Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 21 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 277]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1998 йил 4 мартдаги 21-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.03.08-98 «Ёғоч конструкциялар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирнинг биринчи ўринбосари Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 25 июль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-38-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 26 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТабиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 5 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 16 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 25 июлдаги 01/2-38-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бутун ва елимланган ёғоч конструкциялардан бино ва иншоотларни лойиҳалаш, қуриш, реконструкция қилиш ҳамда фойдаланишга оид талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг талаблари гидротехника иншоотлари, кўприклар, қозиқли пойдеворларга нисбатан татбиқ этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларига ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.01.02-04 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин хавфсизлиги»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.01-21 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 8486-86 «Игнабаргли арраланган ёғоч материаллар. Техник шартлар» (расмий манба: «Пиломатериалы хвойных пород. Технические условия»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9077-82 «Майдаланган чангсимон кварц. Умумий техник шартлар» (расмий манба: «Кварц молотый пылевидный. Общие технические условия»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9463-2016 «Игнабаргли думалоқ ёғоч материаллар. Техник шартлар» (расмий манба: «Лесоматериалы круглые хвойных пород. Технические условия»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 27751-2014 «Қурилиш конструкциялари ва пойдеворларининг ишончлилиги. Асосий қоидалар» (расмий манба: «Надёжность строительных конструкций и оснований. Основные положения»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 30247.0-94 (ИСО 834-75) «Қурилиш конструкциялари. Оловбардошликка синаш усуллари. Умумий талаблар» (расмий манба: «Конструкции строительные. Методы испытаний на огнестойкость. Общие требования»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 30247.1-94 «Қурилиш конструкциялари. Оловбардошликка синаш усуллари. Юк кўтарувчи ва тўсувчи конструкциялар» (расмий манба: «Конструкции строительные. Методы испытаний на огнестойкость. Несущие и ограждающие конструкции»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 30403-2012 «Қурилиш конструкциялари. Ёнғин хавфига синаш усуллари» (расмий манба: «Конструкции строительные. Метод испытания на пожарную опасность»).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч конструкциялар — қурилиш ва монтаж ишларини бажариш жараёнида ўзаро боғланган ёғоч элементлардан ташкил топган, муайян функционал мақсадга эга бўлган бино ва иншоотнинг бир қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбино — функционал мақсадига қараб одамлар яшаши ёки бўлишига ва ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажаришга мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат қурилиш тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиншоот — ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажариш, моддий қимматликларни жойлаштириш ва сақлаш, одамларнинг вақтинча бўлиши (ҳаракатланиши), шунингдек ускуналар ёки коммуникацияларни жойлаштириш (ўтказиш, улаш) учун мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат ҳажмий, ясси ёки чизиқ тарзидаги қурилиш тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнагел — силжийдиган зўриқишни қабул қилувчи стержень ёки пластина шаклидаги механик алоқа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур ШНҚда қуйидаги қисқартма қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФСФ — фенол-формалдегид елим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФБС — бакелитланган фанер;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМТП — металл тишли пластина;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОҲВ — оловдан ҳимоя қилувчи восита;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТНБ — техник назорат бўлим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКПУ — кўпик полиуретан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ёғоч конструкцияларни намлик, биологик шикастланиш ва коррозиядан (агрессив муҳитда ишлайдиган конструкцияларда) ҳимоялаш ҚМҚ 2.03.01-96га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ёғоч конструкцияларни ёнғин содир бўлганда, ёнғин таъсиридан ҳимоялаш ШНҚ 2.01.02-04га, сейсмик ҳудудларда қурилишда эса ҚМҚ 2.01.03-19га мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ёғоч конструкциялар юкларнинг хусусияти ва давомийлигини ҳисобга олган ҳолда юк кўтариш қобилияти (чегаравий ҳолатларнинг 1-гуруҳи) ва нормал ишлашга халақит бермайдиган деформациялар (чегаравий ҳолатларнинг 2-гуруҳи) бўйича ҳисоблаш талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ёғоч конструкцияларнинг заводда ишлаб чиқарилиши, шунингдек уларни элемент ва йириклаштирилган блоклар кўринишида ишлатиш, ташиш ва ўрнатиш шароитларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Атроф-муҳит ҳарорати 50 °C дан ошмаса, доимий ёки даврий узоқ муддатли иссиқлик таъсирида ёғоч конструкциялардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Елимланган ёғоч конструкцияларни лойиҳалашда ҳарорат 35 °C дан юқори бўлиши, ҳавонинг нисбий намлиги 50 фоиздан кам бўлмаслигига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Материаллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ёғоч конструкцияларни ишлаб чиқариш учун ёғочнинг игнабаргли турларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Қаттиқ япроқли ёғочлардан тайёрланган нагеллар, ёстиқлар конструкция қисмлари учун ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ҳаво электр узатиш тизимларининг ёғоч устун конструкциялари учун қарағай ва япроқли ёғочлардан, (35 kV ва ундан паст зўриқишли электр узатиш тизимлари устун конструкциялари учун ерга кўмилган қўшимча элементлари бундан мустасно) арча ва пихта ёғочларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Юк кўтарувчи ёғоч конструкциянинг элементлари учун ишлатиладиган ёғочнинг сифати мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Мустаҳкамлик турлари ёки синфларига мос келувчи ёғочнинг мустаҳкамлиги ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган норматив қаршиликлардан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Фойдаланиш шароитларининг таснифи мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 1-жадвалда, конструкцияларни лойиҳалаш ва тайёрлашда уларнинг ўзига хослиги 2-жадвалида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Елимланган ёғоч конструкциянинг 1а, 1б ва 2а синфлари (мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 1-жадвалида келтирилган) 1а фойдаланиш синфи учун қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Елимланган ёғоч конструкцияда нисбий намлиги 30 фоиздан ошмаганда 2б ва 3 синфларнинг функционал вазифалари қўлланилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Бутун ёғоч конструкциялардан 2, 3 ва 4-фойдаланиш шароит синфларида, ёғочнинг қуриши, парчаланиши ёки толаларнинг эзилишини ошишига олиб келмаганда, ёғочдаги намлик миқдори 40 фоиздан кўп бўлмаган чиришдан ҳимояланган ҳолатда қўлланилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ёғоч қотириладиган, ўрнатиладиган ҳамда бошқа элементлар текис, тугунсиз нуқсонларсиз бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Ёғочнинг намлиги 12 фоиздан ошмаслиги ҳамда чиришга чидамлилиги кам (қайин, бук) ёғоч жинсларидан тайёрланган қисмларга антисептик билан ишлов берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Конструкция элементларини ҳисоблашда думалоқ ёғоч ўлчами ҳар 1 m узунликда диаметри 0,8 cm камайиб бориши, тилёғоч учун эса ҳар 1 m узунликда диаметри 1 cm га камайиб бориши бўйича қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Елимланган фанер конструкциялар учун ФСФ маркали фанер ҳамда ФБС маркали бакелитланган фанердан фойдаланиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Ёғоч, елимланган, фанер ва бир томонга йўналтирилган шпонли конструкцияларнинг ўз оғирлигини ҳисоблаш учун ёғочни зичлигини мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Елимланган ёғоч конструкцияда қатламли елимланган шпон ва фанерларни ёпиштириш учун ишлатиладиган елимлар ушбу ШНҚнинг 2-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Арматурани ёпиштириш учун елимлар ушбу ШНҚнинг 7-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Мазкур ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилмаган елимларни уларнинг хусусиятлари ва елим турларига қўйиладиган талабларга мувофиқ фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Ёғоч конструкциялардаги пўлат элементлар сифатида ШНҚ 2.03.05-23га пўлатлар ва ШНҚ 2.03.01-21га асосан пўлат арматуралар қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Пўлат учун агрессив муҳитда ишлатиладиган конструкцияни бириктирувчи элементларда, коррозияга чидамли пўлатлар, алюмин қотишмалар, шиша пластиклар, ёғоч қатламли пластиклар ҳамда қаттиқ япроқли дарахт жинсларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Елимланган стерженли конструкциялар учун А400-600 синфдаги даврий профилли стерженлар ва думалоқ пўлатдан, алюминий қотишмаларидан тайёрланган стерженлар, бутун елимланадиган қисми кесилган А240 синфдаги арматуралар ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Ёғоч конструкция ва бетон композит конструкцияларда мазкур ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ қуйидаги материаллардан фойдаланиш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч конструкциялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ20 ва ундан юқори синфдаги оғир бетон ҳамда ушбу ШНҚнинг 7-иловаси талабларига мувофиқ елимланган арматура стерженлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Ёғоч конструкцияларга кимёвий ишлов бериш учун материаллар ҚМҚ 2.03.11-96га мувофиқ танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |||
Фойдаланиш шароити синфлари | Ёғочнинг фойдаланиш жараёнидаги намлиги, % | 20 °С ҳароратда ҳавонинг юқори нисбий намлиги, % | |
1 (қуруқ) | 1а | 8 дан кам | 40 |
1б | 10 дан кам | 50 | |
2 (нормал) | 12 дан кам | 65 | |
3 (нам) | 15 дан кам | 75 | |
4 (ҳўл) | 4а | 20 дан кам | 85 |
4б | 20 дан ортиқ | 85 дан ортиқ | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Ёғочнинг фойдаланиш жараёнидаги намлигини мувозанат ҳолатидаги намлик деб қабул қилишга йўл қўйилади (ушбу ШНқнинг 2-иловаси 1-расмида келтирилган).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
| 2-жадвал |
Елим тури | Елимланган материал | Функционал вазифаси бўйича синфи (ушбу ШНҚнинг 2-иловаси 1-жадвалида келтирилган) | Фойдаланиш шароити синфи (мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 1-жадвалида келтирилган) | Елимга мисоллар |
1 | Ёғоч, ёғочли плита материаллар | 1 — 3 | 1 — 4 | Резорцин фенол формальдегид ёки меламин асосидаги елим компонентларини олдиндан аралаштириш |
2 | 1б — 3 | 1 — 3 | Меламин асосида елим компонентларини юзаларга алоҳида сепиш | |
3 | 2б — 3 | 12 | Сувга чидамлилиги юқори бўлган 2 компонентли полиуретанли ЭПИ елими, карбамид елимлари асосида | |
4 | Ёғоч билан металл | 1 — 3 | 1 — 3 | Эпоксид елимлари асосида |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Материалларнинг ҳисобий хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Навлар бўйича сараланган қарағай, арча ва Европа тилёғочларининг ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғочнинг ҳисобий қаршилиги, МPа, ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— давомий юкланиш режимига мос келадиган узоқ муддатли мустаҳкамлик коэффициенти (мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меҳнат шароитлари коэффициентларининг ҳосиласи мазкур ШНҚнинг 31-банди бўйича аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Бошқа жинсли ёғочларнинг ҳисобий қаршиликлари ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган қийматларни 5-жадвалда келтирилган 
ўтиш коэффициентларига кўпайтириб аниқланиши керак.
ўтиш коэффициентларига кўпайтириб аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Мустаҳкамлик синфлари бўйича навларга ажратилган ёғоч ва ёғочли материалларнинг ҳисобий қаршилиги 
қуйидаги формула орқали аниқланади:
қуйидаги формула орқали аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган 0,95 ишончлиликда аниқланган материалнинг норматив мустаҳкамлиги, МPа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 0,95 ишончлиликда аниқланган норматив мустаҳкамликдан , 0,99 ишончлиликда аниқланган норматив мустаҳкамликка ўтиш учун материалнинг ишончлилик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 0,95 ишончлилик билан аниқланадиган статистик функция миқдори;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 0,99 ишончлилик билан аниқланадиган статистик функция миқдори;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ўзгарувчанлик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 3-жадвал | ||
Элементларнинг зўриқиш ҳолати ва хусусиятлари | Белгиланиши | Ёғоч турлари учун ҳисобий қаршиликлар, МPа (kgf/cm2) | ||
1 | 2 | 3 | ||
1. Толалар бўйича эгилиш, сиқилиш ва эзилиш: | ||||
баландлиги 50 cm дан ошмайдиган тўғри бурчакли кесимли элементлар баландлиги 50 cm дан юқори |
| 21 (210) | 19,5 (195) | 13 (130) |
кесим баландлиги 11 дан 50 cm гача, эни 11 дан 13 cm гача бўлган тўртбурчак кесимли элементлар |
| 22,5 (225) | 21 (210) | 15 (150) |
кесим баландлиги 13 дан 50 cm гача, эни 13 cm дан ортиқ бўлган тўртбурчак кесимли элементлар |
| 24 (240) | 22,5 (225) | 16,5 (165) |
ҳисобий кесимдаги кесилмаган думалоқ ёғоч элементлари |
| - | 24 (240) | 15 (150) |
2. Толалар бўйича чўзилиши: | ||||
бутун ёғоч элементларда |
| 15 (150) | 10,5 (105) | - |
елимланган элементларда |
| 18 (180) | 13,5 (135) | - |
3. Кўндаланг толалар бўйича бутун юзадаги сиқилиш ва эзилиши |
| 2,7 (27) | 2,7 (27) | 2,7 (27) |
4. Кўндаланг толалар бўйича маҳаллий эзилиши: | ||||
конструкциянинг таянч қисмлари, элементлар кесими ва тугунли бирикмалар |
| 4,5 (45) | 4,5 (45) | 4,5 (45) |
шайба остида эзилиш бурчаклари 90° дан 60° гача бўлганда |
| 6.0 (60) | 6.0 (60) | 6.0 (60) |
5. Толалар бўйлаб бўлиниши: | ||||
бутун ёғоч элементларни эгишда |
| 2,7 (27) | 2.4 (24) | 2.4 (24) |
елимланган элементларни эгишда |
| 2.4 (24) | 2,25 (22,5) | 2,25 (22,5) |
юқори зўриқиш учун фронтал кесимларда |
| 3,6 (36) | 3,2 (32) | 3,2 (32) |
юқори зўриқиш учун маҳаллий елимланган бирикмаларда |
| 3,2 (32) | 3,2 (32) | 3,2 (32) |
6. Толалар бўйлаб бўлиниши: | ||||
бутун ёғоч элементларнинг бирикмаларида |
| 1,5 (15) | 1.2 (12) | 0,9 (9) |
елимланган элементларнинг бирикмаларида |
| 1,05 (10,5) | 1,05 (10,5) | 0,9 (9) |
7. Елимланган ёғоч элементларнинг толалари бўйлаб чўзилиши |
| 0,23 (2,3) | 0,15 (1,5) | 0,12 (1,2) |
8. Толаларнинг 450 бурчак остидаги кесимида |
| 9 (90) | 7,5 (75) | 6 (60) |
Толаларнинг 90°бурчак остидаги кесимида |
| 16,5 (165) | 13,5 (135) | 12 (120) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Конструкциялар қурилиш жараёнларида тайёрланганда ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ қабул қилинган ҳисобий қаршиликнинг қийматлари 30 фоизга камайтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Тахта қоплама ва том ости элементлари 3-тур ёғочдан тайёрланганда эгилишдаги ҳисобий қаршилик 19,5 MPa (195 kgf/cm2) га тенг деб олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
4-жадвал |
|
Зўриқиш режимларнинг белгиланиши |
Зўриқиш режимларининг хусусиятлари |
Зўриқишнинг таъсир қилиш вақти, s |
Узоқ муддатда мустаҳкамлик коэффициенти
|
|
А |
Стандарт дастгоҳ синовларда зўриқишнинг ортиб бориши |
1 — 10 |
1.0 |
|
Б |
Доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик зўриқишларнинг биргаликдаги таъсири, уларнинг зўриқиши барча конструкция элементларидаги тўлиқ зўриқишнинг 80 фоизидан ошса |
108-109 |
0,53 |
|
В |
Турар жой ва жамоат бинолари ораёпмаларига доимий, узоқ муддатли вақтинчалик зўриқишларнинг ва одамлардан тушаётган юкларнинг биргаликдаги таъсири |
106-107 |
0,66 |
|
Г |
Доимий ва қисқа муддатли қордан тушадиган таъсири |
106-107 |
0,66 |
|
Д |
Доимий ва қисқа муддатли шамолдан узатилаётган зўриқишларнинг ёки доимий ва қисқа муддатли қор ва шамолдан узатилаётган зўриқишларнинг биргаликдаги таъсири |
103-104 |
0,8 |
|
Е |
Доимий ва монтаж юкларининг биргаликдаги таъсири |
103-104 |
0,8 |
|
Ж |
Доимий ва сейсмик юкларнинг биргаликдаги таъсири |
10-102 |
0,92 |
|
И |
Импульс ва зарбадан берилаётган юкларнинг таъсири |
101 — 10-8 |
1.1 |
|
К |
Ёнғин пайтида доимий ва қисқа муддатли қордан узатилаётган зўриқишларнинг биргаликдаги таъсири |
103-104 |
0,8 |
|
Л |
Ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун музлаган пайтда, монтаж жараёнида, музлаган пайтдаги шамолдан, ўртача йиллик ҳароратдан паст ҳароратларда симларни таранглагандан ҳосил бўладиган зўриқишлардан |
104-105 |
0,75 |
|
М |
Ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун симлар ва кабеллар узилган ҳолатда |
101-10-2 |
1.0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Б режимда тўлиқ зўриқишнинг фоизини аниқлаш учун ҳисобий юклар кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 5-жадвал | ||
Ёғоч жинслари | Ҳисобий қаршиликлар учун коэффициент | ||
толалар бўйлаб чўзилиш, эгилиш, сиқилиш ва эзилиш | толалар бўйлаб сиқилиш ва эзилиш | бўлиниш | |
Игнабаргли | |||
1. Тилёғоч | 1.2 | 1.2 | 1 |
2. Сибирь кедр дарахти | 0,9 | 0,9 | 0,9 |
3. Красноярск ўлкасининг кедр дарахти | 0,65 | 0,65 | 0,65 |
4.Оқ қарағай | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
Қаттиқ япроқли | |||
5. Эман | 1.3 | 2 | 1.3 |
6. Шумтол, заранг, қандағоч | 1.3 | 2 | 1.6 |
7. Акация | 1.5 | 2.2 | 1.8 |
8. Оқ қайин, қайин | 1.1 | 1.6 | 1.3 |
9. Қайрағоч | 1 | 1.6 | 1 |
Юмшоқ япроқли | |||
10. Бужун, жўка, тоғтерак, терак | 0,8 | 1 | 0,8 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Антисептиклар билан шимдирилмаган тилёғочдан (намлиги
) тайёрланган ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун ушбу жадвалда кўрсатилган коэффициентлар 
0,85 коэффициентга кўпайтирилади.
) тайёрланган ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун ушбу жадвалда кўрсатилган коэффициентлар 0,85 коэффициентга кўпайтирилади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
| 6-жадвал |
Т/р | Зўриқиш ҳолати | Ўзгарувчанлик коэффициенти, | Материаллар бўйича ишончлилик коэффициенти, |
1. | Эгилиш | 0,15 | 1.2 |
2. | Толалар бўйича сиқилиш ва эзилиш | 0,13 | 1.15 |
3. | Толалар бўйича чўзилиш | 0.2 | 1.25 |
4. | Толалар бўйлаб ёрилиш | 0.2 | 1.25 |
5. | Толаларга кўндаланг йўналишда сиқилиш ва эзилиш | 0,13 | 1.15 |
6. | Толаларга кўндаланг йўналишда чўзилиш | 0,25 | 1.4 |
7. | Толаларга кўндаланг йўналишда ёриқ пайдо бўлиш | 0.2 | 1.25 |
8. | Эластиклик модули | 0,15 | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Кўп қатламли бир йўналишда елимланган шпонли ғўланинг ҳисобий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 1-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Ёғоч узунликнинг бир қисми учун толаларга кўндаланг йўналишда маҳаллий ёрилиши бўйича ҳисобий қаршилиги 
(юкланмаган қисмининг узунлиги ёрилиш майдонининг узунлиги ва элементларнинг қалинлигидан кам бўлмаган ҳолатда), конструкцияларнинг таянч қисмларида, фронтал бирикмаларида ва элементларнинг тугун бирикмаларида ҳамда шайба остида эзилиш бурчаклари 90° дан 60° гача бўлганда қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
(юкланмаган қисмининг узунлиги ёрилиш майдонининг узунлиги ва элементларнинг қалинлигидан кам бўлмаган ҳолатда), конструкцияларнинг таянч қисмларида, фронтал бирикмаларида ва элементларнинг тугун бирикмаларида ҳамда шайба остида эзилиш бурчаклари 90° дан 60° гача бўлганда қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғочнинг толалар бўйлаб бутун юзада сиқилиш ва ёрилишга бўлган ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғоч толалари бўйлаб ёрилиш майдонининг узунлиги, mm.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
7-жадвал |
|||
|
Т/р |
Зўриқиш ҳолати |
Ҳисобий қаршилик, MPa, LVL навлари/мустаҳкамлик синфлари учун |
|||
|
Белгиланиши |
1/К45 |
2/К40 |
3/К35 |
||
|
1. |
Эгилиш |
|
39 |
34 |
ўттиз |
|
2. |
Лист текислиги ичидаги толалар бўйлаб сиқилиш |
|
32 |
ўттиз |
27 |
|
3. |
Лист текислиги ичидаги толаларга кўндаланг йўналишда сиқилиш |
|
4.8 |
4.7 |
4.5 |
|
4. |
Лист текислигидан ташқаридаги толаларга кўндаланг йўналишда сиқилиш |
|
2.4 |
2.3 |
2.3 |
|
5. |
Лист текислиги ичидаги толаларга кўндаланг йўналишда конструкция таянч қисмлари ва тугун бирикмаларидаги маҳаллий ёрилиш |
|
7.5 |
7.4 |
7.25 |
|
6. |
Толалар бўйича чўзилиш |
|
31 |
27 |
24 |
|
7. |
Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишда чўзилиш |
|
0,45 |
0,45 |
0,45 |
|
8. |
Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишда бўлиниш |
|
4.1 |
3.9 |
3.9 |
|
9. |
Лист текислигида толалар бўйича бўлиниш |
|
3.2 |
3 |
2.9 |
|
10. |
Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишда бўлиниш |
|
1.5 |
1.5 |
1.5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Ёғочнинг толалар йўналиши бўйича 
бурчак остида эзилишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши зарур:
бурчак остида эзилишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши зарур:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Ёғочнинг толалар йўналиши бўйича бурчак остида чўзилишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
бурчак остида чўзилишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Ёғочнинг толалар йўналиши бўйича бурчак остида бўлинишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
бурчак остида бўлинишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Қурилиш фанерининг ҳисобий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 1-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, 
ушбу ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ олиниши лозим.
ушбу ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ олиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Ҳисобий қаршиликни аниқлашда қуйидаги иш шароитларининг коэффициентлари қўлланилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконструкциялардан фойдаланиш шароитлари учун ушбу ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилган 
коэффициент;
коэффициент;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35 °C дан паст бўлган ҳаво ҳароратида ишлайдиган конструкциялар коэффициенти 
;
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50 °С ҳаво ҳароратда коэффициент 
Оралиқ ҳарорат қийматлари учун коэффициентлар интерполяция усули билан аниқланиши лозим.
Оралиқ ҳарорат қийматлари учун коэффициентлар интерполяция усули билан аниқланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Эгилган, марказдан ташқари сиқилган, сиқилиб-эгилган ва сиқилган тўғри тўртбурчак кесимининг баландлиги 50 cm дан катта бўлган елимланган элементларнинг толалар бўйича эгилиш ва сиқилишга ҳисобий қаршилик қийматлари 
коэффициенти ушбу ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилган.
коэффициенти ушбу ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Ҳисобий кесимда заифлашган чўзиладиган элементлар ва думалоқ ёғочнинг эгиладиган кесимли элементлар коэффициенти 
ҳамда босим остида антипирен моддалар билан чуқур шимдирилган элементлар коэффициенти 
қабул қилиниши керак.
ҳамда босим остида антипирен моддалар билан чуқур шимдирилган элементлар коэффициенти қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Эгилган, марказдан ташқари сиқилган, сиқилиб-эгилган ва сиқилган елимланган ёғоч элементларнинг, қатлам қалинлигига, толалар бўйлаб эгилиш, бўлиниш ва сиқилишга боғлиқ ҳолдаги ҳисобий қаршилик қиймати 
коэффициенти ушбу ШНҚнинг 11-жадвалида келтирилган.
коэффициенти ушбу ШНҚнинг 11-жадвалида келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Эгилган конструкция элементларининг, чўзилиш, сиқилиш ва эгилишдаги ҳисобий қаршилик қийматлари 
коэффициенти ушбу ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган.
коэффициенти ушбу ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Хизмат муддатига боғлиқ 
коэффициенти мазкур ШНҚнинг 13-жадвалида келтирилган.
коэффициенти мазкур ШНҚнинг 13-жадвалида келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Г-К юкланиш режимларида толаларга кўндаланг йўналишдаги эзилиш учун коэффициенти 
ушбу ШНҚнинг 4-жадвали мувофиқ аниқланади, шунингдек ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун коэффициенти 
ҳисобланиши керак.
ушбу ШНҚнинг 4-жадвали мувофиқ аниқланади, шунингдек ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун коэффициенти ҳисобланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Иккинчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашда ёғоч ва ёғочдан тайёрланган материалларнинг ҳисобий эластиклик модули (силжиш модули) 
қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгилишдаги ўртача эластиклик модули (силжиш модули) ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланади, MPa;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— Б юкланиш режимидаги эластиклик хусусиятлари учун давомийлик коэффициенти (ушбу ШНқнинг 3-иловасидаги 4-жадвалида келтирилган) — 0,75 га, В юкланиш режими учун — 0,9, бошқа юкланиш режимлари учун — 1 га тенг деб қабул қилинади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— иш шароитлари коэффициентларининг ҳосиласи ушбу ШНҚнинг 28-бандига мувофиқ белгиланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Деформацияланган схемада 1-гуруҳ чегаравий ҳолатлар ҳисобида ёғочнинг ҳисобий эластиклик модули (силжиш модули) 
қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 0,95 ишончлилик билан аниқланадиган эгилишдаги норматив қайишқоқлик модули, MPa ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Пуассон коэффициенти толалар бўйича йўналтирилган зўриқишларда ёғочнинг толаларга кўндаланг йўналишда — 
, толаларга кўндаланг йўналтирилган зўриқишларда эса ёғочнинг толалар бўйича —
олиниши керак.
, толаларга кўндаланг йўналтирилган зўриқишларда эса ёғочнинг толалар бўйича — олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 8-жадвал | ||||
Фанерлар тури | Ҳисобий қаршилиги, МPа (kgf/cm2) | ||||
Лист текислигида чўзилгандаги | Лист текислигида сиқилгандаги | Лист текислигида эгилгандаги | Лист текислигида бўлингандаги | Лист текислигига перпендикуляр кесмадаги | |
1. ФСФ маркали В/ВВ, В/С, БВ/С навли елимланган қайин фанер | |||||
қалинлиги 8 mm ва ундан катта 7 қатламли: | |||||
толалар бўйича | 21 (210) | 18 (180) | 24(240) | 1.2 (12) | 9 (90) |
ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда | 13.5 (135) | 13 (130) | ўн (100) | 1.2 (12) | 9 (90) |
толаларга 45º бурчак остида | 7 (70) | 10.5 (105) | — | 1.2 (12) | 13.5 (135) |
қалинлиги 5 — 7 mm, 5 қатламли: | |||||
ташқи қатлам толалари бўйича | 21 (210) | 19,5 (195) | 27 (270) | 1.2 (12) | 7.5 (75) |
ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда | 9 (90) | 10.5 (105) | 4.5 (45) | 1.2 (12) | 9 (90) |
толаларга 45º бурчак остида | 6 (60) | 9 (90) | — | 1.2 (12) | 13.5 (135) |
2. ФСФ маркали В/ВВ ва ВВ/С навли қалинлиги 8 mm ва ундан катта япроқли дарахтдан елимланган 7 қатламли фанер: | |||||
ташқи қатлам толалари бўйича | 13.5 (135) | 26 (260) | 27 (270) | 0,9 (9) | 7.5 (75) |
ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда | 11.5 (115) | 19.5 (195) | 16.5 (160) | 0,75 (7.5) | 7.5 (75) |
толаларга 45º бурчак остида | 4.5 (45) | 7.5 (75) | — | 1.05 (10.5) | 11.5 (115) |
3. ФБС маркадаги қалинлиги 7 mm ва ундан катта бакелитли фанер: | |||||
ташқи қатлам толалари бўйича | 48,5 (485) / 32 (320) | 42,5 (425) / 28 (280) | 50 (500) / 33 (330) | 2,7 (27) / 1,8 (18) | 16,5(165) / 11 (110) |
ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда | 36,5 (365) / 24 (240) | 35 (350) / 23 (230) | 38 (380) / 25 (250) | 2,7 (27) / 1,8 (18) | 18 (180) / 12 (120) |
толаларга 45º бурчак остида | 25 (250) / 16.5 (165) | 32 (320) / 21 (210) | — | 2,7 (27) / 1,8 (18) | 24 (240) / 16 (160) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Қайин фанер листи текислигига перпендикуляр йўналишда эзилиш ва сиқилишдаги ҳисобий қаршилик: ФСФ марка учун -
MPa (60 kgf/cm2) ва ФБС марка учун - 
MPa (120 kgf/cm2).
MPa (60 kgf/cm2) ва ФБС марка учун - MPa (120 kgf/cm2).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Лист текислигига перпендикуляр йўналишда чўзилишдаги ҳисобий қаршилик — шпонни ажратувчи қаршилик 
MPa қабул қилиниши керак.
MPa қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-жадвал | ||||
Фойдаланиш шароити (ушбу ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ) | 1 ва 2 | 3 | 4а | 4б |
Коэффициент mB | 1 | 0,9 | 0,85 | 0,75 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-жадвал | ||||||
Кесим баландлиги, mm | 50 ва ундан кам | 60 | 70 | 80 | 100 | 120 ва ундан ортиқ |
Коэффициент mб | 1 | 0,96 | 0,93 | 0,90 | 0,85 | 0,8 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-жадвал | |||||
Қатлам қалинлиги, mm | 10 ва ундан кам | 19 | 26 | 33 | 42 |
Коэффициент mсл | 1,2 | 1,1 | 1,05 | 1,0 | 0,95 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-жадвал | |||||
Зўриқиш ҳолати | Ҳисобий қаршиликлар белгиланиши |
| |||
150 | 200 | 250 | 500 ва ундан ортиқ | ||
Сиқилиш ва эгилишдаги |
| 0,8 | 0,9 | 1 | 1 |
чўзилишдаги |
| 0,6 | 0,7 | 0,8 | 1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. 
— эгилган тахта ёки бруснинг эгрилик радиуси, 
радиал йўналишдаги эгилган тахта ёки бруснинг қалинлиги.
— эгилган тахта ёки бруснинг эгрилик радиуси, радиал йўналишдаги эгилган тахта ёки бруснинг қалинлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Устуворлик бўйича конструкцияни ҳисоблашда (электр узатиш линиялари таянчлари бундан мустасно) ҳисобий қайишқоқлик модули ёғоч ва қатламли елимланган шпонлар учун 
(
- толалар бўйлаб сиқилишдаги норматив қаршилик мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши, ўққа нисбатан силжиш модули эса, толалар бўйича ва толаларга кўндаланг йўналишда - 
, фанер учун - 
(
мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим).
(- толалар бўйлаб сиқилишдаги норматив қаршилик мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши, ўққа нисбатан силжиш модули эса, толалар бўйича ва толаларга кўндаланг йўналишда - , фанер учун - ( мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-жадвал | |||
Зўриқиш ҳолатининг тури | Иншоотнинг хизмат қилиш муддати учун mcc коэффициент қиймати | ||
≤ 50 йил | 75 йил | 100 йил ва ундан ортиқ | |
Ёғоч толалари бўйича ва толаларига кўндаланг йўналишда эгилиш, сиқилиш ва эзилишдаги | 1.0 | 0,9 | 0,8 |
Ёғочнинг толалари бўйича чўзилиш ва бўлинишдаги | 1.0 | 0,85 | 0,7 |
Ёғоч толаларига кўндаланг йўналишда чўзилишдаги | 1.0 | 0,8 | 0,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Иншоотнинг оралиқ хизмат муддати учун 
коэффициент қиймати чизиқли интерполяция усулида аниқланади.
коэффициент қиймати чизиқли интерполяция усулида аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Ёғоч ва қатламли елимланган шпоннинг физик-механик хусусиятлари ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Ёғоч конструкция элементларини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Марказий чўзилган ва марказий сиқилган элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Марказий чўзилган элементларни ушбу ШНҚнинг 10-формуласига асосан ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий бўйлама куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— толалар бўйлаб ёғочнинг ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир томонга йўналган шпондан ясалган ёғоч учун мазкур ШНҚнинг 25-бандига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементнинг кўндаланг нетто кесими юзаси.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200 mm гача бўлган масофада заифлашган юзани аниқлашда, бирлаштирилган ҳолатда бир кесим юзаси олиниши керак.
юзани аниқлашда, бирлаштирилган ҳолатда бир кесим юзаси олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Доимий бутун кесимда марказий сиқилган элементларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 11 ва 12-формулалари билан амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмустаҳкамлик учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishустуворлик учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғочнинг толалар бўйича сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— шпонли ёғочларни бир томонга йўналган бўйича сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бўйлама эгилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 38-бандига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элементнинг кўндаланг нетто кесими юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементнинг ҳисобий кўндаланг кесими юзаси қуйидагиларга тенг қабул қилинади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхавфли кесим четларига чиқмаган ҳолатдаги заифлашиш ёки заифлашиш йўқ бўлган ҳолатда (1 а -расм), агар заифлашиш юзаси 25 фоиздан ошмаса 
, бу ерда 
брутто кесими юзаси;
, бу ерда брутто кесими юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесим четига чиққан ҳолатдаги заифлашиш 25 фоиздан ошса 
;
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесим четига чиққан ҳолатдаги симметрик заифлашиш мазкур ШНҚнинг 1б — расмида келтирилган 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Сиқилган элементларнинг заифлашиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — кесим четига чиқмаган, б — кесим четига чиққан
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Бўйлама эгилиш коэффициенти ушбу ШНҚнинг 13 ва 14-формулаларига мувофиқ аниқланиши керак:
ушбу ШНҚнинг 13 ва 14-формулаларига мувофиқ аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлементнинг эгилувчанлиги 
бўлганда:
бўлганда:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлементнинг эгилувчанлиги 
бўлганда:
бўлганда:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч учун коэффициент 
ва фанера учун 
;
ва фанера учун ;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч учун коэффициент 
ва фанера учун 
.
ва фанера учун .Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Элементларнинг бутун кесими эгилувчанлиги 15-формуласи орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементнинг ҳисобий узунлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва 
ўқларга нисбатан мос равишда максимал брутто ўлчамларга эга бўлган элемент кесимининг инерция радиуси.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Элементнинг ҳисобий узунлиги унинг эркин 
узунлиги 
коэффициентга кўпайтириш орқали қуйидаги формуласи ҳамда 113 ва 138-бандларига мувофиқ аниқланиши керак:
узунлиги унинг эркин узунлиги коэффициентга кўпайтириш орқали қуйидаги формуласи ҳамда 113 ва 138-бандларига мувофиқ аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Бутун кесимдаги эзилган бирикма элементларини ушбу ШНҚнинг 11 ва 12-формулалари билан мустаҳкамлик ва устуворликка ҳисоблаш ҳамда ва барча қисм юзалари йиғиндиси сифатида аниқланиши лозим.
ва барча қисм юзалари йиғиндиси сифатида аниқланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Таркибий элементларнинг эгилувчанлиги 
эзилган бирикмаларни ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
эзилган бирикмаларни ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементнинг
ўқига нисбатан эгилувчанлиги мазкур ШНҚнинг 2-расмида келтирилган, эзилишни ҳисобга олмаган ҳолатда ҳисобий элементнинг ҳисобий узунлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қисмнинг 
ҳисобий узунлиги бўйича ҳисобланган, I-I ўққа нисбатан алоҳида қисмнинг эгилувчанлиги (мазкур ШНҚ нинг 2-расмида келтирилган), етти ( 
) қалинликдан кам бўлса, 
деб қабул қилинади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгилувчанлик коэффициенти 18-формулага мувофиқ аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва 
— элементнинг кўндаланг кесими эни ва баландлиги, cm;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементдаги ҳисобий чоклар сони (мазкур ШНҚнинг 2 а — расмида — 4 та чок, 2 б — расмда — 5 та чок келтирилган) элементлардаги ўзаро силжишлар йиғиндиси билан чоклар сони аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элементнинг ҳисобий узунлиги, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 1 m элементнинг битта чок боғларидаги ҳисобий кесмалар сони (бир нечта чокларда кесмалар сони ҳар хил бўлганда барча чоклар учун ўртача кесма сонини қабул қилиш керак);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эзилган бирикмалар коэффициенти мазкур ШНҚнинг 14-жадвалидаги формулалар билан аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Диаметри энг юпқа элементларнинг 0,25 қалинлигидан ошмаган ҳолда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Бирикма кўриниши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — қистирмалари билан, б — қистирмасиз
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Михнинг 
диаметрини аниқлаганда, бириккан элементларнинг 0,1 қалинлигидан ошмаган ҳолда қабул қилиниши керак.
диаметрини аниқлаганда, бириккан элементларнинг 0,1 қалинлигидан ошмаган ҳолда қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар михнинг сиқилган учларининг ўлчами 
дан кичик бўлса, у ҳолда чокларга яқин кесмалар ҳисобда инобатга олинмайди.
дан кичик бўлса, у ҳолда чокларга яқин кесмалар ҳисобда инобатга олинмайди.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПўлат цилиндрсимон нагеллардаги бирикмаларда қиймати бириктирилаётган элементларнинг юпқа қалинлиги 
билан аниқланиши лозим.
қиймати бириктирилаётган элементларнинг юпқа қалинлиги билан аниқланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Бирикмаларда қиймати аниқланганда, эман цилиндрсимон нагелларнинг чоклардаги боғларни элементнинг узунлиги бўйлаб тенг равишда жойлаштирилиши керак.
қиймати аниқланганда, эман цилиндрсимон нагелларнинг чоклардаги боғларни элементнинг узунлиги бўйлаб тенг равишда жойлаштирилиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Шарнирли тўғри чизиқли элементларда элемент узунлигининг четки чораклари учун олинган қийматни ушбу ШНҚнинг 18-формуласи бўйича ҳисобланиши, узунликнинг ўрта чоракларида боғларни ярим миқдорида қўйишга йўл қўйилади.
қийматни ушбу ШНҚнинг 18-формуласи бўйича ҳисобланиши, узунликнинг ўрта чоракларида боғларни ярим миқдорида қўйишга йўл қўйилади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Мазкур ШНҚнинг 17-формуласи бўйича ҳисобланган бирикма эгилувчанлигини мазкур ШНҚнинг 19-формуласи билан аниқланадиган алоҳида қисмларнинг эгилувчанлигидан кўп бўлмаган ҳолда олиниши керак:
эгилувчанлигидан кўп бўлмаган ҳолда олиниши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўққа параллель бўлган ўз ўқларига нисбатан алоҳида қисмлар кесимларининг брутто инерция моментлари йиғиндиси мазкур ШНҚнинг 2-расмида келтирилган;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — брутто элементнинг ялпи кесим юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элементнинг ҳисобий узунлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Бирикма элементининг барча қисмларнинг оғирлик марказларидан ўтувчи ўқига нисбатан эгилувчанлиги мазкур ШНҚнинг 2-расмидаги 
ўқи бўйича, агар қисмлар бир текис юкланган бўлса, бутун элемент учун эзилиш боғларини ҳисобга олмасдан аниқланиши керак.
ўқи бўйича, агар қисмлар бир текис юкланган бўлса, бутун элемент учун эзилиш боғларини ҳисобга олмасдан аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Текис бўлмаган юкланган қисмлар мавжуд бўлса мазкур ШНҚнинг 75-бандига бўйича бажарилиши ҳамда бирикма қисми элементлари турли кесимга эга бўлса, у ҳолда қисмларнинг ҳисобий эгилувчанлиги қуйидаги бўйича қабул қилиниши керак:
ҳисобий эгилувчанлиги қуйидаги бўйича қабул қилиниши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — таърифи мазкур ШНҚнинг 2-расмидаги схемада келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Баъзи қисм учлари боғланмаган бирикманинг эзилган қисми элементларининг мустаҳкамлиги ва устуворлигини мазкур ШНҚнинг 11 ва 12-формулалари бўйича ҳисоблашда шартлар таъминласа қуйидагиларга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлементнинг кўндаланг кесими юзаларини ва , таянган қисмларнинг кесими билан аниқланиши;
ва , таянган қисмларнинг кесими билан аниқланиши;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлементнинг ўққа нисбатан эгилувчанлиги ушбу ШНҚнинг 2-расмида келтирилган ҳамда 17-формула билан аниқланиши, бунда инерция моменти барча қисмларни ҳисобга олган ҳолда юза эса фақат таянган қисм кесимларида олинади;
ўққа нисбатан эгилувчанлиги ушбу ШНҚнинг 2-расмида келтирилган ҳамда 17-формула билан аниқланиши, бунда инерция моменти барча қисмларни ҳисобга олган ҳолда юза эса фақат таянган қисм кесимларида олинади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish ўққа нисбатан эгилувчанликни аниқлашда мазкур ШНҚнинг 2-расмида келтирилган схема ҳамда 21-формуласи билан инерция моменти аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва 
— мос равишда таянган ва таянмаган қисм кесимларининг инерция моментлари.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Ўзгарувчан баландликдаги кесимларда марказий сиқилган элементларнинг устуворлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— максимал ўлчамдаги брутто кесимининг кўндаланг юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ушбу ШНҚнинг 6-иловаси 2-жадвалидан аниқланадиган баландликнинг ўзгаришини ҳисобга олувчи кесим коэффициенти (ўзгармас кесимга эга элементлар учун 
);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — максимал ўлчамларга эга бўлган кесимга мос келадиган эгилувчанлик бўйлама эгилиш коэффициенти ушбу ШНҚнинг 38-бандига мувофиқ аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 14-жадвал | |
Боғланиш тури |
| |
Марказий сиқилиш | Эгилган ҳолатда сиқилиш | |
1. Михлар, шуруплар |
|
|
2. Цилиндрсимон пўлат нагеллар: | ||
бириккан элементларнинг қалинлиги диаметри |
|
|
бириккан элементларнинг қалинлиги диаметри |
|
|
3. А400-А600 арматурасидан елимланган стерженлар |
|
|
4. Цилиндрсимон эман нагеллар |
|
|
5. Пластинкасимон эман нагеллар | — |
|
6. Елим | 0 | 0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Михлар, шуруплар, нагеллар ва елимланган стерженларнинг диаметрлари 
, элементларнинг қалинлиги а, эни 
ва қалинлиги 
сантиметрда олиниши керак.
, элементларнинг қалинлиги а, эни ва қалинлиги сантиметрда олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Эгилувчи элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Ясси шаклдаги деформацияланишда устуворликни эгилувчи элементларнинг нормал зўриқиш остида мустаҳкамлигини ҳисоблаш қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(23)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий эгилиш моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгилишга ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғочнинг эгилишдаги ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементни кўндаланг кесими қаршилигининг ҳисобий моменти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Бутун элементлар учун 
, эзиладиган бирикмалардаги эгилувчи элемент қаршилигининг ҳисобий моментини аниқлаш учун қаршиликнинг 
нетто моменти билан 
коэффициент кўпайтмасига тенг қиймат қабул қилиниши керак.
, эзиладиган бирикмалардаги эгилувчи элемент қаршилигининг ҳисобий моментини аниқлаш учун қаршиликнинг нетто моменти билан коэффициент кўпайтмасига тенг қиймат қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Бир хил қатламдан ташкил топган элементлар учун қиймати мазкур ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилган.
қиймати мазкур ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Элементнинг заифлашган кесимида аниқлашда узунлиги 200 mm гача бўлган қисмда жойлашган кесимлар бирлаштирилган ҳолатда қабул қилинади.
аниқлашда узунлиги 200 mm гача бўлган қисмда жойлашган кесимлар бирлаштирилган ҳолатда қабул қилинади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 15-жадвал | |||
Коэффициентларнинг белгиланиши | Элементдаги қатламлар сони | Оралиқдаги эгилувчи элементларни ҳисоблаш учун коэффициентларнинг қиймати, m | |||
2 | 4 | 6 | 9 ва ундан ортиқ | ||
| 2 | 0,7 | 0,85 | 0,9 | 0,9 |
3 | 0,6 | 0,8 | 0,85 | 0,9 | |
10 | 0.4 | 0,7 | 0,8 | 0,85 | |
| 2 | 0,45 | 0,85 | 0,75 | 0,8 |
3 | 0,25 | 0,5 | 0,6 | 0,7 | |
ўн | 0,07 | 0.2 | 0.3 | 0.4 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Оралиқ ва қатламлар сони оралиғидаги қийматлар учун коэффициентлар интерполяция усули билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қатламлар сони 4 дан кўп бўлмаганда оралиқдан қатъи назар, қия ҳолатда елимланган тўсин бирикмалари учун 
қабул қилиниши керак.
қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Ёрилиш мустаҳкамлиги бўйича эгилувчи элементларни ҳисоблаш қуйидаги формулага мувофиқ амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(24)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий кўндаланг куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементнинг кўндаланг кесимидаги силжийдиган қисмининг нейтрал ўққа нисбатан статик брутто моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— нейтрал ўққа нисбатан элемент кесимининг инерция брутто моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элемент кесимининг ҳисобий эни;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгилиш жараёнидаги ёрилишга ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғочнинг эгилиш жараёнидаги ёрилишига ҳисобий қаршилиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Ҳар бир боғламада тенг равишда жойлашган бир қийматли кўндаланг кучлар эпюрасининг боғлама қирқимлар сони қуйидаги шартни таъминлаши керак:
боғлама қирқимлар сони қуйидаги шартни таъминлаши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(25)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— берилган чокдаги боғламанинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўриб чиқилаётган қисмнинг 
бошланғич ва 
охирги кесимлари эгилишидаги моментлар.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар чокда турли хил юк кўтариш қобилиятига эга бўлган боғламалар мавжуд бўлса, бироқ иш хусусияти бир хил бўлса (масалан, нагеллар ва михлар) уларнинг юк кўтариш қобилиятини умумлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Бутун элементлар кесимининг қия эгилишдаги мустаҳкамлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(26)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва 
— асосий ва ўқ кесимлари учун ташкил этувчиларнинг ҳисобий эгилиш моментлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий ва ўқ кесимларига нисбатан нетто кўндаланг кесимининг қаршилик моментлари.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Эгрилигини камайтирадиган М моменти билан эгиладиган, елимланган ёғоч конструкциянинг эгри чизиқли (эгилган) қисмлари мазкур ШНҚнинг 3-расмида келтирилган эгри бруслар учун мўлжалланган формулалар орқали ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбруснинг ички ва ташқи қирраларидаги тангенциал нормал зўриқишлар бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(28)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мос равишда бруснинг ички ва ташқи қирраларидаги тангенциал нормал зўриқишлар;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ҳисобий эгилишдаги момент;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мос равишда бруснинг, геометрик ўқ, нейтрал қатлам, пастки (эгрилик марказига яқинроқ жойдаги) ва юқори қирралари эгрилик радиуслари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгри бруснинг кўндаланг кесим юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгри чизиқли қисмда ўққа нисбатан нейтрал қатламнинг силжиши;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгри брус кўндаланг кесимининг инерция моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ёғочнинг эгилишига ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал радиал нормал зўриқишлар бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(29)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғоч конструкция толаларига кўндаланг чўзилишида ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 3-жадвалидаги 7-бандга мувофиқ аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Мазкур ШНҚнинг 29-формуласидаги шарт бажарилмаганда қуйидаги формула бўйича аниқланадиган чўзилишдаги зўриқишни қабул қилишга мўлжалланган елимланган ёки бураб қотирилган стерженлар билан кучайтиришга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур ШНҚнинг 29-формуласидаги шарт бажарилмайдиган эгри чизиқли қисмдаги хорда узунлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-расм. Соф эгилишдаги эгри брусни ҳисоблаш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Тўғри бурчакли ўзгармас кесимга эга эгилган элементлар текис шаклли деформацияланиш жараёнидаги устуворлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(31)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кўриб чиқилаётган 
қисмдаги максимал эгилиш моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўриб чиқилаётган қисмдаги қаршиликнинг максимал моменти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Эгувчи текисликдан силжишга қарши шарнирли бириктирилган ва таянч кесимларда бўйламасига ўқ атрофида айланишга қарши ўрнатилган, тўртбурчак ўзгармас кесимдаги эгилувчи элементлар учун 
коэффициент қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
коэффициент қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(32)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — таянч кесимлар орасидаги масофа, элементнинг сиқилган қирраларидаги оралиқ нуқталарни эгилувчи текисликдан силжишга қарши маҳкамлашда нуқталар орасидаги масофа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кўндаланг кесимнинг эни;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қисмдаги кўндаланг кесимнинг максимал баландлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур ШНҚнинг 6-иловаси 1-жадвалидан аниқланадиган қисмдаги эгилиш моментлар эпюраси шаклига боғлиқ коэффициент.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Эгилувчи элементларни ҳисоблашда узунлиги бўйича чизиқли ўзгариб турадиган баландлиги ва қирралари моменти, маҳкамланмаган чўзилган текислик бўйича кесимнинг эни ўзгармас бўлганда ёки 
да ушбу ШНҚнинг 31-формуласидаги коэффициентини қўшимча 
коэффициентга кўпайтириш керак.
моменти, маҳкамланмаган чўзилган текислик бўйича кесимнинг эни ўзгармас бўлганда ёки да ушбу ШНҚнинг 31-формуласидаги коэффициентини қўшимча коэффициентга кўпайтириш керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўлганда Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Элементнинг чўзилган қирраларининг оралиқ нуқталари қисмини эгилувчи текисликка нисбатан мустаҳкамлашда ушбу ШНҚнинг 32-формуласи билан аниқланган ни 
коэффициентга кўпайтириш керак:
қисмини эгилувчи текисликка нисбатан мустаҳкамлашда ушбу ШНҚнинг 32-формуласи билан аниқланган ни коэффициентга кўпайтириш керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(33)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— думалоқ шаклдаги элементнинг қисмини аниқлайдиган радиандаги марказий бурчак (тўғри чизиқли элементлар учун 
);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— чўзилган қирранинг қисмидаги (бир хил қадам билан) маҳкамланган нуқталар сони 
бўлганда 
қиймати 1 га тенг бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Ўзгармас иккитавр ёки қути шаклидаги кесимга эга эгилувчи элементларнинг бир текис деформацияланишида устуворлигини текшириш қуйидаги ҳолатларда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(34)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — сиқилган кўндаланг кесимнинг эни.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Ушбу ШНҚнинг 35-формуласи бўйича ҳисоблаш қуйидагича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(35)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элементнинг сиқилган қисмининг эгилиш текислигига нисбатан бўйлама эгилиш коэффициенти 383-бандига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — қатламли елимланган шпон бир йўналишли шпондан тайёрланган ёғочнинг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўндаланг кесимнинг қаршилик моменти; фанерли тўсиқларда элементнинг эгилиш текислигидаги қаршилик моменти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ўқ бўйича эгувчи куч таъсиридаги элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Марказдан ташқари чўзилувчи ва чўзилишдаги эгилувчи элементларни ҳисоблаш қуйидаги формала бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(36)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— деформацияланган схема ҳисоби бўйича аниқланадиган кўндаланг ва бўйлама кучлар таъсирида пайдо бўладиган эгилиш моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кўндаланг кесим қаршилигининг ҳисобий моменти ушбу ШНҚнинг 77-бандига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий кесим юзаси.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Мазкур ШНҚнинг 36-формуласида бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғоч учун тегишли ҳисобий қаршилик қийматларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. ўрнига бўйлама куч таъсирида ҳосил бўладиган қўшимча моменти ҳисобга олмаган ҳолда ҳисобий кесимдаги эгилиш моментидан фойдаланишга йўл қўйилади.
ўрнига бўйлама куч таъсирида ҳосил бўладиган қўшимча моменти ҳисобга олмаган ҳолда ҳисобий кесимдаги эгилиш моментидан фойдаланишга йўл қўйилади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Марказдан ташқари сиқилувчи ва сиқилишдаги эгилувчи элементларни ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 37-формуласи бўйича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(37)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Синусоид, параболик, полигонал эгилиш моментларининг симметрик эпюраларга эга бўлган шарнирли-таянган элементлар учун ҳамда 
консол элементлари учун қуйидаги формула аниқланиши керак:
консол элементлари учун қуйидаги формула аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(38)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ушбу ШНҚнинг 39-формуласи бўйича аниқланадиган, бўйлама куч таъсирида қўшимча момент пайдо бўлиши натижасида элементнинг эгилишини ҳисобга олувчи 1 дан 0 гача ўзгариб турадиган коэффициент:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(39)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бўйлама куч таъсиридаги қўшимча моментни ҳисобга олмаган ҳолда ҳисобий кесимдаги эгилиш моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур ШНҚнинг 38-бандидаги 14-формуласи билан аниқланадиган коэффициент;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғоч ёки тола бўйича ёғоч сиқилишидаги ҳисобий қаршилик.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Шарнирли-таянч элементларининг эгилиш моменти эпюралари учбурчак ёки тўртбурчаклар шаклга эга бўлганда ушбу ШНҚнинг 39-формуласи бўйича тузатиш коэффициентини 
коэффициентига кўпайтириш керак:
тузатиш коэффициентини коэффициентига кўпайтириш керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (40)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— учбурчак шаклдаги эгилиш моментлари учун (йўналтирилган кучдан) 1,22 ва тўғри бурчакли шаклдагилар учун (доимий эгилиш моментидан) 0,81 тенг бўлган коэффициент.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Шарнирли-таянч элементларнинг симметрик бўлмаган юкланишидаги эгилиш моментининг қийматини қуйидаги формула орқали аниқлаш керак:
қийматини қуйидаги формула орқали аниқлаш керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(41)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элементдаги зўриқишнинг симметрик бўлмаган ва қия симметрик қисмларининг ҳисобий кесимдаги эгилиш моментлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва 
— бўйлама эгилишдаги симметрик бўлмаган ва қия симметрик шаклларга мувофиқ келадиган ушбу ШНҚнинг 39-формуласи билан аниқланадиган эгилувчанлик коэффициентлари.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Ушбу ШНҚнинг 39-формуласидаги элементнинг баландлиги ўзгарувчан кесимлар учун баландлик бўйича максимал кесим 
юзаси олиниши, φ коэффициентини эса мазкур ШНҚнинг 6-иловасидаги 2-жадвалдан олинадиган 
коэффициентига кўпайтирилиши керак.
юзаси олиниши, φ коэффициентини эса мазкур ШНҚнинг 6-иловасидаги 2-жадвалдан олинадиган коэффициентига кўпайтирилиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Эгилишдан ҳосил бўлган зўриқишларнинг сиқилишдан ҳосил бўлган зўриқишларга нисбати 0,1 дан кам бўлса, сиқилишдаги эгилувчи элементларнинг устуворлигини ушбу ШНҚнинг 12-формуласи бўйича текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Сиқилишдаги эгилувчи элементларнинг ёрилишга мустаҳкамлигини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 24-формуласи орқали, марказдан ташқари куч таъсирида сиқилганлари қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ҳисобий кўндаланг куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобий бўйлама куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элемент силжиган қисми кўндаланг кесимининг нейтрал ўққа нисбатан статик моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — нейтрал ўққа нисбатан элемент кўндаланг кесимининг инерция моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
элемент кесимининг ҳисобий эни ва баландлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кучни узатишдаги эксцентриситет;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғочнинг ёки эгилиш таъсиридаги ёғочнинг ёрилишга ҳисобий қаршилиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Сиқилишдаги эгилувчи елимланган ёғоч конструкцияларнинг эгри чизиқли (эгилган) қисмлари эгри бруслар учун қуйидаги формулалар орқали ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган қиррасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўзилган қиррасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(44)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish ва 
— ички кучларнинг мутлақ қийматлари.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Сиқилишдаги эгилувчи элементларнинг бир текис деформацияланиши жараёнида устуворлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элементнинг қисмидаги юза кесимини максимал ўлчамлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ушбу ШНҚнинг 397-бандига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — деформацияланган текисликдаги элементнинг ҳисобий узунликдаги кесимнинг қисмидаги эгилувчанлиги мазкур ШНҚнинг 14-формуласи бўйича аниқланадиган бўйлама эгилишдаги коэффициенти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚнинг 31-формуласи бўйича аниқланадиган коэффициент.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деформацияланган текисликдаги маҳкамланмаган элементларнинг чўзилган қисми учун;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— деформацияланган текисликдаги маҳкамланган элементларнинг чўзилган қисми.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғоч учун ҳисобий қаршиликнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 246-бандига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар элементнинг деформацияланувчи текислиги қирраси моменти чўзилган томонидан қисми маҳкамланган бўлса, коэффициенти мазкур ШНҚнинг 33-формуласига мувофиқ аниқланадиган коэффициентга, коэффициентни эса 
коэффициентга кўпайтирилиши керак:
чўзилган томонидан қисми маҳкамланган бўлса, коэффициенти мазкур ШНҚнинг 33-формуласига мувофиқ аниқланадиган коэффициентга, коэффициентни эса коэффициентга кўпайтирилиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Ўзгарувчан баландликдаги элементнинг кесимини ҳисоблашда маҳкамланмаган текисликнинг чўзилган қирраси моменти ёки бўлганда, ушбу ШНҚнинг 14 ва 32-формулалари билан аниқланадиган ва коэффициентларни, қўшимча 6-иловадаги 3 ва 4-жадвалларда келтирилган 
ва 
коэффициентларга кўпайтирилиши, шунингдек бўлса, 
бўлиши лозим.
ёки бўлганда, ушбу ШНҚнинг 14 ва 32-формулалари билан аниқланадиган ва коэффициентларни, қўшимча 6-иловадаги 3 ва 4-жадвалларда келтирилган ва коэффициентларга кўпайтирилиши, шунингдек бўлса, бўлиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Сиқилишдаги эгилган элементларда агар унинг ҳисобий узунлиги тармоқ қалинлигидан етти марта ошса қуйидаги формулага асосан энг кўп зўриқишли тармоғини устуворликка текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(47)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда, 
— алоҳида тармоқнинг ҳисобий узунлиги учун бўйлама эгилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ аниқланади;
— алоҳида тармоқнинг ҳисобий узунлиги учун бўйлама эгилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— элемент кўндаланг кесимининг юзаси ва қаршилик моменти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Эгилиш текислигини сиқилишдаги эгилган элементнинг устуворлиги эгилиш моментини ҳисобга олмаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 12-формуласи асосида текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Барча кесимларга сиқувчи куч қўйилганда, кўндаланг кучларнинг бир хил ишорали эпюраси сиқилишдаги эгилувчи элементнинг ҳар бир чокда тенг масофада жойлашган боғламадаги кесмалар сони , қуйидаги шартни таъминлаш керак:
, қуйидаги шартни таъминлаш керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(48)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— нейтрал ўққа нисбатан кўндаланг кесимнинг силжиган қисмининг статик моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элементнинг кўндаланг кесимини инерция моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — берилган чокдаги бир боғнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — эгилиш моменти ушбу ШНҚнинг 248-бандига мувофиқ аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Ёғоч конструкция элементларининг ҳисобий узунликлари ва чегаравий эгилувчанлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Текис элементларнинг учларида бўйлама кучлар қўйилганда ҳисобий узунлигини аниқлаш учун коэффициенти қуйидагиларга тенг бўлиши керак:
коэффициенти қуйидагиларга тенг бўлиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучлари шарнирли-маҳкамланганда ҳамда элементнинг оралиқ нуқталари шарнирли маҳкамланганда — 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир учи шарнирли-маҳкамланган ва бошқа учи қисиб қўйилганда — 0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир учи қисиб қўйилганда ва бошқа учи эркин юкланганда — 2,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккала учи ҳам қисиб қўйилганда — 0,65.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Элемент узунлиги бўйлаб бир текис тақсимланган бўйлама куч қўйилганда коэффициенти қуйидагиларга тенг бўлиши керак:
коэффициенти қуйидагиларга тенг бўлиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккала учи ҳам шарнирли-маҳкамланганда — 0,73;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир учи маҳкамланганда, бошқа учи эркин бўлганда — 1,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Кесишувчи элементларнинг ҳисобий узунлиги бир-бири билан боғланганда конструкциялар текислигидаги устуворликни текширишда тугун марказидан элементларнинг кесишиш нуқтасигача бўлган оралиқни қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Конструкциянинг текислигидаги устуворликни текшириш иккита сиқилган элемент кесишган ҳолатда элементнинг тўлиқ узунлиги ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Сиқилган элементнинг ишламайдиган элемент билан кесишганда қиймат коэффициентга кўпайтирилганда шарт қуйидагича:
қиймат коэффициентга кўпайтирилганда шарт қуйидагича:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(49)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— сиқилган элементнинг тўлиқ узунлиги, эгилувчанлиги ва кўндаланг кесими юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ишламайдиган элементнинг узунлиги, эгилувчанлиги ва кўндаланг кесими юзаси.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, қиймат камида 0,5 олиниши керак.
қиймат камида 0,5 олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Тенг катталикдаги кучларда сиқилган элементнинг чўзилган элемент билан кесишган ҳолатда сиқилган элементнинг тугун марказидан элементларнинг кесишиш нуқтасигача бўлган энг катта узунлиги қабул қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар кесишувчи элементлар биргаликда кесимга эга бўлса, ушбу ШНҚнинг 49 ва 17-формуласи билан аниқланадиган мос келадиган эгилувчанлик қийматларни қўйиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 16-жадвал |
Конструкция элементларининг номи | Эгилувчанлик чегараси, |
1. Сиқилган камарлар, ферма ва устунларнинг таянч устунчалари ва тиргаклари | 120 |
2. Фермалар конструкцияларнинг бошқа сиқилган элементлари | 150 |
3. Боғламанинг сиқилган элементлари | 200 |
4. Вертикал текисликда ферманинг чўзилган камарлари | 150 |
5. Ферма конструкцияларнинг бошқа чўзилган элементлари | 200 |
Ҳаводан электр узатиш линиялари учун | |
6. Асосий элементлар (устунлар, қўшимчалар, таянч тиргаклар) | 150 |
7. Бошқа элементлар | 175 |
8. Боғламалар | 200 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Сиқилган элементларнинг ўзгарувчан кесими учун эгилувчанлик чегараси 
қийматлари 
коэффициентга кўпайтирилади, бу ерда 
коэффициент ушбу ШНҚнинг 6-иловасидаги 2-жадвалидан олинади.
қийматлари коэффициентга кўпайтирилади, бу ерда коэффициент ушбу ШНҚнинг 6-иловасидаги 2-жадвалидан олинади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Ёғоч конструкцияларда элементлар ва уларнинг алоҳида тармоқларининг эгилувчанлиги ушбу ШНҚнинг 16-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Ёғоч билан фанердан елимлаб тайёрланадиган элементларни ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Ёғоч билан фанердан тайёрланган елимланган элементларни ҳисоблаш кўндаланг кесим усули бўйича амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Ушбу ШНҚнинг 4-расмида келтирилган схемасидаги плита ва панелларнинг чўзилган фанер қопламасини мустаҳкамлиги қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(50)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ҳисобий эгилиш моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— фанернинг чўзилишдаги ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— фанер қопламасининг бирикмаларидаги ҳисобий қаршиликнинг пасайишини ҳисобга олувчи коэффициент, бирикмалар ёки икки томонлама қопламалар учун қуйидагича бўлиши зарур:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оддий фанер;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бакелитли фанер, шунингдек бирикмалар бўлмаганда 
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— фанер учун ушбу ШНҚнинг 113-бандига мувофиқ аниқланадиган кўндаланг кесимнинг қаршилик моменти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-расм. Ёғоч ва фанердан елимлаб тайёрланган плитанинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — бўйлама қовурғалари, 2 — қоплама
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Ёғоч билан фанердан елимлаб тайёрланган элементларнинг кўндаланг кесимни қаршилик моменти қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(51)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— оғирлик марказининг берилган кесимидан қопламанинг пастки қиррасигача бўлган масофа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— фанер учун келтирилган кесимнинг инерция моменти:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(52)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— фанер қопламаси кўндаланг кесимининг инерция моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— синчнинг ёғоч қовурғалари кесимининг инерция моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғоч ва фанернинг эластиклик модулларининг нисбати.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Инерция ва қаршилик моментлари учун фанер қопламасининг ҳисобий энини аниқлашда қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўлганда 
.
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
плита кесимининг тўлиқ эни;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
плиталарнинг оралиғи;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқлар бўйлаб жойлашган бўйлама қовурғалар орасидаги масофа.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Плита ва панелларнинг сиқилган қопламаси устуворлиги қуйидаги формула орқали ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(53)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— плита ёки панелларнинг кўндаланг кесими баландлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— фанернинг бўйлама эгилиш коэффициенти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўлганда 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўлганда 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(
— қовурғалар орасидаги аниқ масофа, — фанер қалинлиги).
— қовурғалар орасидаги аниқ масофа, — фанер қалинлиги).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Плитанинг юқори қопламасига қўшимча равишда қўйилган юк 
kN учун маҳаллий эгилишни (ортиқча юк коэффициентини 
ҳисобга олган ҳолда) қовурғаларнинг елимланган жойларига текширилиши керак.
kN учун маҳаллий эгилишни (ортиқча юк коэффициентини ҳисобга олган ҳолда) қовурғаларнинг елимланган жойларига текширилиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Плита ва панеллар каркасининг қовурғалари ёки чок бўйлаб қопламани унинг қовурғалар билан туташган жойидаги ёрилишга текшириш куйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(54)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ҳисобий кўндаланг куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— нейтрал ўққа нисбатан келтирилган кесимнинг силжиган қисмининг статик моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ёғочнинг толалари бўйлаб ёки фанер ташқи қатламининг толалар бўйлаб ҳисобий ёрилишига қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кесимнинг ҳисобий эни, синч қовурғалари умумий энлари йиғиндисига тенг бўлиши зарур.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Иккитавр ва қути эгилган элементларнинг фанер қопламалари кесими бўйича камарларининг ҳисобий мустаҳкамлиги ушбу ШНҚнинг 23-формуласидаги 
ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши, бунда чўзилган камардаги зўриқишлар 
дан, сиқилган 
( — эгилиш текислигидаги бўйлама эгилиш коэффициенти)дан ошмаслиги керак.
ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши, бунда чўзилган камардаги зўриқишлар дан, сиқилган ( — эгилиш текислигидаги бўйлама эгилиш коэффициенти)дан ошмаслиги керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-расм. Текис фанер деворли елимланган тўсинларнинг кўндаланг кесимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — иккитавр кесими, б — қути кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Ушбу ШНҚнинг 54-формуласи билан нейтрал ўқ бўйлаб деворнинг кесилган жойи текширилганда, қиймати 
тенг деб қабул қилинади, ҳисобий эни 
эса қуйидаги формуладан аниқланади:
қиймати тенг деб қабул қилинади, ҳисобий эни эса қуйидаги формуладан аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(55)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— умумий девор қалинлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Камар ва девор орасидаги чокларни ёрилишига мазкур ШНҚнинг 54-формуласи бўйича текширишда 
ҳамда ҳисобий эни қуйидагича аниқланиши керак:
ҳамда ҳисобий эни қуйидагича аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(56)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— камарларнинг баландлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— вертикал чоклар сони.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Иккитавр ва қути кесимга эга эгилувчи элементлардаги асосий чўзилиш зўриқишларнинг таъсирига хавфли кесимдаги деворнинг мустаҳкамлиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(57)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— фанернинг бурчак остидаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 5-иловаси 1-расмидаги график асосида аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— камарларнинг ички қирраси даражасида эгилишидан ҳосил бўладиган девордаги нормал зўриқиш;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— камарларнинг ички қирраси даражасида девордаги уринма зўриқиш;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — боғлиқликдан аниқланадиган бурчак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(58)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Элемент ўқига нисбатан ташқи қатламларнинг толалари жойлашиши бўйича девор устуворлигини қия ва нормал зўриқишлар таъсирига текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(59)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— токчаларнинг ички қирралари орасидаги девор баландлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
девор қалинлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Мазкур ШНҚнинг 60-формуласига мувофиқ ҳисоблаш қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(60)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— деворнинг ҳисобий баландлиги, қовурғалар орасидаги масофа 
бўлганда тенг ва 
бўлганда тенг деб қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Фанер деворининг ташқи толалари элемент ўқига нисбатан кўндаланг жойлашганда, устуворликни текшириш фақат қия зўриқишларнинг таъсири учун ушбу ШНҚнинг 60-формуласи бўйича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(61)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолат бўйича ёғоч конструкция элементларини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Ёғоч конструкциялар ёки уларнинг алоҳида элементларининг деформацияларини силжиш ва эзилишни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Юк кўтариш қобилиятидан тўлиқ фойдаланилган ҳолда сиқилган бирикмалар деформацияларининг миқдори ушбу ШНҚнинг 17-жадвалидан ва тўлиқ бўлмаган ҳолатда бирикмага таъсир қилувчи кучга мос ҳолда олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Сиқилган бирикмаларнинг деформация миқдори иш шароитлари 
ва коэффициентларга бўлиниши керак
ва коэффициентларга бўлиниши керакHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 17-жадвал |
Бирикма тури | Бирикма деформацияси, mm |
Бирикмалар: | |
Олд томони ўйилган ва кўндаланг кесилган жойларидаги | 1.5 |
Кўндаланг толалар туташган жойларидаги | 3.0 |
Барча турдаги нагеллар асосидаги | 2.0 |
Металл тишли пластинкали (МТП) | 1.5 |
Елимланган перпендикуляр бирлашган текислик стерженларидаги | 1.5 |
Қия елимланган стерженлардаги | 0,5 |
Елимланган бирикмалар | 0,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Конструкция элементларининг эгилишлари ва силжишлари ҚМҚ 2.01.07-96да белгиланган чегарадан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Эгилувчи элементларнинг эгилиш даражаси кўндаланг кесимнинг инерция моменти орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Таркибидаги кесимлар учун инерция моменти сиқилган бирикмалар силжишини ҳисобга олган ҳолда ушбу ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилган 
коэффициентига кўпайтирилиши зарур.
коэффициентига кўпайтирилиши зарур.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Шарнирли-таянган ва консолли эгилувчи элеменларнинг доимий ва ўзгарувчан кесимларнинг 
эгилувчанлиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
эгилувчанлиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(62)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— силжиш деформацияларини ҳисобга олмаган ҳолда баландликдаги доимий кесимдаги балканинг эгилиши;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кесимнинг энг катта баландлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — балка оралиғи;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кесим баландлигининг ўзгарувчанлиги таъсирини ҳисобга оладиган коэффициенти, балканинг доимий кесими учун 1 га тенг деб қабул қилинади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кўндаланг кучнинг силжиш деформациясига таъсирини ҳисобга оладиган коэффициент.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Балканинг асосий ҳисобий схемалари учун ва коэффициентларининг қийматлари ушбу ШНҚнинг 6-иловасидаги 4-жадвалда келтирилган.
ва коэффициентларининг қийматлари ушбу ШНҚнинг 6-иловасидаги 4-жадвалда келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Ёғоч билан фанердан тайёрланган елимланган элементларнинг эгилишини аниқлашда, кесимнинг бикрлиги 
тенг деб қабул қилиниши лозим.
тенг деб қабул қилиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Эгилишни аниқлашда плита ва панел қопламаларининг ҳисобий эни мазкур ШНҚнинг 126-банди талабларига мувофиқ олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Сиқилишдаги эгилувчан шарнирли-таянган симметрик юкланган элементлар ва консол элементларининг эгилиши қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(63)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эгилиш мазкур ШНҚнинг 62-формуласига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— коэффициент ушбу ШНҚнинг 39-формуласига асосан аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Ёғоч конструкция элементларининг бирикмаларини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Бирикма (боғлама)га таъсир қилувчи куч бирикманинг (боғламанинг) ҳисобий юк кўтариш қобилиятидан ошмаслиги керак.
ҳисобий юк кўтариш қобилиятидан ошмаслиги керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Эзилишга ва ёрилишга ишлайдиган бирикмаларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти қуйидаги формулалар билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғочнинг эзилиш шартидан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғочнинг ёрилиш шартидан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(65)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий эзилиш юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий ёрилиш юзаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғочнинг толалар йўналиши бўйича бурчак остида эзилишга қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур ШНҚнинг 136-бандига мувофиқ аниқланадиган ёғочнинг толалар бўйлаб ёрилишдаги юзасининг ўртача ҳисобий қаршилиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Ёғочнинг ёрилишдаги юзасининг ўртача ҳисобий қаршилиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(66)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ёғочнинг толалар бўйлаб ёрилишига (максимал зўриқиш бўйича ҳисобланган) ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёрилиш текислигининг ҳисобий узунлиги, элементда 10 дан ортиқ бўлмаган ўйилган чуқурликлар қабул қилганда;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёрилиш кучи елкаси, бириктирилган элементлар орасидаги бўшлиқ бўлмаган ҳолатда симметрик бўлмаган ўйиқли элементларни ҳисоблашда 
қабул қилинганда (ушбу ШНҚнинг 6 а,б - расмида кўрсатилган схема)ларда симметрик ўйиқли бирикмаларнинг симметрик юкланган элементларни ҳисоблашда 
( — элементнинг кесимининг тўлиқ баландлиги) қабул қилинган;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Ушбу ШНҚнинг 6г-расмида келтирилган схема бўйича ишлайдиган бирикмаларни ҳисоблашда коэффициент 
= 0,25 га тенг қилиб олинади ва 6в-расмида келтирилган схема бўйича ишлайдиган бирикмаларни ҳисоблашда 
га тенг қилиб олинади (агар ёрилиш текисликлари бўйлаб сиқилиш таъминланса).
= 0,25 га тенг қилиб олинади ва 6в-расмида келтирилган схема бўйича ишлайдиган бирикмаларни ҳисоблашда га тенг қилиб олинади (агар ёрилиш текисликлари бўйлаб сиқилиш таъминланса).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. 
нисбат 3 дан кам бўлмаслиги керак.
нисбат 3 дан кам бўлмаслиги керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-расм. Элемент бирикмаларидаги ўйиқлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — симметрик бўлмаган, б — симметрик, в, г — бирикмаларнинг ёрилиш схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Елимли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Конструкцияларни ҳисоблашда елимли бирикмалар сиқилмаган бирикмалар сифатида кўриб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Елимли бирикмалардан қуйидагича фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтишли бирикмадаги алоҳида қатламларни бирлаштириш учун мазкур ШНҚнинг 7а-расмида келтирилган схемадан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқатламларнинг баландлиги ва эни бўйлаб бирлаштириш орқали узлуксиз кесимни (пакетни) шакллантиришдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўшни қатламлардаги елимланган қирраларнинг чоклари пакетнинг эни бўйлаб камида бир-бирига нисбатан δ қатлам қалинлигига силжишидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтишли бирикманинг бутун баландлиги бўйлаб бурчак остида бирлаштирилган елимланган пакетларни бириктириш учун мазкур ШНҚнинг 7в-расмида келтирилган схемадан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Бурчак остида боғланган элементларнинг ўқлари орасидаги ички бурчакнинг қиймати 104º дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Ташқи қатлам толалар бўйлаб йўналтирилган фанерлар учун елимланган бирикмадан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Елимланган бирикманинг элементларини бириктирганда камида 10 қалинлигидан кам бўлмаган узунлик қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Элементларда елимланадиган қатламларнинг қалинлиги 33 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Тўғри чизиқли элементларда агар бўйлама тешиклар мавжуд бўлса, қатлам қалинлиги 42 mm гача йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Ёғоч билан фанердан тайёрланган елимланган элементлар эни 100 mm дан катта бўлган тахталарни ва 30 дан 45º гача бурчак остида бирлаштирилган элементларда эни 150 mm дан катта бўлган тахталар қўлланмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Елимланган стерженли бирикмалар мазкур ШНҚнинг 112 — 133-бандларида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-расм. Елимли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — юзасида кўринадиган тишли тирноқ билан узунлиги бўйича алоҳида қатламлар бирлаштирилганда, б — пакетларни шакллантиришда ва юзаси ва қирраси бўйлаб бирлаштирилганда, в — елимланган элементларни тишли тирноқ билан бурчак остида бириктирганда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ёғоч элементларни ўйиб бириктириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Мазкур ШНҚнинг 8-расмида келтирилган схемадаги тугунли бирикмаларда брус ва думалоқ ёғоч элементларни ўйиб бириктириш бир тиш билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Кўндаланг эгилишга синалмайдиган элементларни ўйиб бириктиришда эзиладиган ишчи текислиги, сиқилган элементнинг ўқига перпендикуляр жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар бириктириладиган элемент сиқилишдан ташқари, кўндаланг эгилишга синалса, эзиладиган ишчи текислигида ҳосил бўладиган ўйиқларни ўққа ва кўндаланг кучларга перпендикуляр жойлаштирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Ўйиб бириктириладиган элементлар болт билан маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-расм. Бир тишли ўйиқ билан бирлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Ўйиб бирлаштиришда ушбу ШНҚнинг 7-жадвалининг 5-бандига мувофиқ ёрилишга ҳисобий қаршилиги қабул қилиниши, мазкур ШНҚнинг 6-иловасидаги 2 ва 3-жадваллардаги талабларига мувофиқ ёғоч ёрилишига ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Ўйиб бирлаштириш текислигининг узунлиги 1,5 h дан кам бўлмаслиги, бу ерда ўйиладиган элементнинг кесимининг умумий баландлиги.
ўйиладиган элементнинг кесимининг умумий баландлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Конструкциянинг оралиқ тугунларидаги ўйиқ чуқурлиги 
дан ва бошқа ҳолларда 
дан, брусдаги ўйиқларнинг чуқурлиги 2 cm дан кам, думалоқ ёғочда эса камида 3 cm дан кам бўлмаслиги керак.
дан ва бошқа ҳолларда дан, брусдаги ўйиқларнинг чуқурлиги 2 cm дан кам, думалоқ ёғочда эса камида 3 cm дан кам бўлмаслиги керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Ушбу ШНҚнинг 8-расмида келтирилган схемадаги бир тиш билан ўйиб бирлаштириш ҳисоби эзилиш текислиги бўйлаб амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Ёғочни эзилиш бурчаги α ни эзилиш кучининг йўналишлари ва эзилган элементнинг толалари орасидаги бурчакка тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Ўйиб бириктириш учун ёғочни толаларга бурчак остида эзишга ҳисобий қаршилиги эзилиш юзасининг ўлчамидан қатъи назар ушбу ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Цилиндрсимон нагелли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Цилиндрсимон нагелларга бирикмалардаги силжишга ишлайдиган болтлар, тиргаклар, нагеллар, шуруплар, бурама михлар киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Бурчакдаги йўналтирилган михлар ва нагеллар томонидан узатиладиган кучларнинг қарағай ва арча бирикмаларидаги (ушбу ШНҚнинг 9-расмида келтирилган) битта бирлаштирилган чок учун цилиндрсимон нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти мазкур ШНҚнинг 18-жадвалидан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Цилиндрсимон нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 18-жадвалига мувофиқ белгиланиши ҳамда 93-банднинг талабларини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-расм. Нагелли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — симметрик, б — носимметрик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 18-жадвал | |
Бирикиш схемаси | Бирикманинг зўриқиш ҳолати | Битта бириккан чок учун ҳисобий юк кўтариш қобилияти | |
мих, пўлат, алюминий, шиша толали нагел | эман нагел | ||
1. Симметрик бирикмалар (9 а-расм) | ўрта элементларнинг эзилиши |
|
|
четки элементларнинг эзилиши |
|
| |
2. Симметрик бўлмаган бирикмалар (9 б-расм) | тенг қалинликдаги барча элементларнинг эзилиши ҳамда қалинроқ элементлардаги битта кесилган бирикмаларнинг эзилиши |
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
3. Симметрик ва симметрик бўлмаган бирикмалар | михнинг эгилиши |
дан кўп бўлмаган | - |
С235 пўлатдан тайёрланган нагел ва А240 арматуранинг эгилиши ( |
дан кўп бўлмаган | - | |
Д16-Т алюминий қотишмасидан тайёрланган нагелнинг эгилиши |
дан кўп бўлмаган
| - | |
АГ-4C шиша пластикдан тайёрланган нагелнинг эгилиши |
дан кўп бўлмаган
| - | |
ёғоч қатламли пластикдан тайёрланган нагелнинг эгилиши |
дан кўп бўлмаган
| - | |
эман нагелнинг эгилиши | - |
дан кўп бўлмаган
| |
4. Нагеллар билан бикр маҳкамланган металл пластинкали бирикмалар (11 в -расм) | С235 пўлат ва А240 арматура ( |
| - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. — элементларнинг ўртача қалинлиги, шунингдек қалинлиги бўйича тенг ёки бир қирқимли бирикмаларнинг қалинроқ элементлари, четки элементларнинг қалинлиги, бир қирқимли бирикмаларнинг ингичка элементлари, — нагел диаметри, барча ўлчамлар, cm.
— элементларнинг ўртача қалинлиги, шунингдек қалинлиги бўйича тенг ёки бир қирқимли бирикмаларнинг қалинроқ элементлари, четки элементларнинг қалинлиги, бир қирқимли бирикмаларнинг ингичка элементлари, — нагел диаметри, барча ўлчамлар, cm.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Турли қалинликдаги элементларнинг 2 қирқимли симметрик бўлмаган бирикмаларида нагелнинг ҳисобий юк кўтарувчанлиги қуйидагиларни ҳисобга олиб аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэзилиш шартидан нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти оралиқ қийматларда қалинлиги билан элементдаги ўртача ва 
орасидаги қийматлар ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ интерполяция билан;
оралиқ қийматларда қалинлиги билан элементдаги ўртача ва орасидаги қийматлар ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ интерполяция билан;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчетки элементларнинг қалинлиги 
бўлганда нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ четки элементлардаги эзилиш шартидан ни билан алмаштириш орқали;
бўлганда нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ четки элементлардаги эзилиш шартидан ни билан алмаштириш орқали;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнагелнинг эгилиш шартлари бўйича ҳисобий юк кўтариш қобилиятини аниқлашда ушбу жадвалнинг 3-бандидаги чекка элементнинг қалинлиги 
дан кам бўлмаган қийматда.
қалинлиги дан кам бўлмаган қийматда.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Бир қирқимли бирикмаларнинг ингичка элементларида ва симметрик бўлмаган бирикмаларнинг чекка элементларида эзилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилиятини аниқлаш учун 
коэффициентнинг қийматлари 
бўлганда 19-жадвалда келтирилган.
коэффициентнинг қийматлари бўлганда 19-жадвалда келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Чокдаги нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу жадвалдаги формулалар бўйича олинган барча қийматларнинг энг кичигига тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Нагеллар ушбу ШНҚнинг 97 ва 103-бандларига мувофиқ жойлаштирилса, нагел бирикмаларини ёрилишга ҳисоблаш амалга оширилмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Нагел диаметрини , унинг эгилишдаги юк кўтариш қобилиятидан энг тўлиқ фойдаланиш шарти билан аниқлаш зарур.
, унинг эгилишдаги юк кўтариш қобилиятидан энг тўлиқ фойдаланиш шарти билан аниқлаш зарур.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Михдан ташқари симметрик бўлмаган бирикмадаги нагеллар 
сони қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак.
сони қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(67)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ҳисобий куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ушбу жадвалнинг формулалари бўйича топилган энг кичик ҳисобий юк кўтариш қобилияти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — битта нагелнинг ҳисобланган чоклари сони.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Бирикмаларда нагеллар сони 2 дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Михнинг диаметрига тенг диаметрли олдиндан бурғиланган тешикларга ўрнатилган михлар учун эгилишдаги юк кўтариш қобилияти C235 пўлатдан тайёрланган нагеллар каби аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 19-жадвал | ||||||
Нагел тури |
| ||||||
0,35 | 0,5 | 0,6 | 0,7 | 0,8 | 0,9 | 1 | |
Мих, пўлат, алюминий ва шиша пластик нагел | 0,8 (80) | 0,58 (58) | 0,48 (48) | 0,43 (43) | 0,39 (39) | 0,37 (37) | 0,35 (35) |
Эман нагел | 0,5 (50) | 0,5 (50) | 0,44 (44) | 0,38 (38) | 0,32 (32) | 0,26 (6) | 0,2 (20) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Махражда kgf учун қийматлари келтирилган.
kgf учун қийматлари келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Нагел томонидан узатиладиган куч толаларга бурчак остида йўналтирилганда цилиндрсимон нагелларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 90-бандига мувофиқ кўпайтириш йўли орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу ШНҚнинг 20-жадвалида келтирилган коэффициент бўйича нагел ўрнатиладиган жойдаги ёғочни эзилишга ҳисоблашда (четки элементларда ишлайдиган нагеллар учун ҳисоблаш амалга оширилмайди);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
миқдори бўйича нагелнинг эгилишини ҳисоблаш учун, бурчакни кўриб чиқилаётган чокка бириктирилган элементларнинг нагели томонидан катта бурчакларига тенг қабул қилинишида (четки элементларда ишлайдиган нагелар учун амалга оширилмайди);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
миқдори бўйича ёғочнинг четки элементларида ишлайдиган нагелларни эгилишга ҳисоблаш.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 20-жадвал | ||||
Бурчак, градус |
| ||||
пўлат, алюминий ва шиша пластик нагеллар диаметри, мм | эман нагеллар учун | ||||
12 | 16 | 20 | 24 | ||
30 | 0,95 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 1 |
60 | 0,75 | 0,7 | 0,65 | 0,6 | 0,8 |
90 | 0,7 | 0,6 5 | 0,55 | 0,5 | 0,7 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Оралиқ бурчаклар учун қиймати интерполяция усули билан аниқланади.
қиймати интерполяция усули билан аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Бурчак остида ишлайдиган энг қалин элементлар учун бир қирқимли бирикмаларни ҳисоблашда коэффициенти қийматини 
бўлганда 0,9 га ва 
бўлганда 0,75 га кўпайтириш керак.
коэффициенти қийматини бўлганда 0,9 га ва бўлганда 0,75 га кўпайтириш керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Цилиндрсимон нагеллар учун нагелдан узатиладиган куч толаларга бурчак остида йўналтирилганда, ёғочдаги кўндаланг толалар чўзувчи куч таъсирида ёғоч элементларининг 
ёрилиш эҳтимолини ҳисобга олиши керак.
ёрилиш эҳтимолини ҳисобга олиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Ёғоч элементни кўндаланг толаларини чўзувчи куч ушбу ШНҚнинг 10 а — расмида келтирилган схема қуйидагича ҳисобга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(68)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва 
— бирикманинг ҳар томонига силжитувчи кучлар;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— нагел бирикма таъсирида кўндаланг толалар бўйлаб ёрилиш учун ёғочнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, N қуйидаги 69-формулага мувофиқ ҳисобланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(69)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,95 N аниқликдаги материалнинг норматив мустаҳкамлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — юкнинг давомийлиги режимига мос келадиган узоқ муддатли мустаҳкамлик коэффициенти (ушбу ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — меҳнат шароитлари коэффициентларининг ҳосиласи ушбу ШНҚнинг 21-бандига мувофиқ аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚнинг 3-формуласи бўйича учун 0,95 дан 
учун 0,99 аниқликка ўтиш шартидан аниқланадиган материалнинг ишончлилик коэффициенти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Нагел бирикма таъсирида толаларга кўндаланг йўналиш бўйлаб ёрилиш учун ёғочнинг норматив юк кўтариш қобилияти қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(70)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— оралиқнинг ўртасида нагел бирикма таъсирида толаларга кўндаланг йўналиш бўйлаб ёрилиш учун ёғочнинг норматив юк кўтариш қобилияти, чекка бирикмалар учун ва консол балканинг четида 0,5 N коэффициент билан олиниши керак;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— коэффициент қуйидагига тенг қабул қилиниши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнагеллар бикр маҳкамланган пўлат қистирмалар билан бириккан ҳолатлар учун — 1,4;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа нагел бирикмалар учун — 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч элементнинг эни, mm;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғоч элементидаги энг узоқда жойлашган нагел ўртасидан ёғоч элементнинг қиррасигача бўлган масофа, mm;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ёғоч элементнинг баландлиги, mm.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. 
бўлганда чўзувчи кучни ҳисобга олиш шарт эмас, бирикманинг мустаҳкамлиги нагеллар юк кўтариш қобилияти билан белгиланади.
бўлганда чўзувчи кучни ҳисобга олиш шарт эмас, бирикманинг мустаҳкамлиги нагеллар юк кўтариш қобилияти билан белгиланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Ушбу ШНҚнинг 10б-расмида келтирилган схемада четки бирикмалар учун 
қабул қилган ҳолатда ёрилишга қўшимча текшириш ўтказилиши лозим.
қабул қилган ҳолатда ёрилишга қўшимча текшириш ўтказилиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-расм. Ёрилиш ҳисоблаш учун нагелли бирикмалар схемалари а — нагел томонидан узатиладиган куч толаларга бурчак остида йўналтирилганда,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб — чеккалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Юқори ҳароратларда, фақат доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик юкларнинг таъсири остида, бошқа турдаги ёғочдан тайёрланган конструктив элементларнинг бирикмаларида нагелларни ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 31, 90 ва 91-бандларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНагелли бирикмаларни ҳисоблашда ёғочнинг эзилиш ва ёрилиш ҳолатини 
ва 
коэффициентларга кўпайтириш лозим.
ва коэффициентларга кўпайтириш лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг 94-бандига мувофиқ нагелнинг эгилиш ҳолатидан келиб чиққан ҳолда, уни бирикмаларни ҳисоблашда бу коэффициентларнинг квадрат илдизларига ва 
коэффициентига кўпайтириш керак.
коэффициентига кўпайтириш керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Пўлатдан тайёрланган цилиндрсимон нагелларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти эгилишга ҳисобланганда вақтинчалик чўзилишдаги қаршилигига 
МPа қуйидаги коэффициентга кўпайтирилиши лозим:
МPа қуйидаги коэффициентга кўпайтирилиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(71)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда, 
— пўлатнинг ҳисобий қаршилиги, чўзилишдаги вақтинчалик қаршилиги, МPa.
— пўлатнинг ҳисобий қаршилиги, чўзилишдаги вақтинчалик қаршилиги, МPa.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Болтли ёки кўринмайдиган цилиндрсимон нагелдаги пўлат тўшама ва қистирмали нагелли бирикмалар ушбу ШНҚнинг 11, 12-расмларида келтирилган нагелларнинг зарур зич жойлашишини таъминланган ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. Кўринмайдиган пўлат цилиндрсимон нагеллар ўрнатилганда камида 5 та нагел диаметрига эга чуқурликда ёғочнинг кесилган жойига ва камида 12,5 нагел диаметрига эга чуқурликда ёғочнинг чеккасидаги кесилган жойига кириши ҳамда охирги ҳолатда тешик диаметри нагел диаметридан 0,5 mm кичикроқ бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Пўлат тўшама ва қистирмаларда нагелли бирикмалар мазкур ШНҚнинг 90 — 92-бандларининг талабларига мувофиқ ҳисобланиши, бунда ушбу ШНҚнинг 18-жадвалидаги 3-бандда келтирилган эгилиш шартидан нагелнинг юк кўтариш қобилиятининг энг катта қиймати қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Пўлат тўшама ва қистирма ШНҚ 2.03.05-23га мувофиқ заифлаштирилган қисми бўйлаб чўзилишга ҳамда нагеллар остида эзилишга текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-расм. Тўшамали нагел бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — болт ва тиргакларда, б — кўринмайдиган цилиндрсимон нагелларда, в — елимланган элементнинг четида ўрнатилган кўринмайдиган цилиндрсимон нагелларда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-расм. Қистирмали нагел бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — нагелларда, б — нагеллар ва тиргакларда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Бир материалдан, бироқ ҳар хил диаметрли цилиндрсимон нагеллардаги бирикманинг юк кўтариш қобилияти барча нагелларнинг юк кўтариш қобилиятларининг йиғиндиси сифатида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Чўзилган бирикмаларда 0,9 дан камайтириш коэффициентини киритилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Ушбу ШНҚнинг 13-расмида келтирилган схемасида ёғоч толалари бўйлаб 
, толаларига кўндаланг йўналиш бўйлаб 
ва элементнинг четидан 
цилиндрсимон нагелларнинг ўқларигача масофа қуйидагидан кам бўлмаган ҳолатда қабул қилиниши керак:
, толаларига кўндаланг йўналиш бўйлаб ва элементнинг четидан цилиндрсимон нагелларнинг ўқларигача масофа қуйидагидан кам бўлмаган ҳолатда қабул қилиниши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўлат нагеллар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалюмин ва шиша пластик нагеллар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэман нагеллар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Ушбу ШНҚнинг 12-расмида келтирилган схемадаги пакетнинг қалинлиги 
дан кам бўлса ва елимланган элементлар, шунингдек қатламли елимланган шпон учун нагелларни елимланган чокларга перпендикуляр жойлашуви билан қуйидагиларни қабул қилиш керак:
қалинлиги дан кам бўлса ва елимланган элементлар, шунингдек қатламли елимланган шпон учун нагелларни елимланган чокларга перпендикуляр жойлашуви билан қуйидагиларни қабул қилиш керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўлат, алюмин ва шиша пластик нагеллар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэман нагеллар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Четки арматурасиз ўрнатилган пўлат нагелларнинг жойлашиши мазкур ШНҚ нинг 13в-расмига мувофиқ, четига арматурали ўрнатилган нагелларнинг жойлашиши 13г-расмга асосан олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Бутун ёғоч конструкцияларнинг чўзилган тугунларидаги нагеллар 2 ёки 4 бўйлама қаторга жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Думалоқ ёғочдан тайёрланган конструкцияларда нагеллар ўқлари орасидаги масофани толалар бўйлаб 
ва толаларига кўндаланг йўналиш бўйлаб 
2 қаторга жойлаштиришга йўл қўйилади
ва толаларига кўндаланг йўналиш бўйлаб 2 қаторга жойлаштиришга йўл қўйиладиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ 1 ва 2а функционал синфдаги бино ва иншоотлардаги четки нагел бирикмалари ушбу ШНҚнинг 13г-расмида келтирилганидек, елимланган стерженлар ёки винтлар билан бутун узунлиги бўйлаб резьба билан қотириладиган арматура ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Михнинг учини қисишнинг ҳисобий узунлигини аниқлашда михнинг ўткир қисми 
узунлигини ҳисобга олинмаслиги, бириктирилган элементлар орасидаги ҳар бир чок учун мих узунлиги 2 mm га камайтирилиб олиниши лозим.
узунлигини ҳисобга олинмаслиги, бириктирилган элементлар орасидаги ҳар бир чок учун мих узунлиги 2 mm га камайтирилиб олиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар мих учининг ҳисобий сиқилган узунлиги дан кичик бўлса, унинг ёнидаги чокдаги ишини ҳисобга олмаслик керак.
дан кичик бўлса, унинг ёнидаги чокдаги ишини ҳисобга олмаслик керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Мих пакетдан чиқиб турса ушбу ШНҚнинг 14-расмида келтирилган схемада четки элементнинг ҳисобий қалинлигини га камайтирилиши лозим.
га камайтирилиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Михларнинг диаметри қоқиладиган элементларнинг 0,25 қалинлигидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Ёғоч толалари бўйлаб михларнинг ўқлари орасидаги масофа камида қуйидагидек қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тешилган элементнинг 
қалинлигида;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тешилган элементнинг 
қалинлигида.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Энг кичик оралиқ қалинликлар учун масофа интерполяция усули билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Қалинлигидан қатъи назар, тешилмаган элементлар учун мих ўқлари орасидаги масофа 
га тенг бўлиши лозим.
га тенг бўлиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Ёғоч толалари бўйлаб михдан юкланган элементнинг четки қисмигача бўлган масофани камида олиш керак, юкланмаганлар учун - 
дан кам бўлмаслиги керак
олиш керак, юкланмаганлар учун - дан кам бўлмаслиги керакHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Ёғоч толаларига кўндаланг йўналишда бир қатор жойлашган мих ўқлари орасидаги масофа 
дан кам бўлмаслиги лозим.
дан кам бўлмаслиги лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Ушбу ШНҚнинг 15-расмида келтирилган схемада шахмат тартибида ёки қаторлар 
бурчакда жойлаштирилганда масофа 
гача камайишига йўл қўйилади.
бурчакда жойлаштирилганда масофа гача камайишига йўл қўйилади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-расм. Нагелларнинг жойлашиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — тўғри чизиқ, б — шахмат шаклида,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв — четки қисми кучайтирилмай ўрнатилган,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг — четки қисми арматура билан кучайтирилган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-расм. Қисилган мих учининг ҳисобий узунлигини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Ольха (бужун), тоғтерак ва терак элементларидаги ёғоч толалари бўйлаб михлар орасидаги масофа келтирилганларга нисбатан 50 фоизга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-расм. Михларни қия қаторларда жойлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Диаметри 6 mm дан ортиқ бўлган михлар, тилоғоч ва музлатилган ёғочларга, шунингдек қалинлиги 
дан кам ёғоч элементига олдиндан 
диаметрдаги бурғилаб тайёрланган тешикларга михлар қоқилиши лозим.
дан кам ёғоч элементига олдиндан диаметрдаги бурғилаб тайёрланган тешикларга михлар қоқилиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Диаметри михнинг диаметрига тенг бўлган олдиндан бурғилаб тайёрланган тешикларга қоқилган михлар, нагеллар каби ҳисобланиши, михнинг ўқлари орасидаги минимал масофалар нагеллар каби қабул қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Силжишга ишловчи шуруп, бурама мих ва катта винтларни нагеллар сифатида фойдаланилганда уларнинг ўқлари орасидаги масофалар пўлат цилиндрсимон нагеллар каби мазкур ШНҚнинг 95-бандига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Михли ва бурама михли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Ёғоч толаларига кўндаланг ҳамда бир томонга йўналган шпондан тайёрланган ёғочга қоқилган битта силлиқ михни суғуриб олишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти 
, МN (kgf) қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
, МN (kgf) қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(72)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— михни суғуришдаги ҳисобий қаршилиги, А юкланиш режими учун, ҳаводаги қуруқ ёғоч учун 0,45 МPа (4,5 kgf/cm2), нам конструкциялар учун эса 0,15 МPа (1,5 kgf/cm2 ) қабул қилиниши;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мих диаметри, m (cm);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — михни суғуришга қаршилик кўрсатадиган қисиб қўйилган қисмининг ҳисобий узунлиги, m (cm) мазкур ШНҚнинг 101-бандига мувофиқ аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. Элементнинг бўйлама қиррасидан четки мих қаторигача бўлган масофа камида қабул қилиниши керак.
камида қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. Бужун, тоғтерак ва терак элементларидаги ёғоч толалари бўйлаб михлар орасидаги масофа келтирилганларга нисбатан 50 фоизга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. Юқори намлик ёки ҳарорат шароитида ҳамда ҳаводаги қуруқ ёғоч учун қисқа муддатли ёки доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик юкларнинг таъсирининг михларни суғурилишга ҳисобий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилган коэффициентларга кўпайтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. Диаметри 5 mm дан ортиқ бўлган михларни ҳисоблаганда 5 mm диаметр қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Михнинг қисилган қисмининг узунлиги камида бўлиши керак
бўлиши керакHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Михларни суғурилишга, силжишга жойлаштириш ушбу ШНҚнинг 103-бандига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. Мазкур ШНҚнинг 16-расмида келтирилган схемасида мих қия қоқилган ҳолларда юкланган қиррагача бўлган масофа камида бўлиши керак.
бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-расм. Михларни қия қоқиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Мазкур ШНҚнинг 14-иловасида келтирилган параметрлари битта шуруп ёки катта винтнинг суғурилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти
МN (kgf), ёғоч толасига кўндаланг ҳамда бир томонга йўналган шпондан тайёрланган ёғоч элементларини қотириш қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
МN (kgf), ёғоч толасига кўндаланг ҳамда бир томонга йўналган шпондан тайёрланган ёғоч элементларини қотириш қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(73)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— шуруп ёки катта винтнинг суғурилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти ҳаводаги қуруқ ёғоч учун 1,5 МPа (15 kgf/cm2) қабул қилиниши лозим;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуғурилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти мазкур ШНҚнинг 4-жадвали ва 109-бандида келтирилган коэффициентларга кўпайтирилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшурупнинг ташқи резьбали қисми диаметри, m (cm);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — шурупнинг суғурилишга қаршилик кўрсатадиган резьбали қисмининг узунлиги, m (cm);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қиймати мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ қабул қилинади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Мазкур ШНҚнинг 13-расмида келтирилган схемада шурупнинг ўқлари орасидаги масофа камида қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Пластинкасимон нагелли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Эман ёки қайин пластинкасимон нагеллардан, бино элементларини кўтариш жараёнида эгилишга ва эгилиш жараёнида сиқилишга ишлайдиган бирлаштирилган бруслар учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Пластинкасимон нагелли бирикмалар тайёрлаш ва чуқурчаларнинг ўлчамлари ҳамда уларнинг бирлаштирувчи элементлардаги жойлашуви ушбу ШНҚнинг 17-расмида келтирилган схемага мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish205. Пластинкалардаги ёғоч толаларининг йўналиши бирлаштириладиган элементлар текислигига перпендикуляр бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish206. Учдан ортиқ элементларнинг кесим баландлиги бўйича бирлаштиришга ҳамда узунлик бўйича уланган элементдан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish207. Ўлчамлари бўйича мазкур ШНҚнинг 17-расмида келтирилган схемадаги эман ёки қайин пластинкасимон нагелларнинг, арча ва қарағайдан тайёрланган элементнинг бирикмаларидаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти, kN қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(74)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пластинкасимон нагелнинг эни, cm, уни бирлаштирилган элементларнинг эни очиқ пластинкаларда 
ва ёпиқ пластинкаларда 
қабул қилиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ушбу ШНҚнинг 23-бандига мувофиқ аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish208. Элементларни бирлаштиришда бошқа дарахт турларидан фойдаланилганда (ёрувчи зўриқишлар учун) ушбу ШНҚнинг 5-жадвалига мувофиқ тузатиш коэффициенти киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish209. Қисқа муддатли ёки доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик юкларнинг таъсири учун ҳисобланган юқори намлик ёки ҳарорат шароитида конструкциялар учун пластинкасимон нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 9 ва 10-жадвалига мувофиқ тузатиш коэффициентларига кўпайтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-расм. Пластинкасимон нагелли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — очиқ пластинкалардаги, б — ёпиқ пластинкалардаги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Елимланган стерженли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish210. Елимланган стерженлардан қуйидаги ҳолатларда фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтекис ва фазовий конструкция элементларининг туташган тугунларини (таянч тугунларини, ферманинг камар ва панжараларини, арка, рама шарнирларни) ўрнатишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиғма, тарангланувчи, сиқилган, чўзилган ҳолатда эгилувчи элементларнинг (тўсинлар, аркалар, фермалар, рамалар, маҳкамланган устунлар, бикр боғлар, гумбазлар, қуббалар) бикр мустаҳкам чокларини ҳосил қилишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурли йўналишлардаги зўриқишларни қабул қилувчи ўрнатилган қисмларни анкер билан маҳкамлашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаянчларда ва юк қўйилган жойларда толаларга кўндаланг ва бурчак остидаги нормал сиқувчи кучларни қабул қилишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсилжиш кучларини қабул қилувчи тугун бирикмаларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishелимланган ёғоч конструкциянинг таянч ёнидаги жойларида ва қўйилган катта кучлар атрофида асосий чўзувчи зўриқишларни чеклашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтолаларига кўндаланг ва уринма нормал чўзувчи зўриқишлар таъсир қиладиган конструкциянинг (баланд тўсинларнинг таянчи ёнидаги жойлар, чуқур ўйилган жойлар ёки ўйилганда заифлашган жойлар, эгри чизиқли ўқи бўлган эгилувчи элементлар ва бошқа) қисмларини юк кўтарилиш қобилиятини оширишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўндаланг кесими 2 ёки ундан ортиқ элементлардан иборат бўлган елимланган ёғоч конструкцияларни бириктиришда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч конструкция таркибидаги силжишга қарши боғлар сифатида елимланган стерженлар, шунингдек қовурға ва қуйма темир-бетон плиталар кўринишидаги йиғилган ёғоч тўсин конструкцияларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсилжишга қаршилигини ва ишончлилигини ошириш мақсадида, шунингдек жумладан ўзгарувчан ҳароратларда нам шароитда ишлатилганида елимланган ёғоч конструкцияларни кўндаланг ва қия йўналишларда мустаҳкамлашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсилжишга қаршилигини ошириш мақсадида қия йўналишда мустаҳкамлашда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish211. Элементларнинг бирикиш тугунлари ва конструктив схемалари учун ҳар хил зўриқиш деформация ҳолатлари мазкур ШНҚнинг 18-расмида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish212. Толаларга 20° дан кичик бурчак остида елимланган стерженлар, толаларга бурчак остида елимланган толалар бўйлаб 20° ва ундан ортиқ бурчак остида елимланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish213. Толаларга кўндаланг йўналишда елимланган стерженлар, толаларга бурчак остида елимланган стерженларнинг хусусий ҳолатлари ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish214. Стерженларни елимлашда ёғочнинг намлиги (конструкцияларнинг фойдаланиш шароитлари мазкур ШНҚ нинг 2-иловасида келтирилган) 8 фоиздан 14 фоизгача бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish215. Елимланган стерженлар сифатида ўрни тўлдирилган тешиклари бўлган елимланган пакетлар ушбу ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish216. Конструкцияларни елимлашда эпоксид елимидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish217. Атроф-муҳит ҳарорати 35 °C дан юқори бўлса ёки бирикманинг оловбардошлигини ошириш зарур бўлганда, 60 °C ва ундан юқори ҳароратда шиша ҳолатига ўтадиган махсус таркибидаги эпоксид елимни ишлатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish218. Стерженларни елимлаш учун бошқа маркадаги елим ва тўлдирувчилардан фойдаланиш зарурияти вужудга келганда уларнинг физик-механик хусусиятлари синов натижалари билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish219. Стерженларни елимлаш ва унинг сифатини назорат қилиш мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220. Ёғочдаги тешикнинг диаметри елимланадиган А300-А600 синфидаги арматурани диаметридан 4 — 6 mm ва А240 синфидаги арматура, думалоқ пўлат ҳамда шиша пластик стерженлар диаметридан 2 mm дан ошиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-расм. Қия елимланган стержень бирикмаларига мисоллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА — ҳисобий юкнинг таянч реакцияси, а — таркибий элементларнинг бирикмалари шаклида, б — елимланган тўсиннинг силжишга қаршилигини ошириш, в — ўрнатилган қисмларни маҳкамлаш учун, г, д — конструкциянинг таянч ва бошқа тугунларида, е — кесими < 500 ва > 600 бўлган элементларнинг симметрик универсал бикр бирикмасининг схемаси, ж — чўзилган элементлар учун, з — полимер бетон билан сиқилган бирикмалар учун, и — кўпбурчак элементлар учун, носимметрик схема (рама карнизи), к — устунларни маҳкамлаш тугуни учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Толалар бўйича елимланган стерженли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish221. Ушбу ШНҚ нинг 19-расмида келтирилган схемасидаги стерженлар, 2 та стержень диаметри чуқурликда, бироқ 25 mm дан кам бўлмаган думалоқ тешикларга ёки ён қиррадаги тўғри бурчакли тешиклар елимланиши лозим.
диаметри чуқурликда, бироқ 25 mm дан кам бўлмаган думалоқ тешикларга ёки ён қиррадаги тўғри бурчакли тешиклар елимланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-расм. Толалар бўйлаб елимланган даврий профилли арматурани бирикмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — цилиндрсимон тешикларга, б — фрезаланган ўйиқлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish222. Қарағай ва арча ёғочидан тайёрланган конструкциянинг толалар бўйлаб чўзилувчи ва сиқилувчи элементлари бирикмаларига елимланган стерженнинг суғурилишга ва эзилишига ҳисобий юк кўтарувчанлиги, , МN (kgf) қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
, МN (kgf) қуйидаги формула билан аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(75)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ушбу ШНҚнинг 7-жадвали 5-банди бўйича аниқланадиган ёғочнинг ёрилишга қарши ҳисобий қаршилиги, МPа (kgf/cm2);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тешик диаметри, m (cm);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженнинг ўрнатилган қисми узунлиги, m (cm), уни дан кам бўлмаган ва 
дан кўп бўлмаган қийматларни ҳисоблаш усули билан қабул қилиш керак;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур ШНҚнинг 76-формуласи орқали аниқланадиган стерженнинг ўрнатиш қисми узунлигига боғлиқ силжиш зўриқишларининг текис бўлмаган тақсимланишини ҳисобга оладиган коэффициент:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(76)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур ШНҚнинг 23-бандига мувофиқ қабул қилинади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish223. Толалар бўйлаб суғурилишга ёки эзилишга ишлайдиган елимланган стерженлар ўқлари орасидаги масофанинг камида 
қийматини, ташқи қирраларгача бўлиши камида 
қийматни қабул қилиш лозим.
қийматини, ташқи қирраларгача бўлиши камида қийматни қабул қилиш лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Толаларга бурчак остида елимланган стерженли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish224. Елимланган ёғоч конструкцияларнинг бирикмалари толаларга бурчак остида елимланган стерженнинг суғурилишига ёки эзилишига ҳисобий юк кўтариш қобилияти , МN қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
, МN қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(77)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — елимланган стерженни суғуриш ёки эзиш учун ёғочнинг ҳисобий қаршилиги, МPа, 6,8 МPа га тенг қабул қилинади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тешик диаметри, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — стерженнинг ҳисобий узунлиги, mHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(78)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ўрнатилган қисмнинг узунлиги, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— пайвандлаш пайтида елимланган қатлам мустаҳкамлигининг камайиш мумкин бўлган чуқурлик; пайвандланмаган стерженлар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — елимланган стерженнинг диаметри, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚнинг 79-формуласига мувофиқ аниқланадиган стержень ўрнатилган қисмининг узунлигига боғлиқ эзилиш зўриқишларининг текис бўлмаган тақсимланишини ҳисобга оладиган коэффициент:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish (79)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— стерженларни ўрнатиш жойида толалар бўйлаб нормал зўриқиш ишорасига боғлиқ коэффициент;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий қаршиликнинг стержень диаметрига боғлиқлигини ҳисобга оладиган коэффициент:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(80)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— стержень кесимининг юзаси, m2 ;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
стержень материалининг ҳисобий қаршилиги, МPа.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish225. Конструкция элементининг ёғоч толалари бўйлаб стерженларга чўзувчи майдонида таъсир қилувчи суғурилишга қаршилиги коэффициент қиймати қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши лозим:
коэффициент қиймати қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(81)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда 
максимал чўзувчи зўриқишлар, МPа;
максимал чўзувчи зўриқишлар, МPа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилган ҳудудда ишлаганда ҳамда эзилишга ишлайдиган стерженлар учун, 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish226. Пакетнинг ён қирраларидан стержень ўқигача минимал масофа 
ва камида 30 mm олиниши, пакетнинг эни бўйлаб стерженларнинг ўқлари орасида масофа камида бўлиши, пакетнинг толалар бўйлаб стержень ўқигача камида 100 mm, стерженлар бурчаги ва толалар йўналиши бўйича толалар бўйлаб стержень орасида 30° камида 
30° дан 60° гача бўлганда, 
60° дан юқори бўлганда эса 
қийматлари қабул қилиниши керак.
ва камида 30 mm олиниши, пакетнинг эни бўйлаб стерженларнинг ўқлари орасида масофа камида бўлиши, пакетнинг толалар бўйлаб стержень ўқигача камида 100 mm, стерженлар бурчаги ва толалар йўналиши бўйича толалар бўйлаб стержень орасида 30° камида 30° дан 60° гача бўлганда, 60° дан юқори бўлганда эса қийматлари қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish227. Конструкцияларнинг бикр боғланиш қисмларини ўрнатишда стерженларнинг қия елимланган 2 турдаги бирикмалардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish228. V шаклидаги анкерлар универсал бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish229. Чўзилган бирикма жойларида суғурилишга қаршилик кўрсатадиган бир йўналишдаги қия елимланган стерженлардаги чўзувчи куч парчаланиши натижасида, сиқувчи кучларни ёғочга узатувчи пўлат пластинкаларга пайвандлаб бириктирилган стерженларни қўллашга йўл қўйилади ҳамда бундай тугунларда қия стерженларнинг эзилишга (сиқилишга) ишлашига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish230. V шаклидаги анкерларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, елимланган анкер стерженларининг ҳисобий юк кўтариш қобилиятидан келиб чиққан ҳолда мазкур ШНҚнинг 74-формуласига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish231. Анкернинг ҳар бир тармоғидаги кучлар, ташқи юкдан тармоқ йўналишларига узатилаётган кучларни парчалаш орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish232. Анкер тармоқлари орасидаги ички бурчак 45° дан 120° гача қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish233. Силжишга қарши ишлайдиган бирикмаларда, бирлаштириладиган қисмлар орасида юқори зичлик мавжуд бўлганда, (ушбу ШНҚнинг 119-бандида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно) қия елимланган боғларнинг юк кўтариш қобилияти 
, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(82)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚ нинг 117-бандига мувофиқ стерженнинг суғурилишга қаршилик кўрсатадиган юк кўтариш қобилияти аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — елимланган бирикманинг силжиш текислигига нисбатан қиялик бурчаги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish234. Боғланган қисмлар орасида юқори зичлик бўлмаса, юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 82-формуласига мувофиқ текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish235. Силжишга ишлайдиган бирикмаларда эзилишга (сиқилишга) ишлайдиган қия елимланган элементнинг юк кўтариш қобилияти, суғурилишга (чўзилишга) қаршилик кўрсатадиган ёнида елимланган элементлар ҳамда орасидаги сиқувчи куч бўлмаганда суғурилишга (чўзилишга) қаршилик кўрсатиш қуйидаги 83-формула орқали текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(83)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир стержендаги ҳисобий куч 
таркиби, қия стерженда чўзувчи зўриқиш ҳосил қилувчи куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир стерженнинг чўзилишга мустаҳкамлик шарти бўйича ҳисобий юк кўтариш қобилияти, МN;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— стержень кесими юзаси, m2;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— А300 
МPа ва А400 
МPа учун пўлат арматуранинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қия стерженда эгувчи зўриқиш ҳосил қилувчи 
каби кучларнинг таркибий қисми;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— эгилишга ишлаш шартидан бир чок учун стерженнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, МN қуйидаги ҳолатларда қабул қилинади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўлат қистирма ёки анкер тасма билан елимланган стерженнинг бикр (пайвандланган) бирикмасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish- 
- А300 арматураси учун;
- А300 арматураси учун;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish- 
- А400 арматураси учун;
- А400 арматураси учун;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўлат қистирмали елимланган стерженнинг бикр бўлмаган болтли бирикмасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish- 
- А300 арматураси учун;
- А300 арматураси учун;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish- 
- А400 арматураси учун;
- А400 арматураси учун;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженнинг номинал диаметри, m.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish236. Елимланган стержень ёки анкерлар миқдорини аниқлашда уларнинг биргаликда ишлаш 
коэффициентини ҳисобга олиш лозим:
коэффициентини ҳисобга олиш лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 та анкер ёки 1 қия стерженнинг бир томонидаги бирикиш жойи ва бир қирраси учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2 та анкер ёки 2 та қия стержень учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўпроқ анкер ёки стерженлар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish237. Конструкциянинг бирикиш жойи ва тугунларини лойиҳалашда конструктив схеманинг ўзига хос томонларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish238. Қия елимланган стержень бирикмаларидаги эзилиш қиймати 0,001 mm/kN қабул қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish239. Полимербетон билан тўлдирилган катта оралиқли конструкцияларнинг сиқилган бирикиш жойлари учун монтаж юклари ва кесувчи кучларни қабул қиладиган қия елимланган стерженларни бирикиш жойларининг махсус конструктив ечимлари ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Елимланган пўлат нагелли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish240. Қарағай ва арча элементларнинг бирикмаларидаги 1 чокда ёғочга елимланган даврий профили пўлат арматурадан тайёрланган цилиндрсимон нагелни, 
чуқурликда ўрнатишда кучларнинг толалар йўналиши бўйича А юклаш режими учун силжишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти 
kN мазкур ШНҚнинг 21-жадвалига мувофиқ аниқланиши керак.
чуқурликда ўрнатишда кучларнинг толалар йўналиши бўйича А юклаш режими учун силжишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти kN мазкур ШНҚнинг 21-жадвалига мувофиқ аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish241. нинг максимал қийматлари 
мос келиши лозим (бу ерда стерженнинг номинал диаметри ва ўрнатиш чуқурлигига, cm).
нинг максимал қийматлари мос келиши лозим (бу ерда стерженнинг номинал диаметри ва ўрнатиш чуқурлигига, cm).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish242. Элементларнинг бирикмаларида ёғоч толаларга бурчак остидаги елимланган нагелларнинг юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 91-бандига мувофиқ ҳисобланиши керак.
юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 91-бандига мувофиқ ҳисобланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish243. Елимланган нагелларнинг ўқлари орасидаги масофалар уларни ёғоч толалари бўйлаб жойлаштирилганда камида 
қийматда, толаларга кўндаланг йўналишда эса камида 
қийматда ва элемент четидан камида қийматда қабул қилиниши лозим.
камида қийматда, толаларга кўндаланг йўналишда эса камида қийматда ва элемент четидан камида қийматда қабул қилиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish244. Нагеллар шахмат кўринишида жойлаштирилганда минимал масофа 
қиймати қабул қилиниши керак.
қиймати қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-расм. Елимланган пўлат нагелли бирикмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — шахмат кўринишида жойлашган, б — икки қаторда жойлашган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 21-жадвал |
Бириктириш схемаси | Бирикманинг зўриқиш ҳолати | Бирлаштирилган 1 чок учун ҳисобий юк кўтариш қобилияти |
1. Симметрик бирикмалар | а) ўрта элементлардаги эзилиш |
|
б) четки элементлардаги эзилиш |
| |
2. Симметрик бўлмаган бирикмалар | бир хил қалинликдаги барча элементлардаги ҳамда бир қирқимли бирикманинг қалинроқ элементларидаги эзилиш |
|
|
| |
|
| |
|
| |
3. Симметрик ва симметрик бўлмаган бирикмалар | А300 арматурасидан тайёрланган нагелнинг эгилиши |
|
А400 арматурасидан тайёрланган нагелнинг эгилиши |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Жадвалда қуйидаги белгилар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ўрта элементларнинг қалинлиги, шунингдек бир қирқимли бирикмаларнинг қалинлиги бўйича тенг ёки қалинроқ элементлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — четки элементларнинг қалинлиги, шунингдек бир қирқимли бирикмаларнинг юпқароқ элементлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishелимлаган нагелнинг номинал диаметри;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тешик диаметри; барча ўлчамлар сантиметрда келтирилган.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу ШНҚнинг 133-бандига мувофиқ нагеллар жойлаштириш шартлари бажарилса, нагелли бирикмаларни ёрилишга ҳисоблаш амалга оширилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Ёғоч конструкцияларни лойиҳалаш бўйича талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish245. Ёғоч конструкцияларни лойиҳалашда қуйидагилар таъминланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнг кам чиқиндилар ва йўқотишлар билан ёғочдан фойдаланишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмонтаж ва фойдаланиш жараёнида алоҳида конструкциялар ҳамда бутун бино ёки иншоотнинг устуворлиги ва ўзгармаслик чораларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоловбардошлик ҳамда ёнғин хавфсизлигини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish246. Ёғоч ҳароратининг ўзгариши натижаси ёғоч конструкциялардаги зўриқишлар ва деформациялар, толалар бўйлаб ёғочнинг қуриши ёки шишиши ҳисобга олинмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish247. оралиққа 30 m дан катта эга ёғоч конструкциялар таянчларидан бири қўзғалувчан бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish248. Ёғоч конструкцияларни ҳисоблашда ишқаланиш кучларининг таъсирини ҳисобга олиниши, бунда элементдаги доимий сиқувчи ва динамик куч йўқ бўлган шароитда тизимнинг мувозанати фақат ишқаланиш билан таъминланса, дарахтларнинг ўзаро ишқаланиш коэффициенти қуйидагиларга тенг қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishён сиртлар бўйлаб элемент четларида — 0,3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishён сиртларда — 0,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшқаланиш конструкция ва бирикмаларнинг ишлашига таъсир этса, ишқаланиш коэффициенти 0,6 га тенг қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish249. Арраланган материалларнинг чўзилувчи ва эгилувчи элементлари қирраларининг заифлашишига йўл қўймаслик лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250. Юмалоқ ёғоч материал элементларининг устуворлигини ҳисоблаш, элементнинг ҳисобий узунлиги ўртасида жойлашган кесим бўйича ва мустаҳкамликка ҳисоблаш максимал эгилиш моментига эга бўлган кесим бўйича амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish251. Ёғоч конструкцияларнинг фазовий бикрлиги ва устуворлиги горизонтал ҳамда вертикал боғларни ўрнатиш орқали таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish252. Боғланган блоклар орасидаги масофа 30 m дан ошмаслиги ҳамда 30 m дан катта масофалар ҳисоблаш йўли билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish253. Кўндаланг боғлар юқори камарнинг текислигига ёки юк кўтарувчи конструкцияларнинг юқори қисмига жойлаштирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish254. Фермани боғловчи камарлари сифатида юк кўтарувчи конструкциянинг юқори камарлари ёки барча кесимлари ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish255. Тўғридан-тўғри юк кўтарувчи конструкциялар устига қўйилган профнастил ёки листли материалларнинг тиргак (распор) ва боғлар сифатида ишлатилишини ҳисоблаш йўли билан асослашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish256. Кимёвий зарарли муҳитга эга бўлган биноларда профнастилни тиргак (распор) ва боғлар сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish257. Конструкция ва прогонлар устига тахтадан тайёрланган тўшамалардан фойдаланилганда фазовий қопламада бикрлик боғларини ўрнатмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish258. Том плиталарининг таянч қисмининг ўлчами камида 5,5 cm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish259. Том плиталарини ҳар томондан сурувчи ва узувчи кучларни қабул қилувчи юк кўтарувчи конструкция тугунларига маҳкамлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish260. Ёғочнинг чўзилган элементлари бирикиш жойлари бир кесимга бирлаштирилиш уларни пўлат цилиндрсимон нагеллар ёки бошқа бирикмалар ёрдамида қистирмалар билан тўсиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish261. Чўзилувчи ёғоч элементларнинг бирикиш жойлари конструкцияси чўзувчи кучларни ўқдан узатилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish262. Турли хил сиқилишга эга бўлган бирикма боғларида, шунингдек ёғоч элементларнинг бир қисми тўғридан-тўғри, оралиқ элементлар ва бириктирувчи боғларда тугун ва туташган жойлар бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish263. Ёғоч конструкция элементларининг тугунларида, бирикиш жойларида ва таянчларда марказлаштирилиши, (элементларнинг эксцентрик бирикмалари ҳисобий кесимига таъсир қилувчи эгилиш моментини камайтирадиган ҳоллар бундан мустасно) эксцентриситет мавжуд бўлганда ҳисобга кўра аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish264. Конструктив элементларнинг тугунлари ва бирикиш жойларидаги болт ёки махсус михлар билан тортиб қўйилиши ҳамда сиқилувчи бирикмалардаги уланган элементлар тортиб қўйилиши ва тугунлар ораси ҳам ёки елимланган стерженлар ёки винтлар ёрдамида бириктирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish265. Болт ёки махсус михлар сони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши, бироқ тугун ёки бирикиш жойида камида иккита бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish266. Цилиндрсимон нагелли бирикмаларда бирикиш жойларининг ҳар бир томонига камида 3 та тортувчи болт қўйилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish267. Тортувчи болтларнинг 
диаметри ҳисоблаш асосида қабул қилиниши, бироқ камида 12 mm бўлиши керак.
диаметри ҳисоблаш асосида қабул қилиниши, бироқ камида 12 mm бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish268. Тортувчи болтларнинг шайбалари ён ўлчамга ёки диаметри камида 
ва қалинлиги камида 
бўлиши лозим.
ва қалинлиги камида бўлиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish269. Бир ёқдан иккинчи ёққа чиққан юк кўтарувчи конструкциядаги ёғоч элементларнинг нетто кўндаланг кесими юзаси камида 50 cm2, симметрик бўлмаган заифлашишда камида 0,5 ва симметрик заифлашишда камида 0,67 брутто умумий кесим юзасига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish270. Сейсмик юклар таъсирига ёғоч конструкцияларни ҳисоблаш ҚМҚ 2.01.03-19га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish271. Бир қаватли катта оралиқли биноларнинг синчларида (24 m дан ортиқ оралиқларда) статик аниқ конструкциялардан фойдаланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish272. Шарнирли тугунларда қўшимча ички кучлар пайдо бўлмасдан уларнинг айланиш имкониятини таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish273. Елимланган ёғоч конструкцияларни лойиҳалашда (масалан, ёғочни елимланган стерженлар билан мустаҳкамлаш) ёғочнинг ёрилишига йўл қўймаслик чораларини кўриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish274. Толалар йўналиши бўйича бурчак остидаги қирқилган қирраларнинг ўзгарувчан кесимларида елимланган конструкциялар учун ёғоч толаларига параллель бўлган юзаларда қўшимча зўриқишлар қуйидаги формулалар орқали аниқланиши керак:
бурчак остидаги қирқилган қирраларнинг ўзгарувчан кесимларида елимланган конструкциялар учун ёғоч толаларига параллель бўлган юзаларда қўшимча зўриқишлар қуйидаги формулалар орқали аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(84)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(85)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёғоч толалари бўйлаб таъсир қилувчи зўриқиш;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қирқим чизиғи ва ёғоч толалари йўналиши орасидаги бурчак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Прогонлар, панжаралар ва тўшамалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish275. Прогонлар, панжаралар, тўшамалар, эгилувчи элементлар мустаҳкамлик ва деформациянинг 2 та чегаравий ҳолати бўйича ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish276. Қаватлар орасидаги ораёпмалар ва куч таъсирида деформацияланиши чегараси учун эгилишдаги максимал қийматлар ҚМҚ 2.01.07-96да келтирилганлардан катта бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish277. Том конструкциясининг остки қисмидаги панжара ва тўшамалар қуйидаги юкларнинг комбинациялари учун мўлжалланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқордан доимий ва вақтинчалик (мустаҳкамлик ва деформация учун ҳисоблаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 kN (100 kgf) қўйилган юкдан доимий ва вақтинчалик, охиргисини ортиқча юк коэффициенти 
га кўпайтиришга.
га кўпайтиришга.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish278. Бутун ёки кесилган тўшамаларда брус ёки тахталарнинг ўқлари орасидаги масофа 150 mm дан кўп бўлмаганда, қўйилган юкдан зўриқиш иккита тахта ёки брусга узатилиши, 150 mm дан катта бўлган масофада битта тахта ёки брусга узатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish279. Икки қатламли тўшама бўлганда (ишчи ва ҳимоя, ишчига бурчак остида йўналтирилган) қўйилган юк ишчи қатламнинг 500 mm эни бўйича тақсимланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21-расм. Қия кесилган тўсиннинг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Бутун ва елимланган ёғоч тўсинлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish280. Тўсинларни мустаҳкамлик, текис шакллар деформациясининг устуворлиги ва эгилиш учун чегаравий ҳолатларининг иккинчи гуруҳи бўйича ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish281. Бутун ёғочнинг эгилувчи элементлари чўзилиш зонасида таянчдаги қирқимнинг 
чуқурлигига қуйидаги шарт бажарилганда йўл қўйилади:
чуқурлигига қуйидаги шарт бажарилганда йўл қўйилади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(86)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ҳисобий зўриқишнинг таянчдаги реакцияси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish ва — кесилмаган элемент кўндаланг кесимининг эни ва баландлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282. Кесилган таянч юзасининг узунлиги кесимнинг баландлигидан катта бўлмаслиги, (ушбу ШНҚнинг 21-расмида келтирилган) кесилган қирқимнинг 
узунлиги камида иккиланган чуқурликда бўлиши керак.
узунлиги кесимнинг баландлигидан катта бўлмаслиги, (ушбу ШНҚнинг 21-расмида келтирилган) кесилган қирқимнинг узунлиги камида иккиланган чуқурликда бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish283. Қирқимни кесишни имкони бўлмаса ёки унинг чуқурлиги дан ошганда кесилган зонани мустаҳкамлаш керак.
дан ошганда кесилган зонани мустаҳкамлаш керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish284. Мустаҳкамлаш кўндаланг (толаларга перпендикуляр) ва қия (толаларга 45° бурчак остида) мазкур ШНҚнинг 22-расмида келтирилган схемасидаги стерженларни елимлаш орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish285. Кўндаланг стерженларнинг узунлиги қуйидаги шарти таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(87)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— стерженнинг ҳисобий узунлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mm (кесиш чуқурлиги, елимланмаган қисми учун 30 mm айрилади).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22-расм. Тўсин четидаги кесилган қисмни мустаҳкамлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish286. Стерженларни ҳисоблаш бутун чўзувчи кучларни кўндаланг елимланган стерженлар қабул қилишини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish287. Қия стерженлар ёрилиш зонасида силжитувчи кучларни қабул қилиши ва таянч қисмидаги уринма зўриқишларни камайтириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish288. Ён томонидаги кесилган қиррадан елимланган стерженларгача бўлган масофа 80 — 120 mm (ўзгарувчан ҳарорат ва намлик шароитларида, очиқ ҳавода фойдаланадиган конструкциялар учун 120 mm) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish289. Иккита кўндаланг елимланган стерженлар учун қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(88)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚнинг 119-бандига мувофиқ 
бўлганда аниқланадиган кўндаланг елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — таянч реакция;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кесилган қисм чуқурлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кесилган қисмни ҳисобга олмаган ҳолатдаги кесим баландлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish290. Қия елимланган стерженлар учун қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(89)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚнинг 119-бандига мувофиқ аниқланадиган елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти, шартли равишда таянч юзаси сатҳини бирлаштирилган чокнинг жойлашуви сифатида қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish291. Шарнир таянчли ва тўғри чизиқли пастки қиррага эга елимланган тўсинларга оралиқнинг 1/200 қисмига тенг қурилиш баландлиги берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish292. Елимланган тўсинларда 2-навли ёғочни бирлаштиришга йўл қўйилади, бунда четки зоналарда 0,17 кўндаланг кесим баландлиги учун юқори навни ишлатиб, унга кўра 
ҳисобий қаршиликлар белгиланиши лозим.
ҳисобий қаршиликлар белгиланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish293. Доимий ёки ўзгарувчан кўндаланг кесим баландлиги бўлган эгилган ҳолатда елимланган тўсинлар (икки нишабли бўлиши ҳам мумкин), юқори қиррасининг мусбат ва манфий эгриликлари 10 фоиздан 20 фоизгача бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай тўсинлардаги таянчлардан бири, оралиқдан қатъи назар, тиргакларда силжитувчи куч пайдо бўлишининг олдини олиш учун қўзғалувчан бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish294. Эгилган ҳолатда елимланган тўсинларни мустаҳкамликка ҳисоблашда, четки тангенциал нормал зўриқишларни текширишдан ташқари ушбу ШНҚнинг 31-банди талабларига мувофиқ, ёғоч толаларига кўндаланг таъсир қилувчи максимал радиал чўзувчи зўриқишларни 
текширилиши керак.
текширилиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish295. Икки нишабли эгилган ҳолатда елимланган тўсинларни 20 фоиздан ортиқ бўлмаган қияликларда қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish296. Ўзгарувчан кесимли бир ва икки нишабли тўсинларда, нишабнинг сиртга параллель бўлган йўналишдаги эгувчи зўриқишларга таъсирини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish297. Ёғоч толали тўсиннинг сиртларидан бирига параллель ва қиялик бурчагига 
бўлган ҳолат ушбу ШНҚнинг 23-расмида келтирилган схемада, сиртга параллель бўлган четки толалардаги эгувчи зўриқишларни мазкур ШНҚнинг 90-формуласига мувофиқ ҳисоблаш керак:
бўлган ҳолат ушбу ШНҚнинг 23-расмида келтирилган схемада, сиртга параллель бўлган четки толалардаги эгувчи зўриқишларни мазкур ШНҚнинг 90-формуласига мувофиқ ҳисоблаш керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(90)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнишабликка эга сиртда — 91-формуласи бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(91)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— толалар йўналишига бурчак остида сиқилган ёғочнинг ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ аниқланади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23-расм. Бир нишабли тўсин
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish298. Текис фанер деворли елимланган тўсиннинг камари вертикал равишда жойлаштирилган (тахтадан) қатламлардан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish299. Қути кесимли тўсиннинг камарларида қатламларни горизонтал жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар камарларнинг баландлиги 100 mm дан ошса, улар деворларнинг ён томонидан горизонтал арраланган жой қолдирилиши назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish300. Тўсиннинг деворлари учун қалинлиги камида 8 mm бўлган сув ўтказмайдиган фанер ёки қатламли елимланган шпонлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Уланган тўсинлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish301. Сиқилувчи боғларга уланган тўсин боғларини ўрнатишдан олдин элементларни эгиш орқали қурилиш баландлиги берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish302. Қурилиш баландлигининг қиймати (тўсиннинг кейинчалик тўғирланишини ҳисобга олмаган ҳолда) қабул қилиш учун ҳисобий зўриқишни, уланган тўсиннинг эгилишига нисбатан бир ярим баравар ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish303. Бруссимон ва елимланган ёғочдан уланган тўсинларни 3 тадан кўп бўлмаган бруслар билан пластинкасимон нагеллар, МТП, қия елимланган стерженлар ёки қия винтлар ёрдамида бириктириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish304. Ёғоч тахталардан тайёрланадиган уланган тўсинлар михлар, шуруплар МТП билан бириктирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish305. Уланган тўсинларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 34 ва 36-бандлардаги мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish306. Уланган тўсинларнинг композит кесимини (қовурғали плиталар) лойиҳалаш ва ҳисоблашда ушбу ШНҚнинг 11-иловасида келтирилган талабларга мувофиқ амалга оширилиши, бунда темир-бетон плиталарга қия елимланган анкерлар билан ёғоч қовурғалар бирлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish307. Қурилиш баландлигига эга ва эга бўлмаган уланган тўсинларнинг эгилиши, кесимли бутун тўсин учун, бироқ тўсиннинг кўндаланг кесими инерция моментига коэффициентини киритиш билан, бир ёки бошқа турдаги бирикмаларнинг эгилувчанлигини ушбу ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилганларни ҳисобга олган ҳолда қурилиш механикасига мувофиқ аниқланиши керак.
коэффициентини киритиш билан, бир ёки бошқа турдаги бирикмаларнинг эгилувчанлигини ушбу ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилганларни ҳисобга олган ҳолда қурилиш механикасига мувофиқ аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish308. Қия елимланган стерженли уланган тўсинлар, уларда чўзувчи кучлар пайдо бўлишини таъминлаган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish309. Стерженлар бирлаштирувчи текисликка 25° дан 50° гача бурчак остида елимланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish310. Қия елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилиятини силжишга боғич ҳолида 
, қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
, қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(92)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚнинг 119-бандига мувофиқ аниқланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish311. Елимланган стерженлар орасидаги масофа (қадам) 
шартни таъминлаши керак:
шартни таъминлаши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(93)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— елимланган боғлар орасидаги қисмнинг бошида ва охиридаги эгилиш моментларининг ҳисобий фарқи;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элементнинг нейтрал ўққа нисбатан кўндаланг кесимининг брутто инерция моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нейтрал ўққа нисбатан уланган элемент тармоғининг статик брутто моменти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish312. Қия елимланган стерженларнинг эгилувчанлигини ҳисобга олган ҳолда тўсиннинг кўндаланг кесимининг инерция моменти коэффициенти 0,9 га тенг қабул қилиниши керак.
коэффициенти 0,9 га тенг қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish313. Композит кесимли тўсинлар уланган бўлиши ва ёғоч қовурғалар, монолит темир-бетон плита ва уларни бир-бирига бирлаштирадиган анкерларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Фермалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish314. Қирқимли ва қирқимсиз камарли фермаларни ҳисоблаш, тугунли бирикмаларнинг сиқилишини ҳисобга олган ҳолда деформацияланиш схемаси бўйича амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish315. Қирқимсиз камарли фермаларда элемент ўқидаги кучлар ва силжишлар шарнирли тугунлар фаразига кўра аниқланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish316. Елимланган конструкциялар юқори ва пастки камарларни эгиш йўли билан тайёрланганда, фермаларни оралиқнинг камида 1/200 қисмига тенг бўлган қурилиш баландлиги билан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish317. Фермаларнинг сиқилган элементлари ҳисобий узунлиги сифатида уларни ферма текислигида устуворликка ҳисоблашда, тугунларнинг марказлари орасидаги масофа, текисликдан уларни текисликка маҳкамлаш нуқталари орасидаги масофа қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish318. Ферманинг панжара элементлари тугунларда марказлаштирилган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish319. Марказлаштирилмаган ферма тугунлари бўлса, элементларда юзага келадиган эгилиш моментларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish320. Фермаларнинг сиқилган камарларининг бирикиш жойларини, ферма текислигидан маҳкамланган чиқиш жойларини тугунларда ёки тугунлар яқинида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish321. Ферма ёғоч конструкциядан йиғилиши ёки металл-ёғочдан тайёрланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish322. Металл-ёғоч фермаларнинг чўзилган пастки камари пўлатдан, панжара қисмлари эса пўлатдан ёки ёғочдан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish323. Мазкур ШНҚнинг 24-расмида келтирилган линзасимон кўринишдаги фермаларда эгиб елимланган камар ёки оддий камарлар мавжуд бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24-расм. Линзасимон фермаларнинг схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish324. Фермани ҳисоблаш қуйидаги хусусиятларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамардаги зўриқиш қирқилмаслик шартидан келиб чиқиб аниқланиши, қия елимланган боғларнинг таянч тугунларида ҳосил бўладиган эгилиш моментларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпанжарадаги кучларни, унинг элементлари камарлар билан туташишидаги шарнирли тугунни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish325. Ушбу ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган 2 ва 3-синфдаги функционал тоифадаги биноларда МТП (ушбу ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ) тугунли бирикмалар билан тахтадан тайёрланган фермалар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish326. Фермалар эни 100 дан 200 mm гача, қалинлиги 40 дан 70 mm гача бўлган нинабаргли ёғочдан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish327. МТП тугунли бирикмалар билан тахтадан тайёрланган фермаларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 9-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Аркалар ва гумбазлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish328. Аркалар ва гумбазлар ушбу ШНҚнинг 35-бандидаги талабларига мувофиқ мустаҳкамликка ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 12-формуласи билан эгрилик текислигидаги устуворликка ҳисобланиши ва элементларнинг ҳисобий узунлиги қабул қилиниши керак:
ҳисобий узунлиги қабул қилиниши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдеформацияланган схема бўйича мустаҳкамликни ҳисоблашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсимметрик юкланган икки шарнирли арка ва гумбазлар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсимметрик юкланган уч шарнирли арка ва гумбазлар учун 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсимметрик қия юкланган икки ва уч шарнирли арка ва гумбазлар учун қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(94)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — ярим арканинг марказий бурчаги, рад;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
арка ёки гумбаз ёйининг тўлиқ узунлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча турдаги юкланишларда калитдаги синиш бурчаги 10º дан катта бўлган уч шарнирли чўққили аркалар учун 
бўлиши керак.
бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish329. Уч шарнирли симметрик бўлмаган юкланган аркани ҳисоблашда ҳисобий узунлик қийматини 
га тенг қабул қилишга йўл қўйилади.
га тенг қабул қилишга йўл қўйилади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭгрилик текислигида устуворликни ҳисоблашда икки ва уч шарнирли арка ҳамда гумбазлар учун бўлиши керак.
бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish330. Уч шарнирли арканинг текис шаклли деформацияланишидаги устуворлигини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 38-бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish331. Арканинг деформацияланган схема бўйича мустаҳкамлиги ва текис шаклли деформацияланишдаги устуворлигини ҳисоблашда ва қийматлари (юкланиш ҳолатини текшириш учун) кесимдаги максимал момент учун қабул қилинади, ёки 
ва 
коэффициентлар эса арканинг асосий кесимида ушбу ШНҚнинг 39-формуласига сиқувчи куч 
қийматини қўйиб аниқлаш керак.
ва қийматлари (юкланиш ҳолатини текшириш учун) кесимдаги максимал момент учун қабул қилинади, ёки ва коэффициентлар эса арканинг асосий кесимида ушбу ШНҚнинг 39-формуласига сиқувчи куч қийматини қўйиб аниқлаш керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish332. Арканинг эгрилик текислигидаги устуворлигини ҳисоблаш сиқувчи куч учун мазкур ШНҚнинг 12-формуласига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
сиқувчи куч учун мазкур ШНҚнинг 12-формуласига мувофиқ амалга оширилиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Рамалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish333. Уч шарнирли рама элементларининг мустаҳкамлигини уларнинг текислигида ҳисоблаш, ўқ чизиғи бўйлаб ярим рама узунлигига тенг бўлган сиқилиш жараёнида эгиладиган элементларнинг ҳисобий узунликларини аниқлаш талабларига мувофиқ бажаришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish334. Ташқи контур бўйлаб маҳкамланган уч шарнирли рамаларнинг текис шаклли деформацияланишидаги устуворлигини ушбу ШНҚнинг 38-банддаги формулалар бўйича текширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри чизиқли элементлардан тайёрланган рамалар учун ригель ва устун ўқлари орасидаги бурчак 130º дан катта бўлса, эгиб елимланган рамалар учун элементнинг ҳисобий узунлиги ўқ чизиғи бўйлаб ярим рама узунлигига тенг қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар ригель ва устун орасидаги бурчак 130º дан кам бўлса, ригел ва устуннинг ҳисобий узунлиги уларнинг ташқи мустаҳкамланган қирраларининг узунлигига тенг қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish335. Эгиб елимланган рамаларнинг эгри чизиқли қисмлари (мазкур ШНҚнинг 25-расмида келтирилган) 
бўлганда ( — кесим баландлиги, 
эгри чизиқли қисмининг марказий ўқи бўйича эгрилик радиуси) ушбу ШНқнинг 35-банддаги 37-формулага мувофиқ мустаҳкамлик ҳисобланиши, бунда ички қирралари бўйлаб зўриқишлар текширилганда ҳисобий қаршилик моментини 
коэффициентига кўпайтирилиши керак:
бўлганда ( — кесим баландлиги, эгри чизиқли қисмининг марказий ўқи бўйича эгрилик радиуси) ушбу ШНқнинг 35-банддаги 37-формулага мувофиқ мустаҳкамлик ҳисобланиши, бунда ички қирралари бўйлаб зўриқишлар текширилганда ҳисобий қаршилик моментини коэффициентига кўпайтирилиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(95)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи қирралари бўйлаб зўриқишлар текширилганда 
коэффициентига кўпайтирилиши керак:
коэффициентига кўпайтирилиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(96)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish336. Кўндаланг кесимнинг марказий ўқидан нейтрал ўққача бўлган масофа 
қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(97)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Кам қаватли бинолар учун ёғоч конструкциялар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish337. Кам қаватли (1-2 қаватли) биноларни қуриш учун, шунингдек сейсмик ҳудудларда, сиқилишдаги мустаҳкамлиги 1 — 7 МPа (10 — 50 kg/cm2) бўлган паст мустаҳкамликдаги девор материаллари билан тўлдирилган юк кўтарувчи ёғоч синчлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish338. Конструкциялар, синч элементлари ва ораёпмаларнинг геометрик ўлчамлари ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish339. Синч элементларини 35 фоизи фтор эритмаси ёки бошқа антисептиклар билан ишлов берилган теракдан тайёрлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish340. Синч элементларининг бирикмалари ушбу ШНҚнинг 15 ва 16-иловаларида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Ҳаводан узатувчи электр линия таянчлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish341. Ҳаводан электр узатиш линияларининг ёғоч устун элементлари учун думалоқ ёғоч, арраланган материаллар ва елимланган ёғочдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish342. Таянчларнинг асосий элементлари (устун, траверс) учун юқори қисмидаги ёғочнинг диаметри 110 kV ва ундан юқори зўриқишли электр узатиш линиялари учун камида 18 cm ва 35 kV ва ундан паст зўриқишли электр узатиш линиялари учун камида 16 cm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish343. 35 kV ва ундан юқори зўриқишли электр узатиш линияларидаги қўшимча ёғочларнинг (қозиқлар) диаметри камида 18 cm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish344. Таянчларнинг ёрдамчи элементлари учун юқори кесимдаги ёғочларнинг диаметри камида 14 cm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish345. Электр узатиш линиясини таянч элементларини бирлаштириш ёғочларни кесмасдан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish346. Болтларнинг диаметри 16 mm кичик, 27 mm дан катта бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Ёғоч конструкцияларнинг ишончлилигини таъминлаш учун конструктив талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish347. Ёғоч конструкция элементларини қуритиш ва уларни намликдан ҳимоя қилишни таъминлайдиган конструктив чора-тадбирларни қабул қилиш бино ёки иншоотнинг хизмат қилиш муддатини, шунингдек ёғочни кимёвий ҳимоя қилишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish348. Ёғочнинг дастлабки намлигини ошиши ва конструкцияда тез қуритилиши қийин бўлган ҳолларда, шунингдек конструктив чора-тадбирлар ёғочнинг доимий ёки даврий намланишини бартараф эта олмаса, (антисептик ёки гидрофоб усулида ишлов бериш, намлик ўтқазмайдиган қоплама сепиш) кимёвий ҳимоя чораларини қўллаш керак, шунингдек фанер, қатламли елимланган шпон, ёғоч пайраҳали плита ва бошқа ёғоч материаллар асосида конструкцияларга қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish349. Конструктив чоралари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч иншоотларни тўғридан-тўғри атмосфера намлигидан, ерости грунт сувларидан (ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари бундан мустасно), саноат ва ишлатилиш жараёнидаги сувлардан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнамликни йўқотадиган ҳарорат ва (хонани табиий ва сунъий шамоллатиш, бино қисмларида қуритиш қурилмалари ва аэраторларни ўрнатиш) намлик режимини яратиш орқали ёғоч конструкцияларни мунтазам қуритиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish350. Юк кўтарувчи ёғоч конструкциялари (фермалар, аркалар, тўсинлар) очиқ, яхши шамолатиладиган, шунингдек ёғоч конструкцияларнинг барча қисмларни кўз билан (визуал) текшириб туриш, конструкция элементларини кимёвий ҳимоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish351. Иситиладиган бино ва иншоотларда юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкциялар (тўсинлар, рамалар, аркалар ) қисман иситиладиган хонанинг ичида ҳамда қисман ташқарида жойлашган бўлса, мазкур ШНҚнинг 13-иловасидаги 1-расмида келтирилган схемадаги конструкциялар тўғри бурчакли тўла кесимга эга бўлиши ва тўсувчи конструкциялар (девор, ораёпма, ёпма конструкциялар) билан кесишган жойларда намлик ва биологик бузилишдан кучайтирилган ҳимояга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish352. Юк кўтарувчи имконият даражада бутунлай иситиладиган хоналарда ёки унинг ташқарисида жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish353. 1а, 1б ва 2а функционал синфлардаги бинолар учун камарларни, таянч ва оралиқ тугунларни, деворларнинг қалинлиги бўйича ферма панжарасининг элементларда учларни маҳкамлашга, ёпма ёки чордоқ ораёпмаларини бирлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish354. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг (ферма, арка, тўсин ) таянч қисмлари ғишт деворнинг чуқурчаларига жойлаштирганда очиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish355. Деворларнинг чуқурчалари ва конструкцияларнинг таянч қисмлари орасидаги бўшлиқларни ғишт, қоришма, герметик материаллар билан ёпиб маҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish356. Иситилган бинолар ва иншоотларнинг ташқи ғишт деворларида, шунингдек иситиладиган ва иситилмайдиган хоналарни ажратиб турадиган ички деворларда, девор чуқурчаларини музлашдан сақлаш учун иссиқлик техникаси ҳисобига мувофиқ изоляция қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish357. Иситиладиган бино ва иншоотларнинг юк кўтарувчи конструкциялари (фермалар, аркалар) таянчларидаги металл бошмоқларни, темир-бетон таянчларга (устунларга), хона ичига чиқадиган девор пилястерларига таянчларга, шунингдек ташқи ғишт деворларга (металлда конденсатнинг пайдо бўлишига йўл қўйилмайдиган шароитларда) жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish358. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг пойдеворга таянадиган жойларида, ғишт деворлар, пилястерлар, темир-бетон устунлар билан ёғоч конструкциялар ва кўпроқ иссиқлик ўтқазувчи таянчларнинг орасига сувдан изоляцияловчи қистирмаларни қўйиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish359. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг таянч қисми ёғоч тўшамаларга (ёстиқларга) ўрнатилган бўлса, ёғоч тўшамали таянчни ҳам сувдан изоляцияловчи қистирмали кўпроқ иссиқлик ўтқазувчи материаллар билан ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish360. Тўшамаларни (ёстиқлар) қаттиқ япроқли дарахтлардан тайёрлаш ҳамда ўчмайдиган ёки ювилиши қийин биоҳимоя таркиблар билан чиримайдиган қилиб лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish361. Металл конструкцияларни юзаларида конденсат пайдо бўлиши мумкин бўлган шароитларда фойдаланилганда, металл элементлар (тўшамалар, бурчаклар, болт шайбалари ) билан ёғочга тегадиган жойларини намликдан ҳимоя қилиниши ҳамда ёғоч ва металл элемент орасига сув ўтқазмайдиган қатлам (мастикали ёки ўз-ўзидан ёпишадиган герметик тасма, эластик қистирмалари ёки зичловчи тасмалар) қўйилишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish362. Ёғоч рамалар, аркалар ва устунлар (устунлар) бино ичида жойлашганида, таянчнинг четини пол сатҳидан баландликда жойлаштирилиши, фойдаланиш жараёнида таянч тугунининг намланишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish363. Юк кўтарувчи конструкциянинг таянч қисми очиқ ҳавода жойлашган бўлса, пойдеворнинг четида унинг устига тушадиган атмосфера ёғинларидан ҳосил бўладиган сувлар тезда оқиб кетиши таъминланиши ҳамда таянч тугуни ёмғир ва эриган сувлар билан тўлмаслигини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish364. Ички дренаж тизимининг ташкил қилишда сув қабул қилувчи воронкани сув сизиб кирганда юк кўтарувчи конструкцияларга тушмаслигини йўл қўймаслик лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish365. Ҳавонинг юқори нисбий намлиги (85 фоиздан ортиқ) мавжуд бино ва иншоотларда, шунингдек кучли ва ўрта кимёвий агрессив муҳитга эга бўлган юк кўтарувчи ёғоч конструкциялар бутун кесимга ҳамда минимал миқдордаги металл элементларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish366. Кимёвий агрессив муҳитга эга биноларда, шунингдек кимёвий агрессив чанг тўпланиб турадиган ёғоч панжара элементларининг кўп сонли оралиқ тугунлари ҳамда очиқ горизонтал ва қия қирраларининг мавжудлиги сабабли юк кўтарувчи конструкциялар қўлланишини чеклаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish367. Очиқ ҳавода ишлатиладиган юк кўтарувчи конструкциялар, бутун кесимга эга бўлиши ва бруслардан, думалоқ ёғочдан, ёғоч конструкция ёки қатламли елимланган шпондан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish368. Брусдан ёки думалоқ ёғочдан тайёрланган конструкцияларни бирикиш зоналаридан ташқаридаги элементлар орасидаги бўшлиқлар билан лойиҳаланиши, фойдаланиш жараёнида ёғочни тезроқ қуритишига олиб келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish369. Очиқ иншоотларда ёғоч конструкция элементларига тўғридан-тўғри тушадиган атмосфера намлигидан ҳимоя қилувчи воситалардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish370. Атмосфера ёғинларидан ҳимоя қилиш учун муҳим юк кўтарувчи конструкцияларнинг очиқ горизонтал ва қия қиррали қопламалар, биоҳимоя таркиблар ва об-ҳаво ҳамда коррозияга чидамли материалдан тайёрланган соябонлар билан ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish371. Очиқ ҳавода ёки нисбий намлиги юқори бўлган биноларда ишлайдиган юк кўтарувчи конструкцияларнинг таянч қисмлари ва тугунли бирикмалар ва уларнинг элементларининг учлари шамоллатиладиган ва металл билан минимал контактга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish372. Юк кўтарувчи конструкциялар аркалар, рамаларнинг пойдеворга таянадиган тугунларида ёпиқ металл бошмоқ таянчларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish373. Шифт юзаларида конденсат пайдо бўлиши мумкин бўлган биноларда, ёпма плиталар таянадиган юк кўтарувчи конструкцияларнинг (ферма, рама, арка ) юқори қирралари камида 30 mm қалинликдаги тахталар билан ҳимояланган бўлиши ҳамда ўчирилмайдиган ёки ювиш қийин бўлган биоҳимоя таркиблар билан ишлов берилиши, ўзи елимланадиган герметик тасма ёки эрийдиган ўрама сувдан изоляцияловчи материаллар устига ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish374. Иситиладиган бино ва иншоотларнинг тўсувчи конструкцияларидан фойдаланиш жараёнида намлик тўпланишига йўл қўймаслик керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish375. Девор панеллари ва ёпма плиталарда, иссиқлик техникаси ҳисобларида буғдан изоляцияловчи қатламдан фойдаланишни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish376. Иситилган биноларнинг девор панелларининг ташқи қопламаси учун буғ ўтқазмайдиган материаллардан фойдаланилганда, қоплама ва изоляция орасида шамоллатишни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish377. Тўсувчи конструкцияларнинг буғ изоляциясида ўрама ва плёнкали материаллар ишлатилиши ҳамда буғни изоляцияловчи қатлами бутун ва узлуксиз бўлиши (ўрама материаллар ёпиштириладиган, плёнкалар пайвандланадиган ёки ёпиштириладиган бўлади), шунингдек синч ва ички қоплама орасига жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish378. Ўрама материаллар билан том ёпишда плиталарни шамоллатиш ташқи қоплама ва изоляция орасига махсус ўрнатилган шамоллатиш тешиклари орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish379. Тўлқинли листдан тайёрланган томларнинг ёпма плиталарида, бундай қурилмалар ўрнатилмаслиги, шунингдек соябон тугуни ташқи том ёпиш тўшамалари остидан эркин ҳавонинг киришига имкон берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish380. Шамоллатиш учун тешикларни қолдирмасдан, том остидаги бўшлиқни ёпишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish381. Пойдеворга гидроизоляция қатламини ётқизмасдан, улар орасидаги чокларни ёпмасдан ва изоляция қилмасдан девор панелларини ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish382. Ташқи деворларнинг намланишидан ҳимоя қилиш учун отмосткадан панелларнинг пастки қисмигача бўлган масофа камида 40 cm бўлиши керак, соябоннинг чиқиши эса ташкиллаштирилмаган сувни чиқариб ташлашда камида 50 cm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Ёғоч конструкцияларга қўйиладиган ёнғин ва техник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Оловбардошлик чегараси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish383. Ёғоч конструкцияларни оловбардошлик чегараси ҳамда тартибга солинадиган ёнғин хавфлилиги кўрсаткичи билан лойиҳалаш амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish384. Оловбардошлик чегараси ГОСТ 30247.0-94 ва ГОСТ 30247.1-94 белгиланган усулларга мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish385. Ёғоч конструкция элементларининг оловбардошлик чегарасини ГОСТ 30247.0-94 да белгиланган кўмирланиши ва қизиш иссиқлик таъсири шароитида уларнинг кесимини иситиш талабалари асосида ва ГОСТ 30247.1-94га мувофиқ оловбардошликнинг чегаравий ҳолатларини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш йўли билан аниқлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish386. Ёғоч конструкцияларнинг оловбардошлик чегараларини ҳисоблашда қўлланиладиган асосий талабларга қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғочни кўмирланишининг бошланғич ҳарорати 270 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғиннинг стандарт иссиқлик таъсири бошланганидан кейин ёғоч юзасида бу ҳарорат вақтига эришилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўмирланишнинг таъсирини ўз ичига олган, кўмирланишнинг шартли тезлиги (кўмирланишининг фронтининг ҳаракат тезлиги), игнабаргли дарахтлар учун ҳар доим 0,7 mm/min га тенг қабул қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч ҳароратининг пасайиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish387. Сиртда кўмирланишнинг ҳароратига эришиш вақтига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланмаган ёғоч ва ёғоч материаллар учун — 4 min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўпчийдиган оловдан ҳимоя қилувчи воситалари билан ҳимояланган ёғоч ва ёғоч материалларнинг К0 (15), К0 (30) ва К0 (45) ёнғин хавфи синфлари учун 15 min, 30 min ва 45 min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishантипирен шимдириб ҳимояланган ёғоч учун — 4 min.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish388. Оловбардошликни ҳисоблаш, барча қисқа муддатли юклар комбинацияси коэффициенти 0,8 ва 
юкларнинг ишончлилик коэффициенти 0,5 нинг махсус комбинациясида бажарилиши керак.
юкларнинг ишончлилик коэффициенти 0,5 нинг махсус комбинациясида бажарилиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish389. Кўмирланиш фронтида ёғоч кесимида ҳароратнинг текис бўлмаган тақсимланишида ҳар қандай ёнғин таъсир қилиш вақтида кесимнинг геометрик ўлчамларини аниқлашда 100 °C дан юқори қизиган ёғоч қатламининг ишлатилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish390. Қизиб кетган ёғоч қатламининг қалинлиги, кўмирланишни ҳисобга олган ҳолда ҳимояланмаган ёғоч ва кўпчийдиган таркиблар билан ҳимояланган ёғоч учун 7 mm га тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish391. Ёнғин шароитида ёғочнинг ҳисобий қаршилиги 
, қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
, қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(98)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ушбу ШНҚнинг 3-иловасидаги 5-жадвалга асосан К юкланиш режимига мувофиқ ёнғиннинг давомийлиги 15 дан 120 min гача ҳисобга олиниши лозим;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — мазкур ШНҚнинг 21-бандига мувофиқ шароит коэффициентларининг ҳосиласи келтирилган;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — материал учун ишончлилик коэффициенти, ёнғин шароитидаги норматив қаршилик учун 0,95 аниқликдан 
учун 0,8 аниқликка ўтишни таъминлаш шарти бўйича қуйидаги формула билан аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(99)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — 0,95 аниқлик билан тахмин қилинган квант статистик тақсимот функцияси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 0,8 аниқлик билан тахмин қилинган квант статистик тақсимот функцияси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ ўзгарувчанлик коэффициенти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish392. Мазкур ШНҚнинг 102-бандига мувофиқ ёнғин шароитида мустаҳкамликни ҳисоблаш, кўмирланиш таъсирини ва қизиб кетган ёғоч қатламини ўз ичига олган, кўмирланиш ҳисобига камайган самарали кесим усули бўйича амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish393. Ёғоч конструкция элементларининг бирикиш тугунлари ва таянч тугунларининг, шунингдек металл ҳамда металл бўлмаган қисмлари ва элементлари қўлланилганда оловбардошлик чегараси, бутун конструкциянинг талаб қилинган оловбардошлик чегарасидан паст бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish394. Ёғоч конструкция элементлари ва уларнинг бирикиш тугунларининг оловбардошлик чегарасини оширишга, уларнинг кесими ўлчамларини катталаштириш, ёнғиндан ҳимоя қилиш воситаларини ёки иссиқлик изоляцияловчи материаллар ва қопламаларни қўллаш ҳамда арраланган ёғочлар орқали эришилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish395. Конструкциянинг металл элементлари ва металл қисмларини қўллаб тайёрланган элементлари бирикиш тугунларининг талаб қилинган оловбардошлигини таъминлаш мазкур ШНҚнинг 105-бандида мувофиқ кўрсатилган ўхшаш усуллар билан амалга оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish396. Талаб қилинган оловбардошлик чегараси, ёғочга тегиб турган металлнинг ҳароратидан ёниб кетишини олдини олиш учун ёниш вақтига қадар 270 °C дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish397. Елимланган стерженлардаги бирикманинг оловбардошлигини аниқлашда, ҳароратнинг текис бўлмаган тақсимланишида, кўмирланиш чегарасидан ёғоч ва елимланган стержень орасидаги елимланган чоккача бўлган масофа, елимлашнинг ҳисобий чуқурлиги зонасида ёнишга тўғри келадиган вақтга қадар талаб қилинган оловбардошлик чегараси камида 20 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish398. Уланган ёки қути шаклидаги кесимга эга конструкцияларда, бутун кесимли элементлар орасидаги очиқ (ёпиқ бўлмаган) тирқиш 7 mm дан ошмаслиги, 7 mm дан катта тирқишларни эса талаб қилинадиган оловбардошлик чегарасини вақт давомида тирқишда ёнғин тарқалмаслигини таъминлайдиган қалинликдаги бўйлама диафрагмалар билан ёпилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Конструкцияларнинг ёнғин хавфи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish399. Конструкцияларнинг ёнғин хавфи кўрсаткичлари уларнинг ёнғин хавфи синфлари ГОСТ 30403-2012 га мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish400. Ҳимояланмаган ёғоч, олов таъсир қилиш вақтидан ва талаб қилинган оловбардошлик чегарасидан қатъи назар, конструкция элементларининг ёнғин хавфи бўйича К3 синфга кириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish401. Ёғоч конструкция элементларининг ёнғин хавфини камайтириш (ёнғин хавфи синфини К0, К1 ёки К2 гача ошириш) оловдан ҳимоя қилувчи воситалар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish402. Оловдан ҳимоя қилувчи конструктив воситалар, конструкцияларнинг оловбардошлигини оширишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish403. Кичик лаборатория синовлари билан аниқланадиган ёнғиндан ҳимоялаш самарадорлигининг I ва II гуруҳлари оловдан ҳимоя қилувчи воситалар (кейинги ўринларда ёнғин хавфсизлик техникаси), шунингдек ёнғин хавфи учун, ёнғин синовлари билан тасдиқланган ҳимояланган конструкцияларнинг талаб қилинган ёнғин хавфи синфини таъминлайдиган сертификатланган таркиблар, ёғоч учун ёнғиндан ҳимоя сифатида қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish404. Аниқ оловдан ҳимоя қилувчи воситаларидан фойдаланганда конструкцияларнинг ёнғин хавфи кўрсаткичларини аниқлаш учун ёнғиндан ҳимояловчи воситаларни етказиб бериш маълумотлар билан таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish405. Кўп ҳолларда елимланган ёғоч конструкцияларни қўллаш уларнинг ташқи кўриниши учун юқори талаблар билан боғлиқ, шунинг учун бу ҳолатларда оловдан ҳимоя қилувчи воситалари ёғочнинг табиий текстурасини сақлаб қолиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish406. Ёнғин хавфсизлик техникасини танлашда уларни вақти-вақти билан алмаштириш ёки тиклаш зарурати тўғрисидаги маълумотларни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Оловдан ҳимоя қилувчи воситалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish407. Таркиби ва хусусиятларига кўра ёнғин хавфсизлик техникаси қуйидаги турларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган сиртда юпқа шаффоф плёнка ҳосил қилувчи ёнғиндан ҳимояловчи локлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган сиртда юпқа шаффоф плёнка ҳосил қилувчи ёнғиндан ҳимояловчи бўёқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиртда қалинроқ қоплама қатламини ҳосил қилувчи пасталар, ёнғиндан ҳимояловчи суркаладиган материаллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшимдирилувчи таркиблар, ёнғин ва биоҳимоялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки ёки ундан ортиқ турдаги ЁҲТ мажмуасини комбинацияланган оловдан ҳимоя қилувчи воситалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish408. Ёнғин техникасини ишлатиш шароитлари бўйича қуйидагиларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочиқ ҳавода ёки соябон остида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиситилмайдиган ёпиқ хонада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёпиқ иситиладиган хонада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish409. Ёнғин техникаси, агрессив омиллар таъсирига чидамлилигига кўра агрессив муҳитга чидамли ва чидамсиз тўрларга бўлиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish410. Шимдириладиган ёнғин техникаси, сирт ва чуқур шимдириш учун мўлжалланган таркибларга бўлиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish411. Техник ҳужжатларга белгиланган талабларга мувофиқ бўлган ёнғин техникасини қўлланилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish412. Ёнғин техникасида сепиш технологиясига мувофиқ ёнғиндан ҳимоя қилинадиган объектларнинг тайёрланган сиртда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish413. Шимдирилувчи, лок-бўёқ билан олдиндан ишлов берилган сиртларга сепиш, шунингдек бошқа маркалардаги ёнғин техникаси, уларнинг мувофиқлиги бўйича тадқиқотларнинг ижобий натижалари бўлганда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish414. Ёнғин техникасини ёнғиндан ҳимояловчи қатламларга декоратив кўриниш берадиган ёки об-ҳавога чидамлилигини таъминлайдиган материаллардан (қўшимча қопламалар) фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ёнғиндан ҳимояловчи хусусиятлари тизим учун аниқланиши (ёнғиндан ҳимояловчи қатлам + сирт қатлами) ва келтирилган материалнинг сирти ёнғиндан ҳимояловчи воситалар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish415. Ёнғиндан ҳимоялашда ишлов беришнинг хизмат қилиш муддати 1 йилдан ортиқ белгиланган ёнғин техникасини эскиришига турғунлиги бўйича синовдан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғоч конструкцияларнинг таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ёғоч конструкциялар қуйидагилар бўйича бўлинади (таснифланади):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфункционал вазифаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланиш шароитлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат муддати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 1-жадвал | |
Функционал мақсади бўйича синфининг белгиланиши | Синфнинг умумий хусусиятлари | |
1 | 1 а | 100 m дан ортиқ оралиқли юк кўтарувчи конструкциялар, баландлиги 60 m дан ортиқ мачта ва миноралар |
1б | Музейлар, спорт-кўнгилочар иншоотлари ва одамлар оммавий келадиган савдо корхоналарининг бинолари учун юк кўтарувчи конструкциялар, шунингдек елимланган ёғоч конструкциялари учун оралиқлари 60 m дан ортиқ бўлган иншоотлар ва 40 m, бутун ёғоч ва ёғоч материаллардан, баландлиги 40 m дан ортиқ мачта ва миноралар | |
2 | 2а | 1а, 1б, 2б ва 3-синфларга кирмайдиган юк кўтарувчи конструкциялар |
2б | 3-синфга кирмайдиган турли мақсадлар учун бино ва иншоотларнинг девор конструкциялари 7,5 m дан ортиқ бўлмаган ораёпма ва ёпма конструкциялар | |
3 | Иссиқхоналар, кўчма биноларнинг конструкциялари (йиғиладиган ва контейнер тури), вақтинча сақлаш омборлари, ходимларга хизмат кўрсатиш хоналари | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Қурилиш ва фойдаланиш амалиётида текширилмаган, принципиал янги конструктив ечимларидан фойдаланиб лойиҳаланган ва қурилган масъулияти юқори бўлган объектлар 1а функционал мақсадли синфга киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Синовдан ўтқазилмаган ёки ишлаб чиқариш томонидан ўзлаштирилмаган конструктив ечимлар қўлланилган ёки ишончли ҳисоблаш усуллари мавжуд бўлмаган 1-синф иншоотларини лойиҳалаш учун моделлар бўйича экспериментал тадқиқотлар маълумотларидан ёки табиий конструкциялардан фойдаланиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Функционал мақсадларига кўра, ёғоч конструкциялар ГОСТ 27751-2014 бўйича бино ва иншоотларнинг даражасини ҳамда уларнинг тури ва оралиғини ҳисобга олган ҳолда синфларга бўлиниши, синфларнинг хусусиятлари бўйича функционал мақсади ушбу илованинг 2-жадвалида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Фойдаланиш шароитларига кўра конструкцияларни нисбий намлик, жойлашган ҳудуддаги ҳаво ҳарорати фойдаланиш синфларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу илованинг 1-расмига мувофиқ шартли равишда ёғочнинг мувозанат намлигига тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Ёғочнинг мувозанат намлигининг диаграммаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Конструкцияларни лойиҳалаш ва ишлаб чиқаришда фойдаланиш шароитлари синфларини ҳисобга олишга мисоллар қуйидаги 2-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 2-жадвал | |||
Фойдаланиш шароити синфлари | Конструкцияларнинг фойдаланиш шароитларининг қўшимча хусусиятлари | Конструкцияларни ҳисоблашда синфларнинг ўзига хослиги | Изоҳлар | ||
Асосий синф | Пастки синф | ||||
1 | 1а | - | Иситиш мавсумида ҳаводаги нисбий намлик 40 фоиздан кам бўлган хоналарнинг қуруқ режимида | Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 12 фоиз дан ошмайди | елимланган ёғоч конструкцияларни қўллашга йўл қўйилмайди |
1б | - | Иситиш мавсумида ҳаводаги нисбий намлик 40 фоиздан 50 фоизгача бўлган хоналарнинг қуруқ режими | |||
2 | 2.1 | Хонанинг нормал режими | |||
2.2 | Иситилмайдиган хоналарда, айвон остида ва очиқ ҳаводаги қуруқ зонадаги намлик | ||||
3 | 3.1 | Иситилган хоналарнинг нам режимида | Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 15 фоиз дан ошмайди | ||
3.2 | Иситилмайдиган хоналарда, айвон остида ва очиқ ҳавода нормал зонадаги намлик | ||||
4 | 4а | 4а.1 | фойдаланиш хонасидаги нам режим | Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 20 фоиздан ошмайди | |
4а.2 | Иситмайдиган хоналарда сунъий иссиқлик ажратиш | ||||
4а.3 | Иситмайдиган хоналарда, айвон остида ва очиқ ҳавода нам зонадаги намлик | ||||
4б | 4б.1 | Грунт билан контактда | Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 20 фоиздан ошиши мумкин | ||
4б.2 | Сувда | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Иншоотларнинг тахминий хизмат қилиш муддати қуйидаги 3-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | |
Объектларнинг номлари | Тахминий хизмат қилиш муддати |
Вақтинчалик бинолар ва иншоотлар (қурилиш ишчиларининг маиший хоналари, вақтинчалик омборлар, ёзги павильонлар ) | 10 йилдан ортиқ эмас |
Юқори агрессив муҳитда ишлайдиган иншоотлар (идишлар ва резервуарлар, нефтни қайта ишлаш қувурлари, газ ва кимё саноати, денгиз муҳитидаги иншоотлар) | камида 25 йил |
Оддий фойдаланиш шароитида бинолари ва иншоотлари оммавий қурилиш (турар жой) | камида 50 йил |
Ноёб бинолар ва иншоотлар (асосий музейлар бинолари, монументал санъат асарлари, стадионлар, театрлар, баландлиги 75 m дан катта бинолар, катта оралиқли иншоотлар ) | 100 йил ёки ундан ортиқ |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғочнинг сифатига қўйиладиган қўшимча талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Игнабаргли жинсдан тайёрланган арраланган материаллар учун ГОСТ 8486-86 ва думалоқ ёғоч учун ГОСТ 9463-2016га бутун ёғоч элементлари ва елимланган конструкцияларнинг қатламларига қуйидагилар қўшимча талаблар қўйилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК26 ва К24 синфлари элементлари ва қатламларидаги ёғочдаги йиллик қатламларнинг эни 5 mm дан ошмаслиги, улардаги кечки ёғоч миқдори камида 20 фоиз бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 ва 2-навли елимланган эгилувчи ва чўзилиб эгилган элементлар ёки камида C24 мустаҳкамлик синфига эга (кесим баландлиги 0,15 га) четки чўзилган зона қатламларида ва қовурғаси эгилишга ёки чўзилишга ишлайдиган, қалинлиги 60 mm ёки ундан кам бўлган бутун ёғоч элементларида стержень бўлишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Елимланган ёғоч конструкцияларда елимланган стерженлардан фойдаланганда, қатламларида тўлдирилган кесиклар бўлишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир томонга йўналтирилган қатламли елимланган шпонли ёғоч, қарағай ва арчадан тайёрланган елимланган ёғочларнинг физик-механик хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Материалларнинг норматив қаршилиги 
МPа қиймати қуйидаги 1-шарт орқали аниқланиши керак:
МPа қиймати қуйидаги 1-шарт орқали аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— материалнинг вақтинчалик мустаҳкамлиги қиймати (ўртача қиймати), МPа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинов натижаларига кўра мустаҳкамлик кўрсаткичларининг ўзгариш коэффициенти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Вақтинчалик ва норматив қаршилик ШНҚнинг 4-иловаси 4-жадвалида ва қатламли елимланган шпон учун мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2-жадвалида келтирилган, толалар бўйича эластиклик модулининг ўртача қиймати 
GPа, норматив қиймати - 
GPа, толаларга кўндаланг йўналишда эластиклик модулининг ўртача қиймати 
GPа, норматив қиймати - 
GPа, силжиш модулининг ўртача қиймати 
GPа.
GPа, норматив қиймати - GPа, толаларга кўндаланг йўналишда эластиклик модулининг ўртача қиймати GPа, норматив қиймати - GPа, силжиш модулининг ўртача қиймати GPа.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 1-жадвал | ||
Зўриқиш ҳолатининг тури |
|
| ||
К26/1 | К24/2 | К16/3 | ||
1. Эгилиш: | ||||
четига юкланганда |
|
|
|
|
қатламига юкланганда |
|
|
|
|
2. Толалар бўйлаб сиқилиш |
|
|
|
|
3. Толалар бўйлаб чўзилиш |
|
|
|
|
4. Толалар бўйлаб ёрилиш |
|
|
|
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Синовдан ўтган арраланган материал намуналарининг кўндаланг кесими ўлчамлари сортимент бўйича уларнинг қалинлигига мувофиқ қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Вақтинчалик қаршилик нормативга мувофиқ синов натижаларидан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ёғоч бруслар ва думалоқ ёғочларнинг мустаҳкамлиги навларни ҳосил қилувчи хусусиятларига ва ШНҚнинг 5-иловасининг қўшимча талабларига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Бир томонга йўналтирилган қатламли елимланган шпондан кўп қатламли елимланган брус учун вақтинчалик ва норматив қаршиликлар мазкур илованинг 2-жадвали, эластиклик хусусиятларининг ўртача қийматлари ушбу илованинг 3-жадвалида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 2-жадвал | ||
Т/р | Зўриқиш ҳолати |
| ||
1/К45 | 2/К40 | 3/К35 | ||
1. | Эгилиш | 45/61 | 40/53 | 35/47 |
2. | Лист текислигидаги толалар бўйлаб сиқилиш | 37/49 | 35/47 | 32/42 |
3. | Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишдаги сиқилиш | 6,0/8,8 | 5,8/8,5 | 5.6/8.2 |
4. | Лист текислигидан ташқарида толаларга кўндаланг йўналишдаги сиқилиш | 3.0/4.4 | 2.8/4.1 | 2.8/4.1 |
5. | Толалар бўйлаб чўзилиш | 38/51 | 36/49 | 34/46 |
6. | Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишдаги чўзилиш | 0,9/1,4 | 0,9/1,4 | 0,9/1,4 |
7. | Лист текислигига кўндаланг йўналишдаги толалар бўйлаб ёрилиш | 4,9/7,0 | 4,7/6,8 | 4,7/6,8 |
8. | Лист текислигидаги толалар бўйлаб ёрилиш | 3.8/5.3 | 3,6/5,0 | 3.4/4.7 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||||
Эластиклик хусусиятлари | Белгиланиш | Қатламли елимланган шпон мустаҳкамлиги навлар/синфлар учун қиймати, МPа | ||
1/К45 | 2/К40 | 3/К35 | ||
1. Толалар бўйлаб эластиклик модули | E0 | 12 000 | 11 000 | 10 000 |
2. Толалар бўйлаб лист текислигидаги толаларга кўндаланг йўналишдаги эластиклик модули | E90 | 500 | 450 | 400 |
3. Лист текислигидаги силжиш модули | G | 700 | 600 | 500 |
4. Толалар бўйлаб йўналтирилган кучланишлар учун толаларга кўндаланг йўналишдаги Пуассон коэффициенти | v90,0 | 0,45 | 0,45 | 0,45 |
5. Толаларга кўндаланг йўналтирилган зўриқишлар учун толаларга бўйлаб Пуассон коэффициенти | v0,90 | 0,018 | 0,018 | 0,018 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Мустаҳкамлик синфлари C14, C16, C18, C20, C22, C24, C27, C30, C35, C40, C45 ва C50 да ўрнатилган конструктив арраланган материалларнинг физик-механик хоссалари қуйидаги 4-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | |||||||||||||
Хоссаларининг номи | Хоссаларининг белгиланиши | Мустаҳкамлик синфлари учун хоссаларнинг қийматлари | |||||||||||
C14 | C16 | C18 | C20 | C22 | C24 | C27 | C30 | C35 | C40 | C45 | C50 | ||
Мустаҳкамлик, MPа | |||||||||||||
5 фоиз квант функцияси, эгилишдаги норматив қиймати | Rи,н | 14 | 16 | 18 | 20 | 22 | 24 | 27 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 |
Эластиклик модули, GPa | |||||||||||||
Эгилишдаги эластиклик модулининг ўртача қиймати | E0,cp | 7 | 8 | 9 | 9.5 | 10 | 11 | 11.5 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
5 фоиз квант функцияси, эгилишдаги эластиклик модули норматив қиймати | E0,н | 4.7 | 5.4 | 6.0 | 6.4 | 6.7 | 7.4 | 8.0 | 8.4 | 8.7 | 9.4 | 10.0 | 10.7 |
Зичлик, kg/m3 | |||||||||||||
5 фоиз квант функцияси, зичлигининг норматив қиймати | rH | 290 | 310 | 320 | 330 | 340 | 350 | 370 | 380 | 400 | 420 | 440 | 460 |
Зичликнинг ўртача қиймати | rcp | 350 | 370 | 380 | 390 | 410 | 420 | 450 | 460 | 480 | 500 | 440 | 460 |
Мустаҳкамлик, МPа | |||||||||||||
Толалари бўйлаб чўзилиши | Rp,H | 8 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 16 | 18 | 21 | 24 | 27 | 30 |
Толаларга кўндаланг чўзилиши | Rp90,H | 0.4 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,6 |
Толалар бўйлаб сиқилиши | Rc,H | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 25 | 26 | 27 | 29 |
Толаларга кўндаланг сиқилиши | Rc90,H | 2.0 | 2.2 | 2.2 | 2.3 | 2.4 | 2.5 | 2.6 | 2.7 | 2.8 | 2.9 | 3.1 | 3.2 |
Толалар бўйлаб ёрилиши | RCK,H | 1.7 | 1.8 | 2.0 | 2.2 | 2.4 | 2.5 | 2.8 | 3.0 | 3.4 | 3.8 | 3.8 | 3.8 |
Бикрлик, GPа | |||||||||||||
Толаларга кўндаланг эластиклик модулининг ўртача қиймати | E90,cp | 0,23 | 0,27 | 0,30 | 0,32 | 0,33 | 0,37 | 0,38 | 0,40 | 0,43 | 0,47 | 0,50 | 0,53 |
Силжиш модулининг ўртача қиймати | Gcp | 0,44 | 0,50 | 0,56 | 0,59 | 0,63 | 0,69 | 0,72 | 0,75 | 0,81 | 0,88 | 0,94 | 1.00 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Мустаҳкамлик синфлари К20, К24, К26, К28, К32 ва К36 бўлган ёғоч конструкциянинг физик-механик хоссалари қуйидаги 5-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 5-жадвал | ||||
Хоссанинг номи | Хоссаларнинг белгиланиши | Мустаҳкамлик синфлари учун хоссаларнинг қиймати | ||||
К20 | К24 | К28 | К32 | К36 | ||
Мустаҳкамлик, МPа | ||||||
5 фоиз квант функцияси, эгилишдаги норматив қиймати |
| 20 | 24 | 28 | 32 | 36 |
Эластиклик модули, GPа | ||||||
Эгилишдаги эластиклик модулининг ўртача қиймати |
| 9.0 | 11.5 | 12.6 | 13.7 | 14.7 |
5 фоиз квант функцияси, эластиклик модулининг норматив қиймати |
| 7.0 | 9.4 | 10.2 | 11.1 | 11.9 |
Зичлик, kg/m3 | ||||||
5 фоиз квант функцияси, норматив зичлиги |
| 335 | 380 | 410 | 430 | 450 |
Мустаҳкамлик, МPа | ||||||
Толалари бўйлаб чўзилиши |
| 16.0 | 19.2 | 22.3 | 25.6 | 28.0 |
Толаларга кўндаланг чўзилиши |
| 0,50 | ||||
Толалар бўйлаб сиқилиши |
| 20 | 24 | 28 | 32 | 36 |
Толаларга кўндаланг сиқилиши |
| 2.5 | ||||
Толалар бўйлаб ёрилиши |
| 3.5 | ||||
Эластиклик модули, GPа | ||||||
Толаларга кўндаланг эластиклик модулининг ўртача қиймати |
| 0,30 | ||||
Силжиш модулининг ўртача қиймати |
| 0,65 | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Лист текислигида қурилиш фанери 
эластиклик ва 
силжиш модулларининг ва vф Пуассон коэффициентининг ўртача қийматлари қуйидаги 6-жадвалдан қабул қилиниши керак.
эластиклик ва силжиш модулларининг ва vф Пуассон коэффициентининг ўртача қийматлари қуйидаги 6-жадвалдан қабул қилиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | |||
Фанер тури | Эластиклик модули Eф , МPа (kgf/сm2) | Силжиш модули Gф , МPа (kgf/сm2) | Пуассон коэффициенти |
В/ВВ, В/С, ВВ/С навли ФСФ маркадаги 7 қатламли ва 5 қатламли елимланган қайин фанерлари: | |||
ташқи қатламларнинг толалари бўйлаб | 9000 (90000) | 750 (7500) | 0,085 |
ташқи қатламларнинг толаларига кўндаланг | 6000 (60000) | 750 (7500) | 0,065 |
толаларга 45º бурчак остида | 2500 (25000) | 3000 (30000) | 0,6 |
В/ВВ ва ВВ/С навли ФСФ маркадаги 7 қатламли тилоғоч ёғочидан елимланган фанер: | |||
ташқи қатламларнинг толалари бўйлаб | 7000 (70000) | 800 (8000) | 0,07 |
ташқи қатламларнинг толаларига кўндаланг | 5500 (55000) | 800 (8000) | 0,06 |
толаларга 45º бурчак остида | 2000 (20000) | 2200 (22000) | 0,6 |
ФБС маркадаги бакелитли фанер: | |||
ташқи қатламларнинг толалари бўйлаб | 12000 (120000) | 1000 (10000) | 0,085 |
ташқи қатламларнинг толаларига кўндаланг | 8500 (85000) | 1000 (10000) | 0,065 |
толаларга 45º бурчак остида | 3500 (35000) | 4000 (40000) | 0,7 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПуассон коэффициенти 
ўққа перпендикуляр йўналиш учун келтирилган, унинг толалар бўйлаб йўналиши эластиклик модули 
билан аниқланиши лозим.
ўққа перпендикуляр йўналиш учун келтирилган, унинг толалар бўйлаб йўналиши эластиклик модули билан аниқланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғоч ва ёғочли материалларнинг зичлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Конструкцияларнинг оғирлигини аниқлаш учун турли ёғочларнинг зичлигини қуйидаги 1-жадвалдан олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||
Ёғочларнинг нави | Ёғочларнинг зичлиги, kg/m3, конструкцияларнинг фойдаланиш шароитлари учун | |
1 ва 2 | 3 ва 4 | |
Игнабаргли: | ||
тилоғоч | 650 | 800 |
қарағай, арча, кедр, оқ қарағай | 500 | 600 |
Қаттиқ япроқли: | ||
эман, оқ қайин, қора қайин, шумтол, заранг, қандағоч, акация ва қайрағоч | 700 | 800 |
Юмшоқ япроқли: | ||
тоғтерак, терак, бужун, жўка | 500 | 600 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Янги кесилган игнабаргли ва юмшоқ япроқли навли ёғочнинг зичлигини 850 kg/m3 га тенг, қаттиқ япроқли дарахтларники эса 1000 kg/m3 га тенг деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Елимланган ёғочнинг зичлигини елимланмаган пайтида аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Оддий фанернинг зичлигини ёғоч шпонларининг зичлигига тенг, бакелитлини эса 1000 kg/m3 деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Бир томонга йўналган шпонли ёғочнинг зичлиги 500-600 kg/m3 бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўсинлар ва плиталарнинг фанерли деворларини ҳисоблаш учун графиклар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Иккитавр, қути шаклидаги тўсинлар деворининг мустаҳкамлиги ва устуворлигини текширишда, фанернинг бурчак остида чўзилишга 
— ҳисобий қаршилигини мазкур илованинг 1-расмдаги графикка мувофиқ, 
ва 
— коэффициентларини ушбу илованинг 2 ва 3-расмларидаги графикларга асосан олиниши керак.
бурчак остида чўзилишга — ҳисобий қаршилигини мазкур илованинг 1-расмдаги графикка мувофиқ, ва — коэффициентларини ушбу илованинг 2 ва 3-расмларидаги графикларга асосан олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. ФСФ маркали қайин фанернинг ташқи қатламлари толаларига бурчак остида қўйилган чўзилишдаги ҳисобий қаршиликларни аниқлаш учун графиклар а — 7 қатламли, б — 5 қатламли
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Фанернинг ташқи қатламларида толаларини оралиқ бўйлаб жойлаштириш — коэффициентини аниқлаш учун графиклар
— коэффициентини аниқлаш учун графикларHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — қалинлиги 7 mm ва ундан ортиқ бўлган ФБС ва ФБСВ маркали бакелитли фанерлар учун, 2 — қалинлиги 8 mm ва ундан ортиқ бўлган ФСБ маркали қайин фанерлар учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир ифодада 
: тўсинларнинг бикр қовурғалари орасидаги масофа, 
полкаларнинг ички қирралари орасидаги тўсиқ баландлиги
: тўсинларнинг бикр қовурғалари орасидаги масофа, полкаларнинг ички қирралари орасидаги тўсиқ баландлигиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-расм. аниқлаш учун графиклар
аниқлаш учун графикларHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-А — ташқи қатламларнинг толалари панелнинг кичик томонига параллель йўналгандаги қалинлиги 7 mm ва ундан ортиқ бўлган ФБС ва ФБСВ маркали бакелитли фанер учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-Б — ташқи қатламларнинг толалари панелнинг кичик томонига перпендикуляр йўналгандаги қалинлиги 7 mm ва ундан ортиқ бўлган ФБС ва ФБСВ маркали бакелитли фанер учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-А, 2-Б — худди шундай, қалинлиги 8 mm ёки ундан кўп бўлган ФСФ қайин фанерлари учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishга
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Эгилувчи элементлари текис шаклли деформацияланиш устуворлигини ҳисоблаш учун кесим баландлигининг ўзгарувчанлигини ҳисобга олган ҳолда коэффициентининг қиймати қуйидаги 1-жадвалдан олиниши керак.
коэффициентининг қиймати қуйидаги 1-жадвалдан олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 1-жадвал | |
Момент эпюралари шакли |
| |
фақат |
| |
| 1 | 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Баландлиги ўзгарганда ва кесим эни ўзгармаганда сиқилган ва сиқилиб эгилган элементларни ҳисоблаш учун — коэффициентнинг қиймати қуйидаги 2-жадвалдан олиниши керак.
— коэффициентнинг қиймати қуйидаги 2-жадвалдан олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||||
Элементни таяниш шароитлари |
| |||
тўғри бурчакли кесимга эга элементлар
| камарларнинг баландлиги ўзгармайдиган иккитавр ва қути шаклидаги кесимга эга элементлар
| |||
|
|
|
| |
|
|
|
| 1 |
|
|
|
| 1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Баландлиги ўзгарганда ва кесим эни ўзгармаганда сиқилиб эгилган элементларни текис шаклли деформацияланиш устуворлигини ҳисоблаш учун — коэффициентнинг қиймати қуйидаги 3-жадвалдан олиниши лозим.
— коэффициентнинг қиймати қуйидаги 3-жадвалдан олиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||
Момент эпюралари шакллари |
| |
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Кесим ва кесиш деформация ўзгарувчанлигини ҳисобга олган ҳолда тўсинларнинг букилишини ҳисоблаш учун ва коэффициентларининг қийматлари қуйидаги 4-жадвалдан олиниши зарур.
ва коэффициентларининг қийматлари қуйидаги 4-жадвалдан олиниши зарур.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
| 4-жадвал |
Тўсин кўндаланг кесими | Ҳисоблаш схемаси |
|
|
Тўғри бурчак |
|
|
|
Бир хил |
|
|
|
Тўғри бурчак |
|
|
|
Бир хил |
|
|
|
Иккитавр |
|
|
|
Тўғри бурчак |
|
|
|
Бир хил |
|
|
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— камар юзасининг иккитавр деворининг юзасига нисбати (деворнинг баландлиги камарларнинг оғирлик марказлари ўртасида деб қабул қилинади).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженларни елимлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Елимлаш учун даврий профилли А300, А400, А500 ва А600 синф арматуралардан тайёрланган металл стерженлардан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар пайвандлаш ёки букиш мўлжалланган бўлса, бунда арматурани иссиқлик билан мустаҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженлар зангдан, кирлардан, бўёқлардан тозаланган, ёғсизланган ва узунлиги бўйлаб бурилишсиз бўлиши, уларни ёпиштириш учун бутун узунлик бўйлаб тўлиқ профилли рифларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТозалашни қум пуркаш ёки кимёвий усуллар билан амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВинтли профиль шаклига эга бўлган юқори мустаҳкамликдаги арматура ва пайвандлашсиз махсус гайкалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА240 синфдаги (силлиқ) арматурадан ёки елимланадиган қисмига резьба очилган думалоқ пўлатдан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженлар рух қопламали бўлиши мумкин (совуқ ҳолатдаги қилинган руҳ қопламлари бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженлар ёпиштирилишидан олдин ёки кейин қисмларга пайвандланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Бино ичидаги конструкцияларда 12 фоиздан кўп бўлмаган ва очиқ иншоотларда 15 фоиз дан ортиқ бўлмаган ёғоч намлигига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Тешик очишдан олдин стерженларнинг ўқлари ва йўналишлар ён сиртларда бўр билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Елимнинг ўзи оқиб қулай тўлдириши учун тешикнинг горизонтал текисликка нисбатан қиялиги 20° дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Тешикларнинг диаметри стерженларнинг ташқи диаметридан 3-4 mm каттароқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Тешикнинг четидан ён текисликка минимал масофа 25 mm дан кўп бўлмаганда, тешик чуқурлиги 700 mm дан ортиқ бўлмаслиги ва каттароқ чуқурликда 30 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Қия тешикларни очиш ва қисмларни пайвандлаш учун кондукторнинг конструктив схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Тешикларни бевосита елимлашдан олдин очилиши. уларнинг ичига сув, чанг, тушишининг олдини олиш учун улар бўш қолмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Тешик чуқурлиги пармаларда бўёқ, рангли изолента ёки чекловчи муфта билан белгиланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Тешиш учун ёғоч учун махсус узун пармалар ёки металл учун оддий пармалардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Пармаларнинг узунлиги, унга диаметри 12 — 14 mm бўлган арматура стерженларини пайвандланиши, бунда марказлаштириш осонлик билан иссиқ ҳолатда чўкичлаб ишлов бериш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандлаш жараёнида керакли калибрли конус ҳам бириктирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Тешиш учун камида 600 W қувватга эга, ҳар доим 2 тутқичли дрельдан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Елимлашдан олдин стерженлар қайта кўриб чиқилиши ва пўлат синфи, миқдори, диаметрлари, чуқурлиги ва сифати бўйича лойиҳага мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Стерженлар ёғли, нам ҳолатда ёки занглаган бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТозалаш учун чўткалар, жилвирли қоғоз, ацетон ёки қум пурковчи аппаратлардан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Елимлашдан олдин стерженларнинг ҳарорати 18 — 20 °С дан паст бўлмаслиги, тешикка енгил кириши учун стерженларни 30 °C дан 40 °C гача ҳароратда иситишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Елимни хонадаги ҳаво ҳароратида ва унинг компонентларини 16 °C дан 25 °C гача бўлган ҳароратда тайёрлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Елимнинг яшовчанлигини ошириш учун уни сув солинган идишда совитишга йўл қўйилади. Бироқ, сувнинг елимга ёки тешикларга тушишига йўл қўймаслик керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Елимни тайёрлаш учун қалин деворли пластмасса идишлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Бир вақтда 2,5 kg дан кўп бўлмаган елим тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ўлчаш учун 10 g дан ошмайдиган аниқликдаги тарозилардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Таркибни тайёрлаш смола, пластификатор, қотирувчи, тўлдирувчи кетма-кетлигида бажариш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Елимни бир хил массага кўра аралаштириш вақти қуйидагича бўлиши лозим: қўлда аралаштирилганда — 3 дан 4 min гача,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмеханик аралаштиргичда — 2 дан 3 min гача.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Елимни тайёрлашдан олдин компонентларнинг сифати, жараённи фаоллаштириш учун 20 дан 50 g гача ҳажмдаги елимнинг назорат намуналарини тайёрланиши, уларни юқори ҳароратда (30 °C дан ортиқ бўлмаган) қотириш орқали текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Диаметри 20 mm бўлган 1 m узунликдаги битта стерженни елимлаш учун ўртача 350 g елимдан фойдаланилиши, бироқ ҳар бир ҳолатда, елимнинг сарфи ўзига хос тажриба йўли билан, биринчи стерженларни елимлаш орқали аниқланиши, бунда стержень тешикка туширилгандан сўнг, тешикдан озгина ортиқча елим (тахминан 5 — 10 g) сиқиб чиқарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Идишнинг деворларига елим ёпишиши ва бошқа ўзига хос хусусиятлар туфайли ҳажм бўйича елим дозасини аниқлашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Тешикнинг чуқурлиги ва диаметрини назорат қилиш учун елим билан тўлдиришдан олдин, стерженни тешик ичига қуруқ ҳолда тушириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Елим билан тўлдириш учун фақат 1 тешик ҳажмига тўғри келадиган ўлчовли идишдан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Ҳажмни назорат қилмасдан умумий идишдан бир нечта тешикларни тўлдиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Шприцлар ёки пневматик қурилмалар каби махсус қувурлар ёрдамида босим остида қўшимча тешиклар орқали елим билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Босим остида елим етказиб бериш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Тешикларни тўлдириш билан бир вақтда босиб чўктириш синовлари учун назорат намуналари, ҳар бир елим аралашмаси учун битта намуна тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Тешикни елим билан тўлдиргандан сўнг стержень унга туширилиши, тешикка тушириш босиб айлантириш орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар стержень туширилгандан кейин тешикдан ортиқча елим чиқмаса, стержень кўтарилиши ва елим етишмаслигининг сабаби ва миқдорини аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТешик юқоридан 2-3 диаметрга тўлдирилмаган бўлса, унда етишмовчиликни устига бироз қуйиш билан бартараф қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтержень узунлигининг 1/3 қисмидан кўпроғида елим излари топилмаса уни бутунлай чиқариб, тешикни қўшимча ҳажм билан тўлдириш ва такрорий стерженни тушириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, «оч» ёпиштиришнинг сабабини аниқлаш ва бартараф этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Елимлашдан сўнг, бирикмалар маълум мустаҳкамликка эришиши учун камида 10 — 12 h давомида 18 °C ҳароратда ушлаб турилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. 12 h ушлаб тургандан сўнг, бирикмаларни кўчириш ва чайқаш мумкин, бироқ уларнинг юкланишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Бирикмаларни 3 кундан сўнг елим қотгандан кейин ҳисобий юкнинг 70 фоиз билан юкланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Назорат бирикмаларини синаш 3 кун қотгандан кейин ҳаво ҳарорати 18 °C да амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Бирикманинг сифатини назорат қилиш қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтешикдаги ёғоч намлигини назорат қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғри белгилашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирикма параметрларининг лойиҳага мувофиқлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishарматура синфининг лойиҳага мувофиқлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженлар сиртининг сифатини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishелим компонентларининг сифатини назорат қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишларни ишлаб чиқариш шароитларини назорат қилиш (ҳавозанинг мавжудлиги, тешиклар ўкининг горизонтга нисбатан жойлашиши, асбоб-ускуналарнинг мавжудлиги, назорат намуналари ва улардаги белгилар мавжудлиги, технологик хариталарнинг тайёрлиги);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтешиклар очиш ва елимлаш кетма-кетлигини назорат қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтешикларни елим билан тўлдириш учун битта бирикма ҳажмига тенг бўлган идишларнинг мавжудлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженлар туширилганда тешикларнинг елим билан тўлиқ тўлдиришни назорат қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоч елимлаш билан бирикмаларни фаоллаштириш ва унинг сабабларини бартараф этиш чораларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик жараёнларни иш журналларида белгилашни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Ушбу илованинг 3-расмида келтирилган схемадаги эзиш учун назорат намуналарининг синовлари ўтказилиши, эзилишдаги мустаҳкамлиги 6,5 МPа дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-расм. Синаш учун намуналар схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Эзилишдаги мустаҳкамлик 
бузувчи кучнинг тешикнинг ён сиртига нисбати билан қуйидагича аниқланади:
бузувчи кучнинг тешикнинг ён сиртига нисбати билан қуйидагича аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бузувчи куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тешик диаметри ;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— елимлаш чуқурлиги, 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — стерженнинг номинал диаметри.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Синов натижаларини журналга ёзиб борилиши, бунда объектнинг номи, конструкцияларнинг маркаси, елимлаш санаси қайд этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Елим тайёрланган хона табиий шамоллатиш, иссиқ ва совуқ сув билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Елим билан ишлаганда, резина ёки полиэтилен қўлқоплардан фойдаланиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Битта чокни узлуксиз пайвандлаш давомийлиги 1 min дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕлимланган ёғоч тўсинларнинг таянч атрофидаги қисмларининг асосий юзалари мустаҳкамлигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 
нисбатдаги елимланган ёғоч тўсинларнинг таянч атрофидаги қисмлари, шунингдек бир ерга тўпланган кучлар таъсир қиладиган қисмлари, текис зўриқиш ҳолатининг барча компонентларини ҳисобга олган ҳолда асосий юзалар қуйидаги формула бўйича мустаҳкамликка ҳисобланиши керак:
нисбатдаги елимланган ёғоч тўсинларнинг таянч атрофидаги қисмлари, шунингдек бир ерга тўпланган кучлар таъсир қиладиган қисмлари, текис зўриқиш ҳолатининг барча компонентларини ҳисобга олган ҳолда асосий юзалар қуйидаги формула бўйича мустаҳкамликка ҳисобланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— асосий чўзувчи зўриқишнинг қиймати;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— текис зўриқиш ҳолатининг компонентлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур толалар йўналишига бурчак остида ёғочнинг чўзилишидаги ҳисобий қаршилигининг қиймати.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ёғоч толалари бўйлаб асосий кучланиш йўналишининг қиялик бурчаги қуйидаги формулалар билан ҳисобланиши керак:
асосий кучланиш йўналишининг қиялик бурчаги қуйидаги формулалар билан ҳисобланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Бир ерга тўпланган 
кўндаланг кучлар таъсир қиладиган таянч ва унинг атрофидаги зоналарда ёғоч толаларига кўндаланг йўналишда чўзилишдаги энг катта меъёрий кучланишнинг катталиги 
рақамли усулларда аниқланиши ёки қуйидаги формула билан ҳисобланиши керак:
кўндаланг кучлар таъсир қиладиган таянч ва унинг атрофидаги зоналарда ёғоч толаларига кўндаланг йўналишда чўзилишдаги энг катта меъёрий кучланишнинг катталиги рақамли усулларда аниқланиши ёки қуйидаги формула билан ҳисобланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — бир ерга тўпланган куч (балканинг таянч реакцияси, осилган қурилманинг босими, ферма устунидаги сиқувчи кучи );Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир ерга тўпланган кучдан, — мазкур илованинг 1-расмида келтирилган норматив зўриқиш тақсимотининг эгри мусбат қисмининг ординатаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элемент кесимининг эни;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — элемент кўндаланг кесимининг баландлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оралиқдаги — ордината қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, 
— нейтрал қатламгача бўлган масофа.
— нейтрал қатламгача бўлган масофа.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Кўндаланг куч элементнинг қирраси бўйлаб эмас, балки баландлигининг кесилган қисми бўйлаб узатилганда, чўзилаётган ёғочнинг меъёрий кучланиши 
1,4 коэффициентга кўпайтирилади.
1,4 коэффициентга кўпайтирилади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Таянч атрофидаги зонадаги кучланишнинг тақсимланиш схемаси
тақсимланиш схемасиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ушбу илованинг 1шарти бажарилмаса, ёғоч толаларга 
бурчак остида елимланган ёки бураб маҳкамланган стерженларни ўрнатиш керак.
бурчак остида елимланган ёки бураб маҳкамланган стерженларни ўрнатиш керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚия стерженларни қабул қилувчи асосий чўзилишдаги кучининг қиймати қуйидаги 5-формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕлимланган ёки бураб маҳкамланган стерженлар хавфли зонанинг узунлиги бўйича бир хил 
қадам билан ўрнатилиши, таянч ўқидан 
масофада бўлиши керак.
қадам билан ўрнатилиши, таянч ўқидан масофада бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиринчи қия стержень таянч ўқидан 
масофада ўрнатилиши, стерженларни анкерлаш узунлиги 
дан кам бўлмаслиги лозим
масофада ўрнатилиши, стерженларни анкерлаш узунлиги дан кам бўлмаслиги лозимHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғочдан тайёрланган фермаларнинг металл тишли пластинкали тугунларидаги бирикмаларни лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ёғочдан тайёрланган фермаларнинг МТП тугунлардаги бирикмаларининг ҳисобий схемаси панжара элементларини кесилмаган камарларга шарнирли маҳкамланиши, узунлик бўйлаб камарларнинг тахталарини бирлаштириш шарнирли, панжаранинг бириктирувчи тугунлари зонасидан ташқарида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Фермаларнинг баландлиги оралиқнинг камида 1/5 қисмини қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФерманинг кичкина баландлигида ҳисоблаш тугунлардаги стерженларнинг чизиқли эзилишига мувофиқ амалга оширилиши, бунда бирикмаларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилиятига мос келадиган кучлар билан тугунлардаги стерженларнинг деформациялари 1,5 mm бўлишини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ферма камарлари сиқилиб эгилган ва чўзилиб эгилган элементлар сифатида ҳисобланиши, панжара элементларини марказий сиқилган ва марказий чўзилган деб ҳисоблашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКесимларнинг МТП тишлари учи томонидан заифлашиши ҳисобга олинмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. МТП бирикмаларнинг силжишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти маълум бир ўлчамга эга бўлган тишли пластинкаларнинг турига боғлиқ бўлиши, тишнинг баландлиги пластинка қалинлигидан 12 баравар кўп бўлмаслиги, пўлат пластинканинг қалинлиги 1 дан 2 mm гача бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБирикмаларнинг силжишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти 
пластинка ўқининг таъсир қилувчи куч йўналишига нисбатан α қиялик бурчагига ва пластинка ўқининг ёғоч толалари йўналишига нисбатан қиялик бурчагига кўра, пластинканинг 1 mm2 сирти учун аниқ турдаги МТП намуналарни синовдан ўтқазиш натижалари билан аниқланиши зарур.
пластинка ўқининг таъсир қилувчи куч йўналишига нисбатан α қиялик бурчагига ва пластинка ўқининг ёғоч толалари йўналишига нисбатан қиялик бурчагига кўра, пластинканинг 1 mm2 сирти учун аниқ турдаги МТП намуналарни синовдан ўтқазиш натижалари билан аниқланиши зарур.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТурли шаклдаги тишларни штамповка қилишда пластинкаларнинг турли перфорацияланиши туфайли, МТПнинг турли йўналишлардаги кучларнинг α пластинка ўқига нисбатан чўзилишдаги ва кесилишдаги 
ҳисобий хусусиятлари, намуналарни синаш натижалари бўйича аниқланиши керак.
ва кесилишдаги ҳисобий хусусиятлари, намуналарни синаш натижалари бўйича аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Бирикмаларнинг мустаҳкамлик шарти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — нормал куч;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — 1 mm2 учун бирикманинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МТП бирикадиган бир томонидаги ҳисобий сирт юзаси, ферма элементларининг бирикиш чизиқларига уланган эни 10 mm тасма кўринишидаги пластинка қисмларининг юзаларини ҳисобга олинмаганда.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. МТП нинг чўзилишдаги мустаҳкамлик шарти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — чўзилишдаги 1 mm пластинканинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — перфорацияланишни ҳисобга олмаган ҳолда, куч йўналишига перпендикуляр йўналишдаги пластинканинг ўлчами.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Кесилишдаги МТПнинг мустаҳкамлик шарти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — тугундаги силжиш кучи;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — кесилишдаги 1 mm пластинканинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— перфорацияланишни ҳисобга олмаган ҳолда, пластинка кесимининг кесилиш узунлиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Пластинкага кесиш ва чўзиш кучларининг биргаликдаги таъсирида, қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚия елимланган анкерли композит кесимли тўсинларни ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу ШНҚнинг 10-иловаси 1-расмида келтирилган схемасидаги композит кесимли тўсинларга қия елимланган анкерли ёғоч қовурғалар ва қуйма темир-бетон плиталар киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Композит кесимли тўсинлари эластиклик босқичи бўйича 1 ва 2-гуруҳларнинг чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонструкциялар ва уланишларни бирикмаларни ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 27751-2014га мувофиқ қабул қилинадиган, 
аҳамиятлилик бўйича ишончлилик коэффициентлари;
аҳамиятлилик бўйича ишончлилик коэффициентлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бетонга ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ, 
арматурага ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ ва — ёғочга материалларнинг ишончлилик коэффициентлари;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғоч конструкциялар элементларининг иш шароитлари коэффициентлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу ШНҚнинг 31-бандига мувофиқ қабул қилинадиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бетонга ШНҚ 2.03.01-21 бўйича қабул қилинади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Композит кесимли тўсин
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — умумий кўриниш, б — кўндаланг кесими, в — кўндаланг кесимнинг геометрик хусусиятлари, г — тўсиннинг таянч зонаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Темир-бетон плиталар ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ мустаҳкамлик ва ёрилишга чидамлилик учун ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Плиталарнинг таянчлар устига ўрнатишда, плитадаги арматура стерженларидаги ҳисобий кучлар ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Темир-бетон ва ёғоч ўртасидаги силжиш ва узиш кучларининг эгилиш моментларини, ички зўриқишларни топиш учун, шунингдек бетон ишларидаги умумий деформацияларни аниқлашда, бетондаги зўриқишлар катталиги эластик деб қабул қилиниши, бетоннинг узоқ вақт давомида ўзгармас зўриқиш таъсирида деформацияланиш қобилиятини ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетонни киришишини ҳисоблашда киришишдаги куч таъсири ҳисобга олинмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Бетоннинг эгилувчанлиги тахмини остида амалга ошириладиган композит тўсинларни ҳисоблашда, ёғочга келтириш коэффициентлари ва бу тўсинларнинг кўндаланг кесимларининг геометрик ўлчамларидан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— сиқилган бетоннинг деформация модули;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
толалар бўйлаб ёғочнинг эластиклик модули.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғоч қовурғанинг баландлиги қуйидагича қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қирқимли тўсинлар учун;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қирқимсиз тўсинлар учун.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, тўсинлар оралиғи.
тўсинлар оралиғи.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемир-бетон плитанинг қалинлиги 80 дан 150 mm гача қабул қилиниши лозим. Елимланган анкерларнинг қиялик бурчаги 30° — 45°бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу илованинг 1-расмида келтирилган схемасидаги толалар бўйлаб елимланган анкерларнинг ўқлари орасидаги масофалар камида қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
да 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish да 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАнкер ўқидан толалар йўналиши бўйлаб қиррагача бўлган масофа камида 
олиниши керак.
олиниши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТолаларга кўндаланг йўналишдаги масофалар қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— анкер ўқлари орасида;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бироқ 30 mm дан кам бўлмаган — анкер ўқидан қиррагача бўлган масофа.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоб ишларини ёғоч ва темир-бетон қисмлар бирикиш чокларининг юмшоқлигини ҳисобга олмаган ҳолда, текис кесимлар фарази асосида амалга оширилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ҳисоблаш 2 босқичда амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-босқич — темир-бетон плитанинг оғирлиги учун ёғоч қовурғани ҳисоблаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-босқич — доимий ва вақтинчалик юкларга ҳисоблаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Ёғоч қовурғанинг пастки қирраси бўйлаб зўриқишлар қуйидаги формула бўйича текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
( 2 )Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда 
— 1-босқичда қовурғадаги зўриқиш;
— 1-босқичда қовурғадаги зўриқиш;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 2-босқичда қовурғадаги зўриқиш;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— темир-бетон плитанинг оғирлигидан ҳосил бўладиган эгилиш моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобий юкдан ҳосил бўладиган эгилиш моменти (темир-бетон плитанинг оғирлигидан ташқари);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёғоч қовурғанинг қаршилик моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёғочга келтирилган композит кесимнинг қаршилик моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўсиннинг пастки қирраси бўйлаб келтирилган кесимнинг нейтрал ўқигача масофа.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Темир-бетон плитанинг юқори қиррасидаги кучланишлар қуйидаги формула бўйича текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бетонга келтирилган композит кесимнинг қаршилик моменти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Темир-бетон плитанинг ҳисобий эни, қовурғалар орасидаги масофага тенг, бироқ оралиқнинг 1/6 қисмидан кўп бўлмаган ҳолда қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПлитанинг қалинлиги композит тўсиннинг 1/10 баландлигидан кам бўлса, плитанинг ҳисобий эни қалинлигидан 6 баробардан кўп бўлмаган миқдорда қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Қия ҳалқали анкерларнинг керакли миқдори, бетон ва ёғочни анкер билан мустаҳкамлаш шарти бўйича плиталар ва қовурғаларнинг қирқим текислиги бўйлаб силжишини ҳисоблаш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ҳалқали анкер бир тармоғининг бетондаги силжиш учун юк кўтарувчанлик қобилияти 
kN қуйидаги формула бўйича аниқланади:
kN қуйидаги формула бўйича аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
( 4 )Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — анкернинг кўндаланг кесими юзаси, cm²;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — анкер материалининг чўзилишдаги ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — анкернинг номинал диаметри, cm;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишидаги ҳисобий қаршилиги (призма мустаҳкамлиги).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Ҳалқали анкер бир тармоғини ёғочдан суғуриб олиш учун юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 66-формуласига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Қия ҳалқали анкерларининг керакли миқдори ушбу ШНҚнинг 25-формуласига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКомпозит кесимнинг кўндаланг куч учун юк кўтариш қобилияти, ёғоч кесимининг юк кўтариш қобилиятига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Қия елимланган анкерларнинг юмшоқлигининг 0,9 га тенг қабул қилиниши, тўсиннинг кўндаланг кесими инерция моментига келтириш кесими ва коэффициентини ҳисобга олган ҳолда уланган тўсинлар учун эгилишлар аниқланиши зарур.
коэффициентини ҳисобга олган ҳолда уланган тўсинлар учун эгилишлар аниқланиши зарур.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕлимланган линзасимон фермаларни боғланишини лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Линзасимон фермалар эгри чизиқли камарга эга ёғоч конструкциялардан тайёрланиши, фермалар ёғоч ва металл-ёғоч бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОралиқ ўртасида ферманинг баландлиги: 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай фермаларнинг оралиғи 18 дан 100 m гача бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Йиғма линзасимон фермалар бир нечта жўнатиладиган маркаларга эга бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиғиладиган тугунларининг жойлашуви транспорт ва технологик талаблар билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПастки камарда минимал йўл қўйилган бирикиш жойларининг сонини жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Фермалар, таянч тугунларида камар узунлиги бўйлаб ҳам бикр бирикиш тугунларига эга бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Панжара элементларини вертикал текисликка 30° дан 60° гача бурчак остида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПанжара нагеллар ёрдамида ёки елимланган стерженларда камарларга маҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Мазкур илованинг 1-расмида келтирилган схемасидаги камарлар бикр бирлашганда, уларни қия елимланган стерженларда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕлимланган стерженларнинг керакли миқдори ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Линзасимон фермалар таянч тугунининг схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Фермаларни ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамардаги кучлар кесилмаслик шартидан аниқлаб;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқия елимланган боғланишли таянч тугунларида пайдо бўладиган эгилиш моментларини ҳисобга олиб;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпанжарадаги кучларни унинг элементларининг камарлар билан шарнирли бирикиш тугунлари шартидан аниқлаб.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Камарлар бикр бирлашганда, уларни қия елимланган стерженларда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕлимланган стерженлар сони 
қуйидаги формула бўйича аниқланади:
қуйидаги формула бўйича аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— юқори ва пастки камарларнинг бирлашиш текислиги бўйлаб силжиш кучи;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу ШНҚнинг 116-бандига мувофиқ елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти аниқланади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30° дан 50° гача бўлган оралиқда бирлаштирилган текисликка нисбатан стерженларнинг қиялик бурчаги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — елимланган бирикмалар ишининг мувофиқлик коэффициенти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБирикишларнинг тенг тақсимланиши 0,8 га тенг бўлиб, кесим эни бўйлаб 2 та елимланган стержень шаклидаги четки таянч бирикишлар камида 30 фоизни ташкил қилса, 0,85 га тенг бўлади.
тенг тақсимланиши 0,8 га тенг бўлиб, кесим эни бўйлаб 2 та елимланган стержень шаклидаги четки таянч бирикишлар камида 30 фоизни ташкил қилса, 0,85 га тенг бўлади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Юқори ва пастки камарларнинг бирикиш юзасини қуйидаги формула бўйича толаларга бурчак остида эзилиши учун текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бирлашиш зонасидаги юқори камардаги бўйлама ва кўндаланг кучлар;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — бирлашиш зонасидаги юқори камар ўқининг бирлашиш текислигига нисбатан қиялик бурчаги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishферма кесимининг эни;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— елимланган бирикиш қадами;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ушбу ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ аниқланадиган ёғочнинг толаларга бурчак остида эзилишдаги ҳисобий қаршилиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — бирлашиш текислигининг юқори ва пастки камарларнинг толаларига қиялик бурчакларининг энг каттаси.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар шарт бажарилмаса, бирлашиш қадамини ошириш ёки ёғочни бирикиш текислигига перпендикуляр елимланган стерженлар билан мустаҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМустаҳкамланган елимланган стерженларнинг қадами 
қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, — мустаҳкамланган елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти.
— мустаҳкамланган елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Йиғма фермалар бир нечта жўнатиладиган маркаларга эга бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Юқори камар бирикиш жойини, кесимнинг баландлиги бўйлаб зўриқишларнинг бир хил тақсимланишини таъминлайдиган полимербетон ёрдамида элементларнинг қирраларига ўқ кучларини ўтказиш билан ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Камарларнинг чўзилган ва сиқилган бирикиш жойлари фермаларни суриш ва кўтариш пайтида монтаж кучлари учун ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУлар текисликка нисбатан етарлича бикрликка эга бўлиши ва қарама-қарши ишорадаги кучларни қабул қилишлари зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғоч конструкцияларни ҳимоя қилиш бўйича конструктив чора-тадбирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Тўсувчи конструкциялар (деворлар, ораёпмалар, ёпмалар) кесишган жойларида намлик ва биобузилишдан елимланган ёғоч конструкцияни ҳимоя қилиш ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1, 2-расмларида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Иситиладиган бинонинг ташқи юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция деворларини кесишиш тугунлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — плиталар изоляцияси билан бўшлиқларни изоляциялаш билан; б — бир хил, кўпик полиуретанни (КПУ) тўлдириш билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishc — шамоллатиладиган бўшлиқ билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — ташқи девор, 2 — юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция, 3 — намликни изоляцияловчи бандаж;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4 — антисептик билан ишлов берилган сирт; 5 — жуфтлашган юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция; 6 — елимланган металл стержень; 7 — 40 × 40 mm кесимли ёғоч брус; 8 — монтаж кўпиги; 9 — иссиқдан изоляцияловчи плита; 10 — тўлдириладиган КПУ; 11 — ўз-ўзидан ёпишадиган герметик тасма; 12 — нащельник.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Шамоллатилган бўшлиқ билан иситиладиган бино ташқи деворидаги жуфтланган кесимининг юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкциянинг кесишадиган тугуни (режада).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — ташқи девор; 2 — жуфтлашган юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция; 3 — қўшимча; 4 — елимланган металл стержень; 5 — антисептик билан ишлов берилган сирт; 6 — намликдан изоляцияловчи бандаж; 7 — монтаж кўпиги; 8 — иссиқдан изоляцияловчи плита; 9 — нащельник.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБурама мих ва катта винтларнинг параметрлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу иловада бурама михларнинг конструкцияси ва ўлчамлари катта винт бурама михларнинг олти бурчакли бошлари ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1-расмида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм — Композит кесимли тўсин
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — катта винт; б, в, г — ярим думалоқ, яширин ва ярим яширин бошли бурама михлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Бурама михларнинг резьба қисми цилиндрсимон ёки конуссимон шаклда тайёрланади, унинг охирида учли қисм (парма) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБурама михлар учун, резьбанинг ташқи диаметри ва конусли қисми, михнинг энг катта ташқи диаметри эса бурама михнинг номинал диаметрига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Винтларнинг конструктив параметрлари ушбу ШНҚнинг 13-иловаси 1-жадвалида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |||||||||
Резьбанинг ташқи диаметри, mm | 3.5 | 4 | 5 | 6 | 8 | 10 | 12 | 16 | 20 |
Резьбанинг ички диаметри, mm | 2.4 | 2.8 | 3.5 | 4.2 | 5.6 | 7.0 | 9.0 | 12.0 | 15.0 |
Резьба қадами, mm | 1.5 | 1.75 | 2.0 | 2.5 | 3.5 | 4.5 | 5.0 | 6.0 | 7.0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
14-ИЛОВА
14-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир қаватли бинодаги анъанавий синч элементларининг маҳаллий материаллардан тайёрланган бирикиш тугунлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
15-ИЛОВА
15-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғоч синчли бинолардаги бирикиш элементларининг бир шаклдаги тугунлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnш | Элементдаги чокларнинг ҳисобий миқдори |
kc | Бирикмаларнинг юмшоқлик коэффициенти |