10.01.2025 йилдаги 01/2-2-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 10.01.2025 йилдаги 01/2-2-сон
Kuchga kirish sanasi
03.02.2025
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва томқопламалари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 3 февралда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 332]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 23 апрелдаги 231-сон «Қурилиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни халқаро стандартлар билан уйғунлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» қарорига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 15 октябрдаги 480-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.03.10-19 «Томлар ва томқопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазир Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025 йил 10 январь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-2-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025 йил 9 январь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025 йил 3 январь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси бошқарув раиси в.б. Б. БОБОКУЛОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 27 декабрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 22 ноябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 10 январдаги 01/2-2-сон буйруғига
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бино ва иншоотларнинг томи ҳамда уларнинг том қопламаларини лойиҳалаш, қуриш, реконструкция қилишга оид талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.01.04-18 «Қурилиш иссиқлик техникаси»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.11-24 «Бино ва иншоотларнинг қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
(1-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.03-24 «Оқова сувларни чиқариб юбориш. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 25772-2025 Зинапоялар, балконлар, томлар, зинапоя маршлари ва майдончаларининг металл тўсиқлари. Умумий техник шартлар (расмий манба: Ограждения металлические лестниц, балконов, крыш, лестничных маршей и площадок. Общие технические условия);
(1-банднинг ўн тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 13015-2012 Қурилиш учун темир-бетон ва бетон буюмлар. Умумий техник талаблар. Қабул қилиш, белгилаш, ташиш ва сақлаш қоидалари (расмий манба: Изделия железобетонные и бетонные для строительства. Общие технические требования. Правила приёмки, маркировки, транспортирования и хранения);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 6617-2021 Нефтдан қурилиш битумлари. Техник шартлар (расмий манба: Битумы нефтяные строительные. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 18124-2012 Ясси хризотилцемент листлар. Техник шартлар (расмий манба: Листы хризотилцементные плоские. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 24064-80 Ёпиштирувчи каучук суртмали (мастика)лар. Техник шартлар (расмий манба: Мастики клеящие каучуковые. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 25621-2023 Герметиклаштирувчи ва зичлаштирувчи полимер қурилиш материаллари ва буюмлари. Таснифлаш ва умумий техник талаблар (расмий манба: Материалы и изделия строительные полимерные герметизирующие и уплотняющие. Классификация и общие технические требования);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9573-2025 Синтетик боғловчили минерал пахтадан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты из минеральной ваты на синтетическом связующем теплоизоляционные. Технические условия);
(1-банднинг йигирманчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 10499-95 Шиша штапель толасидан тайёрланган иссиқлик изоляцияси маҳсулотлари. Техник шартлар (расмий манба: Изделия теплоизоляционные из стеклянного штапельного волокна. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 15588-2014 Иссиқлик изоляцияловчи пенополистирол плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты пенополистирольные теплоизоляционные. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 14918-2020 Иссиқ рухланган прокат листлар. Техник шартлар (расмий манба: Прокат листовой горячеоцинкованный. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 19904-90 Совуқ холда текисланган листли прокат. Сортамент (расмий манба: Прокат листовой холоднокатаный. Сортамент);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўз ДСт 9.307-2021 Коррозия ва эскиришдан ҳимоя қилишнинг ягона тизими. Иссиқ рух қопламалари. Умумий талаблар ва назорат усуллари (расмий манба: Единая система защиты от коррозии и старения. Покрытия цинковые горячие. Общие требования и методы контроля);
(1-банднинг йигирма бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 24045-2016 Қурилиш учун трапеция шаклидаги гофрировка қилинган пўлат листли профиллар. Техник шартлар (расмий манба: Профили стальные листовые гнутые с трапециевидными гофрами для строительства. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 26633-2015 Оғир ва майда донали бетонлар. Техник шартлар (расмий манба: Бетоны тяжелые и мелкозернистые. Технические условия);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 28013-2023 Қурилиш қоришмалари. Умумий техник шартлар (расмий манба: Растворы строительные. Общие технические условия);
(1-банднинг йигирма саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 30340-2012 Тўлқинли хризотилцемент листлар. Техник шартлар» (расмий манба: Листы хризотилцементные волнистые. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 30693-2000 Том ёпиш ва гидроизоляция мастиклари. Умумий техник шартлар (расмий манба: Мастики кровельные и гидроизоляционные. Общие технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 31015-2002 Асфальтбетон ва шағал-суртмали (мастика)ли асфальтбетон қоришмалари. Техник шартлар (расмий манба: Смеси асфальтобетонные и асфальтобетон щебеночно-мастичные. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 31357-2007 Цементли боғловчи пойдеворидаги қуруқ қурилиш аралашмалари. Умумий техник шартлар (расмий манба: Смеси сухие строительные на цементном вяжущем. Общие технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 32310-2020 Қурилишда қўлланиладиган экструзион пенополистиролдан буюмлар. Техник шартлар (расмий манба: Изделия из экструзионного пенополистирола, применяемые в строительстве. Технические условия);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 32314-2023 (EN 13162:2008) Қурилишда қўлланиладиган саноатда ишлаб чиқарилган минерал пахтадан иссиқлик изоляциялаш маҳсулотлари. Умумий техник шартлар (расмий манба: Изделия из минеральной ваты теплоизоляционные промышленного производства, применяемые в строительстве. Общие технические условия);
(1-банднинг ўттиз тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 16363-98 Ёғоч учун ёнғиндан ҳимоя қилувчи воситалар. Ёнғиндан ҳимоя қилиш хусусиятларини аниқлаш усуллари. (расмий манба: Средства огнезащитные для древесины. Методы определения огнезащитных свойств);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ ЭН 1496-2020 Меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Баландликдан йиқилишдан ҳимояланиш учун шахсий ҳимоя воситалари ва қутқарув кўтариш қурилмалари. Умумий техник талаблар. Синов усуллари (расмий манба: Система стандартов безопасности труда Средства индивидуальной защиты от падения с высоты устройства спасательные подъемные Общие технические требования Методы испытаний);
(1-банднинг ўттиз олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ EN/TS 16415-2015 Меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Баландликдан йиқилишдан якка тартибда ҳимояланиш воситалари. Бир вақтнинг ўзида бир нечта шахс фойдаланиши учун мўлжалланган анкер қурилмалар. Умумий техник талаблар. Синов усуллари (расмий манба: Система стандартов безопасности труда Средства индивидуальной защиты от падения с высоты анкерные устройства для использования более чем одним человеком одновременно Общие технические требования Методы испытаний);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ EN 1497-2014 Меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Баландликдан йиқилишдан сақлайдиган шахсий ҳимоя воситалари. Қутқарув камарлар. Умумий техник талаблар. Синов усуллари (расмий манба: Система стандартов безопасности труда Средства индивидуальной защиты от падения с высоты привязи спасательные Общие технические требования Методы испытаний);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 26816-2016 Цемент-қипиқли плиталар. Техник шартлар (расмий манба: Плиты цементно-стружечные. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ EN 826-2011 Қурилишда қўлланиладиган иссиқлик изоляциялаш буюмлар. Сиқиш хусусиятларини аниқлаш усуллари (расмий манба: Изделия теплоизоляционные, применяемые в строительстве. Методы определения характеристик сжатия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ EN 12430-2011 Қурилишда қўлланиладиган иссиқлик изоляциялаш буюмлар. Тўпланган куч таъсирида мустаҳкамликни аниқлаш усули (расмий манба: Изделия теплоизоляционные, применяемые в строительстве. Метод определения прочности при действии сосредоточенной нагрузки);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 25820-2021 Енгил бетонлар. Техник шартлар (расмий манба: Бетоны легкие. Технические условия).
(1-банднинг қирқ иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
битумли черепица — битум ёки битум-полимер ўрамли материал бўлакларидан тайёрланган, бир чеккаси бўйлаб шаклдор ўйимли бўлган ясси лист кўринишидаги том қоплама;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буғ изоляцияси қатлами — тўсувчи конструкцияларни сув буғлари таъсиридан сақлаш учун мўлжалланган ўрамли ёки суртмали (мастика) материаллар қатлами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ендова — томёпманинг сув оқиб тушадиган нишабликларининг бир-бири билан кесишиш жойи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инверсион том қоплама — иситгич гидроизоляция қатлами устига жойлаштириладиган, ҳимоя тўри билан қопланадиган ва ташқи муҳитдан майда тўлдирувчили қатлам билан изоляция қилинадиган том;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кляммер — ўрамли ва листли металлдан тайёрланган фальцли томни яхлит тўшама ёки ёғоч панжарага маҳкамлаш учун мўлжалланган энсиз тасма шаклидаги металлдан бўлган деталь;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
совуқ чордоқ — тортувчи вентиляция каналларининг ташқарига чиқарилиши кўзда тутадиган, чордоқ ораёпмасида иссиқлик изоляциясига эга бўлган ҳамда ташқи тўсиқлари иситилмайдиган чордоқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Томнинг юк кўтарувчи конструкцияларини (стропила, ферма, прогон, панель) ШНҚ 2.03.05-23, ШНҚ 2.03.01-24 ҳамда ШНҚ 2.03.08-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Турар жой объектларининг томини қуришда ёнғинга қарши чоралар ШНҚ 2.01.02-04 ва ШНҚ 2.08.01-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Том ва том қопламаларнинг ишчи чизмаларида қуйидагилар бўлиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том ва том қоплама конструкцияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
материаллар ва буюмларнинг номи ва маркаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нишабларнинг қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деформация чокларининг жойлашиш ерлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув оқиб тушадиган воронкалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зенит фонарлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вентиляция шахталари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
люклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
радиотелеантенна тиргаклари ва тортқилари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том қоплама юзасига чиқариладиган бошқа элементларнинг ўрнатилиш ерлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том ва том қопламанинг деворлар, парапетлар, шахталар, вентиляция тирговичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том конструкциясининг ШНҚ 2.01.04-18 бўйича қабул қилинган, иссиқликни сақлаш ва иссиққа чидамлилик даражасига мувофиқ иссиқлик-техник хоссаларини таъминлайдиган техник ечимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чордоқсиз том қопламалар ва чордоқ ораёпмалари бўйича қабул қилинган техник ечимларнинг ҳисобий иссиқлик-техник кўрсаткичлари (иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилик, иссиққа чидамлилик).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Тўлқинсимон профиллардан, металл листлар ва донали материаллардан тайёрланган томларни лойиҳалашда қуйидагилар бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик изоляцияли қўшма қопламалар учун иссиқлик изоляцияси қатлами билан том орасида карниз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қирра ва том тепаси қисмларида ташқи ҳаво билан туташадиган вентиляция канали ўрнатиш орқали шамоллатиш тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Толали материаллардан тайёрланган иссиқлик изоляцияси учун шамол ва намликдан ҳимояловчи мембрана лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том ёпиш материалларини юк кўтарувчи тузилмаларга маҳкамлашда коррозияга қарши ҳимояланган маҳкамлагичларни қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том чордоғидан конденсатни чиқариб юбориш учун у табиий шамоллатилиши, бунда табиий шамоллатиш томдаги тешиклар (том чўққилари, қирралар, карнизлар, шамоллатиш дарчалари, чиқариш қувурлари) орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том тешикларини умумий майдони том горизонтал проекцияси майдонининг камида 1/300 қисмига тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Тупроқ ва ўт қатламли фойдаланиладиган ҳамда инверсион том қопламаларда сув ўтказмайдиган тўшама биологик чидамли материаллардан тайёрланиши ва илдизга қарши қатлам билан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Бино ва иншоотларнинг томларида қор ушлаб қолувчи, ёғоч харилар, тўсинлар ёки қопламанинг юк кўтарувчи конструкцияларига маҳкамланувчи қурилмаларни ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Яхлит тўшамага жойлаштириладиган металл листлардан (алюминдан тайёрланган листлар бундан мустасно) тайёрланган том қопламаларида конденсатни чиқариб юбориш учун листлар ва тўшамалар орасига ҳажмий диффузия мембранасини қўйиш керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Фойдаланиладиган том қопламасини лойиҳалашда тушадиган қўшимча юклар таъсири ШНҚ 2.01.07-21 талабларига мувофиқ ҳисобланиши лозим.
(10-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Баланд биноларнинг (75 m дан ортиқ) томларида шамол юкламасининг кучли таъсири туфайли, зич ва кам ғовакли материаллардан (цемент-қум ёки асфальт қоплама) тайёрланган асосга том қоплама тўшамасини бутунлай ёпиштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляция плиталарини буғ изоляциясига, буғ изоляцияси қатламини эса юк кўтарувчи конструкциясига ёпиштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламасини бетон плиталар ёки бетон қатлами билан ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламаларининг оғирлиги шамол кучига қарши ҳисоб-китоб асосида аниқланиши, бунда бетон плиталар қоришма устига ётқизилиши ёки бетон қатламни тўғридан-тўғри қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Том қопламасининг нишаблари ва томга чегаравий фойдаланиладиган таъсирлар қуйидаги 1-жадвалда келтирилган қийматлардан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-жадвал

Том қопламаларнинг турлари

Нишаблик,

фоиз

Томга таъсирлар

t°C гача иситиш,

кўпи билан

зарбалар,

kgf/m кўпи билан

кислотали эритмалар

1. Биостабил асосли ўрамли материаллардан ва шиша материаллар билан арматураланган суртмали (мастика)лардан:

а) шағалдан бўлган ҳимояловчи қатламли ўрамли ва суртмали (мастика) битумли

1,5 — 10 дан кам

65

2

Йўл қўйилади

б) ўрамли ва суртмали (мастика) битумли, ҳимоя қатлами йирик донадор сепма материаллардан ёки ҳимоя таркиби билан бўялган

10 — 25

75

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилади

в) ўрама-эластомерли

1,5 — 25

75

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилади

2. Ҳимоя қатлами бўлган ўрамли ва суртмали (мастика)ли (фойдаланиладиган):

1

а) цемент-қум қоришмасидан

1,5…3,0

65

5

Йўл қўйилмайди

б) бетон ва армо-цемент плиталардан

1,5…3,0

65

10

Йўл қўйилмайди

в) қумли асфальт бетондан

1,5…3,0

65

5

Йўл қўйилади

3. Темир-бетон:

а) йиғма (ўрамасиз ва қопламасиз том)

5-10 дан кам

80

5

Йўл қўйилмайди

б) монолит (фойдаланиладиган)

0,5-2,5 дан кам

80

5

Йўл қўйилмайди

4. Донали материаллардан:

а) асбест-цемент листлари

25 — 33

80

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилмайди

б) черепицалар

40 — 50

80

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилади

5. Металлдан ясалган:

а) листли пўлат том қоплама

16 — 25

100

5

Йўл қўйилмайди

б) профнастил

10 — 20

100

5

Йўл қўйилмайди

в) штампланган ёки прокатланган листлар

10 — 20

100

5

Йўл қўйилмайди

г) листли пўлат

5 — 10

100

5

Йўл қўйилмайди

д) металл-черепица

17 — 35

100

3

Йўл қўйилмайди

6. Маҳаллий материаллардан:

а) лой-сомон аралашмаси

1 — 3

75

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилади

б) қамиш, сомон, узун пояли ўсимликлар

10 — 20

65

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилмайди

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Томнинг иситиш ҳарорати қуёш радиацияси таъсирини ҳисобга олган ҳолда қурилиш-иссиқлик техникаси ва иқлим нормалари бўйича (технологик иссиқлик ажратилишини ҳисобга олган ҳолда) ҳисоблаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томнинг иссиқланиш ҳароратини пасайтириш мақсадида, кўринмайдиган қатламларни ҳимоя қилиш учун иссиқлик изоляцияловчи материаллар қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳаллий нурли иссиқлик манбалари таъсири остида томнинг қисмлари осма экранлар билан ҳимоя қилинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Сув изоляцияловчи тўшамага мазкур ШНҚнинг 3-жадвали изоҳининг 1-бандига мувофиқ бўёвчи таркибларни суртиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Иссиқлик ажратилиши юқори бўлган, иситиш ҳарорати 80 °C дан юқори бўлиши мумкин бўлган ёки чанг кўп тўпланадиган бинолар (металлургия ишлаб чиқариши) қопламаларида томни 3 mm қалинликдаги силлиқ пўлат плиталардан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Механик таъсирлар шартли равишда қуйидагиларга тенглаштирилиб ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kg оғирликдаги қаттиқ жисмларнинг 1 m баландликдан тушишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўткир бурчакли ва қиррали қаттиқ жисмларни судраб юргизишга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
металл белкураклар билан ишлашда 5 кг оғирликдаги жисмларнинг зарбасига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёғоч белкураклар билан ишлашда 1 кг оғирликдаги жисмларнинг зарбасига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Даврий равишда намланиб, агрессив муҳитларни ҳосил қилувчи ишлаб чиқариш чиқиндиларининг томга таъсир этиш эҳтимоли инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Суртмали (мастика)лар ушбу ШНҚнинг 4-жадвали 2 ва 3-изоҳларини ҳисобга олган ҳолда қайноқ ва совуқ битумли суртма (мастика)лар бўлинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Ҳимоя қатлами учун ишлатиладиган атмосфера таъсирига чидамли чиқинди жинслар шағаллар кислотага чидамли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ўрамли томнинг нишаблиги 25 фоиздан ортиқ бўлган, нишаблиги 1,5 m бўлган жойларида иссиқликка чидамлироқ суртмали (мастика)лардан фойдаланишга йўл қўйилади (4-жадвал келтирилган туташиш жойларини ўрнатиш учун) ва сувни изоляцияловчи тўшамани том тагига ўрнатилган антисептикланган ёғоч рейкаларга 2 х 25 толь михлари билан 200 mm оралатиб маҳкамланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ишлаб чиқариш цехларида герметикликни таъминлаш учун листларни автоматик пайвандлаш шарти билан томнинг нишаблиги 8-12 фоиз қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том нишаблиги ва томга таъсир этувчи максимал фойдаланиш юкламалари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том ёпмасининг нишаблиги том нишаблиги 3 фоиздан кам бўлганда, камида 0,5 фоиз ва том нишаблиги 3 фоиз ҳамда ундан юқори бўлганда, 1 фоиз дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Томлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Томларнинг таснифи ва том турларини танлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Томларни лойиҳалашда қуйидаги таснифлар инобатга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳажмий ечими бўйича — чордоқли, чордоқсиз, мансардали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструктив ечими бўйича — йиғма ёки монолит бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамоллатиш тури бўйича — шамоллатиладиган ва шамоллатилмайдиган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув оқизиш усули бўйича — ташқи уюшган ёки уюшмаган, ички уюшган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий элементларни тайёрлаш усули бўйича — индустриал йўл билан тайёрланган ёки қурилиш шароитида бажарилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том қоплама материали бўйича — ўрамли, суртмали (мастика), донали материаллардан, темир-бетон плиталардан ва маҳаллий материаллардан (ўрамасиз ва қопланмайдиган) бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Том қопламалари нишаблиги бўйича қуйидагича таснифланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0 — 2,5 фоиз — текис;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,5 — 10 фоиз — ётиқ нишабли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 фоиздан ортиқроқ нишабли ва ўзгарувчан нишабли — эгри чизиқли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Томлар функционал мақсадларига кўра қуйидагиларга бўлиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) фойдаланиладиган (қўшимча функцияли) томлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий вазифасидан ташқари, дам олиш (кўкаламзорлаштириш) ҳудудлари, спорт майдончалари, автомобиль тўхташ жойлари учун мўлжалланган ва томнинг тўғридан-тўғри вазифасидан фарқ қиладиган томлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) фойдаланилмайдиган (қўшимча функцияларсиз) томлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструкцияси фақат томнинг асосий функцияларини бажариш учун мўлжалланган ҳамда махсус тайёргарликка эга хизмат кўрсатувчи ходимлар ҳаракатланиши учун мўлжалланмаган томлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Том конструкцияларининг хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Чордоқли томлар қуйидагича турларга бўлиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) чордоқ тури бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
совуқ чордоқли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
очиқ чордоқли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) бинонинг тортувчи вентиляциясидан ҳавони чиқариб юбориш усули бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаво вентиляциядан ташқарига чиқариб юбориладиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаво вентиляциядан чордоқ ичига чиқариб юбориладиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) томёпманинг кўтариб турувчи конструкцияси бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир-бетон элементлардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
металл конструкциялардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёғоч конструкциялардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аралаш конструкциялардан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Совуқ чордоқли томлар таркиби қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чордоқ томёпмаси том қоплама билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташқи чордоқ деворлари тешиклари билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иситиладиган чордоқ ораёпмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том орқали чиқариб юбориладиган ва чордоқ ичида иситиладиган вентиляция блоклари ҳамда оқова сувларни чиқариб юборишнинг ҳаво тортувчи мўрилари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Чордоқнинг ташқи деворларида киритувчи ва тортувчи (карниз остида) шамоллатиш тешиклари бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шамоллатиш тешикларининг майдони, қишки ва ёзги фойдаланиш шароитлари ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Чордоқдаги шамоллатиш блоклари иссиқлик изоляциясидан камида 600 mm баландликдаги бетон қалпоқчалар билан якунланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чордоқ шифтида муз қатламларининг ҳосил бўлишини олдини олиш мақсадида, чордоқдаги вентиляция блокларининг тешикларини рухланган пўлат ёки асбест-цемент листдан тайёрланган оқим бўлгич шаклидаги соябонлар билан ёпиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Текис томлардаги чордоқ майдонини шамоллатиш вентиляция шахталари орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Донали материаллардан тайёрланган нишабли томларда шамоллатиш том қопламаси листлари ва карниз остидаги элементлар орасидаги бўшлиқлар орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Ҳисобланган шамол тезлиги 5 m/s га тенг ёки ундан ортиқ бўлган аҳоли пунктларида том қисмида ҳаво тортувчи шахта ўрнатилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Чордоқсиз томларни мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ ҳамда қуйидагича лойиҳалашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамоллатилмайдиган томлар фойдаланиш даврида қопламада намлик тўпланмаган ҳолларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қисман шамоллатиладиган томларда панелнинг юқори қатламида жойлашган материалда тешиклар ёки каналларни сақлаб қолган ҳолда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамоллатиладиган томлар қишда қопламани қуруқ сақлайдиган ва ёзда қуёш нури билан қизиб кетишдан ҳимоя қиладиган яхлит ҳаво айланадиган бўшлиқларга эга бўлган ҳолда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Шамоллатилувчи томлар яхлит ҳаво қатламларига эга бўлиши ҳамда улар қишда томқопламани қуритиши ва ёзда қуёш нури таъсиридан ҳимоялаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳаво айланадиган бўшлиқнинг баландлиги 200 — 240 mm бўлиши, икки қатламли шамоллатиладиган томда ҳаво айланадиган бўшлиқнинг баландлиги 110 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Биноларнинг чордоқларида, техник чордоқларда бино бўйлаб баландлиги камида 1,6 m, кенглиги камида 1,2 m бўлган икки томони очиқ ўтиш жойи бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узунлиги 2 m дан ошмайдиган жойларда ўтиш баландлигини 1,2 m гача, кенглигини эса 0,9 m гача камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Нишабли томларни мансарда қаватнинг устига ўрнатилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай томлар қўлланилганда ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ томёпманинг йилнинг энг иссиқ ҳароратига нисбатан иссиққа чидамлилиги ҳисоблаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томлар конструкциясининг асосий схемалари ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Томларни лойиҳалаш ва қуришда ички ёки ташқи сув чиқариш тизими лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўрамли ва суртмали (мастика) материаллардан тайёрланган ички сув чиқариш тизими қуйидаги томларда қўлланилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иситилган бино ва иншоотлар томларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлиқ заводда тайёрланган йиғма темир-бетон плиталардан қурилган томларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, турар жой объектларида сув оқиб тушадиган тик қувурларни квартиралар ҳудудидан ўтказишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Донали материаллар, пўлат тунука, профилланган тўшама, профилланган пўлат тунука ва металл-черепицадан ташкил топган томларда ташқи уюшган сув оқизиш тизими лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Баландлиги 10 m гача бўлган бино ва иншоотларнинг томларида ташқи уюшмаган сув оқизиш қувурларидан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда, бинога кириш жойларида соябон ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Ташқи уюшмаган сув оқизиш тизимидан қуйидаги биноларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баландлиги 5 қаватгача бўлган, қаватларнинг баландлиги 3 m дан ошмайдиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баландлиги 4 қаватгача бўлган, қаватнинг баландлиги 3 m дан ортиқ ва том қопламаси тўлиқ завод шароитида тайёрланган йиғма темир-бетон плиталар қўлланилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Ўрамли ва суртмали (мастикали) томлардан ички сув оқизишни ташкил этишда битта воронкага тўғри келадиган том қопламанинг майдони ШНҚ 2.04.03-24 бўйича ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Сув оқиб тушадиган воронкалар том қоплама юзаси бўйлаб, унинг пасайтирилган қисмларида бир хил даражада жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Воронкалар ўқи парапетдан ва бинонинг туртиб чиққан бошқа қисмларидан камида 0.6 m масофада бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламалардаги воронкалар ўрнатиладиган жойларнинг пасайиши 0,5 m радиусда 15 — 20 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Ташқи уюшган сув оқизиш тизимида томдан оқиб тушувчи сув қувурларининг оралиғи 24 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Деворга ўрнатилган ва осма тарновларнинг нишаблиги 0,05 — 1 фоиз оралиғида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Том конструкциясига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ишлатилаётган суртмали (мастикали) елимлар, грунтовкалар, суртмалар, ҳимоя қатламлари ва бўёқ материаллари асосий том қоплама материалларига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламанинг сифати ва чидамлилиги унинг фойдаланиш хусусиятлари ҳамда ёнғин хавфсизлиги кўрсаткичларининг пасайишига олиб келмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Чордоқсиз томёпманинг (ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган) ёки чордоқ ораёпмасининг иссиқлик узатишга қаршилиги йилнинг совуқ даври учун ШНҚ 2.01.04-18 да белгиланган қийматлардан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томлардаги иситкичларнинг қалинлиги ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Йилнинг иссиқ даврида июль ойининг ўртача ҳарорати 21 °C ва ундан юқори бўлган ҳудудларда чордоқсиз томёпмалар ва чордоқ ораёпмаларининг иссиққа чидамлилиги ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Очиқ чордоқли томлар қўлланилганда чордоқ ораёпмасининг иссиққа чидамлилигини ҳисоблашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Томларнинг ҳаво ва буғ ўтказувчанликка қаршилиги ШНҚ 2.01.04-18 га мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Томнинг иссиқлик узатишга, ҳаво ва буғ ўтказувчанликка талаб этиладиган қаршилиги қуйидагича таъминланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
томнинг бутун майдони бўйлаб;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йиғма элементларнинг туташган жойлари билан биргаликда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
карнизлар, ташқи деворлар, вертикал каналлар ва устки қаватларга туташган жойларини қўшган ҳолда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Том конструкцияси материалларидаги намликнинг масса нисбати нам йиғиш давридаги намлик миқдорининг йўл қўйилган ортиб боришини ҳисобга олган ҳолда, ШНҚ 2.01.04-18 да белгиланган қийматлардан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Буғ изоляциясини ўрнатиш зарурати ШНҚ 2.01.04-18 бўйича ҳисоблаб аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Буғ изоляцияси томнинг ички юзасида иссиқлик изоляцияси қатламидан пастроқда жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Иссиқлик изоляция қатламлари учун иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти λ0 0.12 Vt/(m °C) дан ошмайдиган иссиқлик изоляция материалларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Барча турдаги томларда, сейсмиклиги юқори бўлган (7 баллдан юқори) ҳудудларда кам самарали иссиқлик изоляция материалларини (тўкма зичлиги 400 kg/m3 дан юқори бўлган керамзит шағал ва бошқа тўкма иссиқлик изоляция материаллари) қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чордоқсиз томларда нишаблик ҳосил қилиш учун керамзит ва йирик ғовакли керамзит-бетондан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Ишлаб чиқариш биноларининг чордоқсиз томёпмаларида λ0 = 0,14 ва ундан кам бўлган иссиқлик изоляцияловчи материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Шамоллатиладиган чордоқли ва чордоқсиз томларда иссиқлик изоляцияловчи қатлам ёнмайдиган ёки қийин ёнадиган материаллардан бўлиши, бунда иссиқлик изоляция қатлами тагидаги асос ёнмайдиган материаллардан лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Чордоқ хонасида одамлар юрганда, иссиқлик изоляциясини зичлашишдан сақлаш учун юриш тахта ёки бошқа материалдан тайёрланган юриш йўлкаси ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Иссиқлик изоляцияловчи материални чанг, тасодифий намланишлардан ҳимоя қилиш мақсадида, иссиқлик ўтказгичнинг юқори қисмида ҳимоя қатлами ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Совуқ ва очиқ чордоқли томда чордоқ ораёпмаси устидан ётқизиладиган иссиқлик изоляцияловчи қатлам бинонинг ташқи периметри ва томнинг карниз олди қисмида эни 1 m дан кам бўлмаган тасмаси бўйлаб ўрамли гидроизоляция материаллари орқали намланишдан ҳамда инфильтрациядан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияловчи материал чордоқ ораёпмасига фақат буғ изоляциясидан кейин ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Нишабли шамоллатиладиган томлар қопламасида иссиқлик изоляцияловчи материал ёки буюмларни стропилалар орасидаги бўшлиққа жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иситкич об-ҳаво таъсиридан шамол изоляцияси ва гидроизоляция материаллари билан ташқаридан ҳимоя қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ички томондан иситкич хоналарнинг илиқ ҳавосида мавжуд бўлган намдан буғ изоляцияси воситасида ҳимоя қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шамоллатиладиган оралиқ ҳаво қатлами томёпманинг ўта қизиб кетишини камайтирадиган, ҳаво тирқишларини таъминлаб берадиган қистирма бруслар ёрдамида ҳосил қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Намликни ҳавони карниздан том чўққиси томон ҳаракатлантириш орқали конструкция ташқарисига чиқариб юбориш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Диффузия шамол-сувдан ва сувдан ҳимоя қилувчи плёнкалар изоляция қилинадиган конструкциянинг бутун юзасида узлуксиз қатлам билан ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Томнинг конструктив қатламлари (қувурлар, деворлар) орқали ўтадиган элементлар билан туташган жойларида шамолдан ёки сувдан ҳимоя қилувчи диффузия плёнканинг қўшимча қатлами ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томнинг конструктив қатлам том қопламасининг режалаштирилган юзаси устидаги туртиб чиққан элементларнинг вертикал юзаларига камида 100 mm баландликда кўтарилиши ва уларга ўз-ўзидан ёпишадиган тасма, елим, паста ёки бошқа зичловчи материаллар билан маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Бино ва иншоотларнинг чордоқ ва томга чиқиш йўлларини лойиҳалаш ШНҚ 2.01.02-04 талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лифт билан жиҳозланган бино чордоғига ва томига чиқиш йўли лифтларнинг машина хонасига ёндош хоналардан лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Совуқ чердакни шамоллатиш ҳамда ёзги вақтда ўта қизиб кетишни олдини олиш ёки камайтириш мақсадида, бинонинг ҳар томонидаги ташқи деворларда (камида иккита қарама-қарши деворда) I ва II қурилиш-иқлимий зона учун чордоқ томёпмасининг 1/50 қисмидан, III қурилиш-иқлимий зона учун чордоқ томёпмасининг 1/80 қисмидан кам бўлмаган тешиклар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Очиқ чордоқ деворларидаги шамоллатиш тешикларининг ўлчамлари тегишли ҳисоб-китоблар орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Турар жой объектларида бинонинг ҳар бир бўйлама томонидаги тешиклар майдонининг чордоқ ёпмаси майдонига нисбати 1/30 дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чордоққа ёғинларининг тушишини олдини олиш мақсадида, ташқи девор тўсиқларидаги ҳавони таъминот-тортувчи тешикларига тик кесимда синиқ ёки зинапоясимон шакл бериш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кучли шамол ва чангли бўронлар эсадиган ҳудудларда чордоқ деворидаги вентиляция тешикларига ёғоч пардадеворлар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Совуқ ва очиқ чордоқ бўшлиғига қуйидагилардан вентиляция ҳавосини чиқаришга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чиқинди ташиш қувурларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 ва 2-синф хавфли ёки портловчи моддаларни ўз ичига олган маҳаллий ва умумий ҳаво алмашинув сўрувчи тизимларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
совуқ чордоқ бўшлиғига механик ҳаракатлантиргичли сўрувчи тизимлардан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Чордоқсиз томларни лойиҳалаш ва қуришда юк кўтариш, иссиқлик изоляцияси ва гидроизоляция вазифаларини бирга қўшиб бажарувчи панелларни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Панелларни бир қаватли ёки иситкич билан кўп қатламли қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Юқори қават ёпмасининг юк кўтарувчи панелларига ўрнатилган изоляцияловчи бир қатламли панеллар ёки плиталардан ташкил топган чордоқсиз томлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияловчи панеллар учун максимал зичлиги (λ0) 600 kg/m3 дан ошмайдиган ва транспорт-монтаж таъсирлари ҳамда фойдаланиш юкламалари ҳисобига кўра B3,5 сиқилишга чидамлилик синфига эга бўлган енгил ёки ғовакли бетонлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карниз қисмида шамол-сувдан ёки сувдан ҳимоя қилувчи диффузия плёнка конденсатни дренажлаш мақсадида, карниз тахтачасига ўз-ўзидан ёпишадиган тасма ёки елим билан ёпиштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Чордоқсиз томларда шамоллатиладиган қуритувчи оралиқ ҳавонинг қатлам ва каналларини иссиқлик изоляцияси устида ёки унинг юқори қисмида жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Оралиқ ҳаво қатлами ёки ҳамма каналларнинг томга нисбатан бўйлама кесимининг юзаси горизонтал том проекцияси юзасининг 1/750 дан кам бўлмаган қисмини ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Оралиқ ҳаво қатламининг энг тор қисмида унинг қалинлиги камида 40 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламанинг қизишини камайтириш ва хоналарга иссиқлик киришини қисқартириш мақсадида, I ва II қурилиш-иқлимий зоналарда ШНҚ 2.01.01-22 бўйича бу нисбатни 1/500 гача ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламанинг оралиқ қатламлар ва каналлари иккала ташқи фасад бўйлаб ташқи ҳаво билан боғланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъминот-тортувчи тешикларининг ҳар бир фасаддаги юзаси шамоллатиладиган қуритувчи оралиқ қатлам кесими юзасидан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тешиклар олдида шамол босимини камайтирувчи осма ёки тўсиқлар ўрнатилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Бино ва иншоотларнинг томларидаги шамоллатилмайдиган оралиқ ҳаво қатламлари ҳавонинг нисбий намлиги 60 фоиздан ошмайдиган хоналар устида жойлашишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Шамоллатилмайдиган қопламаларда цемент боғловчиси асосидаги фибролитдан ташқари, иссиқлик изоляцияси қатлами сифатида ёғоч ва унга асосланган иссиқлик изоляция материалларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Узунлиги 250 mm бўлган қаттиқ тўлдирувчини ёнмайдиган материал (минерал пахта) билан қуйидаги жойларда тўлдириш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнувчан ва қийин ёнувчан материаллардан тайёрланган металл профилли тўшама ва қаттиқ иссиқлик изоляция қатламли биноларнинг қопламаларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўшаманинг деворларга, деформация чокларига, фонарлар деворларига туташган қисмида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том қирраси ва новаларнинг ҳар икки томонида.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур жойларда ШНҚ 2.03.11-24 талабларига мувофиқ метални коррозиядан ҳимоя қилиш керак.
(59-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Стропилалар ва ёғоч панжара орасидаги диффузия шамол ва сувдан ҳимояловчи ёки фақат сувдан ҳимояловчи плёнкага маҳкамлаш элементлари жойлашган қисмларда намлик киришини олдини олиш мақсадида, зичловчи тасма ёки бошқа герметикловчи материал ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Шамоллатилмайдиган томёпмаларда ёғоч ва унинг асосидаги иссиқлик изоляцияловчи материаллардан фойдаланишга йўл қўйилмайди (цемент боғловчилик фибролит бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Томларнинг хавфсизлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. П1 ва П2 турдаги ёнғин ўчириш нарвонлари ва баландлик фарқлари бўйича нарвонлар ўрнатилган жойларда зина тиргакларининг бири сифатида, 80 mm шартли ўтказиш диаметрига эга (сув билан тўлдирилмаган) қувурларини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур қувурларнинг юқори ва пастки учлари ГМ-80 (ГОСТ 28352-89) бирлаштирувчи каллаклар билан жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Юк кўтарувчи пўлат профиль тўшамалари бўлган томёпмаларда таркибида ёнувчан материал ва суюқликлар, енгил алангаланувчи ҳамда газлар бўлган ускуналарни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Томларни лойиҳалаш ва қуришда қуйидаги хавфсизлик тўсиқлари ва махсус элементлари инобатга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нарвонларни осиш учун илгаклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизлик арқонларини маҳкамлаш ва қор тўпланишини олдини олиш учун мосламалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зинапоялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оёқ қўйиш жойлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
стационар нарвонлар ва юриш йўлаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эвакуация майдончалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бино ва иншоотларга ўрнатиладиган, чақмоқ зарбасидан ҳимоя қилиш вазифасини бажарувчи қурилмалар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Фойдаланишга қабул қилинаётган томларда тўсиқлар ГОСТ 25772-2025 га мувофиқ балкон тўсиқлари каби, бироқ камида 1,2 m қилиб ўрнатилиши лозим.
(65-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Том қоплама тўсиғи ўрнига нуқтали анкер қурилмалари кўринишидаги хавфсизликни таъминловчи тизим мосламаларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Доимий тўсиқларсиз ёки ҳимоя тўсиқлари баландлиги 1,2 m дан кам бўлган ёки том нишаблиги 20 фоиздан ортиқ бўлган бино ва иншоотлар томларида хавфсиз ишлаш мақсадида, ГОСТ ЭН 1496-2020 ва ГОСТ EN/TS 16415-2015 га мувофиқ эҳтиёт қилувчи тизимлар ишлатилиши лозим.
(66-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хавфсизликни таъминловчи тизим мосламаларининг таркибига нуқтавий анкер қурилмалари ёки горизонтал қаттиқ ёхуд эгилувчан анкер линиялари (тросли ёки рельсли)ни ва ГОСТ EN 1497-2014 га мувофиқ ҳимоя ва хавфсизлик анжомларини ўз ичига олган анкер қурилмалари киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хавфсизлик тизимларини маҳкамлаш нуқтасининг юк кўтариш қобилияти бир кишига (зарур асбоб-ускуна ва жиҳозлар билан бирга) камида 7,5 kN бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Анкер қурилмаларини маҳкамлашда ишлатиладиган том қопламасининг турини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Ҳимоя ва хавфсизлик анжомлари йўналтирувчи анкер чизиғи бўйлаб узлуксиз ҳаракатланиш имконини бериши, тортувчи ва қутқарув чиғириғи вазифасини бажариши ҳамда бутун юза бўйлаб томга хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Қаватлиги 3 ва ундан юқори қаватли турар жой объектлари, баландлиги 10 m дан ортиқ жамоат ва ишлаб чиқариш бинолари томларининг периметри бўйлаб тўсиқлар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўсиқнинг баландлиги 0,6 m дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Фойдаланилаётган томларда тўсиқлар ГОСТ 25772-2025 га мувофиқ балкон тўсиқлари каби, бироқ баландлиги 1,1 m дан кам бўлмаган ҳолда ўрнатилиши лозим.
(69-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парапетнинг юқори қиррасида ҳимоя этаги ёки парапет плиталари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Йиғма ва монолит темир-бетон плиталар (ўрамасиз ва томсиз қопламали), донали материаллар, пўлат лист, профнастил ва металл черепицадан қурилган чордоқ томларининг конструкциялари сейсмик таъсирларни қабул қилишга мўлжалланмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Сейсмик ҳамда кучли шамол эсадиган ҳудудларда чордоқ томларини ўрнатишда мауэрлатлар юк кўтарувчи ташқи ва ички деворларга диаметри 12 mm ли анкер болтлари билан 3 m оралиқда маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Кучли шамоллар эсадиган ҳудудларда вентиляция тешикларини ёғингарчиликдан ҳимоя қилиш мақсадида ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ уларга жалюзилар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Чордоқлар катаклари ўлчами 20х20 mm ли металл тўр ёки 5х5 mm дан катта бўлмаган тешикли тасма билан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Том ёпиш материалларини юк кўтарувчи конструкцияларга (таянчлар, устунлар, томёғочлар) маҳкамлаш учун коррозияга қарши ҳимояланган маҳкамлаш элементлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Чордоқларни лойиҳалашда уларга ва томга чиқиш йўллари ушбу ШНҚнинг 20-боби талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Томга ўрнатилган қурилмалар ва ускуналардан тушадиган динамик юкламаларни томга ўтказишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Томга ўрнатилган қурилмалар ва ускуналар учун тиргаклар орасидаги, шунингдек сув ўтказмайдиган қоплама остидаги асос юзасидан қурилманинг пастки қисмигача бўлган масофа 600 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Сув ўтказмайдиган қоплама остида ёнувчан иссиқлик изоляцияси ва пўлат профилдан тайёрланган таянч тўшамалари бўлган томларга тез алангаланувчи суюқликлар ва газлар билан ишлайдиган қурилмалар ва ускуналарни доимий равишда ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Том қопламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Том қопламаларни таснифлаш ва турини танлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Том қопламаларининг материали, қўлланиши ҳамда тайёрлаш усули бўйича қуйидагича таснифларни инобатга олган ҳолда лойиҳалаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) материали бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрамли ва суртмали (мастика)ли, металлдан, майда донали материаллардан, йиғма темир-бетондан, монолит темир-бетондан, маҳаллий материаллардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) қўлланишига кўра:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фойдаланиладиган, фойдаланилмайдиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) тайёрлаш усули бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлиқ заводда тайёрланган, қурилиш жойида тайёрланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Том қоплама турини мазкур ШНҚнинг 2-жадвали талабларига мувофиқ том қопламанинг нишаблари, қурилиш ҳудудлари ва том қопламага кўрсатиладиган таъсирлардан келиб чиқиб ҳамда ушбу ШНҚнинг 82-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда танлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-жадвал

Бино турлари

Томларнинг турлари

Қурилиш-иқлимий зоналари

I

II

III

IV

Турар жой объектлари:

5 қаватгача

Чордоқли

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

5 ва ундан ортиқ қаватли

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

5 қаватгача

Чордоқсиз

(шамоллатиладиган ва қисман шамоллатиладиганлар)

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

5 дан ортиқ қаватли

қўлланилиши мумкин эмас*

қўлланилиши мумкин эмас*

қўлланилиши мумкин эмас*

қўлланилиши мумкин

Жамоат бинолари

Чордоқли

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

қўлланилиши мумкин

Чордоқсиз

(шамоллатиладиган ва қисман шамоллатиладиганлар)

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

Чордоқсиз

(шамоллатилмайдиган)

қўлланилиши мумкин**

қўлланилиши мумкин**

қўлланилиши мумкин**

қўлланилиши мумкин**

Саноат бинолари

Чордоқли

қўлланилиши мумкин***

қўлланилиши мумкин***

қўлланилиши мумкин***

қўлланилиши мумкин***

қўлланилиши мумкин эмас

қўлланилиши мумкин эмас

қўлланилиши мумкин эмас

қўлланилиши мумкин эмас

Чордоқсиз

(шамоллатиладиган ва қисман шамоллатиладиганлар)

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

қўлланилиши лозим

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Йўл қўйилади — ушбу ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган чордоқсиз (шамоллатиладиган ёки қисман шамоллатиладиган) том конструкцияси қўлланилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Мураккаб том конфигурацияларида иссиқлик изоляциясини шамоллатиш қийин ёки мумкин бўлмаган, ёхуд шамоллатилувчи ёки қисман шамоллатилувчи вариантда тўғри иссиқлик изоляциялаш мураккаб бўлган ҳолларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
*** Бинонинг баландлиги 12 m ва ундан паст бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Йирик панелли ва блокли қурилишда атмосферанинг салбий таъсирлари (коррозия, эрозия ва занглаш)га чидамли йиғма ва монолит темир-бетон том қопламалардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Профилланган пўлат тўшамалардан ташкил топган том қопламалар қўлланилганда, уларни листлари чоксиз том қопламанинг узунлиги 6 m дан ортиқ бўлмаган жойларида пўлат листларнинг эгиклиги бўлмаса, юзага текис ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламаларни юзага ётқизиш ишлари пўлат листларнинг эгиклиги мавжуд бўлган жойларида қуйидаги 3-жадвал талабларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-жадвал

Том қопламанинг нишаблиги, фоиз

Том қопламалар

Сувни изоляция қилувчи асосий тўшама

Сувни изоляция қилувчи тўшаманинг юқори қисмидаги ҳимоя қатлами

0 — 1,5 дан кам

Ўрамли

Ўрамли материаллардан

а) битумли суртмали (мастика)да 5 қатлам рубероидли

б) 3 қатламли эритиладиган битум ёки битум-полимер материаллар

в) 3 қатламли плёнкали материаллар (битум, полимер-битум)

г) минус 40 °C дан юқори бўлмаган ҳароратда эгилувчанлиги бўлган 1 қатлам полимер (эластомер вулканизация қилинган ёки термопластик) мосламалари, юклама, механик маҳкамлаш ёки ёпишқоқ маҳкамлаш усули билан том остидаги асосга эркин жойлаштирилган

Антисептерланган битум суртмали (мастика)да шағал қатлами

Сув билан тўлдириладиган томлар учун 20 mm қалинликдаги антисептерланган битум суртмали (мастика)

Суртмали (мастика)ли

8-10 mm қалинликдаги чиришга чидамли материаллар (шишахолст, шиша тўр.) билан арматураланган суртмали (мастика) (битум, полимер ва б.)

Антисептерланган битум ёки битумли резина суртмали (мастика)си устидаги шағал қатлами

1,5 — 2,5 дан кам

Ўрамли,

суртмали (мастика)ли

Юқори қатламларнинг иссиқликка чидамлилиги талабларига жавоб берадиган 5 — 8 mm қалинликдаги 3 қатламли ўрама материаллар ва йирик донли суртмали (мастика)ли композициядан (3-4 h давомида камида 80 °C)

Йирик донли сочмали ўрама материал

2,5 — 10 дан кам

Ўрамли,

суртмали (мастика)ли

Қалинлиги 5 — 8 mm бўлган, иссиқликка 3-4 h давомида камида 85 °С чидамли ва эгилувчанлиги минус 10 °С дан юқори бўлмаган 3 қатламли ўрамли материаллар ва суртмали (мастика)ли композициялардан

Йирик донли сочмали ўрама материал

10 — 25

(нишаб)

Ўрамли,

суртмали (мастика)ли

Худди шу, қалинлиги 5-6 mm бўлган, 3-4 соат давомида камида 90 °С ҳароратга чидамли ва эгилувчанлиги минус 10 °С дан юқори бўлмаган 2 қатламли ўрамли материаллар ва суртмали (мастика)

Йирик донли сочмали ўрама материал ва ёрқин рангдаги ранглар билан атмосфера ҳимояси (масалан, Бт-177)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Алюмин хлорофосфат, суюқ шиша ёки бошқа атмосфера таъсирига чидамли материаллар билан бўялмаган рангли йирик донадор сочмаларга эга бўлмаган материаллардан юқори қатламли томларнинг чидамлилигини ошириш учун томларни битум-полимер ёки бошқа атмосфера таъсирига чидамли таркиблар билан ҳимояловчи бўяш ишларини бажаришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лойиҳада бўяшни 2-3 йилдан сўнг янгилаш кераклиги кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Енгил улоқтирилувчи том қисмларида ҳимоя қатлами шағал ўрнига ёнғиндан ҳимояловчи таркиблар билан бўяш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Суртмали (мастика)ли томларда асосни ГОСТ 6617-2021 га мувофиқ БН 50/50, ЕЯ 70/30, БЯ 90/10 маркали битум эритмаси билан ойна тўрлари бўйлаб грунтовка ишларини бажариш керак. Шиша тўр билан мустаҳкамланган суртмали (мастика)ли томларда суртмали (мастика) ва мустаҳкамловчи қистирмаларни бир қатламга камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Нишаблик кичик бўлганда ва томларнинг ишончлилиги таъминланганда қалинлашган (3-6 mm) эластик материаллардан (битум-полимер, полимер), аввал бир-бирига ёпиштирилган полотнолардан, кейин тўшама устига қалинлиги 40 mm бўлган шағал қатламли сув ўтказмайдиган тўшамани асос билан ёпиштиришсиз эркин ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ўрамли томларни қуришда чиримайдиган асосга эга бўлган материалларга устунлик бериш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Том материалларини танлаш бинонинг мустаҳкамлиги ва том материалларининг хусусиятларига кўра амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қаватлилиги 5 қаватдан ошмаган бино ва иншоотларда том қопламаларнинг қурилиш жойининг ўзида тайёрланган донали материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда, том қопламанинг нишабликлари мазкур ШНҚнинг 3-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Ишлаб чиқарувчи заводда ҳимоя сув ўтказмайдиган қатламни ўрнатишни ёки мазкур ШНҚнинг 133 — 135-бандларига мувофиқ гидроизоляцион хусусиятларга эга бўлган бетондан фойдаланган ҳолда томларнинг индустриал конструкцияларини қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ички сув оқими тизимига эга томларда, том қулашининг олдини олиш ва қуйи қаватлардаги хоналарни намланишдан сақлаш мақсадида, сув тўкиш воронкасининг юқори қисмидан баландлиги 150 mm дан ошмайдиган фавқулодда сув чиқариш тизими ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Ўрамли ва суртмали (мастика) материаллардан тайёрланган том қопламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Ўрамли ва суртмали (мастика) материаллардан тайёрланган томларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Нишаблиги 2,5 фоиз ва ундан ортиқ бўлган том қопламаларнинг ендоваларида сувдан изоляцияловчи асосий тўшамани қуйидагилар билан мустаҳкамланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
битумли ўрамли том қоплама материалларининг (ўрамли том қопламаларда) иккита қатлами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шиша материаллар билан арматураланган иккита суртмали (мастика) қатлам (суртмали (мастика)ли том қопламаларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нишаб юзасига (букиш чизиғидан) камида 150 mm чиқарилиши керак бўлган эластик материалларнинг битта қатлами (эластик материаллардан том қопламаларда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Битумли материаллардан тайёрланган, нишаблиги 10 фоиз ва ундан юқори бўлган том ёпмаларининг ендоваларида асосий сув изоляцияловчи қопламанинг мустаҳкамланган кенглиги бўйлаб ҳимоя қатлами ўрнатилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Нишаблиги 2,5 фоиз ва ундан ортиқ бўлган томларда том чўққи ҳар томондан 250 mm кенгликда ўрамли том қоплама материалининг бир қатлами (ўрамли том қопламаларда) ёки суртмали (мастика) том қопламаларда эса шиша тўр билан арматураланган битта суртмали (мастика) қатлами билан мустаҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Қўшимча сув ўтказмайдиган тўшаманинг юқори чети қуйидагича ҳимояланган бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рухланган, томга ёпилувчи пўлатдан тайёрланган ҳимоя фартуги ёки парапет плиталари билан маҳкамланган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атмосфера ёғинларининг оқиб тушишидан ҳимояланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя фартукларини сув ўтказмайдиган қилиб, бир-бирига улаш ва парапет плиталари орасидаги чокларни герметикловчи суртмали (мастика)лар билан тўлдириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Ташқи сув оқизишда битумли материаллардан тайёрланган ўрамли ва суртмали (мастика) том қопламаларнинг карниз қисмлари сувдан изоляцияловчи асосий тўшама тайёрланган материалнинг иккита қатлами билан 400 mm кенгликда кучайтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташқи деворлардан туртиб чиқиб турувчи карниз қисмларида том нишаблиги карнизга туташган том текислигидаги нишабликдан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Қувурлар, шахталар, том вентиляторлари ҳамда бошқа қурилмаларни том қопламалар орқали чиқариш учун томёпманинг юк кўтарувчи плиталари ва тўшамаларига баландлиги 300 mm дан кам бўлмаган фланецли пўлат калта қувурлар (патрубкалар) ёки темир-бетон стаканлар ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томёпманинг юк кўтарувчи плиталари ва тўшамалари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 4-расмига мувофиқ сувдан изоляцияловчи тўшаманинг иккита қатлами билан кучайтирилиши ва рух қопланган пўлат соябон билан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Плита материалларидан тайёрланган ҳимоя қатлами бўлган фойдаланилаётган томларда плиталар қалинлиги 30 mm дан кам бўлмаган кварц қумли қатлами бўйлаб ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Ҳимоя қатламини тўшашдан олдин, фойдаланиладиган том қопламалардаги сувдан изоляцияловчи асосий тўшаманинг юзаси бўйлаб, мазкур ШНҚнинг 104-бандига мувофиқ ўт-ўланларнинг униб чиқишига қарши антисептикланган иссиқ том қоплама суртмали (мастикали)сининг 2 mm қалинликдаги яхлит қатламини қоплаш амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувдан изоляцияловчи тўшамани тайёрлашда куйидаги материаллардан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чиримайдиган шиша синтетик асосга эга бўлган битум ва битум-полимер ўрамли материаллардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эластомер вулканизацияланган плёнкали материаллардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори чидамликка эга бўлган суртмали (мастикали) материаллар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламаларнинг фойдаланиладиган ўтиш конструкцияларини фойдаланиладиган том қопламалари каби қабул қилиш ёки ўтиш жойлари учун ёғоч панжарали тўшамалар ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Том қопламаларнинг нишаблиги 10 фоиз ва ундан ортиқ бўлган қисмларида ишқорли ишлаб чиқариш чиқиндиларининг таъсир кўрсатиш эҳтимоли мавжуд бўлганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сувдан изоляцияловчи тўшама бўйлаб кровлелит суртмали (мастика) билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
наирит асосидаги гуммирловчи таркиб билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хлорсульфатланган полиэтилен асосидаги таркиб билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
битумни 1:2 нисбат билан қоплаш ишалари амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишқорга чидамли қатламнинг қалинлиги 0,5 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Том қопламаларнинг ёз мавсумида исиб кетишини камайтириш мақсадида, сув тўлдириладиган ўрамли ва суртмали (мастика)ли том қопламаларнинг қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Том қоплама конструкциялари ва қўлланиладиган материаллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Ўрамли ва суртмали (мастика)ли материаллардан тайёрланган том қопламалар конструкциялари нишабликка ва қўлланилаётган материаллари (композиция материалларга) мазкур ШНҚнинг 3-жадвали талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нишаблиги 2,5 фоиздан кам бўлган том қопламаларнинг қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нишаблик юк остида конструкциянинг эгилишини ҳисобга олган ҳолда ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Ўрамли ва суртмали (мастикали) материаллардан тайёрланган томларни сув ўтказмайдиган қопламанинг жойлашишига кўра икки хил қабул қилинишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик изоляцияси устида жойлашган анъанавий том;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик изоляцияси остида жойлашган инверсия томи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Инверсион томларда иссиқлик изоляцияси сифатида фақат сув шимилиши паст бўлган (ҳажм бўйича 0,4 фоиздан ошмайдиган) экструзион пенополистирол қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пенополистирол устига ҳимояловчи (фильтрловчи) қатлам синтетик толалардан тайёрланган илдизга қарши мато ётқизилиши ва 50 kg/m2 ҳисобида шағал ёки бетон плиталардан иборат юк қўйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Том қопламаси ўрамли ва суртмали (мастика)ли материаллардан тайёрланган томёпмалар элементларининг ечимлари ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Рубероиддан том қопламаларни ўрнатиш ва плёнкали материалларни ёпиштириш учун (махсус пайвандлаб улашдан фойдаланган ҳолда) ёпиштирадиган суртмали (мастика)лар (иссиқ ва совуқ) том қопламанинг тури ва нишабидан келиб чиқиб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ушбу материаллардан қуйидаги 4-жадвал талабларига мувофиқ фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-жадвал

Суртмали (мастика)нинг турлари

Қурилма учун суртмали (мастика) маркалари

нишаб томлар майдонлари, фоиз

туташган жойлар

2,5 кам

2,5 10 қам бўлмаса

10-25

Иссиқ битумли

МБК-Г-80

МБК-Г-85

МБК-Г-90

МБК-Г-100

Иссиқ битум-резинали

МБР-Г-80

МБР-Г-85

МБР-Г-90

МБР-Г-100

Битумли совуқ

-

МБК-Х-85

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилмайди

Битумли-латексли-кукерсолли совуқ

-

БЛК-Х-85

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилмайди

Битум-кукерсол совуқ

-

БК-Х-85

Йўл қўйилмайди

Йўл қўйилмайди

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Суртмали (мастика) маркаларидаги рақамлар унинг иссиқликка чидамлилиги ҳароратини билдиради, °C
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 2.5 фоизгача нишабли томларга антисептика қилинмаган рубероидларни (картон асосида) ёпиштириш учун иссиқ ва совуқ битум мастикалари битум оғирлигининг 4-5 фоиз миқдорида крем-фторли ёки фторли натрий қўшиш йўли билан (ёки бошқа фунгицидларни қўшиш йўли билан) антисептика қилиниши керак. Бундай суртмали (мастика)лар учун тўлдириш воситаси сифатида паст даражадаги асбест қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Совуқ битум-латекс-кукерсол ва битум-кукерсол суртмали (мастика)лар таркибига антисептик қўшимчалар киритиш талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. 10 фоизгача бўшлиқли томлар учун ишлатиладиган битум пластинкалари, агар улар алкалис муҳит таъсирида бўлса, битум оғирлигининг 3-5 фоиз миқдорида (қуруқ моддага қараб) хлорсулфополиетилен лакдан қўшимчалар ва карбонатли жинслардан (қора, оҳактош) майин майдаланган тўлдиргичларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Кўпикли полистирол, минерал пахта, шиша пластмасса плиталар ва композицион иссиқлагичлар бўйича амалга ошириладиган томлар учун қатронли ва совуқ (эритувчиларда) битум пластинкаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Совуқ суртмали (мастика)ларни шиша материаллар асосидаги рубероидларни ёпиштириш учун қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Ўзгарувчан нишабли томлар учун (масалан, сегментли фермалар билан қопламаларда) суртмали (мастика) томнинг энг катта нишаблик қиймати бўйича белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бутилкаучук асосида эластомер материалларни ёпиштириш учун қуйидаги полимер ёпиштирувчи таркиб ва суртмали (мастика)ларни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НБВ-2 таркиби , КН-2 ёки КН-3 каучук суртмали (мастика)лари (ГОСТ 24064-80), 88-НП (наиритли) ёпиштиргич.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Сувни изоляция қилувчи тўшамадаги иссиқ суртмали (мастика) қатламлари 2 mm, совуқ суртмали (мастика) қатламлари эса — 1 mm қалинликда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Том қопламалар деформацияларининг ўрнини тўлдириш (компенсация қилиш) ва бўртиқлар пайдо бўлишининг олдини олиш мақсадида, биринчи қатламни перфорацияланган рубероиддан бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияловчи плитали асос ва сувдан изоляцияловчи тўшама орасида том қопламалар нишаблиги бўйлаб нуқталаб ёпиштириладиган, эни 150 mm га тенг бўлган тасмаларни тўшашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Буғ изоляцияси ва текисловчи қатлам (стяжка)ларга эга бўлган томёпмаларда эса (том қоплама нишаби 8 фоиз дан ошмаганда) сувдан изоляцияловчи тўшаманинг пастки қатламини тасмали ёки нуқтали ёпиштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тасмали ёки нуқтали ёпиштириш бир текисда бўлиши ва ёпиштирилаётган рубероид матолари майдонининг 25-35 фоизини ташкил қилиши керак. Бунда, рубероид матолари том қоплама нишаби бўйлаб ёйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уларнинг устки чеккаси эса том қопламанинг том чўққи қисмида қарама-қарши нишабликка камида 1 m тушиб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карнизларда ва том қопламаларнинг бўртиб чиққан конструктив элементларга туташган жойларида ҳаво елимланмаган барча қисмлардан ташқарига чиқиб кетиш имкониятига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Ўрамли ва суртмали (мастика)ли том қопламаларда дарз пайдо бўлишининг олдини олиш мақсадида, асоснинг деформацияланиш эҳтимоли бўлган қисмларида (ендоваларда, томёпмаларнинг монтаж блоклари орасида, қўшимчаларга эга бўлган деформация чоклари устида) тўлдирувчи (компенсацияловчи) тасмалар (эни 1 m гача) ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Том қопламаларнинг деворларга, шахталарга, ёруғлик тушадиган тешикларга ва деформация чокларига туташган жойларида ўрамли томлардаги асосий сув ўтказмайдиган қоплама қатламлари уч қават ўрамли том қоплаш материаллари билан мустаҳкамланиши лозим (устки қават йирик донали ёки тангачали қопламага эга бўлиши керак).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суртмали (мастикали) томларда эса шиша материаллар билан арматураланган суртма (мастика)нинг уч қатлами билан (туташувлар юзаси БТ-177 бўёқ билан бўялиши) мустаҳкамланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Битумли материаллардан тайёрланган том қопламаларда сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама қатламларини елимлаш учун мазкур ШНҚнинг 4-жадвали талабларига мувофиқ юқори иссиққа чидамли суртмали (мастика)лардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувдан изоляцияловчи тўшама қатламлари деворлар баландлиги 250 mm гача бўлганда, уларнинг устки қиррасига чиқарилиши, 250 mm дан юқори бўлганда эса вертикал юзаларга маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Анкер болтлари ўтказилган жойларда сувдан изоляцияловчи асосий ва қўшимча тўшама қатламларини беркитиш мақсадида, том қоплама ости асосини кўтаришни ёки герметик зичлайдиган суртмали (мастика) билан мустаҳкамлаш ишлари амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурлар ва шахталарни бирлаштиришга, шунингдек антенналар ва устунларни том қопламасига зарар етказмаган ҳолда шахталарга ёки том конструкцияларига маҳкамлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Ҳимоя фартуклари, деформация чокларидаги тўлдирувчи (компенсатор)лар, ташқи уюшган сув оқими элементлари, парапетлар ва карниз чиқмаларини пардозлаш учун қуйидагиларни кўзда тутиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рух билан қопланган 0,5-0,8 mm қалинликдаги том қоплама пўлат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3,5х40 ўлчамли рух билан қопланган том қоплама михлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рух билан қопланган ёки коррозияга қарши бўялган, кесими 4х40 mm ли пўлат тасмалар (сувдан изоляцияловчи тўшамани ва ҳимоя фартукларини бетон, темир-бетон, ғишт ва бошқа юзаларга маҳкамлаш учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 25621-2023 талабларига мос келадиган герметик зичловчи суртмали (мастика)лар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Том қопламаларнинг ҳимоя қатлами учун ишлатиладиган шағал ҳамда тош парча куйидаги талабларга мувофиқ бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қуруқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чангсизлантирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
доналарининг ўлчамлари 5 — 10 mm бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
совуққа чидамлилилик маркаси F-100 дан паст бўлмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнувчан иссиқлик изоляцияловчи материаллардан иборат асос бўйлаб қопланадиган том қопламаларда шағалдан тайёрланган ҳимоя қатламининг қалинлиги 20 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шағалдан тайёрланган ҳимоя қатлами қалинлиги 2 mm бўлган иссиқ суртмали (мастика) устига ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суртмали (мастика)нинг иссиққа чидамлилиги мазкур ШНҚнинг 4-жадвали талабларига мувофиқ елимлайдиган суртмали (мастика)ларнинг иссиққа чидамлилигидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нишаблиги 0 — 1,5 фоиз бўлган том қопламаларнинг ҳимоя қатламини яратиш учун битумли ва битум-резинали суртмали (мастика)лар униб чиқувчиларга қарши кукунсимон гербицид қўшимчалари — 0,3 — 0,5 фоиз миқдорда симазин билан ёки битум оғирлигига нисбатан 1 — 1,5 фоиз миқдорда 2,4 D натрий тузи билан антисептикланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Фойдаланиладиган том қопламаларнинг ҳимоя қатлами қуйидагилардан тайёрланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бетондан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
армоцемент ва бошқа плиталардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маркаси M-50 дан паст бўлмаган цемент-қумли қоришмадан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиққа чидамлилиги 80 °C дан, қалинлиги 30 mm дан кам бўлмаган қумли асфальт-бетондан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя қатламлари материалларининг совуққа чидамлилик бўйича маркаси F-100 дан паст бўлмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ўт-ўлан қопламали тупроқли ҳимоя қатламини яратишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Монолит ётқизиш материалларидан иборат ҳимоя қатламида ўзаро перпендикуляр йўналишларда ҳар 1,5 m дан кўп бўлмаган масофада 10 mm кенгликдаги ҳарорат ва чўкиш чоклари бўлиши, бунда улар герметикловчи суртма (мастика)лар билан тўлдирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Битумланган, эластик материал ва композициялардан иборат томёпмаларнинг конструктив элементлари ва том қоплама турлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Том қопламаларнинг плита ва монтаж блоклари сувдан изоляцияловчи ўрамли тўшаманинг биттадан кам бўлмаган ҳимоя қатламига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Том қопламалар элементларининг ечими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Том қоплама тагига асос сифатида томёпманинг текисловчи қатлам (стяжка)сиз конструктив элементлари бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, том қоплама асосидаги материалларнинг мустаҳкамлик ва бошқа хоссалари таъминланиши, сиқилишга етарли мустаҳкамликка эга бўлган иссиқлик изоляцияси қатламининг мавжуд бўлиши ва юк кўтарувчи плиталарнинг юзалари текис бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Темир-бетон плиталар юзасини текислаш учун совуққа чидамлилик бўйича маркаси F-50, ўртача қалинлиги 5 mm бўлган цемент-қум қоришмасини қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Енгил бетонли, фибролит, кўпикли шиша плиталар ва монолит тўшаладиган бетон (йирик ғовакли керамзит-бетон)лардан тайёрланган йирик ғовакли иссиқлик изоляцияси устидан қалинлиги 15 mm ҳамда маркаси M-50 бўлган цемент-қум қоришмасидан иборат текисловчи қатлам (стяжка) амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Тўкиладиган иситкичлар бўйлаб мазкур ШНҚнинг 41 — 43-бандларига мувофиқ бикрлиги юқори бўлган (конуснинг чўкиши 30 mm гача) 25 mm қалинликдаги M-100 маркали цемент-қум қоришмасидан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияловчи қатламнинг устки қисмида тўкманинг кесими 5 mm дан 10 mm гача бўлган таркибларини жойлаштириш ва зичлаш ёки текисловчи қатлам (стяжка) тагига рубероид қатламини ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қурилиш жойининг ўзида тайёрланган томларни фақат об-ҳаво қуруқ вақтида, ташқи ҳавонинг ўртача суткалик ҳарорати +5 °C дан паст бўлмаганда қоплашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияловчи қатламини бажариш жараёнида ва атмосфера ёғингарчилик мавсумида иссиқлик изоляцияловчи қатламни намдан сақлайдиган материаллар билан ҳимоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўкиладиган иситкичнинг қалинлиги 100 mm дан ортиқ бўлганда, текисловчи қатлам (стяжка) диаметри 3 mm ли арматурадан бажарилган металл тўр билан энлама ва бўйлама йўналишларда ҳар 100 mm масофада арматураланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Том ёпиш ишларини қиш шароитида бажаришда қуйидагилар инобатга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
монолит ва плитали иситкичлар бўйлаб қалинлиги 15 mm бўлган қумли асфальт-бетондан (50 °C да сиқилишга мустаҳкамлиги 0,8 MPa дан паст бўлмаган) текисловчи қатлам (стяжка) ётқизилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асфальт-бетонни тайёрлаш учун таркибида кўпи билан 3,5 фоиз парафин бўлган битум қўлланилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асфальт-бетоннинг иссиққа чидамлилиги қурилиш ҳудудидаги ҳавонинг максимал ҳароратидан камида 2 марта ортиқ бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламаларнинг 25 фоизли нишабларида совуқ том қоплама суртмали (мастика)ларга ўрамли материалларни ёпиштиришда тўкиладиган ва сиқиладиган иситкичлар устидан қумли асфальт-бетондан текисловчи қатлам (стяжка)ларни ётқизишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўкиладиган иситкичлар ва мустаҳкамлиги 0,15 MPa дан кам бўлмаган иситкичлар устидан қиш мавсумида цемент-қум қоришмасидан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка)лар ўрнига икки томони керосинли битум эритмаси билан грунтланган, 10 mm қалинликдаги ясси асбест-цемент листларини (ГОСТ 18124-2012 бўйича) ётқизишга йўл қўйилади ҳамда улар қуйидагича лойиҳаланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
листлар бурчакларининг тагига 50х50 mm ўлчамли лист қийқимларини ётқизиб;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
листлар орасидаги чокларни эни 150 mm га тенг шиша мато тасмалари билан ёпиштириб чиқиб.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Яшиндан сақлайдиган тўр ётқизилган ерларда текисловчи қатлам (стяжка)ни 30 mm гача қалинлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Текисловчи қатлам (стяжка)ларда 5 mm гача кенгликдаги ҳарорат-киришиш чоклари ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, чоклар цемент-қум қоришмасидан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка) юзасини 6х6 m дан катта бўлмаган, қумли асфальт-бетондан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка) юзасини эса 4х4 m дан катта бўлмаган майдонларга ажратиб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узунлиги 6 m бўлган юк кўтарувчи плиталардан ташкил топган томёпмаларда бу майдонларнинг ўлчамлари 3х3 m бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Текисловчи қатлам (стяжка)лардаги ҳарорат-киришиш чоклари юк кўтарувчи плиталарнинг қисқа ён томон чоки устида ва монолит иссиқлик изоляцияси қатламларидаги ҳарорат-киришиш чокларининг устида жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Текисловчи қатлам (стяжка)лар, монолит ётқизиладиган иссиқлик изоляциялаш материаллари ҳамда юк кўтарувчи плиталарнинг кўндаланг туташувлари (иситилмайдиган томёпмаларда) устидаги ҳарорат-киришиш чоклари бўйлаб тўкмали рубероиддан эни 150 mm ни ташкил қилувчи тасмаларни ётқизиш ва уларни чокнинг пастга қараган бир томонидан нуқтали ёпиштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувдан изоляцияловчи тўшаманинг пастки қатламини тасмали ёки нуқтали ёпиштириш талаб этилмаса, бунда уларни чокнинг икки томонидан 25 — 30 mm кенгликда ёпиштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Том қопламаларнинг деворлар, шахталар ва бошқа конструктив элементларга туташган жойларида сув ўтказмайдиган қоплама учун конструкцияларнинг текис вертикал юзалари ҳамда ўтиш ён деворчалари (45° бурчак остида) асос вазифасини бажариши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу ён деворчалар баландлиги 100 mm дан кам бўлмаслиги ҳамда том учун асос сифатида ишлатиладиган иссиқлик изоляцияловчи материаллардан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ўтиш ён деворчалар том қоплама тагига асос сифатида қўлланадиган иссиқлик изоляцияловчи материаллардан ёки B3.5 синфига мансуб енгил темир-бетондан, M-50 маркали цемент-қум қоришмасидан ва қумли асфальт-бетондан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу жойларда ғишт деворларни M-50 маркали цемент-қум қоришмаси билан суваш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Панелларни маҳкамлаш учун девор текислигидан чиқиб турадиган металл устунлар пайвандланган металл тўр бўйлаб сувалаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Бетон, цемент-қум қоришмаси ва цементли боғловчи таркибидаги бошқа материаллардан ётқизилган асос юзаси бўйлаб 1:2-1:3 нисбатда тайёрланган битум ва керосин қоришмаси билан грунтланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Буғ изоляциясини ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Томёпмаларнинг деворлар, фонарлар деворчаларини шахталар ва асбоб-ускуналарга туташган ерларида буғ изоляцияси иссиқлик изоляцияси қатламининг қалинлигига тенг баландликкача бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Деформация чоклари мавжуд қисмларда буғ изоляцияси металл қистирма (компенсатор) чеккаларини ёпиб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бино ва иншоотларнинг баландлик фарқлари жойлашган қисмларидаги деформация чоклари рухланган пўлат листдан тайёрланган компенсаторлар ва ҳимоя фартуклар билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Деформация чокларининг конструкцияси бино ва иншоотларнинг ҳарорат ва ёғинлардан деформацияланишида том қопламанинг оқмаслигини таъминлаши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Қистирмали (компенсаторли) деформация чокларида ёнмайдиган (минерал-пахта) иситкичлар қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Том қопламалар баландлиги 600 mm дан кўпроққа ўзгарадиган жойларда (ташқи уюшган сув оқизишда) мазкур ШНҚнинг 105-бандига мувофиқ эни 0,75 m дан кам бўлмаган ҳимоя қатламини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Йиғма темир-бетон плиталардан ясалган топқопламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган топ қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Шамоллатилган чордоқли биноларда лоток кесимли темир-бетон панеллардан иборат ўрамсиз томлар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лоток кесимли темир-бетон панеллари суртмали (мастикали) бўёқ таркиби билан ҳимояланган темир-бетон том ёпма панелларидан, суртмали (мастикали) бўёқ таркибларидан гидроизоляция қилинган темир-бетон сув йиғиш лотокларидан ва қўшимча элементлар (фриз панеллари, таянч устунлар, тўсинлар)дан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Баландлиги 4 қаватгача бўлган биноларда бино «қизил чизиқ»дан том соябони проекциясидан камида 1,5 m масофада жойлашган бўлса, ташқи сув чиқариш тизимини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Темир-бетон панелларда вентиляция блоклари, қувурлар ва бошқа муҳандислик ускуналари ўтказиладиган жойларда камида 100 mm баландликка бўртиб чиқиб турадиган рамкали тешиклар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Ўрамсиз ва қопланмайдиган томларда нишаблик 5 фоиздан, сув йиғувчи лотокларда эса 2 фоиздан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Том қоплама панелларининг ва тирқиш ёпқичлар токчаларининг қалинлиги 40 mm дан, сув йиғувчи лотоклар тубининг қалинлиги эса ҳимоя қатламининг қалинлиги 20 mm бўлганда, 60 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Том қоплама элементларининг бир-бири билан бирикувлари ва томнинг бошқа элементлари билан туташувлари сув қочириладиган юзадан камида 80 mm юқорида жойлашиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Темир-бетон қоплама элементлари қуйидагилар билан арматураланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
намланадиган юзалар конструкцияларнинг сиқилган кесимлар майдонида жойлашганида оддий арматура билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
намланадиган юзалар конструкцияларнинг чўзилган кесимлар майдонида жойлашганида олдиндан-кучланишли арматура билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Йиғма қопламадаги том ёпиш панеллари ва сув йиғиш лотоклари қовурғали, тўсин схемасига кўра, эгиладиган бўлиши ҳамда нисбий букилиш 1/200 оралиқдан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узлуксиз конструкцияларни лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Сув йиғиш лотоклари битта оралиқли бўлиши, бунда уларнинг тубидан қуйидагиларни ўтказишга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тортувчи вентиляция тик қувурлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
радио ҳамда телеантенналарни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Ўрамсиз том қопламалар учун қуйидаги маркаларда бетонлардан тайёрланган панеллардан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув ўтказмаслиги бўйича W-6-W-8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
совуққа чидамлилиги бўйича камида F-200.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том панелларининг вентиляция шахталари билан туташиш жойлари рухланган том пўлатидан тайёрланган фартук билан маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу фартук вентиляция шахталарининг вертикал юзасига дюбеллар билан маҳкамланиши, бунда шахта девори ва фартук орасига техник резина тасмаси қўйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Том қоплама панелларини тортувчи вентиляция тик қувурларининг туташиш-ўтиш жойини махсус металл ғилоф ёки рухланган том қоплама пўлатидан тайёрланган, сиқувчи ҳалқалари мавжуд бўлган фартук билан беркитган ҳолда бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган том қоплама конструкциялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган томлар чордоқ қопламаларида қўлланилиши ҳамда ўзида юк кўтарувчи ва гидроизоляцияловчи функцияларни бирлаштирган, тўлиқ заводда тайёрланган панеллардан иборат ягона конструктив ва монтаж элементи кўринишида бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Бажарадиган вазифасига кўра, томёпманинг темир-бетон элементлари қуйидагиларга бўлиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
томёпма плиталарига (улар сув оқиб кетиши учун нишаб юзалар ҳосил қилиши керак);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лоток плиталарига (сув йиғувчи лотоклар, сувни йиғиши ва ички сув қочириш тизимига чиқариб юбориши лозим);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қопқоқ плиталарга (тирқиш беркиткичлар, улар том қоплама панелларининг туташган жойларини ўзаро ёпиши ва уларни бошқа тўсувчи конструкциялар билан бириктириши керак).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Гидроизоляциянинг тури ёки усулига кўра, томёпманинг темир-бетон элементлари қуйидагича бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суртмали (мастика)ли, бўёвчи ёки сингдириладиган таркибли гидроизоляция билан (ўрамасиз том қопламалар учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшимча юзаки гидроизоляциясиз барча ҳимоя вазифаларини ўтайдиган атмосфера салбий таъсирларига мустаҳкам бетондан (қопланмайдиган том қопламалар учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Ўрамасиз том қопламанинг темир-бетон томёпма элементлари сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфи B25 дан кам бўлмаган, сув ўтказмаслик маркаси мазкур ШНҚнинг 129-бандига мувофиқ бўлган ва совуқбардошлилиги бўйича маркаси F200 дан паст бўлмаган бетондан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Қопланмайдиган том қопламалар учун сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфи B25 дан кам бўлмаган, сув ўтказмаслик бўйича маркаси ШНҚнинг 129-бандига мувофиқ паст бўлмаган, совуққа бардошлилиги бўйича маркаси F300 дан паст бўлмаган кучлантирувчи ёки оддий бетон қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Конструктив схема бўйича чордоқ қопламасининг бўйлама том қоплама панеллари сув йиғиш лотогига ва чордоқнинг ташқи деворларига таянган ҳамда панеллар лотокка нисбатан симметрик жойлаштирилган ҳолда амалга оширилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Ҳарорат-намлик ва сейсмик таъсирларда чордоқ қопламасининг конструкцияси панеллар, таянч узеллари ва уларнинг туташувларида деформация эркинлигини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Томёпманинг темир-бетон элементларини қуйидаги ҳолларда арматураланишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оддий — ҳўл бўладиган юзалар конструкция кесимининг сиқилган зонасида жойлашганида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олдиндан кучлантирилган — ҳўл бўладиган юзалар конструкция кесимининг чўзилган зонасида жойлашганида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Темир-бетон томёпма элементларининг мустаҳкамликка, эластикликка ва ёриқбардошликка нисбатан ҳисоблаш ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Томёпма элементларининг ташқи (юза) қатламидаги бетонда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уни тайёрлаш, омборга жойлаш, ташиш, монтаж ва фойдаланиш даврида чўзувчи кучланиш ҳосил бўлишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёриқ пайдо бўлишига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суртмали (мастика), бўяладиган ва сингдириладиган таркиблар билан гидроизоляцияланган том қоплама элементларида қолипдан бўшатиш пайтида дарзларнинг қисқа вақтга очилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Ишчи чизмаларда том қоплама панеллар ва сув йиғувчи лотоклар тўғрисида қуйидагилар келтирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«юзи пастда» ҳолатда тайёрланиши, бунда том қоплама элементларининг гидроизоляцияловчи қопламали юза ГОСТ 13015-2012 га мувофиқ А2 дан паст ва изоляцияланмаган юза А1 дан паст бўлмаган тоифага мос бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тахлаш, ташиш ва монтаж қилиш ишларини фақат ишчи ҳолатда, тўсин схемасига таяниб амалга оширилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган том қоплама элементлари, туташиш ва бирикиш чокларининг техник ечимлари ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Йиғма темир-бетон том қоплама элементларининг барча туташиш ва бирикиш чоклари мазкур ШНҚнинг 333 — 335-бандларига мувофиқ ёпилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Ўрамасиз том қопламаси учун қоплама панеллари ишлаб чиқариладиган бетон ўзининг мустаҳкамлиги, сувни ўтказмаслиги ва совуққа чидамлилиги бўйича қуйидаги 5-жадвал талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-жадвал

Қоплама плиталари бетонининг хусусиятлари

Бетон кўрсаткичининг энг кам қиймати

ҳимоя суртмали (мастика)си билан

гидроизоляциясиз (атмосферага чидамли бетон)

Бетоннинг сиқилиш мустаҳкамлиги бўйича синфи

B25

B25

Бетоннинг чўзилишга чидамлилик даражаси

Bt 1,6

Bt 1,6

Бетоннинг сув ўтказмаслиги бўйича маркаси

W6

W8

Совуқ беш кунлик ташқи ҳароратда совуққа чидамлилиги бўйича бетон маркаси, ºC:

минус 15 дан юқори

F200

F300

минус 15 дан минус 35 гача

F300

F400

минус 35 дан паст

F300

F500

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Қоплама элементларининг ечими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Суртмали (мастикали), бўёқли ва сингдирувчи таркибли гидроизоляцияга эга том қоплама элементларида қолипдан чиқариш пайтида ёриқларнинг қисқа муддатли очилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Том қоплама элементлари чокларининг бир-бири билан ва томнинг бошқа элементларига туташиш жойлари сув оқизиш юзасидан 80 mm дан кам бўлмаган баландликда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Йиғма темир-бетон том қоплама элементларининг барча чоклари ва туташувлари беркитилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Ўрамли том қопламасида карнизга профиль бетон тошларини ётқизиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Ташқи уюшмаган сувқочиргичга эга томларда том қоплама панеллари орасидаги тизма бирикмасини жойлаштириш П-шаклидаги темир-бетон тирқиш ёпқичлар ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Том ёпиш панеллари ва сув йиғиш лотокларининг ён фриз панеллари билан туташган жойлари рухланган пўлатдан тайёрланган ҳимоя фартуги билан маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Ҳимоя фартуги фриз панелига дюбеллар ёрдамида маҳкамланиши ва сўнг парапет плитаси ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Том қоплама панеллари ва тортувчи вентиляция тик қувурларини туташтириш учун рухланган том қоплама пўлатдан тайёрланган металл соябонларни сиқиш ҳалқалари билан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Монолит темир-бетон плиталардан ясалган том қопламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Монолит темир-бетондан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Том қоплама қатлами қалинлиги 40 mm дан кам бўлмаган, деформация чоклар доирасида узилмаган монолит темир-бетон плитадан иборат бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Плиталар диаметри 6 mm гача бўлган сим ва бошқа арматура буюмларидан фойдаланган ҳолда, 100х100 mm ёки 100х150 mm катакли пайвандланган тўрли конструкцион арматура билан мустаҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Ҳарорат-намлик ва сейсмик таъсирларда плита деформациясининг эркин намоён бўлишини таъминлаш мақсадида, унинг асосга ёпишишини истисно қилиш ва деформация чокларни ўрнатилиши, бунда чоклар орасидаги масофа қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оддий темир-бетон учун — 6 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўз-ўзини кучлантирувчи темир-бетон учун (кучлантирувчи бетон пойдеворида) 24 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Деформация чокларда ГОСТ 14918-2020 га мувофиқ рухланган пўлат листдан бетон танасига ёндош плиталар ўрнатилган ҳолда компенсаторлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Плиталар конструкцияси сувни плиталар юзасидан сув қочириш қурилмаларига бутунлай чиқариб олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Монолит темир-бетондан тайёрланган том қоплама конструкциялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Монолит темир-бетон плитали том қопламалар мазкур ШНҚнинг 139 — 140-бандларига мувофиқ бетон қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Монолит бетондан тайёрланган том қопламаси қатлами ёпма конструкциясининг таркибий қисми бўлиб, мазкур қатлам гидроизоляция ва пол вазифаларини бажариши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Темир-бетон плиталарни 0 — 1,5 фоиз оралиғидаги нишабликда текис ёки поғонали кўринишда (очиқ томоша иншоотларининг трибуна ости хоналари мавжуд трибуналари) ўрнатилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Поғонали плиталарнинг горизонтал қисмларини 1 фоиз нишабликда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Плиталарнинг алоҳида қисмлари 2,5 фоизгача бўлган нишабликка эга бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Поғонали плиталарда деформация чоклари фақат радиал ўқлар бўйлаб ўтиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ясси плиталарда деформация чокларини ўзаро перпендикуляр йўналишларда ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Деформация чокларида ёндош плиталарнинг бетонига бириктирилган рухланган пўлат листидан (тунукадан) компенсаторлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Вертикал юзаларга туташтиришларни ўрнатишда, плитани тўсиқ танасига камида 200 mm баландликка киритиш керак. Бунда, конструктив арматуралаш амалга оширилиши ва ягона вертикал текислик ҳосил қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Монолит темир-бетондан тайёрланган том қопламалар, деформация чоклари ва туташув узелларининг техник ечимлари мазкур ШНҚнинг 5-иловаси талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Ишчи чизмаларда монолит темир-бетондан том қопламаларни қуришда уларни қўллаш бўйича қўйиладиган техник талаблар келтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Металл том қопламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Металл томларни қабул қилинган конструкция ва нишаблиги асосида ушбу ШНҚнинг 2-жадвалига мувофиқ пўлат лист, профнастил, металл черепица ёки профилланган тўшамалардан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пўлат лист, профилланган лист ва профилланган тўшамали том қопламалар учун рухланган пўлат қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Металл черепица сифатида том нишаблиги узунлигига мос келадиган, икки йўналишда профилланган ва ҳимоя-безак қопламали пўлат листлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Зич қурилишларда бино ва иншоотлар том қопламаларининг нишабли юзаларини қоплашда ҳар бир листининг оғирлиги 4,0 — 4,5 kg/лист, қалинлиги 0,51 — 0,57 mm бўлган пўлат листлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бино-иншоотларни, шунингдек муҳим конструкцияларни (карниз осилмалари, тарновлар, фасадларнинг меъморий деталлари)ни қоплаш учун оғирлиги 5 — 5,5 kg/лист, қалинлиги 0,63 — 0,7 mm бўлган пўлат листлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Пўлат ҳамда профилланган листдан, металл черепицадан иборат том қоплама тагига 25 mm дан кам бўлмаган қалинликдаги юпқа тўшама ёки оралиқ масофаси 250 mm дан ошмайдиган 50х50 mm ёғоч бруслардан иборат ёғоч панжара (обрешётка) бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карнизнинг 70 — 75 cm кенглигидаги қисмига 25 — 32 mm ли тахталардан яхлит тўшама ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том чўққининг икки тарафида, ендова ва қирраларда битта тахта кенглигида тўшама ҳосил қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Том қопламанинг листларини ёғоч панжара (обрешётка) маҳкамлашда ясси пўлатдан тайёрланган кляммерлардан фойдаланиш ҳамда уларни 500 mm оралиқда тик фальцларига валсовка қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карниз осмаларини мустаҳкамлаш мақсадида, кенглиги 25 — 40 mm, қалинлиги 4 — 6 mm ва узунлиги 450 mm бўлган «T» шаклидаги ясси пўлатдан тайёрланган тиргаклардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тарновларни маҳкамлаш учун қалинлиги 5-6 mm, эни 16 — 25 mm ва узунлиги 420 mm ли пўлатдан тайёрланган илгаклар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Пўлат листлар ва ёғоч панжара (обрешётка)ларни карниз осилмаларига ҳамда кляммерларни маҳкамлаш учун диаметри 3,5 — 4,0 ва узунлиги 40 — 50 mm ли йирик қалпоқли махсус том қоплама михларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Илгаклар ва кляммерларни қоқиш учун йўғонлиги 3,5 — 4,0 ва узунлиги 50 — 100 mm ли қурилиш михлар, пўлат шуруплардан қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Пўлат листларини маҳкамловчи кляммерлар, тарновларни маҳкамловчи илгаклар, карниз осилмаларини тутиб турувчи қозиқлар, шунингдек уларни маҳкамловчи михлар, профилланган металл листи ва металл черепицани маҳкамловчи пўлат шуруплар, ўзи кесиб кирувчи михлар ва шайбалар занглашга қарши ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рухланган пўлат қўлланилганида барча маҳкамловчи деталлар ҳам рухланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Том қоплама пўлат листларининг бир-бирига улашни тик ёки ётиқ чоклар билан, якка ва биргаликда (қўшалоқ ҳолда) фалъслар ёрдамида бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тик (вертикал) чоклар том қоплама нишаблиги бўйлаб, ётиқ чоклар эса кўндалангига, нишаблик бўйлаб пастга букилган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Якка чоклар нишаблиги 20 фоиз гача бўлган том қоплама нишабликларида, қўшалоқ чоклар эса нишаблиги 20 фоиз ортиқ бўлган том қоплама нишабликларида ҳамда сув энг кўп тўпланадиган жойларда (тарновлар, ендовалар) қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар бир чокнинг тагида ёғоч панжара (обрешётка)нинг бруслари ёки тўшама тахтаси бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Пўлат листли тунукадан тайёрланган том қопламалар уюшмаган ёки уюшган ташқи сув қочириш тизимига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уюшган сув оқими тизимига эга бўлган томларда сув том қопламалар тайёрланган пўлат билан бир хил бўлган пўлатдан тайёрланган деворга ўрнатилган тарновлар ёки осма тарновлар, лотоклар, воронкалар ва сув оқадиган қувурлар орқали чиқариб юборилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув оқизиладиган қувурларни бир-биридан 12 — 20 m масофада жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Профилланган пўлат тўшама асосан нишабликлари оддий шаклга эга бўлган саноат-ишлаб чиқариш объектлари ҳамда жамоат ва саноат бинолари учун қўлланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўрнатиш жараёнида завод ҳимоя-декоратив қопламасига қўшимча равишда ёғсизлантирилган юза бўялиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юк кўтарувчи профилланган тўшама мазкур ШНҚнинг 3-иловасидаги талабларга мувофиқ деталлари иситиладиган томёпмаларда ўрамли ёки суртмали (мастика)ли том қопламалар остига ўрнатиладиган юк кўтарувчи элемент сифатида ёки совуқ қопламали мустақил томёпма сифатида қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Профилланган тўшама билан қопланган томларда юқоридаги тўшама листи том нишаблиги бўйича пастки листни қуйидагича қоплаб туриши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нишаб 17,5 фоиз бўлса, камида 100 mm га;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нишаб 10 — 17,5 фоиз бўлса, бирикувлар зич беркитилган ҳолда 200 mm га.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Юк кўтарувчи профилланган тўшама том прокат металл прогонларга ёки металл балкали фермаларнинг ҳамда тузилмали конструкцияларнинг юқори қисмларига қоплама тагига асос сифатида, мустақил том қоплама сифатида ҳам ўзи кесиб кирувчи шуруп (саморез)лар, шайба ва зичловчи қистирмалар ёрдамида маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Болтлар учун тешиклар ўрни иш жойининг ўзида пармаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзи кесиб кирувчи шуруп (саморез)лар ва шайбалар коррозияга қарши ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўшама учун ёпма панжаралари прогонлар оралиғи қоплама хусусиятлари ва унга тушадиган юкдан келиб чиқиб, тушадиган юкларни ҳисоблаш қилиш орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Металл том қопламаларга қуйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Том қопламаси учун металл юк кўтарувчи профилланган листнинг гофра баландлиги ГОСТ 24045-2016 бўйича 44 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Том қоплама остидаги асоснинг юк кўтариш қобилияти ШНҚ 2.01.07-21 нинг талабларига мувофиқ таъсир қилувчи юкларни ҳисоблаш орқали ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Ҳимоя-декоратив қопламаси бўлмаган пўлат том қопламани ўрнатиш жараёнида уни икки томонлама грунтлаш ва юза қисмини бир қатлам бўяш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Металл тўлқинсимон листлар думалоқ пўлатдан тайёрланган илгаклар ёки махсус эластик кляммерлар ёрдамида прогонларга бириктирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Ҳарорат деформацияларидан бузилишни олдини олиш мақсадида, ендова жойларига ўрнатиладиган, рухланган ва пўлатдан тайёрланган тоғорасимон тарновларнинг узунлиги 6 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Юк кўтарувчи металл профилланган тўшама ва Ё1 — Ё4 ёнувчанлик гуруҳлари материалларидан тайёрланган иссиқлик изоляцияси қатлами билан том қопламалардаги тўшамаларнинг гофрировка қилинган жойлари бўшлиқларини тўлдириш ЁНМ ёнувчанлик гуруҳининг 250 mm узунликдаги материаллари билан деворлар, кенгайтирувчи бўғинлар, фонарлар деворларига туташган жойларда, шунингдек ҳар икки конки томонида ва том қопламанинг ендовасида бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Гофраларнинг бўш жойларини тўкма иситкич билан тўлдиришга йўл қўйилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Листли пўлат ва мисдан ясалган том қопламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Қалинлиги 3-4 mm бўлган пўлат листли ясалган металл том қоплама ички сув тарновига эга бўлган бинолар учун қўлланилиши ҳамда металл устунлар ва прогонлар бўйлаб йириклаштирилган листли элементлардан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, элементларнинг маҳкамлаши ҳарорат таъсирида кенгайишда уларнинг эркин ҳаракатланишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Рухланган пўлатдан тайёрланган том қопламанинг листи фронтон юзаларида томёғочнинг четидан 40 — 50 mm чиқиб туриши ва томёғочнинг қиррасига қадалган кляммерлар билан қирра бўйлаб қўшма тик фальцга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Коррозияга қарши қопламали пўлат листлардан тайёрланган том қопламада ён томондаги осма томизгичли металл тахта (капельник) билан шамолга қарши металл тахтани ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Мис листлардан тайёрланган том қопламанинг тизмасида бўйлама йўналишда 600 mm қадами билан мис кроншейнлар жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, том ёнбағирларининг листлари уланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Кронштейнлар мис том қопламанинг деворга туташган жойида ҳам бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Профилланган металл тўшамалардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Иситилмайдиган биноларда пўлат асос тўсинлари қоплама юк кўтарувчи конструкцияларига маҳкамланиши лозим ёки «иссиқ» томларда пастки юк кўтарувчи профилли қоплама устига ўрнатилган оралиқ тўсинларга бириктирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. «Иссиқ» том қопламаларда иситкич остидаги пастки юк кўтарувчи профилланган тўшама бўйлаб плёнкали буғ изоляцияси бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Металл прогонлар ва бошқа конструкцияларга туташган жойларда иситкич баландлигига кўтарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляциясининг устки қисмини буғ ўтказувчан қатлам ёки қалинлиги 20 mm дан кам бўлмаган зич иссиқлик изоляциясидан тайёрланган плита билан шамолдан ҳимоя қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иситкич ва гофрировканинг пастки қисми орасидаги шамоллатиладиган ҳаво айланадиган бўшлиқнинг тирқиши камида 50 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юқори профилланган тўшаманинг баландлиги 44 mm дан кам бўлмаганда, ҳаво қатламини қолдирмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Том қопламанинг деворларга ва парапетларга туташган жойларида камида 150 mm баландликдаги вертикал юзаларга ҳимоя фартуклари ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бўйлама туташ жойларида тўшамани гофрлаш йўналиши деворга параллель равишда ёки девордан сувни олиб ташлаш билан ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя фартугининг горизонтал қисмининг кенглиги 300 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя фартугининг горизонтал листи профилланган тўшаманинг камида иккита гофр туташган қисмини ёки 300 мм дан кам бўлмаган узунликдаги майдонни қоплаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя фартуклари бир-бирига камида 150 мм устма-уст қўйилиши ёки ётиқ бирламчи фалъс билан бирлаштирилиши, уларнинг горизонтал листларини профилланган тўшамага парчин михлар ёрдамида маҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Том ёпиш учун пўлат профиллар, рухланган, алюмосинк ёки алюмин қопламали том қопламалар ҳамда алюмин профилланган листлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, уларни ГОСТ 24045-2016 бўйича ҳимоя-декоратив бўёқ қоплама билан қоплаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Профилланган листлардан тайёрланган том қопламалар 20 фоиздан ортиқ (12°) нишабликда бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 фоиздан 20 фоизгача (6° — 12°) нишабликларда листлар орасидаги бўйлама ва кўндаланг бўғинларни герметизациялашни ёки листлар остидаги сувдан изоляцияловчи қатлам билан таъминлашни амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Профилланган лист устма-устлигининг нишаблик бўйлаб ўлчами 250 mm дан кам бўлмаслиги, нишабликка кўндаланг ўлчами эса битта гофр ҳисобида танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Тўлқинсимон ва профилланган металл листлардан тайёрланган томларда сув ўтказмайдиган қатлам остидаги асоснинг қалинлиги 25 mm ва кенглиги 100 mm дан кам бўлмаган тахталардан тайёрланган тўсиқ кўринишида лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томёғочнинг қадами ва унинг кесимини, фойдаланиш ҳамда ишларни амалга ошириш жараёнида ҳисобий юклар таъсирида ёғоч асоснинг мустаҳкамлиги ва бикрлигини таъминлаш учун том қопламанинг листлар турига ҳамда нишабликларига кўра олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Металл профилланган листдан тайёрланган том қопламаларда деворларга улашган жойларда рух ёки полимер қопламали пўлат листлардан тайёрланган ҳимоя фартуклари ўрнатилиши, уларни парчин михлар билан маҳкамлаш ва ўзаро ётиқ битта фальц орқали бирлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том чўққи қисми элементлари, шунингдек том қопламаси орқали ўтказилган жойларни пардозлаш учун фойдаланиладиган ҳимоя фартуклари металл профилли листнинг кўндаланг кесими шаклига мос келадиган тароқсимон қисмга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Тўлқинсимон листлардан тайёрланган том қопламанинг деталлари учун техник ечимлар мазкур ШНҚнинг 10-иловаси талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Металл черепицадан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Металл черепицани томёғочга маҳкамлаш камида 4,8 х 28 mm ўлчамдаги неопренли зичловчи қистирма билан ўзи кесиб кирувчи шуруп (саморез)лар ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карниз бўйлаб шуруплар тўлқиннинг ҳар иккинчи эгилишида ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ендова бўйлаб юқори профиль ва ён османинг ҳимоя фартуги 300 mm дан 500 mm гача қадамлар билан маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизма профилини металл черепицанинг ҳар иккинчи тўлқинига шуруплар билан маҳкамлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Металл черепица листларини ётқизишда бўйлама устма-уст қоплама камида 100 mm узунликда бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўрнатиш пайтида ушбу турдаги листларнинг профилини штамплаш йўналишини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Том қопламанинг узелларини ўрнатишда (карнизлар, ён чиқиқлар, туташлар, ендовалар, том қоплама орқали ўтиш жойлари, зичлагичлар) маълум бир металл черепицанинг турига мос келадиган элементлар ва уларнинг ўлчамларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Металл черепицанинг сув изоляцияли қатлами бўлган асосий том қопламаси узелларининг асосий ечимлари мазкур ШНҚнинг 8 ва 11-иловалари талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Ендова жойларида силлиқ тунука листини яхлит томёғочга ётқизилиши, листни ва металл черепица орасидаги бўшлиқларни металл черепица профили бўйлаб махсус зичловчи тасма ёрдамида герметизациялаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Томнинг тизмаси барча қатор металл черепица листлари ўрнатилиб, зичловчи лента маҳкамлангандан кейин тизма элементлари билан ёпилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизма элементлари профильнинг ҳар иккинчи тўлқинида шуруплар билан маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Металл черепица листларининг бир-бирига ёпишган жойларини 20 фоизгача нишабликларда силикон ёки тиокол зичлаш моддалари ёрдамида герметиклаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Том қопламанинг ғиштли деворга туташган жойини пардозлаш учун яхлит тўшама ва металл қисмлар бўйлаб металл черепица остига ётқизиладиган ўз-ўзидан ёпишадиган битумсимон ўрамли материалдан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-боб. Донали материаллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Донали том қоплама материаллари сифатида қуйидагилар қўлланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбест-цемент листлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сопол, цемент-қумли ва эгилувчан (битумли) черепица.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Том қопламалар материаллари нишаблардан келиб чиқиб, мазкур ШНҚнинг 6-жадвали талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-жадвал

Т/р

Томнинг нишаблиги фоиз, кам эмас

Қўлланиладиган материаллар

Листлар таянчлари орасидаги масофа, мм, ортиқ эмас

1.

10

СВ-1750, туридаги бўйлама ва кўндаланг бирикмаларни герметикловчи ўрта профилли асбест-цементли тўлқинсимон листлар

750

2.

25

СВ-1750, туридаги бўйлама ва кўндаланг бирикмаларни герметикловчи бирикмаларни герметикламай

750

3.

10

Бўйлама ва кўндаланг бирикмаларни герметикловчи БУК маркали кучайтирилган профилдаги асбест-цементли тўлқинсимон листлар

1250

4.

20

Бўйлама ва кўндаланг бирикмаларни герметикловчи бирикмаларни герметикламай

1250

5.

10

Бўйлама ва кўндаланг бирикмалар герметикланган UV-7,5-K, UV-6-K турларидаги унификацияланган профилдаги асбест-цементли тўлқинсимон листлар

1500

6.

20

Бўйлама ва кўндаланг бирикмалар герметикланган UV-7,5-K, UV-6-K турларидаги бирикмаларни герметикламай

1500

7.

33

Бўйлама ва кўндаланг бирикмалар герметикланган UV-7,5-K, UV-6-K турларидаги нишаблик узунлиги 9 m гача бўлганда BO листларини қўллаш билан

525

8.

40

Штампланган, пазли, керамик черепица

310

9.

45

Штампланган, пазли, цемент-қумли черепица

310

10.

50

Тасмали, пазли, керамик черепица

333

11.

50

Тасмали, текис, керамик черепица

160

12.

50

Пазли, полимерқумли черепица

333

13.

50

Битум ва битум-полимер черепица (мослашувчан черепица)

Яхлит қоплаш

14.

30…50

Битум ва битум-полимер черепица, қўшимча тўшама қатламли

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. УВ-7.5-2500 туридаги асбест-цемент плиталарини асосан саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналарининг саноат бинолари ва иншоотларининг томлари учун ишлатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УВ турлари-6-1750 — турар жой объектлари, жамоат ва қишлоқ хўжалиги биноларининг чодир қопламалари учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ву-К тури — саноат ва ишлаб чиқариш корхоналарининг ёрдамчи бинолари учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Дон сақлашга мўлжалланган омборхона биноларида, томларнинг нишаблигидан қатъи назар, листлар орасидаги боғланишларни зичлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Асбест-цемент плиталари қўлланилганда, томнинг нишаблиги 25-33 фоиз бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Плиталар таянчлари ўртасидаги ҳисобий оралиқ эса 525 mm дан ошмаслиги, томнинг нишаблиги 33 фоиз ва листларнинг устма-уст тушиши камида 120 mm бўлганда, том нишаблигининг узунлиги 15 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том нишаблигининг узунлиги 9 m гача ва листларнинг нишаблик бўйлаб устма-уст тушиши 200 mm дан кам бўлмаганда, асбест-цемент ва бошқа турдаги листлардан 10 фоиз нишабликдаги бирикмаларни герметизацияланмаган асбест-цементли томлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асбест-цемент листларини маҳкамлаш учун рухланган михлар қўлланилиши керак. Чекка листлар битта кесик бурчакка эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бурчакларни кесиш фақат бошланғич карниз ва охирги конёк листларида кўзда тутилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Донали материаллардан тайёрланган том қоплама ёғоч бруслардан тайёрланган тўсиқлар устига ётқизилиши ва осма стропилалар кўринишидаги юк кўтарувчи конструкция ёрдамида ушлаб турилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чордоқли томларнинг ёғоч конструкцияларини ёнғин ва чиришдан сақлаш мақсадида, уларга кимёвий суюқлик билан ишлов бериш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Тўлқинли асбест-цемент листлардан том қопламаларнинг бурчакларини кесиш ва силжитиш йўли билан бир-бирининг устига зич ёпиб ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асбест-цемент листининг ёпувчи ён қиррасининг тўлқини ёндош листнинг ёпилувчи қиррасининг тўлқинини том қоплама нишабининг энига ёпиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қоплама нишабининг бўйига асбест-цемент листлари бир-бирининг чеккасини 150 mm дан кам ва 300 mm дан ортиқ ёпмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Асбест-цемент листлари ўртасидаги бирикувларни герметик зичлаш учун зичловчи суртмали (мастика)лар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Асбест-цемент том қопламаларда қатор ётқизиладиган листларнинг диагональ қарама-қарши бурчаклари кесилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карниз, том чўққи ва чекка листларнинг битта бурчаги кесик бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карнизнинг бошланғич ва конёкнинг охирги листларининг бурчакларини кесишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Тўлқинсимон листлар ёғоч панжара (обрешётка)га шифер михлари ёки неопрен (резина) қистирмали шуруплар билан маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Михларнинг каллакчалар коррозияга қарши қопламага эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Тўлқинсимон асбест-цемент листларидан иборат том қопламалардаги деформацияларни компенсация қилиш мақсадида, ҳар 12 — 18 m масофада деформация чоклари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узунлиги 25 m гача бўлган биноларнинг асбест-цемент том қопламаларида деформация чоклари талаб қилинмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Том қопламаларнинг томчўққи қисмида асбест-цемент деталлари қўлланилганида, тўлқинлар орасидаги ботиқликларни 150 mm узунликда М 50 маркали цемент қоришмаси билан тўлдирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Том қопламанинг том чўққи қисмида жойлаштириладиган шамоллатиш блоклари, шахталар ва бошқа муҳандислик ускуналари ўтказиладиган жойларда ўтиш деталларни ва рухланган пўлатдан ҳимоя фартуклари бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, уларни шахталар деворлари ёки ускуналар билан герметик зич бириктириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Том қоплама нишаблиги бўйлаб ҳимоя фартуклари бир-бирининг четини камида 100 mm га ёпиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Антенна тиргаклари ва тортқиларни маҳкамловчи турли стерженлар листлар ўркачидаги тешиклар орқали ўтиши ҳамда улар юк кўтарувчи конструкцияларга маҳкам қотирилиши ва сувнинг сизиб киришидан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Томларда том чўққилари бўйлаб, ён деворлар яқинидаги том қоплама нишабликлари, деформация чокларда, шунингдек вентиляция ва бошқа хизмат кўрсатиш ускуналарга ўтиш жойларида 400 mm кенгликдаги тўшамаларни тахтадан ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Асбест-цемент листлардан иборат том қопламаларнинг ечимлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасидаги талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Асбест-цемент томли иссиқлик изоляцияли қопламаларда буғ ўтказмайдиган қатламни қуйидаги жойларда бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юк кўтарувчи қоплама плиталари орасидаги чокларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
плиталарнинг деворларга туташган жойларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деформация чокларида ҳамда шахта ва қувурлар том қопламадан ўтказилган жойларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Асбест-цемент листларининг киришиш ва қийшайиш деформациясини камайтириш учун уларни ташқи томондан кремнийли органик суюқлик билан гидрофоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Асбест-цементли том қопламалар оддий шаклга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томнинг карниз қисмлари қўшни қурилмалар томонидан қуёш радиациясидан тўсиб қўйилган бўлса, бунда том қоплама листларининг бўйлама ва кўндаланг бирикмаларини герметизация қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Асбест-цемент листларининг синишини олдини олиш мақсадида, улардаги тешикларнинг диаметри маҳкамлаш элементи стерженининг диаметридан 2-3 mm каттароқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Кўп оралиқли биноларни лойиҳалашда, иссиқлик изоляцияли қопламали ва асбест-цемент томли иншоотларда ўрта ендова қисмларида том қопламаларни мазкур ШНҚнинг 97 ва 104-бандлари талабларига жавоб берувчи ўрамли материаллардан бажаришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Черепицали том қопламаларда нишаблар ушбу ШНҚнинг 6-жадвали талабларига мувофиқ, черепица турига кўра қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Черепицали том қоплама тагига нишаб стропилалар бўйлаб ўрнатиладиган асос (таянч) 50х60 mm ли ёғоч бруслардан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ёғоч бруслар оралиғи қўлланилаётган черепица узунлигини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 6-жадвали талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Том плиткалари (эгилувчан черепица) учун асос сифатида ёғочдан, сувга чидамли елимфанерли конструкциялардан ёки ёғоч толали (ёғоч қипиқли) плиталардан тайёрланган, яхлит ва оловга чидамли тўшама қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғинга қарши чора-тадбирлар мазкур ШНҚнинг 20-бобидаги талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Черепица таянчлар ёғоч панжара (обрешётка)си брусларига тирноқ (шип) билан ва тирноқнинг махсус тешигидан ўтказилган рухланган симлар ёрдамида маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)ларни тайёрлаш учун игнабаргли дарахтлардан фойдаланишда мазкур ШНҚнинг 19-боби талабларига амал қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Устунлар кесими ШНҚ 2.01.07-21 бўйича юклама таъсирини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Ёғоч панжара (обрешётка)лар минимал кесими 30х50 mm бўлган бруслардан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Қопловчи қатлам чокларини бир-бирининг устига чиқиши камида 80 mm бўлиб, том осмасига параллел равишда ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Битумли черепицадан тайёрланган том қопламанинг асоси сифатида қуйидагилардан ташкил топган яхлит тўшамалардан фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
намлиги 20 фоиздан кўп бўлмаган шпунтланган ёки қирқиб олинган тахталар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
намлиги 12 фоиздан кўп бўлмаган намликка чидамли фанера;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
намлиги 12 фоиздан кўп бўлмаган йўналтирилган-қипиқли плиталар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Стропиланинг қадам ва кесимлари амал қилувчи юкларга кўра ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Яхлит тўшаманинг қалинлиги стропиланинг қадамига қараб, қуйидаги 7-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-жадвал

Стропилалар қадами, mm

Яхлит тўшаманинг қалинлиги, mm

тахталардан

фанердан

йўналтирилган-қипиқли плитадан

600

20

12

12

900

23

18

18

1200

30

21

21

1500

37

27

27

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Плиткалардан тайёрланган том қопламанинг асоси (табиий сланец, цемент-толали, хризотил цементли, композитли) қуйидагидан ташкил топган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
стропилалар устига ўрнатилган яхлит тахта тўшамадан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
плиткалар ётқизиладиган ўрамли материалларнинг сув изоляцияси қатламидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Том қоплама плиткаларини маҳкамлаш учун коррозияга чидамли михлар ёки қалпоғининг диаметри 9 mm дан кам бўлмаган сланецли шуруплар ҳамда шамолга қарши кляммерлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Плиткадан тайёрланган том қопламанинг вентиляцияси шамоллатиладиган тизмалар, тешиклар ва бўлак аэраторлари орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Томёғоч бўйлаб йириқ шаклли плиткалардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Плиткадан тайёрланган том қопламанинг деворлар, парапетлар ва бошқа вертикал конструкцияларга уланиш деталлари металл ҳимоя фартукларини (рухлаган том қоплама пўлатидан, мисдан, қўрғошиндан, алюминдан) ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, сув изоляциясида ҳимоя қатлами бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Битумли ва битум-полимерли том қоплама плиткалари махсус технология асосида завод шароитида ишлаб чиқилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қоплама плиткалари Ё2 ва АТ2 ёнувчанлик ҳамда ёнғин тарқалиш синфларидан паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қоплама плиткалари учун боғловчи материалнинг вазни 1 m2 2500 g дан кам бўлмаган оғирликда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Интенсив ўсимликларга эга бўлган ҳудудларда жойлашган бино ва иншоотларнинг том қопламасини бажаришда ўсимликларнинг униб чиқишига қарши чидамли махсус материаллардан тайёрланган, пастки қатламли том қоплама плиткаларини қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Том қоплама плиткаларидан тайёрланган сув изоляцияси тўшамаси билан 16° дан 85° гача бўлган нишабликларда бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-боб. Сендвич панеллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Сендвич-панеллардан тайёрланган том қоплама конструкциясининг асосий элементлари қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пўлат сендвич-профиллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик изоляцияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юпқа листли пўлатдан тайёрланган том ёпиш қопламаси (профилланган лист, металл черепица);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструктив ва пардозлаш элементлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Том қоплама сендвич-панелларининг асосий геометрик ўлчамлари ишчи чизмаларда ва мазкур ШНҚнинг 8-жадвали талабларига жавоб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

8-жадвал

Панельнинг тури

Узунлиги, mm

Иссиқлагичнинг кенглиги, mm

Қалинлиги, mm

том қоплама ва ғовакли панел

2500…12000

1000

50…200

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Қалинлиги 1,0 mm гача бўлган рухланган юпқа қатламли пўлатдан тайёрланган, полимер қопламали ёки қопламасиз сендвич-панеллар тўғридан-тўғри томнинг юк кўтарувчи конструкцияларига, стропилага ёки том қоплама прогонларига бириктирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияси сендвич-профилларининг бўшлиғига жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, том ёпиш қопламалари кучайтирилган қалпоқча маҳкамлаш профиллари ёки Z-прогонлардан тайёрланган ёғоч панжара (обрешётка) орқали ёки тўғридан-тўғри сендвич-профилига ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қаттиқлик элементлари қалинлиги 2,0 mm гача бўлган рухланган юпқа листли пўлатдан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Том қопламанинг иссиқлик изоляцияси сифатида зичлиги мазкур ШНҚнинг 9-жадвалда келтирилган ёнмайдиган минерал пахтали плиталар ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-жадвал

Материаллар тури

Зичлиги, kg/m3

Қалинлиги, mm

Иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти, Vt/m°С

Шиша толали минерал пахта

15 — 17

Иссиқлик-техник ҳисоблаш асосида

0,037

Шиша толали минерал пахта

20

0,035

Шиша толали минерал пахта

22

0,034

Базальт толали минерал пахта

90

Иссиқлик-техник ҳисоблаш асосида

0,046

Базальт толали минерал пахта

100

0,046

Базальт толали минерал пахта

110

0,046

Базальт толали минерал пахта

120

0,046

Базальт толали минерал пахта

130

0,048

Базальт толали минерал пахта

170

0,052

Базальт толали минерал пахта

200

0,054

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Қалинлиги 0,5 дан 1 mm гача бўлган полимер қопламали, рухланган, юпқа листли пўлатдан тайёрланган том ёпиш қопламаси (профилланган лист, металл черепица) ҳимоя-декоратив безак элементлари вазифасини бажариши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Том қопламанинг конструктив ва пардозлаш элементлари сувтўкгичлар, қор ушлагичлар, тизма ва ён томон тахтачалари, тирқиш ёпгичлар ишончли сув йиғиш ва том қопламасига шикаст етишини олдини олишга мўлжалланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Иситкични намликдан ҳимоя қилиш учун иссиқлик изоляциясининг устига сув-шамолдан ҳимоя қилувчи буғ ўтказувчан мембрана қўйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сендвич-профили ва том ёпиш қопламаси орасидаги совуқ кўприкчаларни бартараф қилиш учун изолон ёки иссиқлик изоляцияси плиталаридан кесилган термал ажратиш тасмасидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳкамлаш элементлари сифатида ўзи кесиб кирадиган винтлар ишлатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Сендвич панелларнинг қалинлиги — 50, 60, 80, 100, 120, 150, 175, 200, 250 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Металл листларнинг қалинлиги ГОСТ 19904-90 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Сендвич-профиль чуқурлиги ҳамда қўшимча иситишни қўллаш заруратини танлаш учун иссиқлик узатиш қаршилигини ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. Элемент бўйича йиғиладиган турли хил сендвич панеллардан ташкил топган том ёпма конструкцияларининг иссиқлик ўтказишга қаршилиги қуйидаги 10-жадвалдаги талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-жадвал

Иссиқлик вариантлари

Сендвич-профиль чуқурлиги

mm

Иссиқлик изоляциясининг умумий қалинлиги,

mm

Иссиқлик узатишга қаршилиги R0,

m2 °C/Vt фойдаланиш шароитлари учун

А

Б

Қўшимча иссиқликсиз

К-100 вар. ТП

100

100

1,45

1,43

К-100 вар. МВ

100

2,10

1,99

К-150 вар. ТП

150

150

2,14

2,02

К-150 вар. МВ

150

2,64

2,53

Қўшимча иссиқлик билан

К-100+50

100

150

3,28

3,13

К-150+50

150

200

4,02

3,83

К-150+100

250

4,96

4,73

К-150+150

300

6,05

5,76

К-150+200

350

7,13

6,79

Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Агрессив муҳитнинг панелларга таъсир қилиш даражаси ШНҚ 2.03.11-24 га мувофиқ баҳоланиши лозим.
(248-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Сендвич панеллардаги пўлат листлар коррозиядан ҳимоя қилиниши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Сендвич панеллардаги рухланган қоплама маҳсулот (заготовка)нинг Ўз ДСт 9.307-2021 га мувофиқ бўлиши керак.
(250-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Рухланган пўлат листларнинг юзаси иситкич томонидан минерал пахта плиталари билан киришишга мос келадиган қопламага эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Сендвич панелли том қоплама панеллари қуйидагича бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшимча иситишсиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий қалинлиги 100 ёки 150 mm бўлган иситкич (профиллар бўшлиғида), гидроизоляция мембранаси (қобиғи), термал ажратиш тасмаси ва профиль ҳамда ташқи қоплама орасидаги қалпоқча профиллари билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшимча иситкич билан — умумий қалинлиги 150, 200, 250, 300 ёки 350 mm бўлган иситкич (қалинлиги 100 ёки 150 mm бўлган биринчи қатлам профилларнинг бўшлиғида, иккинчи қатлам қалинлиги 50, 100, 150 ёки 200 mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
профилларнинг ташқи юзаси бўйлаб Z-шаклидаги прогонлар текислигида, профиль ва Z-шаклидаги прогон орасидаги термал ажратиш тасмаси, гидроизоляция мембранаси (қобиғи) ҳамда Z-прогон ва ташқи қоплама орасидаги термал ажратиш тасмаси билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Том қопламаси ва том чўққиси уланиш жойларини жиҳозлашда минерал пахта изоляцияси қатламига ва том қоплама остидаги бўшлиққа намлик киришига йўл қўймаслик учун шаклдор элементлар остига том қоплама зичлагичларини ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Сендвич-профилга реклама қурилмалари, ёритиш ускуналари, хизмат кўрсатиш майдонлари ва қўшимча жиҳозлардан келадиган юкламаларни ўтказишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ускунани фасадга маҳкамлашда лойиҳалаш топшириғига мувофиқ, махсус мустаҳкамланган таянч каркас ишлаб чиқилиши ёки бошқа конструктив ечимлар қўлланилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Маҳкамлаш элементлари ва туташма жойларини маҳкамлаш қопламаларининг ҳимоя қатламлари панель металл листларининг қопламасига коррозияга чидамлилиги жиҳатидан мос келиши, контакт коррозиясини келтириб чиқармаслиги ҳамда ШНҚ 2.03.11-24 талабларига мувофиқ, коррозиядан ҳимояланган бўлиши керак.
(255-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Сендвич-профилларининг бўғинларини ва прогонларга улашган жойларни зичлаш учун полиэтилен кўпикдан тайёрланган зичловчи ленталар ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Профиллар орасидаги кўндаланг бўғинлар алюмин ёпишқоқ лента билан ёпилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сендвич-профили ва том ёпиш қопламаси орасидаги совуқ кўприкчаларни бартараф этиш мақсадида, изолондан тайёрланган ёки иссиқлик изоляция плиталаридан кесилган термал ажратиш тасмаси ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Сендвич панеллардан тайёрланган том қопламасининг техник ечимлари мазкур ШНҚнинг 12-иловаси талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-боб. Маҳаллий материаллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Маҳаллий материаллардан тайёрланган томлар ташқи тартибга солинмаган сув оқими бўлган вақтинчалик бинолар ва иншоотларда қуйидагилардан қурилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лой ва сомон аралашмасидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қамиш, ғўзапоя ва бошқа ўсимлик пояларидан тайёрланган боғламлар ёки бўйралардан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Лой-сомонли том қопламалар деворлари маҳаллий, пойдевори грунтли материаллардан бўлган биноларнинг чордоқсиз томлари таркибида ҳосил қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай том қопламалар учун асос сифатида узун пояли ўсимликлардан тўқилган бўйралар қўлланилиши, улар паст навли маҳаллий ёғочдан кўтарилган томёпма тўсинлари бўйлаб яхлит тўшама кўринишида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўшамалар устига ётқизиладиган лой-сомон аралашмасининг турли қалинлиги ҳисобига том нишаблигининг 1 — 3 фоиз ҳосил қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томнинг сув ўтказмаслигини ошириш мақсадида, янги ётқизилган лой-сомон аралашмаси озгина намлантирилиб зичланиши ва унинг юзасига эса суюқ лой қоришмаси суртилиб текисланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Ўсимлик пояларидан иборат боғламлар ва бўйраларга ўтдан ҳимоя қиладиган ишлов берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Қопламадан тўсиқсиз сув оқими учун қамишдан тайёрланган том текислигининг нишаблик бурчаги тахминан 40˚ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қамиш қопламасини ва сомон қопламасини ётқизиш учун 45˚ нишаб нишаблиги бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Юпқа тахтачали қопламанинг материали арча ёки қарағай бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юпқа тахтачалар брус ишлаб чиқаришга ярамайдиган ёғочлардан 40 — 50 mm узунликда тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юпқа тахтачаларнинг нишаблиги камида 40˚ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юпқа тахтачалар тайёр томёғочга бир қатламда михлаб қотирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Боғламлар ёки бўйралардан ҳосил қилинадиган нишаби 10 — 20 фоизли том қопламалар паст навли ингичка маҳаллий ёғочлардан тайёрланган томёғоч бўйлаб, бироқ диаметри каттароқ ўлчамдаги ёғочдан ўрнатилган тўсинлар устига қўйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Ёнғинга қарши тадбирлар ШНҚ 2.04.09-22 ва мазкур ШНҚнинг 6-бобида келтирилган талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Фойдаланиладиган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Қуйидаги фойдаланиладиган том қопламаси турларини қўллашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пиёдалардан тушадиган юкка мўлжалланган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автомобиллардан тушадиган юкка мўлжалланган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўкаламзорлаштирилган (яшил майсазор ва боғлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Фойдаланиладиган том қопламаларнинг техник ечимларини белгилашда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 6-расмига ва 5-иловасига риоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Пиёда ёки автомобиллар юки таъсирида фойдаланиладиган том қопламаларнинг (сувдан изоляцияловчи тўшаманинг), кўкаламзорлаштирилган том қопламаларнинг нишаблари 1 фоиздан 5 фоизгача қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўкаламзорлаштирилган том қопламанинг горизонтал юзасини ҳосил қилишда, том қоплама юзаси бўйлаб дренажловчи ва грунт қатламларининг қалинлигини ўзгартириш орқали текислаш амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувдан изоляцияловчи тўшаманинг асосий ва қўшимча қатламлари учун ўрамли битум-полимер, арматуралайдиган синтетик асосли битум, эластомер плёнкали материаллар қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Фойдаланиладиган топқопламалар ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларни ёпишда ўрамли материаллардан бажарилган сувдан изоляцияловчи тўшаманинг биринчи қатламини асосни грунтламай туриб ётқизиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, фойдаланиладиган ва кўкаламзорлаштирилган топқопламалар учун ишлаб чиқилган махсус ўрамли битум-полимер материаллардан бир қаватли сувдан изоляцияловчи тўшама ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Фойдаланиладиган топ қопламалар таркиблари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юк кўтарувчи конструкцияларнинг турлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том қоплама вазифаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
том қопламага таъсир кўрсатадиган юклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғинга қарши ҳимоя талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атроф-муҳитнинг агрессивлик даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атмосфера ёғинлари ва том қопламага технологик чиқиндиларнинг ажралиб чиқишини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламалар қатламларининг ҳар қандай вариантларида том қоплама таркибида ажратиш, дренажлаш ва демпферлаш қатламларини сақлаб қолиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланиладиган ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларда минерал пахтали иситкичлар ҳамда қаттиқ минерал пахтали плиталарни қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Майдони чекланган очиқ айвонлар ва кузатиш майдончалари учун пиёдалар юкламаси остида ишлатиладиган том қопламани ёғоч ёки кичик ўлчамли темир-бетон плиталардан ростланадиган таянчларда бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай ҳолатларда ростланадиган таянчлар сувдан изоляцияловчи тўшама устига ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламанинг барча узел (узел) ва деталлари юриш чекланган том қопламалари каби бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ростланадиган таянчлар мавсумга қараб йилнинг иссиқ даврида ўрнатилиши ва йилнинг совуқ даврида олиб қўйилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Фойдаланиладиган топ қопламаларни ўрнатишда сувдан изоляцияловчи тўшама устидан ажратувчи-дренажловчи демпфер қатлам ётқизилиши ҳамда бу қатлам қуйидагилардан ташкил топган бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўп қатламли комплекс полимер материал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оғирлиги камида 300 g/m2 бўлган геотекстиль қатлами ва йирик донали қум қатлам;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қалинлиги камида 3 mm бўлган синтетик намат қатлами ва шағал қатламдан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Сувдан изоляцияловчи тўшаманинг устки қатлами учун заводда бажарилган йирик донали сепмасиз битум ёки битум-полимер материаллар қўлланилганда, геотекстиль ёки синтетик кигиз (намат) тагига дренаж қатламини битум билан тўйинишдан ҳимоя қилиш учун қалинлиги камида 100 mkm келадиган синтетик плёнка ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Монолит бетондан тайёрланган ҳимоя қопламасидан фойдаланганда, дренаж қатламини ҳимоя қилиш учун уни қалинлиги камида 200 mkm бўлган полиэтилен плёнка устига ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Дренаж қатлами устида қумли тупроқнинг қўшимча қатлами (кўмиш) керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Пиёдалар юки остида том қопламининг сув изоляцияси тўшамали икки ёки ундан ортиқ қатламли ўрамли ёки суртмали (мастика)ли арматураланган материаллардан нишаблик билан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя қопламасининг устки қатлами ёнғиндан ҳимояланган ёғочдан ёки ростланадиган таянчлардаги тротуар плиталаридан, майда ўлчамли бетон плиталардан, плита ёки бетон полдан, қоришма, шағал-қум билан тайёрланган ва дренажловчи қатлам бўйича ётқизилган ёғоч шчитлардан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Сув изоляцияси тўшаманинг юқори қатлами учун заводда йирик донадор сепмасисиз битум ёки битум-полимер материалларидан фойдаланилганда, дренажловчи қатламни битум билан тўйинишидан ҳимоя қилиш учун геотекстиль ёки синтетик намат остига камида 100 mkm қалинликдаги синтетик плёнкани ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Автомобиль юклари остида том қопламининг сув изоляцияси тўшамали икки ёки ундан ортиқ қатламли ўрамли материаллар ёки суртмали (мастика)нинг арматураланган қатламларидан нишаблик билан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя қопламасининг устки қатлами асфальт-бетондан, арматураланган темир-бетон плиталардан ёки монолит арматураланган бетон тайёрланма устига ўрнатиладиган кичик ўлчамли бетон плиталардан бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Фойдаланиладиган том қопламанинг қўшимча йиғма ёки монолит темир-бетон деворли парапетга туташиши бажарилганда ўтиш нишаб ён деворчасини бажармаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойдаланиладиган том қоплама туташувларининг барча вариантларида сув изоляцияси тўшаманинг устига ётқизилган геотекстиль қатлами туташувнинг вертикал текислигига келтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Фойдаланиладиган том қоплама ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларнинг ён осмаларини фойдаланилаётган том қопламанинг осмадан ажратиб турадиган парапет деворини ўрнатиш билан бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карниз қисмидаги том қоплама ўрамли материаллардан, тўлқинсимон ҳамда профилланган металл листлардан ёки металл черепицадан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Кўкаламзорлаштирилган томлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Кўкаламзорлаштирилган том қопламани ўрнатишда қуйидагилар таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув изоляцияси тўшаманинг усти бўйлаб дренаж қатлами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сувни тутиб турувчи қатлам;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўсимликлар илдизларининг униб чиқишига қарши сингдирилган қатлам;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
грунт қатлами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Томни ўсимликлар ва буталар экиш орқали интенсив кўкаламзорлаштириш жараёнида тупроқ субстрати грунт қатламининг қалинлиги камида 150 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дарахт экишда ўсимлик қатлами қалинлигини оширишда қопламанинг юк кўтарувчи конструкцияларида алоҳида дренаж ва сувни четлатиш тизимига эга лотоклар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Сувни ушлаб турувчи қатлам учун йириклиги 10 mm дан ошмайдиган майда фракциялари керамзит шағалдан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламани кўкаламзорлаштириш учун ўсимлик уруғи солинган синтетик тўшамадан фойдаланганда, тўшаладиган қатламни полимер материаллардан ёки экструдировка қилинган кўпик полистиролдан тайёрланган перфорацияланган плиталардан тайёрлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Мавжуд бино ёки иншоотда кўкаламзорлаштирилган том қоплама лойиҳаланаётганда ободонлаштириш элементлари ушбу ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча конструкцияларнинг юк кўтариш қобилияти ҳамда томнинг ўзи қатламларининг ҳолати текширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Сув изоляцияси тўшама учун ўсимлик илдизларининг ўсиб чиқиши ва ўғитларнинг кимёвий моддалари таъсирига чидамли материаллардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўсимлик илдизларининг ўсиб чиқишига чидамли бўлмаган тўшама учун илдизга қарши қатлам бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Кўкаламзорлаштирилган том қопламалар техник қаватга эга томларда лойиҳаланиши, уларнинг ҳажми жиҳозлар, захира идишлар, қутилар, ўғитлар ва ўсимликларни автоматлаштирилган суғориш учун бошқа материаллар ва ускуналарни сақлаш учун фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Кўкаламзорлаштирилган том қоплама учун нам ҳолатдаги субстратдан қўшимча юкланиш (700 kg/m) ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар хил турдаги ўсимликлар учун субстратнинг тахминий қалинлиги ва ундан тушадиган юклама ҳамда ўсимликлар турлари қуйидаги 11-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

11-жадвал

Озиқлантирувчи қатламнинг қалинлиги — ўсимлик учун субстрат, сm

Юк, ўсимликлар, kPа

7 (ер қопламалари, седумлар)

0,07

25 (газон)

0,27

40 (буталар)

0,45

80 (дарахтлар)

0,90

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кичик меъморий шакллар бочкалардаги ўсимликлар ва дарахтлар, декоратив сув ҳавзалари, фавворалар ва бошқалар юкламаси ҳам ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Ўсимликлари бор субстрат остида геотекстиль қатлам, дренаж-сув тўпловчи мембрана (қобиқ) ва нам тўпловчи тўшама бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Том қопламанинг конструктив ечимлари вариантлари ва қўлланиладиган материалларнинг техник тавсифи мазкур ШНҚнинг 9-иловаси талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-боб. Тўлқинсимон листлардан тайёрланган том қопламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Битумли тўлқинсимон листлар учун асос том қопламанинг нишаблигига қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нишаблик 10 дан 20 фоизгача (6 дан 12° гача) бўлганда, асос сифатида тахта ёки фанерадан тайёрланган яхлит тўшама бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, листларнинг бўйлама устма-уст қоплама қиймати камида 300 mm бўлиши, ён томондаги устма-уст қоплама эса икки тўлқинга тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўлқинсимон листлар орасидаги кўндаланг чоклар листлар билан битта тўпламда етказиб бериладиган тўлдиргич қистирмалари билан зичланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нишаблик 20 дан 25 фоизгача (12 дан 15° гача) бўлса, ёғоч панжара (обрешётка)нинг қадами 450 mm дан ошмаслиги, бўйлама устма-уст қоплама 200 mm дан кам бўлмаслиги ва ён томондаги устма-уст қоплама битта тўлқинга тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нишаблик 25 фоиздан ортиқ (15° дан ортиқ) бўлса, ёғоч панжара (обрешётка)нинг қадами 600 mm дан ошмаслиги, бўйлама устма-уст қоплама 120 mm дан кам бўлмаслиги, ён томондаги устма-уст қоплама эса бир тўлқинга тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Ендова ва карниз қисми учун асос кенглиги 700 mm бўлган яхлит тахта тўшамаси шаклида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ендова рухланган пўлатдан, шунингдек полимер билан қопланган ёки алюминдан тайёрланган бўлиши ҳамда тўлқинсимон листлар ендова камида 150 mm кенгликда қоплаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Тўлқинсимон листлардан тайёрланган том қопламани девор, парапет ва мўрига улаш учун бурчак деталларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, том қопламани қатор листлар тўлқинларининг чўққиларидан ўтган шуруплар билан маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уларни нишаблик бўйлаб камида 150 mm устма-уст қоплама билан ва нишаблик кўндалангига — камида битта тўлқин билан ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Листларни ёғоч брусларга маҳкамлаш зичловчи эластик шайбали рухланган маҳкамлаш элементлари ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Хризотилцемент листлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Том қопламалар учун тўлқинсимон хризолит-цемент листлар ва юзаси пардозланмаган ёки бўялган буюмлар ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Бино ва иншоотларнинг том қопламалари учун қуйидагича листлар бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қирралари симметрик бўлган 40/150 ўрта тўлқинли профиль листлари (40 mm — тўлқин баландлиги, 150 mm — тўлқин қадами);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қирралари ассиметрик бўлган листлари (51 mm — тўлқин баландлиги, 177 mm — тўлқин қадами).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Ўрта тўлқинли профилнинг симметрик қиррали ёпувчи қисми нишабликка кўндаланг жойлашганда, ёнма-ён листнинг ёпиладиган қирраси тўлқинини тўлиқ қоплаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асимметрик қиррали профилдаги лист эса ёнма-ён лист тўлқинининг ярмини қоплаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томнинг нишаблиги бўйлаб хризотилцемент тўлқинсимон листларининг бир-бирининг устига чиқиши 150 — 300 mm чегарасида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Хризотилцемент тўлқинсимон листлар учун асос сифатида 60×60 mm кесимдаги оддий бруслардан тайёрланган томёғоч ёки қалинлиги камида 25 mm ва намлиги 22 фоиздан ортиқ бўлмаган кесилмаган тахталардан тайёрланган сийрак тўшама бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Листларнинг бўйламасига бир-бирининг устига зич ёпилишини таъминлаш учун том ёғочдаги барча тоқ брусларнинг баландлиги 60 mm, жуфт брусларники эса 63 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томёғоч брусларининг қадами 750 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Карнизда баландлиги 65 mm бўлган бруслар, тизмада 70 х 90 mm ва 60 х 100 mm кесимли иккита тизма бруслари ҳамда тизма бўйлаб қатордагилар билан бир хил кесимдаги қўшимча тизма олдидаги бруслар ишлатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Хризотилцементли тўлқинсимон листлардан иборат том қоплама элементларини бир-бирига улаш учун хризотилцементли шаклдор (қўшимча) деталлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хризотилцемент безакдор қисмлар мавжуд бўлмаганда, тизма, бурчак ва лоток металл деталлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Бино узунлиги 25 m дан ошганда, том қопламаларидаги деформацияларни бартараф этиш учун компенсация чоклари бўлиши, бунда улар сувга чидамли қоплама билан ҳимояланмаган хризотилцемент листли томлар учун ҳар 12 m, гидрофобланган ва бўялган листли томлар учун эса ҳар 24 m оралиқда жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Хризотилцемент листларидан тайёрланган том қопламанинг қисмларига қўйиладиган талаблар мазкур ШНҚнинг 296 — 300-бандларига асосан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Цемент-толали листлардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Цемент-толали плиталар учун асосга қўйиладиган талаблар мазкур ШНҚнинг 321-банди талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Цемент-толали листлардан тайёрланган том қопламанинг қисмларига қўйиладиган талаблар мазкур ШНҚнинг 294 ва 297-бандлари талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-боб. Шаффоф материаллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Шаффоф материаллардан тайёрланган том қопламалар учун ғовакли поликарбонатдан тайёрланган панеллар ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Шаффоф материаллардан панелларни ўрнатишда уларнинг ультрабинафша ҳимоя қатлами ташқарига йўналтирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Панеллар катакчалар бўйлаб конденсат оқими таъминланадиган тарзда ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Шаффоф материалли панелларнинг учлари зичлагич орқали махсус профиль билан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Шаффоф материалли панелларни стропилага маҳкамлаш қадами 500 mm дан ошмайдиган махсус профиль орқали бурама михлар билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-боб. Томларнинг реконструкция қилишга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Томларни реконструкция қилиш ишлари қуйидаги усуллардан бири билан амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд чордоқ хоналари ёки техник қаватларни қайта ўзгартириш (томнинг конструктив ҳолатини ўзгартирмаган ҳолда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тайёр бино устига чордоқ хоналарини қуриш (ясси том қопламалар устида нишабли томлар ёки мансарда қаватларни ўрнатиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник қаватларни чордоқ хоналарга (мансарда қаватларга) алмаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Томларни реконструкция қилиш ишларининг барча турларини мавжуд конструкцияларни текшириш натижалари асосида амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Текшириш ишлари қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд томнинг конструктив схемасини аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реконструкция жараёнида демонтаж қилиниши керак бўлган конструкциялар вазнини ўлчаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реконструкция жараёнида демонтаж қилиниши шарт бўлмаган конструкцияларнинг техник ҳолатини аниқлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Томларнинг реконструкциясида бино ва иншоотларнинг хавфсизлик даражасини пасайишига ҳамда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғинга қарши ҳолатни ёмонлаштиришга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд юк кўтарувчи конструкциялар, асос ва пойдеворларга уларни ҳисоб-китоб қилиб текширмасдан ва тегишли равишда мустаҳкамламасдан уларга статик юкламаларни оширишга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зилзилабардошлилик (сейсмик хавфсизлик) даражасини пасайтиришга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Сейсмик ҳудудларда мансарда қаватларни ўрнатишда устқурма элементлари ва унинг пастида ётган конструкциялардан таркиб топган, қайта шаклланган тизимнинг динамик параметрларига устқурмаларнинг таъсирини ҳисобга олган ҳолда бажарилган ҳисоблашлар натижаларига асосланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Чордоқдан техник ва фойдаланиладиган бошқа хоналар (тренажёр зали)ни жойлаштириш учун фойдаланишда пол қопламаларини (армоцементли текисловчи қатлам (стяжка) устидан монолит қопламалар, ёғоч панжара (обрешётка) устидан тахта қоплама) чордоқ ораёпмасининг иссиқлик изоляцияси устидан тўшаш ҳамда чордоқ томёпмасининг иссиқлик изоляциясини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-боб. Том қопламаларини таъмирлашга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Том қопламаларни таъмирлаш ишларини қуйидаги икки асосий усулнинг бири ёрдамида амалга ошириш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
янги том қоплама конструкциясини эскисининг устига ётқизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эски том қопламани алмаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Қуйидаги шартларнинг биттаси бажарилганда, янги томни мавжуд том устига унинг барча қатламларини тўлиқ олиб ташлаб ётқизишга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
янги қатламлардан тушадиган юк йўл қўйиб бўлмас даражада юқори бўлса (юк кўтарувчи конструкцияларни кучайтиришга кетадиган сарфларни ҳисобга олган ҳолда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд том қопламага намлик сингиган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд том қоплама шундай ҳолатгача эскирган бўлиб, у янги том қоплама учун асос вазифасини бажара олмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд том қоплама майда донали, конструктив жиҳатдан силжийдиган (масалан, черепицадан) бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд том қоплама аввал икки ва ундан ортиқ маротаба янги том қопламани тўшаш йўли билан таъмирланган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Пўлат том қопламасини бошқа том ёпиш материаллари билан алмаштиришда стропилалар тўлиқ ёки қисман қайта қурилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Металл том қопламаси учун мавжуд стропиланинг нишаблик бурчаги 18-22˚ га, энг кенг тарқалган шифер ва черепицанинг нишаблик бурчаклари эса 27˚ га тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Стропилалар нишаблигини ошириш уларни ўстириш йўли билан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-боб. Том қопламаларнинг ишончлилигини таъминлашга оид чора-тадбирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Ўрамли ва суртмали (мастика)ли том қопламаларнинг нишаблиги 1,5 — 2,5 фоиз бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Оралиғи 12 m дан ортиқ конструкцияларнинг нишабларини белгилашда фойдаланиш жараёнида конструкциянинг тўлиқ юкламадан эгилишини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Ўрамли том қопламаларни ўрнатишда нуқтали ёпиштиришни амалга ошириш учун томёпма асосига қуруқ (биринчи том қоплама қатлами тагига ёпишадиган суртмали (мастика) сурмай туриб) перфорацияланган том қоплама материалини ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Перфорацияланган материал юзасига суртмали (мастика) суртилиши ва унинг устидан оддий (перфорацияланган) ўрамли материал матоси ёйилиши ҳамда елимланиши керак. Бунда, ётқизилаётган қатламларнинг нуқтали елимланиши амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламанинг кейинги қатламлари одатий усулда елимланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Перфорацияланган ўрамли материал диаметри 20 — 30 mm келадиган тешикларга эга бўлиши ва тешиклар марказлари ўртасидаги оралиқ 100х100 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Томёпмадаги иссиқлик изоляциясининг тепасида жойлашган шамоллатиладиган оралиқ ҳаво қатламининг талаб этиладиган баландлиги ушбу қатламнинг бир йил фойдаланиш давомида қуритиш таъсирини ҳисоблаб чиқариш орқали аниқланиши ва бу кўрсаткич 50 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Енгил бетоннинг дастлабки намлиги 15 фоиздан ошса (массаси бўйича) ҳамда хонадаги ҳавонинг нисбий намлиги 60 фоиздан ортиқ бўлса, бунда енгил ёки ғовакли бетон плиталардан ётқизилган томёпмада каналлар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Қўлланаётган янги материаллар ва том қопламалар конструкциялари нормаланган паст кўрсаткичга эга бўлмасликлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Том қопламаларнинг сифатини ошириш ҳамда сумалаклар ва муз ҳосил бўлишининг олдини олиш мақсадида, бино ва иншоотлар томларида (ендовалар, тарновлар ва қувурларда) музлашга қарши кабелли тизимлар (теплоскат) ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-боб. Узеллар ва туташувлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. Турли хил том қопламаларнинг узеллари ва туташувларини лойиҳалашда узеллар ва туташувларнинг конструкциялари қабул қилинган томёпма ва том қоплама конструкцияларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Тайёр йиғилган томлар ва донали материаллардан иборат том қопламаларнинг узеллари ва туташувлари махсус шаклга эга бўлган йиғма ва донали элементлардан бажарилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувдан изоляциялайдиган яхлит тўшама кўринишидаги том қопламаларнинг узеллари ва туташувлари эса тегишли тарзда кучайтирилган том қоплама тўшамаси конструкциясини давом эттирадиган яхлит қурилма кўринишида бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Том қопламаларнинг баландлиги 450 mm дан ортиқ деворларга туташувлари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2-расмида келтирилганидек бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Томёпмаларнинг деворлар, фонарь деворлари, томёпма орқали ўтадиган шахта ва қурилмаларга туташган жойларида буғ изоляцияси иссиқликни изоляциялайдиган қатламнинг қалинлигига тенг баландликка кўтарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, деформация чоклари бор жойларда эса металл компенсаторнинг чеккаларини ёпиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Бино ва иншоотнинг баландлиги ўзгарадиган жойлардаги деформация чоклари компенсаторларга ва рухланган том қопламали пўлат тунукадан бажарилган ҳимоя фартукига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Деформация чокларининг конструкцияси бино ва иншоотларнинг ҳарорат-киришув деформацияларида том қопламадан сув оқмаслигини таъминлаши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қистирмали деформация чокларида юмшоқ минерал пахтали плиталар ёки бўйралардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Ўрамли ва суртмали (мастикали) материаллардан иборат том қопламаларнинг деформация чоклари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 3-расмига мувофиқ қалинлиги 3-4 mm ли пўлат листдан бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Ўрамли ва суртмали (мастикали) материаллардан иборат том қопламаларда қувурларни ўтказиш ечими мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 4-расмида келтирилган намунадан фойдаланиб ҳал қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Том қопламаси фойдаланиладиган ҳимоя қатлами сифатида темир-бетон ёки асбест-цемент плиткалари қўлланган томёпмаларда том қопламанинг сув оқиб тушадиган воронкалари жойлашган ерлардаги ечими мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-расмида келтирилган намунага мувофиқ қабул қилиниш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Ўрамасиз ва қопланмайдиган том қопламалардаги тайёр йиғма том қоплама плиталарининг темир-бетон сув йиғувчи лотоклар билан туташуви мазкур ШНҚнинг 4-иловаси 4-j расмида келтирилган намунага мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Темир-бетон том қоплама плиталарнинг бир-бири билан бирикувлари ушбу ШНҚнинг 4-иловаси 4-а-b, в расмларга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, том қоплама плиталарининг чордоқ девор тўсиқларига таяниш схемаси, ички сув қочириш ҳолатида мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 4-d расмига мувофиқ плиталарнинг устки қирғоғини парапет девори чегарасидан 100-500 mm чиқариб ёки ШНҚнин 4-илованинг 4-g расмига мувофиқ туташувни «Г»-симон тирқиш беркиткич билан ёпган ҳолда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Тайёр йиғма темир-бетон том қоплама плиталаридан қурилган томларда барча чоклар ва туташувлар мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 4-a-b расмларига мувофиқ махсус қўшимча элементлар тирқиш беркиткичлар ёки қопқоқ плиталар билан ёхуд ёндош элементлардан бирининг консолли чеккасини иккинчисининг бортига чиқариш билан ёпилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Йиғма темир-бетон том қоплама плиталарнинг фронтон деворларига туташуви, мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 4-e расмига кўра, плита чеккасини фронтон девор панелининг махсус кесмасига киритиш орқали бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-боб. Сув кетказувчи (сув қочириш) қурилмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Бино ва иншоотларни лойиҳалаш ишларида уларнинг том қисмидан ёмғир ва эриган сувларни чиқариб ташлаш ШНҚ 2.04.01-22 талабларини ҳисобга олган ҳолда, ички ёки ташқи уюшган сув дренажи тизимлари лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кичик донали материаллар, асбест-цементли тўлқинсимон, пўлат, мис, металл черепица ва металл профилланган листлардан тайёрланган томқопламаларда ташқи уюшган сув дренажи таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ендовалардаги воронкалар орқали ички сув дренажи таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Ички сув қочириш тизимларининг сув қабул қилувчи воронкалари том қоплама юзаси бўйлаб бир маромда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ендовалар бўйлаб нишаблар кўзда тутилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Воронкалар тиқилиб қолиши мумкин бўлган ҳолатлар учун баландлиги 150 mm дан ошмайдиган остонали фавқулодда сув чиқариш қурилмасини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Сув оқадиган воронкаларнинг косалари том қопламаларнинг юк кўтарувчи тўшамалари ёки плиталарига хомутлар ёрдамида бикр маҳкамланган бўлиши ва ички оқова сув қувурларининг тиргаклари билан компенсаторлар орқали бирикиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Профилланган пўлат тўшамали ва юпқа темир-бетон плитали томёпмаларнинг остида рухланган пўлат листлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Том қопламани сув билан совитиш зарурати туғилганда, сув сатҳини ушлаб туриш мақсадида, ортиқча сувни кетказадиган ечиб-қўйиладиган калта қувурлар ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Сув қабул қилувчи воронкаларнинг сони ва сув кетказувчи қувурлар энлама кесимларининг майдонлари ШНҚ 2.04.01-22 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. Дренажлар тиқилиб қолишдан барглар ёки шағал тутқичлар билан ҳимояланган бўлиши ҳамда фойдаланиладиган том қоплама-террасаларнинг воронкалари ва лотоклари устида ечиб олинадиган дренаж панжаралари билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Сув оқадиган тик қувурларни ташқи деворлар орасига ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чордоқ томёпмаларида ва шамоллатиладиган оралиқ ҳаво қатламлари бўлган томёпмаларда сув оқадиган воронкаларнинг қабул қилувчи калта қувурлари ҳамда сув кетказгичларнинг совуқ қисмлари иссиқлик изоляциясига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. Сув оқиб кетадиган воронкалар ўрнатиладиган ерларда воронка фланецига ёпиштириладиган сувдан изоляцияловчи асосий тўшама мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ, шишабўз ёки шиша тўрнинг иккита қатлами билан арматураланган учта суртмали (мастикали) қатлам билан кучайтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувдан изоляцияловчи асосий тўшама қатламларини кучайтиришда том қопламани ўрнатишда қўлланиладиган икки қават ўрамли материаллардан ва бир қават суртмали (мастикали) шимдирилган қанор қоп тикиладиган (мешковина) матодан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сиқиб турадиган ҳалқа воронка косасига бикр маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Том қопламалардан тарновлар ва оқова қувурлар воситасида ташқи уюшган сув қочиришни лойиҳалаштиришда ташқи сув кетказгичлар деталлари ва оқова қувурлар ўлчамлари лойиҳа топшириғига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. Деформация чокининг иккала томонида ўрнатилган воронкаларни битта тик қувурга ёки умумий осма чизиққа бириктириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Сув изоляцияси тўшамасининг воронка билан уланиши ечиб-қўйиладиган ёки ечиб олинмайдиган гардиш (фланец) ёки яхлит ҳолга келтирилган боғловчи ҳимоя фартуги ёрдамида таъминланиши, бунда боғловчи фартук сув изоляцияси тўшаманинг материалига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Профилланган листдан тайёрланган юк кўтарувчи тўшамали қопламаларда сув оқиб тушадиган воронкаларини ўрнатиш учун рухланган пўлат таглик (поддон)лар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Тарновлар ва сув оқиб тушадиган қувурлар ёрдамида том қопламадан сувнинг ташқи уюшган тарзда чиқариб ташланишини лойиҳалаш жараёнида белгилаш, ташқи тарновларнинг деталлари ва сув оқиб тушадиган қувурларнинг ўлчамларини эса лойиҳа топшириғи талабларига мувофиқ бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Ташқи уюшган сув чиқариш тизимида сув чиқариш қувурлари орасидаги масофа 24 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташқи уюшган сув дренажида сув оқиб тушадиган қувурлар орасидаги масофа 24 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув оқиб тушадиган қувурнинг кўндаланг кесимининг майдони том қопламанинг 1 m² майдони учун камида 1,5 cm2 бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-боб. Ёнғинга қарши талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Томлар ва томқопламаларни лойиҳалашда хоналар, бино ва иншоотларнинг ёнғинга қарши ҳимояси чора-тадбирлари ШНҚ 2.04.09-22 талабларига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Том қопламанинг нишаблиги 12 фоизгача бўлган биноларда, парапетнинг тепасига қадар ёки карнизгача баландлиги 10 m дан юқори, шунингдек том қопламанинг нишаблиги 12 фоиздан ортиқ ва карнизгача баландлиги 7 m дан ортиқ бўлган биноларда ГОСТ 25772-2025 га мувофиқ ташқи деворларнинг периметри бўйлаб ёнмайдиган тўсиқ бўлиши лозим.
(351-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Ички сув қўчиргичли биноларда тўсиқ сифатида парапетдан фойдаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парапет баландлиги 0,6 m дан паст бўлса, уни панжарали тўсиқ билан том қоплама юзасидан 0,6 m гача баландга кўтариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Фойдаланиладиган том қопламаларда, бино ёки иншоот баландлигидан қатъи назар тўсиқлар ўрнатиш керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3531. Ижтимоий соҳа объектларининг томларида юк кўтарувчи ёғоч конструкциялардан фойдаланишга йўл қўйилмайди. Бунда том элементлари (стропила, балка ва рама) металлдан лойиҳаланиши керак.
(3531-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) асосан киритилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Оловбардошлилик бўйича барча даражадаги биноларда чордоқ томёпмаларининг стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)сини том қопламасини «Ё1 — Ё4» гуруҳлардаги материаллардан тайёрлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, чордоқ томёпмасининг стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)сига (оловбардошлилик бўйича IV-даражадаги, ёнғин хавфи бўйича «C2» ва «C3» синфлардаги бинолар бундан мустасно) ёнғиндан ҳимояловчи таркиб билан ишлов бериш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чордоқли биноларда (оловбардошлилик бўйича IV-даражадаги бинолар бундан мустасно) «Ё3», «Ё4» гуруҳлардаги материаллардан ишланган стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)ларнинг бажарилишида «Ё3», «Ё4» гуруҳлардаги материаллардан тайёрланган том қопламаларни қўллаш лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. Пўлат профилли юк кўтарувчи тўшамали қопламалар устида ёнувчан материаллар, енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликлар ҳамда газларда ишловчи аппаратлар ва асбоб-ускуналарни жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
(355-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Шағал тўлдирилмаган томнинг рухсат этилган максимал майдони, шунингдек ёнғинга қарши белбоғлар билан ажратилган қисмларнинг майдони қуйидаги 12-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

12-жадвал

Томдаги сув изоляцияловчи тўшаманинг ёнувчанлик (Ё) ва аланга тарқалиши (АТ) гуруҳлари, дан паст эмас

Том ости асос материалларининг ёнувчанлик гуруҳи, дан паст эмас

Шағал тўлдирилмаган томнинг максимал рухсат этилган майдони, m²

Ё2, АТ2

ЁНМ, Ё1

Чекловларсиз

Ё2, Ё3, Ё4

10000

Ё3, АТ2

ЁНМ, Ё1

10000

Ё2, Ё3, Ё4

6500

Ё3, АТ3

ЁНМ, Ё1

5200

Ё2

3600

Ё3

2000

Ё4

1200

Ё4

ЁНМ, Ё1

3600

Ё2

2000

Ё3

1200

Ё4

400

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Мазкур ШНҚнинг 8-иловаси талабларига мувофиқ ёнувчан ва қийин ёнувчи материаллардан тайёрланган металл профилли тўшама ва иссиқлик изоляцияловчи қатламли биноларнинг қопламалари лойиҳаларида тўшама қовурғаларининг бўшлиқларини 250 mm узунликда ёнмайдиган материал (минерал пахта) билан тўлдириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу тўлдириш тўшаманинг деворларга, деформация чокларига, фонар деворларига туташган жойларида, шунингдек том қирраси ва нов (жёлоб)нинг ҳар икки томонида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Кўп функцияли бино ва иншоотларда юқори ёруғлик фонарлари (зенит фонарлари) тутун чиқариш тизимида қўлланилганда, ёнғин содир бўлган ҳолатда очилиши учун автоматик масофадан бошқариладиган ва қўлда ишлайдиган механизмлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Силикат шиша ишлатилганда эса, бундай фонарлар пастки қисмида қўшимча ҳимоя тўри билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. Ишлаб чиқариш биноларида ўрнатиладиган фонарлар (зенит, П-симон ёруғлик, ёруғлик-аэрация ва бошқалар) тутун қопламайдиган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зенит фонарларнинг узунлиги 120 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фонарларнинг учлари орасидаги ва фонарнинг учи билан ташқи девор орасидаги масофа камида 6 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фонарларнинг очиладиган қисмлари механизациялаштирилган (хонадан чиқиш жойларида очиш механизмлари уланган ҳолда) ва қўл билан бошқариш имконияти билан таъминланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тутун кетказишда ҳисобга олинадиган очиладиган зенит фонарлари томёпма майдони бўйлаб бир текисда жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Турар-жой объектлари биноларининг мансарда қаватларида жойлашган якка ижодий студиялар (рассомлар ва меъморларнинг устахоналари) аҳоли билан умумий бўлган зина катаклари ва лифтларга чиқадиган битта эвакуация йўли билан лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томга чиқишлар сони (камида битта чиқиш) ва уларнинг жойлашувини бинонинг функционал ёнғин хавфи синфи ва ўлчамларига кўра белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. Ф1, Ф2, Ф3 ва Ф4 синфдаги бино ва иншоотларда (одамларнинг доимий ва вақтинча яшаши учун мўлжалланган бинолар, томоша ва маданий-маърифий муассасалар, аҳолига хизмат кўрсатиш корхоналари, таълим ташкилотлари, илмий ва лойиҳалаш ташкилотлари) бинолар учун чордоқли бинонинг ҳар бир тўлиқ ва тўлиқ бўлмаган 100 метр узунлигига ҳамда чордоқсиз бинонинг ҳар бир тўлиқ ва тўлиқ бўлмаган 1000 m² том майдонига камида битта, Ф5 синфига мансуб (ишлаб чиқариш ва омборхона) бинолар ва иншоотларнинг периметри бўйлаб эса ҳар 200 m да ёнғин нарвонлари орқали чиқиш жойлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, қуйидагиларни назарда тутмасликка йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бино ва иншоотнинг асосий фасадида ёнғин нарвонларини (бино ва иншоотнинг эни 150 m дан ошмаса ва асосий фасадга қарама-қарши томонда эса ёнғинга қарши сув таъминоти (қувури) мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бино ва иншоотларнинг том қисмига чиқиш йўлини (том қисмининг майдони 100 m2 дан ошмаса).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Зина катакларидан томга ёки чордоққа чиқишни зина маршлари бўйлаб, чиқиш олдидаги майдончалари билан ўлчами 0,75х1,5 m дан кам бўлмаган, 2-турдаги ёнғинга қарши эшиклар орқали амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биноларнинг чордоқларида томга чиқиш имконияти бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу чиқишлар стационар нарвонлар билан жиҳозланган бўлиши, ўлчамлари камида 0,6 х 0,8 m бўлган эшиклар, люклар ёки деразалар билан таъминланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мансардали биноларда чордоқ бўшлиқларининг тўсиқ конструкцияларида люклар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том баландликларидаги фарқ (ёруғлик-аэрация фонарларини томдан кўтарилган жойлари учун ҳам) 1 m дан ортиқ бўлган жойларда ёнғин нарвонлар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бино ва иншоотлар том қисмининг юзаси 100 m2 дан ортиқ бўлган ҳар бир қисми учун қуйидаги ҳолларда ёнғин нарвонлари талаб этилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
томга мазкур ШНҚнинг 320-банди талабларига жавоб берадиган ўз чиқишига эга бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
томнинг мазкур ШНҚнинг 320-банди бўйича аниқланадиган пастки қисмининг баландлиги 10 м дан ошмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
томнинг баландлиги 10 m дан ортиқ бўлган жойда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Зинапоя катакларидан том ёки чордоққа чиқиш жойлари зинапоя маршлари бўйлаб, чиқиш олдидаги майдончалар орқали, ўлчами 0,75 х 1,5 m дан кам бўлмаган иккинчи турдаги ёнғинга қарши эшиклар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мансардали биноларда чордоқ бўшлиқларини тўсувчи конструкцияларда люклар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томларнинг баландлиги 1 m дан ортиқ фарқ қиладиган жойларда (ёруғлик-аэрация фонарларини томга кўтариш учун) ёнғин нарвонлари ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томнинг ҳар бир 100 m2 ортиқ майдонга эга қисми мазкур ШНҚнинг 16-боби талабларига мувофиқ алоҳида чиқиш жойига эга бўлса ёки томнинг пастки қисмининг баландлиги 10 m дан ошмаса, томнинг 10 m дан ортиқ баландлик фарқларида ёнғин нарвонларини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. 10 дан 20 m гача баландликка кўтариш учун ва том қопламалар баландлигининг ўзгариши 1 m дан 20 m гача бўлган жойларда П1 турдаги ёнғинга қарши нарвонлар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 m дан ортиқ баландликка кўтариш учун ва том қопламаларнинг баландлик ўзгариши 20 m дан ортиқ бўлган жойларда П2 турдаги ёнғинга қарши нарвонларни қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғинга қарши нарвонлар ёнмайдиган материаллардан тайёрланиши ва деразаларга камида 1 m яқинликда жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Темир-бетон ораёпмалар ва профнастилларга ёнувчи изоляцияловчи материалларни қўллашга фақат ёнғиндан ҳимояланишнинг қуйидаги талаблари таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
майдони 50 m2 бўлган ёнувчи изоляцияловчи материаллар, унинг периметри бўйлаб, устки қисмида ёнмайдиган изоляцияловчи материаллардан иборат ёнғинга қарши тасмалар билан ўралади ҳамда камида 30 mm қалинликдаги цемент-қумли қоришма (текисловчи қатлам (текисловчи қатлам (стяжка) ёки енгил бетон билан қопланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500 m2 майдонга эга ёнувчи изоляцияловчи материаллари билан қопланган жойлар қўшимча равишда, бинонинг кўндалангига камида 6 m кенгликда ёнмайдиган изоляцияловчи материалларидан тайёрланган ёнғинга қарши белбоғлар билан ажратиб тўсилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Ёнғинга қарши белбоғнинг юқори қатлами фойдаланиладиган томлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кенглиги камида 6 m бўлган ҳимоя қатлами сифатида кўзда тутилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
белбоғнинг ички қатлами ёнмайдиган (ЁНМ гуруҳига мансуб) материаллардан иборат бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
белбоғ том остидаги асосни («Ё3» ва «Ё4» гуруҳларига кирувчи материаллардан тайёрланган иссиқлик изоляциясини бу материалларнинг бутун қалинлиги бўйлаб) кесиб ўтиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Том қопламаларни ёнувчан материаллардан ёпишда ёнғинга қарши хавфсизлик қоидаларига риоя қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Ёнувчан ўрамли материаллар ва иситкичларни қўллаш билан боғлиқ қурилиш ишларида ишларнинг бажарилиш жойи кўрсатилиши ва ишларнинг технологик кетма-кетлиги, уларни бажариш усуллари ҳамда ёнғин хавфсизлигини таъминлайдиган ёнғинга қарши аниқ чора-тадбирлар амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Томқопламларни ёнувчан материаллардан (эгилувчан черепицалардан) ёпишда ҳамда ёнувчан иситгич ва/ёки юмшоқ том қопламаси қўлланилган томларни қуришда қурилиш майдонида ишлар бошланишидан олдин қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнувчан ўрамли материаллар ва иссиқлик изоляция қилувчи материалларни қўллаш билан боғлиқ қурилиш ишлари ШНҚ 2.01.02-04 талабларига мувофиқ амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғин сув таъминоти тизимини ишга тушириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бинога ташқи ёнғин нарвонларини ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
телефон алоқасини таъминлаш (том майдонининг ҳар 5000 m2 га битта телефон қурилмаси ҳисобида).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Енгил қопламали бинолар яшиндан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнувчан ва қийин ёнувчан иссиқлик изоляцияловчи ҳамда ўрамли том қопламаси ишлатилганда ва том ёпиш ишлари бажарилаётганда (майдони 1000 м2 ва ундан ортиқ бўлса) ёнғинни ўчириш учун вақтинчалик сув қувурини ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғин ўчириш кранлари орасидаги масофа томнинг ҳар қандай нуқтасига ҳар бирининг унумдорлиги 5 l/s бўлган камида иккита сув оқимини етказиш имкониятини таъминлаш шартидан келиб чиқиб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнувчан материалларни жойлаштириш 500 m² дан кўп бўлмаган майдонлар бўйича амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қалинлаштирилган битум қатламли ўрамли материаллардан фойдаланиб том ёпишга, фақат ёнмайдиган иссиқлик изоляцияси ва ўрамадаги битумни эритиш учун қурилмалар қўлланилган ҳолда темир-бетон қоплама плиталари бўйича йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, қурилмаларнинг конструкциялари ишларни олиб боришда тасодифий ёнишдан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Пайвандлаш ва очиқ аланга қўлланилиши билан боғлиқ бошқа оловли ишларни фақат қурилиш объектининг ёнғиндан хавфсиз бўлган (бино ва иншоотдан узоқ бўлган) ҳудудларида олиб боришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-боб. Хавфсизлик ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Хавфлилик даражаси 1 ва 2 бўлган зарарли моддалар ёки портловчи моддаларни ўз ичига олган вентиляция ҳавосини, шунингдек механик ҳаракатлантирилган сўриш тизимларидан чиқадиган ҳавони очиқ чордоқ бўшлиғига чиқариб ташлашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Бино ва иншоотларни лойиҳалашда ифлосланган оқова сувларнинг чиқазиб юборилиши ҳамда ер ости ва ер усти сувларининг бевосита ифлосланишини олдини олиш чоралари лойиҳалаш топшириғида белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Металл том қопламали биноларни чақмоқдан ва томнинг металл элементларида ҳосил бўладиган коррозиядан ҳимоялаш учун барча металл элементларни ёпиқ контурга бирлаштириш ва ерга улаш қурилмасини ўрнатиш бўйича ҳимоя чоралари амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Қопламаларда ишларни амалга ошириш бошлангунга қадар лойиҳада белгиланган барча тўсиқлар ва биноларнинг (зинапоя катакларидан, ташқи зинапоялардан) қопламаларига чиқиш жойлари бажарилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Томлар ва том қопламаларни ўрнатиш ҳамда реконструкция қилиш жараёнларини лойиҳалашда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига риоя этиш чора-тадбирлари инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чордоқсиз қисман шамоллатиладиган томлар тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Темир-бетонли пойдеворга ўрамли таркибида битум бўлган буғ тўсиш материал қопламаси қўйилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Иссиқлик изоляцияловчи қатлам ёнмайдиган минерал пахта изоляциясидан иборат бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Унинг 10 фоиз деформацияда сиқилишдаги минимал мустаҳкамлик кўрсаткичлари 80 kPa (ГОСТ EN 826-2011 га мувофиқ) ва тўпланган юкланишга чидамлилиги камида 600 Н (ГОСТ EN 12430-2011 га мувофиқ) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Минерал иссиқлик изоляцияси устидаги вентиляция бўшлиғини ташкил қилиш учун Н114-750-1,0 маркали юк кўтарувчи пўлатдан тайёрланган профилли лист қўйилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Профилли листни изоляцияга қарши тор рафга қўйилиши ҳамда тўлқинлар ендова ва тизма жойларига перпендикуляр йўналтирилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Профилли лист устига икки қават асбест-цемент плиталарини қўйиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асбест-цемент плиталарининг қатламлари механик равишда бир-бирига маҳкамланган бўлиши ва юқори қатламга битум астар билан ишлов берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Гидроизоляциянинг пастки қатлами сифатида асосга қисман эритиб ёпиштирилган ва қурилмадан намликни чиқариш учун шамоллатиш каналлари мавжуд бўлган битумли ўрама том ёпиш материалини қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Гидроизоляциянинг устки қатлами сифатида ёнғинга қарши техник хусусиятларга эга қурилган битум-полимер ўрамли қоплама материалидан фойдаланиш (олов тарқалиш гуруҳи РП1 (олов тарқатмайдиган), ёнувчанлик гуруҳи B2 (ўртача ёнувчан) ва ҳимоя қатламлари: устки қисмида йирик донли (шифер) қоплама ва пастки қисмида полимер плёнка) керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Том ёпиш қопламанинг остидан буғни оптимал олиб ташлаш учун ендова ва том тизмаларида ҳар 6 — 8 m да аэраторлар ўрнатилиши, бунда қоплама аэраторининг диаметри камида 110 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Чордоқсиз қисман вентиляция қилинган томлар тизиминг кесма кўриниши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

таркибида битум бўлган ўрамли том ёпиш материаллари (АТ1, Ё2);

вентиляция ленталар билан ўралган таркибида битум бўлган том ёпиш материаллари;

битумли грунтовка;

иккита асбест-цемент плита йиғма тасма цемент қириндили плита;

пўлат профилли лист Н114-750-1,0;

минерал изоляциядан тайёрланган иссиқлик изоляцияси қатлами (80 kPa ГОСТ EN 826-2011 ва 600 Н ГОСТ EN 12430-2011 бўйича);

ўрамли буғ тўсадиган таркибида битум бўлган материаллар;

темир-бетон қатлами.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Таркибида битум бўлган буғ тўсиғи материалининг ўрамаси устига, бутун том юзасига 300 g/m2 геотекстиль қўйиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Одамлар сони, материалларнинг мавжудлиги ва об-ҳаво шароитларини ҳисобга олган ҳолда, томнинг қайси қисмини гидроизоляция тўшаманинг биринчи қатламини ўрнатиш даражасигача қурилиш тайёрлигига олиб келиш режалаштирилганлигини аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳосил бўлиши мумкин бўлган совуқ кўприкларнинг пайдо бўлишига йўл қўймаслик учун томнинг танланган майдонига самарали иссиқлик изоляцияси қатламини (иссиқлик муҳандислик ҳисоб-китоблари бўйича қабул қилинган) қўйиш ҳамда тикувлар бир-бирига ёпишиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Кўп қатламли иссиқлик изоляциясида пастки қатламлар учун минерал пахта плиталари ва цемент қириндили плиталардан (1250-1400 kg/m3) тайёрланган цемент йиғма сувоқ остида изоляциялаш учун камида 40 kPa бўлган 10 фоиз чизиқли деформацияда босим кучига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Томга механик таъсир кўрсатган тақдирда (масалан, томдаги ускунани мунтазам равишда таъмирлаш ёки қорни тозалаш, ҳафтада бир мартадан кўпроқ томга чиқиш) минерал пахта иссиқлик изоляцияси, шунингдек кўп қатламли гидроизоляция қоплама билан қопланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Барча қатламларда камида 60 kPa 10 фоиз чизиқли деформацияда босим кучига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Томнинг танланган майдонида диффузия ва аэрация каналларини ташкил этган ҳолда юқори қатламнинг минерал пахта плиталарини ётқизиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1-узел)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — вентиляция қилинадиган канал 140х50 mm, 2 — намликнинг ҳаракати, 3 — вентиляция қилинадиган коллектор, 4 — чекка панжара, 5 — парапет
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Парапет ёки парапетдаги ён панжара орқали аэрация схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — вентиляция қилинадиган канал 140х50 mm, 2 — намликнинг ҳаракати, 3 — вентиляция қилинадиган коллектор, 4 — чекка панжара, 5 — парапет
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2-узел)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Эгзоз аэраторлар орқали аэрация схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — вентиляция қилинадиган канал 140х50 mm, 2 — намликнинг ҳаракати, 3 — вентиляция қилинадиган коллектор, 4 — чекка панжара, 5 — парапет
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-расм. Конструкция фрагмент кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — пойдевори, 2 — нишаблик ҳосил қилувчи қатлам, 3 — минерал пахтали иссиқлик изоляция қатлами, 4 — вентиляция қилинадиган канал, 5 — ТСПдан икки қаватли йиғма қоришма, 6 — қурилган гидроизоляция
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Цемент қириндили плиталарнинг биринчи қатламини томнинг танланган майдонига қўйиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ётқизилган цемент қириндили плиталар таркибида битум бўлган грунтнинг биринчи қатламини қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Таркибида битум бўлган грунтнинг қуришини кутмасдан, цемент қириндили плиталар иккинчи қатламини ётқизиш, чокларни ½ лист билан силжитиш ва пастки қисмнинг тартибига мувофиқ биринчи қатламга винт билан маҳкамлаш (ушбу илованинг 5-расмида келтирилган) ҳамда пастки қатламнинг юқорига нисбатан жойлашишига кўра амалга ошириш керак (ушбу илованинг 6-расмида келтирилган).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-расм. Юқори қатламга нисбатан пастки қатламнинг жойлашув схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-расм. Йиғма тортқини маҳкамлаш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Иккинчи қатламнинг ётқизилган цемент қириндили плиталарга таркибида битум бўлган грунтни қўйиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таркибида битум бўлган грунт қуриганидан сўнг, сув ўтказмайдиган қопламанинг биринчи ва иккинчи қатламларини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоляцияни намлашдан сақлаш учун танланган том қисмига том ёпиш қопламасини ўрнатиш, уни томнинг гидроизоляция қопламасининг биринчи қатламини ўрнатиш босқичига етказиш бўйича ишларни бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-расм. Чордоқсиз қисман шамоллатиладиган ўзини-ўзи қуритиш қобилиятига эга томлар тизимини кесимдаги кўриниши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Таркибида битум бўлган ўрамли том ёпиш материаллари (АТ1, Ё2);

Вентиляция ленталар билан ўралган таркибида битум бўлган том ёпиш материаллари;

Битумли грунтовка;

иккита асбест-цемент плита йиғма тасма цемент қириндили плитадан;

Пўлат профилли лист Н114-750-1,0;

Минерал изоляциядан тайёрланган иссиқлик изоляцияси қатлами (80 kPa ГОСТ EN 826-2011 ва 600 Н ГОСТ EN 12430-2011 бўйича);

Энергетик материаллардан (керамзит, шағал) тайёрланган нишаблик ҳосил қилувчи қатлам, бунда устки қисмида арматураловчи тўрлар ВР1 100х100х3 mm дан фойдаланиши ГОСТ 23279-85 бўйича;

Геотекстиль 300 gr/m2 ;

Таркибида битум бўлган ўрамли буғ тўсадиган материаллар;

Темир-бетон қатлами;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парапетлар ёки аэраторлар орқали шамоллатиш ишларни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-расм. Парапет орқали вентиляция мосламаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — пойдевори, 2 — нишаблик ҳосил қилувчи қатлам, 3 — минерал пахта, изоляциясидан тайёрланган иссиқлик изоляцияси қатлами, 4 — вентиляция қилинган канал, 5 — цемент қириндили плиталар, цемент йиғма қоплама, 2 қатлам, 6 — сиртли гидроизоляция, 7 — қўшимча гидроизоляция, 8 — базальт галтел тахтаси, 9 — цемент қириндили плиталар, 10 — елим, 11 — рухланган пўлатдан тайёрланган қоплама, 12 — термик бўшлиқ 15 mm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-расм. Парапетдаги ён панжара орқали вентиляция тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — пойдевори, 2 — нишаблик ҳосил қилувчи қатлам, 3 — минерал пахтали иссиқлик изоляцияловчи қатлам, 4 — вентиляция қилинган канал, 5 — цемент қириндили плиталаридан цемент йиғма қоплама, 2 қатлам, 6 — сиртли гидроизоляция, 7 — қўшимча гидроизоляция, 8 — базальт галтел тахтаси, 9 — цемент қириндили плиталардан, 10 — елим, 11 — рухланган пўлатдан тайёрланган қоплама, 12 — термал бўшлиқ 15 mm, 13 — ён тараф панжара
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-расм. Том аэраторини улаш мосламаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — пойдевори, 2 — нишаблик ҳосил қилувчи қатлам, 3 — минерал пахта изоляциясидан тайёрланган иссиқлик изоляцияси қатлами, 4 — вентиляция қилинган канал, 5 — цемент қириндили плиталаридан цемент йиғма қоплама, 2 қатлам, 6 — сиртли гидроизоляция, 7 — қўшимча гидроизоляция, 8 — герметик, 9 — босим қисқич, 10 — аэратор том ёпиладиган диаметри камида 110 mm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Томлар конструкцияларининг асосий схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Ўрамасиз том қопламали чордоқли темир-бетон томларнинг конструктив схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) совуқ чордоқли; б) очиқ чордоқли
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — чордоқ ораёпмаси, 2 — иситкич, 3 — чордоқнинг ташқи деворлари, 4 — шамоллатиш блокининг каллаги, 5 — томёпманинг том қоплама плитаси, 6 — сув тўпланадиган лоток
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Чордоқсиз томларнинг шамоллатилмайдиган (а) ва шамоллатиладиган (б) том қопламалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — юк кўтарувчи плита, 2 — буғ изоляцияси, 3 — иситкич плиталарини ёпиштириб чиқиш, 4 — иссиқлик изоляцияси плиталари, 5 — шамоллатиш канали, 6 — арматураланган текисловчи қатлам (текисловчи қатлам (стяжка), 7 — охирги қатлами фольга билан қопланган ўрамли материаллардан сувдан изоляцияловчи тўшама, 8 — темир-бетон плита, 9 — юк кўтарувчи темир-бетон плита
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Нишабли томлар томёпмалари конструкцияларининг мансарда қаватида, иситкич устида битта (а) ва иккита (б) ҳаво тирқишлари билан техник ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — том қопламанинг томёпмаси, 2 — ёғоч панжара (обрешетка), 3 — шамол ва сувдан ҳимоялайдиган плёнка, 4 — ҳаво тирқиши, 5 — қистирма брусча, 6 — иссиқлик изоляцияси, 7 — стропила, 8 — буғ изоляцияси, 9 — ички ишлов
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўрамли ва суртмали (мастика) ли том қопламалардан иборат томёпма элементларининг ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Фойдаланилмайдиган том қопламаларнинг конструктив ечимлари
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — гофраланган металл листли профиль, 2 — буғ изоляцияси, 3 — минерал пахтадан (ГОСТ 9573-2025. ГОСТ 32314-2023) ёки шиша толасидан (ГОСТ 10499-95) иссиқлик изоляцияси, уларнинг 10 фоизли чизиқли деформациядаги сиқилишга мустаҳкамлиги 40 kPa дан кам бўлмаслиги керак; За — ленополистирол (ГОСТ 15588-2014) ёки минерал пахтадан 10 фоизли чизиқли деформацияда сиқилишга мустаҳкамлиги мос равишда 100 ёки 60 kPa дан паст бўлмаган плиталар, 4 — маҳкамловчи элемент, 5 — грунтлаш, 6 — сувдан изоляцияловчи тўшама, 7 — прессланган хризотилцементли ясси листлар (ГОСТ 18124-2012) ёки цемент-парахали плиталардан (ГОСТ 26816-2016) йиғма текисловчи қатлам (текисловчи қатлам (стяжка), 7а — тахталар, сувга чидамли фанерадан яхлит тўшама, 8 — ёғоч қистирмали пенополиуретан плиталардан иссиқлик изоляцияси, 9 — битум қатлами, 10 — полимер (эластомер ёки термопластик) ўрамли материаллардан сувдан изоляцияловчи тўшама, 11 — пеностеклодан иссиқлик изоляцияси, 12 — плита иситкичи, 13 — ёғоч панжара (обрешётка), 14 — ёғоч панжара (обрешётка), 15 — стропила, 16 — обшивка учун каркас, 16а — ёғоч брус, 17 — ички қоплама; 1в — шамол ва сувдан ҳимояловчи диффузия плёнка, 19 — сувдан ҳимояловчи плёнка, 20 — икки каналли тирқиш, 21 — цемент-қум қоришмаси (ГОСТ 28013-2023, ГОСТ 31357-2007), майда донали бетон (ГОСТ 26633-2015) ёки асфальт-бетондан (ГОСТ 31015-2002) текисловчи монолит (текисловчи қатлам (стяжка), 22 — ажратувчи қатлам, 23 — монолит иситкич (ГОСТ 25820-2021), 24 — бир каналли тирқиш, 25 — йиғма ёки монолит плиталар
(изоҳ қисми Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Фойдаланиладиган, инверсион ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларнинг конструктив ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — йиғма ёки монолит темир-бетон плиталар, 2 — цемент-қум қоришмасидан (текисловчи қатлам (стяжка) ёки қуйма асфальт-бетон қатлами, 3 — буғ изоляцияси, 4 — нишаб ҳосил қилувчи қатлам, 5 — иссиқлик изоляцияси, 6> — ажратувчи қатлам, 7 — цемент-қумли текисловчи қатлам (текисловчи қатлам (стяжка), 8 — сувдан изоляцияловчи тўшама, 9 — фильтрловёчи қатлам (нотўқима геотекстиль), 10 — бошқариладиган таянч, 11 — тротуар (йўлка) плиткаси, 12 — қалинлиги 150 mm дан кам бўлмаган гранит чақиқ тош, 13 — бетон, гранит плитка ёки чорқирра тош (брусчатка), 14 — цемент-қум қоришмаси, 15 — асфальт-бетон, 16 — арматураланган бетон плита, 17 — эҳтиёт қатлами, 18 — арматураланган цемент-қумли (текисловчи қатлам (стяжка), 19 — шағал қатлами, 20 — илдизларга қарши плёнка, 21 — дренаж-сув тўплагич мембранаси, 22 — тупроқ қатлами, 23 — ўсимлик қатлами, 24 — намликни йиғувчи бордон ёки дренажловчи-тутиб турувчи элемент (нишаби 3 фоиздан ортиқ том қоплама учун), 25 — экструзияли пенополистирол (ГОСТ 32310-2020), 26 — дренаж қатлами (бордон), 27 — ўртача ёки йирик қум ёки қалинлиги 30-50 mm келадиган 2-5 mm ли фракциянинг элакдан чиққан гранит чиқиндиси, 28 — резина қоплама, 29 — пешайвон тахтаси, 30 — пешайвон тахтаси учун лагалар, 31 — қалинлиги 5 mm дан кам бўлмаган фракцияси 40-50 mm бўлган гранит чақиғини бошқариладиган таянчлар орасига тўкиш, 32 — нишаб бўйлаб керамзит шағали
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Том қопламаларнинг туташуви
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — баландлиги 450 mm дан ортиқ деворларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — баландлиги 450 mm дан ортиқ деворларга ушбу ШНҚнинг 338-банди бўйича чора-тадбирларни амалга оширишда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 2 — устки қатлами йирик донали сочмага эга бўлган рубероиддан сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама қатламлари, 3 — ҳимоя қатлами, 4 — рухланган том қоплама пўлатдан ҳимоя қопчиғи, 5 — герметик беркитадиган суртмали (мастика), 6 — маҳкамловчи элементларнинг ўқлари (сувдан изоляцияловчи тўшама қатламларини, ҳимоя қопчиқларини маҳкамлаш учун), 7 — ташқи ҳаво билан алоқа қиладиган диффузия оралиқ қатлам
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-расм. Деформация чокларининг ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — рухланган пўлатдан яримдоира компенсаторлари бўлган эни 60 mm ли чокда (қистирманинг эни 500 — 1000 m бўлса, компенсатор қалинлиги 3-4 mm ли листли пўлатдан тайёрланади), b — йиғма бетон деворлардан иборат деворларда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 2 — сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама қатламлари, 3 — рубероид матоси (ёпиштирилмаган), 4 — ҳимоя қатлами, 5 — буғ изоляцияси (ҳисоб бўйича), 6 — иситкичдан қўшимча элемент, 7 — рухланган пўлатдан радиуси 80 mm ли компенсатор, 8 — рухланган том ёпиш пўлатдан тайёрланган айлана шаклидаги қирқим, 9 — ёнмайдиган минерал пахтали иситкич, 10 — маҳкамловчи элементларнинг ўқлари, 11 — битум билан ёпиштириш, 12 — сувдан изоляцияловчи тўшаманинг устки қатлами, 13 — рухланган пўлатдан қопчиқ, 14 — 600 mm оралиқда 4х40 mm ли пўлат тасмалар, 15 — V-симон компенсатор
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-расм. Қувурларни олиб ўтиш ечими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 2 — ҳимоя қатлами, 3 — сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама қатламлари, 4 — маҳкамловчи элементлар ўқи, 5 — рухланган том қоплама пўлатдан соябон, 6 — юмалоқ ёки тўрт бурчакли пўлатдан калта қувур фланец билан бирга, 7 — смола суртилган лос, 8 — қисувчи хомут, 9 — герметик зичловчи суртмали (мастика), 10 — олиб ўтилаётган қувур
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-расм. Сув оқадиган воронкалар ўрнатилган жойлардаги топқоплама ечими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — фойдаланиладиган том қопламаларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б — фойдаланилмайдиган том қопламаларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 2 — ҳимоя қатлами, 3 — ўрамли материалларнинг 2 та қатлами, 4 — каноп қатлами, 5 — текисловчи қатлам (стяжка), 6 — сув оқадиган воронка қалпоқчасининг оқим тўғрилагичи, 7 — сув оқиб тушадиган воронканинг олиб қўйиладиган қалпоқчаси, 8 — сиқиб турадиган ҳалқа, 9 — 15 mm дан кам бўлмаган фракция шағали, 10 — цемент-қум қоришмаси ёки кварцли қум, 11 — бетон ёки армоцемент плиткалари, 12 — цемент-қум қоришмаси, 13 — бир томони берк гайка шайбаси билан, 14 — минерал пахта, 15 — сиқиб турадиган хомут, 16 — термоқистирма, 17 — сув оқиб тушадиган воронканинг косаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-расм. Диаметри 100 mm ли аэраторларнинг жойлашув режаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — ендова, 2 — томчўққи, 3 — аэраторлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-расм. Диаметри 100 mm ли том қоплама аэраторини (вентиляцион калта қувурни) ўрнатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — герметик, 2 — сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама, 3 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 4 — хризотилцементли ясси листлардан йиғма текисловчи қатлам (стяжка), 5 — минерал пахта плиталар, 6 — монолит мавжуд текисловчи қатлам (стяжка), 7 — намланган кўпик-бетон, 8 — юк кўтарадиган темир-бетон плита, 9 — шамоллатиладиган канал, 10 — диаметри 100 mm ли аэратор
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йиғма темир-бетон томлар элементларининг ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Ички сув қочириладиган томлар учун кесимнинг чўзиқ зонасида полкали том қоплама плита
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Ташқи сув қочириладиган томлар учун сиқилган зонада токчаси бўлган кесими қатланган том қоплама плита
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Сув йиғадиган темир-бетон лоток
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-расм. Йиғма темир-бетон том қоплама элементлар бирикувлари ва туташувларининг схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — тор тирқиш беркиткич билан ёпилган асосий бирикув, b — турнақатор (бирин-кетин) ёпиладиган бирикув, v — кенгайтирилган тирчиш беркиткич билан ёпиладиган бирикув, g — том қоплама плитанинг парапет деворига туташуви, туташув Г-симон тирқиш беркиткич билан ёпилган ҳолда, d — Г-симон тирқиш беркиткич билан фақат туташув плитанинг ўзи билан ёпилади, e — том қоплама плитанинг фронтон деворига туташуви, j — асосий том қоплама плитанинг сув йиғадиган лоток билан бирикуви
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Монолит темир-бетон плиталардан ўрнатиладиган томёпмалар элементларининг ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Белгилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — асосий том қоплама плита;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 — энсиз тирқиш беркиткич;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 — пороизолдан зичлов;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 — кенгайтирилган тирқиш беркиткич (қопқоқ плита);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 — Г-симон тирқиш беркиткич;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — фронтон деворнинг кесмаси (нишаб штрабаси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7 — ташқи девор;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8 — рухланган пўлатдан қопча;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9 — сув оқадиган лоток.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. d) монолит темир-бетон том қопламадаги деформация чокининг вертикал тўсиқларга ечими; b) туташув узелининг ечими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — монолит плита, 2 — полиэтилен плёнка, 3 — текисловчи қатлам (стяжка), 4 — иситкич, 5 — юк кўтарувчи конструкция, 6 — герметик, 7 — гернит шнури, 8 — компенсатор
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Ўрамли гидроизоляцияга (а) эга бўлган (а) ҳамда атмосфера ёғинларига чидамли монолит бетондан (б) тайёрланган поғонасимон томёпманинг (стадион трибуналарининг) конструктив ечими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Фойдаланиладиган поғонасимон томёпмада листли пўлатдан компенсатори бўлган деформация чокининг ечими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Донали материаллар, тўлқинсимон листлар ва гофраланган листли профиллардан тайёрланган томқполамалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Совуқ ва очиқ чордоқли томлар том қопламалари ва томёпмаларининг конструктив ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — контрёғоч панжара (обрешётка), 2 — ёғоч панжара (обрешётка), 3 — таглама тўшамали яхлит қоплама, 4 — профилланган металл листи (ГОСТ 24045-2016), 5 — хриэотилцементли (ГОСТ 30340-2012) ёки цементли-толали тўлқинсимон лист, б — битумли тўлқинсимон лист, 7 — металл-черепица ёки композит черепица, 8 — сувдан ҳимояловчи плёнка, 9 — битумли ясси черепица, 9а — битумли тўлқинсимон черепица, 10 — стропила, 11 — термопрофильдан ўрнатилган стропила, 12 — вентиляция канали, 13 — цемент-қумли ёки сопол черепица
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Нишабли (мансарда) томлар томқопламалари ва томёпмаларининг конструктив ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — йиғма ёки монолит темир-бетон плита, 2 — ички қоплама, 3 — буғ изоляцияси, 4 — плита иситкичи, 5 — қоплама остига каркас, 6 — икки каналли вентиляция тирқиши, 7 — контрёғоч панжара (обрешётка), 8 — ёғоч панжара (обрешётка), 9 — профилланган металл листи (ГОСТ 24045-2016 бўйича листли профиль), 10 — хризотилцемент (ГОСТ 30340-2012) ёки цементли-толали тўлқинсимон лист, 11 — битумли тўлқинсимон лист,12 — металл-черепица ёки композит черепица, 13 — сувдан ҳимояловчи плёнка, 14 — битумлар ясси черепица, 14а — битумли тўлқинсимон черепица, 15 — таглама тўшамали яхлит тўшама, 16 — стропила, 16а — термопрофильдан ўрнатилган стропила, 16б — ёғоч брус, 17 — цемент-қум ёки сопол черепица 18 — қўшимча иссиқлик изоляцияси, 19 — диффузияли сув ва шамолдан ҳимоялайдиган плёнка, 20 — бир каналли вентиляция тирқиши, 21 — битум билан ёпиштирилган тишли металл пластина, 22 — битум, 23 — яхлит тўшама устига қоқилган ўрамли битум материал, 24 — буғ ўтказмайдиган пеностеклодан иссиқлик изоляцияси, 25 — профилланган пўлат тўшама, 26 — битум ёки битум-полимерли ўрамли материал, 27 — қалинлиги қўшимча иссиқлик изоляциясининг қалинлигига тенг брусча
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Том қопламалар ва объектларнинг кўкаламзорлаштириш элементлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Том қопламада ўсимликлар учун субстрат сифатида бегона ўтлар, зараркунандалар, касаллик келтирувчи микроорганизмлардан ҳоли бўлган махсус тайёрланган органик ва минерал компонентлар қоришмасидан фойдаланиш керак. Бунда, қоришма қуйидаги хоссаларга эга бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кимёвий жиҳатдан нейтрал ва инерт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
енгил механик тузилмага эга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
намни тутиб қолиш коэффициенти юқори ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аэрацияланиш даражаси юқори.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Субстрат учун ишлатиладиган компонентлар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
улар инерт бўлиши, тупроққа бериладиган эритманинг кимёвий таркибини ўзгартирмаслиги ва ўсимликларга заҳарловчи таъсир кўрсатмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суғориш пайтида тупроқ субстратидаги сув ва ҳаво нисбати ўсимликларнинг нормал ўсиши учун мақбул бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ субстрати ҳажмий оғирлиги катта бўлмаган ҳолда етарли даражадаги механик пишиқлик ва узоқ хизмат қилиш қобилиятига эга бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ҳар хил турдаги ўсимликлар учун субстратлар қуввати қуйидагича бўлиши керак: тупроққопловчи (седум, семизак) — 7 — 10 сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гуллар (бир йиллик, кўп йиллик) — 15 — 20 сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газон — 20 — 25 сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буталар — 30 — 40 сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дарахтлар — 70 — 90 сm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Том қопламаларда, экинзорлардан ташқари, йўловчилар учун йўлкалар, болалар ёки спорт майдончалари, дам олиш зоналари ташкил қилинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўлкалар ва дам олиш зоналари учун асосий қоплама тури совуққа чидамлилиги 300 циклдан кам бўлмаган 400 маркали бетондан 50х50 mm ли йўлка плиткалари бўлса, болалар ва спорт майдончалари учун усти ғадир-будур қайишқоқ-эластик чоксиз қопламалар қўллаш керак (масалан, резина увоғидан).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Болалар майдончаларида ушбу илованинг 1-жадвалига мувофиқ, кичик архитектура шакллари ўрнатилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-жадвал

Кичик архитектура шаклларининг номлари

Материали

Узунлиги, m

Эни, m

Баландлиги, m

Қувурдан тайёрланган арғимчоқлар

Металл, ўриндиғи ёғочдан

1,50

1,50

1,66

Тебранмачоқ

Металл, ёғоч

3,00

3,00

0,64

Лиана

Ёғоч

2,76

-

1,83

Қумдон

Ёғоч

1,47

1,47

0,18

Стол курсилари билан

Ёғоч

2,00

1,40

0,82

Курсилар

Металл, ёғоч

2,08

0,80

0,80

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лойиҳа топшириғига мувофиқ кичик архитектура шаклларининг тўплами номенклатуранинг камайиши ёки кенгайишини ҳисобга олган ҳолда ўзгартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Том қопламаларда қуйидаги турдаги ўсимликларни экишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
седум турдаги жой танламайдиган (беор) ўсимликлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бир йиллик ва кўп йиллик гуллар экилган клумбаларни яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газонлар яратиш (аввалдан тайёрланган субстратга газон ўтлар экиш ёки ўрамли газондан фойдаланишга йўл қўйилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дарахтлар, буталар экилган боғ, декоратив сув ҳавзаларини яратиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Субстрат қуввати юқори бўлиши зарур бўлган жойларда жойнинг четлари бўйлаб енгил материаллардан тиргак деворлар қурилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу деворлар бевосита дренаж элементига ўрнатилган бетон қоришма устига ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Барча кичик меъморий иншоотлар, болалар ўйин майдонлари, тўсиқ устунлари, манзарали ҳовузлар учун идишлар, ёритиш ускуналари ва қўшимча маҳкамлашни талаб қиладиган бошқа элементлар эркин сув оқимини таъминлаш мақсадида, бевосита дренаж элементида ўрнатиладиган зарур ўлчам ва мустаҳкамликдаги бетон қоришмада, ўрнатма қисмлар билан монтаж қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Том қопламаларни кўкаламзорлаштириш учун ясси кесакли илдиз тизимига эга бўлган дарахтсимон буталар ва дарахтлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Нишабли томларни шамоллатишда оралиқ ҳаводан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Бевосита фойдаланиладиган том қопламаларда жойлашган жўяклар ва газонлар каби алоҳида турган кичик архитектура шакллари учун кенг, узун (1-2 m), чуқурлиги 0,3-0,4 m сиғимларни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Осилиб, ер бағирлаб ёки судралиб ўсувчи ўсимликлар учун гулдон сиғимларнинг бир қисми юзадан 0,3-0,4 m баланд тагликларда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сиғимлар темир-бетон, бетон, хризотилцемент, полимер материаллар, сопол, ёғоч, пенопласт, шунингдек ушбу материалларнинг комбинациясидан тайёрланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғоч сиғимларни (яшиклар, бочкалар) антисептиклаш ва ички томонидан сувдан изоляцияловчи материал билан ҳимоя қилиш, ортиқча сувнинг эса чиқариб юборилишини ташкил қилиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Ҳудуднинг бир қисмини автотураргоҳ сифатида фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Ер устидаги боғ ҳудудига баланд (0,5 m ли) тўсиқ билан, спорт майдончалари баландлиги 4 m гача металл тўр билан ўралиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Ер ости иншоотларининг том қопламаларида болалар ва спорт майдончаларини ташкил қилишда дренаж қатлами устига 2 — 20 mm фракцияли гранит чақиқ тоши 3-4 mm ли қатламлар билан умумий қалинлик 100 mm га етгунига қадар қатламма-қатлам ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ободонлаштирилган ва кўкаламзорлаштирилган фойдаланиладиган томларни барпо этишда (автотураргоҳлар, гулзорлар, болалар ва спорт майдончалари, йўлкалар ва ҳоказолар) ШНҚ 2.08.01-24 ва ШНҚ 2.08.02-23 талабларига амал қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Металл профилли қопламадан тайёрланган том қисмлари учун ечимларга мисоллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Пўлат профилли тўшамадан ясалган «иссиқ» том карнизини ўрнатишнинг иккита шамоллатиладиган ҳаво қатламли варианти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — ферманинг юқори белбоғи (фермалар қадамида 4 m дан кўп бўлмаган), 2 — профилланган таянч тўшама, 3 — ҳаво изоляцияси, 4 — иссиқлик изоляциясининг пастки қатлами, 5 — иссиқлик изоляциясининг юқори шамолдан ҳимоя қилиш қатлами, 6 — 2 m дан ортиқ бўлмаган қадам билан эгилган профильдан ясалган прогон (масофадан туриб эгилган прогон), 7 — конденсатга қарши том ости плёнкаси, 8 — қалинлиги 10 mm бўлган бакелизацияланган фанердан ясалган ўрнатма, 9 — эгилган профильдан ясалган шляпа прогони, 10 — плёнканинг таяниши учун бурчаклар (чизиқлар), 11 — юқори профилли тўшама (тўлқинли пўлат листлари), 12 — тўшама лист, 13 — карнизнинг перфорацияланган пўлат лист билан тикилиши, 14 — тўшама, 15 — минерал пахта, 16 — девор панели
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Металл-черепицадан тайёрланган том деталлари ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Металл черепицали сув ўтказмайдиган қатламли мансарда қаватининг «иссиқ» том карнизини ўрнатиш варианти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — мансарда қаватининг каркаси учун темир-бетон камар, 2 — мансарда қаватининг металл рамкаси, 3 — эгилган пўлат профиллардан ясалган прогонлар, 4 — иссиқлик изоляциясининг таяниши учун коррозияга қарши қопламали 150 × 150 mm ячейкали 3 С500 тўри, 5 — буғ изоляцияси, 6 — плита минерал иситкич (ЁНМ), 7 — гипс толали плиталарни маҳкамлаш каркаси, 8 — таянч ва пардозлаш қатламлари, 9 — пўлат прогонларга жойлаштирилган стропила оёғи, 10 — контрёғоч панжара (обрешётка), 11 — ёғоч панжара (обрешётка), 12 — иссиқлик изоляцияси, 13 — иссиқлик изоляциясининг шамолдан ҳимоя қилувчи қатлами, 14 — конденсатга қарши қопламали плёнка, 15, 16 — пўлат бурчаклар, 17 — металл лист, 18 — карнизнинг перфорацияланган лист билан тикилиши, 19 — кобылка, 20 — пўлат листдан ясалган ҳимоя фартуги, 21 — пўлат листадан ясалган карниз планкаси, 22 — металл-черипица зичлагичи, 23 — новларни маҳкамлаш учун илгак (кронштейн), 24 — нов, 25 — металл-черипица
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Металл черепицали сув ўтказмайдиган қатламли мансарда қаватининг «иссиқлик» томининг карнизини ўрнатиш варианти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — мауэрлат, 2 — стропила оёғи, 3 — кобылка, 4 — том қоплама остидаги конденсатга қарши плёнка, 5 — контрёғоч панжара (обрешётка), 6 — 25×100 mm тахталардан тайёрланган ёғоч панжара (обрешётка), 7 — 37×100 mm ли биринчи тахта, 8 — металл-черепица, 9 — ўрамли гидроизоляция материалининг қатлами, 10 — металл скоба, 11 — симли ўраш; 12 — новни маҳкамлаш илгаги (кронштейн), 13 — нов, 14 — пўлат листдан карниз планкаси, 15 — карниз тахтаси, 16 — карнизни тикиш, 17 — иситкич, 18 — буғ изоляцияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Металл-черепицали том ендовасини ўрнатиш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — яхлит тахта тўшама, 2 — ёғоч панжара (обрешётка), 3 — ендованинг пастки листи, 4 — ендованинг устки листи (планкаси), 5 — пўлат листдан карниз листи (планка)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Металл-черепицали том деталлари ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. (чап томонда) — Том едноваси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — лоток, 2 — листлар, 3 — ендованинг ёғоч тўшамаси, 4 — брус, 5 — шуруп; 6 — тенглаштирувчи планка, 7 — мих
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. (ўнг томонда) — Томнинг конёги (қовурғаси) (стропилалар шартли равишда кўрсатилмаган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1, 2 ва 3 — бруслар, 4 — ўрамли том материали, 5 ва 6 — конёк деталлари, 7 — скоба, 8 ва 9 — резина қистирма ва мих, 10 — тўлқинсимон лист
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Тўлқинсимон листларни швеллер (а) ва бурчак (б) дан ясалган металл прогонларга маҳкамлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — прогон, 2 — «илгак» шаклидаги маҳкамловчи элемент, 3 — шайба
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Битум черепицали том деталлари ечимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Мансарда қавати (а) ва совуқ чордоқ (б) томининг корниз узели
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — битумли чепепица, 2 — ётқизиш қатлами, 3 — яхлит тўшама, 4 — кобылка, 5 — шамол-сув ҳимоя плёнкаси, 5 — шамолдан ҳимоя қилиш қатлами (шиша тўқимадан), 6 — ёғоч панжара (обрешётка), 7 — мауэрлат, 8 — стропила, 9 — шамоллатиш канали, 10 — иссиқлик изоляцияси, 11 — буғ изоляцияси, 12 — гипсокартон, 13 — стропила ва мауэрлатни маҳкамлаш анкери, 14 — карниз осмасининг каркаси, 15 — подшивка, 16 — томчилагич, 17 — бруслар, 18 — карниз черепицаси, 19 — тарнов скобаси, 20 — темир-бетон плитаси, 21 — гидроизоляция; 22 — бириктирувчи металл элемент
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(кўндаланг кесим)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(бўйлама кесим)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Қўшимча иситкичлар вариантлари (стропилалар бўйлаб том прогонларининг кўндаланг жойлашиши)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — каркас элементи (стропила), 2 — сендвич-профиль, 3 — иссиқлик изоляцияси, 4 — сув-шамол ҳимоя мембранаси, 5 — саморез, 6 — қўшимча иситкич, 7 — сендвич-колонна зичлагичи, 8 — термал ажратувчи чизиқ, 9 — том қопламаси (профлист), 10 — прессшайбали саморез, 11 — Z шаклидаги прогони, 12 — прессшайбали саморез, 13 — горизонтал сендвич зичлагичи, 14 — қаттиқлик элементи