Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Президентининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини суд орқали ҳимоя қилишнинг замонавий механизмларини жорий этиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСўнгги йилларда мамлакатимизда давлат органлари билан муносабатларда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари самарали ҳимоясини таъминлашда тизимли ислоҳотлар амалга оширилди. Айниқса, 2017 йилда мамлакатимиз тарихида илк маротаба маъмурий судлар ташкил қилинганлиги фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари устидан судга шикоят қилишга оид конституциявий ҳуқуқларини таъминлашда муҳим қадам бўлди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎтган даврда маъмурий судлар томонидан кўриб чиқилган 120 мингга яқин ариза ва шикоятларнинг 57 фоизи қаноатлантирилиб, фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг бузилган ҳуқуқлари тикланганлиги ҳам маъмурий судларнинг қонун устуворлигини таъминлаш ҳамда шахснинг ҳуқуқ ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилишда муҳим институт сифатида шаклланганлигини кўрсатмоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу борада маъмурий судлар зиммасига шикоятларни кўриб чиқишда «фаол иштирок этиш» тамойили асосида низони тўғри ҳал қилиш учун далилларни мустақил йиғиш мажбурияти юклангани, суд қарори ижросини таъминламаган мансабдор шахсларга жарима қўллаш ваколати берилгани ҳам ушбу институт такомиллашиб бораётганлигидан далолат беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШу билан бирга, бугунги кунда маъмурий судлар фаолиятига илғор хорижий тажрибада ўзини оқлаган институт ва тартибларни кенг қўллаш орқали фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишда ушбу судларнинг ролини ошириш, шу жумладан, давлат органи ҳужжатига ишониб фаолият юритган фуқаро ва тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларининг ҳимоясини қўшимча равишда кучайтириш зарурати вужудга келмоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДавлат органлари билан муносабатларда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларининг самарали ҳамда ишончли ҳимоя этилишини таъминлаш ва маъмурий суд ишларини юритишни халқаро стандартлардан келиб чиқиб янада такомиллаштириш мақсадида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўзбекистон Республикасида маъмурий судлар фаолиятини такомиллаштиришнинг асосий йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органлари билан муносабатларда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларининг ишончли ва самарали ҳимоя этилишини устувор равишда таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг бузилган ёки низолашилаётган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини тиклашда суднинг фаол иштироки принципини қўллаш механизмларини кенгайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органлари ва мансабдор шахсларнинг фаолияти устидан самарали суд назоратини ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаъмурий суд ишларини юритишда низоларни судгача ҳал қилиш механизмларини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишда маъмурий судларнинг ролини кучайтириш орқали аҳолининг суд тизимига бўлган ишончини янада ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органлари томонидан суд қарорлари ижро этилиши устидан назоратнинг таъсирчан механизмларини тўлиқ жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаъмурий юстиция тизими ривожланган давлатлар тажрибаси асосида маъмурий судлар фаолиятини такомиллаштириб бориш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Олий суд ва Адлия вазирлигининг қуйидаги тартибларни маъмурий судлар фаолиятига жорий этиш ҳақидаги таклифларига розилик берилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори, ҳаракати (ҳаракатсизлик) устидан шикоят қилинаётган давлат органи мансабдор шахси ёки унинг вакили суд мажлисида мажбурий иштирок этишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаъмурий суд иш юритувида ишларнинг тезкор ва сифатли кўриб чиқилишини таъминлашга ҳамда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларига ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун қўшимча имкониятлар яратишга қаратилган дастлабки эшитув институтини жорий этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Олий суд Адлия вазирлиги ва Бош прокуратура билан биргаликда уч ой муддатда қуйидагиларни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда киритсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) давлат органи мансабдор шахси ёки унинг вакили маъмурий суднинг мажлисида мажбурий иштирок этишини таъминлаш бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органи қарори ёки унинг мансабдор шахси ҳаракати (ҳаракатсизлик) устидан берилган аризани маъмурий судларда кўришда мансабдор шахс ёки унинг вакили зарур тушунтиришлар бериш учун суд муҳокамасида иштирок этиши шарт ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органи мансабдор шахси ёки унинг вакили иштирок этиши зарур деб топилган ҳолларда маъмурий ишни кўриб чиқиш кейинга қолдирилади, унинг иштироки ишнинг ҳар томонлама, тўлиқ ва тўғри ҳал қилинишига тўсқинлик қилмаган тақдирда, иш давлат органи мансабдор шахси ёки унинг вакили иштирокисиз кўриб чиқилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органи мансабдор шахси ёки унинг вакили суд муҳокамасига келмаган ва унинг келмаганлиги суд томонидан узрли деб топилмаган тақдирда, мансабдор шахсга нисбатан суд жаримаси қўлланилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) маъмурий суд иш юритувида дастлабки эшитув институтини жорий этиш бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаъмурий суд иш юритувида дастлабки эшитув қонунда назарда тутилган ҳолларда ўтказилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдастлабки эшитувда аризачининг талаблари ва жавобгарнинг эътирозлари аниқлаштирилади, аризадаги камчиликларни бартараф этиш чоралари кўрилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishталабларни исботлаш учун аризачига зарур далилларни ҳамда жавобгарга фикрни ёзма равишда тақдим этиш бўйича тушунтиришлар берилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаризадаги талаблар ва ишдаги далилларга судья томонидан дастлабки ҳуқуқий баҳо (талабларни аниқлаштириш, ишга дахлдор бўлмаган тарафларни алмаштириш, қўшимча жавобгарни жалб қилиш ва бошқалар) берилади. Бунда кўрилаётган ишнинг мазмунан ҳал этилиши бўйича якуний фикр билдиришга йўл қўйилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдастлабки эшитув ариза судга келиб тушган кундан эътиборан йигирма кундан кечиктирмай ўтказилади, ушбу муддат суд муҳокамаси учун белгиланган муддатга киритилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдастлабки эшитув натижасига кўра аризани қайтариш ёки иш бўйича суд муҳокамасини тайинлаш тўғрисида ажрим чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) маъмурий судга низоларни ҳал этиш жараёнида судга ҳурматсизлик қилиниши ва суднинг хусусий ажрими бўйича чоралар кўрмасликка оид ҳуқуқбузарликлар аниқланганда, маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриш ваколатини бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Олий суд, Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ҳамда Савдо-саноат палатасининг ишончнинг ҳимоя қилиниши принципини Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодексда алоҳида белгилаш ҳақидаги таклифи маъқуллансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлий суд манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда давлат органи ҳужжатининг қонуний кучига ишониб фаолият юритган фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ишончини ҳимоя қилиш учун мазкур ҳужжатнинг кейинчалик бекор қилиниши ушбу шахснинг ўз мулкидан маҳрум бўлишига ёки бошқа оғир оқибатлар олиб келмаслигига оид қоидаларни (бундан қонунда белгиланган ҳоллар мустасно) назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда киритсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Янги таҳрирдаги Солиқ кодекси билан жорий этилган тадбиркорлик субъекти солиқ қарздорлигини тан олган тақдирда, ушбу қарздорликни солиқ органининг қарорига асосан тадбиркорлик субъектининг мулки ҳисобидан қоплашни назарда тутувчи тартиб самарали ишлаётганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлий суд, Солиқ қўмитаси ва Савдо-саноат палатасининг тадбиркорлик субъектларининг вақт ва маблағ билан боғлиқ ортиқча харажатларини қисқартириш мақсадида 2025 йил 1 майдан бошлаб тадбиркорлик субъекти томонидан тан олинган солиққа оид ҳуқуқбузарликлар бўйича солиқ органи томонидан ушбу тадбиркорлик субъектининг банклардаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб қўйиш тартибини жорий этиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБелгилансинки, тадбиркорлик субъекти солиққа оид ҳуқуқбузарликни тан олмаган ҳамда солиқ органи томонидан ўзининг банклардаги ҳисобварақлари бўйича операциялар тўхтатиб қўйилишига эътироз билдирган тақдирда, ушбу масала амалдаги тартибга мувофиқ солиқ органи аризасига асосан суд томонидан ҳал этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Вазирлар Маҳкамаси 2025 йил 1 июнга қадар назорат қилувчи органлар томонидан тадбиркорлик субъектлари тан олган ҳуқуқбузарликлар бўйича молиявий жарималарни қўллашни (бундан солиққа оид ҳуқуқбузарликлар бўйича жарима қўллаш мустасно) назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари киритилишини таъминласин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда молиявий жаримани қўллаш жараёнида тадбиркорлик субъекти вакили иштироки таъминланиши, жарима қўллаш бўйича қарор устидан шикоят берилганда, унинг ижроси тўхтатилиши, шунингдек, ноқонуний ва асоссиз қарор бўйича жарима ундирилган бўлса, ундирилган суммадан ҳар бир календарь кун учун тегишли бюджетдан Марказий банкнинг асосий ставкасида фоиз тўланиши инобатга олинсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш концепцияси 1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича идоралараро комиссия (кейинги ўринларда — Идоралараро комиссия) таркиби 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Идоралараро комиссия (Б.Д. Исламов):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуч ҳафта муддатда маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича иш режасини ҳамда вазифалар тақсимотини тасдиқласин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуч ой муддатда янги таҳрирдаги Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекс лойиҳасини тайёрлаш жараёнига халқаро ташкилотларнинг экспертлари ва мутахассисларини жалб этиш масаласи кўриб чиқилишини таъминласин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2026 йил 1 июлга қадар янги таҳрирдаги Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекс лойиҳасини белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishилмий ҳамжамият, фуқаролик жамияти институтлари вакиллари ҳамда хорижий экспертлар ўртасида янги таҳрирдаги Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекс лойиҳаси кенг муҳокама қилинишини таъминласин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Идоралараро комиссиянинг мурожаатига кўра Ташқи ишлар вазирлиги хорижий мамлакатларга сафарларни ташкил этиш, шунингдек, хорижий мамлакатларнинг давлат органлари ва халқаро ташкилотлар вакиллари билан учрашув ва музокараларни ўтказишда ҳар томонлама кўмаклашсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Судьялар олий кенгашига 2025 йил 1 мартдан бошлаб судья, прокурор, адвокатлар ва давлат органлари вакиллари учун мазкур қарор билан киритилаётган янги институтларнинг мазмун-моҳиятини ва уларни амалиётда қўллаш тартибини ўргатиш бўйича ўқув курсларини ташкил қилиш тавсия этилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Мазкур қарорнинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул этиб Олий суд раиси Б.Д. Исламов белгилансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚарор ижросини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Д.Б. Кадиров зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 30 январь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПҚ-33-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 30 январдаги ПҚ-33-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКОНЦЕПЦИЯСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМамлакат тараққиётининг бугунги босқичида кенг кўламли ислоҳотларнинг муваффақиятли амалга оширилиши ва «Ўзбекистон — 2030» стратегиясининг мақсадларига эришиш давлат органлари билан муносабатларда қонун устуворлигини, фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларининг ишончли ҳимоя қилинишини, давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг фаолияти устидан самарали суд назоратини ўрнатишни талаб қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасида ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМамлакатимизда илк маротаба 2017 йил 1 июндан эътиборан давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг ғайриқонуний ҳаракатлари устидан фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг судга шикоят қилиш ҳуқуқининг конституциявий кафолатларини амалга оширишни таъминлашга хизмат қиладиган маъмурий судлар ташкил қилинди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаъмурий судларнинг вазифаси маъмурий органлар билан муносабатларда қонун устуворлигини таъминлаш билан бирга фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг бузилган ёки низолашилаётган ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎтган қисқа даврда маъмурий судларнинг фаолияти ўз самарасини бера бошлади. 2017 — 2024 йилларда маъмурий судлар томонидан 120 мингга яқин ариза (шикоят) кўриб чиқилиб, уларнинг 57 фоизи қаноатлантирилган ҳолда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг бузилган ҳуқуқлари тикланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2018 йилда қабул қилинган Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекс фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлашда муҳим роль ўйнади ҳамда мамлакатда маъмурий юстицияни ривожлантириш учун мустаҳкам ҳуқуқий замин яратишга имкон берди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМамлакатимизда адолат ва қонун устуворлиги тамойилларини тараққиётнинг энг асосий ва зарур шартига айлантиришнинг асосий мақсадларидан бири маъмурий судларда мансабдор шахсларнинг қарорлари устидан берилган шикоятларни кўриб чиқиш тизимини такомиллаштириш орқали суд назоратини қўллаш соҳасини кенгайтириш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 16 январдаги ПФ-11-сон Фармони билан тасдиқланган 2023 — 2026 йилларга мўлжалланган суд тизимини сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқишнинг қисқа муддатли стратегиясини амалга ошириш бўйича ҳаракатлар дастурида ҳуқуқни қўллаш амалиётини танқидий таҳлил қилиш асосида ҳамда илғор хорижий тажрибани инобатга олган ҳолда маъмурий суд иш юритувини такомиллаштириш чораларини кўриш белгиланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Ўзбекистон — 2030» стратегиясида ҳам давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг фаолияти устидан самарали суд назоратини ўрнатиш ҳамда маъмурий адлия тизимини янада ривожлантиришга оид вазифалар белгиланди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШу муносабат билан ўтказилган таҳлил Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодексни қуйидаги йўналишларда такомиллаштириш зарурати мавжудлигини кўрсатмоқда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчидан, маъмурий суд иш юритувига халқаро стандартларга ва илғор хорижий тажрибага мувофиқ оммавий-ҳуқуқий муносабатлар соҳасида фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини таъминлаш бўйича ўзини оқлаган янги институт ва тартибларни имплементация қилиш бўйича ишларни давом эттириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчидан, оммавий-ҳуқуқий муносабатларнинг мазмун-моҳиятини акс эттирувчи маъмурий суд ишларини юритиш принципларини тўлақонли жорий этиш, шу жумладан, суднинг фаол иштироки принципини қўллаш доирасини кенгайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучинчидан, маъмурий суд иш юритувига даъво институтини киритиш орқали маъмурий органлар устидан бериладиган даъво турларини аниқ белгилаш, ҳар бир даъво тури бўйича иш юритишнинг ўзига хос процессуал қоидаларини назарда тутиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўртинчидан, маъмурий суд ишларини юритишда низоларни судгача ҳал қилиш механизмларини янада кенгайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбешинчидан, давлат органлари томонидан суд қарорлари ижро этилиши устидан назоратнинг таъсирчан механизмларини такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРивожланган мамлакатларда айнан маъмурий судлар фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ижро органлари томонидан бузилишининг олдини олишда, уларни ғайриқонуний қарорлар, ҳаракатлар (ҳаракатсизлик)дан ҳимоя қилишда муҳим ўрин эгаллайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШу муносабат билан давлат органлари билан муносабатларда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларининг самарали ҳимоя этилишини таъминлаш ҳамда маъмурий суд ишларини юритишни такомиллаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Ўзбекистон — 2030» стратегиясида кўрсатилган мақсад ва вазифаларга эришиш, шунингдек, давлат органлари билан муносабатларда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларининг самарали ҳимоя этилишини таъминлаш ҳамда маъмурий суд ишларини юритишни халқаро стандартлардан келиб чиққан ҳолда такомиллаштириш мақсадида қуйидаги асосий йўналишларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш концепцияси ишлаб чиқилди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI. Маъмурий суд ишларини юритишда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш механизмларини такомиллаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Маъмурий суд ишларини юритишда манфаатдор шахс тушунчасининг ҳуқуқий таърифини аниқлаштириш, шахснинг манфаатдорлиги масаласини аризани судга қабул қилиш жараёнида ҳал этиш тартибини жорий этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Маъмурий судга мурожаат этиш муддатларини маъмурий даъво турларидан келиб чиқиб қайта кўриб чиқиш, айрим турдаги низолар (масалан, ҳақиқий эмас деб топиш ҳақидаги талаб) бўйича судга мурожаат қилишнинг махсус муддатларини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Маъмурий судларга жамоавий аризалар (class action) бериш тартиби ва асосларини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида ариза беришга ваколатли бўлган давлат органлари ва бошқа шахслар доирасини кенгайтириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Оммавий-ҳуқуқий муносабатлар иштирокчиларининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларига дахлдорлиги нуқтаи назаридан маъмурий суд ишларини юритишда жалб қилиниши лозим бўлган учинчи шахслар доирасига аниқлик киритиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Жамоатчилик назоратини амалга оширишга бўлган ҳуқуқдан келиб чиқиб, маъмурий суд ишларини юритишда манфаатдор шахслар доирасини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Аризани қабул қилишни рад қилиш, кўрмасдан қолдириш, қайтариш асосларини такомиллаштириш (низони судгача ҳал қилиш тартибига амал қилмаслик, манфаатдор шахс бўлмаган шахс томонидан ариза берилиши ва бошқалар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Дастлабки ҳимоя чораларини қўллаш тартиби ва асосларини такомиллаштириш, бунда дастлабки ҳимоя чораларини қўллаш оқибатида етказилган зарарни қоплаш тартибини, дастлабки ҳимоя чорасини ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан кейин бекор қилиш тартибини, дастлабки ҳимоя чорасини қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатларни белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Маъмурий судларга низо предметига доир қўшимча талаблар билан мурожаат қилиш имкониятини яратиш (дастлабки аризага қўшимча талаб билдирилганда уларни биргаликда кўриб чиқиш тартибини жорий этиш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Оммавий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган низолар билан бир қаторда унга сабабий боғланишда бўлган зарарнинг ўрнини қоплаш ҳақидаги талабнинг маъмурий суд томонидан кўрилишига оид нормаларни ривожлантириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг маъмурий ҳужжатга бўлган ишончини ҳимоя қилиш принципини қўллаш механизмларини такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Маъмурий органнинг, фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органининг, улар мансабдор шахсларининг қарорини ҳақиқий эмас, ҳаракатларини (ҳаракатсизлигини) қонунга хилоф деб топиш ҳақидаги ишлар юзасидан суд томонидан текширилиши лозим бўлган асосларни белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Маъмурий суд ишларини юритишда прокурор иштирокига оид нормаларни халқаро стандартлардан келиб чиқиб такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Аризани иш юритишга қабул қилиш, ишларни кўриб чиқишга оид оқилона процессуал муддатларни, уларни тиклашнинг аниқ чегараларини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Суд харажатлари турларини аниқлаштириш ва такомиллаштириш (ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш билан боғлиқ харажатлар, экспертиза ўтказиш бўйича харажатларни олдиндан тўлаш тартибини жорий этиш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Иш юритишни тугатиш асослари, тартиби ва оқибатларини такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Суднинг иш юритишни тўхтатиб туриш ҳуқуқи ва мажбуриятига асос бўлувчи ҳолатларни қайта кўриб чиқиб, тўхтатиб туриш муддатларини аниқ белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Маъмурий судларга бўлган ишончни янада ошириш мақсадида давлат органлари томонидан суд қарорларини ижро этишнинг таъсирчан механизмларини жорий этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Маъмурий суд ишларини юритишда замонавий ахборот-коммуникация технологияларини қўллашга доир нормаларни такомиллаштириш, ишда иштирок этувчи шахсларни электрон хабардор қилиш, уларга суд ҳужжатларини электрон ҳужжат тарзида тақдим этишнинг ҳуқуқий механизмларини яратиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Келишув битимига оид нормаларни такомиллаштириш. Бунда маъмурий суд ишларини юритишнинг барча босқичларида ва суд ҳужжатини ижро этиш жараёнида низони келишув битимини тузган ҳолда ҳал этиш механизмларини кенгайтириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII. Фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг бузилган ёки низолашилаётган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини тиклашда суднинг фаол иштироки принципини қўллаш механизмларини кенгайтириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Маъмурий суд ишларини юритишни суднинг фаол иштироки принципи асосида амалга оширишнинг механизмларини такомиллаштириш ҳамда чегараларини янада кенгайтириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Маъмурий суд ишларини юритишда суд муҳокамаси предметини аризада кўрсатилган талаб доираси билан белгилашга, ариза талабидан четга чиқишнинг истисно этувчи ҳолатларини аниқлаштиришга, шунингдек, билдирилган талабларнинг асосини ёки предметини ўзгартиришга, қўшимча талаблар тақдим этишга, талабларининг миқдорини оширишга ёхуд камайтиришга, улардан тўлиқ ёки қисман воз кечишга оид нормаларни такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг бузилган ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини самарали ҳимоя қилиш мақсадида олдиндан ҳуқуқий оқибатларини тушунтириш орқали талабларини шакллантиришда ва уларни ўзгартиришда суднинг тарафларга ҳуқуқий кўмаклашишга ҳақли эканлигини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Манфаатдор шахсларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатлари ҳимоясини кучайтириш мақсадида ишни кўриш давомида аниқланган қонунбузилиш ҳолатларини бартараф этиш ва олдини олиш юзасидан суднинг таъсир чорасини қўллаш доирасини кенгайтириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Мажбурият юклаш ҳақидаги талаб қаноатлантирилганда ҳуқуқни тиклаш усуллари доирасини аниқлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII. Маъмурий суд ишларини юритишга халқаро стандартларга ва илғор хорижий тажрибага мувофиқ янги институт ва тартибларни жорий этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Маъмурий суд ишларини юритишга маъмурий даъво институтини киритиб, даъво турларини аниқ белгилаш (ҳақиқий эмас деб топиш, бекор қилиш, маъмурий ҳужжатни қабул қилиш мажбуриятини юклаш, муайян ҳаракатларни бажариш ёки бажаришдан тийилиш мажбуриятини юклаш, тан олиш ҳақидаги даъволар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Даъво турлари бўйича маъмурий иш юритишнинг алоҳида тартиблари, жумладан, мурожаат қилувчи шахслар доираси, мурожаат қилиш муддатлари, исботлаш мажбуриятлари, суд ҳужжатлари устидан шикоят қилиш ва уларни ижро этишнинг процессуал қоидаларини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Маъмурий органлар ва улар мансабдор шахсларининг қарорига оид қоидаларда халқаро стандартлардан келиб чиқиб, маъмурий акт концепцияси қоидаларини қўллаш амалиётини жорий этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Маъмурий суд ишларини юритишда айрим тоифадаги ишлар бўйича низони судгача ҳал қилиш тартибини жорий қилиш, бунда судга мурожаат қилиш муддатининг ўтишига оид нормаларни аниқлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Маъмурий суд ишларини юритишда процессуал мажбурлов чоралари доирасини (масалан, жарима қўллаш ва бошқалар) белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Маъмурий органнинг маъмурий ихтиёрийлик (дискрецион ваколат) ваколатини суд томонидан текшириш тартибини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Судга ҳурматсизлик қилганлик, суднинг хусусий ажрими (қарори) бўйича чоралар кўрмаганлик учун маъмурий судларга ҳам маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш ваколатини бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Маъмурий суд иш юритувига ҳуқуқи бузилган фуқаро — аризачининг хоҳишига кўра экстерриториал судловга тегишлилик механизмини жорий этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Маъмурий суд ишларини юритиш жараёнининг очиқлиги ва шаффофлигини таъминлаш механизмларини янада такомиллаштириш. Бунда суд қарорларини расмий веб сайтларда эълон қилинишини янада кенгайтириш. Суд жараёнларини онлайн кузатиш имкониятларини кенгайтириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Маъмурий суд ишларини юритишда алоҳида тоифадаги ишларни кўриш тартибларини такомиллаштириш, норматив тусдаги қонуности ҳужжатлари устидан низолашиш тартибларини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Маъмурий ва бошқа оммавий-ҳуқуқий муносабатларнинг ҳуқуқий табиатини аниқлаштириш, уларнинг ҳуқуқий белгилари ва бошқа ўхшаш ҳуқуқий муносабатлардан фарқли жиҳатларини аниқ белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Фуқаролик ишлари бўйича судлар ҳамда иқтисодий судлар томонидан кўрилаётган оммавий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган барча ишларни маъмурий судларнинг тааллуқлилигига ўтказиш, оммавий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган ҳамда маъмурий органга нисбатан қўзғатилган ишларнинг маъмурий судларга тааллуқлилигини қатъий белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Маъмурий судлар тизимида ҳар бир бўғин судларининг ваколатларини аниқ белгилаган ҳолда ишларнинг тегишлилигига оид қоидаларни қайта кўриб чиқиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV. Концепциянинг амалга оширилишидан кутилаётган натижалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаъмурий суд ишларини юритиш қонунчилигининг такомиллаштирилиши, жумладан, Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекснинг янги таҳрирда ишлаб чиқилиши ва қабул қилиниши қуйидагиларга имкон беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органлари билан муносабатларда фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларининг самарали ҳимоя этилишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат органлари ва мансабдор шахсларнинг фаолияти устидан самарали суд назоратини ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг одил судловга эришиш даражасини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Ўзбекистон — 2030» стратегиясида белгиланган мақсадларнинг самарадорлик кўрсаткичларига эришиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг бузилган ҳуқуқларини ҳимоя қилишда маъмурий судларнинг ролини кучайтириш орқали аҳолининг судларга бўлган ишончини янада ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоммавий-ҳуқуқий муносабатлар иштирокчиларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини самарали ҳимоя қилишга тўсқинлик қилувчи қонунчиликдаги ҳуқуқий бўшлиқлар ва коллизияларни бартараф этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаъмурий суд ишларини юритишни халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishодил судловга оид халқаро рейтинг ва индексларда мамлакатимиз ўрнини яхшилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 30 январдаги ПҚ-33-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича идоралараро комиссия
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. | Б. Исламов | — | Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Комиссия раиси |
2. | Ш. Полванов | — | Олий суд раиси ўринбосари, Комиссия раиси ўринбосари |
3. | У. Холов | — | Олий суд судьяси |
4. | Д. Каримов | — | Олий суд судьяси |
5. | О. Мирзамахмудов | — | Судьялар олий кенгаши судьяси |
6. | М. Қаландарова | — | Судьялар олий кенгаши судьяси |
7. | Д. Артиков | — | Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати |
8. | Д. Джураев | — | Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг масъул ходими |
9. | Ш. Бакаев | — | Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг масъул ходими |
10. | Х. Мадримов | — | Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг масъул ходими |
11. | Ш. Назаров | — | Вазирлар Маҳкамасининг масъул ходими |
12. | О. Исмоилов | — | Олий суд Департаменти бошлиғи |
13. | А. Ярашев | — | Олий суд Департаменти бошлиғи ўринбосари |
14. | Ш. Ахатова | — | Олий суд бўлим бошлиғи |
15. | Э. Сайфуллаев | — | Адлия вазирлиги бошқарма бошлиғи |
16. | А. Махмудов | — | Бош прокуратура бошқарма бошлиғи |
17. | Ш. Садиков | — | Адвокатлар палатаси раиси |
18. | Й. Нарзиев | — | Солиқ қўмитаси раисининг маслаҳатчиси |
19. | У. Алмамедов | — | Тошкент шаҳар маъмурий суди раиси |
20. | А. Муродов | — | Навоий вилоят маъмурий суди раиси |
22. | И. Хамедов | — | Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети профессори |
21. | Ж. Нематов | — | Тошкент давлат юридик университети профессори |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Комиссия аъзолари бошқа ишга ўтган тақдирда, унинг таркибига ушбу лавозимларга тайинланган ёки тегишли функциялар бажарилиши юклатилган шахслар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКомиссия раиси томонидан Комиссия аъзолари таркибига мазкур рўйхатда назарда тутилмаган бошқа экспертлар ва мутахассислар ҳам жалб этилиши мумкин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.01.2025 й., 07/25/33/0091-сон)