qoʻymaslik tamoyiliga koʻra, sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiqish, joriy etish, tartibga solish va ulardan foydalanishda insonlarni jinsi, irqi, millati, tili, madaniyati, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, jismoniy holati, ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar kamsitilishiga yoʻl qoʻyilmasligi lozim.

13. Ochiqlik va shaffoflik tamoyiliga koʻra:

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari ochiq, shaffof va sunʼiy intellekt ishtirokchilari uchun tushunarli boʻlishi;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridagi axborotdan qonunchilikda belgilangan usullar orqali erkin foydalanilishi lozim.

14. Maʼlumotlar himoyasi tamoyiliga koʻra:

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanishda sunʼiy intellekt ishtirokchilari davlat sirlari va boshqa qonunchilik bilan qoʻriqlanadigan sirlarni, shaxsga doir maʼlumotlar va foydalanilishi cheklangan boshqa maʼlumotlar himoyasini taʼminlashi;

sunʼiy intellekt ishtirokchilari tomonidan shaxsga doir maʼlumotlarga qonunga zid ravishda ishlov berishning taqiqlanishi kerak.

15. Ishonchlilik va xavfsizlik tamoyiliga koʻra:

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarining barqaror va aniq ishlashi, xatolik ehtimoli minimal darajada boʻlishi;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlariga kiritilgan maʼlumotlarning xavfsiz saqlanishi;

inson huquq, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga aloqador boʻlgan yuridik ahamiyatga ega qarorlarni, shuningdek sogʻliqni saqlash (kasalliklarni tashxislash, davolash usullarini belgilash, tibbiy tasvirlarni tahlil qilish va bemorga oid maʼlumotlarni boshqarish va boshqalar) sohasidagi qarorlarni qabul qilish chogʻida faqat sunʼiy intellektdan foydalangan holda yaratilgan axborot resurslari va sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan axborot tizimlarining xulosalariga tayanmaslik.

16. Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiquvchi va joriy etuvchilar quyidagi huquqlarga ega:

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini mazkur Etika qoidalariga asosan ishlab chiqish va joriy etish;

qonunchilikda belgilangan tartibda oʻz sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlariga boʻlgan mulk huquqi va intellektual mulk huquqini himoya qilish;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari uchun mazkur Etika qoidalarini takomillashtirish yuzasidan takliflar berish.

Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiquvchi va joriy etuvchilar qonunchilikda belgilangan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

17. Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiquvchi va joriy etuvchilar quyidagi majburiyatlarga ega:

ushbu Etika qoidalariga amal qilish;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridagi algoritmlarning shaffof va tushunarli boʻlishini taʼminlash;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridagi ehtimoliy tarafkashlikni oldini olish;

shaxsga doir maʼlumotlar va foydalanishi cheklangan maʼlumotlar himoyasini taʼminlash;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarining imkoniyatlari, cheklovlari va ehtimoliy xavflari haqida ochiq maʼlumot berish;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanuvchilarni ulardan foydalanish qoidalari bilan tanishtirish, ulardan qanday maqsadda foydalanish mumkinligi yoki taqiqlanishi, shuningdek sunʼiy intellektga asoslangan yechimlar yoki qarorlar doim toʻgʻri boʻlmasligi hamda ularning natijalaridan tavsiyaviy yoki maʼlumot uchun foydalanish mumkinligi haqida maʼlumot berish;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari dasturiy taʼminoti xavfsizligini taʼminlash;

mazkur Etika qoidalarini inobatga olgan holda sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini doimiy ravishda takomillashtirib borish;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari inson nazorati ostida boʻlishini hamda inson tomonidan qayta koʻrib chiqilishi, shuningdek yakuniy qaror inson tomonidan qabul qilinishini taʼminlash;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan qonunchilikka zid boʻlgan yoki shaxs, jamiyat, davlat va atrof tabiiy-muhitga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan maqsadlarda foydalanmaslik;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanuvchilar uchun sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlaridan foydalanish qoʻllanmasini ishlab chiqish va joylashtirish.

Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiquvchi va joriy etuvchilar qonunchilikda belgilangan boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin.

18. Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga ega:

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanish qoidalari bilan tanishish, ulardan qanday maqsadda foydalanish mumkinligi yoki taqiqlanishi, shuningdek sunʼiy intellektga asoslangan yechimlar yoki qarorlar doim toʻgʻri boʻlmasligi hamda ularning natijalaridan tavsiyaviy yoki maʼlumot uchun foydalanish mumkinligi haqida maʼlumot olish;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sudga yoki vakolatli davlat organiga shikoyat qilish;

ochiq, shaffof va xavfsiz sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanish;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlari algoritmlari toʻgʻrisida tushuntirish olish;

sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanishda mustaqil boʻlish;

sunʼiy intellekt tizimlarida aniqlangan kamchiliklarni tuzatish boʻyicha sunʼiy intellekt tizimlarini ishlab chiquvchi va joriy etuvchilarga takliflar kiritish.

Sunʼiy intellekt tizimlaridan foydalanuvchilar qonunchilikda belgilangan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

19. Sunʼiy intellekt tizimlaridan foydalanuvchilar quyidagi majburiyatlarga ega:

sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlaridan foydalanish qoidalari va shartlariga rioya qilish;

sunʼiy intellekt texnologiyalari va tizimlaridan toʻgʻri foydalanish;

shaxsga doir maʼlumotlar va foydalanishi cheklangan maʼlumotlar himoyasini taʼminlash;

boshqa foydalanuvchilarning mualliflik huquqlarini buzmaslik;

mazkur Etika qoidalariga amal qilish;

shaxs, jamiyat va davlat manfaatlariga hamda atrof-tabiiy muhitga zarar yetkazmaslik;

Sunʼiy intellekt tizimlaridan foydalanuvchilar qonunchilikda belgilangan boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin.