Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 26 мартдаги «Жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва жиноятчиликка қарши курашиш соҳасида ички ишлар органлари фаолиятини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-6196-сон Фармонига мувофиқ, шунингдек, жамоат хавфсизлигини таъминлаш бўйича ўрнатилаётган янги механизмларнинг самарали амалга оширилишини таъминлашда ички ишлар органларининг роли ва масъулиятини янада ошириш мақсадида:

1. Маҳалла ҳуқуқ-тартибот маскани тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

туман (шаҳар) ҳокимлари ҳар ойда маҳалла ҳуқуқ-тартибот масканига раҳбарлик қилаётган профилактика катта инспектори билан шахсан учрашиб, ҳудудда жамоат хавфсизлигини таъминлаш борасида аниқланган муаммоли масалаларни ҳал этиш чораларини кўради;

халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашлари ҳар ярим йилда маҳалла ҳуқуқ-тартибот масканига раҳбарлик қилаётган профилактика катта инспекторининг ҳудудда жамоат хавфсизлигини таъминлаш аҳволи бўйича ҳисоботини эшитади ва зарур чораларни белгилайди.

Ички ишлар вазирлиги (П.Р. Бобожонов):

бир ой муддатда бевосита жойларга чиққан ҳолда профилактика инспекторлари томонидан ҳар бир оила ва хонадондаги муҳитни, шунингдек, ҳуқуқбузарликлар содир этилишига таъсир этувчи ижтимоий, инфратузилма ва бошқа муаммоларни ўрганиш ҳамда бартараф этиш бўйича «Хавфсиз хонадон» ва «Хавфсиз ҳовли» тизимини йўлга қўйсин;

Олий суд (К.Ф. Камилов), Бош прокуратура (Н.Т. Йўлдошев) ва Адлия вазирлиги (Р.К. Давлетов) билан биргаликда бир ой муддатда профилактика инспекторининг маҳалла осойишталигини таъминлаш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар бўйича маъмурий жазо қўллаш ваколатини кенгайтиришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини киритсин;

Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш.М. Садиков) ҳамда Олий суд (К.Ф. Камилов) билан биргаликда 2021 йил 1 сентябрга қадар профилактика инспекторлари ваколатига кирувчи маъмурий ҳуқуқбузарликлар бўйича иш юритувни тўлиқ электрон шаклга ўтказсин ва профилактика инспекторларининг суд мажлисларида «масофавий» тарзда қатнашиш амалиётини жорий этсин.

2. Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти ички ишлар органларининг жамоат хавфсизлигини таъминлаш борасидаги фаолиятини самарали ташкил этиш мақсадида қуйидагиларни назарда тутувчи янги бошқарув тизими жорий этилсин:

Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида жамоат хавфсизлигини таъминлаш ушбу ҳудудлардаги ички ишлар ва бошқа ваколатли органларнинг мавжуд куч ва воситаларини ягона «пойтахт минтақаси» тамойили асосида сафарбар қилган ҳолда ҳамкорликда амалга оширилади;

Тошкент шаҳридаги патруль-пост хизмати батальонлари Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармасининг бевосита бўйсунувидан чиқарилиб, тўғридан-тўғри туман ички ишлар органлари таркибига ўтказилади ва уларнинг кунлик хизмати маҳаллалар кесимида йўлга қўйилади;

жамоат тартибини оммавий бузиш билан боғлиқ ҳолатлар юзага келганда пойтахтдаги барча ички ишлар органлари фаолиятини, шунингдек, жамоат хавфсизлигини таъминлаш бўйича ваколатли давлат органлари ва жамоат тузилмалари куч ва воситаларининг ягона тезкор бошқаруви Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси зиммасига, умумий бошқаруви ички ишлар вазири зиммасига юклатилади.

3. Ягона «пойтахт минтақаси» тамойили асосида ишларни самарали ташкил этиш мақсадида Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармалари бошлиқларининг ҳамраислигида Жамоат хавфсизлигини таъминлаш масалалари бўйича мувофиқлаштирувчи кенгаш (кейинги ўринларда — Кенгаш) ташкил этилсин.

Белгилансинки:

Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти Миллий гвардия бошқармаларининг бошлиқлари Кенгаш раисининг ўринбосарлари ҳисобланади;

Кенгаш йиғилишлари ҳар ойда камида бир маротаба ўтказилади ҳамда уларда пойтахт минтақасида криминоген ва ижтимоий вазиятни таҳлил қилиш натижасида аниқланган муаммоларни ўзаро ҳамкорликда ҳал этиш бўйича манзилли чоралар белгиланади.

Ички ишлар вазири П.Р. Бобожонов, Миллий гвардия қўмондони Р.М. Жўраев мутасадди вазирлик ва идоралар билан биргаликда бир ҳафта муддатда Кенгаш таркибини тасдиқласин, ички ишлар вазирининг ўринбосари А.И. Икрамов Кенгаш фаолиятини самарали йўлга қўйиш бўйича барча зарур чораларни кўрсин.

4. Ички ишлар вазирлиги, Миллий гвардия ва Тошкент шаҳар ҳокимлигининг Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси ҳузурида Ягона тезкор бошқарув марказини (кейинги ўринларда — Марказ) ташкил этиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

Қуйидагилар Марказнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:

пойтахт ҳудудида криминоген ва ижтимоий вазиятни узлуксиз мониторинг қилиш, жамоат хавфсизлигини таъминлашга жалб этилган ички ишлар органлари, Миллий гвардия, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Тошкент шаҳар ҳокимлигининг тегишли куч ва воситаларини бошқариш;

жиноят, ҳодисалар ва фавқулодда ҳолатлар ҳақидаги хабарларга тезкорлик билан муносабат билдириш, жамоат тартибини оммавий бузиш билан боғлиқ ҳолатлар юзага келганда ваколатли идораларнинг ҳаракатларини марказлашган ҳолда мувофиқлаштириш.

5. Иш унумдорлигини ошириш мақсадида шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2021 йил 1 июлдан бошлаб, шахсларни профилактик ҳисобга олишнинг электрон тизими жорий этилади.

Ички ишлар вазирлиги (Н.С. Турахўжаев, А.И. Икрамов):

Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (О.А. Пекось) билан биргаликда жорий йилнинг биринчи ярми якунига қадар электрон тизимининг дастурий таъминоти ишлаб чиқилиши ва ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тизимига жорий этилишини таъминласин;

Адлия вазирлиги (Р.К. Давлетов) билан биргаликда бир ой муддатда профилактик ҳисобга олинадиган шахслар рўйхатини қисқартириш бўйича таклифларни киритсин.

6. Ички ишлар вазирлиги ва Халқ таълими вазирлигининг «Хавфсиз таълим муассасаси» тамойили асосида вояга етмаганлар орасида ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш бўйича манзилли чораларни назарда тутувчи қуйидаги таклифлари маъқуллансин:

туман, шаҳар ички ишлар органлари таркибида 2 000 та штат бирликларидан иборат вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психолог (кейинги ўринларда — инспектор-психолог) лавозимларини жорий этиш ҳамда уларнинг бевосита хизмат ўташ жойи этиб умумий ўрта таълим муассасаларини белгилаш;

инспектор-психологлар зиммасига ҳар бир ўқувчи кесимида умумий ўрта таълим муассасаларида психологик муҳитни яхшилаш, вояга етмаганлар орасида қонунбузилишларга муросасиз муносабатда бўлиш ҳиссини шакллантириш, муаммоли ўқувчилар билан уларнинг яшаш жойларида ота-оналари иштирокида манзилли ишлаш вазифаларини юклаш.

Белгилаб қўйилсинки, 2021 йилда умумий ўрта таълим муассасаларининг 2 000 та психолог штат бирлигини жорий йилнинг 1 июлидан қисқартириш эвазига 1 100 та инспектор-психолог штат бирлиги киритилади ва 2022 йилда қўшимча 900 та штат бирлигини киритиш орқали уларнинг сони 2 000 тагача етказилади.

Молия вазирлиги (Т.А. Ишметов) 2021 йил 1 декабрга қадар қўшимча киритилаётган 900 та инспектор-психолог штат бирлигини молиялаштириш манбаларини аниқласин.

Халқ таълими вазирлиги (Ш.Х. Шерматов), Ички ишлар вазирлиги (А.И. Икрамов) 2021 йил 1 сентябрга қадар инспектор-психологлар учун умумий ўрта таълим муассасаларида махсус жиҳозланган хизмат хоналарини ташкил этиш чораларини кўрсин, шунингдек, Вазирлар Маҳкамасига уларнинг фаолиятини тартибга солувчи низомни ва самарадорлик индикаторларини тасдиқлаш учун киритсин.

7. Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Жазони ижро этиш департаменти (кейинги ўринларда — Жазони ижро этиш департаменти) тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Ички ишлар вазирлиги (Н.С. Турахўжаев, Р.А. Турсунов) 2021 — 2023 йиллар давомида жазони ижро этиш тизимини рақамлаштириш орқали соҳада инсон омилини истисно этиш ва жазони ўташнинг тартиботини таъминлаш мақсадида:

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналарида қатъий интизом ва қонунийликни таъминлаш, коррупциявий ҳолатларнинг олдини олиш, шунингдек, маҳкумларни сақлаш ҳолати устидан назорат олиб бориш жараёнларини тўлиқ автоматлаштириш;

жазони ижро этиш муассасаларида маҳкумлар, шу жумладан уларнинг қариндошлари томонидан қонун билан тақиқланмаган буюмларни эркин бозор механизмларига асосланган электрон дўконлар орқали сотиб олиш имкониятини яратиш;

маҳкумларни қайта тарбиялашнинг тактикасини тўғри белгилаш ва улар томонидан ҳуқуқбузарлик содир этилишининг барвақт олдини олиш мақсадида ҳар бир маҳкумнинг хулқ-атвори ва шахси ҳақидаги маълумотлар электрон базасини юритиш ва унинг асосида маҳкумларни тақсимлаш жараёнини тўлиқ рақамлаштириш чораларини кўрсин.

8. Маҳкумларни меҳнатга жалб қилиш орқали қайта тарбиялаш ва соҳага рақамли технологияларни кенг жорий этиш мақсадида мавжуд штат бирликлари доирасида қуйидаги лавозимлар киритилсин:

Жазони ижро этиш департаменти бошлиғининг ахборот технологиялари ҳамда ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича ўринбосарлари;

жазони ижро этиш муассасалари бошлиқларининг ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича ўринбосари.

Белгилансинки:

жорий этилаётган лавозимларга ишлаб чиқариш, маркетинг ва ахборот технологиялари бўйича мутахассисликка ҳамда зарур тажрибага эга шахслар тайинланади, шунингдек, уларга меҳнат бозори конъюнктурасидан келиб чиқиб, Жазони ижро этиш департаментининг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан қўшимча тўловлар амалга оширилади;

жазони ижро этиш муассасалари ҳузуридаги давлат унитар корхоналари жазони ижро этиш муассасаларининг юридик шахс ҳисобланмаган ва бюджетдан ташқари фаолиятни амалга оширадиган ишлаб чиқариш бўлинмалари сифатида қайта ташкил этилади;

жазони ижро этиш муассасаларининг ишлаб чиқариш фаолиятидан келиб тушадиган маблағлар мазкур соҳага замонавий технологияларни жорий этиш ва талаб юқори бўлган янги турдаги маҳсулотлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйишга йўналтирилади;

9. Вазирлар Маҳкамаси ва Ички ишлар вазирлигининг 2021 йил якунига қадар ички ишлар органлари фаолиятига рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни жорий этиш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи таклифларига розилик берилсин:

ички ишлар органлари соҳавий хизматларининг электрон маълумотлар базаларини ягона платформа негизида бирлаштириш асосида «E-ichki ishlar organlari» марказлашган ахборот тизимини яратиш;

ички ишлар органларининг барча ахборот тизимларини интеграция қилиш ва улардан самарали фойдаланишни таъминлаш мақсадида Ички ишлар вазирлигининг Маълумотларни қайта ишлаш ягона марказини яратиш.

Ички ишлар вазирлиги (Н.С. Турахўжаев) Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (О.А. Пекось) билан биргаликда бир ой муддатда ички ишлар органларининг фаолиятини босқичма-босқич тўлиқ рақамлаштиришни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқсин ва киритсин.

10. Ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишларни ташкил этиш концепцияси 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Белгилаб қўйилсинки, Концепцияни амалга ошириш доирасида:

ички ишлар органлари ходимларининг маънавий ва интеллектуал салоҳиятини юксалтириш ишлари «Ватанга ва халққа садоқат билан хизмат қилиш — олий бурчимиз!» концептуал ғояси асосида ташкиллаштирилади;

ички ишлар органларининг ходимларида мамлакатда тинчлик ва осойишталикни таъминлаш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилиш каби олий масъулият туйғусини шакллантириш мақсадида ҳар бир ҳудудий ички ишлар органларида «ватанпарварлик бурчаги» ташкил этилади;

маънавий-маърифий ишлар ички ишлар органлари шахсий таркиби билан ишлаш соҳасининг устувор йўналиши сифатида белгиланади.

Ички ишлар вазирлиги (П.Р. Бобожонов), Республика маънавият ва маърифат маркази (М.М. Хожиматов) бошқа манфаатдор идора ва ташкилотлар билан биргаликда ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишларни юқори савияда ташкил этиш чораларини кўриб борсин.

11. Белгилансинки, мазкур қарор билан амалга оширилаётган ташкилий-штат ўзгаришларига мувофиқ ички ишлар органлари ходимларининг тизимда эгаллаб турган лавозими бўйича пул таъминоти ва ижтимоий имтиёзлар улар лавозимга қайта тайинлангунига ёки пенсияга чиққунига қадар, бироқ уч ойдан кўп бўлмаган муддатга сақлаб қолинади.

12. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига 4-иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

13. Ички ишлар вазирлиги:

бир ой муддатда Молия вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги билан биргаликда ушбу қарорга мувофиқ харажатлар сметаларига ўзгартиришлар киритсин;

икки ой муддатда манфаатдор идоралар билан биргаликда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

14. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил этишга масъул ва шахсий жавобгар этиб ички ишлар вазири П.Р. Бобожонов белгилансин.

Мазкур қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари З.Ш. Низомиддинов зиммасига юклансин.

Амалга оширилаётган чора-тадбирлар натижадорлиги юзасидан 2021 йил 1 июль ва 2022 йил 1 январгача Ўзбекистон Республикаси Президентига ахборот берилсин.

1. Маҳалла ҳуқуқ-тартибот маскани (кейинги ўринларда — Маскан) маҳалла ва қишлоқларда жамоат тартибини сақлаш, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашиш фаолиятини бевосита амалга оширадиган, шунингдек, фуқароларнинг хавфсизлиги ва осойишталигини таъминлаш борасида ички ишлар органлари, бошқа ҳуқуқ-тартибот органлари ва жамоат тузилмаларининг маҳаллалар кесимида биргаликда ишлашини ташкил этадиган ички ишлар органларининг энг қуйи бўғинидаги таркибий тузилмаси ҳисобланади.

2. Маскан ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига, Ўзбекистон Республикасининг «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги қонуни ва бошқа қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, Ички ишлар вазирлигининг норматив ҳужжатларига, шунингдек, ушбу Низомга амал қилади.

3. Масканлар Тошкент шаҳри туманларида, Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар марказларида, шунингдек, йирик туман ва шаҳарларда ташкил этилади.

Масканлар биноларига қўйиладиган талаблар ва уларда фаолиятни олиб бориш тартиби Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири томонидан белгиланади.

4. Масканлар ўз фаолиятини:

профилактика катта инспектори, профилактика инспектори, профилактика инспекторининг жамоат тартибини сақлаш бўйича ёрдамчиси (ҳар кунлик асосида);

ҳудудда хизмат қилиш учун бириктирилган туман (шаҳар) ички ишлар органининг хотин-қизлар масалалари бўйича инспектори, пробация бўлинмаси инспектори, тезкор вакил, патруль-пост хизмати ходимлари;

ҳудудда жамоат тартибини сақлаш ва ҳуқуқбузарликлар профилактикасига кўмаклашиш учун юборилган Миллий гвардия бўлинмаси, бошқа ваколатли давлат органларининг ходимлари ва жамоат тузилмаларининг вакиллари таркибида амалга оширади.

5. Қуйидагилар Масканнинг асосий вазифалари ҳисобланади:

маҳаллада (қишлоқда) жамоат тартибини сақлаш, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашишни бевосита амалга ошириш;

фуқароларнинг хавфсизлиги ва осойишталигини таъминлаш борасида ички ишлар органлари, бошқа давлат органлари ва жамоат тузилмаларининг маҳаллалар кесимида биргаликда ишлашини ташкил этиш;

аҳоли муаммоларини ҳал этиш, шунингдек, ҳуқуқбузарликдан жабрланган, ғайриижтимоий хулқ-атворга эга, ҳуқуқбузарлик содир этган шахсларни ижтимоий мослаштириш ишларини ташкил этиш;

маҳалланинг (қишлоқнинг) кириш-чиқиш жойларида ва ҳудуддаги бошқа объектларда ўрнатилган видеокузатув мосламаларидан фойдаланган ҳолда, ягона марказлашган электрон кузатиш ва мониторингни амалга ошириш орқали ҳуқуқбузарликларни барвақт олдини олиш, аниқлаш ва фош этиш.

6. Зиммасига юклатилган вазифаларга мувофиқ Маскан қуйидаги функцияларни амалга оширади:

а) маҳаллада (қишлоқда) жамоат тартибини сақлаш, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашишни бевосита амалга ошириш соҳасида:

Ўзбекистон Республикасининг «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида»ги Қонунида назарда тутилган профилактик чора-тадбирларни амалга ошириш;

жамоат жойларида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, жиноят содир этилишига имкон берувчи шарт-шароитларни бартараф этиш;

жиноятларни аниқлаш ва фош этиш, суриштирув, тергов ва суд органларидан яшириниб юрган, жиноий жазодан бўйин товлаётган, бедарак йўқолган шахсларни қидириш бўйича тезкор-қидирув тадбирларини амалга оширишга кўмаклашиш;

«жиноят ўчоқлари» ҳисобланган жойларда пиёда, мото- ва автопатруль йўналишларини ташкил этиш;

пробация назоратидаги шахсларнинг ўрнатилган чекловларга риоя этишини узлуксиз текшириш;

содир этилган жиноятларни «иссиқ изидан» фош этиш бўйича зарур дастлабки тадбирларни ташкил этиш, фуқароларнинг шахсларини аниқлаш чораларини кўриш;

«Фидокор ёшлар» жамоатчилик патруль гуруҳи аъзоларидан иборат патруль йўналишларини ташкил этиш;

б) фуқароларнинг хавфсизлиги ва осойишталигини таъминлаш борасида ички ишлар органлари, бошқа давлат органлари ва жамоат тузилмаларининг маҳаллалар кесимида биргаликда ишлашини ташкил этиш соҳасида:

жиноятнинг сабабларини ва унинг содир этилишига имкон берган шарт-шароитларни бартараф қилиш тўғрисида суриштирувчи, терговчи, прокурорнинг тақдимномасини, суднинг хусусий ажримини фуқаролар иштирокида таъсирчан муҳокама қилиш, мазкур сабаб ва шарт-шароитларни бартараф қилиш бўйича зарур чора-тадбирларни белгилаш;

жиноятларнинг усуллари ва оқибатлари ҳақида тушунтириш-тарғибот ишларини амалга ошириш, ижтимоий сўровлар ўтказиш;

наркологик касалликларга (сурункали алкоголизм, гиёҳвандлик, заҳарвандликка) чалинган шахсларни тиббий-ижтимоий реабилитация қилиш ишларини назорат қилиш;

в) аҳоли муаммоларини ҳал этиш, шунингдек, ҳуқуқбузарликдан жабрланган, ғайриижтимоий хулқ-атворга эга, ҳуқуқбузарлик содир этган шахсларни ижтимоий мослаштириш ишларини ташкил этиш соҳасида:

аҳолининг энг муҳим муаммоларини аниқлаш ва ижтимоий кескинликни юмшатиш масалалари бўйича фуқаролар билан тўғридан-тўғри очиқ мулоқот қилиш юзасидан зарур чораларни кўриш;

фуқаролар томонидан билдирилган муаммоларнинг электрон рўйхатини шакллантириш ва уларни маҳаллада яшовчи ҳар бир шахс кесимида ҳал этиш чораларини кўриш;

алоҳида кўмакка муҳтож (ногирон, оғир касал, кекса ва нуроний) фуқароларнинг яшаш манзилига борган ҳолда мобил қурилмалар орқали идентификация ID-карта ва хорижга чиқиш биометрик паспортини расмийлаштириш;

муаммоли оилалар ва узоқ муддат мобайнида чет элда бўлиб қайтган шахсларнинг электрон рўйхатини юритиш, уларга ҳуқуқий, тиббий ва психологик ёрдам кўрсатилишини ташкил этиш;

профилактик ҳисоб, маъмурий назорат ва пробация назоратидаги шахслар билан ижтимоий мослаштириш ишларини уларнинг электрон ижтимоий-психологик портретини тузган ҳолда якка тартибдаги ижтимоий мослаштириш дастури асосида амалга оширилишини ташкил этиш;

г) маҳалланинг (қишлоқнинг) кириш-чиқиш жойларида ва ҳудуддаги бошқа объектларда ўрнатилган видеокузатув мосламаларидан фойдаланган ҳолда, ягона марказлашган электрон кузатиш ва мониторингни амалга ошириш орқали ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш, аниқлаш ва фош этиш соҳасида:

ҳудуднинг кириш-чиқиш жойларига, шунингдек, кўп қаватли уйларда замонавий видеокузатув мосламалари ўрнатилишини ва узлуксиз ишлашини таъминлаш;

ҳудудидаги объектларда ўрнатилган видеокузатув мосламаларини Масканга интеграция қилиниши юзасидан зарур ташкилий чораларни кўриш;

видеокузатув лавҳаларини сифатли ва узлуксиз таҳлил қилиб бориш орқали ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш, аниқлаш ва фош этиш чораларини амалга ошириш.

Маскан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни ҳам амалга ошириши мумкин.

7. Маскан ходимларини уларнинг вазифа ва фаолият йўналишлари билан боғлиқ бўлмаган тадбирларга жалб қилиш, уларнинг зиммасига тааллуқли бўлмаган вазифаларни юклаш, фаолиятига асоссиз аралашиш тақиқланади.

8. Профилактика катта инспектори Масканнинг бевосита раҳбари ҳисобланади ва унинг зиммасига маҳаллада (қишлоқда) жамоат тартибини сақлаш ва ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўйича кунлик ишни самарали ташкил этиш масъулияти юкланади.

9. Маскан раҳбари:

Маскан фаолиятига юклатилган вазифаларнинг лозим даражада бажарилиши учун шахсан жавобгар бўлади;

Масканда фаолият кўрсатадиган ходимларга юклатилган вазифаларнинг бажарилишини назорат қилади, ҳудудда патруль йўналишларини белгилайди ва патруллик хизматини ташкил этади;

ҳудудда жамоат тартибини сақлаш ва ҳуқуқбузарликлар профилактикасига кўмаклашиш учун юборилган Миллий гвардия бўлинмаси, бошқа ваколатли давлат органларининг ходимлари ва жамоат тузилмалари вакилларининг фаолиятини мувофиқлаштиради;

Масканнинг иш режаларини тасдиқлайди;

вазифаларини сидқидилдан бажариб келаётган профилактика инспекторининг жамоат тартибини сақлаш бўйича ёрдамчисига ички ишлар органларида хизматга белгиланган тартибда қабул қилиш учун тавсиявий тақдимнома киритади;

Масканда самарали фаолият кўрсатадиган ходимларни рағбатлантириш тўғрисида ҳудудий ички ишлар органи раҳбарига тўғридан-тўғри таклиф киритади;

Маскан ваколатига кирадиган бошқа вазифаларни амалга оширади.

10. Профилактика катта инспектори йўқлигида унинг ваколатлари профилактика инспектори томонидан амалга оширилади.

11. Қонунийликнинг таъминланганлиги, маҳалладаги (қишлоқдаги) криминоген вазиятнинг барқарорлиги ва ҳуқуқ-тартибот органлари фаолияти тўғрисида жамоатчиликда ижобий фикрнинг шаклланганлиги Маскан фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг асосий мезонлари ҳисобланади.

12. Маскан учун ер майдони, биноларни ажратиш, қуриш, таъмирлаш, капитал таъмирлаш ва мебель билан жиҳозлаш туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан, бошқа моддий-техник воситалар билан таъминлаш Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.

13. Масканни зарурий техник воситалар, кўргазмали қўлланмалар, хизмат ҳужжатлари ва автотранспорт воситалари билан таъминлаш Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.

14. Иш юритиш ва махфийлик тартиботи бўйича тадбирлар Маскан томонидан ўрнатилган тартибда амалга оширилади.

15. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради.

1. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Жазони ижро этиш департаменти (кейинги ўринларда — Департамент) озодликдан маҳрум қилинган шахсларнинг (кейинги ўринларда — маҳкумлар) жазоларини ижро этиш, қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланилган гумон қилинувчи ва айбланувчиларни (кейинги ўринларда — қамоққа олинган шахслар) сақлаш, уларни қўриқлаш ва бошқа ерга кўчириш бўйича фаолиятни мувофиқлаштириш ва ташкил этишни таъминловчи Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги марказий аппаратининг (кейинги ўринларда — ИИВ) мустақил таркибий бўлинмаси ҳисобланади.

2. Департамент ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига, Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-ижроия кодексига, Ўзбекистон Республикасининг «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги Қонуни ва бошқа қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, ИИВнинг норматив ҳужжатларига, шунингдек, мазкур Низомга амал қилади.

3. Ички ишлар органларининг жазони ижро этиш тизими қуйидагилардан ташкил топади:

Департамент;

минтақавий мувофиқлаштириш марказлари;

жазони ижро этиш колониялари, шу жумладан даволаш ҳуқуқи асосида;

тарбия колонияси;

тергов ҳибсхоналари;

маҳкумлар учун ихтисослашган касалхона;

тезкор ҳаракатлар отряди;

марказий омборхона.

4. Департамент ички ишлар органларининг жазони ижро этиш тизими учун ягона бошқарув фаолиятини амалга оширади.

Минтақавий мувофиқлаштириш марказлари ички ишлар органлари тергов ҳибсхоналари ва жазони ижро этиш муассасаларининг фаолиятини ташкил этиш ва кунлик назоратини олиб бориш борасидаги ишларни амалга оширади.

Жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари фаолиятининг асосий йўналишлари қонун ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.

5. Департамент ўз фаолияти билан боғлиқ масалалар бўйича белгиланган тартибда ички ишлар органларининг бошқа бўлинмалари, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва бошқа давлат органлари, ташкилотлар, шунингдек, оммавий ахборот воситалари билан ўзаро ҳамкорликни амалга оширади.

6. Департамент мустақил балансга, банк ҳисобварағига, Ўзбекистон Республикасининг Давлат герби тасвири туширилган ҳамда ўзининг тўлиқ номи ёзилган бланк ва муҳрга, штампга эга, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири томонидан таъсис этиладиган Департамент фаолиятининг ўзига хос хусусиятлари акс эттирилган эмблема ва фарқловчи белгиларга эга бўлиши мумкин.

7. Қуйидагилар Департаментнинг асосий вазифалари ҳисобланади:

маҳкумларга нисбатан жиноий жазоларни ижро этиш, қамоққа олинган шахсларни тергов ҳибсхоналарида сақлашни ташкил этиш ва мувофиқлаштириш;

жазони ижро этиш муассасаларида ва тергов ҳибсхоналарида қўриқлаш ва хавфсизликни таъминлаш, маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилинишига риоя этиш;

маҳкумларни тарбиялаш, улар томонидан ҳуқуқбузарликлар содир этилишининг олдини олиш, шунингдек, уларга озод этилганидан сўнг ижтимоий мослашуви учун кўмаклашиш фаолиятини ташкил этиш;

жазони ижро этиш муассасаларининг молия-хўжалик ва ишлаб чиқариш фаолияти самарадорлигини ошириш орқали маҳкумларнинг бандлигини таъминлаш;

кадрларни танлаш ва жой-жойига қўйиш, уларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш, ходимларни ижтимоий-ҳуқуқий ҳимоя қилишнинг самарали тизимини ташкил этиш.

8. Ўз зиммасига юклатилган вазифалардан келиб чиққан ҳолда Департамент қуйидаги функцияларни амалга оширади:

а) маҳкумларга нисбатан жиноий жазоларни ижро этиш, қамоққа олинган шахсларни тергов ҳибсхоналарида сақлашни ташкил этиш ва мувофиқлаштириш соҳасида:

жазони ижро этиш тизимини рақамлаштириш, маҳкумларнинг «электрон назорати»ни таъминловчи ахборот технологияларини жорий қилиш орқали жазоларни ижро этишни ташкил қилиш;

судларнинг, шунингдек, иш юритувида жиноят иши бўлган бошқа органларнинг тегишли ҳукм, ажрим ва қарорларини аниқ ва сўзсиз ижро этиш;

маҳкумларнинг жазони ижро этиш учун ўз вақтида юборилишини, уларнинг жойлаштирилишини, шунингдек, маҳкумларнинг ва қамоққа олинган шахсларнинг белгиланган тартибда бир жазони ижро этиш муассасаси ва тергов ҳибсхонасидан бошқасига кўчирилишини таъминлаш;

амнистия ва афв этиш тўғрисидаги ҳужжатлар ижросини ўз вақтида ташкил этиш;

маҳкумларнинг ва қамоққа олинган шахсларнинг ажратиб қўйилиши, қўриқланиши ва назорат қилинишини таъминлаш;

Ўзбекистон Республикаси ваколатли давлат органларининг жиноят иши юритуви соҳасидаги халқаро ҳамкорлик билан боғлиқ, шу жумладан чет эл фуқаролари ёки фуқаролиги бўлмаган маҳкумларни топшириш (экстрадиция қилиш) билан боғлиқ қарорларининг ижро этилишини ташкил этиш;

суд ҳужжатларининг ижро этилишини таъминлаш бўйича ташкилий-услубий ёрдам кўрсатиш;

ички ишлар органларининг жазони ижро этиш тизимидаги бўлинмалари ва муассасаларида ахборот-таҳлилий ишларни ташкил этиш, уларнинг фаолиятини режалаштириш ва прогноз қилиш;

жиноий жазони ижро этиш ва қамоқда сақлаш фаолиятини ташкил этиш ва таъминлаш бўйича услубий материалларни ишлаб чиқиш;

б) жазони ижро этиш муассасаларида ва тергов ҳибсхоналарида қўриқлаш ва хавфсизликни таъминлаш, маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилинишига риоя этиш соҳасида:

жазони ижро этиш муассасаларида ва тергов ҳибсхоналарида ҳуқуқ-тартибот ва қонунийликни таъминлаш;

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари ҳудудларида бўлган маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг, шунингдек, ходимлар (ишчилар ва хизматчилар) ва фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаш;

жазони ижро этиш муассасалари, тергов ҳибсхоналари, ишлаб чиқаришдаги маҳкумларни меҳнатга жалб этадиган ташкилотлар объектларини назорат қилишнинг замонавий ахборот технология ва муҳандислик-техник воситаларидан фойдаланган ҳолда лозим даражада қўриқлашни ташкил этиш;

жазони ижро этиш муассасаларнинг хавфсизлигини таъминлаш борасида Қоровул қўшинлари, ҳудудий ички ишлар органлари, прокуратура, Давлат хавфсизлик хизмати ва бошқа ваколатли давлат органлари билан ҳамкорликда техник, тезкор ва профилактик тадбирларни тизимли равишда амалга ошириш;

ҳудудий ҳокимликлар билан ҳамкорликда жазони ижро этиш муассасаларидан 50 метр масофада маъмурий, маиший, хўжалик бино ва иншоотлари қурилиши учун ер участкаларини ажратишга, уларни ижарага беришга, шунингдек, баландлиги 6 метрдан ортиқ бўлган бино ва иншоотларни қуришга йўл қўймаслик чораларини кўриш;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасаларида ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

маҳкумлар орасида кўнгилли ёнғин ўчириш отрядларини ташкил этиш, уларга тушунтиришлар беришда Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг ҳудудий тузилмалари билан ҳамкорлик қилиш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг таклиф, ариза ва шикоятларини белгиланган тартибда кўриб чиқишни таъминлаш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахслар томонидан жазони ижро этиш, қамоқда сақлашнинг белгиланган тартибига риоя этилишини таъминлаш;

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналарида тегишли белгиланган нормаларга мос келадиган ушлаб туриш шарт-шароитларини яратиш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг моддий-маиший таъминотини ва уларга тиббий хизмат кўрсатилишини самарали ташкил этиш, шунингдек, маҳкумларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллашни амалга ошириш;

в) маҳкумларни тарбиялаш, улар томонидан ҳуқуқбузарликлар содир этилишини олдини олиш, шунингдек, уларга озод этилганидан сўнг ижтимоий мослашуви учун кўмаклашиш фаолиятини ташкил этиш соҳасида:

маҳкумлар жазодан озод этилганидан сўнг жамиятга мослашиши учун давлат сиёсати доирасида имтиёз ва имкониятлардан фойдаланиши, меҳнат бозорида юқори талабга эга мутахассисликларни эгаллаш имкониятини яратиш бўйича чораларни кўриш;

маҳкумларнинг ҳуқуқий онги ва маданиятини юксалтириш, миллий ғоя ва Ватанга муҳаббат руҳида тарбиялаш, маънавий баркамол, мустақил фикр ва кенг дунёқарашга эга шахс сифатида камол топтириш юзасидан тадбирларни амалга ошириш;

давлат таълим стандартлари доирасида таълим олаётган маҳкумларни юқори савиядаги билим олиши ва касбий тайёргарликдан ўтишини таъминлайдиган умумий ўрта ва касб-ҳунар таълимини ташкил этиш, бу борада мутасадди органлар билан ҳамкорликни таъминлаш;

маҳкумларни ахлоқан тузатиш жараёнига ваколатли давлат органлари, жамоатчилик ташкилотлари, фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини кенг жалб қилишни ташкил этиш;

мамлакатимизда турли соҳаларда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг мазмун-моҳиятини маҳкумларга етказиш ва уларда бу борада дахлдорлик ҳиссини шакллантиришни таъминлаш;

тарбиявий, ижтимоий ва психологик ишларни ташкил этиш бўйича илғор тажрибалардан фойдаланиш;

маҳкумларнинг муаммоларини мунтазам равишда ўрганиб бориш, уларнинг оиласидаги ижтимоий ва моддий муаммоларини ҳал этишда ҳудудий давлат органлари билан ҳамкорлик қилиш;

маҳкумларни қонунга итоаткорлик руҳида тарбиялаш ва озодликка тайёрлаш ишларининг таъсирчан шакл ва усулларини татбиқ этиш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахслар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасига, шу жумладан ҳуқуқбузарликлар содир этилишига имкон берувчи шарт-шароитларни аниқлаш ва бартараф этишга қаратилган чора-тадбирларни ташкил этиш;

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналарида тезкор-қидирув фаолиятининг самарадорлигини тизимли равишда таҳлил қилиш ва уни такомиллаштириш бўйича чораларни кўриш;

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналарига тақиқланган предметларнинг кириб келиш йўлларини аниқлаш ва бартараф этиш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахслар ўртасида ҳуқуқий тарғибот ишларини мувофиқлаштириш;

г) жазони ижро этиш муассасалари ва уларнинг ташкилотларининг молия-хўжалик ва ишлаб чиқариш фаолияти самарадорлигини ошириш орқали маҳкумларнинг бандлигини таъминлаш соҳасида:

молиявий-иқтисодий фаолиятни самарали ташкил этиш, олиб борилаётган молиявий ва хўжалик ҳаракатларнинг мақсадга мувофиқлиги ҳамда қонунчиликка мослиги устидан назорат қилишни таъминлаш;

жазони ижро этиш муассасаларида ишлаб чиқариш ҳамда қишлоқ хўжалиги фаолиятини мувофиқлаштириш ва ривожлантириш, замонавий маркетинг усулларини жорий этиш;

ишлаб чиқарилган маҳсулотларни оммалаштириш ва уларни бозорга киритиш чораларини кўриш ҳамда бу борада давлат ва хусусий шериклик механизмларини жорий этиш;

жазони ижро этиш муассасаларининг ишлаб чиқариш фаолиятига шу соҳада амалий тажрибага эга бўлган юқори малакали мутахассисларни жалб қилиш, шу билан бирга уларни лавозимга шаҳодатланган лавозимлар ҳисобидан тайинлаш;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасаларини моддий-техник жиҳатдан таъминлаш, мол-мулкдан мақсадга мувофиқ тарзда фойдаланиш, техник хизмат кўрсатиш ва қўриқлаш, шунингдек, уларни сақланиши ва оқилона ишлатилиши бўйича зарур чоралар кўриш;

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, ишлаб чиқариш фаолиятига фан ва техника ютуқларини, илғор тажриба ва технологияларни, бошқарувнинг янгича усул ва шаклларини жорий қилиш;

шартномавий-ҳуқуқий ва талабнома-даъво ишларини юритиш;

ўз ишлаб чиқариш (қишлоқ хўжалиги) жойларида, алоҳида ҳолларда эса бошқа корхоналарда, маҳкумларнинг ахлоқий ва моддий манфаатдорлиги учун шарт-шароитлар яратиш йўли орқали уларнинг иш билан бандлигини таъминлаш;

д) кадрларни танлаш ва жой-жойига қўйиш, уларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш, ходимларни ижтимоий-ҳуқуқий ҳимоя қилишнинг самарали тизимини ташкил этиш соҳасида:

кадрларни танлаш ва жой-жойига қўйиш, уларни қайта тайёрлаш, жанговар ва жисмоний тайёргарлиги ҳамда профессионал даражасини ошириш, шунингдек, маънавий-маърифий ишлар бўйича самарали тадбирларни ташкил қилиш;

шахсий таркибнинг сафарбарлик тайёргарлигини ошириш, фавқулодда вазиятларда куч ва воситаларнинг ҳаракатланиши учун шайлик даражаси устидан назорат олиб бориш;

ходимлар (ишчилар ва хизматчилар) ва улар оила аъзоларининг ҳуқуқий, ижтимоий ҳимоясини ҳамда шахсий хавфсизлигини таъминлаш;

ходимлар ўртасида ўз ваколатларини суиистеъмол қилиш ва бошқа ҳуқуқбузарликлар содир этилишининг олдини олиш ва бартараф этиш бўйича тадбирларни амалга ошириш, одоб-ахлоқ қоидалари ҳамда муомала маданиятига қатъий амал қилишларини таъминлаш;

ходимларни ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш бўйича самарали ишларни ташкил қилиш.

Департамент қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни ҳам амалга ошириши мумкин.

9. Департамент ўзига юклатилган вазифалар ва функцияларни бажаришда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

ваколатига кирадиган масалалар бўйича давлат бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар ва бошқа муассасаларнинг базалари (шу жумладан электрон базалари)дан ахборот, статистик ва бошқа материалларни сўраш ҳамда олиш;

қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини такомиллаштириш масалалари бўйича белгиланган тартибда таклифларни киритиш;

тегишли давлат органлари ва жамоат ташкилотлари вакилларини тарбиявий-профилактика тадбирларига, маҳкумларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашувига жалб этиш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларни белгиланган йўналишлар бўйича бошқа ерга кўчиришни амалга оширишда ички ишлар органларининг тегишли бўлинмалари билан ҳамкорликни ташкил этиш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиш масалалари бўйича Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (Омбудсман), Ўзбекистон Республикаси Президентининг тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили, Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази, шунингдек, бошқа ташкилотлар билан ҳамкорликни амалга ошириш;

маҳкумларнинг маънавий-ахлоқий савияси даражасини ошириш, улар билан тарбиявий тадбирларни ўтказиш, жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилаётган шахсларга ижтимоий ва моддий ёрдам кўрсатишда фуқаролик жамияти институтлари, жамоатчилик вакиллари ва фуқароларни жалб этиш;

маҳкумларнинг таълим олиши ва касб-ҳунар ўрганишини таълим ва меҳнат органлари билан ҳамкорликда ташкил этиш;

озод этилаётган шахсларни ишга жойлаштириш ва уларнинг маиший турмуш шароитларини яхшилаш масалалари бўйича ижтимоий мослаштириш марказлари билан ҳамкорликни амалга ошириш;

қонунчиликда белгиланган тартибда Департамент ва унинг муассасалари тиббий кадрларини тайёрлаш ва қайта тайёрлаш;

соғлиқни сақлаш органлари билан ҳамкорликда манзил-колонияларда сақланаётган маҳкумларни тиббий воситалар билан таъминлаган ҳолда барча турдаги тиббий ёрдам кўрсатиш, маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларга малакали даволаш-диагностика ҳамда шошилинч ёрдам кўрсатиш, турли хил экспертиза ва кўрикдан ўтказиш;

Молия вазирлиги ҳузуридаги Бюджетдан ташқари пенсия жамғармаси тиббий-меҳнат эксперт комиссиялари билан маҳкумларнинг ногиронлигини тасдиқлаш ва белгилаш, уларнинг касбий меҳнатга қобилиятини йўқотганлик даражасини аниқлаш масалалари бўйича ҳамкорликни амалга ошириш;

давлат органлари, таълим, илмий муассасалар ва бошқа ташкилотлардан Департамент фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари юзасидан таклифларни олиш ҳамда тегишли органлар ва ташкилотларнинг раҳбарлари билан келишилган ҳолда ушбу лойиҳаларни тайёрлаш бўйича комиссиялар (ишчи гуруҳлар) тузиш;

қонунчиликка, ИИВнинг кўрсатмалари ва фармойишларига риоя этилиши юзасидан жазони ижро этиш тизимида молия-хўжалик фаолиятини текшириш ва тафтиш ўтказиш;

ходимларнинг моддий-техник ва ижтимоий таъминотини яхшилаш, уларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш бўйича таклифларни киритиш;

ишлаб чиқариш ва қишлоқ хўжалиги фаолиятини амалга оширувчи жазони ижро этиш муассасаларини ривожлантириш ва моддий-техник базасини модернизация қилиш учун инвестициялар (шу жумладан хорижий) жалб қилиш бўйича чораларни кўриш;

муассасалар хавфсизлигини таъминлаш борасидаги тадбирларга маҳаллий ҳокимликлар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларни жалб этиш.

Департамент қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларни ҳам амалга ошириши мумкин.

10. Департамент қуйидагиларга мажбурдир:

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини рўёбга чиқариш ҳамда мажбуриятларини адо этиш бўйича ўз ваколатлари доирасида зарур чораларни кўриш;

судларнинг, шунингдек, иш юритувида жиноят иши бўлган бошқа органларнинг тегишли ҳукмлари, ажримлари ва қарорлари асосида озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ жазоларни ижро этиш, қамоққа олинган шахсларни сақлаш;

жазони ижро этиш тизимининг фаолияти ҳақида зарур маълумотларни тайёрлаш ва ИИВ раҳбариятига тақдим этиш;

маҳкумларни қонунга итоаткорлик руҳида тарбиялаш, уларга психологик, ижтимоий, ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ва касб-ҳунар ўргатиш орқали келгусидаги ижтимоийлашувга тайёрлаш ишларини сифатли ва тўлақонли амалга ошириш.

Департамент қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлиши мумкин.

11. Департамент ўзига юклатилган вазифа ва функцияларнинг самарали бажарилиши учун жавобгардир.

12. Департамент бевосита Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирига бўйсунади ва вазирнинг зиммасига ички ишлар органларининг жиноий жазоларни ижро этиш тизимини ривожлантириш ва қонунийликни таъминлаш учун шахсий жавобгарлик юкланади.

13. Департаментга Ўзбекистон Республикаси Президенти билан келишилган ҳолда ички ишлар вазири томонидан лавозимга тайинланадиган ва озод этиладиган Департамент бошлиғи раҳбарлик қилади.

14. Департамент бошлиғи Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод этиладиган 5 нафар ўринбосарга, шу жумладан бир нафар биринчи ўринбосарга эга.

15. Департамент бошлиғи:

Департамент ишини ташкил этади ва фаолиятига умумий раҳбарлик қилади, ўзига юклатилган вазифаларни бажаришда шахсан жавобгар бўлади, ўз ўринбосарлари, Департамент таркибий бўлинмалари ва минтақавий мувофиқлаштириш марказлари бошлиқларининг ваколатларини ва функционал вазифаларини белгилайди;

минтақавий мувофиқлаштириш марказлари, жазони ижро этиш муассасалари, тергов ҳибсхоналари тўғрисидаги низомларни, шунингдек, Департамент шахсий таркибининг функционал вазифаларини тасдиқлайди;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасалари ходимларини (ишчилари ва хизматчиларини) сақлаш учун бюджет ажратмалари доирасида смета харажатларини тасдиқлайди;

иқтисодий ва ижтимоий ривожлантириш, капитал таъмирлаш, маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларни меҳнатидан фойдаланишнинг истиқболли ва йиллик иш режаларини, молиявий режаларни, иқтисодий нормативларни тасдиқлайди;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасаларини тезкор-хизмат, ишлаб чиқариш ва молия-хўжалик фаолияти натижаларини, улар ишини текшириш материалларини, прокуратура органлари тақдимномаларини, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Инсон ҳуқуқлари бўйича вакилининг (Омбудсманнинг) мониторинг натижалари ва бошқаларни кўриб чиқади;

ўз ваколати доирасида Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасаларининг барча шахсий таркиби бажариши мажбурий бўлган буйруқлар, кўрсатма ва фармойишлар чиқаради;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасалари ходимларини (ишчи ва хизматчиларини) лавозимга тайинлайди ва лавозимдан озод қилади. Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод этиладиган ходимлар бундан мустасно;

ўз ваколати доирасида Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасалари ходимларига «майор» махсус унвонигача бўлган (шу жумладан, «майор» махсус унвонини ҳам) унвонларни беради;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасалари ходимлари (ишчи ва хизматчилари)ни рағбатлантириш, уларга интизомий жазо чораларини қўллаш масаласини ҳал этади;

хизмат вазифаларини самарали ва сидқидилдан бажариб келаётган ходимлари (ишчи ва хизматчилари)га Департаментнинг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан уларнинг пул таъминоти миқдорининг (меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг) 100 фоизигача ойлик индивидуал устамалар белгилайди;

ўз ваколати доирасида Департамент ходимларига меҳнат таътили беради;

белгиланган тартибда Департамент ходимларини хизмат сафарига юборади;

Департаментнинг бўлинмалари ва муассасалари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитади;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахслар, шунингдек, Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасалари ходимлари (ишчилари ва хизматчилари) томонидан йўл қўйилган ҳодисалар, қонун бузилиши, хизмат ва меҳнат интизоми, товар-моддий бойликларни ўзлаштириш ҳолатлари юзасидан хизмат текшируви ўтказишни тайинлайди;

жисмоний ва юридик шахсларнинг вакиллари қабулини амалга оширади, шикоят, ариза ва таклифларни кўриб чиқади, улар юзасидан қарорлар қабул қилади;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасаларини сақлаш учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетидан ажратиладиган молиявий маблағларни қонун ҳужжатларига мувофиқ тасарруф этади;

тезкор-қидирув фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ чора-тадбирларни ўтказиш учун молиявий маблағларни сарфлаш нормаси ва тартибини белгилайди;

қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни амалга оширади.

16. Департамент бошлиғи Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирига қуйидагилар тўғрисидаги таклифларни киритади:

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасалари ходимлари (ишчи ва хизматчилари)нинг чекланган сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фонди;

Департамент, унинг бўлинмалари ва муассасалари тузилмасига ҳамда штатлар сонига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш;

белгиланган тартибда Департаментнинг бўлинмалари ва муассасаларини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш;

жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари режими турини ва уларни тўлдириш лимитларини ўзгартириш;

жазони ижро этиш муассасаларида ажратилган турли режимдаги участкаларни ташкил этиш;

ўзининг ўринбосарлари, Департамент бўлинмалари ва муассасалари бошлиқларини лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод қилиш;

ўз ваколати доирасига кирмайдиган шахсий таркибга махсус унвонлар бериш, давлат ва идоравий мукофотларга тақдим этиш.

17. Департамент бошлиғи бўлмаган тақдирда унинг вазифаларини биринчи ўринбосар амалга оширади.

18. Департамент бошлиғи жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналарининг фаолиятини кунлик ташкил этиш ва назоратини олиб боришни минтақавий мувофиқлаштириш марказлари орқали амалга оширади.

Минтақавий мувофиқлаштириш марказларининг асосий вазифаларига қуйидагилар киради:

жазони ижро этиш колониялари ва тергов ҳибсхоналарининг фаолияти самарадорлигини таҳлил қилиш ва баҳолаш, уларни комплекс текшириш ва назорат қилиш, амалий ва услубий ёрдам кўрсатиш, шу жумладан иш натижадорлигини ошириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш;

жазони ижро этиш муассасаларида жиноий жазоларни ижро этиш ва тергов ҳибсхоналарида қамоққа олинган шахсларни сақлашни мувофиқлаштириш;

маҳкумлар ва қамоққа олинган шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини рўёбга чиқариш ҳамда мажбуриятларини адо этишни ўз вақтида ва тўлиқ бажарилиши устидан таъсирчан назоратни амалга ошириш;

жазони ижро этиш муассасаларининг маҳкумларни тарбиялаш, уларга касб-ҳунар ўргатиш, психологик, ижтимоий ва ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ҳамда ахлоқан тузалишини таъминлаш борасидаги фаолиятни ташкил этиш.

19. Минтақавий мувофиқлаштириш маркази бошлиғи Департамент бошлиғининг ҳудудий вакили ҳисобланиб, мақоми ва пул таъминоти бўйича унинг ўринбосарига тенглаштирилади.

Минтақавий мувофиқлаштириш марказлари, жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари бошлиқлари Департамент бошлиғининг тақдимномасига асосан Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.

Жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари, шунингдек, минтақавий мувофиқлаштириш марказлари ходимлари минтақавий мувофиқлаштириш марказлари бошлиқларининг тақдимномасига асосан Департамент бошлиғи томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод этилади.

Жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари ишчи ва хизматчилари жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари бошлиқлари томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод этилади.

20. Жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналари ходимларининг хизмат муддати меҳнат стажи ҳисобланаётган вақтда хизматнинг бир куни хизматнинг икки куни деб ҳисобланади.

21. Иш юритиш ва махфийлик режимини ташкил этиш ҳамда таъминлаш бўйича чора-тадбирлар Департамент томонидан белгиланган тартибда мустақил амалга оширилади.

22. Жазони ижро этиш тизимини моддий-техник воситалар ва бошқа мол-мулк билан таъминлаш белгиланган тартибда амалга оширилади.

23. Департамент, жазони ижро этиш муассасалари ва тергов ҳибсхоналарини ташкил этиш ва тугатиш белгиланган тартибда амалга оширилади.

1. Ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишларни ташкил этиш концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) ушбу соҳадаги ишларнинг устувор йўналишлари ва асосий принциплари асосида ишлаб чиқилган бўлиб, аввало, ички ишлар органлари тизимида хизмат қилаётган барча ходимлар ва ҳарбий хизматчиларнинг (кейинги ўринларда — ходимлар) умумий дунёқараши, сиёсий онги, маънавий ва интеллектуал салоҳиятини юксалтириш, уларда ватанпарварлик, ғурур, ифтихор, касбига нисбатан садоқат ва юқори масъулият ҳисларини ошириш билан боғлиқ вазифаларни белгилаб беради.

2. Концепция миллий ва халқаро ҳуқуқ нормалари асосида ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишларни самарали ташкил этиш тизимини янада такомиллаштириш, ходимларнинг маънавий салоҳияти ва мафкуравий иммунитетини кучайтириш, уларнинг онгида Ватан тақдири ҳамда келажаги учун дахлдорлик туйғуларини мустаҳкамлаш билан боғлиқ фаолиятнинг устувор йўналишларини акс эттиради.

3. Ходимларнинг маънавий-руҳий тайёргарлигини ошириш, фаол ҳаётий позицияси, интеллектуал салоҳиятини, Она Ватан тақдирига бўлган масъулиятини мустаҳкамлаш, ғоявий ва ахборот хуружларига қарши иммунитетини кучайтириш, уларни фуқаролик бурчи ва конституцион мажбуриятларини садоқат ва фидойилик билан виждонан бажаришга йўналтириш бўйича маънавий-маърифий ишларни ташкил этиш ушбу концепциянинг асосий мазмунини ифодалайди.

4. Концепцияга кўра, ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишлар «Ватанга ва халққа садоқат билан хизмат қилиш — олий бурчимиз!» концептуал ғояси асосида ташкил этилиб, унда давлат мустақиллигини ҳимоя қилиш, ҳуқуқ-тартиботни мустаҳкамлаш, жамоат хавфсизлигини таъминлаш ҳамда фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини муҳофаза қилиш устувор вазифа сифатида белгиланади.

Мазкур ғоянинг асосий мазмун-моҳияти фуқароларнинг тинчлиги ва мамлакатда қонун устуворлигини таъминлаш учун ҳар қандай ҳуқуқбузарликка қарши курашишда ўз жонини аямайдиган, ватанпарварлик, фидойилик, садоқат ва ҳалоллик фазилатларига эга ходимларни шакллантиришдан иборат.

5. Ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишларни ташкил этишнинг асосий вазифаларига қуйидагилар киради:

ходимларни юқори касбий тайёргарликка эга, жисмонан ва маънан етук, билимли, ҳалол, ватанпарвар, мард ва жасур этиб тарбиялаш;

ходимларнинг фаол ҳаётий позициясини мустаҳкамлаш, интеллектуал салоҳиятини юксалтириш, она Ватан тақдирига бўлган масъулиятини ошириш ҳамда ғоявий ва турли ахборот хуружларига қарши мафкуравий иммунитетини кучайтириш;

ходимларни фуқаролик бурчи ва конституцион мажбуриятларини садоқат ва фидойилик билан виждонан бажаришга йўналтириш.

6. Ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишлар Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунлари, Олий Мажлис палаталарининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармон, қарор ва фармойишлари, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва Ички ишлар вазирлигининг норматив ҳужжатларига мувофиқ ташкил этилади.

7. Концепциянинг асосий мақсади ходимларни ҳар қандай шароитда давлат ва халқ манфаатларига хизмат қиладиган, миллий қадриятларга содиқ, умуминсоний қадриятларга таянадиган, ёт ва бузғунчи ғояларга муросасиз курашувчи, иймон-эътиқоди ва иродаси мустаҳкам, маънавиятли ва фидойи, аждодларимиз ва мардлик кўрсатиб ҳалок бўлган ходимларнинг бебаҳо меросига таяниб яшайдиган баркамол шахс сифатида тарбиялаш, улар қалбида давлат ва халқимизнинг хавфсизлигини таъминлашда шахсий дахлдорлик ва юқори масъулият ҳиссини шакллантиришдан иборат.

8. Қуйидагилар Концепциянинг асосий вазифалари ҳисобланади:

ходимларнинг маънавияти ва интеллектуал салоҳиятини юксалтириш ҳамда бой маданиятимиз, азалий қадриятлар ва анъаналаримизга асосланган дунёқарашини шакллантиришга йўналтирилган ягона тизимни яратиш;

ходимларнинг онгу тафаккурига Ватан ва халқ манфаатларига хизмат қилиш шарафли ва муқаддас бурч эканини англатиш, давлатимиз ва ички ишлар органларининг тимсоллари билан фахрланиб, қасамёдига содиқ бўлиш ҳамда касбий бурчини бажаришда қонунийликка қатъий риоя этиш туйғусини чуқур сингдириш орқали халқнинг уларга бўлган ишончи ва ҳурмат ҳиссини юксалтириш;

ходимларнинг онги ва қалбига «Янги Ўзбекистон — учинчи Ренессанс сари!» ғоясининг мазмун-моҳиятини сингдириш асосида уларнинг Ватан ва халқ тақдирига, давлатимиз ҳамда ислоҳотлар талабларига дахлдорлигини янада ошириш;

шахсий таркибга мамлакатда амалга оширилаётган сиёсий, ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар, қонунчилик ҳужжатлари мазмун-моҳиятини тизимли тушунтириш ҳамда дунёда ва ён-атрофимизда содир бўлаётган глобаллашув жараёнларига нисбатан уларнинг онгли муносабати ҳамда фаол ҳаётий позициясини шакллантириш;

миллий меросимизнинг тарихий илдизларини ўрганиш ҳамда таҳлил қилиш, Ватанимиз озодлиги ва тинчлиги йўлида қаҳрамонлик кўрсатган буюк аждодларимиз ва жасур замондошларимизнинг ибратли ҳаётини кенг тарғиб этиш асосида ходимларда хизмат бурчини бажариш борасида қатъий ҳаётий эътиқодни қарор топтириш;

ходимларнинг эстетик тарбиясини кучайтириш, уларнинг маданият ва санъатнинг турли соҳаларига бўлган қизиқишларини ошириш, ушбу мақсадда адабиёт, кино, театр, тасвирий санъат имкониятларидан кенг фойдаланишни тизимли асосда йўлга қўйиш;

ходимларнинг ички ва ташқи маънавий таҳдидлар ҳамда коррупцияга қарши мафкуравий иммунитетини кучайтириш, ички ишлар органларининг ижобий имижини шакллантириш ҳамда шу мақсадда фуқаролик жамияти институтлари, жамоат ташкилотлари ва оммавий ахборот воситалари билан ўзаро ҳамкорликни ривожлантириш.

9. Маънавий-маърифий ишларни амалиётга узлуксиз татбиқ этиш бўйича ички ишлар органларининг асосий субъектлари:

Ички ишлар вазирлигининг ихтисослаштирилган мактаб-интернати;

Ички ишлар вазирлигига қарашли «Темурбеклар мактаби» ҳарбий-академик лицейи;

Ички ишлар вазирлигининг академик лицейлари;

Ички ишлар вазирлиги Академияси;

Ички ишлар вазирлигининг соҳавий, таркибий ва ҳудудий бўлинмалари;

Ички ишлар вазирлиги Малака ошириш институти;

Ички ишлар вазирлиги тизимидаги жамоатчилик тузилмаларидан иборат.

10. Маънавий-маърифий ишларни амалиётга узлуксиз татбиқ этиш мақсадида ички ишлар органларининг таълим муассасалари ва қуйи тизимдаги ҳар бир (туман, шаҳар, тармоқ) ички ишлар органида қуйидаги кўргазмали воситалардан иборат алоҳида ватанпарварлик бурчаклари (хоналари) ташкил этилади:

Ички ишлар вазирлигининг байроғи ва эмблемаси, вазирлик тарихидаги муҳим саналар ва аҳамиятга молик анжуманлар рўйхати;

туман (шаҳар) ички ишлар органининг ташкил этилиши тарихи, уни тасвирловчи фотосуратлар, фаолиятига оид лавҳалар ва алоҳида намунали белгилар;

Амир Темурнинг «Темур тузуклари» асари ҳақидаги маълумотлар, унда баён этилган давлат хизмати ва хавфсизликни таъминлашга оид лавҳалар;

хизмат вазифасини бажариш чоғида қаҳрамонлик кўрсатиб ҳалок бўлган ходимлар тўғрисидаги маълумотлар, фотосуратлар ва уларнинг ҳаётига оид лавҳалар;

Иккинчи жаҳон урушида иштирок этган ходимларнинг фаолиятига оид лавҳалар ва фотосуратлар;

жанговар вазифаларни бажаришга жалб этилган (Афғонистондаги ҳарбий ҳаракатлар қатнашчилари, Чернобиль АЭСдаги фожиани бартараф этишга жалб этилганлар, мустақиллик йилларида террорчи-жангарилар билан қуролли тўқнашувларда иштирок этганлар ва бошқа) ходимларнинг фаолиятига оид лавҳалар ва фотосуратлар;

давлат мукофотларига сазовор бўлган ходимларнинг фотосуратлари ва уларнинг хизмат фаолиятига оид лавҳалар;

хизмат вазифасини бажаришда алоҳида ўрнак кўрсатиб, юқори касбий маҳорат билан фаолият олиб бораётган ходимлар ҳақидаги маълумотлар, уларнинг фотосуратлари ва эришган ютуқлари намуналари;

давлат мукофотлари ва идоравий кўкрак нишонлари тасвирлари акс эттирилган стендлар;

жамоа ва алоҳида ходимлар томонидан спортда эришилган ютуқлар, спорт турлари бўйича мусобақа совриндорларининг кубоклари, медаллар каби ютуқлар ва фотолавҳалар;

ўзбек халқининг буюк сиймолари, мутафаккир олимлари ва алломаларининг ҳаёти ва фаолиятига оид стендлар;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг ички ишлар органларига ташрифлари ва фаолиятига оид иқтибослари акс эттирилган стендлар.

11. Ички ишлар вазирлиги томонидан Иккинчи жаҳон уруши давридан айни пайтгача хизмат вазифасини бажариш чоғида қаҳрамонлик кўрсатиб ҳалок бўлган ходимлар тўғрисидаги маълумотларни акс эттирувчи «Ички ишлар органларининг мард ўғлонлари» номли китоб тайёрланиб, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг 30 йиллигига бағишланган санада нашр этилади.

Ички ишлар вазирлиги Академияси томонидан «Ватанпарварлик асослари», «Касб маданияти ва муомала одоби» номли ўқув-методик қўлланмалар тайёрланиб, барча ички ишлар органларида маънавий-маърифий тарбияни ташкил этиш учун тарқатилади.

12. Ички ишлар вазирлиги томонидан:

ходимларда касбига нисбатан ғурур ва ифтихор туйғуларини шакллантириш мақсадида «Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг 30 йиллиги» идоравий кўкрак нишони таъсис этилади ва касб байрами — 2021 йил 25 октябрь арафасида рағбатлантириш тариқасида намунали ходимларга тантанали равишда топширилади;

ходимлар ўртасида соғлом рақобат ва ташаббускорлик муҳитини шакллантириш, ёшларга оид давлат сиёсатини қўллаб-қувватлаш мақсадида «Ёшлар фидойиси» идоравий кўкрак нишони таъсис этилади.

13. Ички ишлар органлари томонидан таълим муассасаларида маънавий-маърифий ишларни кучайтиришга қаратилган қуйидаги тадбирлар тизими жорий этилади:

Ихтисослаштирилган мактаб-интернат ва «Темурбеклар мактаби» ҳарбий-академик лицейи ўқувчилари онгида ватанпарварлик ҳиссини шакллантиришга қаратилган «Ички ишлар органлари тарихи» ва «Ватанпарварлик асослари» фанлари ўқитилади;

идоравий академик лицейлар ўқувчиларини миллий анъана ва қадриятларимизга садоқат руҳида тарбиялаш мақсадида «Маънавият асослари» фани ўқитилади;

Ички ишлар вазирлиги Академиясида курсант ва тингловчиларни Ватан ва халқ манфаатларини шахсий манфаатлардан устун қўядиган, қонунларга қатъий бўйсунувчи, касбига садоқатли ходимлар сифатида тайёрлаш мақсадида «Ички ишлар органлари ходимининг муомала одоби ва эстетикаси», «Ватанпарварлик тарбияси» ва «Касбий маданият» каби фанларни ўқитиш назарда тутилади;

Малака ошириш институти тингловчиларида мафкуравий иммунитетни мустаҳкамлаш мақсадида «Геосиёсий манфаатлар тўқнашуви ва мафкуравий кураш» ва «Коррупция — ички маънавий таҳдид» махсус курслари ўқитилади.

14. Ички ишлар органларининг аҳоли билан бевосита ишлайдиган хизматларида маънавий-маърифий фаолиятнинг асосий йўналишлари этиб қуйидагилар белгиланади:

Жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти бўйича:

фуқароларнинг мурожаатларига холисона ва виждонан ёндашиш, айниқса, болалар, аёллар, кексалар ва нуронийларга алоҳида эътибор қаратиш;

хизмат вазифаларини бажаришда шубҳа пайдо қилиши мумкин бўлган хулқ-атвордан ўзини тийиш, шунингдек, ўз обрўсига ёки давлат органининг нуфузига зарар етказишга сабаб бўладиган вазиятларга йўл қўймаслик;

ҳар қандай вазиятда фуқароларга ҳурмат билан мурожаат қилиш, муносабатларда вазмин бўлиш, муомала маданияти ва қонунийликка қатъий риоя қилиш;

хизмат фаолияти мобайнида турли этник, ижтимоий гуруҳлар ва конфессияларнинг маданий ҳамда ўзига хос жиҳатларини ҳурмат қилиш, ижтимоий барқарорликка, миллатлараро ва конфессиялараро тотувликка кўмаклашиш;

Ватан равнақи учун хизмат қилишдек улуғ ва олийжаноб мақсадга интилиш, жасурлик ва фидойилик билан эл-юртга хизмат қилиш;

Тергов ва тезкор-қидирув фаолияти бўйича:

фуқароларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва қонуний манфаатларини ҳурмат қилиш, уларни камситиш ҳолатларига йўл қўймаслик;

ички ишлар органларига чақирилган (олиб келинган) фуқароларга нисбатан ҳурмат билан муносабатда бўлиш, ҳар бир инсон шахсий дахлсизлик ҳуқуқига эга эканлигини чуқур англаган ҳолда, айбсизлик презумпцияси принципига ва процессуал қонунчиликка қатъий амал қилиш;

фуқароларнинг шаъни ва қадр-қимматини камситувчи хатти-ҳаракатларга, қонунга хилоф равишда жисмоний куч ишлатишга, ҳақорат қилиш ёки қийноққа солишга йўл қўймаслик.

15. Ички ишлар органлари тизимида ҳар ҳафтада «Ватанпарварлик куни» тадбирлар комплекси ташкил этилади.

16. Ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишлар мазкур Концепциянинг асосий мақсади ва вазифаларидан келиб чиққан ҳолда қуйидаги йўналишларда олиб борилади:

тарбиявий ишлар;

тарғибот-ташвиқот ишлари;

психологик фаолият;

ижтимоий-ҳуқуқий фаолият;

маданий тадбирлар.

17. Тарбиявий ишлар ватанпарварлик, ижтимоий-сиёсий, маънавий-маърифий, оилавий-маиший тарбия ҳамда якка тартибдаги тарбиявий чора-тадбирлардан иборат.

Ходимларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш доирасида уларда Ватанга садоқат, касбига нисбатан ғурур ҳиссини шакллантириш, жамоат хавфсизлиги ва қонун устуворлигини таъминлаш учун ҳар қандай ҳуқуқбузарликка қарши курашишда шахсий масъулиятни оширишга қаратилган комплекс чора-тадбирлар ўтказиб борилади;

ижтимоий-сиёсий тарбия доирасида ходимларга ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар, қонунчилик ҳужжатлари, давлат дастурларининг мазмун-моҳияти тизимли равишда етказиб борилади ҳамда уларда дунёда ва ён-атрофимизда содир бўлаётган глобаллашув жараёнларига нисбатан онгли муносабат ва фаол ҳаётий позиция шакллантирилади;

маънавий-маърифий тарбия ўз ичига миллий меросимизнинг тарихий илдизларини ўрганиш, Ватан озодлиги йўлида қаҳрамонлик кўрсатган буюк аждодларимиз ва жасур замондошларимизнинг ибратли умр йўлини кенг тарғиб этиш тадбирларини қамраб олиб, хизмат бурчини бажариш бўйича қатъий ҳаётий эътиқодни қарор топтиришга қаратилади;

оилавий-маиший тарбия доирасида ходимларнинг оила аъзолари билан узвий боғлиқлигини таъминлаш, улар томонидан ходимларга касбий бурчини бажаришга руҳий кўмаклашишга қаратилган тадбирлар ўтказилади;

якка-тартибдаги тарбиявий ишлар ходимларда касб учун зарур бўлган шахсий фазилатларни шакллантиришга, уларни хизмат интизоми ва қонунчиликка қатъий риоя этишга йўналтиради.

Тарбиявий йўналишда ходимларнинг онги ва тафаккурига кучли таъсир кўрсатадиган, қалбига етиб борадиган, кайфиятини кўтарадиган, янги марралар сари илҳомлантирадиган ҳамда замонавий ахборот ва тарғибот технологияларини қўллаган ҳолда таъсирчан руҳда ўтказиладиган тадбирлар ташкил этилади.

18. Тарғибот-ташвиқот ишлари ходимларга мамлакатимизда амалга оширилаётган сиёсий, ижтимоий, иқтисодий, маданий ишларнинг мазмун ва моҳиятини тушунтириш, ички ва ташқи сиёсатнинг тенденциялари ҳақидаги маълумотларни тизимли равишда етказиб боришдан иборат.

19. Психологик фаолият ходимларнинг руҳий ҳолатини кузатиш ҳамда уларнинг шахсий фазилатлари ва жамоадаги муносабатларини касбий бурчини самарали бажаришга йўналтиришдан иборат.

20. Ижтимоий-ҳуқуқий фаолият ходимлар, фахрийлар ва уларнинг оила аъзоларининг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга, уларга ҳар томонлама моддий ва маънавий кўмаклашишга қаратилган тадбирлардан иборат.

21. Маданий тадбирлар ходимлар онгида миллий маданиятимиз ва қадриятларимизга ҳурмат ва эҳтиром ҳис-туйғуларини ошириш, юксак эстетик дид ва ахлоқий меъёрларни шакллантириш, Ўзбекистон халқининг бой тарихи, маданияти, анъаналари ва урф-одатларига ҳурмат, миллий ва жаҳон маданиятининг энг яхши намуналарини оммавий тадбирлар (музей, театр, кино, истироҳат боғлари, концерт ва бошқа тадбирларга ташрифлар) орқали сингдиришдан иборат.

22. Концепцияни амалга оширишда олимлар, ёзувчи, шоир ва сиёсатчилар, ижодкор зиёлилар, давлат ва жамоат ташкилотлари, олий таълим муассасаларининг профессор-ўқитувчилари ҳамда ички ишлар органлари ходимлари ва фахрийлари иштирок этади.

Жумладан, ички ишлар органларида маънавий-маърифий ишларни ташкил этишда:

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан ички ишлар органларининг тарихи, тизимда хизмат қилиб, жанговар-хизмат фаолиятини амалга оширган, хизмат вазифаларини бажаришда қаҳрамонларча ҳалок бўлган, шунингдек, давлат ва идоравий мукофотларга сазовор бўлган ҳамда спорт мусобақаларининг совриндорлари, алоҳида намунали хизмат қилаётган ходимлар тўғрисидаги маълумотлар тайёрланади;

вилоят (туман, шаҳар) ҳокимликлари билан ҳамкорликда ҳар бир (туман, шаҳар, тармоқ) ички ишлар органида кўргазмали воситалардан иборат алоҳида ватанпарварлик бурчаклари (хоналари) ташкил этилади;

Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги билан ҳамкорликда буюк аждодларимиз ва алломалар фаолиятига оид театр спектакллари ва саҳна кўринишлари, концерт дастурлари, экскурсиялар ҳамда миллий ғурур, фахр ва ифтихор туйғуларини мустаҳкамлашга, нотиқлик санъатини шакллантиришга қаратилган оммавий маданий тадбирлар ташкил этилади;

Республика Маънавият ва маърифат маркази билан ҳамкорликда халқимизнинг маънавий қадриятлари, маданияти ва урф-одатларини, бой меросимизнинг ҳаётимиздаги ўрни ва аҳамиятини ҳамда одоб-ахлоқ, ҳалоллик, поклик, садоқат ва фидойиликни чуқур сингдиришга қаратилган давра суҳбатлари ўтказилади;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита билан ҳамкорликда ислом динининг асл мазмун-моҳиятини етказиш, диний саводхонликни ошириш, диний бағрикенглик, миллатлараро тотувлик ғояларини тарғиб қилиш ҳамда ёт ғояларга қарши мафкуравий иммунитетни кучайтириш, ҳушёрлик ва огоҳлик каби туйғуларни мустаҳкамлашга қаратилган учрашувлар ўтказилади;

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси билан ҳамкорликда мумтоз ва замонавий адабиётимизнинг энг сара намуналари мазмун-моҳиятини тушунтириш, китобхонлик маданиятини юксалтириш ҳамда ватанпарварлик, мардлик, фахр ва ифтихор туйғуларини мустаҳкамлашга қаратилган ижодий учрашувлар ўтказилади;

Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, «Оила» илмий-амалий тадқиқотлар маркази билан ҳамкорликда ходимлар оилаларини ижтимоий-ҳуқуқий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш, оилаларда соғлом маънавий муҳитни яратиш, оила шаънини сақлашда ота-она ва фарзандлар масъулияти ҳамда бурчлари, ор-номус, қадр-қиммат, шарм-ҳаё каби ахлоқий меъёрларни етказиб бориш, оилаларнинг ижтимоий аҳволи, эҳтиёжлари ва муаммоларини тизимли ўрганиб боришга қаратилган тадбирлар ташкил этилади;

Ўзбекистон Республикаси Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги билан ҳамкорликда спорт билан мунтазам шуғулланиш, жисмоний ва маънавий баркамолликка интилиш, жисмонан етук, кучли ва шижоатли, мутахассисларни тарбиялашга йўналтирилган машғулотлар, мусобақалар ва амалий тадбирлар ташкил этиб борилади.

23. Концепцияда белгиланган тадбирларнинг амалга оширилиши натижасида юксак маънавиятли, ватанпарвар, ўз касбига садоқатли ва фидойи ходимлар шаклланади.

24. Маънан етук, касбий ихтисосликларни пухта эгаллаган, ҳар қандай шароитда хизмат вазифаларини виждонан бажарадиган, матонат ва жасоратда, ҳаётда ва касбий фаолиятида бошқаларга ўрнак бўлган ходимлар имкониятларидан кенг фойдаланган ҳолда Концепцияда белгиланган натижаларга эришилади.

25. Мазкур Концепция ички ишлар органларида ходимларнинг маънавий-маърифий савиясини тизимли ва босқичма-босқич юксалтириб бориш, улар қалбида Ватанимиз тақдири ва келажаги учун дахлдорлик, юқори масъулият, садоқат ҳамда ватанпарварлик ҳиссини мустаҳкамлаш учун услубий асос бўлиб хизмат қилади.

26. Концепциянинг амалга оширилиши ҳар жиҳатдан содиқ, ҳалол, ватанпарвар, фидойи, мард ва жасур ходимларни тарбиялаш билан бирга, халқимиз ўртасида ички ишлар органларига нисбатан фахр ва ифтихор туйғуларини мустаҳкамлаш, ёшларда ҳуқуқ устуворлигини таъминлаш, касбига бўлган ҳавас ва қизиқишларини орттириш ҳамда шу орқали ички ишлар органлари сафини мустаҳкам иродали, фаол фуқаролик позициясига эга бўлган, халқ манфаатларини ҳар нарсадан устун қўядиган ёш ва истиқболли ходимлар билан тўлдириб бориш имконини беради.

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 11 августдаги «Ички ишлар органларининг озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ бўлган жазоларни ижро этиш соҳасидаги фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-3200-сон қарорида:

2-банд ва қарорга 1-илова ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;

5-бандда:

учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Жазони ижро этиш департаменти (кейинги ўринларда — Жазони ижро этиш департаменти)нинг Марказлаштирилган жамғармасини ташкил этиб, уни шакллантириш манбалари сифатида жазони ижро этиш муассасаларининг ишлаб чиқариш ва қишлоқ хўжалик фаолияти, улар томонидан хизматлар кўрсатиш эвазига олинадиган фойдаси ҳисобидан Жазони ижро этиш департаменти томонидан белгиланадиган миқдордаги ажратмаларни, шунингдек қонун ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбаларни белгилаш»;

тўртинчи хатбошиси ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;

6-банд «б» кичик бандининг биринчи ва тўртинчи хатбошиларидаги «Жазони ижро этиш бош бошқармаси» сўзлари «Жазони ижро этиш департаменти» сўзлари билан алмаштирилсин;

8-банднинг олтинчи хатбошиси ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;

9-банднинг иккинчи — тўртинчи хатбошиларидаги «Жазони ижро этиш бош бошқармаси», «жазони ижро этиш муассасалари ва уларнинг ташкилотлари», «жазони ижро этиш муассасалари ва улар ташкилотларининг», «Жазони ижро этиш бош бошқармасининг» деган сўзлар тегишлича «Жазони ижро этиш департаменти», «жазони ижро этиш муассасалари», «жазони ижро этиш муассасаларининг», «Жазони ижро этиш департаментининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-бандда «Жазони ижро этиш бош бошқармаси» сўзлари «Жазони ижро этиш департаменти» сўзлари билан алмаштирилсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 29 ноябрдаги «Ички ишлар органлари кадрлари билан ишлаш ва уларнинг хизматини ташкил этиш тартибини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-3413-сон қарорида:

1-иловада:

144-банднинг «л» кичик бандида «жинояти» деган сўз «содир этган жинояти» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

155-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«155. Ушбу Низомнинг 144-банди «л» кичик бандига асосан ички ишлар органлари хизматидан бўшатилган шахсларни хизматга тиклаш суднинг хизматга тиклаш тўғрисидаги қонуний кучга кирган қарори ёки Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг қарори асосида амалга оширилади.

Қолган барча асосларга кўра ички ишлар органлари хизматидан бўшатилган шахсларни хизматга тиклаш Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири қарори билан амалга оширилади.

Тикланиши лозим бўлган шахсларни шахсий таркиб рўйхатига киритиш ва лавозимга тайинлаш Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири қарори билан амалга оширилади»;

156-банднинг биринчи, учинчи ва тўртинчи хатбошиларида «уч» сўзи «бир» сўзи билан алмаштирилсин;

2-илованинг 31-банди биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг ўринбосарлари — департамент бошлиқлари, Қорақалпоғистон Республикаси ички ишлар вазири, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармалари, вилоятлар ички ишлар бошқармалари, Ўзбекистон Республикаси ИИВ ҳузуридаги Жазони ижро этиш департаменти ҳамда таълим муассасалари бошлиқлари, шунингдек уларга тенглаштирилган раҳбарлар қуйидаги ҳуқуқларга эга:».

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 14 февралдаги «Тошкент шаҳрида жамоат тартибини сақлаш, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашишнинг сифат жиҳатидан янги тизимини жорий этиш тўғрисида»ги ПҚ-3528-сон қарори 5-бандининг иккинчи хатбошисидан, 6-бандининг олтинчи хатбошисидан, 9-бандининг еттинчи хатбошисидан ва 22-бандининг иккинчи хатбошисидан «Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг ўринбосари — » деган сўзлар чиқариб ташлансин.

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 29 январдаги «Озодликдан маҳрум этилган шахсларнинг меҳнат билан бандлигини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4138-сон қарорида:

1-банднинг еттинчи хатбошисидан «ҳузуридаги давлат унитар корхоналари (кейинги ўринларда — унитар корхоналар)» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

2-бандда «унитар корхоналар» сўзлари «жазони ижро этиш муассасалари» сўзлари билан алмаштирилсин;

3-бандда:

биринчи хатбошисида «унитар корхоналарга» сўзлари «жазони ижро этиш муассасаларига» сўзлари билан алмаштирилсин;

еттинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«жазони ижро этиш муассасаларининг ишлаб чиқариш бўлинмаларига юқори малакали менеджер (мутахассис)ларни, шу жумладан иш ҳақини меҳнат бозоридаги амалдаги конъюнктурани инобатга олган ҳолда белгилаш орқали уларни жазони ижро этиш муассасалари бошлиқларининг ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича ўринбосари лавозимига тайинлаш имконияти билан жалб қилиш»;

4-бандда «Жазони ижро этиш бош бошқармаси», «унитар корхоналарда» ва «унитар корхоналарнинг» деган сўзлар тегишлича «Жазони ижро этиш департаменти», «жазони ижро этиш муассасаларида» ва «жазони ижро этиш муассасаларининг» сўзлари билан алмаштирилсин;

5-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«5. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳамда Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлигининг Ички ишлар вазирлиги Жазони ижро этиш департаменти тарбия колонияси ҳузурида ота-оналар кенгашини ташкил этиш ҳақидаги таклифи маъқуллансин ва унинг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгилансин:»;

7 ва 10-бандларда «унитар корхоналарнинг», «унитар корхоналар» ва «унитар корхоналарни» деган сўзлар тегишлича «жазони ижро этиш муассасаларининг», «жазони ижро этиш муассасалари» ва «жазони ижро этиш муассасаларини» сўзлари билан алмаштирилсин;

11-банднинг «г» кичик бандида «Жазони ижро этиш бош бошқармасининг» деган сўзлар «Жазони ижро этиш департаментининг» сўзлари билан алмаштирилсин.

5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 29 майдаги «Ихтисослаштирилган ўқув-тарбия муассасалари фаолиятини тубдан такомиллаштириш тўғрисида»ги ПҚ-4342-сон қарорида:

4-банд қуйидаги мазмундаги «и» кичик банд билан тўлдирилсин:

«и) 2021 йил 1 майдан бошлаб ички ишлар органлари тарбия колонияси ҳузуридаги 35-сон умумий ўрта таълим мактаби филиали ўқитувчилари ва тарбия колониясининг тарбиячиларига, шу жумладан шаҳодатланган таркибга мансуб тарбиячиларига ҳам амалдаги устама ҳақлар ва тўловлардан қатъи назар, алоҳида меҳнат шароитлари учун тегишлича базавий тариф ставкасининг ва лавозим маошининг 75 фоизи миқдорида қўшимча ойлик устама ҳақ тўлаб берилади»;

12-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«12. Белгилансинки:

вояга етмаганлар ишлари бўйича ҳудудий идоралараро комиссиялар вояга етмаганларни республика ўқув-тарбия муассасаларига жойлаштириш учун судга юборилган илтимосномаларнинг асослантирилганлиги бўйича масъулдирлар;

ички ишлар органлари тарбия колонияси ҳузуридаги 35-сон умумий ўрта таълим мактаби филиали ўқитувчилари ва тарбия колониясининг тарбиячиларига, шу жумладан шаҳодатланган таркибга мансубларига ҳам, ихтисослаштирилган ўқув-тарбия муассасаларининг ходимлари учун белгиланадиган меҳнатга ҳақ тўлаш миқдори ва бошқа ижтимоий ҳимоя турларининг оширилиши шартлари татбиқ этилади».

6. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 29 майдаги «Тошкент вилоятида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашиш соҳасида ички ишлар органлари куч ва воситаларини бошқаришнинг сифат жиҳатдан янги тизимини жорий этиш тўғрисида»ги ПҚ-4343-сон қарорининг 8-бандида «50» рақами «100» рақами билан алмаштирилсин.