26.02.2008 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1773
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг буйруғи, 26.02.2008 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1773
Kuchga kirish sanasi
07.03.2008
Ҳужжат 07.03.2008 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПАРВОЗЛАР ХАВФСИЗЛИГИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ ДАВЛАТ ИНСПЕКЦИЯСИ БОШЛИҒИНИНГ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
БУЙРУҒИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишларини ташкил этиш бўйича қоидалар»ни (ЎзР АҚ-92) тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2008 йил 26 февралда 1773-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилди]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясининг фаолиятини тартибга солувчи норматив ҳужжатларини такомиллаштириш ва уларни Халқаро фуқаро авиацияси ташкилоти (ИКАО) стандартлари ва тавсияларига мувофиқлаштириш мақсадида буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишларини ташкил этиш бўйича қоидалар (ЎзР АҚ-92) иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтказилгандан кейин ўн кун ўтгач амалга киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур Қоидалар амалга киритилган вақтдан бошлаб «Дававианазорат» инспекцияси бошлиғининг 1999 йил 8 ноябрдаги 163-сон «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида парвоз ишларини ташкил этиш бўйича қўлланмани тасдиқлаш тўғрисида»ги буйруғи ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғи Х. ТРОБОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2008 йил 30 январь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2008 йил 30 январдаги 16-сон буйруғи билан
ТАСДИҚЛАНГАН
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Авиация қоидалари
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишларини ташкил этиш бўйича қоидалар»
(ЎзР АҚ-92)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикасининг Ҳаво кодекси (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, 6-сон, 247-модда), Халқаро стандартлар (Халқаро фуқаро авиацияси тўғрисидаги Конвенциянинг 6-иловаси), Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» (ЎзР АҚ-61) (рўйхат рақами 1349, 2004 йил 7 май)га мувофиқ учиш ишларини ташкил этиш қоидаларини белгилайди.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ушбу Қоидалар мақсадида қуйидаги асосий атамалар, қисқартмалар ва тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
AUTOLAND — ҲКда автоматик равишда қўндириш тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
CAT II-III — ИКАО томонидан белгиланган қўнишга аниқ киришиш ва қўнишлар тоифаси.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СВТ — ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга таълим беришнинг компьютер дастури (COMPUTER BASE TRAINING)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ETOPS — икки газ турбинали куч ўрнатмалари ўрнатилган самолётларнинг узайтирилган масофали парвозлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
FAА/JAA — Америка — Европа авиация қоидалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
KHT «FLITEPRO» — компьютерлаштирилган навигация тренажёри.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MNPS — минимал навигация хусусиятларига талаблар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NAT DOC 001 — Шимолий Атлантика устида парвоз қилиш учун йўриқнома материаллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
RVSM — вертикал эшелонлашнинг қисқартирилган минимуми.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SIM-CHECK — учувчи гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш, парвозлар турига берилган рухсатлар ва берилган минимумлар бўйича малакани тасдиқлаш учун тренажёр текшируви.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АГНЕС — тўхтаб туриш жойига бурилиш вақтида ҲК экипажига узатиладиган ёруғлик сигналлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АТИС — аэродром ҳудудида ахборотларни автоматик узатиш тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Джеппесен — аэронавигация маълумотларини етказиб берувчи фирма.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ИКAO — Халқаро фуқаро авиацияси ташкилоти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МАРШАЛ — ҲКнинг ердаги ҳаракатини тартибга солувчи шахс.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НОТАМ, СНОУТАМ — аэродромлар, радио-техника воситалари, қўндириш тизимлари ва ҳ. к.лар тўғрисида учувчиларга бериладиган маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СЛПТБНБ — Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекциясининг Сертификатлаштириш, лицензиялаш ҳамда парвозларни таъминлаш ва бажариш устидан назорат қилиш бўлими.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СМТ (FFS) — самолётнинг мажмуавий тренажёри.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
CAPTAIN (СРТ) — ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг командири.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
CAPTAIN SUPERVISOR — иккинчи учувчиларга йўналиш машқларини ўргатувчи, ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг командири.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
CHECK-CAPTAIN (CH-CPT) — амалдаги учувчи гувоҳномасига эга, учувчилар таркибини ғарбда ишлаб чиқарилган ҳаво кемаларида тўлиқ назарий, машқий парвоз қилиш, парвоз тайёргарлиги, текшириш ва уларнинг парвозига рухсат бериш ҳуқуқига эга авиация ходими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
FIRST-OFFICIER (F/O) — қатъий минимум бўйича экипаж таркибига иккинчи учувчи сифатида мустақил парвозларга киритилган, ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКдаги иккинчи учувчи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PILOT — ФА УТТДга мувофиқ иккинчи учувчи бўлиб сафга киритиш дастурини ўтовчи Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКдаги иккинчи учувчи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NAVIGATOR (NAV) — ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг штурмани.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ААЭ — алоҳида авиаэскадрилья.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АДП — аэродром диспетчерлик пункти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АМТ (AIP) — аэронавигация маълумотлари тўплами — ичига узоқ муддатли аэронавигация маълумотларини олган, давлат томонидан чиқарилган ёки рухсат берилган нашр.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АМС(Ф) — Авиация-метеорология станцияси (фуқаро).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АМХ — авиация-муҳандислик хизмати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АТБ — авиация-техника базаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ИЧДХ — корхонанинг ишлаб чиқариш-диспетчерлик хизмати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КТҚТ — кўринишни тақлид қилиш тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«МАИ» А/К — «Махсус авиация ишлари» авиакомпанияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МАХ — муҳандислик-авиация хизмати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МК — Малака комиссияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ММК — Маҳаллий малака комиссияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МОК — малака ошириш курслари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ММШ — мураккаб метеошароитлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МДҲ — Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ОМК — Олий малака комиссияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПАҚ — Авиакомпания (авиакорхона)нинг парвозларини амалга ошириш бўйича қўлланмаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПХИ — авиакомпания (авиакорхонанинг) парвозлар хавфсизлиги инспекцияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПЭҚ — Парвоз эксплуатацияси бўйича қўлланма (FCOM, OM).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПХ — парвозлар хавфсизлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РУУР — радиомаркерли узоқ узатиш радиостанцияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТКБ — тажриба-конструкторлик бюроси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТУЭК — Тиббий-учиш эксперт комиссияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УИТЭ — учиш ишини ташкил этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УО — учувчилар отряди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УСБ — учиш-синов бўлинмаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УТТД — учувчилар таркибини тайёрлаш дастури.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УУБ — учувчилар-услубият бўлими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УУК — учувчилар-услубият кенгаши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УУХ — учувчилар-услубият хонаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ФА — фуқаро авиацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШЭҲМ — шахсий электрон ҳисоблаш машинаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎМ — ўқув маркази.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎММ — ўқув-машқ маркази.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎУТД — Ўқув-учиш тайёргарлик дастури.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎУТК — ўқув-учиш тайёргарлик курси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎШКТ — ўзгарувчан шаффофликдаги кўзгулар тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚҚБ — қарор қабул қилиш баландлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲК — ҳаво кемаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Авиакомпания (авиакорхона) — мунтазам ҳаво транспорт қатновини амалга оширувчи ёки шу соҳада ўз хизматларини таклиф қилувчи ҳар қандай авиатранспорт корхонаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Авиация ишларини бажариш учун ҳаво кемаси экипажи — фуқаро ҳаво кемаси экипажини, шунингдек «буюртмачи»нинг амалдаги учувчилар таркиби гувоҳномасига эга бўлган мутахассисларини ўз ичига олувчи мутахассислар гуруҳи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Авиация ходимлари — фаолиятлари учишни ташкил қилиш, бажариш ва таъминлаш, шунингдек ҳаво транспорти қатновига хизмат кўрсатиш билан боғлиқ бўлган ходимлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Аэродром босими (QFE) — учиш-қўниш йўлагининг ишчи остонаси сатҳидаги атмосфера босими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Буйруқ-бошқарув таркиб (ББТ) — амалдаги парвоз гувоҳномасига эга бўлмаган ва буйруқ чиқарувчи — раҳбар лавозимини эгалловчи авиация ходимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Дававианазорат» инспекцияси — Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дастлабки тайёргарлик — экипажнинг парвоз (парвозлар)га тайёргарлигининг асосий тури бўлиб, унинг жараёнида материалларни ўрганиш, ҳужжатларни тайёрлаш ва ҳаракатларни маромига етказиш олиб борилади ҳамда экипажнинг парвозга берилган топшириқни бажаришга тайёрлиги назорат қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Командир-учувчилар таркиби — амалдаги учувчилар таркиби гувоҳномасига, мутахассислик бўйича инструкторлар ишлари бўйича рухсатномага эга бўлган ва бошқарув (инспекторлик) учувчи лавозимини эгалловчи авиация ходимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кузатувчи — йўналишда назорат ўтказиш мақсадида экипаж таркибига киритилган «Дававианазорат» инспекциясининг командир-учувчилик таркибининг шахси.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кузатувчи, текширувчидан фарқли ўлароқ, ҲК командири ва экипаж аъзоларининг парвоз хавфсизлигини таъминлаш ва авиация қоидаларига риоя қилишдаги бевосита масъулиятига шерик бўлмайди ва уни камайтирмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парвоз олди тайёргарлиги — АДПга келиш вақтидан (авиация ишларида — ишчи аэродромга) парвоз учун двигатель (двигателлар)нинг ишга туширилишигача бўлган операцияларни ўз ичига олувчи, ушбу парвозни бажаришга экипажни тайёрлаш босқичи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Текширувчи — ушбу турдаги ҲКда парвоз қилишга рухсат этилган ва экипаж аъзолари (аъзоси)ни ўқитиш, текшириш, касбий тайёрлаш ва ўзаро ҳаракатлари, шунингдек инспекторлик текширувини ўтказиш, ҲК парвозининг хавфсизлигини таъминловчи белгиланган қоидалар ва нормаларга риоя қилиш мақсадида экипаж таркибига киритилган командир-учувчи, инструкторлик таркибдаги шахс.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учиш иши — парвозга топшириқни бажариш бўйича экипаж (учувчилар таркиби) томонидан ўтказиладиган иш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учиш ишини режалаштириш — белгиланган муддатларда учувчилар бўлинмалари авиакорхоналари (авиакомпаниялари)да ва ҲКнинг экипажларида устувор, кундалик ва тезкор чора-тадбирларни бажаришнинг тартиби ва самарадорлигининг кетма-кетлигини ишлаб чиқиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учиш ишини ташкил этиш — учиш ишини режалаштириш ва учувчилар бўлинмалари ҳамда ҲК экипажларини бошқариш, хавфсизликни таъминлаш, парвозларнинг мунтазамлиги ва иқтисодий самарадорлиги бўйича чора-тадбирлар тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учиш машқлари — парвоз ишлари тажрибасига эга бўлиш (тиклаш) мақсадида учувчилар таркибини ўқитиш жараёни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг учувчилар таркиби учун: BASE TRAINING — аэродром шароитларида; LINE TRAINING — рейс шароитларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учишдан кейинги иш — парвозга топшириқни бажариш билан боғлиқ бўлган двигатель (двигателлар)нинг ўчирилиш вақтидан то барча операциялар тугатилишигача ҲК экипажи томонидан бажариладиган иш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учувчилар-инструкторлик таркиби — амалдаги учувчилар таркиби гувоҳномаси, мутахассислик бўйича инструкторлик ишлари рухсатномасига эга бўлган ва инструктор лавозимини (ғарбда ишлаб чиқарилган ҳаво кемаларида «CAPTAIN — SUPERVISOR» ва «CHECK — CAPTAIN») эгалловчи авиация ходимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учувчилар таркибининг ишини текшириш — билим, амалий тажриба ва экипаж (экипаж аъзолари) қобилиятларини ва ушбу Қоидалар ва ФА учувчилар таркибини тайёрлаш дастурлари билан кўзда тутилган муддатларда аниқлаш жараёни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг учувчилар таркиби учун: FINAL CHECK (F/CH) — рейс шароитларида биринчи мустақил парвоздан олдин; LINE CHECK (L/CH) рейс шароитларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги — учувчилар таркибининг учиш ишини бажариш учун зарур бўлган билим ва тажрибаларга эга бўлиш, сақлаш ва такомиллаштириш жараёни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲК командири (ҲКК) — ҲКни бошқаруви ва парвоз вақти давомида унинг хавфсизлигига масъул бўлган учувчи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲК экипажи — ҳаво кемаси командири, учувчилар таркибига кируви шахслар ва хизмат кўрсатувчи ходимлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲК экипажини тузиш — малакавий, ишчанлик қобилиятлари ҳисобга олинган ҳолда экипаж аъзоларини танлаш ва тайёрлаш жараёни, экипаж ишида уйғунликни инобатга олган ҳолда ҳамда белгиланган талабларга мувофиқ парвозларга рухсат бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲКни бошқариш — фазода ҳаракатларининг траекториясини ёки ҲКнинг ҳаводаги вазиятини сақлаш (ўзгартириш)га йўналтирилган учувчининг ҳаракатлар мажмуаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экипажнинг хизмат кўрсатувчи ходимлари — махсус тайёргарлик ва ҲКнинг парвоз эксплуатацияси билан боғлиқ бўлмаган парвозга топшириқларни бажариш вақтида аниқ хизмат мажбуриятларини бажаришга ҳуқуқ берувчи гувоҳномага эга бўлган экипаж аъзолари (борт кузатувчилар, юк ташувчи ҳаво кемаларининг бортоператорлари ва парвоз топшириғига киритилган авиация ходимларининг бошқа шахслари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экипажда парвозлар муҳокамаси — ҲК командири (текширувчи)нинг экипаж аъзоларининг касбий тайёргарлигини такомиллаштириш, экипаж ишида четга чиқишларни бартараф қилиш ва олдини олиш мақсадида ҳар бир экипаж аъзосининг парвозга топшириқни бажариш сифатининг таҳлили.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экипажнинг учувчилар таркиби — махсус тайёргарлик ва ушбу ҲКнинг тури ва (ёки) унинг жиҳозлари парвоз эксплуатациясига ҳуқуқ берувчи гувоҳномага эга бўлган экипаж аъзолари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эксплуатант — ҳаво кемаларини эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ёки ушбу соҳада ўз хизматларини таклиф этувчи шахс, ташкилот ёки корхона.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишини ташкил этиш масалаларини тартибга солади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Қоидаларнинг талаблари барча командир-учувчилар, учувчи-инструкторлар, учувчилар таркиби ва ҲКнинг бортоператорлари, шунингдек шу соҳага тегишли бўлган бошқа хизматларнинг мансабдор шахслари ва ходимлари учун мажбурий ҳисобланади ва Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясининг авиакомпаниялари (авиакорхоналари) ва учувчилар бўлинмаларига татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Учиш ишларини ташкил этиш ФА авиакомпаниялари (авиакорхоналари), ташкилотлари ва бўлинмаларининг раҳбар, командир-учувчилар ва учувчилар таркиби томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Учиш ишини ташкил этиш масалалари бўйича буйруқ чиқарувчи — раҳбар, командирлар, учувчилар ва ҳаво кемалари командирларининг мажбуриятлари Ўзбекистон Республикасининг Ҳаво кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ушбу Қоидалар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур мансабдор шахсларнинг учиш ишини ташкил этиш масалалари бўйича жавобгарлиги уларнинг ўз мажбуриятларини бажармаслиги ёки лозим даражада бажармаслиги ёхуд уларга берилган ҳуқуқлардан фойдаланмаслиги оқибатида вужудга келади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Инсонлар ҳаётини сақлаш ёки табиий офатлар билан боғлиқ бўлган учиш ишларини ташкил этишда учувчи бўлинмаларининг командирлари кечиктириб бўлмайдиган ҳолатларда ўз зиммаларига шахсий жавобгарликни олган ҳолда ушбу Қоидалар талабларидан четга чиқиш ҳуқуқига эгадирлар. Қабул қилинган ҳаракатлар ҳақида улар зудлик билан ўзларининг бевосита раҳбарлари ва «Дававианазорат» инспекциясини хабардор қилишлари лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Учиш ишини ташкил этиш ўз ичига қуйидагиларни олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш ишини режалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҲК экипажини тузиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар таркибига парвозларни бажаришга рухсат бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) экипажларнинг парвозларга дастлабки ва парвоз олди тайёргарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) учувчилар таркибининг ишини текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) экипаж таркибида текширувчи ва кузатувчилар билан парвозларни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) парвозлар ва учиш ишларининг муҳокамаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) парвоз ишини назорат ва таҳлил қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) учувчилик-услубият иши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Учиш ишининг юқори самараси қуйидагилар билан эришилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакорхоналар (авиакомпаниялар), ташкилотлар ва учувчилар бўлинмаларининг фан, техника ва амалий тажриба ютуқларидан фойдаланиш асосида учиш ишини ташкил этиш шакллари ва услубларининг такомиллаштирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар таркиби томонидан ҲКнинг янги турлари, навигация ва қўндириш тизимларининг ўзлаштирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчилар таркибининг малакасини ошириш ва парвозларга юқори сифатли тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) мажмуавий ва махсуслаштирилган тренажёрлардан самарали фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) парвоз маълумотларининг таҳлили материалларидан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) парвозлар хавфсизлиги даражасини ошириш бўйича профилактик чора-тадбирларни замонавий равишда ишлаб чиқариш ва ўтказиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. ФА авиакорхоналар (авиакомпаниялар)да парвозларни режалаштириш, ташкиллаштириш ва таъминлашда фойдаланиладиган учиш-штаб ҳужжатларининг шакллари ҳамда уларни юритиш тартиби «Дававианазорат» инспекцияси билан келишилган ҳолда эксплуатант томонидан белгиланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. Учиш ишини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Учиш ишини режалаштириш ФА авиакорхоналари (авиакомпаниялари), ташкилотлари ва бўлинмалари ишларининг келгусида бажариладиган, жорий ва тезкор (ойлик, суткалик) режаларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Учиш ишини режалаштириш мақсади бўлиб қуйидагилар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиаташишлар ва махсус авиация ишларида давлат, тижорат ташкилотлари ва фуқароларнинг эҳтиёжларини қондириш бўйича вазифаларнинг бажарилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) парвозлар хавфсизлигининг юқори даражаси ва мунтазамлилигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) командир-учувчи, инструкторлар ва учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигининг талаб этиладиган даражасини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Иш режаларини тузишда қуйидагиларга таяниш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакорхоналар (авиакомпаниялар), ташкилотлар ва учувчилар бўлинмалари олдида турувчи масалалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) ва ушбу Қоидалар талабларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлиги ҳолатининг таҳлилига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси фаолиятини тартибга солувчи бошқа ҳужжатларга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. «Дававианазорат» инспекциясида учиш ишларини режалаштириш
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. «Дававианазорат» инспекциясида қуйидаги учиш ишлари режалари ишлаб чиқилади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) командир-учувчилар таркибини (зарурият бўлганда) тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) йўналишларда (авиайўналишларда) инспекторлик текширувларининг йиллик режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ойлик иш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) инспекторлар таркибининг ойлик парвоз режаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Асосий чора-тадбирлар йиллик режаси қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлиги бўйича меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва такомиллаштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш ишини ташкил этишни яхшилаш, авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича ишлар йўналишларини ишлаб чиқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш масалалари бўйича авиакорхоналар (авиакомпаниялар), ташкилотлар ва учувчилар бўлинмаларида инспекторлик текширувларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Йўналишларда (авиайўналишларда) инспекторлик текширувларининг йиллик режаси Ўзбекистон Республикаси ФА ҲКнинг экипажлари томонидан амалга ошириладиган парвозларнинг барча йўналишлари (авиайўналишлари)ни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Ойлик иш режасига келгуси ойда амалга ошириш режалаштирилаётган учиш фаолиятини тартибга солиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш бўйича асосий чора-тадбирлар киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Ойлик иш режасига «Дававианазорат» инспекцияси командир-учувчилар таркиби ва инспекторлик таркибининг келгуси ойда бажарилиши лозим бўлган барча парвозлари киритилиши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Режаларнинг бажарилиши устидан назорат «Дававианазорат» инспекцияси раҳбари томонидан амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 §. Авиакорхона (авиакомпания)ларнинг парвозлар хавфсизлиги инспекциясида учиш ишларини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Парвозлар хавфсизлиги бўйича инспекцияда қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ойлик иш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) инспекторлик таркибининг ойлик парвозлари режаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Режалар ПХИ раҳбари томонидан ишлаб чиқилади ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбари томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Асосий чора-тадбирлар режаси қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш ишини ташкил этишни яхшилаш, авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича таклифлар ишлаб чиқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлиги бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш масалалари бўйича авиакомпания таркибига кирувчи, авиакомпаниянинг учиш хизмати (учувчилар мажмуаси, учувчилар отрядлари) ва авиатаъмирлаш заводи учиш-синов бўлинмасида инспекторлик текширув ўтказишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Тайёргарлик, машқ қилиш ва текшириш режа-жадвали белгиланган тартибда расмийлаштирилиши лозим ва инспекторлик таркибга ПХИ, авиакомпания учиш хизмати, мажмуаси раҳбари, ЎММ директори ва унинг УИТЭ бўйича ўринбосари, «МАИ» А/К директори ва унинг УИТЭ бўйича ўринбосарининг маълумотларини инобатга олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Ойлик иш режасига парвозлар хавфсизлиги инспекцияси томонидан келгуси ойда амалга ошириш мўлжалланаётган УИТЭ ва парвозлар хавфсизлиги бўйича асосий чора-тадбирлар киритилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Ойлик парвозлар режасига келгуси ойда бажарилиши лозим бўлган инспекторлик таркибининг барча парвозлари киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. ПХИнинг режаларини бажариш устидан назорат ПХИ бошлиғи ёки у тайинлаган шахс томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 §. Авиакорхона (авиакомпания)нинг учувчилар-услубият бўлими ва учувчилар мажмуасида учиш ишини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Авиакорхона (авиакомпания)нинг УУБ ва УМда қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ойлик иш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) командир-учувчилар таркибининг ойлик парвозлари режаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Режалар УУБ ва учувчилар мажмуаси (учиш хизмати) раҳбари томонидан зарурий мутахассислар жалб этилган ҳолда ишлаб чиқилади ва юқори турувчи раҳбар томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Учувчилар мажмуасининг асосий чора-тадбирлар йиллик режасининг лойиҳаси тасдиқланишидан олдин авиакорхона (авиакомпания)нинг парвоз-услубият кенгашида кўриб чиқилиши лозим. Асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси қуйидагиларни ташкил этиш ва ўтказишни кўзда тутиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш ишини кузги-қишки ва баҳорги-ёзги даврларга тайёрлаш бўйича командир-учувчилар таркиби билан йўриқнома-услубий мажлислар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш ишини ташкил этишни такомиллаштириш масалалари бўйича учувчилар бўлинмаларининг командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби билан услубий мажлислар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) парвоз таълими услубияти масалалари бўйича мажмуавий тренажёрлар инструкторлари билан услубий мажлислар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар таркибининг айби билан вужудга келган авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олишга йўналтирилган профилактик ишлар масалалари бўйича командир-учувчилар таркиби билан услубий мажлислар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) кутилаётган шароитлар ва алоҳида ҳолатларда ҲКни бошқаришнинг ўзига хос хусусиятлари ва унинг тизимларининг эксплуатацияси бўйича учувчилик-техник анжуманлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) командир учувчи лавозимларига тайинланиши мумкин бўлган захирадаги ходимлар билан услубий мажлислар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) учувчилар таркиби айби билан вужудга келадиган авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги тизимида ўқув-услубий базани ривожлантириш ва компьютер техникасидан самарали фойдаланиш бўйича чора-тадбирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвали қуйидагилар ҳақидаги маълумотларни инобатга олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) бўлим (гуруҳ) бошлиқлари, учувчилар мажмуаси (учиш хизмати) дирекциясининг командир-учувчи ва инструкторлар таркиби, УУБ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар отрядлари командирлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Ойлик иш режаси келгуси ойда бажарилиши мўлжалланаётган парвоз ва методик ишларни ташкил этиш бўйича асосий чора-тадбирларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Авиация ишларида учувчилар таркиби билан манёврлар қилиш режаси зарурият бўлганда МАИ А/Книнг УУБда тузилади ва Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари»нинг (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) белгиланган қоидаларига мувофиқ расмийлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Парвозлар режаси учувчилар мажмуаси (учиш хизмати) командир-учувчилар таркиби дирекцияси ва УУБнинг келгуси ойга барча парвозларини ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Режаларни бажариш устидан назорат учувчилар мажмуаси (учиш хизмати), УУБ раҳбарининг ёрдамчиси ёки у тайинлаган шахс томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 §. Учувчилар отряди (алоҳида авиаэскадрилья)да учиш ишини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Учувчилар отрядида қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текшириш йиллик режа-жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) базадан ташқарида ишлаётган экипажни текшириш режа-жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ойлик иш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) командир-учувчилар таркиби ва учувчилар отряди (ААЭ) инструкторлар таркибининг ойлик парвозлари режаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Режалар учувчилар отряди штаби раҳбари томонидан зарур бўлган мутахассислар жалб этилган ҳолда ишлаб чиқилади ва учувчилар отряди командири томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Асосий чора-тадбирлар режаси қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш ишини ташкил этиш жараёнларини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар-услубият базасини ривожлантириш ва ундан учувчилар таркибини касбий тайёрлашда фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) иш турларига талаб даражасидаги касбий тайёргарликка эга бўлган ҲК экипажларининг зарурий сонини тайёрлашни ташкил этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Тайёргарлик, машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвали қуйидаги шахсларнинг маълумотларини инобатга олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) УИТЭ бўйича учувчилар отряди командирининг ўринбосари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар отрядининг катта авиация мутахассислари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) авиация эскадрильялари командирлари (эскадрильясиз тузилмадаги авиация звенолари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар отрядининг учувчи-инструкторлари (эскадрильясиз тузилмада авиация звенолари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Базадан ташқарида ишлаётган экипажларни текшириш режа-жадвали Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари»да (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) белгиланган талабларга мувофиқ шакллантирилиши ва авиация ишларини бажариш даврига тузилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Ойлик иш режаси келгуси ойда бажарилиши мўлжалланаётган ташкилий ва учиш-услубий чора-тадбирларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Парвозлар режаси командир-учувчилар таркиби ва УО таркибининг келгуси ойга режалаштирилаётган барча парвозларини ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Режаларни бажариш устидан назоратни учувчилар отряди штабининг раҳбари амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 §. Авиация эскадрильясида (эскадрильясиз авиация звеноси тузилмаларида) учиш ишларини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Авиация эскадрильяси (звеноси)да қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ойлик иш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) командир-учувчилар таркиби ва АЭ (звено) инструкторлар таркибининг ойлик парвозлари режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар таркибининг иши ва дам олишининг ойлик режа-жадвали.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Режалар авиация эскадрильяси (звеноси) командири томонидан зарур бўлган мутахассисларни жалб этган ҳолда ишлаб чиқилади ва учувчилар отряди командири томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Тайёргарлик, машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвали қуйидаги шахсларнинг маълумотларини инобатга олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиация эскадрильяси командирининг ўринбосари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) АЭ (звено) штурмани;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) авиация звенолари командирлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчи-инструкторлар ва бошқа мутахассисликка эга бўлган инструкторлар таркиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ҳаво кемалари командирлари ва экипаж аъзолари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Ойлик иш режаси келгуси ойда бажарилиши мўлжалланаётган ташкилий ва учиш-услубий чора-тадбирларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Парвозлар режаси командир-учувчилар таркиби ва АЭ (авиация звеноси) инструкторлар таркибининг келгуси ойдаги барча парвозларини ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Режаларни бажариш устидан назорат штаб ишлари бўйича АЭ (авиация звеноси) командири ёрдамчиси томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7 §. Учувчилар бўлинмаларида парвозларни тезкор (суткалик) режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Парвозларни тезкор режалаштириш учувчилар бўлинмалари штаблари томонидан ҲКнинг ҳаракатлари рўйхати, авиация ишларига топшириқлар, махсус рейсларни бажаришга сўровлар, машқ қилдирувчи ва бошқа парвозларга асосан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Парвозлар режалари учувчилар бўлинмаларида тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Авиация ишларида парвозларни тезкор режалаштириш келгуси суткада бажариладиган ишларга бериладиган сўровларга асосан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Базадан ташқарида ишлаётган экипажларни текшириш учун режалаштирилган учувчилар отрядининг раҳбар ва командир-учувчилар таркиби аъзолари авиация ишлари бажариладиган ҳудуд пунктлари ва текширув муддатлари кўрсатилган ҳолда суткалик режага киритиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Парвозларнинг тезкор режаси учувчилар отряди командири томонидан тасдиқланади ва парвозларни таъминловчи барча хизматларга тарқатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Тезкор режанинг бажарилиши ва хизматларнинг ўзаро муносабатларини ташкил этиш устидан назоратни аэропортнинг ИЧДХ (АДП) амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги парвозларнинг юқори хавфсизлигини таъминлаш, кутилаётган шарт-шароитлар ва алоҳида ҳолатларда экипаж аъзоларининг ҳаракатларининг ўз вақтида ва тўғри бажарилиши учун зарур бўлган малакавий билим ва тажрибаларга эга бўлиш, лозим бўлган даражада ушлаб туриш ва даражасини ошириш мақсадида амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) дастлабки тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) бошқа янги турдаги ҲКга қайта тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) малака ошириш, касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш, авария жараёнлари ва хавфли юкларни ташиш бўйича тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар бўлинмаларида тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ФА бўлинмаларида тренажёр бўйича тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) ФА бўлинмаларида парвоз тайёргарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) мавсумий тайёргарлик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Касбий тайёргарлик тасдиқланган ўқув режалари, дастурлари, йўриқномалар, ўқув-учиш тайёргарлик курслари (дастурлари)га мувофиқ ўтказилади ва қуйидаги тамойилларга асосланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ҳар бир таълим олувчининг ўқув жараёнида онгли ва фаол иштироки;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) якуний мақсад бўлиб парвозда кутилаётган шарт-шароитлар ва алоҳида ҳолатларда экипаж аъзоларининг бехато ва ўз вақтида ҳаракат қилишига йўналтирилган билимлар ва амалий тажрибаларга эга бўлиш ҳисобланган тайёргарлик жараёнининг эксплуатация йўналиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) таълим олувчиларнинг индивидуал хусусиятларини инобатга олишга имкон берувчи ШЭҲМ ва бошқа техник таълим воситаларидан фойдаланган ҳолда дастурий таълимни қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвозлар хавфсизлигининг талаб даражасини таъминловчи олинган малакавий билимлар ва амалий тажрибаларни лозим бўлган даражада ушлаб туриш мақсадида учиш фаолияти жараёнида экипаж аъзоларининг мунтазам мустақил таълими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Авиация ходимларининг касбий тайёргарлигини ўтказишда қуйидагилардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси ва эсплуатантлар фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) авиация ўқув юртлари ва авиакорхона (авиакомпания)ларнинг услубий жиҳатдан тайёр ва тажрибали мутахассислари жалб этилган ҳолда ЎМ (ЎММ) томонидан ишлаб чиқилган ва «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган ўқув режалари ва дастурлари;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ЎМ (ЎММ)да ишлаб чиқилган ва тасдиқланган услубий ва ўқув ҳужжатлари (лекциялар конспектлари, ўқув дарсликлари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигини услубий таъминловини ўқув юртлари, ўқув марказлари, учиш-услубият бўлимлари ва учиш-услубият хоналари амалга оширадилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. ҲК командири лавозимига номзодлар тайёрлашни ташкил этиш авиакомпания (авиакорхона) раҳбари томонидан тасдиқланган номзодларни танлаш ва тайёрлаш бўйича услубий тавсияларга мувофиқ олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Касбий билимлар ва моҳирлик даражасини баҳолаш мезонлари Авиация қоидалари «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» (ЎзР АҚ-61) (рўйхат рақами 1349, 2004 йил 7 май) талабларига мувофиқ беш баллик тизим бўйича ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Дастлабки тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Учиш бўлинмаларида дастлабки тайёргарлик қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) назарий тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) авиация техникасида амалий машғулотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) тренажёрда машқларни бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учиш тайёргарлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Дастлабки тайёргарлик авиация ходимларига гувоҳномаларни беришда талаб этиладиган талабларни қондирувчи ва ФА ҲК экипаж аъзоси сифатида функционал мажбуриятларни бажариш учун зарур бўлган касбий билим ва тажрибаларни олиш ва мустаҳкамлаш мақсадида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Дастлабки тайёргарлик қуйидагилар учун ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилар — ФАнинг олий ва ўрта махсус учиш ўқув юртларида;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) штурманлар — ФАнинг олий ва ўрта махсус учиш ўқув юртларида, шунингдек штурманлик факультети мавжуд бўлган ўқув юртларида;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) бортмуҳандислар (бортмеханиклар) — сертификатлаштирилган ЎМ (ЎММ)да;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) бортрадистлар, учувчи-кузатувчилар, бортоператорлар (махсус ишларни бажарувчи), юк ҲКнинг бортоператорлари — кўрсатилган мутахассисларни тайёрлашга сертификати мавжуд бўлган ФА ЎМ (ЎММ)да махсус дастурлар бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Курсантларга таълим бериш ФАнинг учиш ўқув юртларида ташкил этилади ва кундузги таълим шакли бўйича ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Учиш ўқув юртига номзодларни қабул қилиш қабул комиссияси томонидан касбий танлов асосида ёши, билими, соғлиғи, психофизиологик тавсиялар бўйича парвоз мутахассислигига ўқитиш учун энг лаёқатли номзодларни қабул қилиш мақсадида амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Таълим жараёни тасдиқланган ёки қабул қилинган ўқув-учиш тайёргарлик ўқув режалари, дастурлари ва курслари асосида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Учувчиларга ўқув юртини битирганлик ҳақидаги белгиланган шаклдаги диплом берилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Бортмуҳандислар (бортмеханиклар), юк ҲКнинг бортоператорлари, бортрадистлар, учувчи-кузатувчилар ва махсус авиация ишларини бажарувчи бортоператорларга бирламчи тайёргарликнинг бутун курси тугатилганидан сўнг назарий ва учиш-услубий таълимининг «тўрт» баҳосидан паст бўлмаган баҳолари билан ЎМ (ЎММ)нинг гувоҳномаси ва «Дававианазорат» инспекцияси ОМКнинг тақдимномаси асосида малака тоифаси берилмасдан мутахассислик гувоҳномаси берилади. Мутахассисга малака тоифаси Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» (ЎзР АҚ-61) (рўйхат рақами 1349, 2004 йил 7 май) билан кўзда тутилган тартибда, УТТД асосида сафга киритилганидан сўнг берилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Малака тоифасига эга бўлмаган мутахассис гувоҳномаси унинг эгасига стажёр сифатида, ФА УТТДга асосан сафга киритиш дастурини ўтаганидан ва малака тоифаси берилганидан сўнг экипаж аъзоси сифатида (мутахассислиги бўйича) парвозларни бажариш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 §. Бошқа (янги) турдаги ҲКга қайта тайёрлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Учувчилар таркибини қайта тайёрлаш бошқа (янги) турдаги ҲКда экипаж аъзоси сифатида функционал мажбуриятларини бажариш учун зарур бўлган касбий билим ва амалий тажрибаларни олиш ва мустаҳкамлаш мақсадида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Учувчилар таркибини янги турдаги ҲКга қайта ўқитиш тегишли сертификатига эга бўлган учиш ўқув юртларида, авиация корхоналарида, ЎМ (ЎММ)да амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Бошқа (янги) турдаги ҲКга қайта тайёргарлик кундузги таълим шакли бўйича ташкил этилади ва ўтказилади ҳамда қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ўқув-услубий ҳужжатларни тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ўқитувчи ва инструкторлар таркибини тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ўқув базасини тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) қайта тайёргарлик учун номзодларни танлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ўқув жараёнини ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) тренажёрларда машғулотларни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) учиш тайёргарлигини ташкил этиш (учувчилар, штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. ПЭҚ бўйича ҲК экипаж таркибида штурманнинг мавжуд бўлиш зарурияти кўзда тутилмаган бўлса, бундай ҳолларда штурманларни якка тартибда ҳаво кемаларига қайта тайёрлаш «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган мустақил қайта тайёргарлик махсус дастурига мувофиқ йўл қўйилади. Бундай ҳаво кемаларига қайта тайёрлаш кундузги таълим шакли бўйича тегишли тартибда сертификатлаштирилган ЎМ қошида ташкил этилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Қайта тайёрлаш учун номзодларни танлаш ўз ичига қуйидаги босқичларни олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) номзодлар таркибини аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) тиббий лаёқатлилигини аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) касбий ва психологик тайёргарлигини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) таклиф этилган номзодларни белгиланган талабларга мувофиқлилигини кўриб чиқиш ва қарор қабул қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Номзодларни танлаш ва уларни ўқишга юбориш эксплуатант томонидан белгиланган талаблар ва қабул қилинган қарорларга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Номзодлар ҳужжатлари ўқиш бошланишидан кечиктирилмаган ҳолда ЎМ (ЎММ)га тақдим этилиши лозим. Танловдан ўтмаган ва тақдимномалари тегишли равишда расмийлаштирилмаган учувчилар таркиби ва хизмат кўрсатувчи ходимлар қайта ўқитиш учун ЎМ (ЎММ)га қабул қилинмайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Янги (бошқа) турдаги ҲКга қайта тайёргарлик тугаганидан сўнг авиамутахассисга УТТДга мувофиқ сафга киритиш ҳуқуқини берувчи назарий ва учиш-амалий таълим натижалари кўрсатилган қайта ўқиганлик ҳақида гувоҳнома, Ғарбда ишлаб чиқарилган ҳаво кемаларига қайта тайёргарлик тугаганидан сўнг эса, Ғарбда ишлаб чиқариладиган ҳаво кемаларига қайта ўқитиш курси «Type rating transition training» бўйича (бортрадистлар учун назарий ва машқий таълим натижалари кўрсатилган) назарий ва учиш-амалий таълим бўйича тайёргарлиги натижалари кўрсатилган гувоҳнома берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. МДҲдан ташқарида Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга қайта ўқитишда авиамутахассисга қайта ўқитиш амалга оширилган мамлакатнинг фирмаси (заводи, ЎММ) намунасидаги гувоҳнома (сертификат) берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Қайта ўқитиш тўғрисидаги ҳужжатларни бўлиб-бўлиб расмийлаштиришга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) назарий тайёргарликни тугатганлик ҳақидаги гувоҳнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ЎУТК (ЎУТД) дастури асосида тренажёрлар бўйича тайёргарликни тугатганлиги ҳақида далолатнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ЎУТК (ЎУТД) дастури бўйича учиш тайёргарликни тугатганлиги ҳақида далолатнома.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш ёки амалий иш бўйича 3 (уч) баҳо, касбий фанларнинг назарий тайёргарлиги бўйича иккита ёки ундан ортиқ 3 (уч) баҳо олган тингловчилар — янги (бошқа) турдаги ҲКда парвоз қилишга рухсат этилмайдилар. Уларни янги (бошқа) турдаги ҲКда парвоз қилишига кейинги тайёргарлиги ҳақидаги қарорни «Дававианазорат» инспекциясининг ОМК қабул қилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Авиация ходимларининг қайта ўқитилиши қуйидаги ҳолларда асоссиз ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) Шарқий флотда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) назарий ва тренажёрлар бўйича тайёргарлик тугатилган вақтидан ЎУТК (ЎУТД)га мувофиқ учиш машқлари бошланишигача бир йил (бортрадистлар ва бортоператорлар учун эса — сафга киритилганига қадар) ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) ЎУТК (ЎУТД)га мувофиқ учиш-амалий таълим тугатилган вақтдан ФА УТТД бўйича сафга киритишнинг бошигача бир йил ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) Ғарбий флотда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) СВТга мувофиқ назарий тайёргарлик тугатилган вақтдан Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга қайта ўқитиш курси «Type rating transition training» (FBS/FFS) асосида тренажёрлар бўйича учиш машқлари бошланишига қадар бир йил ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) СВТ ва (FBS/FFS) ва Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга қайта ўқитиш курси «Type rating transition training»га мувофиқ учиш-амалий таълим тугатилган вақтдан Ғарбда ишлаб чиқилган ҲК УТТД бўйича сафга киритилганига қадар бир йил ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 §. Малака ошириш, касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш, авария жараёнлари ва хавфли юкларни ташиш бўйича тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг малакасини ошириш, уларнинг касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида, лавозимга илк бор тайинланаётган командир-учувчилар ва учувчи-инструкторлик таркиби учун эса учиш ва услубий ишни ташкил этиш уларнинг билим ва тажрибаларини такомиллаштириш мақсадида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг малакасини ошириш қуйидагилар орқали эришилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) сертификатлаштирилган ЎМ (ЎММ)ларида «Дававианазорат» инспекцияси билан келишилган дастурлар бўйича МОКда ўқишлар;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) бошқа турдаги ҲКга қайта ўқитиш (қайта тайёрлаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) тоифани ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Малака ошириш курсларини ўтиш шартлари, даврийлиги ва тартиби эксплуатант томонидан белгиланади ва авиакомпаниянинг ПАҚга киритилади. МОКни ўтаган мутахассисга белгиланган намунадаги гувоҳнома берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Бир неча турдаги ҳаво кемаларида парвозларни бажарувчи учувчи мутахассислар юқори тоифали ҲК тури ёки улар бирор тоифаси бўйича, агар ҲК битта тоифада бўлса, МОКни ўтайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Учувчилар таркибини мутахассисликлари бўйича тайёрлаш, чет тилларини ва халқаро парвоз қоидаларини ўргатиш, илк бор тайинланадиган командир-учувчилар ва инструкторлик таркибини методик тайёрлаш, шунингдек ҳаво транспортида хавфли юкларни ташиш ҳамда авария-қутқарув ишлари бўйича тайёрлаш курслари сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларда авиакомпания (авиакорхона)лардаги учувчилар бўлинмаларининг буюртмалари бўйича ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. ЎМ (ЎММ)нинг тайёрлаш бўйича тасдиқланган режа-жадвали авиакомпания (авиакорхона)ларга календарь йили бошланишидан бир ой олдин бўлган муддатдан кечиктирилмаган ҳолда тарқатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Ушбу Қоидаларнинг 81-бандида кўрсатилган тайёргарликлар бўйича учувчи мутахассислар ва бортоператорларни ўз вақтида тайёргарликларини ташкиллаштириш бўйича жавобгарлик қуйидагиларга юкланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакомпания (авиакорхона)ларда — раҳбарнинг парвоз ишларини ташкил этиш бўйича ўринбосарига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар бўлинмаларида — учувчилар отряди командирининг ўринбосарига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларда ўқитишнинг сифати, ШЭҲМда тест синовларини ташкил этиш ва ўтказиш учун жавобгарлик ЎМ (ЎММ) ёки тест синовлари ўтказувчи учувчилар бўлинмасининг раҳбарига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. ФА ташкилотларининг сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларига эга бўлмаган авиакомпания (авиакорхона)лари шартнома асосида бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардаги тегишли сертификатга эга бўлган ЎМ (ЎММ)ларида учувчи мутахассислар ва бортоператорларни мазкур Қоидаларнинг 81-бандида кўрсатилган тайёргарликдан ўтишларини таъминлашлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Мутахассислик, чет тили, халқаро парвоз қоидалари, хавфли юкларни ташиш қоидалари бўйича МОКдан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳномалар, авария-қутқарув тайёргарлиги бўйича гувоҳнома нусхаси, парвоз гувоҳномасини узайтириш бўйича тақдимнома уларнинг амал қилиш муддати тугагунига қадар учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз ҳужжатлари йиғмажилдида сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Услубий тайёргарлик курсларини тугатганлик тўғрисидаги гувоҳномалар, малака даражасини ошириш (тасдиқлаш) бўйича тақдимномалар учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз ҳужжатлари йиғмажилдида унинг парвоз фаолияти тугагунига қадар сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Малака даражасини бериш, ошириш ва тасдиқлаш Авиация қоидалари «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» (ЎзР АҚ-61) (2004 йил 7 май, рўйхат рақами 1349)га мувофиқ амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш қуйидаги йўллар билан эришилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакомпания (авиакорхона)лар, ташкилотларнинг учувчилар бўлинмаларида эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва тасдиқланган ўқув режаси бўйича касбий ва техник ўқитиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҳар қандай билим текширувларида ШЭҲМда тест назорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) СМТ (FFS)да машқлар ва текширувлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) аэродром ва рейс парвозларида ҲКдаги машқлари ва текширувлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш учун Авиация қоидалари «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» (ЎзР АҚ-61) (рўйхат рақами 1349, 2004 йил 7 май)да белгиланган тартибларни бажариш.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. ШЭҲМда тест синовларини ўтказиш натижалари текширилувчининг билимини дастлабки текшируви ҳисобланади ва имтиҳон олувчилар томонидан махсус фанлар бўйича баҳоларни қўйишда имтиҳонларда малака тоифасини бериш (ошириш, тасдиқлаш)да, парвозларга рухсат беришда, гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтиришда, шунингдек ЎМ (ЎММ)ларида ўқитишда инобатга олинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. ШЭҲМда тест синовларини ўтказиш компьютер техникаси билан жиҳозланган ва бундай текширувлар учун «Дававианазорат» инспекцияси томонидан сертификатланган учувчилар бўлинмаларида, шунингдек зарурият бўлганда авиакомпаниялар учувчилар бўлинмаларининг сўровномалари бўйича ЎМ (ЎММ)да амалга оширилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. ШЭҲМда тест синовларини ўтказиш тартиби, унинг натижаларини расмийлаштириш ва улардан фойдаланиш авиакомпания (авиакорхона), ташкилот, ЎМ (ЎММ)нинг раҳбарлари томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Инструкторлик ва командир-учувчилар лавозимларига номзодлар танлаш ва тайёрлашни ташкил этиш авиакомпания (авиакорхона)ларда ўрнатилган талабларга мувофиқ олиб борилади. Командир-учувчи, учувчи-инструкторлик лавозимларига илк бор тайинланаётган авиация ходимлари «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган дастур бўйича ЎМ (ЎММ)да услубий тайёргарлик курсларини ўташи лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Авиация ходимлари инструкторлар ишига (шу жумладан штатдан ташқари) киритилишидан олдин услубий тайёргарлик курсларида аниқ турдаги ҲКга қўлланиладиган ФА УТТДга мувофиқ тайёргарликдан ўтишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Экипаж аъзолари ва бортоператорларни авария ишлари ва хавфли юкларни ташиш қоидалари бўйича тайёрлаш авария шароити ёки ғайриоддий ҳолат юзага келганда, парвозлар хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ бўлган ўз мажбуриятлари ва вазифаларини бажаришда касбий билим ва амалий тажрибаларини олиш, лозим даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Ҳаво кемаларининг учиш экипажи аъзолари ва бортоператорларнинг авария-қутқарув тайёргарлиги бир йилда бир марта даврийлиги билан, сувда ўтказилиши лозим бўлган жараёнлар (бундан кейинги матнда — сув тадбирлари деб юритилади) бўйича эса «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган дастурлар бўйича икки йилда бир марта ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу тайёргарликдан ўтган учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларга белгиланган намунадаги, амал қилиш муддати кўрсатилган гувоҳномага илова берилади (ушбу тайёргарлик тугаган санадан бир йил, сув тадбирлари бўйича эса икки йил). Мазкур тайёргарликдан белгиланган муддатларда ўтмаган ҲК учиш экипажи аъзолари ва бортоператорлар парвозларни бажаришга қўйилмайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. ҲК экипаж аъзолари маҳаллий парвозларни бажаришда сув тадбирлари бўйича тайёргарликдан ўтмайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Хавфли юкларни ташиш қоидалари бўйича учиш экипажи аъзолари ва бортоператорларнинг тайёргарлиги «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган дастурлар бўйича икки йилда бир марта даврийлиги билан ўтказилади. Кўрсатилган тайёргарликдан ўтган мутахассисга белгиланган намунадаги гувоҳнома берилади. Олинган гувоҳнома асосида, авиакорхона бўлинма раҳбарининг имзоси ва гербли муҳри билан тасдиқланган, амал қилиш муддати (тайёргарликнинг тугаш санасидан бошлаб икки йил) кўрсатилган гувоҳнома-илова расмийлаштирилади. Мазкур тайёргарликдан белгиланган муддатларда ўтмаган ҲК учиш экипажи аъзолари хавфли юкларни ташишга қўйилмайдилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 §. Учувчилар бўлинмаларида тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. ФА бўлинмаларида учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни тайёрлаш қуйидаги мақсадларни назарда тутади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ишлаб чиқариш шароитларида (ихтисослиги бўйича) мустақил ишлаш учун тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) касбий тайёргарлигини такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни парвозларга (ишга) тайёрлаш, одатда, инструкторлик ишига рухсат этилган битта шахс томонидан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни мустақил ишга тайёрлаш қуйидагиларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ўқув юртини битирганидан сўнг тайёрлаш ёки бошқа турдаги ҲКга қайта ўқитиш (сафга киритиш);
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) янги турдаги авиация ишларини бажаришга тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) тегишли метео шароитлар ва сутка вақтларидаги парвозларга, шунингдек ҲКда янги ўрнатилган ускуналардан фойдаланиш бўйича тайёрлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юқорида санаб ўтилган тайёргарлик турлари эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган учувчилар таркибини тайёрлаш дастурлари (УТТД) бўйича ўтказилади. Дастурларнинг ўтилиши машқ бажариш топшириғида ҳисобга олинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. ҲК командирларини сафга киритиш штатдаги учувчи-инструктор ёки командир-учувчилар таркибининг аъзоси томонидан амалга оширилади. Сафга киритиш бўйича парвозлар, одатда, битта бириктирилган экипаж таркибида бажарилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Учиш ва қўниш ҳуқуқи олингунига қадар иккинчи учувчиларни сафга киритиш штатдаги инструктор ёки командир-учувчилар таркиби аъзоси, шунингдек иккинчи учувчиларни сафга киритишга рухсат этилган ҲКнинг командири томонидан ФА УТТДга мувофиқ амалга оширилади. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҳаво кемаларида иккинчи учувчиларни сафга киритишни CAPTAIN-SUPERVISOR амалга оширади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар, бортрадистлар ва бортоператорларни сафга киритиш, штатдаги (штатдан ташқари) инструктор ёки ихтисослиги бўйича командир-учувчилар таркиби аъзоси томонидан УТТДга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Экипаж кабинасида ажратилган иш жойига эга бўлган ҲКнинг бортмуҳандислари (бортмеханиклари)ни сафга киритиш, штатдаги бортмуҳандис-инструктор ёки ушбу ихтисосликдаги командир-учувчилар таркиби аъзоси томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Барча турдаги тайёргарликларда мустақил ишлашга мутахассисларни тайёрлашни ташкил этиш учун жавобгарлик қуйидагиларга юкланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакомпания (авиакорхона)ларда — учиш ишини ташкил этиш бўйича раҳбар ўринбосарларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар бўлинмаларида — учувчилар бўлинмалари командирларига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Касбий тайёргарликни такомиллаштириш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) назарий тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) авиация техникасида амалий машғулотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) тренажёрлар бўйича тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвоз тайёргарлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Назарий тайёргарлик мустақил тайёргарлик ёки зарурат бўлганда синф-гуруҳ машғулотлари шаклида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Мустақил тайёргарлик мутахассислар назарий тайёргарлигининг асосий шакли ҳисобланади. ҲК экипажи аъзоларининг билими ва касбий тайёргарлик даражасини текшириш учун авиакомпания (авиакорхона)нинг ММК (МК)да суҳбатлар, ШЭҲМда билимларнинг тест назорати ва «Дававианазорат» инспекциясининг ОМКда имтиҳон текширувлари ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), авиация техникасидан парвозда фойдаланиш қўлланмаси қоидаларининг бузилганлиги, шунингдек учувчилар таркиби ва бортоператорлар билимларининг етарли эмаслиги аниқланган ҳолларда, уларга ёзма жавоб берилиши лозим бўлган аниқ саволлар шаклида индивидуал топшириқлар берилиши, ШЭҲМда билимларнинг тест назоратида текшириш ва топшириқни берган командир-учувчилар таркиби билан суҳбатдан ўтишлари лозим. Индивидуал топшириқни ўз вақтида бажармаган ёки қониқарсиз баҳо олган учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар парвозларни бажаришга қўйилмайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Синф-гуруҳ машғулотларини ўтказиш учун ўқитувчилар командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркибидан танланади ва учувчилар бўлинмаси командирининг буйруғи билан бутун ўқув йилига тасдиқланади. Зарурият бўлганда машғулотларни ўтказиш учун ЎМ (ЎММ), АТБ, АМС(Ф), авиация хавфсизлик хизмати, авария-қутқарув хизматларининг ўқитувчилари ушбу бўлинмалар раҳбарлари билан келишилган ҳолда жалб этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Авиация-техника мавзуси бўйича машғулотларни катта бортмуҳандислар (бортмеханиклар), бортмуҳандис (бортмеханик), учувчилар бўлинмаларининг муҳандислари (механиклари), АТБ муҳандислари ўтказадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Мутахассис-ўқитувчилар машғулотлар бошланишидан олдин конспектларни келишиш учун катта мутахассисга (мутахассислиги бўйича) ва тасдиқлаш учун УО командирига тақдим этишлари лозим. Машғулотлар ўтказилганидан сўнг конспектлар нусхалари учувчилар бўлинмасининг учувчилик-услубият хонаси (синфи)да қолдирилиши ва машғулотларда иштирок этмаган учувчилар таркиби аъзолари ва бортоператорларнинг мустақил тайёргарлигида фойдаланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг назарий таълимини ташкил этиш, услубий таъминоти ва сифати учун жавобгарлик учувчилар бўлинмаси командирининг УИТЭ бўйича ўринбосарига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Синф-гуруҳ машғулотларининг, шунингдек индивидуал топшириқларни бериш ва бажариш ҳисоби касбий тайёргарлик ҳисоби бўйича журналда олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Синф-гуруҳ машғулотларида иштирок этмаган учувчилар таркиби ва бортоператорлар учун машғулотлар мавзуси уларнинг мустақил тайёргарлигига (индивидуал топшириқлар берилади) киритилади ва уларнинг билимлари кейинчалик катта мутахассислар томонидан текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Авиация техникасида амалий машғулотлар касбий таълим режалари бўйича ўтказилади. Машғулотлардан ўтиш ҳисоби касбий таълим ҳисоб журналида олиб борилади. Авиация техникасида амалий машғулотларни ташкил этиш ва таъминлаш учун жавобгарлик учиш хизмати (бўлинмаси) раҳбарига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 §. Фуқаро авиацияси бўлинмаларида тренажёрлар бўйича тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Учувчилар таркибининг тренажёрлар бўйича тайёргарлиги экипаж ҳаракатларининг турли шароитлар ва парвознинг алоҳида ҳолатларида амалий тажрибаларини олиши, лозим даражада ушлаб туриши ва такомиллаштириш мақсадида ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКда парвозларни бажараётган учувчилар таркиби учун тренажёр (FFS)да учувчи гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш, минимумнинг берилиши ва берилган минимумнинг тасдиқланиши, УТТДга мувофиқ минимумни CАТ II-III гача камайтирилиши, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 136-бандига мувофиқ минимум бўйича қўнишга киришиш ва қўнишларни бажариш бўйича машқлар ва турли кўринишдаги парвозларга тайёргарлик учун SIM CHECK текширувлари ўтказилади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКларида парвоз қилувчи учувчилар таркиби учун тренажёр (СМТ)да учувчи гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш учун текшириш ўтказилади. МК (ОМК) раисининг қарори бўйича эса малака бериш, ошириш ва тасдиқлашда ҳамда ходимлар айби билан юз берган авиаҳодисалардан кейин парвозга рухсат беришда, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 136-бандига мувофиқ қўнишга киришиш ва қўнишларни бажариш бўйича минимум машқларни бажариш ҳамда турли кўринишдаги парвозларга ва авария ҳолатларга тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг учувчилар таркибига берилган минимумни тасдиқлаш УТТДга мувофиқ, «Дававианазорат» инспекцияси томонидан рухсат этилган СМТларда ўтказилиши мумкин. Комиссиянинг «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган далолатномаси асосида Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида СМТлардан фойдаланишга рухсат берилади. Бу СМТларда учувчилар таркибига берилган минимумни тасдиқлаш, машқ қилдириш ва текшириш ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. СМТ (FFS)да машқлар ва текширувларни ташкил этиш ва ўтказиш тартиби «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси ФА учувчилар таркибини ҲК тренажёрларида машқ қилдириш ва текширишни ташкил қилиш бўйича ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган талаблар асосида амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик қуйидаги турдаги тренажёрларда амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) функционал тизимларининг махсуслаштирилган тренажёрларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) экипаж аъзоларининг махсуслаштирилган тренажёрларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) кабинада ўтказиладиган тадбирлар тренажёрларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) самолётнинг мажмуавий тренажёрларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) парвознинг тўлиқ тақлиди билан ҳаракатланувчан платформадаги мажмуавий учувчилик тренажёрларида (FFS);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) парвознинг тўлиқ тақлиди билан ҳаракатланмайдиган платформадаги мажмуавий учувчилик тренажёрларида (FFS);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) авария тарк этиш тренажёрларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) навигация тренажёрларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Дававианазорат» инспекцияси тасдиқлаган ФА ЎУТК ва УТТД дастурлари бўйича амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Эгаллаб турган лавозимидан ва учиш иши тажрибасидан қатъи назар, учувчилар таркибининг барча аъзолари гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш учун ҳар йилги текширувдан ўтиши ва ҳар чоракда уч соатдан кам бўлмаган ҳажмда мажмуавий тренажёрларда СМТ (FFS) мунтазам машқларни бажариши зарур. Машқ қилишдаги узилишлар 3 ойдан ошмаслиги лозим (айрим ҳолларда экипаж базавий аэродромдан ташқарида бўлган ҳолларда узилиш муддати бир ойдан ошиши мумкин). Мажмуавий тренажёрда ҳар чоракдаги машқ қилиш ҳисобига, агар у ҳар чорак машқ қилиш элементларига эга бўлган бўлса, тренажёрлар бўйича тайёргарликнинг ҳар қандай турини ҳисобга олинишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲК экипажларининг тренажёрлар бўйича тайёргарликлари тегишли турдаги ҲКларнинг УТТДда кўзда тутилган муддатлар ва ҳажмларда ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Шарқда ишлаб чиқарилган ҲК экипажларининг навигация тренажёрларидаги машқлари қуйидагича амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) «Двина-2» тренажёрида — Ту-154 ҲКнинг учувчилари ва штурманлари билан уч ойда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) «СШТ-70» тренажёрида — Ан-24, Як-40 ҲК учувчилари ва штурманлари ва 4-тоифадаги ҲК штурманлари билан уч ойда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда, Ан-26 ҲК учувчилари ва штурманлари билан уч ойда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда, экипаж базавий аэродромдан ташқарида бўлган ҳолларда бир ой муддатга узайтирилади. Ан-12 ҲКда — олти ойда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Авиакомпания раҳбариятининг қарори бўйича ҲКнинг бошқа турларидаги ҳаво кемаларининг учувчи ва штурманлари «Дававианазорат» инспекцияси томонидан белгиланган тартибга мувофиқ компьютер-навигация тренажёри КНТ «FLITEPRO»да машқларни ўтишларига йўл қўйилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик учувчилар бўлинмалари командирлари томонидан ҳар ойга режалаштирилади. Парвозларнинг суткалик режасида тренажёрга юборилаётган экипажлар кўрсатилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Тренажёрда режали машқлар ва текширувлардан ташқари, учувчилар бўлинмалари командирлари, авиакомпания (авиакорхона)лар раҳбарлари ва «Дававианазорат» инспекциясининг кўрсатмалари бўйича режадан ташқари текширувлар тайинланиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Экипаж аъзоларига учиш кунида, шунингдек захирада бўлган вақтларида тренажёрда машқ қилиш ёки текширишни режалаштириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик қуйидаги босқичларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвоз олди тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) тренажёрда машқ қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) парвоздан кейинги муҳокама.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Тренажёрлар бўйича тайёргарликнинг ҳар қандай турини тренажёрнинг инструкторлик штатидаги таркиби ўтказади. Учувчилар таркибининг тренажёрда машқ қилиши ва текширилиши ушбу турдаги ҲКда парвоз қилиш ва ушбу турдаги тренажёрда учувчилар таркибини машқ қилдиришга рухсат этилган командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби томонидан бажарилишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида тегишли турдаги ҲКнинг мажмуавий тренажёри мавжуд бўлмаганда, шунингдек унинг носозлиги сабабли узоқ туриб қолиши ҳолатида, тренажёрлар бўйича тайёргарлик шартнома асосида бошқа давлатларнинг авиакомпания (авиакорхона)ларида ўтказилиши мумкин ёки «Дававианазорат» инспекциясининг рухсати билан ва у томонидан тасдиқланган дастур бўйича ҲК кабинасида тренаж билан алмаштирилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Икки турдаги ҲКда парвозларни бажарувчи командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби шахслари, тегишли турдаги тренажёрларда ҳар чоракдаги машқларни кетма-кет алмаштирган ҳолда ҳар бир турда 6 ой давомида бир мартадан кам бўлмаган ҳисобда ўтайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Парвозларга ягона рухсатномага эга бўлган Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҳаво кемаларининг учувчилари учун тренажёрда машқ қилиш бир турли ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Бир неча турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчи командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби аъзолари тренажёрларда қуйидаги тартибда машқларни ўтайдилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) I ва III чоракларда — ҲКнинг олий тури бўйича СМТда, II ва IV чоракларда эса — ҲКнинг бошқа турлари бўйича СМТда (агар парвозлар турли тоифадаги ҳаво кемаларида бажарилса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) чоракда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда — ҳар қандай СМТда ва бир йилда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда ҳар бир СМТда (агар парвозлар бир тоифадаги ҳаво кемаларида бажарилса).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Белгиланган муддатларда тренажёрда машқларни ўтамаган ёки қониқарсиз баҳо олган, шунингдек ҳар чоракдаги машқ қилиш дастурини тўлиқ ҳажмда бажармаган шахслар СМТ (FFS)да тегишли машқ қилишни ўтамагунига қадар парвозларни бажаришга қўйилмайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Тренажёрларда машқ қилиш сифати учун жавобгарлик тренажёрнинг таркиби ёки машқни ўтказган командир-учувчилар ва инструкторлик таркибининг аъзоларига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7 §. ФА бўлинмаларида парвоз тайёргарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. ФА бўлинмаларида парвоз тайёргарлиги парвознинг турли шароитларида ҲКни бошқариш ва унинг тизимларини эксплуатация қилиш тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида бажарилади. Парвознинг турли шароитларида ҲКни бошқариш ҳамда унинг тизимларини эксплуатация қилиш тажрибаларини лозим бўлган даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш қуйидагилар билан таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилар таркибининг мажмуавий тренажёрларда мунтазам равишда машқ қилишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҲК командири томонидан ўтган 3 ой давомида учтадан кам бўлмаган автоматик равишдаги қўнишлар «AUTOLAND» (бундай тизим билан жиҳозланган самолётларда), ёки мураккаб метео шароитларда ҲКда учтадан кам бўлмаган қўнишлар билан қўнишга киришиш, ёки КТҚТ пардачаси, шунингдек ҚҚБ + 30 метрга тенг бўлган баландликкача текширувчи (инструктор) билан пардача орқасида шаффоф бўлмаган штатли пардача орқасида (юк ҲКларида ва ҲК бортида йўловчилар мавжуд бўлмаганда) бажариш. Кузги-қишки (сентябрь — февраль) мавсум даврида қўнишга киришишларнинг етишмаётган сони, баҳорги-ёзги (март — август) мавсум даврида эса ММШда учта қўнишга киришишнинг ҳаммасини ҲК командирининг минимуми бўйича СМТ (FFS)да машқ қилишда бажаришга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲКни бошқаришда машқ қилиш ва тажрибаларни такомиллаштириш мақсадида ишлаб чиқариш шароитларида, бортда йўловчилар билан ҲКнинг шаффоф бўлмаган штатли пардача орқасида учиш узоқда жойлашган радио маркер РУУРнинг белгиланган чегарасини ўтиш баландлигигача, лекин 200 метрдан паст бўлмаган баландликда қўнишга киришишни бажариш рухсат этилади. Эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган услубият бўйича шаффоф бўлмаган штатли пардачадан фойдаланиш фақатгина ҲКда экипаж иш жойининг бирини эгалловчи текширувчи (инструктор) билан амалга оширилади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҲК командири томонидан ўтган 12 ой ичида ҲКга берилган минимумга мувофиқ метео шароитларда ҲКда учта қўнишга киришишдан кам бўлмаган ёки КТҚТ пардачаси орқасида қўнишлар билан бажарилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ҲК командири томонидан ўтган 12 ой ичида аэродром шароитларида учтадан кам бўлмаган қўнишга киришиш ва битта қўниш ҳамда ҲКК минимумига мувофиқ реал метеошароитларда, булутлар баландлиги кўриниш масофаси ёхуд ЎШКТдан фойдаланган ҳолда (4-тоифали самолётларда ва барча тоифадаги вертолётларда), йўналиш бўйича ҲКда (умумий давомийлиги бир соатдан кам бўлмаган) иккитадан кам бўлмаган парвозни бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ўтган 3 ой давомида ишлаб чиқариш ёки аэродром шароитларида қуйидагиларни бажариш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲКК учун — камида 6 та учиш ва 6 та қўниш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккинчи учувчилар учун (ҲКК назорати остида учиш ва қўнишни бажаришга рухсат этилган) — камида 3 та учиш ва 3 та қўниш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. ММШда қўнишга киришишлар бўйича ва берилган минимумни тасдиқлашга 136-бандда санаб ўтилган талаблар ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг иккинчи учувчиларига F/O қўлланилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. ММШда учишлар, парвозлар, қўнишга киришишлар ва қўнишларнинг ҳисоб-китоби машқ қилиш топшириғи варақасида олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Ишлаб чиқариш ёки аэродром шароитларида бажарилган учишлар ва қўнишларнинг ҳисоб-китоби учувчилар таркибининг иши ва дам олиши бўйича ҳар ойги режа-жадвалларида ва машқ қилишнинг топшириқ варақаларида олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Кўриниш бўйича 500 метрдан паст бўлган учиш метеоминимумига эга бўлган ҲК (ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКдаги иккинчи учувчи (F/O) унинг тасдиғи учун ўтган 12 ой ичида КТҚТдан фойдаланган ҳолда, кўриниш бўйича 500 метрдан паст бўлган шароитда камида битта учишни бажариши ёки учиш-қўниш йўлагида — 200 метр кўринишига тақлид қилинган СМТ (FFS)да рухсат этилган минимумни тасдиқлаши учун камида иккита учишни бажариши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Командир-учувчилар ва инструкторлик таркибига ўнг томондаги учувчи ўриндиғидан парвозларни бажаришда мураккаб метеорологик шароитларда, шу жумладан минимум бўйича бажарилган қўнишларга киришишлари ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Бир нечта турдаги ҲКларида парвоз қилишга рухсат этилган командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби шахсларига қуйидагиларни бажариш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ушбу Қоидаларнинг 136-бандида белгиланган мураккаб метео шароитлар ёки КТҚТдан фойдаланган ҳолда, ҳар бир турдаги ҲКда навбатма-навбат учта қўнишга киришишни ҳар уч ойда бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҳар бир турдаги ҲКда берилган метеоминимум бўйича парвозлар ҳуқуқини тасдиқлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКда парвозларни бажараётган учувчилар таркиби учун ушбу Қоидаларнинг 136-бандида кўрсатилган тренажёрда (FFS) бажарилган ММШда учишлар, қўнишга киришишлар ва қўнишлар ҳисобга олинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Учувчилар таркиби об-ҳавонинг энг сўнгги метеоминимумларида парвозларга машқ қилдириш учун командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган дастур бўйича тайёргарликдан ўтадилар ва машқ минимумлари бўйича парвозларга рухсат этиладилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Ушбу Қоидаларнинг 136-бандида кўрсатилган ММШда қўнишга киришишлар ва қўнишларни бажармаган ҲКнинг командирлари, ММШда ёки КТҚТ пардачаси орқасида, ёки ҚҚБ + 30 метрга тенг бўлган баландликкача шаффоф бўлмаган штатли пардача орқасида (юк ҲКда ва йўловчилар мавжуд бўлмаганда йўловчи самолётларида), ёки метео шароитларда мажмуавий тренажёрда текширувчи (инструктор) билан ҲК командирининг берилган минимумигача мувофиқ етишмаётган қўнишга киришишлар сонини олгунига қадар, парвозларни мустақил бажаришга қўйилмайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Ушбу Қоидаларнинг 136-бандида кўрсатилган метео шароитларда берилган минимумга мувофиқ қўнишга киришишлар ва қўнишларни бажармаган ҲКнинг командирлари, олдин берилган минимумни «Дававианазорат» инспекцияси томонидан киритилган СМТда, катта учувчи командир (бошлиғи) назорати остида ва жавобгарлигида тасдиқлашлари мумкин. Берилган минимум бўйича парвозларга ҳуқуқни тасдиқламаган ҲКК, бир поғонага кўтарилган метеоминимум бўйича, лекин биринчи марта рухсат этилган метеоминимумидан баланд бўлмаган, агар УТТДда бошқа тартиб кўзда тутилмаган бўлса, парвозга рухсат этиладилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Ушбу Қоидаларнинг 136-бандида белгиланган ҲКда учиш ва қўнишнинг минимал сони бажарилмаганда ҲКК мустақил парвозларни бажаришга ва иккинчи учувчи экипаж таркибида парвозларни бажаришга қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҲККнинг мустақил парвозларга, иккинчи учувчини — экипаж таркибида учиш ва қўниш ҳуқуқи билан парвозларга рухсат этилиши, зарур бўлганда қўшимча парвоз тайёргарлиги ҳажмини белгиловчи бевосита (ёки юқори турувчи) учувчи командир (бошлиқ) томонидан бажарилган навбатдан ташқари учиш текшируви натижалари бўйича хулоса асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Барча мутахассисликдаги командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби аъзосининг учиш малакасини лозим бўлган даражада ушлаб туриш учун ҲК туридан қатъи назар, камида иккита парвозни мустақил равишда (аэродром ёки рейс шароитларида), шу жумладан чап томондаги ўриндиқдан камида битта ва ўнг томондаги ўриндиқдан (учувчилар учун) камида битта парвозни ҳар ойда бажариши лозим. Мустақил парвозлар қуйидаги ҳолларда бажарилган ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) текширувчилар сифатида парвоз топшириғига белгиланган тартибда киритилган командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби аъзоларига (учувчиларга), улар учишдан қўнишгача парвозни мустақил равишда бажарганларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби аъзолари (учувчиларга) топшириққа қўшилганда ва парвозни ҲКК сифатида бажарганларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) бошқа мутахассислар (текширувчилар) учишдан қўнишгача текширилаётган экипаж аъзосининг жойини эгаллаганларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозлар бажарилганида — олий турдаги ҲКда (ёки тоифаси бўйича унга тенг бўлган) бир ойда камида иккита мустақил парвозлар ва ўтган уч ой ичида бошқа турдаги ҳар бир ҲКда камида битта мустақил парвоз бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мустақил парвозларнинг белгиланган нормалари бажарилмаганда, барча мутахассисликдаги командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби ушбу Қоидаларнинг 247-бандида белгиланган ҳажмда тайёргарликни ўтиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Мустақил равишда бажарилган парвозлар (учувчи ўриндиғи кўрсатилган ҳолда) ва парвозлар миқдори ҳақидаги ёзувни командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби рейс ҳақидаги ҳисоботнинг юқори чап бурчагида қайд этадилар ва шахсий имзоси билан тасдиқлайдилар. Мустақил парвозлар ва парвозлар сони машқ қилиш топшириғида ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Учиш малакасини лозим бўлган даражада ушлаб туриш учун инструкторлар ишига рухсати бўлган ҲККлари, учувчиларнинг ўнг томондаги ўриндиғидан камида битта парвозни (аэродром ва рейс шароитларида) ҳар ойда мустақил равишда бажаришлари лозим. Парвозларнинг бажарилиши (учувчи ўриндиғи кўрсатилган ҳолда) машқ қилиш топшириғида ҳисобга олинади. Ушбу талаб 60 кун давомида бажарилмаганда, ҲКК учувчининг ўнг томондаги ўриндиғидан парвозларни бажариш ҳуқуқини йўқотади. Ушбу рухсатномани тиклаш учун ишлаб чиқариш шароитларида текширув парвози (1 та учиш ва 1 та қўниш) бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Экипаж аъзоларининг парвоз тайёргарлиги назорати ва жавобгарлиги учувчилар бўлинмаси (учувчилар отряди) командирининг учиш ишлари бўйича ўринбосарига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8 §. Мавсумий тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Учувчилар таркибининг мавсумий тайёргарлиги қуйидаги тайёргарликларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) 1-тоифадаги самолётларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) 2—4-тоифадаги самолётларда ва барча тоифадаги вертолётларда.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Мавсумий тайёргарлик ФА авиакомпания (авиакорхона)лари, ташкилотлари бўйича буйруқ билан белгиланган муддатларда куз-қиш ва баҳор-ёз даврларда учувчилар бўлинмаларини парвозларга тайёрлаш бўйича ташкилий-методик кўрсатмаларда кўзда тутилган тартибда ва ҳажмларда ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Ташкилий-методик кўрсатмалар ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ эксплуатант томонидан ишлаб чиқилади ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбари томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Куз-қиш ва баҳор-ёз даврларида парвозларга назарий тайёргарлик ҳар ойги касбий таълим билан қўшилади ва тасдиқланган мавзу бўйича ўтказилади. Тайёргарликнинг асосий тури бўлиб, мустақил тайёргарлик бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Ташкилий-услубий кўрсатмасида мавжуд бўлган, куз-қиш ва баҳор-ёз даврларда парвозларнинг назарий тайёргарлиги мавзуси учувчилар отрядларининг касбий таълим режасига махсус бўлим сифатида қўшилади. Индивидуал топшириқлар мустақил тайёргарлик учун саволлар рўйхатидан тузилади ва зарурият бўлганда ташкилий услубий кўрсатмасида назарда тутилган тартибда учувчилар таркибига берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. 1-тоифадаги ҲК учувчилар таркиби билан куз-қиш ва баҳор-ёз даврларига мавсумий тайёргарлик учиш-техник анжумани ҳажмларида ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. 2—4-тоифадаги самолётларда ва вертолётларда мавсумий тайёргарлик қуйидаги босқичларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвоз тайёргарлиги (4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш-техник анжумани;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) мавсумий даврда парвозларни бажаришга рухсат этишдан олдин билимларнинг назорати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Куз-қиш ва баҳор-ёз даврларида парвозларга рухсат этиш учун тренажёрларда махсус машқ қилиш талаб этилмайди. Барча турдаги ҲКлари учувчилар таркибининг ҳар чоракда машқ қилиши йилнинг аниқ мавсумида парвозларни бажариш ва ҲК парвоз эксплуатациясининг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда мавсумий даврда СМТда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Назарий тайёргарликдан сўнг келгусида парвозларни бажаришга рухсат этишдан олдин 2—4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётлар учувчилар таркибининг билимлари назорати ўтказилади. Билимлар ШЭҲМда ёки имтиҳон билетлари бўйича касбий таълим ҳисоби журналида натижалар расмийлаштирилган ҳолда текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Экипажлар назарий тайёргарлигининг якуний босқичи бўлиб, энг муҳим масалалар бўйича маърузалар қилинадиган, ўтган даврларда УИТЭ таҳлили ва ПХ ҳолатлари эшитиладиган, келгусидаги ишлар бўйича тавсиялар бериладиган учиш-техник анжумани ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. 1—4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётларнинг учувчилар таркиби иштирокидаги учиш-техник анжуманлар бир йилда икки марта (куз-қиш даври ва баҳор-ёз даврларига тайёргарлик охирида) ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Парвоз тайёргарлиги 4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётларни эксплуатация қилувчи бўлинмаларда амалга оширилади ва ФА УТТДда назарда тутилган ҳажмда ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. «Дававианазорат» инспекциясининг командир-учувчилар таркиби мавсумий тайёргарликни эксплуатантнинг учувчилар бўлинмаларининг бирида ўтайди.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчи командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби мавсумий тайёргарликдан тўлиқ ҳажмда учувчилар бўлинмаларида олий турдаги (тоифа бўйича тенг бўлган) ҲКда ўтайдилар ва бошқа турдаги ҲКлари бўйича учиш-техник анжуманида қўшимча равишда иштирок этадилар, 4-тоифадаги самолётлар ва вертолётларда парвозларни бажарувчилар эса — ушбу турдаги ҲКларида парвоз тайёргарлигидан ҳам ўтадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Инструкторлик таркибининг тренажёрдаги мавсумий тайёргарлиги, уларнинг ҲК турлари бўйича учиш-техник анжуманидаги иштироки билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Учувчилар таркибини мавсумий даврда 1-тоифадаги самолётларда парвозларга рухсат этиш учун мавсумий тайёргарлик устунидаги парвозга тайёрлиги тўғрисидаги ёзув асос бўлиб ҳисобланади. Учувчилар таркибини мавсумий даврда 2—4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётларда парвозларга рухсат этиш тўғрисидаги тегишли ёзув парвоз дафтарчаларида учувчилар бўлинмаси командири авиакомпания (авиакорхона), учувчилар мажмуаси, ЎМ (ЎММ) раҳбари)нинг буйруғи асосида расмийлаштирилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Мавсумий даврда учувчилар таркибини парвозларга тайёрлаш сифати учун жавобгарлик экипаж аъзоларининг тайёргарлиги ва тайёр бўлганликларининг назоратини амалга оширувчи командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби аъзоларига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатининг узайтирилиши «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» (ЎзР АҚ-61) (рўйхат рақами 1349, 2004 йил 7 май) Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш ҳақидаги ёзув тиббий хулоса, билимлар текшируви, парвоз ва тренажёрлар бўйича текширувлар натижалари асосида амалга оширилади. Билимлар «Дававианазорат» инспекциясининг ОМК, авиакомпания (авиакорхона)лар ва учувчилар отрядларининг ММК (МК)ларида, ЎМ (ЎММ)да МОКларда текширилади. Баҳолар 6 ой давомида ҳақиқий ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг (бортоператорлар учун фақат парвоз текширувлари) парвоз ва машқий текширувлари уларнинг ушбу турдаги ҲКда парвоз қилиш учун берилган рухсатномага эга бўлган бевосита ёки юқори турувчи командирлари (бошлиқлари, катта мутахассислар, ихтисослиги бўйича штатдаги инструкторлар), уларда бундай рухсатнома бўлмаганида эса бошқа учиш бўлинмаларининг (авиакомпаниялар ичида) юқори турувчи командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби — авиакомпания (авиакорхона)нинг ПХИ бошлиғи рухсати бўйича, ёки бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардан — «Дававианазорат» инспекциясининг рухсати бўйича қуйидаги муддатларда ўтказадилар:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчиларни учиш техникаси (малака тоифасидан қатъи назар) — бир турдаги ҲКда парвозларни бажарувчилар учун олти ойда камида бир марта, бир неча турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчилар учун эса — олий турдаги ҲКда олти ойда камида бир марта ва ҳар бир бошқа турдаги ҲКда бир йилда камида бир марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҲКларида парвоз қилишга ягона рухсатномага эга бўлган учувчиларнинг ҳар бир турдаги ҲКда LINE-CHECK ҳажмидаги учувчилик техникаси ва амалий иш текшируви — камида олти ойда бир марта, бунда ҲК турлари навбатма-навбат алмаштирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчиларнинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси (малака тоифасидан қатъи назар) — бир турдаги ҲКда парвозларни бажарувчилар учун — бир йилда камида бир марта, бир неча турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчилар учун эса — олий турдаги ҲКда (тоифаси бўйича тенг бўлган ҲКнинг биттаси) бир йилда камида бир марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар, бортрадистларнинг амалий иш — 1-2-тоифадаги авиамутахассислари учун бир йилда камида бир марта ва 3-тоифадаги авиамутахассислар учун олти ойда камида бир марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) бортоператорларнинг амалий ишлари — бир йилда камида бир марта (малака тоифасидан қатъи назар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) учувчилар таркибининг барча мутахассислари ва бортоператорлари ушбу турдаги ҲКда парвозларга (ҲКК ёки экипаж аъзоси сифатида) рухсат этилгандан сўнг биринчи меҳнат йили давомида — малака тоифасидан қатъи назар, уч ойда камида бир марта (ихтисослиги бўйича);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) учувчилар таркибининг барча мутахассисларини тренажёрлар бўйича текширув ҳар бир турдаги ҲКда бир йилда камида бир марта ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Командир-учувчилар таркиби учун парвоз ва тренажёрлар бўйича текширувларни «Дававианазорат» инспекциясининг ОМК томонидан тайинланган шахслар бажаради.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парвоз текширувлари рейс (ишлаб чиқариш) ёки аэродром шароитларида ФА УТТДда кўзда тутилган ҳажмларда, тренажёрлар бўйича текширувлар эса тегишли турдаги ҲКда СМТ (FFS)да УТТДда кўзда тутилган ҳажмларда бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Парвоз текширувининг натижаси, гувоҳномани унинг бутун амал қилиш муддати давомида узайтириш учун тренажёрлар бўйича текширувлар, битта турдаги ҲКда парвозларни бажарувчилар учун 6 ой давомида, бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчилар учун эса олий (тоифаси бўйича тенг бўлган биттасида) турдаги ҲКда 6 ой давомида ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Тегишли турдаги ҲКда парвоз ва (ёки) тренажёрлар бўйича текширувнинг амал қилиш муддати тугаганидан сўнг, мутахассис ушбу турдаги ҲКда парвозларни мустақил бажариш ҳуқуқини йўқотади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозларга рухсат этилган авиация ходимларининг халқаро ҳаво йўналишлари бўйича рейс шароитларида учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш ва амалий ишининг текшируви ҲК турларининг бирида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Бошқа турдаги ҲКга қайта ўқитилган 1-2-тоифадаги учувчилар таркиби шахслари учун бундай турдаги ҲКда биринчи меҳнат йили давомида календарь парвоз текширувларида ва гувоҳноманинг амал қилиш муддати узайтирилишида учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш ва ҳавода амалий иш бўйича 4 (тўрт) баҳо қўйилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Гувоҳноманинг амал қилиш муддати ўз вақтида узайтирилиши учун командир-учувчилар таркиби аъзолари ва УО катта мутахассислари (фаолият йўналишлари бўйича) жавобгар бўладилар. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш бўйича чора-тадбирларни ташкил этиш ва ўтказиш учун жавобгарлик учувчилар бўлинмаларининг командирларига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорлар гувоҳномаларининг амал қилиш муддатини узайтириш бўйича чора-тадбирларни режалаштириш ва бажариш йиллик режаларга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Гувоҳномани узайтириш тақдимномасининг баҳолар варақасида билимлар текширувининг натижалари қайд этилади ва имтиҳон қабул қилувчининг (ММК, МК аъзоси) имзоси билан тасдиқланади, учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш, ҳавода амалий иш текшируви натижалари — парвоз дафтарчаси ва Гувоҳномани узайтириш тақдимномасида, СМТ (FFS)да текширувлар натижалари — машқ қилиш топшириғи (далолатнома) ва гувоҳномани узайтириш тақдимномасида тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. ОМК (МК, ММК) қарори гувоҳномани узайтириш тақдимномасида расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш ҳақидаги ёзув мутахассиснинг парвоз дафтарчасига ва гувоҳномасига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Гувоҳноманинг яроқлилик муддати, ТУЭК натижалари бўйича мутахассиснинг парвоз ишига яроқлилик муддати билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Бир неча турдаги ҲКларида парвозни бажараётган командир-учувчилар таркиби ва учувчилар таркибининг билимларини текшириш ҲКнинг олий тури бўйича ўтказилади ва қўшимча равишда бошқа турдаги ҲКда ПЭҚ бўйича билимлари текширилади, парвоз текшируви эса ҲКнинг ҳар бир турида бажарилади (Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҲКларида парвоз қилишга ягона рухсатномага эга бўлган командир-учувчилар таркиби ва учувчилар таркибининг билимлар текшируви Боинг-767 ҲК бўйича ўтказилади ва қўшимча равишда «Боинг-767/757 ҲКларининг фарқлари» курсининг билимлари текширилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Агар учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар гувоҳномасининг амал қилиш муддати янги (бошқа) турдаги ҲКга қайта ўқиш ёки сафга киритиш даврида тугаган ва бошқа турдаги ҲКда парвозлар бажарилмаётган бўлса, учувчилар таркиби мутахассисларига гувоҳнома ТУЭК тиббий маълумотномаси асосида узайтирилади, назарий билимлар ва парвоз текшируви эса янги (бошқа) турдаги ўзлаштирилган ҲКда мустақил парвоз (иш)га рухсатноманинг расмийлаштирилишида бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Агар гувоҳноманинг ва парвоз текширувининг амал қилиш муддатлари тугаган бўлса, учувчилар таркиби мутахассисининг гувоҳномаси ТУЭК тиббий маълумотномаси ва назарий билимлар текшируви натижалари асосида узайтирилади. Парвоз текшируви учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар гувоҳномаси узайтирилгандан сўнг бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасини текшириш — бу экипаж аъзолари (учувчи, штурман)нинг ҳаво навигацияси соҳасининг ва парвозларни бажаришнинг барча босқичларидаги тайёргарлиги бўйича билимлари, кўникмалари ва маҳоратини мажмуавий текшириш бўлиб, бунинг натижасида қуйидагилар аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) келгуси парвознинг бажарилишини тартибга солувчи асосий ҳужжатлар ва йўриқномалар талабларини билиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) тайёргарликнинг барча босқичларида ва парвозларни бажаришда (иш технологияси ва ПЭҚ талабларига мувофиқ) текширилаётган экипаж аъзолари (учувчи, штурман) ҳаракатларининг кетма-кетлиги, тўғрилиги ва асосланганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) белгиланган йўналиш бўйича самолёт бошқарувининг аниқлиги ва белгиланган объектга чиқиш аниқлиги (аэродром, қўниш майдончаси, юкни ташиш майдончаси, назорат мўлжали ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвознинг навигация элементлари ҳисоб-китобини аниқлашнинг ўз вақтидалиги, тўғрилиги, аниқлиги, тезлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Текширув натижасида текширувчи текширувнинг алоҳида элементлари бўйича баҳо қўяди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувининг натижалари парвоз ва штаб ҳужжатларини олиб бориш талаблари ҳисобга олинган ҳолда, текширилувчи парвоз дафтарчасининг тегишли бўлимига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКда командир-учувчилар таркиби, учувчи ва штурманларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини штат бирлигидаги штурман-инструктор ва ундан юқори турувчи мутахассислар, «Дававианазорат» инспекциясининг командир-учувчилар таркибининг эса — «Дававианазорат» инспекциясининг рухсати билан Ўзбекистон Республикаси авиакомпания (авиакорхона)лари командир-учувчилар таркиби ва учувчи-инструкторлик таркибининг мансабдор шахслари ўтказадилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Шарқда ишлаб чиқарилган ҲК учувчилари, шу жумладан командир-учувчилар таркиби ва учувчи-инструкторлик таркиби (учувчи)нинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасини текшириш қуйидаги шахслар томонидан бажарилишига рухсат берилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) командир-учувчилар таркиби аъзолари — штурманлар, текширилувчининг малака тоифасидан қатъи назар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) командир-учувчилар таркиби аъзолари — ушбу Қоидаларнинг 191, 192-бандларига мувофиқ олинган, тегишли рухсатнома ва текширилувчи тоифасидан паст бўлмаган малакага эга бўлган 3, 4-синф ҲК ва вертолёт учувчилари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲК учувчиларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини рейс шароитларида, парвоз текшируви (LINE CHECK) жараёнида командир-учувчилар таркиби ва учувчилар таркиби (CHECK CAPTAIN) шахслари бажарадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текшируви, дастлабки таништирув парвози ёки машқ қилиш учун текширувчилар сифатида парвоз экипажига киритилган командир-учувчилар таркиби мансабдор шахслари ва учувчилар таркиби — штурманлар, ҲКнинг бевосита командирига бўйсунадилар ва қуйидагилар учун жавобгар бўладилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) экипажнинг парвоз олди тайёргарлиги сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) самолёт йўналиши бўйича бошқарувининг аниқлиги ва бортдаги навигация ускуналарининг тўғри эксплуатацияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) парвозда экипаж томонидан йўналиш бўйича мўлжални сақлаш ва самовий ҳудуддан фойдаланишнинг белгиланган тартибига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) текширилаётган учувчи (штурман)нинг касбий тайёргарлиги даражаси ва тажрибасининг мазкур Қоидаларнинг талабларига мувофиқлилигини тўғри аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) қўйилаётган баҳолар ва хулосаларнинг объективлилиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Командир-учувчилик таркиби — 3-тоифадаги ҲК учувчилари, командир-учувчилар таркиби, учувчи-инструкторлик ва учувчилар таркиби (учувчилар) шахслари самолётни йўналиш бўйлаб бошқариш техникаси бўйича текширувидан қуйидагиларни ўтагандан сўнг бажаришга рухсат этиладилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) УО катта штурмани ва ундан юқори лавозимни эгалловчи штурман томонидан ҳаво навигацияси масалалари бўйича назарий билимлар текширувидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) АЭ штурмани ва ундан юқори бўлган мансабдор шахс томонидан парвозда самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг амалий тажрибалари текширувидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Командир-учувчилик таркиби — 4-тоифадаги ҲК ва вертолётлар учувчилари, командир-учувчилар таркиби, парвоз-инструкторлар ва учувчилар таркиби (учувчилар) шахсларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини амалга оширишда қуйидагилардан ўтгандан сўнг бажаришга рухсат этиладилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) УО катта штурмани ва ундан юқори лавозимни эгалловчи штурман томонидан ҳаво навигацияси масалалари бўйича назарий билимлар текширувидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувига рухсатномага эга бўлган юқори турувчи командир-учувчилар таркиби мансабдор шахси ёки учувчи томонидан парвозда самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг амалий тажрибаларининг текширувидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Назарий билимлар текширувини 191 ва 192-бандларга мувофиқ ўтказиш самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказишга дастлабки қўйишда ўтказилади. Бу ҳақда учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз дафтарчасига «Ҳаво навигацияси масалалари бўйича назарий билимлар даражаси ... ҲКда учувчиларнинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасини текширишга рухсат олишга мувофиқдир» ёзуви киритилади ва текширувчининг лавозими, имзоси, фамилияси кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Парвозда самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси амалий билимларининг текширув натижалари 191 ва 192-бандларга мувофиқ учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз дафтарчасининг «Парвоз текширувлари ва машқлари» бўлимида тегишли рухсатнома расмийлаштирилади: «…турдаги ҲК учувчиларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказишга рухсат этилган». Мазкур рухсатнома самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасининг навбатдан ташқари текширувида тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Текширувчи (штурман)га учувчилар кабинасида бирга бўлган штурман ва учувчининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини қўшиб ўтказишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Штурман томонидан учувчини самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси ва бир вақтнинг ўзида, унинг учувчилик техникасини (текширувчи учувчи томонидан) текширишга ушбу Қоидаларнинг 268-бандига риоя қилган ҳолда рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Парвоз топшириғига мувофиқ ҲК штурмани мажбуриятларини бажарувчи катта мутахассис-штурман томонидан учувчиларнинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасининг текширувини ўтказишга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Номзодларга 1-тоифани беришда самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказиш «Дававианазорат» инспекцияси ОМК раисининг рухсати билан УО катта штурмани ва ундан юқори турувчи ОМК аъзолари ва учувчилар бўлинмаларининг командир-учувчилар таркиби томонидан амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Қуйидаги тоифаларни бериш учун 4-тоифа ҲКлари ва вертолётларда командир номзодларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказишга рухсат этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) 1-тоифани бериш учун — «Дававианазорат» инспекцияси билан келишув асосида ОМК аъзоси Командир-учувчилик таркиби учувчилари томонидан, уларда тегишли рухсатнома мавжуд бўлганда;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) 2-тоифани бериш учун — Командир-учувчилик таркиби учувчилари (УО командири ва ундан юқори) томонидан, уларда тегишли рухсатнома мавжуд бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V. Ҳаво кемалари экипажларини тузиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. ҲК экипажларини тузиш тартиби эксплуатант томонидан белгиланади ва авиакомпания (авиакорхона)нинг ПАҚига киритилади. Экипажнинг таркиби мақсад ва вазифалардан келиб чиққан ҳолда ҲКнинг ПЭҚ билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардан ҲК экипажлари (ёки экипажнинг алоҳида аъзоларини) шартнома бўйича парвозлар учун жалб этилган ҳолларда уларга дастлабки тайёргарлик ва ҲК ПЭҚ ҳамда ҲК экипаж аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва ишлаш технологияси йўриқномаси бўйича билимининг текширувлари ўтказилгандан сўнг парвозларга рухсат этиш текшируви натижаларини баҳолар варақасида расмийлаштириш билан бириктирилган услуб бўйича УО командирининг буйруғи билан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. ҲК командири парвозга тайёргарлик сифати, тартиб-интизом, ўз экипаж аъзоларининг ишини ташкил этиш ва парвоз топшириғининг муваффақиятли бажарилиши учун асосий ва жавобгар шахс ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VI. Учувчилар таркибига парвозларни бажаришга рухсат бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Учувчилар таркибини мустақил парвозларга рухсат этиш белгиланган тартибда тасдиқланган УТТД га мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби шахсларини мустақил парвозларга, шунингдек авиация ишлари турларига дастлабки рухсат этилиши уларнинг машқ қилишлари ва ҲК турлари бўйича тайёргарлик дастурлари (УТТД)га мувофиқ текширувдан сўнг амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Инструктор (машқ қилдирувчи) хулосаси, шунингдек назорат-текширув парвозини амалга оширган катта командирнинг якуний хулосаси парвозларга рухсат этишга асос бўлиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг машқ қилишларини таъминлаш тегишли турдаги ҲКда инструкторлик ишини бажаришга рухсат этилган командир-учувчилар, инструкторлик таркибида аъзолари томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Авиакомпания (авиакорхона)ларнинг командир-учувчилар таркибида аъзолари учтадан кўп бўлмаган турдаги ҲКда парвозларни бажаришга рухсат этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг инструкторлик таркибидаги шахслар, ҲК командирлари ва экипаж аъзолари иккитадан кўп бўлмаган турдаги ҲКда парвозларни бажаришга рухсат этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Иккита турдаги ҲКда парвозларни бажариш қуйидаги ҳолларда рухсат этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ҲКК сифатида — янги турдаги ҲКда камида 200 соат ва бошқа турдаги (олдин ўзлаштирилган) ҲКда камида 1000 соат мустақил парвоз соатларига эга бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) иккинчи учувчи, бортмуҳандис (бортмеханик) сифатида — ҳар бир турдаги ҲКда камида 200 соат парвоз соатларига эга бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) штурман, бортрадист, бортоператор сифатида — ҲКнинг ҳар бир турида парвозлар соатининг чекловларисиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Мазкур Қоиданинг 207, 208-бандларида кўрсатилган авиация ходимларига бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажаришга рухсат этилиши мумкин. Бунда ҲК турлари тоифаси фарқи биттадан ошмаслиги ва асбоб-ускуналари (инструментал ва дисплейли) индикациялари шартлари бўйича фарқларга эга бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорлар ҲК экипажи таркибида парвоз топшириғини мустақил бажаришга қуйидаги шартларда рухсат этилиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) уларда амалдаги парвоз гувоҳномаси мавжуд бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) парвоз топшириғида кўрсатилган ҲКда, мутахассислиги бўйича мустақил ишга рухсатномасининг мавжудлигида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) парвоз олди дам олишнинг тартиби ва давомийлигига риоя қилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) иш вақти нормаларига риоя қилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) мутахассислик бўйича календарь текширув муддатларига риоя қилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) ТУЭКда тиббий кўрикдан ўтиш муддатлари ва учувчилар отряди шифокорида кўрикдан ўтишга риоя қилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ушбу турдаги ҲКда инструкторлар ишига (текширувчилар учун) рухсатномага эга бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) парвоз топшириғида белгиланган махсус авиация ишларини бажаришга рухсатномага эга бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) ушбу турдаги ҲКда авария-қутқарув тайёргарлигини ўтиш (сертификат мавжуд бўлганда) муддатларига риоя қилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) СМТ (FFS)да машқларни ўташ муддатларига риоя қилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) дастлабки тайёргарликдан ўтиш муддатлари ва шартларига риоя қилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
м) ушбу Қоидалар талабларига (учувчи ва штурманлар учун) мувофиқ трассалар бўйича ва аэродромлардаги (парвоз топшириғига мувофиқ) дастлабки таништирув парвозида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
н) ушбу Қоидаларнинг 136-бандига мувофиқ, ММШда қўнишга киришишлар ва қўнишларнинг (йўналиш бўйича) зарурий сони, шунингдек қўнишларни бажаришнинг (ҲККлари ва иккинчи учувчилар учун) минимал сони мавжуд бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
о) муҳокамаларда ва касбий таълим вақтида материал ҳамда кўрсатмаларни ўрганганда (уларнинг ўтказилишида иштирок этмаган ҳолларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
п) берилган индивидуал топшириқларни бажарганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
р) парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Берилган минимумни тасдиқлаш учун қўнишга киришишлар бўйича талабларга риоя қилинмаганда, ҲК командири (экипажи) бир поғонага баланд бўлган минимум бўйича мустақил парвозларга рухсат этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Мустақил парвозлар ва авиация ишлари турларига рухсат этишни режалаштириш, учувчилар таркибини машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвалига биноан амалга оширилади ва ойлик ҳамда суткалик режаларни тузишда инобатга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Метеоминимум пасайтирилганда мустақил парвозлар, авиация ишлари турлари, кечки парвозларга тайёргарлик ва рухсат этиш ҳисоби машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади. Рухсатнома УТТД талабларига мувофиқ расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Ушбу турдаги ҲКда парвозлар ёки авиация ишлари турларига киритишни тасдиқлаш машқ қилиш топшириғида ва парвоз дафтарчасининг «Парвоз текширувлари» бўлимида расмийлаштирилади. Қайдлар УТТДнинг намуналарига мувофиқ бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. 4-тоифадаги самолётлар ва вертолётларда суткалар вақти ва шасси турлари бўйича парвозларга киритиш, бундай турдаги ҲКда учувчилар таркибини тайёрлаш дастурларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни аниқ турдаги ҲКда инструкторлар ишига рухсат этиш УТТД талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Инструкторнинг учувчилар таркибини дастлабки тайёрлаш ва машқ қилдириш ҳуқуқини берувчи малакавий баҳоси «Дававианазорат» инспекцияси таркибидаги ОМК томонидан расмийлаштирилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Парвозларга рухсат этишнинг шартларига риоя қилиниши тўғри ва расмийлаштирилиши устидан жавобгарлик қуйидагиларга юклатилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) УО командирига — CHECK-CAPTAIN, АЭ командирлари, уларнинг ўринбосарлари ва УО (хизмати)нинг катта мутахассислари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) АЭ командирларига — авиазвено командирлари ва АЭ катта мутахассислари учун (звеносиз тузилмада ҲК командирлари учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) авиазвено командирларига (эскадрильясиз тузилмада штатдаги учувчига) — ҲК командирлари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) УО (хизмати)нинг катта мутахассисларига — экипаж аъзолари учун (мутахассислиги бўйича);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ҲК командирларига — экипаж аъзолари учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Рухсат этиш шартларига риоя қилиш назорати парвозларни ойлик ва суткалик режалаштиришни амалга ошираётган учувчилар таркиби мутахассислари томонидан олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Учувчилар таркибини парвозларга рухсат этиш текшируви
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Учувчилар таркибини парвозларга рухсат этиш текшируви қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) янги ўзлаштирилган ҲКда биринчи мустақил парвоздан олдин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) биринчи мустақил парвоздан олдин (авиация ишлари турлари бўйича);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) бошқа мураккаброқ метеошароитлар ва сутка вақтларида парвозлардан олдин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ҲКда олдин фойдаланилмаган янги ўрнатилган ускуна ва тизимлардан фойдаланадиган парвозлардан олдин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) тоифани бериш (ошириш) ва тасдиқлашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) парвоз текширувининг календарь амал қилиш муддати узайтирилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Парвозларга рухсат этиш текширувининг тасдиқланиши, шунингдек «Дававианазорат» инспекцияси, авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг алоҳида кўрсатмалари бўйича амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Янги ўзлаштирилган ҲКдаги парвозлар, авиация ишлари турлари бўйича мустақил парвозлар, минимумни тасдиқлаш ва беришга рухсат этиш текширувлари ҲК тоифасининг УТТДга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Парвоз текширувлари УТТД мувофиқ командир-учувчилар, инструкторлик таркибидаги шахслар томонидан бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Иккинчи учувчида учувчилик техникаси текширувини бириктирилган экипаж таркибида ҲКнинг командири бажариши мумкин, агарда у:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ушбу турдаги ҲКда сўнгги метеоминимум бўйича парвозларга рухсатга эга бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) услубий тайёргарликдан ўтган ва ушбу турдаги текширувга УО командирининг буйруғи билан рухсат этилган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Бир нечта турдаги ҲКда командир-учувчилар таркиби инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг парвозида ушбу Қоидаларнинг 172-бандида назарда тутилган календарь муддатлардаги парвоз текширувлари қуйидагиларда ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчиларда — учувчилик техникаси ҳар бир ҲК турида, самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси эса — олий турдаги ҲКда (тоифа бўйича тенг бўлган ҲК турида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) экипажнинг бошқа аъзоларида — мутахассислик бўйича ҳар бир ҲК турида амалий иши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Парвоз ўқув юртлари ёки бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардан келган учувчи ва штурманлар мустақил парвозларни бажаришдан олдин қуйидаги текширувлардан ўтишлари лозим:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилик ва самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси (учувчилар учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси (штурманлар учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Учувчилар отряди катта бортоператорини текшириш УО командирининг рухсати бўйича айнан ўша учувчилар отрядининг бортоператор-инструктори ёки учувчилар отрядининг катта бортмуҳандиси томонидан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 §. Аэродромлар, трасса, маҳаллий ва халқаро йўналишлар бўйича дастлабки таништирув парвозлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. ҲК командирлари ва штурманларини учиш ва йўналиш пункти орасидаги йўналишлар бўйича аэродромларга мустақил парвозларни бажаришга рухсат этиш, қуйидаги дастлабки таништирув парвозидан сўнг амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) аэродромларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) тоғли — камида икки марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) тоғли эмас — камида бир марта.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналиш бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) 1, 2, 3-тоифали ҲКдаги парвозларда — камида бир марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) 4-тоифадаги ҲК ва вертолётларда тоғли ҳудудлар устидаги парвозларда — камида икки марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) 4-тоифадаги ҲК ва вертолётларда тоғли бўлмаган ҳудудлар устидаги парвозларда — камида бир марта.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) Шарқда ишлаб чиқарилган ҲК экипажининг аъзолари учун — камида икки марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲК экипажининг аъзолари учун — камида бир марта.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Мазкур қоидаларнинг 228-бандида назарда тутилган таништирув парвозларини қўшиб ўтказишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Дастлабки таништирув парвози бориш ва қайтиш йўналишида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг иккинчи учувчилари ва Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг бортрадистларини MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидан парвозларга рухсат этиш ушбу Қоидаларнинг 228-бандида кўрсатилган дастлабки таништирув парвозидан сўнг амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Дастлабки таништирув парвози командир-учувчилар таркиби аъзолари ёки тегишли мутахассислик бўйича (учувчи — учувчини, штурман — штурманни) штатдаги инструкторлар томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги самовий ҳудудидан ташқари, учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича ва аэродромларга Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКда САТ-II-III минимуми бўйича парвозларга рухсат этилган. ҲК командирларининг дастлабки таништирув парвозларни амалга ошириш учувчилар отряди катта штурмани ва ундан юқори турувчи командир-учувчилар таркиби мансабдор шахслар (ушбу турдаги ҲКда штурман-инструктор сифатида парвозларга рухсат этилган) томонидан амалга оширилишига йўл қўйилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКда MNPS самовий ҳудудида ва Шимолий Атлантика устида штурман ва бортрадистнинг дастлабки таништирув парвозини командир-учувчилар таркиби аъзолари ва тегишли мутахассисликка эга бўлган инструкторлар (штурман — штурманни, бортрадист — бортрадистни) томонидан амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. ҲК экипаж аъзоларининг MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устида дастлабки таништирув парвозларини бажаришга, командир-учувчилар таркиби шахслари ёки ушбу Қоидаларнинг XIII боби 3 параграфига мувофиқ тайёргарликни ўтаган ва амалдаги дастлабки таништирув парвози кўникмасига эга бўлган штатдаги инструкторлар рухсат этиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Аэродромларга, шунингдек учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича дастлабки таништирув парвозларисиз мустақил парвозларга рухсат этиш тўғрисидаги қарорни, учувчилар отряди командири (шеф-учувчи) қуйидаги шароитларда учувчи ёки штурманнинг тайёрлигига боғлиқ бўлган ҳолда қабул қилиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) тоғли бўлмаган аэродромларга ва МДҲ мамлакатлари чегарасида учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича, агарда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ҲК командири — биринчи малака тоифасидаги учувчи бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҲК командири — малака тоифасидан қатъи назар, ҳаводан танланган майдончаларга қўнишлар билан трассадан ташқаридаги парвозларга рухсат этилган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҲК штурмани — биринчи малака тоифасидаги штурман бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича ва аэродромларга, агарда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ушбу турдаги ҲКда (MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги парвозлардан ташқари) инструкторлар ишига рухсат этилган, иккинчи малака тоифасидан паст бўлмаган ҲК командири ёки штурмани бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича ушбу аэродромларда, ўтган 36 ой мобайнида ҲК командири ёки штурмани 228-банднинг талабларига мувофиқ айнан ўша тоифадаги ҲКда (учувчи ҲКК сифатида) ёки ушбу турдаги ҲКда ҲКК ва штурмани стажёрлар сифатида парвозларни бажарган бўлсалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Эксплуатант ушбу турдаги ҲКнинг барча командирлари ва штурманларининг малака тоифаси, эгаллаётган лавозими ва ушбу турдаги ҲКда иш тажрибасидан қатъи назар, дастлабки таништирув парвозларни бажариш мажбурий ҳисобланган махсус аэропортлар ва йўналишлар рўйхатини ишлаб чиқиши ва ПАҚга киритиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲК командирлари СМТ (FFS)да тегишли тайёргарликни ўтганидан сўнг, аэродромларда мустақил парвозларга рухсатномани олишлари мумкин. Бунда, ҲКК ушбу аэродромга камида 3та учиш ва қўнишга киришишни бажариши лозим, СМТ (FFS) эса ушбу аэродромда машқ қилиш учун сертификатлаштирилган бўлиши лозим. Олинган рухсатнома ҲК командири парвоз дафтарчасининг «Аэродромларга ва трассалар бўйича парвозларга рухсат этиш» бўлимида «FFS» қўшимча ёзуви билан расмийлаштирилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Командир-учувчилар таркиби ва штатдаги (учувчилар, штурманлар) дастлабки таништирув парвозларисиз мустақил парвозларга, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 232, 233, 234-бандларига мувофиқ аэродромларда ва улар томонидан аввал парвозлар бажарилмаган учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича (MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги парвозлардан ташқари) парвозларни бажаришга рухсат этиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича тоғли аэродромларга, шу жумладан МДҲдан ташқаридаги (MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги парвозлардан ташқари) дастлабки таништирув парвозлари, уларни бажариш муддатидан ёки аввалги парвоз муддатидан (дастлабки таништирув парвозидан сўнг) 36 ой мобайнида ҳақиқий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги дастлабки таништирув парвозлари, уларни бажариш муддатидан ёки аввалги парвоз муддатидан (дастлабки таништирув парвозидан сўнг) 24 ой мобайнида ҳақиқий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Бажарилган дастлабки таништирув парвози ҳақидаги қайд учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз дафтарчасида, парвозни амалга оширган шахс томонидан ёзилади. Дастлабки таништирув парвозининг мавжудлиги, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 240-бандига мувофиқ, унинг муддати узайтирилишига ҳуқуқ берувчи, келгуси парвоз санаси жадвалда кўзда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Дастлабки таништирув парвозининг муддати тугаган ҳолда, ушбу Қоидаларнинг 228-бандига мувофиқ, қайта дастлабки таништирув парвози бажарилади ва бу ҳақда парвоз дафтарчасига қайд қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Парвозга ҲКК, штурманлар ва бортрадистларни, уларнинг дастлабки таништирув парвозлари ҳисобга олинган ҳолда (шу жумладан, келгуси/ўтган давр учун парвозларни бажариш муддатлари ҳисобга олинган ҳолда), режалаштириш учун назорат ва жавобгарлик тегишли мутахассислик бўйича учувчилар бўлинмасининг командир-учувчилар таркибига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Айрим ҳолларда, ҲК экипажи базадан ташқари иш учун йўналтирилаётган (шу жумладан, хорижга) бўлса, экипаж билан тўлиқ ҳажмда дастлабки тайёргарлик амалга оширилганидан сўнг, унинг таркибига дастлабки таништирув парвозларини амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган шахсларни киритишнинг имкони бўлмаганда, иш жойига учиш ва у ерда парвозларни бажаришга — дастлабки таништирув парвозларисиз рухсат этилади, бу ҳақда учувчилар отряди командири (шеф-учувчи) томонидан дастлабки тайёргарлик ҳисоби журналининг парвоз топшириқлари (хизмат белгилари) бўлимида тегишли ёзув қайд этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 §. Парвоз ишида (парвозларда) узилишлардан сўнг учишга рухсат этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркиби шахсларининг парвоз ишида (парвозларда) узилишлардан сўнг парвозга рухсат этиш, улар томонидан узилишнинг давомийлиги, ушбу турдаги ҲКда парвозлар стажи (тажрибаси) ва мутахассиснинг касбий тайёргарлигига боғлиқ бўлган ҳолда аниқланадиган тартиблардан ўтишлари шарти билан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. Парвоз ишида (парвозларда) 30 кундан 60 кунгача бўлган узилишлардан кейин парвозларга рухсат этиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ушбу даврда ўзлаштириш сифати назорати билан касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) дастлабки тайёргарлик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учувчилар таркиби мутахассиси учун тренажёрлар бўйича ва (ёки) учиш тайёргарлик (текширув)нинг заруриятини ушбу мутахассиснинг касбий тайёргарлигига бевосита жавобгар бўлган парвоз командири (бошлиғи) аниқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тайёргарлик касбий ва дастлабки тайёргарлик журналларида ҳамда машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Парвоз ишида (парвозларда) 60 кундан 90 кунгача бўлган узилишлардан кейин учишга рухсат этиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ушбу даврда ўзлаштириш сифати назорати билан касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) дастлабки тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҳар чоракдаги дастур ҳажмида СМТда машқлар (ММШда қўнишга киришишлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) аэродром шароитларида (камида учта қўнишга киришиш, иккита қўниш, улардан биттаси кечаси) ёки ишлаб чиқариш парвозларида (камида иккита қўниш, улардан биттаси кечаси) — барча турдаги ҲКлари командирлари ва Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг иккинчи учувчилари учун. Бошқа мутахассислар (Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг иккинчи учувчиси, штурмани, бортмуҳандиси, бортмеханиги, бортрадисти) учун учиш машқларининг заруриятини ушбу мутахассиснинг касбий тайёргарлигига бевосита жавоб берувчи учувчи командири (бошлиғи) аниқлайди. (Ан-2 ҲКда парвозлар узилишидан сўнг кечаси ўтказиладиган машқий парвозлар бажарилмайди. Авиация-кимёвий ишларида парвозларда узилишларидан сўнг командир-учувчилар таркиби назорати остида ишлаб чиқариш шароитларида 5 та парвоз бажарилади.) ЯК-40, АН-24, ИЛ-114-100 ҲКлари командирлари учун парвоз машқлари фақат аэродром шароитларида ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тайёргарлик касбий, дастлабки тайёргарлик журналларида, машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади. Агар учиш машқлари календарь муддат бўйича парвоз текшируви билан тўғри келган бўлса, бунда ижобий натижалар бўлганда, учиш машқлари парвоз дафтарчасига қайднинг киритилиши билан парвоз текшируви сифатида қабул қилиниши ва расмийлаштирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Парвоз ишида (парвозларда) 90 кундан бир йилгача бўлган узилишлардан кейин парвозларга киритиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ушбу даврда ўзлаштириш сифати назорати билан касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) амалий аэродинамика ва ҲК ПЭҚ бўйича мустақил тайёргарлик (қайтариш) (Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг парвоз ходимлари учун — СВТ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) катта мутахассислар раҳбарлигида ҲК конструкциялари ва парвоз эксплуатациясидаги ўзгаришларини ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) мавсумий тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) дастлабки тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) САТ II-III ёки аввал берилган минимум бўйича қўнишга киришиш билан SIM CHECK ҳажмида FFS тренажёрида текширувлар (Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг учувчилари учун);
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ҲК командирларига берилган минимумга мувофиқ метеошароитларда қўнишга киришишлар билан ҳар чоракдаги дастурлар ҳажмларида СМТда машқ қилиш (Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг парвоз ходимлари учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) аэродром шароитларида (ММШда камида олтита қўнишга киришиш ва тўртта қўниш, улардан иккитаси кечаси) ёки ишлаб чиқариш парвозларида (ММШда камида тўртта қўниш, улардан иккитаси кечаси) (Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг командирлари учун), иккинчи учувчилари учун эса — иккита парвоз (улардан биттаси кечаси). Бошқа экипаж аъзолари учун (штурман, бортмуҳандис, бортмеханик, бортрадист) — сутка вақтидан қатъи назар, мутахассислик бўйича инструктор билан камида иккита қўниш. (АН-2 ҲКда парвозларда узилишлар бўлганда машқий парвозлар кечаси бажарилмайди.) Авиация-кимёвий ишлардаги парвозларда узилишлар бўлганда ишлаб чиқариш шароитларида 5 та парвоз Командир-учувчилар таркиби назорати остида бажарилади. Як-40, Ан-24, Ил-114-100 ҲК командирлари учун учиш машқлари, фақатгина аэродром шароитларида ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) Ғарбда ишлаб чиқарилган самолётларда рейс шароитларидаги (LINE CHECK) парвоз текширувида ҲКК (СРТ) учун — камида тўртта парвоз, иккинчи учувчилар учун эса — камида иккита парвоз.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ММШ мавжуд бўлмаган ҳолда, ҲК бортида йўловчилар бўлмаганда, юк ва йўловчи самолётларида — кўришни тақлид қилиш тизими пардачаларидан, ЎШКТдан фойдаланган ҳолда, шунингдек штатдаги шаффоф бўлмаган пардача орқасида ҚҚБ + 30 метрга тенг бўлган баландликкача, ҲК бортида йўловчилар бўлганда эса — РУУР нинг маркерланган чегарасидаги, лекин 200 м дан паст бўлмаган учиб ўтиш баландлигигача, эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган махсус «Услубиёт» бўйича фойдаланиш билан қўнишга киришишларни бажариш рухсат этилади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тайёргарлик касбий, дастлабки тайёргарлик журналларида, машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади. Агар учиш машқлари календарь муддат бўйича парвоз текшируви билан тўғри келган бўлса, бунда ижобий натижалар бўлганда, учиш машқлари парвоз дафтарчасига қайднинг киритилиши билан парвоз текшируви сифатида қабул қилиниши ва расмийлаштирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Ушбу турдаги ҲКда инструкторлик парвозларга рухсат этилган учувчиларнинг учиш машқлари (текшируви) худди шу ҳажмда олиб борилади, бу ҳолда, ўнг томондаги учувчи ўриндиғидан камида битта парвоз бажарилиши лозим. Парвоз таълими бўйича билими ва услубиётнинг қўлланилиши қўшимча равишда баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Парвоз ишида (парвозларда) бир йилдан беш йилгача бўлган узилишлардан кейин учишга рухсат этиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ЎМ (ЎММ)да малака ошириш курсларида ўқишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) сафга киритишда УТТДнинг ҳажмида СМТ (FFS)да машқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) мавсумий тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) бириктирилган инструктор билан бирга ишлаб чиқариш парвозларида учиш машқлари УТТДга мувофиқ, сафга киритиш дастурининг трасса парвозлари сонининг камида 50% ҳажмида, бошқа мутахассислар (иккинчи учувчи, штурман, бортмуҳандис, бортрадист) учун эса — аэродром ва ишлаб чиқариш шароитларида машқ қилишларнинг камида олтита парвоз (қўниш) ҳажмида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) УТТДга мувофиқ ишлаб чиқариш парвозларида парвоз текширувлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) авиакомпания (авиакорхона)нинг ММК (МК) ва «Дававианазорат» инспекциясининг ОМКда малака тоифасини тасдиқлаш. Ушбу турдаги ҲКда парвоз ишининг узилишларида, агар бошқа турдаги ҲКда парвоз иши узилишлари бўлмаган бўлса — малака тоифасини тасдиқлаш талаб этилмайди;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ҳужжатларнинг расмийлаштирилиши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) ЎМ (ЎММ)да малака ошириш курслари тугатилганидан сўнг гувоҳнома берилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) УТТДга мувофиқ, учиш машқлари, тренажёрда машқ қилишлар ва текширувлар, машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) мавсумий тайёргарлик машқ қилиш топшириғида ва касбий таълим журналида расмийлаштирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) парвоз текшируви натижалари машқ қилиш топшириғида ва парвоз дафтарчасида расмийлаштирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) малака тоифасини тасдиқлаш Малакани тасдиқлаш тўғрисидаги тақдимномада расмийлаштирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6) парвозларга рухсатнома УО командирининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Агар мутахассис парвоз ишидан авиакомпания (авиакорхона) раҳбарининг буйруғи билан четлаштирилган бўлса, узилишнинг муддатидан қатъи назар, қуйидагилар расмийлаштирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилар бўлинмаси командирининг аризаси билан авиакорхона (авиакомпания) раҳбарининг номига мутахассиснинг билдиришномаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) лавозимга тайинлаш тўғрисидаги тақдимнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) малакани тасдиқлаш тўғрисида тақдимнома.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Материаллар авиакомпания (авиакорхона)нинг МК (ММК)га тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Масала ижобий ҳал қилинганда ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбарининг мутахассисни парвоз ишига тиклаш ҳақидаги буйруғи чиққанида, ушбу Қоидаларнинг 248, 249, 251-бандларига мувофиқ унинг парвозларга рухсат этилиши, парвоз иши (парвозлар)да узилиш муддатидан келиб чиққан ҳолда амалга оширилади ва тегишли тартибда расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Бошқа турдаги ҲКда парвозларда беш йилдан ортиқ узилиш бўлганда (агар парвоз иши узилмаган бўлса), бундай турдаги ҲКда парвозларга рухсатномани тиклаш ЎМ (ЎММ)да МОКдан ва ФА ЎТТДга мувофиқ, тўлиқ ҳажмда учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни сафга киритишдан сўнг амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парвоз ишида беш йилдан кўп муддатга узилиш бўлганда парвоз ва хизмат кўрсатиш ходимларининг мутахассислари (учувчилар, штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар, бортрадистлар, бортоператорлар) парвозларга рухсатномани тиклаш ҳуқуқини йўқотадилар. Бундай учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилардан парвоз ишида фойдаланиш масаласи «Дававианазорат» инспекциясининг ОМК билан келишилган ҳолда ёшга доир ўрнатилган талабларга риоя этиш билан ҳал этилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажараётган командир-учувчилар, инструкторлик таркибига парвоз ишида ёки юқори тоифадаги ҲКларида парвозларда узилишлар бўлганда, ушбу Қоидаларнинг 247, 248, 249, 252-бандларига мувофиқ бундай турдаги ҲКда парвозларга рухсат этиш узилиш муддатига боғлиқ бўлган ҳолда амалга оширилади. Бошқа турдаги (тоифаси бўйича тенг ёки қуйи бўлган) ҲКларида парвозларда узилишлар бўлганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) 60 кундан 90 кунгача — парвозларни давом эттиришдан олдин, ушбу турдаги ҲКнинг ПЭҚ даги қўшимчалар ва ўзгартиришларни ўрганиш бўйича мустақил тайёргарликни ўтишлари лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) 90 кундан бир йилгача — парвозларга рухсат этиш, ушбу Қоидаларнинг 248-бандига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) бир йилдан беш йилгача — ушбу Қоидаларнинг 249-бандига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Авиация ишлари турлари бўйича парвозларда 12 ойдан кўп муддатга узилишлар бўлганда, учувчилар таркибининг ушбу турдаги авиация ишлари (парвозлар) турларига рухсатномалар ўз кучини йўқотади, рухсатномаларнинг тикланиши УТТДга мувофиқ аниқ турдаги ҲКга қўлланилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Юк ҲК бортоператорларининг парвоз иши (парвозлар) узилишида парвозларга рухсат этиш қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) 60 кундан 90 кунгача узилиш бўлганда ўзлаштириш сифати назорати билан, ушбу даврда касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва маълумотларни ўрганиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тайёргарлик тегишли журналларда акс эттирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) 90 кундан бир йилгача узилиш бўлганда, қуйидагилардан сўнг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ҲК ПЭҚ, Иш технологияси бўйича йўриқнома, ўзлаштириш сифати назорати билан, ушбу даврда касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва маълумотларни мустақил ўрганиб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) мавсумий тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) дастлабки тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ҲКнинг юк кабинасидаги машқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) иккита тўлиқ «ортиш-тушириш» циклдаги рейс шароитларида амалий ишнинг текшируви.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тайёргарлик тегишли журналларда, машқ қилиш топшириғи ва бортоператорнинг парвоз дафтарчасида акс эттирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) бир йилдан беш йилгача узилиш бўлганда қуйидагилардан сўнг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ЎМ (ЎММ)да МОКларида ўқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҲКнинг юк кабинасидаги машқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) мавсумий тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) бириктирилган инструктор билан ФА УТТДга мувофиқ сафга киритиш дастурининг 50 фоизигача ҳажмидаги рейс шароитларидаги машқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) рейс шароитларидаги амалий ишнинг текшируви.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тайёргарлик тегишли журналларда, машқ қилиш топшириғида ва бортоператорнинг парвоз китобчасида акс эттирилади. Парвозларга рухсат этиш УО командирининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби учун парвоз ишида (аниқ турдаги ҲКда парвозларда) бир йилдан ортиқ узилишлар бўлганда, ушбу турдаги ҲКда инструкторлар ишига берилган рухсатнома ўз кучини йўқотади. Унинг тикланиши учун УТТДга мувофиқ (тегишли мутахассис учун дастурнинг «Инструкторлар ишига тайёргарлик» бўлими) ердаги ва машқий тайёргарлик ҳамда назорат-текширув парвозлари талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҲКларида парвоз қилишга ягона рухсатномага эга бўлган командир-учувчилар, инструкторлар ва учувчилар таркибига, ушбу турдаги ҲКларидан биттасида парвозда узилишлар бўлганда, парвозларга ягона рухсатнома B-767/757 УТТДга мувофиқ тикланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VII. Дастлабки тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Ҳар бир парвоз олдидан экипаж пухта тайёргарликдан ўтказилиши лозим. Эгаллаб турган лавозими ва иш тажрибасидан қатъи назар, экипаж таркибига кирувчи барча шахслар Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) ва ушбу Қоидаларнинг талабларига мувофиқ тайёргарлик ва парвозга тайёрлиги бўйича текширувдан ўтишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Дастлабки тайёргарлик — келгуси парвоз (парвозлар) учун материалларни ўрганиш, ҳужжатларни тайёрлаш, амалий ҳаракатларни қайта ишлаш ва экипажнинг тайёрлиги назорати ўтказиладиган тайёргарликнинг асосий туридир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Дастлабки тайёргарлик ўтказилишининг тартиби ва мазмуни эксплуатант томонидан ишлаб чиқилади ва авиакомпания (авиакорхона)нинг ПАҚига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VIII. Экипаж таркибига киритилган текширувчи иштирокидаги парвозлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Текширувчиларнинг экипаж таркибидаги парвозлари, командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркибининг, тасдиқланган парвозлар режаларига мувофиқ ва юқори турувчи командирлар (бошлиқлар)нинг топшириқлари бўйича бажарилади. Текширув (машқ қилиш)нинг мақсади парвоз топшириғининг «ўқув-машқ топшириғи» устунида ёзилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Текширувчига қўйилган талаблар, текширувчини экипаж таркибига киритиш, унинг жавобгарлиги, ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шунингдек парвозларни бажариш вақтида экипаж аъзолари билан ўзаро ҳаракатлари эксплуатант томонидан белгиланади ва авиакомпания (авиакорхона)нинг ПАҚига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Аэродром шароитларида ўқув ва машқ қилиш парвозларини бажаришда текширувчи (машқ қилдирувчи)нинг экипаж аъзолари билан ўзаро хатти-ҳаракатининг тартиби «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган ФА ўқув парвоз тайёргарлиги курси, ўқув парвоз тайёргарлиги дастури, УТТД ва бошқа дастурлар билан қўшимча равишда белгиланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Машқ қилувчига нисбатан қуйи лавозимни эгалловчи командир-учувчилар, инструкторлик таркибига кирувчи шахс машқ қилиш парвозларини ташкил этиш ва ўтказишда текширувчи бўлиши мумкин. Машқ қилдирувчига ҳам текширувчига бўлган талаблар қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. «Дававианазорат» инспекциясининг рухсатномаси бўйича текширилувчига нисбатан қуйи лавозимни эгалловчи командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг аъзоси текширувчи этиб тайинланиши мумкин. Текширув натижаларини расмийлаштиришда парвоз дафтарчасида ушбу рухсатнома кўрсатиб ўтилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Текширувчига ишлаб чиқариш парвозларини бажаришда авария ҳолатни ёки тизимлар, ускуна ва жиҳозларнинг тўхташини тақлид қилиб бажариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Командир-учувчилар, инструкторлик таркибидаги аъзо экипаж таркибига текширувчи сифатида киритилиши учун қуйидагиларга эга бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ФА мутахассисининг амалдаги парвоз гувоҳномаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ушбу турдаги ҲКда инструкторлик ишларига рухсатнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ушбу турдаги ҲКда ушбу ишни бажаришга рухсатнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) текширилувчи тоифасидан паст бўлмаган мутахассис тоифасига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) шахсий минимум текширилаётган ҲКК минимумидан паст (минимумни пасайтиришга текширувда), текширилаётган ҲКК минимумидан паст ёки баравар (текширувларнинг ҳар қандай бошқа турларида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) авиакомпания (авиакорхона)нинг парвозларни амалга ошириш бўйича қўлланмаси талабларига мувофиқ парвоз олди дам олиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Ишлаб чиқариш ва услубий парвозларни бажарувчи парвоз экипажи таркибига учувчилар таркиби шахсларидан битта текширувчи ва битта инструктор билан битта стажёрни киритиш рухсат этилади. Ишлаб чиқариш зарурияти бўлганда Дававианазорат раҳбарининг рухсати билан эксплуатантнинг командир-учувчилар таркиби аъзоларидан турли мутахассислик бўйича иккита текширувчи ҲК экипажи таркибига киритилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Эксплуатантларнинг командир-учувчилар, инструкторлик таркиби аъзоларига парвоз топшириғини бажаришда юқори турувчи командирлар (бошлиқлар) рухсатисиз бир экипаждан бошқасига ўтиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Ўзбекистон Республикасининг маҳаллий ҳаво йўналишларида парвозлар бажарилишида, ушбу Қоидаларнинг 267, 268-бандлари талабларига риоя қилинган ҳолда, экипаж таркибига текширувчини мустақил равишда киритиш ҳуқуқи қуйидагиларга тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) Дававианазоратнинг командир-учувчилар таркибига — Ўзбекистон Республикаси ФА ҲКларининг барча экипажларига;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) эксплутантларнинг командир-учувчилар таркибига — бевосита бўйсунувдаги экипажларга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик ва инспекторлик таркибининг парвозлари
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. «Дававианазорат» инспекцияси учувчи-инспекторлик таркибининг учиш фаолияти ушбу Қоидалар ва «Дававианазорат» инспекциясининг бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркиби томонидан, эксплуатантнинг ҲК экипажи таркибида парвозларнинг бажарилиши қуйидагиларни назарда тутади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) эксплуатация инспекцияси, сертификатлаштириш ва доимий назорат ишларининг бажарилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) эксплуатантларнинг командир-учувчилар, учиш ва хизмат кўрсатиш ходимларининг малака текширувлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) махсус парвозлар ва ишлар турларини бажариш — айланиб учишлар, ҲКларини бир жойдан иккинчи жойга ўтказиш (перегонка), экипажларни дастлабки таништирув парвозлари ва бошқалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвознинг турли шароитларида, ҲКни бошқариш ва унинг тизимларини эксплуатация қилишдаги тажрибаларни, лозим бўлган даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида ўтказиладиган мустақил парвозлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркиби, эксплуатантнинг ҲК экипажлари таркибидаги парвозлари «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланадиган режа-жадваллар асосида бажарилади. «Дававианазорат» инспекцияси учувчи-инспекторлик таркиби «Дававианазорат» инспекцияси раҳбариятининг топшириқлари бўйича, аввал тасдиқланган режа-жадвалга қўшимча равишда эксплуатант ҲК экипажларининг парвоз топшириғига киритилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркиби эксплуатантнинг ҲК экипажи таркибига эксплуатантнинг командир-учувчилар таркибидаги шахслар сонидан текширувчиларнинг мавжудлигидан қатъи назар, киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркиби ҳақидаги ёзувлар парвоз топшириғининг «учувчилар таркиби» устунида лавозими, фамилияси, исми ва отасининг исми кўрсатилган ҳолда ёзилади. Текширувнинг мақсади парвоз топшириғида кўрсатиб ўтилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. «Дававианазорат» инспекцияси учувчи-инспекторлик таркибининг текширувчи сифатидаги парвозлари:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркиби шахсларидан экипаж таркибига киритилган текширувчи экипаж ишини кузатиш учун ўз хоҳиши бўйича жойни танлайди (мустақил машқ қилиш парвозларини бажаришдан ташқари, экипаж аъзолари иш жойини эгалламаган ҳолда);
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) текширувчи экипаж томонидан парвознинг бажарилишини, парвоз олди тайёргарлигининг сифати, самолётни ерда бошқариш учун белгиланган схемаларга риоя қилиниши, учиш аэдромидан чиқишнинг бажарилиши, йўналиш бўйича парвоз, қўниш олди тайёргарлигининг сифати, пасайиш ва қўнишга киришиш схемаларига риоя қилиниши, учувчилик техникаси, амалий иш, ўзаро ҳаракатлар ва ишлаш технологияларининг сифатини назорат қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) текширувчи ҲКни бошқариш билан боғлиқ бўлган кўрсатмаларни бериши мумкин, бу ҳолда у берилган кўрсатмалар (буйруқлар)нинг ва парвоз хавфсизлигини таъминлаш бўйича қабул қилинган қарорларининг асосланганлиги учун жавобгар бўлади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркибидаги шахслардан экипаж таркибига киритилган текширувчи мутахассислиги бўйича (учувчидан ташқари) ҲК командирига бўйсунади ва ўзининг мутахассислиги бўйича экипаж томонидан ишнинг бажарилиши ва парвоз хавфсизлигининг таъминланиши учун жавобгар бўлади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркиби эксплуатант экипажининг таркибига киритилишида ушбу Қоидаларнинг 267-банди талабларига риоя қилиши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. «Дававианазорат» инспекциясининг барча мутахассисликдаги учувчи-инспекторлик таркибига кирувчи шахсларининг парвоз малакасини имкон даражасида ушлаб туриш учун ушбу Қоидаларнинг 136-банди талабларига риоя қилишлари лозим. Эксплуатант экипажининг таркибига текширувчи сифатида киритилган «Дававианазорат» инспекциясининг учувчи-инспекторлик таркиби ишлаб чиқариш парвозларини бажаришда мустақил машқ қилиш мақсадида экипаж кабинасида (учувчилар учун), ҲК командири ёки иккинчи учувчи жойини эгаллаши мумкин. Бунда, учувчининг бошқа ўриндиғида эксплуатантнинг командир учувчи (инструктор)лар таркибидаги шахс бўлиши лозим. Бу ҳолда эксплуатантнинг командир-учувчилар, инструкторлик таркибига, ҲКни ўзи бошқараётганлигидан ёки машқ қилувчи учувчига топширганлигидан қатъи назар, парвознинг хавф-хатарсиз ўтишига шахсан жавобгар бўлган текширувчига нисбатан қўлланиладиган талаблар қўйилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учувчи-инспекторлик таркиби мустақил машқ қилишнинг бажарилиши (учувчининг қайси ўриндиғидан бажарилганлиги кўрсатилади) ва парвозлар соати тўғрисидаги ёзувни рейс ҳақида ҳисоботнинг юқори чап бурчагида амалга оширади ва шахсий имзоси билан тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Давлат томонидан ўрнатилган ҲКнинг парвозлари хавфсизлигини таъминловчи қоидалар ва нормаларга риоя этилишини назорат қилиш мақсадида, эксплуатант томонидан бажариладиган парвоз йўналишлари бўйича «Дававианазорат» инспекциясининг парвоз эксплуатацияси инспекцияси ўтказилади. Парвоз топшириғида учувчилар кабинаси ва йўловчилар салони (юк кабинаси)да экипаж аъзоларининг ишини кузатиш учун, ҲК экипажи таркибига Ўзбекистон Республикаси «Дававианазорат» инспекциясидан кузатувчи киритилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Эксплуатант ҲК экипажининг парвоз топшириғига «Дававианазорат» инспекцияси томонидан киритиладиган инспектор кузатувчи сифатида қуйидагиларга риоя қилиши лозим:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) «Дававианазорат» инспекцияси инспекторининг амалдаги гувоҳномасининг мавжудлигини;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) тасдиқланган ойлик режа-жадвали ёки инспекцияни ўтказиш учун «Дававианазорат» инспекциясининг ёзма топшириғига эга бўлиши;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) Ўзбекистон Республикаси ФА ҳаво кемаларида экипаж аъзолари учун белгиланган талабларга мувофиқ парвоз олдидан етарлича дам олган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Экипаж аъзоларининг ишини кузатувчи парвоз вақтида ҲККга бўйсуниши, экипажнинг ишлаш технологиясини кузатиш учун ўз хоҳиши бўйича (экипаж аъзоларининг иш жойини эгалламасдан) жой танлаши, парвоз экипажи аъзоларининг мажбуриятларини бажаришга ва парвозда ҳушёрликка риоя қилишга ўзининг иштироки билан халақит бермаслиги лозим. Бунда кузатувчининг жавобгарлиги ҲКК ва экипаж аъзоларининг парвоз хавфсизлигини таъминлаш ва авиация қоидаларига риоя қилиш бўйича жавобгарлиги билан баробар бўлмайди ҳамда кузатувчининг парвоздаги иштироки уларнинг жавобгарлигини камайтирмайди. Кузатувчи парвоз олди тайёргарлигида экипаж аъзоларини мазкур йўналишда инспекциянинг бажарилиш тартиби тўғрисида ахборот беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Текширувни ўтказиш пайтида «Дававианазорат» инспекцияси инспектори («Дававианазорат» инспекцияси инспекторининг ваколатлари юклатилган эксплуатантнинг эксперти) Ўзбекистон Республикаси ФА норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига ва ушбу Қоидаларга таянади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Кузатувчи ўтказилган инспекция натижалари бўйича инспекция баённомасини расмийлаштиради ва ўз навбатида командир уни имзолайди, агар номувофиқликлар ва камчиликлар аниқланган бўлса, битта нусхасини парвоз топшириғига илова қилиб қўяди, иккинчи нусхасини эса СЛПТБНБга топширади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IХ. Парвозлар муҳокамаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Парвозлар муҳокамаси учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги, ҲК экипажи ва учувчилар бўлинмаси ишининг самарадорлиги ва сифатини оширишнинг асосий омиллардан бири бўлиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Парвозлар муҳокамаси қуйидаги мақсадларда ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвозлар хавфсизлигининг ҳолати, мунтазамлиги ва иқтисодий самарадорлигини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҲКнинг ҳар бир экипажи ва умуман учувчилар бўлинмаси ишини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчилар бўлинмалари экипажлари билан парвозларни таъминловчи бўлинмаларининг ўзаро ҳаракатларини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ҲК экипажи аъзолари, командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг касбий тайёргарлигини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) экипажлар ва учувчилар бўлинмаларининг учиш ишини, илғор тажрибасини умумлаштириш ва оммалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисаларнинг профилактикаси бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг ташкилий, тарбиявий ва услубий ишини такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Парвозлар муҳокамасида фақатгина учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш билан бевосита боғлиқ бўлган масалалар ҳал этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Парвозлар муҳокамаси унинг мақсади ва иштирокчиларнинг таркибидан келиб чиққан ҳолда қуйидагиларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) экипажда парвоздан кейинги муҳокама;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) бўлинмада, авиазвенода, АЭ да, УО (хизмати) да парвозлар муҳокамаси. Учувчилар отрядида командир-учувчилар, инструкторлик таркиби билан муҳокама ҳамда экипажлар билан умумий муҳокама ўтказилади, муҳокамага парвозларни таъминловчи бошқа хизматлар, шунингдек тренажёрларнинг инструкторлик таркиби вакиллари таклиф этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) зарурият туғилганда, бўлинманинг турли тоифадаги ходимлари билан режадан ташқари муҳокамалар ўтказилади. Режадан ташқари таҳлил, одатда, авиация ҳодисаси нохуш ҳодиса ҳолатлари ва сабабларини тезкор ўрганиш, ҳамда унинг қайтарилишининг олдини оладиган аниқ чора-тадбирларни ишлаб чиқиш мақсадида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) услубий (йўл-йўриқ кўрсатувчи) муҳокама бўлинманинг командир-учувчилар ва инструкторлик таркибининг услубий тайёргарлигини ошириш мақсадида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Парвозлар муҳокамасини ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Парвозлар муҳокамаси қуйидаги муддатларда ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) экипажда парвоздан кейинги муҳокама — парвоз топшириғи бажарилганидан сўнг, авиация ишларини бажараётган экипажлар учун эса — парвоз куни тугаганидан сўнг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) авиазвенода, АЭ да — бир ойда камида бир марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчилар отрядида: командир-учувчилар, инструкторлик таркиби билан — бир ойда камида бир марта, умумий муҳокама — бир ойда бир марта.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Режадан ташқари ва услубий (йўл-йўриқ кўрсатувчи) муҳокамалар бўлинма (хизмат) командирининг қарори ёки юқори турувчи бошлиқнинг кўрсатмаси бўйича ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Бўлинмада парвозларнинг муҳокамаси, одатда, учиш-услубият синфида ўтказилади, унинг ускуналари, кўргазмали қуроллари муҳокаманинг сифатли ва самарали ўтказилишига ёрдам бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Авиация ишларини бажариш жараёнида, экипажларни қаерда жойлашганлик шарт-шароитларидан келиб чиққан ҳолда, авиазвенода муҳокамани ўтказиш жойини авиазвено командири белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Парвозлар муҳокамаси тайёргарлиги эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва раҳбар томонидан тасдиқланган ФА экипажлари ва учувчилар бўлинмаларида парвозлар муҳокамасини ўтказиш бўйича услубий қўлланмаларга мувофиқ бўлинманинг командири ташкил этади ва ушбу муҳокамаларни ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Услубий (йўл-йўриқ кўрсатувчи) муҳокама юқори турувчи командир (бошлиқ) томонидан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Парвозлар муҳокамасининг мазмуни муҳокамада иштирок этмаган барча командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркибига етказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу мақсадлар учун муҳокаманинг мазмуни, махсус журнал (бланка)га, шунингдек аудио-видео техникага (у мавжуд бўлган бўлинмаларда) ёзиб қўйилади. Муҳокаманинг барча материаллари учиш-услубият синфида жамланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
X. Экипажда учиш ишларини ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Парвоз топшириғини амалга оширишда экипажнинг бажарадиган иши Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), мазкур Қоидалар ва эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган парвозларнинг хавфсизлигини, мунтазамлигини таъминлаш ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш маданияти бўйича бошқа ҳужжатлар талабларига мувофиқ ҲК командири томонидан ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экипажда учиш ишини ташкил этиш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвоз олди тайёргарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) парвозни бажариш жараёнида ишни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) парвоздан кейинги ишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвоздан кейинги муҳокамалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Парвоз олди тайёргарлигини ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Ҳар бир парвоз олдидан парвоз олди тайёргарлиги ўтказилиши шарт. Парвоз олди тайёргарлиги авиакомпания (авиакорхона)да тасдиқланган парвоз олди тайёргарлигининг технологик жадваллари, ҲК экипажи аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва ишлаш технологияси бўйича йўриқномалар, ҲК турини парвозда эксплуатация қилиш қўлланмаси ҳамда эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган услубий тавсиялар талабларига мувофиқ ҲК командири томонидан ташкил этилади ва ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 §. Парвозда экипаж ишини ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. ҲК командири экипажнинг барча фаолиятини бошқаради, ҲКда интизом ва тартибни, парвоз қоидалари ва ҲК эксплуатациясига риоя этилишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. ҲК командири парвозда барча экипаж аъзоларининг бажарадиган ишини Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ПЭҚ, экипажнинг ўзаро ҳаракати ва ишлаш технологияси бўйича йўриқномалари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги, мунтазамлиги ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш маданиятини таъминлаш бўйича бошқа ҳужжатлар талабларига мувофиқ равишда ташкил этади. Визуал ва радиоалмашинув фразеологиясининг белгиланган қоидаларининг бажарилишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 §. Экипажнинг парвоздан кейинги ишлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Экипажнинг парвоздан кейинги иш тартиби ҲК турини парвозда эксплуатация қилиш қўлланмаси, ҲК экипажи аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва ишлаш технологияси бўйича йўриқнома, шунингдек парвозлар хавфсизлиги, мунтазамлигини таъминлаш бўйича бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ эксплуатант томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 §. Экипажда парвоздан кейинги муҳокама
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Бажарилган парвознинг таҳлили (парвозга тайёргарлик, учувчилик техникаси, ҳаво навигацияси, ҲКнинг эксплуатацияси, экипаж аъзолари ўртасидаги ўзаро ҳаракатлар) ва кейинги парвозлардаги четга чиқишлар ва камчиликларнинг олдини олувчи чора-тадбирларни аниқлаш, парвоздан кейинги муҳокаманинг асосий вазифаси ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Экипажда парвозлар муҳокамасини ҲК командири ўтказади. Экипаж таркибида текширувчи бўлганда, у муҳокама ўтказилиш сифатини баҳолайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Экипажда парвоздан кейинги муҳокама, одатда, парвоз топшириғи бажарилганидан сўнг (авиация ишларида парвоз куни тугаганидан сўнг) ҲК кабинасида ўтказилади. ҲК командирининг қарорига биноан парвоздан кейинги муҳокама кейинги кунга кўчирилиши ва услубият синфида ўтказилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Парвоздан кейинги муҳокама эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган услубий қўлланмалар билан белгиланган тартиб ва ҳажмларда ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
XI. Учиш ишини ташкил этишнинг назорати ва таҳлили
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Экипажлар, бўлинмалар, авиакомпания (авиакорхона)лар, ўқув юртларида ташкил этилиши ва таъминланишидаги камчиликларни ўз вақтида аниқлаш учиш иши ҳолатини назорат қилишнинг асосий вазифаси ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учиш иши ҳолатини назорат қилиш мунтазам, объектив, мақсадга йўналтирилган бўлиши лозим ва қуйидагилар томонидан амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилар бўлинмалари, ЎММнинг УУБ, ПХ бўйича инспекция ва авиакомпания (авиакорхона) дирекциясининг командир-учувчилар таркиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) «Дававианазорат» инспекциясининг командир-учувчилар таркиби.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Учиш ишида четга чиқишларга йўл қўйган ёки йўл қўйиши мумкин бўлган ва парвозлар хавфсизлиги даражасининг пасайиши сабабларини аниқлаш учиш ишини ташкил этиш таҳлилининг мақсади бўлиб ҳисобланади. Унинг таҳлили маълумотлари учиш иши назоратининг барча турлари ва учувчилар бўлинмалари, авиакомпания (авиакорхона)лар ва «Дававианазорат» инспекциясининг командир-учувчилар таркибидаги аъзолари томонидан амалга ошириладиган парвоз ахбороти материалларининг таҳлилини таъминлайди.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Қуйидагилар назорат ва таҳлил қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш ишини режалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҲК экипажларини тузиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар таркибини парвозларга рухсат этилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) экипажларнинг дастлабки ва парвоз олди тайёргарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) учувчилар таркиби текширувлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) экипаж таркибида текширувчилар билан парвозлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) парвозлар муҳокамаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) учиш-услубият иши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) учиш-штаб ҳужжатлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Парвоз маълумотларини йиғиш воситаларининг маълумотлари бўйича парвозларни бажариш сифатининг назорати ва таҳлили
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Парвоз маълумотларини йиғиш воситаларидан фойдаланиш билан бирга бажарилган парвозларнинг таҳлили учувчилик техникаси ва парвознинг турли босқичларида экипажнинг ишлаш технологиясидаги хатоликлар ва четга чиқишларни аниқлаш мақсадида, шунингдек ушбу хатоликлар ва четга чиқишларнинг вужудга келишига йўл қўйган сабабларни аниқлаш учун ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
У учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражасини ошириш ва авиация ҳодисаларининг олдини олишга йўналтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. ҲКнинг ҳар бир командири томонидан бажарилган парвозлар таҳлили материаллари, ҲК командири гувоҳномасининг навбатдаги амал қилиш муддати тугагунига қадар сақланади, унинг муддати узайтирилгандан сўнг таҳлил материаллари (учиш техникаси ва парвозлар қоидаларининг қўпол бузилишлари мавжуд бўлмаганда) йўқ қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Парвоз ахбороти материалларининг назорати ва таҳлили мунтазам равишда амалга оширилади, бунда, у қуйидагича ўтказилиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) бир ойда камида бир марта (ҲКнинг ҳар бир командири учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) литерли рейсларнинг бажарилишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҲК командири томонидан малака тасдиқланишида ва командир-учувчилар, ҳамда инструкторлик таркиби томонидан машқ қилиш парвозларининг бажарилишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ҲКнинг махсус учишлари бажарилишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) учувчилар бўлинмаларининг командир-учувчилар, инструкторлик таркиби, шунингдек юқори турувчи командирлар (бошлиқлар)нинг кўрсатмалари бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ҲК ПЭҚ ва ҳаво ҳаракатини бошқаришнинг бузилишлари аниқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ҲК командирининг талаби бўйича (ҲКнинг бортжурналида ёзув билан).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Таҳлил учун бошланғич маълумот бўлиб қуйидагилар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвоз маълумотларини йиғиш воситалари ёрдамида олинганлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) парвоз ҳужжатларидан (парвоз топшириғи, штурманлик борт журнали ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) парвоз босқичлари бўйича метеошароитлар ҳақида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учиш ва қўниш аэропортларида учиш-қўниш йўлагининг ҳолати ҳақида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ушбу турдаги ҲКда учишнинг ўзига хос хусусиятлари ҳақида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Таҳлил қуйидаги йўналишлар бўйича ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилик техникаси ва самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг сифати (парвознинг тавсия этиладиган параметрларига риоя қилиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) экипаж аъзоларининг ишлаш технологиясига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҲК тизимларини эксплуатация қилиш сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) радиоалмашинувнинг белгиланган фразеологик қоидаларига риоя қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Таҳлил натижасида йўл қўйилган хатоликлар ва четга чиқишларнинг сабаблари аниқланади, бажарилган парвоз бўйича якуний хулосалар қилинади ҳамда уларни бартараф этишга қаратилган чора-тадбирлар ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Таҳлил Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ПЭҚ ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларидан четга чиқишлар, шунингдек хавфсизликка таҳдид солувчи парвоз режимига риоя қилишдаги қўпол хатоликларни аниқлашга имкон берадиган ҳолларда, барча ахборот манбаларидан фойдаланиб, ушбу экипаж ишининг мажмуавий текширувини ўтказиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Экипажнинг учиш иши таҳлилини бажарувчи командир профилактик тадбирлар сифатида қуйидагилардан фойдаланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) агар хатолик ёки четга чиқиш тасодифий характерга эга бўлган бўлса ва жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин бўлмаса, экипаж аъзолари билан индивидуал равишдаги суҳбатлар ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҲК командирлари кенгашида ҲК командири (экипаж аъзолари)ни эшитиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) экипаж билан парвозлар бажарилишида четга чиқишларга йўл қўйилган элементларни қайта ишлаш учун қўшимча машқларни ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) тегишли ҳужжатлардаги талабларни бажармаганлик оқибатида юзага келган хатоликларни бартараф этишга қаратилган индивидуал топшириқларни ўрганиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Парвоз маълумотларини йиғиш воситаларидан олинган маълумотлардан фойдаланиш, хатоликлар ва четга чиқишлар, шунингдек уларнинг сабаблари батафсил, малакавий, объектив таҳлил қилинганда, учиш ишининг ташкил этилишида барча камчиликлар очилган бўлса, аниқланган камчиликларнинг бартараф этилишини таъминлайдиган профилактик чора-тадбирлар ишлаб чиқилганда самарали ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Парвоз маълумотларини йиғиш воситалари маълумотларидан фойдаланган ҳолда, экипаж учиш иши таҳлилининг натижалари учиш иши таҳлилида учувчилар таркиби бўлинмасига етказилиши лозим. Бунда, четга чиқишлар (хатоликлар, камчиликлар)нинг иллюстрация материалларининг кўрсатилиши ва хатоликлар ҳамда четга чиқишларнинг назарий асосланганлиги билан қисқача таърифи берилади, четга чиқишларнинг кейинги ривожланишида юзага келиши мумкин бўлган ҳодисалар кўрсатилади, вужудга келган шароитларда экипажнинг ҳар бир аъзоси ишига ва экипажнинг касбий тайёргарлик сифатига баҳо берилади, шунингдек қабул қилинган профилактик чора-тадбирлар ҳақида ахборот берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 §. Учиш ишини назорат қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Учиш ишини назорат қилишда мажмуавий тарзда қуйидагилардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш иши режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш-штаб ҳужжатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учиш ва метеорологик ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар таркибининг текширув материаллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) авиакорхона (авиакомпания) командир-учувчилар таркиби парвозларининг натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) «Дававианазорат» инспекцияси томонидан йўналишлар бажарилганда текширув натижалари;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) парвозларни таъминловчи ҳаракат хизматлари, МАХ ва бошқа хизматлар маълумоти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) ҲКнинг инспекторлик ва танланган кўриклари ҳамда авиация техникаси эксплуатацияси таҳлилининг натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) парвоз маълумотлари, парвоз параметрлари ва нутқий алмашинувни рўйхатга олишнинг бортдаги ва ердаги воситалари таҳлили материаллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Учиш ишлари ҳолатини назорат қилиш учиш ишларининг ташкил этилишини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва уларни таҳлил қилиш мақсадида ўтказилади ҳамда қуйидагилар томонидан амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) «Дававианазорат» инспекциясининг инспекторлар таркиби;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг командир-бошқарувчи, командир-учувчилар, инструкторлик таркибига кирувчи аъзолар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчилар бўлинмалари ва хизматларининг мавсумий даврларда ишга тайёрлигининг текшируви бўйича комиссиялар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Учиш ишини назорат қилиш натижалари бўйича қуйидагиларни бажариш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) текширилаётган учувчилар бўлинмаси, авиакорхонаси (авиакомпанияси), ўқув юртида учиш ишини ташкил этиш натижаларига баҳо бериш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учувчилар бўлинмаси, авиакорхонаси (авиакомпанияси), ўқув юрти устидан раҳбарлик қилиш даражасини баҳолаш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ишда аниқланган камчиликлар ва ижобий тарафларни таҳлил қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) текширув далолатномаси (маълумотномаси)ни тузиш, зарурият бўлганда аниқланган камчиликларни бартараф этиш муддатлари бўйича ёзма кўрсатмалар (тақдимномалар) бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 §. Учиш ишини ташкил этиш таҳлилини ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Парвозлар хавфсизлиги ҳолатининг таҳлили учиш ишини ташкил этиш таҳлилининг асосий қисми ҳисобланади ва «Дававианазорат» инспекцияси томонидан ишлаб чиқилган тавсияномалар асосида УОда, УМда, ЎММда, авиакомпания (авиакорхона)ларда ҳамда «Дававианазорат» инспекциясида ўтказилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Таҳлилда қуйидагилар ифода этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвозлар соати бўйича маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) мутахассислар билан таъминланганлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигини ташкил этиш (қайта ўргатиш, сафга киритиш, тоифалилик, минимумлар, ишлар турлари ва тренажёрлар бўйича тайёргарлик ва ҳ. к.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвозлар таҳлилининг сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) раҳбарий ҳужжатларни ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) учувчилик техникасининг ҳолати, экипаж томонидан ҲКнинг учиш-техник эксплуатацияси ва унинг ускуналарини эксплуатация қилиш қоидаларига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) парвоз маълумотларидан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) махсус авиация ишларини бажаришда парвозларни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) экипажнинг меҳнати ва дам олиш нормаларига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) учиш-штаб ҳужжатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) халқаро парвозларни ташкил этиш ва бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
м) таҳлил этилаётган даврда учувчилар таркибининг фаолияти билан боғлиқ авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисаларнинг мавжудлиги ва таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
н) учиш-услубият ишининг ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
о) командир-учувчилар, инструкторлик таркиби томонидан бажарилган иш натижаларига баҳо бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
п) парвозлар хавфсизлигини ошириш бўйича режалаштирилаётган профилактик чора-тадбирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Ўтказилган таҳлилларнинг нусхалари УО дан авиакомпания (авиакорхона)ларнинг учиш хизмати (учувчилар мажмуаси)га, авиакомпаниядан «Дававианазорат» инспекциясига назорат учун ва Ўзбекистон Республикаси ФАда парвозлар хавфсизлиги бўйича йиғма таҳлилни тайёрлаш учун юборилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Таҳлил бутун командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркибида унга тааллуқли бўлган қисмда ўрганилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Таҳлилни тузиш учун жавобгарлик учиш иши (парвоз тайёргарлиги)ни ташкил этиш бўйича командирлар (бошлиқлар) ўринбосарларига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
XII. Учиш-услубият ишлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. Учиш-услубият иши учиш ишини ташкил этилишининг ва парвозларнинг бажарилишини тартибга солувчи ҳужжатларни ишлаб чиқишга, шунингдек парвозларнинг хавфсизлик, мунтазамлилик ва иқтисодий самарадорлик даражасини ошириш мақсадида командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркибининг касбий тайёрланган самарали тизимининг яратилишига йўналтирилган чора-тадбирлар мажмуасини ифода этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Учиш-услубият ишларининг асосий вазифаларига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвозларни бажаришнинг рационал услубларини, муҳандислик психологияси ва эргономика талаблари асосида ҲК экипажи аъзоларини парвоз таълимининг самарали услублари, воситалари ва усулларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) фан, техника ютуқлари ва авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг амалий иш тажрибаси асосида учиш ишини ташкил этишнинг янада такомиллашган шакллари ва услубларини яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) экипаж аъзоларини ўргатиш ва тарбиялаш бўйича командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг назарий билимлари, амалий тажрибалари ва услубий маҳоратларини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар таркибини ўргатиш услубиятларини тушуниш ва фойдаланишда умумийликни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) авиация техникасининг ривожланишида эришилган ютуқлар ва унинг эксплуатациясини амалий тажрибасини ҳисобга олган ҳолда, янги турдаги ҲК эксплуатациясини ўрганиш ва амалий ўзлаштириш тизимини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) авиакорхоналар, авиакомпаниялар, учувчилар бўлинмалари ва ўқув юртларининг ўқув-услубий базасини яратиш, таъмирлаш ва ундан самарали фойдаланиш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги даражасини баҳолаш воситалари ва услубларини самарали қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) ҲК эксплуатацияси тажрибаси, учувчилар таркибини ўргатиш, янги турдаги парвозларга, шунингдек йилнинг мавсумий даврларидаги парвозларга тайёрлаш масалалари бўйича учиш-услубият ва учиш-техник анжуманларни ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) парвоз экспериментларини режалаштириш ва уларга тайёргарлик кўриш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Учиш-услубият иши қуйидагилар билан таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг учувчилар таркиби билан мақсадга йўналтирилган ташкилий, услубий иши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг унга бириктирилган учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражаси ва интизомининг ҳолати учун шахсий жавобгарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) командир-учувчилар, инструкторлик ва ўқитувчилар таркибининг мустақил машғулотлари ва малакани ошириш курсларидан ўтиш йўли билан тажрибасини мунтазам равишда ошириш ва услубий тайёргарлигини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражаси устидан мунтазам назоратни амалга ошириш, ушбу Қоидалар ва учиш-услубият ишини ташкил этиш, таъминлаш ва ўтказишни тартибга солувчи бошқа ҳужжатлар талабларини бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг иш тажрибасини оммавийлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Учиш-услубият иши, унинг барча босқичларида ушбу Қоидалар ва ФА учиш-услубият ишини тартибга солувчи бошқа норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ режалаштирилади ва ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Учиш-услубият ишини ташкил этиш қуйидагиларга юклатилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакомпания (авиакорхона)да (УМ да) — УИТЭ бўйича раҳбари ўринбосарига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) УО да (алоҳида АЭ да) — УИТЭ бўйича командир ўринбосарига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ўқув юртининг учувчилар бўлинмасида — учиш ишини ташкил этиш бўйича бошлиқ ўринбосарига.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Учиш-услубият ишларини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Авиакорхоналар (авиакомпаниялар)да учиш-услубият иши устувор ва амалдаги режаларга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Режалар авиакорхона (авиакомпания)ни ривожлантириш умумий режаларининг таркибий қисми ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Учиш-услубият иши режаларининг лойиҳалари қуйидагилар асосида тузилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг буйруқлари ва кўрсатмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш ишини ва Ўзбекистон Республикаси ФАда парвозлар хавфсизлигини ташкил этишнинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) янги турдаги ҲКни, учувчилик навигация мажмуаларининг эксплуатацияга киритилиш зарурияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) фан ва техниканинг охирги ютуқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) етакчи экипажлар, бўлинмалар, авиакорхоналар (авиакомпаниялар) ва ФА ўқув юртларининг иш тажрибаси;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) ИКАО стандартлари ва тавсия этилаётган тажрибалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 §. Учиш ишини тартибга солувчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва уларни жорий қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Учиш ишини тартибга солувчи ҳужжатларнинг ишлаб чиқилиши командир-учувчилар, инструкторлик таркиби томонидан барча даражаларда ўтказиладиган учиш-услубият ишининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Ўзбекистон Республикаси ФАда учиш фаолиятини тартибга солувчи ҳужжатларни яратиш ўз ичига қуйидаги босқичларни олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) мавзуга оид топшириқларнинг ишлаб чиқилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҳужжатнинг лойиҳаси (дастлабки материал)ни ишлаб чиқиш ва уни авиакорхоналар (авиакомпаниялар)га муҳокама учун тарқатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) муҳокама натижаларини (оммалаштирилган материаллар) ҳисобга олган ҳолда, ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ҳужжатни ўзаро мувофиқлаштириш ва тасдиқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ҳужжатни нашр этиш ва уни жорий қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш вазифаси юклатилган раҳбар ҳар бир мавзу бўйича масъул ижрочиларни тайинлайди, мавзуга оид топшириқларни ишлаб чиқишни ва ишларнинг босқичма-босқич бажарилиш муддатларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Ҳужжатларнинг лойиҳалари (умумлаштирилган материал) «Дававианазорат» инспекциясининг УУКда кўриб чиқилади. Ҳужжат лойиҳасининг ўзаро келишилиши ва тасдиқлашга тақдим этилиши белгиланган тартибда амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Ҳужжатларда уни жорий қилинишидан мақсад, амал қилиш муддати, шунингдек зарурий ташкилий чора-тадбирлари кўрсатилади ва «Дававианазорат» инспекциясининг буйруғи билан масъул этиб тайинланган шахс томонидан амалга оширилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Ҳужжатни жорий этиш жараёнида унинг характери, ҳажми ва муҳимлигига боғлиқ ҳолда, ўқув юртида, авиакорхонада (авиакомпанияда), учувчилар бўлинмасида қуйидагилар ўтказилади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ҳужжатни командирлар, инструкторлар ва учувчилар таркиби билан ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ҳужжатнинг жорий этилишини ташкил этиш ва унинг ижро этилиши устидан назорат учун масъул шахслар тайинлаш тўғрисидаги фармойиш ҳужжатларини ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) жорий этилаётган ҳужжат талаблари билан вужудга келган зарурият бўйича учувчилар таркибининг назарий, тренажёрлар бўйича тайёргарлиги ва учиш машқлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Авиакорхоналар (авиакомпаниялар), ўқув юртлари ва учувчилар бўлинмаларида ҳужжатларни янада сифатли ва самарали ўрганиш учун услубий материаллар ишлаб чиқилади, техник воситалардан фойдаланилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 §. Учиш-услубият ишини амалга оширувчи органлар, уларнинг асосий вазифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Авиакомпания (авиакорхона) учувчилар-услубият бўлими (УУБ)нинг асосий вазифалари бўлиб қуйидагилар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) авиакомпания (учувчилар мажмуаси)нинг учиш-услубият бўлинмаларида учиш-услубият ишини ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш-услубият ишини ташкил этишни такомиллаштириш, учувчилар бўлинмалари ишининг илғор тажрибаларини оммавийлаштириш ва жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчилар таркибининг касбий таълими, шунингдек МК ва ММК фаолиятини услубий бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) авиакомпания (авиакорхона)га келаётган янги авиация техникасининг ўзлаштирилишида, ташкилий-услубий чора-тадбирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) ҲКнинг янги (бошқа) турларига тайёрлаш ва қайта тайёрлашда ФА учувчилар таркиби томонидан машқлар бажарилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ФА ҲК учувчилари ва хизмат кўрсатувчи ходимларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш учун (ўқув парвоз тайёргарлик курси, ўқув парвоз тайёргарлик дастури, УТТД) дастурлари ҳамда услубий қўлланмаларини ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) парвозларга мавсумий тайёргарлик ўтказиш учун учиш-техника анжумани ва учувчи ходимлар билан касбий машғулотларнинг мавзуга оид режаларини ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) командир-учувчилар, инструктор-учувчилик таркибини учиш ва услубий ишларини ташкил этиш масалалари бўйича дастлабки тайёрлаш ва малакасини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) ҲКК лавозимига номзодлар тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) командир-учувчилар, инструктор-учувчилик таркиби билан учувчилар таркибининг (КТС (FFS) ва ҲКда аэродром ва рейслардаги парвозлар бўйича тайёргарлик кўриш ва машқларни бажаришнинг ягона услубини мукаммал ўрганиш бўйича семинарларни ташкил этиш ва ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
м) касбий машғулотларни ўтказишда учиш бўлинмаларига ёрдам кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
н) аэродром ва ишлаб чиқариш парвозларида, шунингдек авиакомпания (авиакорхона)нинг буюртмалари ҳамда «Дававианазорат» инспекциясининг топшириғи бўйича қатновларда ва аэродромлар йўналишида бажариладиган дастлабки таништириш парвозларида машқларнинг бажарилиши ва авиакомпания (авиакорхона) учувчи ходимларини текшириш.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. УУК авиакомпания (авиакорхона) (учувчилар мажмуаси) раҳбарлигидаги муҳокама органи бўлиб ҳисобланади. УУК ишини учиш ишини ташкил этиш бўйича раҳбарнинг ўринбосари бошқаради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. УУК ўз фаолиятини қуйидаги масалалар муҳокама этиладиган йиғилиш ва кенгашларни ўтказиш йўли орқали амалга оширади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) УИТЭ ва ПХ бўйича учиш хизмати (учувчилар мажмуаси) ишининг устувор режалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) учиш ишининг ташкил этилиши ва бажарилишини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини амалга жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) авиакомпания (авиакорхона) (учувчилар мажмуаси)да учиш ишининг ташкил этилиши ва бажарилиши масалалари бўйича эксплуатант УУБнинг услубий ишланмаларини жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) учиш-услубият ишининг такомиллаштирилиши, учувчилар бўлинмалари ва экипажларнинг устувор иш тажрибаларини ўрганиш, оммавийлаштириш ва тарқатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) янги (бошқа) турдаги ҲКнинг эксплуатациясини амалий ўзлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) УИТЭни такомиллаштириш ва учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги масалаларида парвоз маълумотларини йиғиш воситаларининг материалларидан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) мавсумий даврларда учиш хизматини парвозларга тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) учувчилар таркиби айби билан содир этилган авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисалар сабабларини ва уларнинг олдини олиш бўйича тавсияларни ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) УУБда ишлаб чиқилган учувчилар таркибини тайёрлаш дастурларини жорий этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Авиакомпания (авиакорхона) (учувчилар мажмуаси)нинг учувчилар-услубият хонаси командир-учувчилар, инструктор-учувчилар таркиби томонидан учиш-услубият ишларининг амалда бажарилиши бўйича асосий орган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. УУХ асосий вазифаси командир-учувчилар, инструктор-учувчилар таркибини ҲК экипажи аъзолари билан учиш-услубият ишларини ташкил этиш ва амалий бажариш, учувчилар отрядларининг учиш-услубият синфларидаги услубий ишларнинг илғор тажрибаларини оммавийлаштириш ва тарқатишдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. УУХ иши эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбарияти томонидан тасдиқланган Учувчилар-услубият хонаси ҳақидаги низомга мувофиқ ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. УУКга учиш ишини ташкил этиш бўйича учувчилар отряди командирининг ўринбосари раҳбарлик қилади. Қуйидагилар учувчилар отряди учувчилар-услубият кенгашининг асосий вазифалари бўлиб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учиш иши, ҳаво ҳаракатини бошқариш, авиация техникасининг учиш-техник эксплуатацияси, учувчилар таркибини тайёрлаш сифатини ва парвозлар хавфсизлигини оширишни ташкил этишни яхшилаш бўйича таклиф ва тавсияларни бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) бўлинманинг учувчилар-услубият синфи ишини бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) учувчилар таркиби билан касбий таълим режаларини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) авиакомпания (авиакорхона)ларнинг УУБда ишлаб чиқилган ва авиакомпания (авиакорхона)ларнинг учувчилар отрядларида жорий этилаётган ишлаш услубиётлари, технологиялари, йўриқномаларини такомиллаштириш бўйича таклифларни бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) учиш-услубият ишини яхшилаш бўйича тавсияларни бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Учувчилар бўлинмасининг учувчилар-услубият синфи учувчилар бўлинмасининг ўқув-услубий базаси ҳисобланади. Учувчилар-услубият синфлари ҳар бир учувчилар бўлинмаларида ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Учувчилар-услубият синфининг асосий вазифаси бўлиб, бўлинманинг командир-учувчилар, инструкторлар ва учувчилар таркиби билан ўтказиладиган барча машғулотлар турларининг услубий таъминоти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Учувчилар-услубият синфининг иши эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбарияти томонидан тасдиқланган учувчилар-услубият синфи ҳақидаги низомга мувофиқ ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 §. Учиш-услубият ишининг ҳолатини назорат қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Учиш-услубият иши ҳолатини назорат қилишнинг асосий вазифалари — бу учиш-услубият ишини кейинчалик такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларнинг кейинги таҳлили ва ишлаб чиқилиши мақсадида учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигини ташкил этиш, таъминлаш ва ўтказишда камчиликлар ва четга чиқишларни ўз вақтида аниқлашдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Учиш-услубият ишининг ҳолатининг назорат қилиниши мунтазам, объектив ва мақсадга йўналтирилган бўлиши ва учувчилар таркибини тайёрлаш ва текширишнинг барча турларида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қуйидагилар назорат қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) командир-учувчилик таркибининг учиш-услубият иши самарадорлигининг асосий кўрсаткичи сифатида учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) бўлинмалар, ўқув юртлари, авиакомпания (авиакорхона)лар учувчилар-услубият кенгашларининг иши;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) УУХ ва синфларининг иши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвозларни бажариш ва уларнинг хавфсизлиги сифатини оширишга йўналтирилган учиш-услубият ишида қабул қилинган чора-тадбирларнинг самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) парвоз маълумотлари воситаларининг материаллари билан ишлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) командир-учувчилар таркиби томонидан ҲК экипажи аъзоларининг учувчилик техникаси ва амалий ишлари текширувининг маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) СМТ (FFS)да учувчилар таркиби текшируви ва ўтказилган машқлар маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) муҳокамаларни ўтказиш сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш таҳлилидан келиб чиқадиган чора-тадбирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) ўқув базаларининг техник таъминоти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) авиакомпания (авиакорхона)ларнинг УУБда ишлаб чиқилган услубий дарсликлар, тавсияларини амалиётга жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
м) учувчилар бўлинмаларида, ўқув юртларида ва авиакорхоналар (авиакомпаниялар)да учиш-услубият ишининг етакчи тажрибасининг оммавийлаштириш ва жорий этиш маълумотлари;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
н) захирадаги ходимларнинг командирлик лавозимларига тайёргарлик ҳолати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 §. Услубий парвозларни ташкил этиш ва бажариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Услубий парвозлар қуйидаги мақсадларда бажарилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилар таркибини ўқитиш дастурлари ва услубиятларини ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) парвозларни ташкил этиш ва бажаришнинг илғор тажрибаларини жорий этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Услубий парвозлар, бундай парвозларни бажаришга рухсат этилган авиакорхона (авиакомпания)лар ва ЎММларининг командир-учувчилар, инструкторлик таркиби томонидан ташкил этилади ва ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Услубий парвозларга тайёргарлик қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) услубий парвозларга тайёргарликда қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) услубий парвозлар дастури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) уларни бажариш бўйича услубий кўрсатмалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Услубий парвозлар дастури, уларни бажариш бўйича услубий кўрсатмалар «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) услубий парвозларга тайёргарлик Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) ва ушбу Қоидаларнинг талабларига мувофиқ ўтказилади, бунда қўшимча равишда қуйидагилар ўрганилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) услубий парвозларни бажариш бўйича дастур ва услубий кўрсатмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) топшириқни бажариш кетма-кетлиги ва аниқ шароитларга боғлиқ бўлган ҳолда, уни ўзгартириш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ўхшаш бўлган услубий парвозларнинг (зарурият бўлганда) бажарилишидан олинган маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) парвоз профили ва ушлаб турилувчи режимлар характеристикаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) парвознинг турли шароитларида экипаж аъзоларининг ўзаро хатти-ҳаракатлари тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) парвоз давомида экипаж аъзолари ва парвоз иштирокчилари ҳал этиши лозим бўлган масалалар рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ушбу парвоз учун ҲКга қўшимча равишда ўрнатиладиган аппаратура, ускуна ва жиҳозлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Услубий парвоз услубий парвоз дастурига мувофиқ ва уларни бажариш бўйича услубий кўрсатмалар ҳамда авиакорхона (авиакомпания) раҳбари томонидан берилган парвоз топшириғи асосида бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Услубий парвозлар бажарилишда экипаж зарур бўлган ахборотларнинг рўйхатга олинишини таъминлаши лозим. Парвозда дастур билан кўзда тутилмаган ҳар қандай ҳолатлар юзага келган ҳолда, ҲКнинг командири дастурнинг бажарилишини тўхтатиши ва парвознинг нормал режимини тиклаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. Шартлар парвознинг ушбу элементи бўйича дастурнинг талабларига мувофиқ бўлмаганда, ҲКнинг командири дастурнинг бажарилишини тўхтатиши ёки агар бу дастурда белгиланган бўлса, парвозлар кетма-кетлигини ўзгартириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
XIII. Халқаро парвозлар бажарилишида учиш ишларини ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Касбий тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Учувчилар таркиби, бортоператорлар ва борткузатувчиларнинг халқаро парвозлар учун дастлабки тайёргарлиги «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган дастурлар бўйича ЎМларида ўтказилади, унинг мақсади қуйидагилар ҳисобланади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) учувчилар таркибини радиотелефон алоқасида фойдаланувчи тилда сўзлашишга ва уни «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» (ЎзР АҚ-61) (рўйхат рақами 1349, 2004 йил 7 май) авиация қоидалари, 1 параграф 2-моддасининг талаблари даражасида тушуниш, авиациянинг стандартли фразеологияси, диспетчерлик рухсатлари, ердан ва ҲК сатҳидан турли маълумотларни қабул қилиш, савол ва жавобларни тўғри ифода этишга, шунингдек картография ва матн кўринишидаги ахборотларни ўқиш ва тушунишга ўргатиш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) экипаж аъзоларини ердаги хизмат кўрсатувчи персонал билан инглиз тилида сўзлашишга ўргатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) экипаж аъзоларини халқаро метеорологик кодлар ва об-ҳаво ҳақидаги маълумотларга эга бўлган бошқа материаллардан фойдаланишга ўргатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) экипаж аъзоларини халқаро ҳаво йўналишларида парвоз вақтида радиоалоқани олиб боришнинг хусусиятлари билан таништириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) халқаро парвозлар қоидалари, ИКАО стандартларини ўрганиб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) экипажларни божхона қоидалари ва чегара назорати, чет эл (хориж) да юриш-туриш қоидалари билан таништириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Агар учувчилар таркиби мутахассисининг назарий тайёргарлиги тугаган вақтдан бошлаб хорижга стажёрлик парвозлари бошигача 12 ой ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса, унинг халқаро парвозларни бажариш учун тайёргарлиги амалга ошмаган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Халқаро парвозларни бажарувчи командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркиби (учувчилар, штурманлар, бортмуҳандислар, бортрадистлар) қуйидаги даврийликда «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган дастурлар бўйича сертификатлаштирилган ЎМ (ЎММ)да чет тиллари ва халқаро парвозлар қоидалари бўйича малака ошириш курсларини ўтадилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ишчи даражада (4-даража) тил билимини намойиш этаётган шахслар — уч йилда бир марта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) кенгайтирилган (чуқур) даражада (5-даража) тил билимини намойиш этаётган шахслар — олти йилда бир марта.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. ҲК саҳнида радиотелефон алоқасини олиб бориши лозим бўлган командир-учувчилик, инструкторлик ва учувчилар таркиби, шунингдек штурманлар, бортрадистлар «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси авиация ходимларини таснифлаш ва гувоҳномалар бериш» авиация қоидалари» (ЎзР АҚ-61) (рўйхат рақами 1349, 2004 йил 7 май) Авиация қоидаларида белгиланган радиотелефон алоқасида фойдаланиладиган тилни билиш даражасини аниқлаш мақсадида сертификатланган ЎМларида тест синовларидан ўтадилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Радиотелефон алоқасида фойдаланиладиган тилни билиш даражасига қўйилган баҳо авиакомпания (авиакорхона) раҳбарининг буйруғига мувофиқ ЎМ томонидан берилган сертификат асосида учувчилар таркиби мутахассисининг гувоҳномасига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Халқаро трассалар бўйича парвозларга тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Халқаро трассалар бўйича парвозларга тайёргарликда қўшимча равишда қуйидагилар ўрганилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) аэронавигация ахбороти тўпламларида нашр этилган хориж давлатларининг самовий ҳудудида парвозлар қоидалари ва трассалар ўтадиган мамлакатлар учун АМТ(AIP) ва чет эл фирмалари томонидан нашр этиладиган бошқа ҳужжатлар «Джеппесен» ва бошқалар) қоидалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ФА Аэроновигация ахборотлар маркази нашридаги ва хориж нашридаги (одатда, «Джеппесен» фирмасининг хариталари) аэронавигацион ва радионавигацион хариталар бўйича парвозлар йўналишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) тегишли радионавигацион хариталар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) чет эл радиотехник воситалари (тизимлари)дан фойдаланиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) самовий ҳудудида парвозлар бажарилаётган давлатларнинг иқлимий хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) НОТАМлар, қорли НОТАМлар (СНОУТАМлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ҲК босиб олинган ҳолда, узатиладиган сигналлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) «Джеппесен» тўпламлари ва бошқа парвоз ҳужжатларида қабул қилинган шартли белгилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) асосий ва захира аэродромларининг ҳарфли белгилари (тўртта белгили);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) хорижий қўниш аэропортларида парвоз ҳужжатларини расмийлаштириш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) учиб чиқишга қарорни қабул қилиш ва флайт-плани (учиш режаси) ни тузиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
м) трасса бўйича эшелонлаштириш хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
н) радиоалоқани олиб бориш ва ҲК таниш сигналларини ишлатиш, АТИС маълумотларини олиш тартиби қоидалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
о) перронда ва ҲК туриш бекатида узатиладиган сигналлар («Маршал» сигналлари, «АГНЕС» чироқли сигналлари ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
п) хориж аэропортларида учиш-қўниш йўлаги, туриш жойи ва учиш-қўниш йўлагини маркерлаш қоидалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
р) давлат чегарасини учиб ўтганда чегара чизиғи, чегаравий пеленглар ва масофалар, давлат чегарасини кесиб ўтиш (учиб ўтиш)дан олдин ва кейин радиоалоқанинг йўқ бўлишида экипажнинг хатти-ҳаракатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
с) треклар бўйича парвоз қоидалари, узоқ ва яқин навигация тизимларидан фойдаланиш усуллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
т) ғарбда ишлаб чиқарилган иккита двигателли ҲКлари учун ETOPS бўйича учиб чиқиш қарорини қабул қилиш қоидалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
у) ҳаво ҳаракатини бошқаришни (ҳаво ҳаракатини ташкил этиш) ташкил этиш тизимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ф) паспорт, санитар ва божхона назоратидан ўтиш тартиблари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 §. Шимолий Атлантика устидан парвозларга тайёргарликнинг ўзига хос хусусиятлари (MNPS/ RVSM, NAT)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. Шимолий Атлантика устидан парвозларни бажариш учун тайёргарликка халқаро ҳаво йўналишларида лозим бўлган даражадаги назарий тайёргарлик ва парвозлар тажрибаси, учувчилик ва самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг олий техникасига эга бўлган учувчилар таркиби киритилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ҲК командирлари — 1-тоифа ва ундан қуйи минимумда парвозларга рухсатномага эга бўлган 1-тоифали учувчилар (2-тоифа ва ундан қуйи — Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКларида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ушбу турдаги ҲКда 200 соатдан кам бўлмаган мустақил парвозлар соатига эга бўлган иккинчи учувчилар, Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКларида парвозларни бажарувчилар эса, шунингдек 2-тоифа ва ундан қуйи минимум бўйича парвозларга рухсатномага эга бўлишлари лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ушбу турдаги ҲКда 500 соатдан кам бўлмаган мустақил парвозлар соатига эга бўлган 1-тоифали штурманлар, Шимолий Атлантика устидан бошқа турдаги ҲКда парвозларга рухсатномага олдин эга бўлганларга эса — 200 соатдан кам бўлмаган ҳолда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ушбу турдаги ҲКда 500 соатдан кам бўлмаган мустақил парвозлар соатига эга бўлган бортрадистлар, Шимолий Атлантика устидан бошқа турдаги ҲКда парвозларга рухсатномага олдин эга бўлганларга эса — 200 соатдан кам бўлмаган ҳолда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Шимолий Атлантика устидан треклар бўйича парвозларга тайёргарликда ва уларни бажарилишида ҳар бир эксплуатант қуйидагилар билан назарда тутилган катта масофага парвозларни бажаришнинг стандартлаштирилган тартибларини билиши ва бажариши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) Шимолий Атлантика MNPS/RVSMда парвозларни амалга ошириш бўйича қўлланма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) парвозлар ва ҳаво ҳаракатига хизмат кўрсатиш қоидалари (Doc. 4444 PANS/ RAC);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) Шимолий Атлантика ҳудуди бўйича йиғма йўриқномавий материал (NAT Doc. 001);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) қўшимча ҳудудий қоидалар Doc. 7030;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) жорий NOTAMлар Шимолий Атлантика ҳудуди давлатларининг AIРлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) FAA ва JAA тавсиялари ва циркулярлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) «UZBEKISTAN AIRWAYS ETOPS OPERATIONS MANUAL» ETOPS бўйича парвозларни бажариш қўлланмаси (ғарбда ишлаб чиқарилган иккита двигателли ҲКлари учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Узоқ масофадаги парвозларни бажаришнинг стандартлаштирилган тартибларидан фойдаланган ҳолда MNPS самовий ҳудудида парвозларга тайёргарликлар ўтказилгандан сўнг, шунингдек бундай парвозларда бир йилдан ортиқ муддатга узилишлар бўлганда, MNPS самовий ҳудудида парвозларни бажарувчи учувчилар ва штурманлар, стандартлаштирилган тартибларни бажариш бўйича билимлар текширувидан ўтишлари шарт. Билимлар текширувининг натижалари машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. MNPS ва/ёки Шимолий Атлантика устидан парвозларга мутахассиснинг киритилиши УО командирининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Ҳар бир таништирув парвозидан олдин экипаж билан қўшимча дастлабки тайёргарлик ўтказилади, унинг жараёнида қуйидагилар ўрганилиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) треклар бўйича парвозларда экипажга методик тавсиялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) Шимолий Атлантика устидан парвозларни амалга ошириш бўйича йўриқнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ИКАО ҳужжатлари (Шимолий Атлантика ҳудуди бўйича йўриқномавий ва ахборот материал) NAT Doc. 001;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ташкиллаштирилган треклар тизимининг тузилмаси, уларни алмаштириш даврлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) треклар тизимида парвозларга рухсатни сўраш ва олиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) треклар бўйича парвозларда минимал навигация характеристикалари, ён томондан, узунасига ва вертикал эшелонлаштириш аниқлиги бўйича талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) океан устида навигация радиотехника воситалари ишлашининг хусусиятлари, уларнинг жойлашуви ва ишлаш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) экипажларни парвоз, метеорологик ва навигацион ҳужжатлар, ҳужжатларда фойдаланиладиган шартли белгилар билан таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) ҲКда ўрнатилган навигация воситаларининг ишларидаги четга чиқиш ҳолатларида экипажнинг ҳаракатлари ҳамда бу воситаларнинг ишдан чиқиш белгилари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) трассада ишдан чиқишларда, треклар тизимида парвозни давом эттиришга йўл қўймайдиган шароитлар юзага келганда, экипажнинг ҳаракатлари; навигация имкониятларининг қисман ва тўлиқ йўқотилишида фойдаланиладиган доимий йўналишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) MNPS ҳудудида парвоз қилишда RVSM ҳаракатларида эшелонлаштириш хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
м) ҲК ва эксплуатантларни 1000 фут вертикал эшелонлаштириш минимуми шароитларида парвозга киритиш қўлланмаси (Doc. T.17.1.IN-340. АТМ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
н) жадваллардан фойдаланган ҳолда навигацион мажмуаси учун трек бўйича парвозлар параметрларининг ҳисоб-китоб услубиёти (ҳисоб-китобнинг минимал вақти 15 дақиқа);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
о) алоқа тартиблари, жойлашган жойи тўғрисида маълумотларни узатиш, радиоалоқа ва фразеологияни олиб бориш хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
п) Шимолий Атлантикада фойдаланиладиган аэронавигацион хариталар, нуқсонлар ҳажми ва чизиқ хариталарида самолётнинг ҳолатини жойлаштиришда уларни ҳисобга олиш тартиби, хариталарни тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
р) Шимолий Атлантика устидан ҲК четга чиқишларининг характерли сабаблари, уларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
с) экипаж аъзоларининг парвоз олди тайёргарлиги ва парвознинг бажарилишида ўзаро ҳаракатлари технологияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
т) сувга мажбурий қўнишда экипажнинг хатти-ҳаракатлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 §. Мўлжал олиш даражаси кам бўлган ҳудудлар ва сув ҳудуди устидан парвозларга тайёргарликнинг ўзига хос хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Ориентирлик даражаси кам бўлган ҳудуд ва сувли ҳудуд устидан парвозларга дастлабки тайёргарлик жараёнида қуйидагилар ўрганилади ва таҳлил қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ушбу ҳудудда ФА ҲКлари парвози учун рухсат этилган йўналишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) парвозлар ҳудудининг иқлимий характеристик хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҳудуднинг рельефи ва радиолокация мўлжалини олиб бориш хусусиятлари, харитада мумкин бўлган радиолокация мўлжалларини танлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) узоқ навигация тизимлари ёрдамида ориентировка (мўлжал) ни олиб бориш усуллари, ҲКнинг ҳисобланган жойлашувларни тўғрилаш нуқталарини аниқлаш услублари (навигация учувчилик мажмуали ҲКлари учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) момақалдироқларни айланиб ўтиш тавсиялари, хавфсизлик чора-тадбирлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) чанг ва қумли бўронлар, тропик бўрон ва қуюнлари ҳудудлари (Ҳинд океани ҳудуди);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) йўналишлар бўйича ва аэродромлар ҳудудларида самолётни йўналиш бўйича бошқариш хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) ҲКни тижорат юклови ва ёқилғи қуйилишининг оптимал вариантлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) ностандарт тизимлар билан жиҳозланган аэродромларда, инструментал ва визуал қўнишга киришиш схемаларининг хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) метеошароитлар тўсатдан ёмонлашган шароитларда экипажнинг хатти-ҳаракатлари (момақалдироқ, қуюн, бўронли болтанка, шамолнинг қаттиқ силжиши, чанг ва қумли тўфон ва ҳ. к.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) Африка ва Осиё минтақалари трассалари бўйича метео таъминотнинг хусусиятлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 §. Тоғли ҳудудлар устида парвозларга тайёргарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Тоғли ҳудудлар ва тоғли аэродромларда ўтказиладиган парвозларга тайёргарликда қуйидагиларни инобатга олиш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) парвоз йўналишидан икки томонга 50 километрдан кам бўлмаган радиусда, кабинанинг герметизацияси бузилганда ёки двигател тўхтаб қолганда (иккита двигателли ҲКлари учун) авария пасайиш эҳтимолида ҳудуд рельефини ўрганиш (айрим баландликлар, чўққиларнинг йўналиши, даралар, тоғ водийлари ва уларнинг ўзаро жойлашуви);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) харитага белгиланган энг баланд чўққиларни, чегаравий пеленгларни киритиш ва хавфли метео ҳодисалар билан учрашиш эҳтимолига айланиб ўтиш йўналишларини белгилаш (4-тоифа самолётлар ва вертолётлар учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) парвоз харитасида баландликни ошириш ва пасайиш участкалари учун ҳудуднинг профилини чизиб олиш (4-тоифа самолётлар ва вертолётлар учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) метеошароитлар ва ҳавонинг қаттиқ кўтарилувчи ва пасаювчи оқимлари, жала ёмғирли булутлар ва момақалдироқлар, шунингдек учиб чиқиш ва қўниш ҳудудида орографик болтанканинг вужудга келиши мумкинлигини таҳлил қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) харитада мажбурий қўниш учун ишлатилиши мумкин бўлган жойларни ўрганиш ва белгилаш (4-тоифа самолётлар ва вертолётлар учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) денгиз сатҳидан тоғли аэродромларнинг баландлигини, улардан учиб чиқиш, баландликни ошириш, пасайиш, қўнишга киришиш ва қўнишни бажариш хусусиятларини, шунингдек барометрик баландликни ўлчагичлардан фойдаланиш қоидаларини, аэродром босимини ҳисоблаш тартибини, босимни миллибардан миллиметрга ўтказиш, қўнишга киришиш ва қўнишда ҳақиқий ҳаво тезлигининг ўсиш ҳисоб-китобини, секинлашишнинг бошидаги тезлик ва бошқа чекловларни ўрганиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Дастлабки тайёргарлик жараёнида экипаж тоғли аэродромларда характерли авиация ҳодисалари сабабларини қўшимча равишда ўрганишга мажбур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Тоғли аэродромга дастлабки таништирув парвозда ва уч ойдан кейин тоғли ҳудудда ушбу трасса бўйича мунтазам парвозлар ва тоғли аэродромларга қўниш билан боғлиқ парвозларда экипаж тренажёрларда навбатдаги ҳар чоракдаги машқларни тоғли аэродром схемаси бўйича қўнишга киришишларни бажаришлари зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
XIV. Синов парвозларининг ўтказилишида учиш ишларини ташкил этишнинг ўзига хос хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), таркибида УСБ бўлган эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Дававианазорат» инспекцияси томонидан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида синов парвозларини амалга ошириш бўйича қўлланма ва парвоз синовларини бажариш дастури ҲКнинг парвоз синовлари ўтказилишида асосий ҳужжатлар ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Синовлар дастури парвозлар мазмуни, уларни бажариш услублари ва шароитларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. УСБда учиш ишининг ташкил этилиши ушбу Қоидалар ва синов парвозларини амалга ошириш бўйича қўлланма талабларига мувофиқ ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Синовчи учувчилар таркибининг иш вақти, дам олиш вақти меъёрлари, шунингдек парвоз вақти (парвоз соатлари) меъёрлари УСБ нинг ички меҳнат тартиби қоидаларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Парвоз синовларининг ўтказилишига учувчилар таркиби, шунингдек тўлиқ ҳажмда махсус тайёргарликдан ўтган ва синовдан ўтказувчининг амалдаги гувоҳномасига эга бўлган синов иштирокчилари киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Алоҳида ҳолатларда капитал таъмирлашдан сўнг ҲК учириш дастури бўйича синовларни ўтказишга УСБнинг инструктор-синовчиси билан намунавий дастур бўйича парвозда тренажёрларда ва ҲК кабинасидаги тренажёрларда машқ қилишларни ўтган ва синов парвозларига рухсатномани олган ФА ишлаб чиқариш бўлинмаларининг учувчилар таркибига кирувчи шахслар киритилади. Рухсатнома авиатаъмирлаш заводи директорининг буйруғи билан расмийлаштирилади, мутахассиснинг парвоз дафтарчаси ва парвоз гувоҳномасида бу ҳақда тегишли ёзув ёзилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Авиация техникасини учириб кўриб синовдан ўтказиш бўйича мутахассис сифатида ҲК бортида синов парвозларини бажариш вақтида УСБ учувчилар таркиби ва синов қатнашчиларидан ташқари парвозда ишлаб чиқариш бўлинмаларини командир-учувчилик ва учувчилар таркиби бўлиши мумкин. Уларнинг иштироки синовни амалга ошираётган авиация бирлашмаси, ФА корхонаси раҳбарининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Экипажни синов парвозларига тайёрлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
377. Экипажни синов парвозларига тайёрлаш — синовлар дастури бўйича тайёргарлик, дастлабки ва парвоз олди тайёргарлик босқичларидан ташкил топган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
378. Синов дастурлари бўйича тайёргарлик синовлар бўйича етакчи муҳандис (синов бригадасининг раҳбари) ва етакчи учувчи-синовчининг раҳбарлиги остида ўтказилади. Унга қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) синов мақсадларини ва синов бригадаси олдига қўйилган вазифаларни ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) синовдан ўтказилаётган объектга қўйиладиган техник талабларни ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) дастурнинг мазмуни ва бажарилиш услуби, унинг бажарилиш кетма-кетлигини ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) тажриба-конструкторлик бюросида объектлар синовининг натижасини ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) синов дастурининг бажарилиши учун зарур бўлган ҳисоб-китобларнинг бажарилиши ва маълумотларнинг ўрганилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) жиҳозлар ва экспериментал ускуналарнинг адабиётларини ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) хавфсизлик масалалари ва авария ҳолатида ҲК ташлаб кетиш воситаларини ўрганиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
379. Синовлар дастури бўйича тайёргарлик ҳажми ва ҳажмнинг мураккаблик даражасига боғлиқ бўлади ва парвоз кунидан бир кун олдин тугатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
380. Синов бригадасининг барча аъзолари синовлар дастурини бажаришга фақатгина уни бажаришга тайёрлиги текширувидан сўнг киритиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экипаж учувчилар таркибининг синов дастурини бажаришга тайёрлигини УСБ бошлиғи (учиш хизмати бўйича УСБ бошлиғининг ўринбосари) текширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
381. Ҳар бир парвоз олдидан экипаж дастлабки тайёргарликдан ўтказилиши шарт. Экипаж таркибига кирувчи барча шахслар, эгаллаб турган лавозими ва иш тажрибасидан қатъи назар, парвозга дастлабки тайёргарликдан ўтишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
382. Дастлабки тайёргарлик — бу тайёргарлик жараёнида материалларни ўрганиш, ҳужжатларни тайёрлаш, келгуси парвоз (лар) учун амалий ҳаракатларни яхшилаб ўрганишдан иборат бўлган тайёргарликнинг асосий туридир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
383. Синов парвозларига дастлабки тайёргарлик парвоз кунидан бир кун олдин экипаж ва синов иштирокчиларининг тўлиқ таркибида етакчи муҳандис ва учувчи-синовчи раҳбарлигида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
384. Дастлабки тайёргарлик экипажнинг парвозни бажаришга тайёрлиги бўйича назорат билан тугатилади. Бу назоратни УСБ бошлиғи ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
385. Дастурни бажариш бўйича тайёргарлик тартиби ва мазмуни УСБ томонидан ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
386. Синов парвозига топшириқ УСБ бошлиғи ёки авиация бирлашмаси (авиатаъмирлаш корхонаси) раҳбарининг буйруғи бўйича бундай ҳуқуққа эга бўлган мансабдор шахс томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
387. Экипажнинг парвоз олди тайёргарлиги етакчи учувчи-синовчининг раҳбарлиги остида, ҲК турини экипаж аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва технологик ишлари бўйича йўриқнома, ҲК ни парвозда эксплуатация қилиш қўлланмаси, УСБ да тасдиқланган парвоз олди технологик жадваллари ва УСБ да ишлаб чиқилган услубий тавсияларга мувофиқ, ҳар бир парвоздан олдин учиб чиқишнинг режалаштирилган вақтидан 1,5 соат олдин ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
XV. Фуқаро авиациясининг парвоз ўқув-машқ марказларида учиш ишини ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 §. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
388. ФА ўқув юртлари ва Ўқув-машқ марказларида парвоз ва методик ишларнинг ташкил этилиши Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ушбу қоидалар талаблари, ўқув парвоз тайёргарлик курси, ўқув парвоз тайёргарлик дастури, ўқув жараёнини ташкил этиш бўйича йўриқнома талаблари билан тартибга солинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу ишни ФА Ўқув-машқ марказлари раҳбарларининг парвоз тайёргарлиги ва парвоз-методик ишлари бўйича ўринбосарлари ташкил этадилар. Ушбу ишни учиш-услубият бўлимлари амалга оширадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
389. Парвоз таълимининг ҳисоботлари, режалаштирилиши ва назорат қилиниши бўйича ҳужжатлар ФА ЎММларида белгиланган шакл бўйича олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
390. Ўқув парвозларнинг бажарилишига, ишлаб чиқариш зарурияти бўлганда, бундай ишга рухсатномага эга бўлган ФА, авиакомпания (учувчилар мажмуалари) ўқув-машқ марказлари, УМБнинг командир-учувчилари ва учувчилар таркиби жалб этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 §. Командир учувчилар ва инструкторлар таркибининг касбий тайёргарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
391. ЎММда командир-учувчилар, инструкторлик таркибнинг касбий тайёргарлигига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) мустақил инструкторлик ишига киритилиши учун бошланғич тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ушбу Қоидаларнинг талаб этилаётган талабларига мувофиқ касбий тайёргарлик даражасини ошириш ва такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) малака ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
392. Инструкторликка номзодларни танлаш уларнинг номзодларини ўқув юрти педагогик кенгаши (ЎММ)да дастлабки муҳокамаси ва тасдиқланиши билан ўтказилади. Тайёргарликни шу мақсадда тайинланган инструкторлар ўтказадилар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
393. Бундай мутахассисларнинг барчаси учун машқий ва текширув парвозларини инструктор-учувчиларни сафга киритиш бўйича ҳамда командир-учувчилар ва инструкторлик таркибининг машқий парвозлари билан бирга бажаришга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
394. Ишлаб чиқариш корхоналаридан инструкторлик ишларига қабул қилинган учувчиларни тайёрлаш ва сафга киритиш инструктор-учувчилар услубий тайёрлаш курсларини ўтиш мажбурияти билан инструкторлар таркибини ҲКнинг тегишли турларига тайёрлаш дастури бўйича амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
395. Учувчи-инструктор сифатида мустақил ишга киритилиш текширувини ЎММ УУБнинг командир-учувчилар таркиби ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
396. Инструкторлик ишига мутахассислар ЎММнинг учиш-услубият бўлими бошлиғининг баённомаси асосида ЎММ раҳбарининг буйруғи билан киритиладилар.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2008 й., 8-9-сон, 50-модда; 2014 й., 31-сон, 391-модда; 2015 й., 41-сон, 529-модда; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон; 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)