02.02.2023 йилдаги 50-сон
Ko‘rinish
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 02.02.2023 йилдаги 50-сон
Kuchga kirish sanasi
03.02.2023
Ko‘rinish
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ерлар деградациясига қарши курашишнинг самарали тизимини яратиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2022 йил 10 июндаги ПҚ-277-сон қарори ижроси юзасидан, шунингдек, ерлар деградациясига қарши курашиш ва унинг салбий оқибатларини юмшатиш, ҳудудларда қурғоқчилик ва чўлланишнинг олдини олиш, тупроқ унумдорлигини сақлаш ва ошириш, деградацияга учраган ерларни қайта тиклаш, ушбу йўналишда илғор илмий ишланмалар ва инновациялардан кенг фойдаланиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 10 июндаги ПҚ-277-сон қарори билан тасдиқланган Ерлар деградацияси жараёнлари билан курашиш ва уларнинг олдини олиш ҳамда тупроқларни муҳофаза қилиш бўйича ҳаракатлар режасининг 1-бандига мувофиқ Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда натижаларни чоп этиш тартибини белгилаш назарда тутилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қуйидагиларни назарда тутувчи Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари мониторингини ташкил этиш ва ҳисоботларни қабул қилиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари натижаларини чоп этиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерлар деградацияси, чўлланиши ва қурғоқчилик, унга қарши курашиш бўйича амалга оширилган чора-тадбирлар тўғрисидаги материаллардан фойдаланиш тартиби.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Рақамли технологиялар вазирлиги билан биргаликда 2023 йил 1 июнга қадар ерлар деградацияси, қурғоқчилик ва чўлланишга оид маълумотлар, уларга қарши курашиш тадбирлари тўғрисидаги маълумотлар ахборот базасини яратиш мақсадида Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг интеграциялашган ягона ахборот тизими негизида «Ер деградацияси» геоахборот порталини ишлаб чиқсин ва амалиётга жорий қилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Белгилансинки:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларининг мониторингини юритиш, баҳолаш ва зарур чора-тадбирларни белгилаш мақсадида Сув хўжалиги вазирлиги, Табиат ресурслари вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги, Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлиги, Фанлар академияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари (кейинги ўринларда — масъул идоралар) ҳамда табиий ресурсларни қазиб олувчи ва қайта ишловчи йирик саноат корхоналари («Ўзбекнефтгаз» АЖ, «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» АЖ, «Навоий кон-металлургия комбинати» АЖ ва бошқалар) томонидан глобал иқлим ўзгариши, қурғоқчилик, чўлланиш, табиий ва техноген хавф мавжуд бўлган ҳудудлар, экологик, гидрогеологик, гидрометеорологик, агрометеорологик ва статистик маълумотлар ҳамда ҳисоботлар (кейинги ўринларда — маълумотлар ҳамда ҳисоботлар) ҳар чорак якуни бўйича кейинги ойнинг 10-кунига қадар Қишлоқ хўжалиги вазирлигига тақдим қилиб борилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қишлоқ хўжалиги вазирлиги талабига мувофиқ масъул идоралар ҳамда табиий ресурсларни қазиб олувчи ва қайта ишловчи йирик саноат корхоналари томонидан маълумотлар ҳамда ҳисоботларни бериш, зарур ҳолларда танланган ҳудудларда ерлар деградацияси ва уларга қарши курашиш тадбирлари юзасидан мониторинг кузатувларини ўтказиш беғараз амалга оширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат ва нодавлат ташкилотларга республика ҳудуди бўйича маълумотлар ҳамда ҳисоботлар, ерлар деградацияси ва уларга қарши курашиш тадбирлари тўғрисидаги маълумотлар Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг «Ер деградацияси» геоахборот тизими орқали тақдим этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ерлар деградацияси ва уларга қарши курашиш бўйича амалга оширилган ишлар тўғрисида ҳар йили 1 апрелга қадар Вазирлар Маҳкамасига умумлаштирилган ҳисобот киритиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазири А.Б. Воитов зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2023 йил 2 февраль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 2 февралдаги 50-сон қарорига
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур Низом ерлар деградациясининг кескинлашуви, глобал иқлим ўзгариши, қурғоқчилик ва чўлланишнинг салбий оқибатларини юмшатиш, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда тупроқ унумдорлигини сақлаш, ошириш ва қайта тиклаш мақсадида мониторинг ишларини амалга ошириш, бу борада вазирликлар ва идоралар ўртасида маълумотлар алмашинувини таъминлаш ҳамда деградацияга қарши курашиш тадбирларини бажариш, ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мониторинг — ер ва сув ресурсларидан, ўрмонлар ва яйловлардан фойдаланиш ҳолатини ўрганиш, табиий ҳолатни яхшилаш, салбий жараёнларнинг олдини олиш, экологик мувозанатни тиклаш, деградацияга учраган майдонларни аниқлаш, деградацияга қарши курашиш ва олдини олиш тадбирлари бажарилишини ўрганиш мақсадида ерни кузатиш, ҳисобга олиш, баҳолаш ва истиқболини белгилашга қаратилган тадбирлар мажмуаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерлар деградацияси — табиий (қурғоқчилик, рельеф хусусиятлари, ёғинлар миқдорининг меъёрдан ортиши, сув тошқинлари, кучли шамоллар, табиий ёнғинлар, ботқоқлашиш) ва антропоген (тоғ-кон саноати, муҳандислик коммуникацияларини қуриш; сунъий ёнғинлар, нотўғри чорвачилик ва деҳқончилик, самарасиз ирригация, ўрмонларнинг кесилиши, шаҳарларнинг кенгайиши ва бошқалар) омиллар таъсирида ерларнинг биологик ва иқтисодий маҳсулдорлиги камайиши ёки йўқотилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қурғоқчилик — атмосферадаги (ёғингарчиликнинг ўртача йиллик даражасидан паст) намликнинг, ер усти ёки ер ости сувларининг узоқ вақт давомида танқислиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чўлланиш — қурғоқчил, ярим адир ва адир минтақаларда инсон фаолияти жараёнлари (антропоген сабаблар) ва табиий омиллар туфайли ерлар деградациясининг кескинлашуви;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув эрозияси — сув оқимлари таъсирида ўпирилиш, емирилиш, ювилиш ва ётқизиқлар ҳосил бўлиши жараёнлари ҳисобига тоғ жинслари ва тупроқ таркибининг бузилиши ёки йўқотилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол эрозияси (дефляция) — тупроқнинг энг кичик зарралари кучли шамол таъсирида учириб кетилиши ва бошқа ҳудудга кўчиши. Саҳро ва чўлларда дефляция қора тўфонлар, самум ва хамсин бўронларини келтириб чиқариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
денудация (геологик эрозия) — тоғ ва қирликлардан тоғ жинсларининг учиши ва таркиби бузилиши, ботиқ ҳудудларга ётиши каби табиий-кимёвий жараёнлар натижасида рельефнинг текисланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
интразонал тупроқ — маълум бир ҳудуднинг иқлим шароитига мос келмаган ҳолда шаклланган ернинг устки қатлами тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
махсус муҳофазага олинадиган ерлар — сув эрозияси таъсирида ер устки унумдор қатлами ювилиб кетган, тупроқнинг жуда кучли шўрланиши натижасида яроқсиз ҳолатга келиб қолган ҳамда яйловларда ўсимлик қоплами бутунлай йўқолиб кетган ҳудудларнинг реабилитация қилиш мақсадида муҳофазага олиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерларни консервация қилиш — деградацияга (шўрланишга, чўлланишга, ботқоқлашишга учраш ҳамда яйлов ва пичанзорларда тупроқ-ўсимлик қопламининг жиддий таназзули) учраган, кам маҳсулдор, ҳосилдорлиги жуда пасайган ва табиий хусусиятлари бўйича салбий тавсифларга эга тупроқни, юқори даражада заҳарли саноат чиқиндилари, радиоактив моддалар, оғир металлар ва бошқа кимёвий элементлар билан ифлосланган қишлоқ хўжалиги ерларининг унумдорлигини тиклаш, бузилган ерларнинг атроф-муҳитга салбий таъсирини ва деградация суръатларини пасайтириш ҳамда олдини олиш чора-тадбирларини амалга ошириш учун уларни беш йилдан кам бўлмаган муддатга мақсадли фойдаланишдан чиқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
реабилитация — турли хил деградацияга учраган майдонларда тупроқ унумдорлигини ҳамда яйловларнинг ўсимлик қопламини қайта тиклаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар, ўрмон ва сув фонди ерлари ҳамда тоғ-кон ва бошқа саноат корхоналарига ажратилган ерлар — ер деградациясига қарши курашиш ҳамда унинг олдини олиш жараёнларини мониторинг қилиш объекти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг Ерлар деградацияси жараёнлари билан курашиш масалалари бўйича департаменти (кейинги ўринларда — Департамент), Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармаларининг Ерлар деградациясига қарши курашиш бўлими ходимлари, шунингдек, «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти (кейинги ўринларда — «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ) ҳамда Тупроқшунослик ва агрокимёвий тадқиқотлар институти (кейинги ўринларда — Институт) мутахассислари ер участкаларининг мулкчилик шакли, ҳуқуқий режими, хусусияти ва фойдаланиш муддатларидан қатъи назар, ҳудудларда мониторинг ишларини амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (кейинги ўринларда — Қишлоқ хўжалиги вазирлиги) ерлар деградацияси жараёнлари билан курашиш соҳасида ягона давлат сиёсатини юритиш мақсадида ерлар деградацияси жараёнлари билан курашиш бўйича давлат дастурлари ва истиқболга мўлжалланган стратегияларни ишлаб чиқиш ҳамда уларни амалга оширишда иштирок этувчи вазирликлар ва идоралар фаолиятини мувофиқлаштириб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан ерлар деградациясининг олдини олиш ва унинг салбий оқибатларини бартараф этиш бўйича берилган кўрсатмалар манфаатдор ташкилотлар раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахслар учун бажарилиши мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва вилоятлар қишлоқ хўжалиги бошқармаларининг Ерлар деградациясига қарши курашиш бўлими ходимлари ерлар деградацияси, қурғоқчилик ва чўлланишга қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш бўйича «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ ҳамда Институтнинг ҳудудий бўлинмалари фаолиятини мувофиқлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш ушбу Низомга 1-иловада келтирилган схема бўйича амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари мониторингини ташкил этиш ва ҳисоботларни қабул қилиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги, Табиат ресурслари вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги, Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлиги, Фанлар академияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари (кейинги ўринларда — масъул вазирликлар ва идоралар) ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини амалга ошириш учун масъул ҳисобланадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Табиий ресурсларни қазиб олувчи ва қайта ишловчи йирик саноат корхоналари («Ўзбекнефтгаз» АЖ, «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» АЖ, «Навоий кон-металлургия комбинати» АЖ ва бошқалар) (кейинги ўринларда — саноат корхоналари) ер деградациясига қарши курашиш, салбий оқибатларини бартараф этиш тадбирлари ва уларнинг белгиланган тартибдаги техник-иқтисодий асослари ёки атроф муҳитга таъсирини баҳолаш лойиҳасини келишиш учун табиий ресурсларни қазиб олишни бошлашдан ўн беш кун олдин Департаментга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат корхоналари томонидан тақдим этилган ерлар деградацияси жараёнларининг олдини олиш ва унга қарши курашиш, салбий оқибатларини бартараф этиш тадбирлари ва уларнинг техник-иқтисодий асослари Департамент томонидан лойиҳа олинган кундан бошлаб ўн иш куни ичида келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Масъул вазирликлар ва идоралар ҳамда саноат корхоналари ўзларига бириктирилган вазифалар ва ваколатлардан келиб чиқиб ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари юзасидан ҳар чорак якуни бўйича кейинги ойнинг 10-кунига қадар Департаментга қуйидагиларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув хўжалиги вазирлиги томонидан — мелиорация тадбирлари, ер ости сизот сувлари сатҳи ва минераллашуви, суғориладиган ерларнинг шўрланиш даражаси тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги томонидан — тоғ ёнбағирлари, жарликлар ва ташландиқ ерларда эрозияга қарши дарахтзорлар барпо этиш тадбирлари тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Табиат ресурслари вазирлиги томонидан — муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар деградацияси, тупроқни ифлослантириш манбалари жойлашган ҳудудлар мониторинги, қаттиқ маиший чиқиндилар тўпланадиган ҳудудларда тупроқни ифлослантирувчи манбалар мониторинги тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.2-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги томонидан — конлар жойлашган ҳудудлар ерлари ҳамда хомашё чиқиндихоналари жойлашган ҳудудлар деградацияси тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.3-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Табиат ресурслари вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлиги томонидан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қишлоқ хўжалиги экинлари ва яйлов ўсимликларининг ҳозирги ва сўнгги 10 йиллик ҳолати тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.4-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ ифлосланиши тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.5-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
республика ҳудудларида сўнгги 10 йилда иқлим ўзгариши тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.6-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
республикада ўртача йиллик ҳаво ҳароратининг меъёрга нисбатан ўзгариши тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.7-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
республика ҳудудларида мавсумлар бўйича устунлик қилувчи шамоллар йўналиши ва тезлиги тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.8-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
республика ҳудудларида энг кўп кузатиладиган сув тошқинлари, бўронлар ва аномал ҳолатлар ҳамда уларнинг олдини олиш юзасидан таклифлар тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.9-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
метеорологик кузатув пунктларидаги мониторинг натижалари тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.10-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси томонидан ерлар деградациясига қарши курашиш ҳамда тупроқ унумдорлигини қайта тиклаш, сақлаш ва ошириш бўйича амалга оширилган илмий ишлар ва лойиҳалар тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.11-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат корхоналарига бириктирилган ҳудудлардаги тупроқ деградацияси ва ифлосланиши тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 2.12-иловага мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Масъул вазирликлар ва идоралар ерлар деградацияси ва унга қарши курашиш тадбирларига оид маълумотларни «Ер деградацияси геоахборот тизими»нинг электрон харитасига (қатламлар ва атрибутлар асосида) мунтазам онлайн тарзда киритиб борадилар. Мазкур маълумотлар Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан тасдиқланадиган регламентга мувофиқ ягона классификаторлар асосида WGS-84 координаталар тизимига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари юзасидан ҳисобот ва бошқа маълумотларни тақдим этмаслик, маълумотларни бузиб кўрсатиш ёки ҳисоботни тақдим этиш муддатини кечиктириш ҳолатлари аниқланган тақдирда, мазкур камчиликларни бартараф этиш бўйича беш кун муддатда Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан огоҳлантириш хати юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Камчиликлар огоҳлантириш хати олинган кундан бошлаб ўн иш кунида бартараф этилиши ва якуни бўйича такроран ҳисобот тақдим қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Департамент, «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ, Институт ва уларнинг ҳудудий бўлимлари томонидан ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари юзасидан ҳудудларни танлаш асосида ўрганишлар ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини танлаш асосида мониторинг қилиш ва ўрганиш ишларини ўтказиш Қишлоқ хўжалиги вазирлигига ҳар йили бюджетдан ажратиладиган маблағлар доирасида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Масъул вазирликлар ва идоралар ҳамда саноат корхоналаридан олинган ҳисоботлар Департамент томонидан таҳлил қилиниб, беш иш куни ичида мониторинг ўтказиш ҳамда маълумотларни «Ер деградацияси геоахборот тизими»га киритиш учун «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ ва Институтга юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари бажарилиши юзасидан мониторинг «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ ҳамда Институт томонидан сув ва ўрмон фонди ерларида ҳамда саноат корхоналарига бириктирилган ерларда танлаш асосида йил давомида, яйлов ерларда эса март-сентябрь ойларида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда мониторинг ишлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 январдаги 22-сон қарори билан тасдиқланган Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар ва экин майдонларида мониторинг ишларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда мониторинг ишларида ерлар деградацияга учраган майдонларни, турлари (сув ва шамол эрозияси, денудация, қурғоқчилик, чўлланиш)ни аниқлаш, келиб чиқиш сабабларини ўрганиш назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш ва баҳолашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол ва сув эрозияси таъсирига учраган ерларни қайта тиклаш, лалми ва яйлов ерлардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, деградацияга учраган ерларда барпо этилган дарахтзорлар ҳисобини юритишда фойдаланиш учун рақамли ер тузиш харитасини яратади, ишлаб чиқаришга жорий этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
геоботаник тадқиқотлар ўтказади, ерларни масофадан зондлаш ва яйловлар ҳисобини юритиш материаллари асосида рақамли яйлов классификаторини ишлаб чиқади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган ерларни учувчисиз учиш аппаратлари ёрдамида оптик ва мультиспектрал тасвирга олиш ишларини амалга оширади, ушбу ерларни хатловдан ўтказади, топо-геодезик, картографик материалларни ишлаб чиқади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган ерларни қайта тиклаш мақсадида эрозияга учраган ерларнинг ҳақиқий майдонларини аниқлайди ва маълумотлар базасини шакллантиради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ерлар мониторингини юритади, масофадан зондлаш орқали эрозияга учраган ҳудудларни аниқлаб «Ер деградацияси геоахборот тизими»да маълумотларни янгилаб боради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ер деградациясига қарши курашиш ва унинг олдини олиш, яйловлардан оқилона ва самарали фойдаланиш, сақлаш, қайта тиклаш, кўпайтириш ва қишлоқ хўжалигида фойдаланишга киритиш бўйича илмий асосланган тавсиялар ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Институт ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш ва баҳолашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ мониторингини юритади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мажмуавий тупроқ ва агрокимёвий тадқиқотларни ўтказади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган қишлоқ хўжалиги ерларида тупроқ сифатини яхшилаш ва унумдорлигини ошириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ муҳитини меъёрлаштириш ва янги технологияларни қўллаш орқали деградацияга учраган тоғ олди зоналари тупроқларини тиклаш ва эрозиянинг олдини олишга доир агротехник тадбирлар лойиҳаларини ишлаб чиқади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ сифати (бонитировка)ни баҳолайди, тупроқ шўрланиши ва экологик ҳолати (Soil Quality Index) хариталарини, агрокимёвий хариталарни ва интеграциялашган агротехнологияларни тузади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
яйловларнинг биохилма-хиллигини, иқлим ўзгаришига таъсирини, ўсимликлар яшовчанлигини ўрганади, баҳолайди, маҳсулдорлигини ошириш бўйича агротехнологик тавсиялар ишлаб чиқади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ деградациясига қарши курашиш, олдини олиш, янги турдаги ўғитлардан фойдаланиш, деградацияга мойил тупроқда экинларни алмашлаб экиш, чўлланишга учраган суғориладиган интразонал тупроқ унумдорлигини тиклаш ва сақлаш, лалми ерлар тупроқ деградациясининг олдини олиш бўйича илмий асосланган тавсиялар ишлаб чиқади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган майдонларни баҳолаш мезонларини ишлаб чиқади ва шу асосида деградация даражасини аниқлайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқдаги гумус миқдорини ошириш, шўрланишни камайтириш, деградацияга учраган яйловларни қисқартириш, қишлоқ хўжалиги ерларида иҳота дарахтзорларини барпо қилиш ва ўрмон билан қопланган минтақаларни кенгайтириш зарур бўлган ер участкаларини аниқлайди, манзилли рўйхатни шакллантириб «Ер деградацияси геоахборот тизими»га киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Мониторинг натижалари бўйича «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти томонидан ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш ва баҳолаш тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ, Тупроқшунослик ва агрокимёвий тадқиқотлар институти томонидан ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш ва баҳолаш тўғрисидаги маълумот ушбу Низомга 4-иловага мувофиқ тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Мониторинг ҳамда тупроқ тадқиқоти натижаларига кўра ер майдонлари деградацияси даражаси қуйидагича баҳоланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ернинг тузилиши бузилмаган (ЕТБ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
антропоген таъсирда бузилган (АТБ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учрамаган (ДУ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучсиз деградацияланган (КзД);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрта деградацияланган (ЎД);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучли деградацияланган (КД);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўта кучли деградацияланган (ЎКД).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ер деградацияси геоахборот тизими»даги электрон рақамли хариталарда деградацияга учраган ерлар юқоридаги баҳолаш даражаларига мувофиқ ажратилган ҳолда тегишли ранглар ва шартли белгилар билан акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ ва Институт жойларда ўтказилган мониторинг маълумотлари ҳамда ернинг сунъий йўлдошлари, учувчисиз учиш қурилмаларидан олинган фотосуратларни турли индекслар орқали таҳлилдан ўтказиб, қишлоқ хўжалиги ерлари, ўрмонлар ва яйловлардаги деградация жараёнлари, қурғоқчилик, чўлланиш, табиий ва антропоген омилларнинг таъсирини ўрганади, илмий асосланган хулосалар асосида деградацияга қарши курашиш тадбирлари лойиҳасини шакллантиради ва топшириқ олинган кундан бошлаб ўттиз иш кунидан кечиктирмаган ҳолда Департаментга ҳисобот тарзида тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисоботда қуйидаги маълумотлар ўрин олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ томонидан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мониторинг ёки тадқиқот ўтказилган ҳудуд ёки объект номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ердан фойдаланувчилар ва уларга бириктирилган ер майдонлари тўғрисидаги тўлиқ маълумотлар (ҳудуднинг геолокацияси, умумий ер майдони, контур рақами, ер турлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган майдон, сабаблари, турлари ва салбий таъсир баҳоланган таҳлилий маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
учувчисиз учиш қурилмалари ёрдамида олинган ортофотопланлар, фото ва видео материаллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган ерларни тиклаш учун амалга ошириладиган тадбирлар, талаб этиладиган аниқ муддатлари кўрсатилган илмий асосланган амалий тавсиялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) Институт томонидан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мониторинг ёки тадқиқот ўтказилган ҳудуд ёки объект номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ердан фойдаланувчи ва уларга бириктирилган ер майдонлари тўғрисидаги тўлиқ маълумотлар (ҳудуднинг геолокацияси, умумий ер майдони, контур рақами, ер турлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ намуналари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ градацияси маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баҳолаш мезонлари асосида ерлар деградацияси ва унинг салбий таъсирини баҳолаш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган ҳудуднинг электрон рақамли тупроқ харитаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тадқиқот ўтказилган ҳудуд бўйича фото ва видео материаллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деградацияга учраган ерларда тупроқ унумдорлигини тиклаш учун амалга ошириладиган тадбирлар юзасидан аниқ муддатлари кўрсатилган илмий асосланган амалий тавсиялар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Департамент мониторинг ҳисоботларини ўн беш иш кунида кўриб чиқади, қуйидаги хулосалардан бирини қабул қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мониторинг натижаларига кўра ўрганилган ҳудудда деградация ҳолатлари мавжуд эмаслиги тўғрисида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мониторинг натижаларига кўра ўрганилган ҳудудда деградация ҳолатлари мавжудлиги тўғрисида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Департамент хулосаси Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазири томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мониторинг натижаларига кўра ўрганилган ҳудудда деградация ҳолатлари мавжудлиги аниқланган тақдирда, беш иш кунида бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма (кейинги ўринларда — мажбурий кўрсатма) лойиҳаси ишлаб чиқилади ҳамда қишлоқ хўжалиги вазири томонидан имзоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мажбурий кўрсатма уч иш кунида тегишли масъул вазирликлар ва идоралар ёки саноат корхоналарига ижро учун юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мажбурий кўрсатманинг ижро муддати Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 17 декабрдаги 791-сон қарори билан тасдиқланган Қишлоқ хўжалиги ерларини консервация қилиш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ кучли ва ўта кучли деградацияланган ҳудудлар махсус муҳофазага олиниши, заруратга кўра консервация қилиниши лозим бўлган ҳолларга нисбатан қўлланилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Масъул вазирликлар ва идоралар ёки саноат корхоналари мажбурий кўрсатмани олган кундан бошлаб камчиликларни бартараф қилиш чорасини кўради ҳамда амалга оширилган ишлар якунига кўра бир ҳафта муддатда Департаментга асосланган маълумот киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Антропоген омиллар таъсирида ерлар деградациясига йўл қўйилган ҳолатлар аниқланганда, унинг содир бўлишига йўл қўйган, бу ишларни қасддан содир этган (турли хил чиқиндилар билан ифлослантирган), тегишли хулосалар ва рухсатномаларга эга бўлмаган ҳолда қазиш ва тупроқ унумдор қатламига зарар етказиш ҳолатлари юзасидан маълумотлар ваколатли органларга қонунчиликда белгиланган тартибда чоралар кўриш учун тақдим қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари натижаларини чоп этиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан ерлар деградацияси, қурғоқчилик ва чўлланишга қарши курашиш бўйича амалга оширилган чора-тадбирлар тўғрисидаги маълумотлар илмий-амалий тавсиялар, соҳага оид долзарб мавзудаги мақолалар билан биргаликда «Миллий ҳисобот» тарзида ҳар йили апрель ойида нашр қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. «Миллий ҳисобот»га нашр қилиш учун материаллар масъул вазирликлар ва идоралар, саноат корхоналари ҳамда соҳага алоқадор хорижий ва маҳаллий илмий-тадқиқот институтлари, шунингдек, мустақил тадқиқотчилар ва олимлар томонидан ҳар йили 1 февралга қадар тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Ерлар деградацияси, чўлланиш ва қурғоқчилик, унга қарши курашиш бўйича амалга оширилган чора-тадбирлар тўғрисидаги материаллардан фойдаланиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ерлар деградацияси, қурғоқчилик ва чўлланишга қарши курашиш бўйича амалга оширилган ишлар тўғрисидаги якуний ҳисобот Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан йил якуни бўйича келгуси йилнинг биринчи чораги давомида Вазирлар Маҳкамасига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Якунловчи қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини амалга ошириш, мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш жараёнида келиб чиқадиган низолар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳал қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СХЕМАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Муддатлар

I. Вазирликлар ва идоралар бўйича

1-босқич

Сув хўжалиги вазирлиги, Табиат ресурслари вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Ўрмон хўжалиги агентлиги, Гидрометеорология хизмати агентлиги, Фанлар академияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари (кейинги ўринларда — масъул вазирликлар ва идоралар)

Ерлар деградацияси ва чўлланиш, шунингдек, тупроқ унумдорлигини қайта тиклаш, сақлаш ва ошириш бўйича маълумотлар ва ҳисоботларни Қишлоқ хўжалиги вазирлигига тақдим қилади.

Ҳар чорак якуни бўйича кейинги ойнинг 10-кунига қадар

2-босқич

Қишлоқ хўжалиги вазирлиги

Ерлар деградацияси ва чўлланиш, шунингдек, тупроқ унумдорлигини қайта тиклаш, сақлаш ва ошириш бўйича маълумотлар ва ҳисоботларни қабул қилади, мониторинг ўтказиш ҳамда маълумотларни «Ер деградацияси геоахборот тизими»га киритиш учун «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти хамда Тупроқшунослик ва агрокимёвий тадқиқотлар институтига юборади.

Ҳисобот келиб тушган кундан бошлаб беш иш куни ичида

3-босқич

«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти, Тупроқшунослик ва агрокимёвий тадқиқотлар институти

Қишлоқ хўжалиги экин ер майдонларида, сув ва ўрмон фонди ерларида танлаш асосида мониторинг ишларини амалга оширади.

Танлаш асосида, йил давомида

Эрозияга учраган ҳудудларни аниқлаб, маълумотларни «Ер деградацияси геоахборот тизими»да янгилаб боради.

Доимий равишда

4-босқич

Қишлоқ хўжалиги вазирлиги

Мониторинг натижаларига кўра деградация ҳолатлари мавжудлиги аниқланган тақдирда, масъул вазирликлар ва идораларга бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма юборади.

Мониторинг якуни бўйича беш иш куни ичида

Тегишли хулосалар ва рухсатномаларга эга бўлмаган ҳолда қазиш ва тупроқ унумдор қатламига зарар етказиш ҳолатлари юзасидан маълумотларни ваколатли органларга тақдим қилади.

Маълумотлар «Миллий ҳисобот» тарзида ҳар йили апрель ойида нашр қилинишини таъминлайди.

Ҳар йили апрель ойида

Ерлар деградацияси, қурғоқчилик ва чўлланишга қарши курашиш бўйича амалга оширилган ишлар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига ҳисобот киритади.

Йил якунига кўра келгуси йилнинг биринчи чорагида

II. Саноат корхоналари бўйича

1-босқич

Табиий ресурсларни қазиб олувчи ва қайта ишловчи йирик саноат корхоналари («Ўзбекнефтгаз» АЖ, «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» АЖ, «Навоийконметаллургия комбинати» АЖ ва бошқалар) (кейинги ўринларда — саноат корхоналари)

Ер деградацияси жараёнларининг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича белгиланган тартибда техник-иқтисодий асосларни ёки атроф муҳитга таъсирни баҳолаш лойиҳасини келишиш учун Қишлоқ хўжалиги вазирлигига тақдим этади.

Табиий ресурсларни қазиб олишни бошлашдан 15 кун олдин

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирлари юзасидан амалга оширилган ишлар тўғрисидаги маълумотлар ва ҳисоботларни Қишлоқ хўжалиги вазирлигига тақдим этади.

Ҳар чоракда кейинги ойнинг 10-кунига қадар

2-босқич

Қишлоқ хўжалиги вазирлиги

Тақдим этилган техник-иқтисодий асосларни ёки атроф муҳитга таъсирни баҳолаш лойиҳасини кўриб чиқади ва келишади.

Лойиҳа тушган кундан бошлаб ўн иш куни ичида

Ерлар деградацияси тўғрисидаги маълумотлар ва ҳисоботларни қабул қилади, мониторинг ўтказиш ҳамда маълумотларни «Ер деградацияси геоахборот тизими»га киритиш учун «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти ҳамда Тупроқшунослик ва агрокимёвий тадқиқотлар институтига юборади.

Ҳисобот тушган кундан бошлаб беш иш куни ичида

3-босқич

«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти, Тупроқшунослик ва агрокимёвий тадқиқотлар институти

Саноат корхоналарига бириктирилган ерларда танлаш асосида мониторинг ишларини амалга оширади.

Танлаш асосида, йил давомида

Эрозияга учраган ҳудудларни аниқлаб, маълумотларни «Ер деградацияси геоахборот тизими»да янгилаб боради.

Доимий равишда

4-босқич

Қишлоқ хўжалиги вазирлиги

Мониторинг натижаларига кўра деградация ҳолатлари мавжудлиги аниқланган тақдирда, саноат корхоналарига бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма юборади.

Мониторинг якуни бўйича беш иш куни ичида

Тегишли хулосалар ва рухсатномаларга эга бўлмаган ҳолда қазиш ва тупроқ унумдор қатламига зарар етказиш ҳолатлари юзасидан маълумотларни ваколатли органларга тақдим қилади.

Маълумотлар «Миллий ҳисобот» тарзида ҳар йили апрель ойида нашр қилинишини таъминлайди.

Ҳар йили апрель ойида

Ерлар деградацияси, қурғоқчилик ва чўлланишга қарши курашиш бўйича амалга оширилган ишлар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига ҳисобот киритади.

Йил якуни бўйича келгуси йилнинг биринчи чорагида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мелиорация тадбирлари, ер ости сизот сувлари сатҳи ва минераллашуви, суғориладиган ерларнинг шўрланиш даражаси тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудудлар номи

Амалга оширилган мелиоратив тадбирлар

Сарфланган маблағ, млн сўм

Изоҳ

коллектор, км

ёпиқ-ётиқ дренаж, км

гидротехник иншоот номи

Тик дренаж қудуқлар қазиш, та

Кузатув қудуқлари қазиш, та

Давлат бюджети

Маҳаллий бюджет

янгидан қазиш

таъмирлаш-тиклаш

янгидан қуриш

таъмирлаш-тиклаш

янгидан қуриш

таъмирлаш-тиклаш

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.1-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тоғ ёнбағирлари, жарликлар ва ташландиқ ерларда эрозияга қарши дарахтзорлар барпо этиш тадбирлари тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудуд номи

Хўжалик умумий майдони,

гектар

Тупроқ типлари

Деградация тури

Амалга оширилган тадбирлар

Изоҳ

Тадбир номи

Майдони,

га

Сарфланган маблағ, сўм

Дарахт турлари

Кўчат экиш қалинлиги, дона/га

Ёши,

йиллик

Давлат бюджети

Грантлар, давлат-хусусий шериклик асосида ёки тадбиркорнинг ўз маблағлари ҳисобидан

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.2-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар деградацияси, тупроқни ифлослантириш манбалари жойлашган ҳудудлар мониторинги, қаттиқ маиший чиқиндилар тўпланадиган ҳудудларда тупроқни ифлослантирувчи манбалар мониторинги тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар

Деградацияга учраган майдонлар, га

Қаттиқ маиший чиқиндилар билан зарарланган майдон, га

Ишлаб чиқариш таъсирида тупроқни ифлослантириш, га

Изоҳ

Номи

Манзили

Йўналиши

Жами

Шундан

Жами

Шундан

Жами

Шундан

Дефляция

Денудация

Корразия

Эрозия

маиший

қурилиш

саноат

кимё корхоналари

тоғ-кон саноати

қурилиш ишлари

жами

карст

суффоизон

жами

сув

шамол

техноген

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.3-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Конлар жойлашган ҳудудлар ерлари ҳамда хомашё чиқиндихоналари жойлашган ҳудудлар деградацияси тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Объект

Майдони, га

Хавфли геологик жараёнлар таъсирида зарарланган майдон, га

Минтақавий экзоген геологик жараёнлар таъсиридаги майдон, га

Ер ости чучук сув ресурслари камайган майдон, га

Изоҳ

Номи

Манзили

Йўналиши

Жами бириктирилган

Шундан

Жами

Шундан

Жами

Шундан

саноат-ишлаб чиқариш объекти қурилган

хомашё қазиб олинаётган

қазиб олиш якунланган

хомашё чиқиндихонаси

кўчкилар

қулашлар

чўкишлар

суффозия

карст

бошқа

шўрланган

чўлланган

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.4-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қишлоқ хўжалиги экинлари ва яйлов ўсимликларининг ҳозирги ва сўнгги 10 йиллик ҳолати тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудудлар номи

Атмосфера ҳавоси

Ер усти сувлари

Тупроқ ифлосланиши

Изоҳ

Ҳозирги ифлосланиш даражаси

10 йил аввалги ҳолатга нисбатан % да

Ҳозирги ифлосланиш

10 йил аввалги ҳолатга нисбатан % да

Ҳозирги ифлосланиш

10 йил аввалги ҳолатга нисбатан % да

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.5-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқ ифлосланиши тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудудлар номи

Қишлоқ хўжалик токсикантлари

Саноат токсикантлари

Тупроқнинг намлиги

Тупроқнинг кислоталиги

(r№)

Гумус миқдори

Изоҳ

вегетация бошланиши

вегетация якуни

хлорорганик пестицидлар

гербицидлар

дефолиантлар

хлорорганик пестицидлар

гербицидлар

дефолиантлар

оғир металлар

(мис, рух, қўрғошин, кадмий)

симоб

маргимуш

сувда эрувчан фторидлар

нефть маҳсулотлари

нитратли азот ва аммоний

сулфатлар

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.6-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Республика ҳудудларида сўнгги 10 йилда иқлим ўзгариши тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудудлар номи

Ўртача ҳарорат, °S

Минимал ҳарорат

Максимал ҳарорат

Ёғингарчилик миқдори (мм)

Атмосферада CO2 концентрацияси (кг/м3) (%)

10 йил олдингига нисбатан

Изоҳ

октябрь

июль

апрель

январь

_________ йил

_________ йил

_________ йил

_________ йил

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.7-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Республикада ўртача йиллик ҳаво ҳароратининг меъёрга нисбатан ўзгариши тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудудлар номи

Йиллик кўрсаткич

ҳарорат, т, °C

Ҳавонинг ўртача намлиги, (%)

максимал даражаси

минимал даражаси

ўртача ҳарорат

меъёр

фарқи, (+,-)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.8-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Республика ҳудудларида мавсумлар бўйича устунлик қилувчи шамоллар йўналиши ва тезлиги тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудудлар номи

__________ йил

январь

апрель

июль

октябрь

йўналиши

тезлиги, м/с

йўналиши

тезлиги, м/с

йўналиши

тезлиги, м/с

йўналиши

тезлиги, м/с

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.9-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Республика ҳудудларида энг кўп кузатиладиган сув тошқинлари, бўронлар ва аномал ҳолатлар ҳамда уларнинг олдини олиш юзасидан таклифлар тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Табиат ҳодисалари

Энг кўп кузатилган

Таклифлар

ҳудуд/дарё номи

келиб чиқиш омиллари

1.

Сел-сув тошқинлари

2.

Аномал иссиқ

3.

Аномал совуқ

4.

Чанг-тўзонлар

5.

Кучли бўронлар

6.

Бошқа ҳолатлар

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.10-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Метеорологик кузатув пунктларидаги мониторинг натижалари тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудудлар номи

Тупроқ чуқурлигидаги

2 метр баландликдаги ҳаво

Шамол тезлиги

Атмосфера босими

Ёғингарчилик миқдори

Изоҳ

ҳарорат

намлиги

ҳарорати

намлиги

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.11-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси томонидан ерлар деградациясига қарши курашиш ҳамда тупроқ унумдорлигини қайта тиклаш, сақлаш ва ошириш бўйича амалга оширилган илмий ишлар ва лойиҳалар тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Илмий ишлар ва лойиҳалар

Изоҳ

Ерлар деградациясига қарши курашиш бўйича

Тупроқ унумдорлигини қайта тиклаш бўйича

Тупроқ унумдорлигини сақлаш бўйича

Тупроқ унумдорлигини ошириш бўйича

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

2.12-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат корхоналарига бириктирилган ҳудудлардаги тупроқ деградацияси ва ифлосланиши тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Ҳудуд номи

Майдони,

га

Кон тури, (ер ости ва очиқ конлар)

Қазилма ресурслар (нефть, газ, олтин, кўмир, темир рудаси ва бошқалар)

Фаолиятдаги ёки фаолияти якунланган (ёпилган санаси) кон

Тупроқ маълумотлари (тури, тузилиши)

Деградацияга учраган/ифлосланган майдон, га

Деградация/ифлосланиш тури

Деградация ва ифлосланишга қарши амалга оширилган тадбирлар

Тадбир номи (рекультивация ва бошқа)

Майдони,

га

Сарфланган маблағ

Жами, млн сўм

Молиявий манбаи (давлат бюджети, грантлар, ташкилотнинг ўз маблағлари)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

3-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти томонидан ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш ва баҳолаш тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Туман номи

Ҳудуд (массив) номи

Ердан фойдаланувчи

Ҳуқуқий мақоми

Кадастр рақами

Контур рақами

Ер майдони

Ер турлари

Деградация тури ва майдони

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10





Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Амалга оширилган тадбир

Тадбир майдони

Экилган экин ёки кўчат

Дарахт қатори

Кўчатлар сони

Дарахтлар тури

Дарахтлар ёши

Ҳолати (суғорилганлиги)

Тадбирга сарфланган харажат

Молиялаштириш манбаи

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20


Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ҳудуднинг географик координаталари (WGS 84)

Ҳудуднинг ортофоплани

Электрон рақамли харитаси

Фото ва видео ҳисобот

Маълумотлар ЕРДГАТга киритилганлиги

Ер деградациясига қарши курашиш ва унинг олдини олиш бўйича қўшимча илмий асосланган тавсиялар

21

22

23

24

25

26

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ерлар деградациясига қарши курашиш тадбирларини мониторинг қилиш, баҳолаш ва ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг натижаларини чоп этиш тартиби тўғрисидаги низомга

4-ИЛОВА

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Туман номи

Ҳудуд (массив) номи

Ердан фойдаланувчи

Ҳуқуқий мақоми

Кадастр рақами

Контур рақами

Ер майдони

Ер турлари

Деградация тури ва майдони

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10


Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Тупроқ типи

Тупроқнинг механик таркиби

Намуна олиш чуқурлиги, см

Ph миқдори

Тупроқдаги азот, мг/кг

Тупроқдаги фосфор, мг/кг

Тупроқдаги калий, мг/кг

Гумус, %

Ҳудуднинг географик координаталари (WGS 84)

11

12

13

14

15

16

17

18

19


Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Электрон рақамли тупроқ харитаси

Фото ва видео ҳисобот

Маълумотлар ЕРДГАТга киритилганлиги

Ер деградациясига қарши курашиш ва унинг олдини олиш, тупроқ унумдорлигини қайта тиклаш бўйича илмий асосланган тавсиялар

20

21

22

23

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03.02.2023 й., 09/23/50/0069-сон)
Markaz haqida
Sayt yangiliklari
Saytda reklama
RSS
© O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qoshidagi “Adolat” milliy huquqiy axborot markazi davlat muassasasi