Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Қимматли қоғозлар бозорини ривожлантириш ва республиканинг фонд бозорида хорижий инвесторлар иштирокини кенгайтириш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 1997 йил 31 мартдаги ПФ-1740-сон Фармонини бажариш юзасидан, мулкнинг давлат улушини бошқариш механизмини такомиллаштириш, шунингдек акциядорлик жамиятларини бошқаришда акциядорлар ролини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси тегишли вазирликлар, идоралар, корпорациялар, компаниялар, уюшмалар билан биргаликда:

давлат корхоналарини хусусийлаштириш натижасида ташкил этилган ҳар бир акциядорлик жамияти бўйича акцияларни жойлаштириш (сотиш)нинг жорий аҳволини шу йилнинг 31 декабригача қайта рўйхатдан ўтказсин;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1997 йил 31 мартдаги ПФ-1740-сон Фармони 1-банди қоидаларига мувофиқ хусусийлаштирилган корхоналар акциялари пакетининг зарур ҳолларда қайта тақсимланишини таъминласин;

қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда (эмиссия проспекти рўйхатдан ўтказилган санадан бошлаб бир йил мобайнида) хусусийлаштирилган корхоналарнинг жойлаштирилмаган акцияларини, давлат мулки сифатида қолдирилган акциялардан ташқари, юридик ва жисмоний, шу жумладан хорижий юридик ва жисмоний шахслар иштирокидаги эркин бозорда сотишга қўйсин;

1998 йил ва кейинги йилларга мўлжалланган хусусийлаштириш дастурини шакллантиришда ташкил этиладиган акциядорлик жамиятлари эмиссия проспектларида акциялар Ўзбекистон Республикаси Президентининг юқорида кўрсатилган Фармонига қатъий мувофиқ равишда жойлаштирилишини назарда тутсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Макроиқтисодиёт ва статистика вазирлиги, Давлат мулки қўмитаси, Молия вазирлиги манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда устав жамғармасида 25 фоиздан ортиқ акциялар пакети давлат ихтиёрида сақлаб қолинадиган тармоқлар ва хўжалик юритувчи субъектлар рўйхатини тасдиқлаш учун икки ҳафта муддатда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

Бунда 25 фоиздан ортиқ акциялар пакетини улуш сифатида давлат ихтиёрида сақлаб қолишга фақат мамлакатнинг келажакдаги илмий-техника имкониятларини белгиловчи, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг иқтисодий хавфсизлигини таъминловчи тармоқлар ва корхоналар бўйича йўл қўйилиши назарда тутилсин.

4. Белгилансинки, мазкур қарорнинг 1-банди учинчи хатбошида кўрсатиб ўтилган акциядорлик жамиятлари акциялар пакетини қайта тақсимлаш қўшимча акциялар чиқариш йўли билан уларнинг устав жамғармасини белгиланган тартибда кўпайтириш асосида амалга оширилади.

Бунда акциядорлик жамиятининг устав жамғармасидан давлат улушини кўпайтириш:

акциядорлик жамияти фаолият кўрсатишининг бутун даврида қўшилган ва унинг ихтиёрида қолдирилган, устав жамғармасини кўпайтириш пайтигача индексация қилинган дивидендлар суммаси;

акциядорлик жамияти фаолият кўрсатишининг бутун даврида моддий-техника базасини ривожлантириш ёки ўз айланма маблағларини тўлдириш учун давлат томонидан берилган, устав жамғармасини кўпайтириш пайтигача индексация қилинган маблағлар;

акциядорлик жамияти фаолият кўрсатишининг бутун даврида уни реконструкция қилиш учун ва техник қайта жиҳозлаш учун Давлат мулки қўмитаси томонидан берилган, устав жамғармасини кўпайтириш пайтигача қайтарилмаган мақсадли кредитлар;

устав жамғармасини кўпайтириш учун Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси томонидан белгиланган тартибда йўналтириладиган хусусийлаштиришдан тушган маблағлар ҳисобига амалга оширилади;

давлат мулки негизида ташкил этилган акциядорлик жамияти устав жамғармасига илгари киритилмаган, Вазирлар Маҳкамасининг «Идорага қарашли ижтимоий соҳа объектларини жойлардаги давлат ҳокимияти органлари балансига босқичма-босқич ўтказиш тўғрисида» 1997 йил 26 сентябрдаги 453-сон қарорига мувофиқ Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига берилмайдиган унинг балансидаги ижтимоий инфратузилма объектлари қиймати;

корхона томонидан айланма маблағлар ҳисобига харид қилинган ва ҳақи тўланган, лекин қонун ҳужжатларида белгиланган муддатда жойлаштирилмаган унинг акциялари (шу жумладан меҳнат жамоаси акциялари)ни қайта тақсимлаш.

Бунда Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитасига сезиларли иқтисодий имкониятга эга бўлмаган, асосий ишлаб чиқариш фондларининг эскириши 50 фоиздан ортиқ бўлган акциядорлик жамиятларини зарур ҳолларда, белгиланган тартибда хусусий корхоналарга айлантириш тавсия этилсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги марказий аппарати таркибида Хўжалик юритувчи субъектлар томонидан мулкнинг давлат улуши бўйича дивидендлар ҳисобланиши ва улардан фойдаланилишини назорат қилиш бошқармаси, шунингдек маҳаллий молия органлари таркибида тегишли бўлимлар ташкил этилсин, Улар ходимларининг умумий чекланган сони 1-иловага мувофиқ 63 нафар, шу жумладан марказий аппарат ходимлари сони 11 нафар этиб белгилансин.

Белгилансинки, янги ташкил этилаётган Бошқарма ва бўлимлар харажатлари, Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси марказий аппарати ва унинг ҳудудий бўлимлари харажатлари учун белгиланган бюджет маблағларини тегишли суммага қисқартирган ҳолда, республика бюджети маблағлари ҳисобига амалга оширилади.

7. Хўжалик юритувчи субъектлар томонидан давлат мулки улуши бўйича дивидендлар ҳисобланиши ва улардан фойдаланишни назорат қилиш бошқармасига қуйидаги функциялар юклансин:

хўжалик юритувчи субъектларнинг устав фондларидаги давлат улуши бўйича дивидендлар тарзидаги барча даромадларни ҳисобга олиш ва уларнинг мониторинги;

давлат улуши акциялари (пайлари) бўйича дивидендлар (даромадлар) тўғри ва тўлиқ ҳисобланиши, шунингдек акциялар давлат улуши бўйича дивидендлардан мақсадли (корхоналарни ривожлантириш ва техник қайта жиҳозлаш) фойдаланилиши устидан мунтазам назорат қилиш, давлат улуши бўйича мақсадли фойдаланилмаган дивидендларни белгиланган тартибда давлат бюджетга олиб қўйиш ҳуқуқи берилади;

давлат бадали (улуши) мавжуд бўлган корхоналарнинг молиявий-иқтисодий аҳволи тўғрисида электрон маълумотлар базасини яратиш ва юритиш.

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Давлат солиқ қўмитаси билан биргаликда корхоналар томонидан давлат пайлари, акциялар пакети бўйича дивидендлардан фойдаланиш тартибини бир ой муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.

8. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ва унинг ҳудудий бўлинмалари Хўжалик юритувчи субъектлар томонидан давлат мулки улуши бўйича дивидендлар ҳисобланиши ва улардан фойдаланилишини назорат қилиш бошқармасига ва унинг ҳудудий бўлимларига улар ўзларига юкланган функциялар бажарилишини таъминлашлари учун хусусийлаштирилган корхоналар тўғрисидаги ахборотлар тақдим этилишини таъминласинлар.

9. Қуйидагилар:

Хусусийлаштириладиган корхоналар акциялари билан биржа ва биржадан ташқари бозорларда битишувларни амалга ошириш тартиби 2-иловага мувофиқ;

Корхоналарни ва хусусийлаштириладиган давлат корхоналари акцияларини сотиш бўйича инвестиция тендерларини ўтказиш тартиби 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

10. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси:

Молия вазирлиги билан биргаликда хусусийлаштирилган корхоналар акцияларини траст асосида бошқариш, шу жумладан уларнинг устав жамғармасини шакллантириш учун хўжалик уюшмаларига бериш тартибини бир ой муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига тақдим этсин;

«Акциядорлик жамиятлари ва акциядорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ акциядорлик жамияти фаолиятининг муҳим масалаларини ҳал қилишда акциядорлар ҳуқуқларини, унинг ижро этувчи аппарати раҳбариятининг акциядорларга ҳисоб беришини таъминловчи комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқсин ва жорий этсин.

11. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Давлат мулки қўмитаси ва Марказий банки Ўзбекистон Республикаси норезидентлари томонидан қимматли қоғозларга маблағлар қўйиш, шунингдек сармояни ва қимматли қоғозларга қўйилган инвестициялардан олинган дивидендларни олиб чиқиб кетиш тартиби тўғрисида бир ой муддатда Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсинлар.

12. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази «Хўжалик юритувчи субъектларнинг қимматли қоғозлар бозорида инвестиция ташкилотлари сифатидаги фаолиятини лицензиялаш тўғрисида Низом» ҳамда «Инвестиция ташкилотлари фаолиятининг иқтисодий нормативлари тўғрисида Низомларни икки ҳафта муддатда тайёрласин ва тасдиқласин.

13. Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги акциядорлик жамиятларида меҳнат муносабатларини ҳуқуқий тартибга солиш бўйича тавсияномаларни бир ой муддатда ишлаб чиқсин ва эълон қилсин.

14. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат ва жамият қурилиши академияси Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси билан биргаликда 1997-1998 ўқув йилидан бошлаб корхоналар ва уларнинг хўжалик бирлашмалари раҳбарлари учун акциядорлик жамиятларида бошқарув асослари тўғрисида махсус курслар ташкил этсин.

15. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари В.А. Чжен ва Ўзбекистон Республикаси Молия вазири Ж.Б. Сайфиддинов зиммасига юклансин.

1.1. Ушбу Тартиб «Қимматли қоғозлар бозорининг фаолият кўрсатиш механизми тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Қимматли қоғозлар бозорини ривожлантириш ва республиканинг фонд бозорида хорижий инвесторлар иштирокини кенгайтириш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 1997 йил 31 мартдаги ПФ-1740-сон Фармонига ҳамда Ўзбекистон Республикасининг қимматли қоғозлар бозори тўғрисидаги бошқа қонунчилик ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига мувофиқ ишлаб чиқилган ва биржа ва биржадан ташқари савдоларда (сотувларини ўтказиш тартиби алоҳида норматив ҳужжатлар билан тартибга солинадиган хусусийлаштирилган инвестиция фондлари томонидан акцияларни сотиш бўйича кимошди савдоларидан ташқари) хусусийлаштирилаётган корхоналар акцияларини сотиш тартибини белгилайди.

1.2. Ушбу Тартиб мақсадлари учун қуйидаги иборалардан фойдаланилади:

* биржа савдоси — фонд биржасида (товар-хом ашё ёки валюта биржаси фонд бўлимида) қонунчиликка мувофиқ биржа томонидан белгиланадиган тартибда ва шартларда амалга ошириладиган қимматли қоғозларнинг олди-сотди жараёни;

* биржадан ташқари савдо — фонд биржасидан ташқарида қимматли қоғозларнинг олди-сотди жараёни;

* битишув қатнашчилари — битишув бўйича томонлар ёки уларнинг битишувни тузиш топшириғини бажаришни бевосита хоҳлаган ёки бажарувчи ва битишувни тузиш шартларини белгилаш ваколатига эга бўлган вакиллари;

* лот — акциялар қўйилганда ва сотилганда Давлат мулки қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари (кейинги ўринларда матнда сотувчи деб юритилади) томонидан битишувларда белгиланадиган ўлчов бирлиги;

* таклиф нархи — сотувчи томонидан савдога қўйилган 1 та акциянинг нархи;

* битишув нархи — тузилган олди-сотди шартномасига мувофиқ 1 та акциянинг нархи;

* битишув суммаси — амалга оширилган битишув асосида сотилган (сотиб олинган) барча акцияларнинг умумий қиймати;

* акциянинг курс қиймати (акция курси) — агар биржа ёки биржадан ташқари савдолар қоидалари билан нарх белгилашнинг бошқача усули белгиланмаган бўлса, қимматли қоғозларнинг биржа ёки биржадан ташқари бозорларида тузилган битишувнинг охирги нархи (битишувнинг миқдорий ҳажми эмитент томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар умумий миқдорининг камида 5 фоизини ташкил қилган тақдирда);

2.1. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитасининг корхоналарни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш ҳамда акциялар эмиссияси проспектини тасдиқлаш тўғрисидаги қарори (буйруғи) хусусийлаштирилаётган корхоналар акцияларини биржа ва биржадан ташқари савдоларга қўйиш учун асос ҳисобланади. Акцияларни тарқатишга мамлакатимиз ва хорижий воситачилар жалб этилган тақдирда, шунингдек ўтказилган, ғолибни аниқлаб берган тегишли тендернинг баёни ҳам унинг учун асос ҳисобланади.

2.2. Эмиссия проспекти бўйича тақсимланган ва сотиб олинмаган улушларни (давлат улушидан ташқари) сотиш қийматли қоғозлар чиқарилиши рўйхатдан ўтказилгандан кейин бир йил ўтгач амалга оширилади. Акцияларнинг давлат улушини сотиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарори қабул қилингандан кейин амалга оширилади.

2.3. Алоҳида ҳолларда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси хорижий инвесторлар иштирокида ташкил этилаётган акциядорлик жамиятлари акцияларини тендер шартларида тақсимлашнинг алоҳида тартиби тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.

2.4. Биржа ва биржадан ташқари бозорларда акцияларни сотиш қўйилаётган акциялар миқдорига кўра лотлар билан амалга оширилади:

* 1 мингтагача — акциялар пакети 1 та лот билан қўйилади;

* 1 мингдан 3 мингтагача — акциялар пакети 2 та лотга бўлинади;

* 3 мингдан 5 мингтагача — акциялар пакети 3 та лотга бўлинади;

* 5 мингдан кўп — акциялар пакети 4 та лотга бўлинади.

2.4.1. 1 та лотдаги акциялар миқдори эмитент устав жамғармасидан 35 ва ундан кўп фоизга ошган тақдирда лот қўшимча равишда бўлинади.

Акциялар биржа савдоларида сотилган тақдирда лот харидор талабига қараб бўлиниши мумкин.

3.1. Битишувлар бўйича барча тўловлар Давлат мулки қўмитасининг ёки Давлат мулки қўмитаси томонидан қимматли қоғозлар билан ҳисоб-китоб клиринг операцияларини ўтказишга вакил қилинган ташкилотнинг ҳисоб-китоб счётларига ўтказилади.

3.2. Акцияларни қимматли қоғозларнинг биржадан ташқари бозорида сотишда, битишув тузиш учун харидор, кафолат сифатида пул маблағларини сотувчи ҳисоб-китоб счётига депонентга қўйишга мажбурдир. Депонентга қўйиладиган маблағларнинг энг кам миқдори сотиб олинаётган акциялар сони таклиф этилаётган нархининг камида 15 фоизини ташкил этиши керак.

3.3. Акцияларни биржа бозорида сотишда харидор номидан иш кўрадиган брокер сотувлар олдидан сотиб олинаётган акциялар сони нархининг камида 15 фоизи миқдоридаги пул маблағларини депонентга қўйишга мажбурдир.

Хизмат кўрсатувчи клиринг ташкилотлари пул маблағларини депонентга қўйиш бўйича ўзларининг қатнашчилари учун ягона талабларни қўшимча равишда белгилашга ҳақлидир.

3.4. Пул маблағлари ушбу фойдалар асосида 15 банк кунидан кўп бўлмаган муддатда ўтказилади.

Қимматли қоғозларни сотиб олувчи депонентга маблағларни эмитент номини кўрсатган ҳолда ҳам ва кўрсатмасдан ҳам қўйиш ҳуқуқига эгадир.

3.5. Акциялар олди-сотдиси бўйича битишув, шунингдек биржага ва инвестиция институтларига барча мажбурий вакиллик тўловлари ва бошқа йиғимлар тузилгандан кейин қимматли қоғозларни сотиб олувчи олди-сотди шартномаси бўйича маблағларнинг қолганини қонунчиликда кўрсатилган муддат мобайнида тўлашга мажбурдир.

3.6. Битишув харидор айби билан бекор қилинган тақдирда қимматли қоғозларни сотувчи депонентга қўйилган маблағлардан фонд биржасидаги воситачилик йиғими тўлаш ва брокерга тўлов бўйича кўрилган зарарларни, шунингдек шартномада кўзда тутилган жарималар санкцияларини, маблағларнинг қолганини харидорга қайтарган ҳолда, мустақил равишда ушлаб қолиш ҳуқуқига эгадир.

3.7. Битишув тузилмаган тақдирда, пул маблағларини депонентга қўйиш муддати тугагандан кейин пулни депонентга қабул қилган сотувчи депонентга қўйилган маблағларни харидорга 5 банк куни мобайнида қайтаради.

4.1. Биржа савдоларига акцияларнинг қуйидаги пакетлари қўйилади:

а) эркин сотиш учун мўлжалланган акциялар;

б) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг чеклашларига эга бўлмаган бошқа улушлар акциялари пакетлари, акциялар эмиссияси проспектида белгиланган жойлаштириш муддатлари тугагандан кейин.

Хусусийлаштирилаётган корхоналар акциялари пакетларини биржа савдосида сотиш ва битишувлар бўйича ҳисоб-китобларни ўтказиш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

* хусусийлаштирилаётган корхоналар акциялари пакетлари сотувчи томонидан ўз номидан шартнома асосида иш юритаётган юридик шахс орқали биржа савдоларига қўйилади;

* битишув тузилгандан ва тўлов маблағлари сотувчининг ҳисоб-китоб счётига тушгандан кейин Давлат мулки қўмитаси фонд биржасига воситачилик ҳақини биржа қоидалари билан белгиланган миқдорда 5 банк куни мобайнида тўлашга мажбурдир;

4.2. Қимматли қоғозлар биржа бозорида битишувларни рўйхатдан ўтказиш савдоларда битишувлар тузилган кунда фонд биржасининг тегишли тузилмалари томонидан амалга оширилади.

5.1. Хусусийлаштирилаётган корхоналарнинг акциялар пакетлари юридик ва жисмоний шахсларга биржадан ташқари бозорда инвестиция, тендер савдолари ёки қонун ҳужжатларига мувофиқ очиқ кимошди савдоси шартларида қимматли қоғозлар бозори қатнашчилари томонидан шакллантириладиган электрон савдолар тизимини ташкил этиш йўли билан сотилади.

Сотувчи акцияларни тарқатишни мустақил равишда ёки тендер асосида жалб этиладиган воситачилар — инвестиция муассасалари орқали амалга оширади.

5.2. Сотувчи акцияларни сотиш ва воситачилар — инвестиция муассасаларини жалб этиш бўйича тендерларнинг ташкилотчиси ҳисобланади, у тендерни ўтказиш шартлари ва муддатларини белгилайди.

5.3. Тендер савдоларида ўтказиш шартларига биноан тендерда қатнашиш ҳуқуқига эга бўлган ва тендер ташкилотчисига қатнашиш учун буюртманома берган ҳар қандай юридик ва жисмоний шахслар қатнашишлари мумкин.

5.4. Акциялар пакетининг айнан бир пакетига бир нечта буюртманома мавжуд бўлган тақдирда тендернинг қатнашчи — ғолиби битишув томони бўлади.

5.5. Хусусийлаштириладиган корхоналар акциялари пакетларини биржадан ташқари бозорда жойлаштириш ва тузилган битишувлар бўйича ҳисоб-китобларни ўтказиш қуйидагича амалга оширилади:

Хусусийлаштирилаётган корхоналарнинг биржадан ташқари инвестиция, тендер ёки қонун ҳужжатларига мувофиқ кимошди савдоси шартларида қимматли қоғозлар бозори қатнашчилари томонидан ташкил этилган электрон савдоларига қўйиладиган акциялари пакетлари охирги ёзма топшириғи асосида Марказий депозитарий томонидан сотувчининг «Депо» счётида захирага қўйилади;

* тендер ташкилотчиси белгилайдиган шартларда ва муддатларда тендер ғолиби аниқланади;

* тендер ғолиби аниқланмаган тақдирда тендер кечроқ муддатга қолдирилиши мумкин. Тендер ташкилотчиси белгилаган муддат мобайнида тендер ғолиби томонидан сотиб олинмаган акцияларни Давлат мулки қўмитаси биржа савдоларига қўяди;

* олди-сотди шартномалари депозитарийга битишув тузилгандан кейин тақдим этилади. Тузилган олди-сотди шартномалари амалда бўлиш муддати тугагач бажарилмаган қисми бўйича муқаррар равишда бекор қилиниши керак;

* тузилган битишув тўлангандан кейин ва харидор томонидан депозитар хизматлари (битишувни рўйхатдан ўтказиш, «Депо» счётлари бўйича пул ўтказиш ва шу кабилар) ҳақи тўланган сотувчи акцияларни харидор счётига 5 иш куни мобайнида ўтказишга мажбурдир;

* кўрсатиладиган депозитар хизматлар тўлови қимматли қоғозлар харидори томонидан амалга оширилади.

5.6. Биржадан ташқари битишувларни рўйхатдан ўтказиш инвестиция институтлари томонидан Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги билан белгиланган тартибда амалга оширилади.

5.7. Хусусийлаштириладиган корхона меҳнат жамоасига акциялар улушини сотиш тартиби Давлат мулки қўмитаси томонидан белгиланади.

5.8. Биржа ва биржадан ташқари бозорда акциялар таклиф нархи Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки томонидан белгиланади.

7.1. Биржа ва биржадан ташқари бозорлардаги савдолар қуйидаги принциплар асосида амалга оширилиши керак:

* ҳуқуқий таъминлаш;

* ошкоралик;

* барча инвесторларнинг тенг ҳолда киришини таъминлаш;

* рақобатни таъминлаш ва рағбатлантириш;

* ўзаро ҳисоб-китоблар кафолати;

* битишувларни амалга ошириш учун барча қулайликларни яратиш.

7.2. Сотувчи, акциялар савдога қўйилгунгача, эмитентлар тўғрисидаги дастлабки ахборотлар бўйича ҳам, улар томонидан чиқариладиган қимматли қоғозлар бўйича ҳам тенг қулайликларни таъминлайди.

7.3. Хусусийлаштириладиган корхоналар акциялари савдога қўйилишидан кечи билан 15 кун олдин, сотувчи томонидан эмитентлар тўғрисидаги ахборот (акциядорлик жамиятларининг номи ва юридик реквизитлари, сотувга қўйиладиган акциялар пакетлари ва бошқа зарур маълумотлар) эълон қилинади.

8.1. Сотувчи ёки харидор ёки уларнинг вакиллари (инвестиция институтлари), агар битишувлар якунлари қонунчиликда белгиланган қоида ва нормаларнинг бузилишига олиб келса, битишувлар тузиш, олди-сотди шартномаси томони бўлиш, уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмайди.

8.2. Битишувлар тузишда рўйхатдан ўтказувчи инвестиция институти, агар битишувлар қонунчиликни бузган ҳолда тузилган бўлса ёки битишувлар якунлари қонунчиликда белгиланган тартиб ва нормаларнинг бузилишига олиб келса, уларни рўйхатдан ўтказмасликка мажбурдир.

8.3. Депозитарий (ва ёки реестр эгаси) қуйидагиларга мажбурдир:

* агар битишувлар қонунчиликни бузган ҳолда тузилган бўлса ёки битишувлар якунлари қонунчиликда белгиланган қоида ва нормаларнинг бузилишига олиб келса, битишувларни рўйхатдан ўтказмаслик ва «Депо» счётлари бўйича пул ўтказишларни амалга оширмаслик;

* қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг, инвесторларнинг битишувни рўйхатдан ўтказиш, натижаси қонунчиликда белгиланган қоида ва нормалар бузилишига олиб келувчи «Депо» счётлари бўйича пул ўтказиш тўғрисидаги мурожаати ҳақида Марказга дарҳол хабар қилиш.

8.4. Битишувларнинг барча аъзолари амалдаги қонунчиликнинг бузилиши ҳоллари тўғрисида Марказий бузилишлар аниқланган вақтдан бошлаб 2 кун муддатда хабардор қилишга мажбурдирлар.

9.1. Депозитарий қуйидагиларга мажбурдир:

* акциялар эгаларининг акцияларга бўлган ҳуқуқларини сақлаш ва сўзсиз тасдиқлаш;

* депонентлар счётлари бўйича ёзувларни сақлаш ва юритиш, уларга асосли ўзгаришларни киритиш функциясини зарур даражада амалга ошириш;

* хусусийлаштирилаётган корхоналарнинг сотувчи топшириғига асосан сотишга қўйиладиган акцияларини захирага қўйишни амалга ошириш;

* тўлиқ тўлов тасдиқлангандан кейин ва фақат сотувчи фармойиши бўйича акцияларни «Депо» счётлари бўйича сотувчидан харидорга ўтказишни амалга ошириш.

9.2. Давлат мулки қўмитаси томонидан ҳисоб-китоб клиринг операцияларини ўтказиш бўйича вакил қилинган тижорат банки (ёки бошқа ихтисослаштирилган ташкилот) қуйидагиларга мажбурдир:

* ўзаро мажбуриятларни аниқлашда тайёрланган тўлов воситаларини ва бухгалтерия ҳужжатларини уларнинг қимматли қоғозлар бозори қатнашчилари билан (ҳисоб-китоблар шулар учун қилинади) шартномалари асосида ижро этишга қабул қилиш;

* харидорнинг тўлов қобилиятини, сотувчида сотиладиган қимматли қоғозларнинг мавжудлигини ва битишув бошқа параметрларининг мувофиқлигини аниқлаш мақсадида қимматли қоғозлар олди-сотди шартномалари шартларини кўриб чиқишни таъминлаш;

* тузиладиган битишувлар натижаларини тезкорлик билан умумлаштириш ва сотувчини қимматли қоғозлар бозори конъюнктурасининг жорий ҳолати тўғрисида хабардор қилиш;

* битишувлар бўйича ҳисоб-китобларни ўтказиш учун зарур бўлган ҳужжатларни белгиланган тартибда расмийлаштириш;

* қимматли қоғозларни етказиб бериш бўйича мажбуриятларни ўзаро инобатга олиш йўли билан битишувларнинг ўз вақтида бажарилишини ва битишув томонларининг тўловларни амалга оширишини таъминлаш.

9.3. Фонд биржаси қуйидагиларга мажбурдир:

* қимматли қоғозларнинг нормал муомалада бўлиши, уларнинг бозор нархларини аниқлаш ва улар тўғрисидаги ахборотларни зарур даражада тарқатиш, қимматли қоғозлар қатнашчиларининг касб-ҳунар даражасини юқори даражада тутиш учун зарур шарт-шароитларни таъминлаш;

* сотувга қўйиладиган қимматли қоғозларнинг эмитентларнинг молия-хўжалик ва биржа томонидан белгиланган талаблар бўйича бошқа кўрсаткичларининг мувофиқлигини назарда тутувчи экспертизасини ўтказиш, эмитентнинг ишчанлик нуфузини ҳамда унинг молиявий ишончлилиги тўғрисида ахборот берувчи бошқа мажбуриятларни баҳолаш;

* савдога қўйиладиган қимматли қоғозларнинг молиявий жиҳатдан барқарор эмитентлар нархланадиган акциялари рўйхатини ўз ичига олувчи биржа листингини мунтазам юритиш;

* қимматли қоғозларнинг биржадаги савдоси якунлари асосида қимматли қоғозларни нархлашни (акциялар курсини, энг паст ва энг юқори нархларини, курс қиймати ўзгаришини ва шу кабиларни) амалга ошириш;

* инвестиция институтлари номидан вакиллик қилувчи биржа савдолари операторлари (трейдерлар) ўқувини ўтказиш;

* қимматли қоғозлар операциялари бўйича келишмовчиликларни ўз вақтида кўриб чиқиш.

10.1. Акциялар пулини тўлашнинг қонунчиликда назарда тутилган муддати ўтиб кетган тақдирда сотувчи олди-сотди шартномасини бекор қилишга ва регистрга тегишли равишда ёзиб қўйиш учун битишувни рўйхатдан ўтказувчига шартноманинг ҳақиқий эмас деб топилгани тўғрисида хабар қилишга мажбурдир.

Битишувни рўйхатдан ўтказувчи сотувчининг битишув ҳақиқий эмаслиги тўғрисидаги ёзма хабарномасини ёки битишувнинг бекор қилингани тўғрисидаги суд қарорини олгандан кейин, тегишли ёзувлар қайд этилгач, Давлат мулки қўмитаси счётида акцияларни тиклаш учун бу ҳақда икки кун муддатда Марказий депозитарийга хабар қилишга мажбурдир.

10.2. Акцияларни сотиб олувчи битишув суммасини битишув тузилган кундан бошлаб 30 банк куни мобайнида тўламаган тақдирда олди-сотди шартномаси бекор қилинади ва айбдор томон бошқа томонга битишув суммасининг 12 фоизи миқдорида жарима тўлайди.

10.3. Ушбу Тартиб талабларини бажармаганлик, тўлиқ ва (ёки) ўз вақтида бажармаганлик учун, шунингдек амалдаги қонунчилик бузилган тақдирда битишув қатнашчилари қонунчиликда белгиланган тартибда жавоб берадилар.

1. Мазкур Тартиб корхоналарни ва хусусийлаштириладиган корхоналарнинг акцияларини кутиладиган инвесторларга сотиш бўйича тендерларни тайёрлаш, эълон қилиш ва ўтказиш тартибини, шартларини белгилайди.

2. Корхоналарни ва хусусийлаштириладиган корхоналарнинг акцияларини сотиб олиш учун тендер тизими ўзида хусусийлаштириладиган корхонанинг олдиндан айтиб ўтилган акциялар пакетини қайта сотиб олувчи ва улар томонидан тақдим этилган инвестиция лойиҳасининг (корхонани реконструкция қилиш ва ривожлантириш, уни молиявий қайта тузиш бўйича) бажарилишини кафолатловчи стратегик инвесторни танлов асосида танлаш усулини ифодалайди.

3. Мазкур Тартибнинг мақсади учун қуйидаги иборалардан фойдаланилади:

тендер — стратегик инвесторни танлаб олишнинг танлов шаклидир, у ўзида даъвогарлар томонидан тақдим этилган таклифларнинг уларнинг нуқтаи назарида тендер ҳужжатлари мазмунининг мезонларга мувофиқлигини ифодалайди;

тендер объекти корхона ёки акцияларнинг аниқ пакети;

тендер мавзуси корхона (акциялар пакети)ни сотиш, шу жумладан инвестиция мажбурияти шарти билан ёхуд ушбу шартларсиз сотиш баҳоси;

тендер иштирокчиси (даъвогар) — тендер шартларига кўра танловда қатнашиш учун қўйилган юридик ва жисмоний шахслар ёки уларнинг бирлашмалари;

тендер ташкилотчиси — Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ёки тендер ўтказишга унинг томонидан вакил қилинган орган;

тендер ҳужжати — Тендер ўтказиш тўғрисида билдиришнома, Тендер ўтказиш қоидаси ва Ахборот меморандумдан иборат ҳужжатлар мажмуи, улар объект ва тендер мақсадининг техник, тижорат, ташкилий ва бошқа хил тавсифлари тўғрисидаги, шунингдек, тендер шартлари ва тартиботлари ҳақидаги дастлабки ахборотлардан иборат бўлади;

тендер комиссияси — ташкилотчи томонидан тендерни ташкил этиш ва уни ўтказиш учун тузиладиган доимий ёки вақтинчалик орган;

тендер таклифи — тендер ҳужжатларида белгиланадиган шартларда аниқ тендер мақсадига нисбатан шартнома тузиш таклифи.

4. Ўтказилиш усулига кўра тендер очиқ ёки ёпиқ бўлиши мумкин.

Очиқ тендерда хоҳиш билдирган барча юридик ва жисмоний шахслар — Ўзбекистон Республикасининг резидентлари ва норезидентлари қатнашадилар.

Ёпиқ тендер республиканинг олдиндан белгиланган ташкилотлари ва корхоналари, махсус хабарномалар юбориладиган хорижий корхоналар ва фирмалар иштирокида ўтказилади.

5. Тендер объектлари ва мақсади, тендер қатнашчилари доираси ва уни ўтказиш усули Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан белгиланади.

Тендерларни тайёрлаш ва уларни ўтказиш иловага мувофиқ схемага кўра амалга оширилади.

6. Тендерни тайёрлаш тендер ташкилотчиси ёки унинг топшириғига кўра махсус ташкил этиладиган тендер комиссияси томонидан амалга оширилади. Тендер комиссияси таркибига манфаатдор давлат бошқаруви органлари вакиллари, тендер объекти вакиллари, шунингдек, контракт асосида, мустақил мутахассислар, экспертлар ва консультантлар киритилади.

Тендер комиссиясининг таркиби ташкилотчи томонидан тасдиқланади. Комиссиянинг таркибий сони камида 7 киши бўлиши керак.

7. Ташкилотчи ёки унинг топшириғига кўра тендер комиссияси тайёргарлик даврида:

тендер ҳужжатларини ишлаб чиқади;

тендерда даъвогарлар бўлиб қатнашишни хоҳловчилар томонидан буюртманомалар берилиши учун муддатларни белгилайди;

даъвогарларнинг таклифларини баҳолаш мезонини ва контрактлар тузиш тартибини белгилайди;

савдолар (очиқ ёки ёпиқ) ўтказиш усулларини белгилайди;

тендер ўтказиш тўғрисидаги ахборотни эълон қилади ва тарқатади.

Тендер ҳужжати уни барча даъвогарлар бир хилда тушунадиган қилиб тузилиши керак. Ишларни тавсифлашда умумий қабул қилинган белгилар ва номлар қўлланилиши зарур.

8. Очиқ тендер ўтказишда эълон оммавий ахборот воситаларида, шунингдек, бевосита кутиладиган даъвогарларга таклифлар жўнатиш йўли билан эълон қилинади.

9. Очиқ тендер тўғрисидаги эълон тендер ўтказилгунга қадар камида 2 ой олдин ва камида 3 та республика даврий нашрларида эълон қилинган бўлиши керак ва у тендер мақсади ҳамда объекти тўғрисидаги асосий зарур маълумотлардан ва қўшимча ахборот олиш манбаларидан иборат бўлиши керак.

10. Ёпиқ тендер ўтказишда ташкилотчи ёки унинг вакили олдиндан бўлажак даъвогарларни танлаб олади ва бўлажак тендерда қатнашиш таклифи билан уларга ахборот хати юборади. Бундай ҳолларда тендер тўғрисидаги эълон матбуотда эълон қилинмайди.

11. Ёпиқ тендер ўтказишда қатнашчилар сони тендер комиссияси томонидан белгиланади, бироқ камида 3 қатнашчи бўлиши керак.

12. Даъвогарлар томонидан тендер таклифини тақдим этиш тартиблари ва муддатлари тендерга оид ҳужжатлар билан белгиланади. Тўлдирилган тендер ҳужжатларидан ташқари корхона (ташкилот) унинг ишлаб чиқариш ва молия имкониятлари, ушбу корхона (ташкилот) томонидан илгари амалга оширилган ўхшаш лойиҳалар рўйхатлари тўғрисидаги маълумотлар ва бошқа маълумотлар ҳам тақдим этилади.

13. Белгиланган муддатдан кейин тушган тендерга оид таклифлар кўриб чиқилмайди. Тендер таклифини жўнатиш санаси почта штемпелига кўра белгиланади.

14. Даъвогар комиссия томонидан тендерга оид таклифлар кўриб чиқилишининг белгиланган муддатига қадар, бу ҳақда ёзма ҳолда ёки факс бўйича хабар бериб, ўз таклифини қайтариб олишга ҳақлидир.

15. Тендерга оид таклифларни кўриб чиқиш ва уларни баҳолаш уч босқичда ўтказилади:

1-босқич: тендерга оид таклифларнинг ҳужжатларни расмийлаштириш бўйича тендер ҳужжатларида белгиланган талабларга ва тендер объектини ривожлантиришнинг устувор йўналишларига мувофиқлигини баҳолаш. Шакл бўйича тақдим этилмаган ва иккинчи турга қўйилмаган таклифлар рад этилиши сабаблари кўрсатилган ҳолда тендер комиссиясининг баённомасида алоҳида ҳисоблаб чиқилади.

2-босқич: таклифларни эксперт жиҳатидан баҳолаш ва уларнинг энг истиқболлиларини танлаб олиш. Тушган таклифларни баҳолаш учун тендер ташкилотчиси томонидан тендер комиссиясида ишлаш учун экспертлар қўшимча жалб қилиниши мумкин.

3-босқич: инвестиция лойиҳасини амалга оширувчи томонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларининг асосий параметрларини келишиб олиш. Тендерга оид таклифларни кўриб чиқишда тендер комиссияси, тендер ҳужжатларида ифодаланган баҳолаш мезонларига мувофиқ, икки-уч ташкилотнинг энг мос келадиган таклифларини танлаб олади ва улар билан музокаралар олиб боради.

16. 3-босқич якуни ва тендер ғолибини танлаш экспертларнинг хулосалари асосида, тендер комиссияси томонидан олдиндан ишлаб чиқилган ҳар бир лойиҳанинг сифатини миқдорий баҳолашга имкон берувчи мезонларга мувофиқ амалга оширилади ва улар Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан келишиб олинган бўлиши керак.

17. Ҳар бир босқич натижалари бўйича тендер комиссияси барча аъзолари имзолаган, тендер ташкилотчиси томонидан тасдиқланган баённома расмийлаштирилади.

18. Тендер комиссияси ҳар бир босқичдан сўнг, тендер таклифлари рад этилганлиги сабаблари кўрсатилган ҳолда, тендер таклифлари рад этилганлиги тўғрисида даъвогарларга хабар беришга мажбурдир.

19. Тендер комиссияси тендерни ёпиш муддатини кейинга суришга ёки тендерни бекор қилишга ҳақлидир.

20. Тендер ҳужжатларини текширишда аниқланган хатолар мавжуд бўлганда тендер комиссияси даъвогарга ҳужжатларга тузатишлар киритиш имкониятини бериши мумкин.

21. Тендер ғолиби билан тендер предметини сотиб олиш учун шартнома тузилади. Ушбу шартнома томонларнинг инвестиция лойиҳасини амалга ошириш бўйича мажбуриятларини албатта ўз ичига олиши керак.

22. Тендерни ташкил этиш ва уни ўтказиш ташкилотчи маблағлари ҳисобига амалга оширилади.

23. Чекланмаган қатнашчилар сони билан очиқ тендер ўтказишда тендер ҳужжати даъвогарларга, қоидага кўра, ташкилотчи томонидан белгиланадиган миқдордаги пулга берилади.

24. Чекланган қатнашчилар сони билан ёпиқ тендер ўтказишда даъвогар комиссия тендер ҳужжатларини тақдим этгунга қадар кафолат пули қўяди, тендер шартлари билан белгиланган муддат тугагунга қадар у қайтариб сўраб олиниши мумкин эмас.

Тендерда ютган ҳолларда кафолат пули шартнома суммасига қўшилади, ютқазилганда даъвогарга қайтарилади.

Кафолат пулининг миқдори тендер ташкилотчиси томонидан белгиланади ва мўлжалланаётган битишувнинг умумий суммасининг 3-7 фоизини ташкил этади.

25. Даъвогарлар тендернинг шартлари билан олдиндан белгиланган муддат тугагунга қадар таклифлар асоссиз равишда қайтариб олинган ҳолларда, шунингдек тендерда ютганда шартнома тузишни рад этганда кафолатли гаров суммасини йўқотадилар.

26. Тендер натижалари бўйича пайдо бўладиган даъволар ва тендер натижалари ҳақиқий эмас деб эътироф этиш тўғрисидаги баҳслар қонун ҳужжатлари билан белгиланган тартибда суд органлари томонидан кўриб чиқилади.

27. Ташкилотчи, тендер комиссияси ва савдонинг бошқа қатнашчилари мазкур Низом билан белгиланган қоидаларга ва тендер ўтказиш тартиботларига риоя қилиниши учун ва тендер натижаларининг объективлиги учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

1. Корхоналар рўйхатини тасдиқлаш, тендер ўтказиш йўли билан сотиладиган акциялар пакетини, тендер шаклларини, кутилаётган инвесторлар доирасини белгилаш.

2. Тендерни тайёрлаш ва ўтказиш гуруҳини, тендер комиссиясини тузиш, тендер ўтказиш муддатларини белгилаш.

3. Тендер ҳужжатлари лойиҳасини келишиб олиш.

4. Тендер ҳужжатларини оммавий ахборот воситалари орқали ёки тўғридан-тўғри кутилаётган инвесторлар ўртасида тарқатиш.

5. Инвестиция дастурларини ва тендер таклифларини ишлаб чиқиш, уларни тендер комиссиясига тақдим этиш.

6. Тендер таклифларини уч босқичда экспертизадан ўтказиш, унга қуйидагилар киради:

1-боскич — тендер таклифларининг ташкилотчи талабларига ва объектни ривожлантиришнинг устувор йўналишларига мувофиқлигини баҳолаш. 1-босқичдан ўтмаганларни улар таклифларининг рад этилиши сабабларини кўрсатган ҳолда чиқариб юбориш.

2-босқич — тендер комиссияси томонидан олдиндан ишлаб чиқилган мезонларга мувофиқ эксперт баҳолаш ва 2-3 та энг истиқболли тендер таклифларини танлаб олиш.

3-босқич — лойиҳанинг асосий параметрларини, томонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини келишиб олиш, тендер ғолибини танлаш.

7. Давлат мулки қўмитасига энг эътиборга лойиқ тендер таклифларини тақдим этиш, ДМҚнинг таклиф муаллифлари билан тўғридан-тўғри музокаралари, тақдим этилган лойиҳани амалга ошириш бўйича шартларни ва томонларнинг мажбуриятларини келишиб олиш.

8. Сотилиши режалаштирилаётган тендер предметини, инвестиция дастурини ва инвестиция дастурини амалга ошириш бўйича томонлар мажбуриятларини Ҳукумат билан келишиб олиш.

9. Тендер предметини сотиш тўғрисидаги, инвестиция дастурини амалга ошириш тўғрисидаги шартномаларни имзолаш, инвестиция дастурининг бажарилиши мониторинги.