Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Марказий Банки Бошқарувининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанкларнинг молиявий аҳволини тиклаш режасига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 13 августда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3924]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ва «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Банкларнинг молиявий аҳволини тиклаш режасига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРаис Т. ИШМЕТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2026 йил 16 июль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14/8-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 16 июлдаги 14/8-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанкларнинг молиявий аҳволини тиклаш режасига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур Низом банклар, шу жумладан микромолия банклари ҳамда исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банклар (бундан буён матнда банк деб юритилади) ва банклар гуруҳларининг молиявий аҳволини тиклаш режасининг (бундан буён матнда тиклаш режаси деб юритилади) мазмунига ва янгиланишига оид талабларни, шунингдек тиклаш режасини Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига (бундан буён матнда Марказий банк деб юритилади) тақдим этиш ҳамда баҳолаш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий фаолият йўналишлари — банк ва (ёки) банклар гуруҳи учун муҳим даромад манбайини ташкил этувчи фаолият йўналишлари ҳамда улар билан боғлиқ хизматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳим хизматлар — банк ва (ёки) банклар гуруҳининг ўта муҳим вазифаларини бажариш ва банк фаолиятини бошқаришни таъминлаш учун зарур бўлган, банкка тақдим этиладиган хизматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishриск-аппетит — банк ва (ёки) банклар гуруҳининг стратегик мақсадларига ва бизнес-режа кўрсаткичларига эришишда қабул қилишга тайёр бўлган сезиларли барча таваккалчиликларнинг (жами умумлашган ҳолдаги ҳамда уларнинг ҳар бири бўйича алоҳида) миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта муҳим вазифалар — банк ва (ёки) банклар гуруҳи хизматлари ёки операцияларининг шундай турларики, уларни ўзга банкнинг бошқа хизматлари ёки операциялари билан алмаштириш мураккаблиги туфайли ушбу хизматларни кўрсатиш ва операцияларни амалга ошириш тугатилган тақдирда, молиявий барқарорликнинг бузилишига ёки реал иқтисодиёт учун зарур бўлган хизматларнинг кўрсатилиши чекланишига олиб келиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчегаравий қийматлар (триггерлар) — банк ва (ёки) банклар гуруҳининг молиявий аҳволини акс эттирувчи кўрсаткичлар бўйича ўрнатилган чегаравий қийматлар бўлиб, уларнинг бузилиши банк ва (ёки) банклар гуруҳи фаолиятида стресс ҳолати юзага келганлигидан дарак беради ҳамда банк ва (ёки) банклар гуруҳининг молиявий аҳволини тиклашга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш учун асос бўлиб хизмат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Банк ўзининг молиявий аҳволи ёмонлашган тақдирда Марказий банкнинг талабига кўра уни тиклаш чораларини ўз ичига олган тиклаш режасини ишлаб чиқади ҳамда кўриб чиқиш ва баҳолаш учун тақдим этади. Бунда Марказий банк томонидан банк молиявий аҳволини баҳолашда банкнинг молиявий кўрсаткичлари, Марказий банк томонидан ўрнатилган пруденциал талабларга мувофиқлиги ва (ёки) бошқа омиллар инобатга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанк тиклаш режасини Марказий банк томонидан белгиланган, бироқ ўн беш кундан кам бўлмаган муддатда ишлаб чиқиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Тиклаш режаси Марказий банкка тақдим қилинишидан аввал банкнинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанкнинг ички аудит хизмати йилига камида бир маротаба тиклаш режасининг ишлаб чиқилиши, янгиланиши ҳамда амалга оширилишини мустақил баҳолаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Банк тиклаш режасини ҳар йили ёки банкнинг ташкилий тузилмасида, унинг фаолиятида ёки молиявий аҳволида тиклаш режасига таъсир этиши мумкин бўлган сезиларли ўзгаришлардан кейин янгилаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТиклаш режасини янгилаш жараёнида банкнинг таваккалчиликларни бошқариш тизимида, шу жумладан банкнинг риск-аппетити ва риск-профилида, фавқулодда молиялаштириш режасида, банк фаолиятини қайта тиклаш ва унинг узлуксизлигини таъминлаш режасида ҳамда капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнларида (ИСААП) (агар жорий қилинган бўлса) вужудга келган ўзгаришлар инобатга олиниши, шунингдек банкнинг молиявий аҳволини тиклаш кўрсаткичлари (бундан буён матнда тиклаш кўрсаткичлари деб юритилади) ва улар бўйича чегаравий қийматлар (триггерлар) қайта кўриб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Тиклаш режаси макроиқтисодий ва молиявий инқироз кўринишларининг банк фаолиятига таъсирини, шу жумладан тизимга оид ҳодисаларни ва мазкур банк учун таваккалчиликларни ўзида акс эттириши керак. Тиклаш режаси ишлаб чиқилишида банк амалга ошираётган фаолият турининг тизимли аҳамияти, ўзига хос хусусиятлари, миқёси ва мураккаблиги инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Тиклаш режаси тегишли қарорлар қабул қилиниши керак бўлган ҳолатни аниқловчи чора-тадбирлар рўйхатини, кўрсаткичларни ва мазкур Низомнинг 12-бандида келтирилган маълумотларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Банк тиклаш режасида ўзининг бизнес-режаси, капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнлари (ИСААП) (агар жорий қилинган бўлса) ҳамда бошқа тегишли ҳужжатларида мавжуд бўлган маълумотларга ҳавола қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Марказий банк банкдан тиклаш режасини кўриб чиқиш ва баҳолаш учун зарур бўлган қўшимча маълумот ва ҳужжатларни талаб қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Банклар гуруҳининг асосий банки тиклаш режасини гуруҳ даражасида ишлаб чиқиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда Марказий банк банклар гуруҳига кирувчи банкнинг тизимли аҳамияти, ҳажми ёки риск-профилидан келиб чиқиб, ундан якка тартибдаги тиклаш режасини ишлаб чиқишни талаб қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Банк тиклаш режасида давлатнинг молиявий ёрдамини, шунингдек Марказий банк томонидан банк ликвидлилигини фавқулодда қўллаб-қувватлаш учун ажратилувчи кредитларни ва қўлланилувчи исломий молия воситаларини назарда тутмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Банкнинг кузатув кенгаши тиклаш режасининг ишлаб чиқилишига ва самарали амалга оширилишини таъминлашга ҳамда унинг устидан назоратни олиб боришга масъул ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Тиклаш режасининг таркибий элементлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тиклаш режасининг умумий таркиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Тиклаш режасида камида қуйидаги маълумотлар акс эттирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасидаги асосий жиҳатларнинг қисқача мазмуни, шунингдек аввалги тиклаш режаси тасдиқланган санадан бошлаб янги тиклаш режаси тасдиқлангунига қадар бўлган давр мобайнида банк фаолиятида юз берган сезиларли ўзгаришларнинг (банкнинг ташкилий тузилмаси, фаолият йўналишлари, хизматлари ва филиаллари тармоғидаги ўзгаришлар, шунингдек сезиларли таваккалчиликлар туфайли юзага келган йўқотишлар) ва (ёки) янги тиклаш режасига киритилган сезиларли ўзгаришларнинг тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасини бошқаришга оид маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстратегик таҳлил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш кўрсаткичлари ва улар бўйича чегаравий қийматларнинг (триггерларнинг) тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг молиявий аҳволини тиклаш бўйича чора-тадбирлар (бундан буён матнда тиклаш чора-тадбирлари деб юритилади) ва уларнинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режаси доирасида фойдаланиладиган сценарийларнинг (бундан буён матнда тиклаш сценарийлари деб юритилади) қисқача тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режаси доирасида коммуникация қилиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасини амалга оширишга қаратилган тайёргарлик чоралари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Тиклаш режасини бошқаришга оид маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Тиклаш режасини бошқаришга оид маълумотларда камида қуйидагилар акс эттирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк кузатув кенгашининг ва бошқарувининг тиклаш режаси амалга ошириладиган даврлардаги ҳамда бошқа даврлардаги вазифа ва мажбуриятларининг тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасини тайёрлаш, янгилаш ва амалга ошириш учун масъул бўлган банк ходимлари ва таркибий бўлинмаларининг рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасини тасдиқлаш ва янгилаш жараёнини тартибга солувчи ҳужжатлар ва жараёнларнинг тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг молиявий аҳволи ёмонлашганда, шу жумладан чегаравий қийматлар (триггерлар) бузилган ҳолатларда ушбу масалани банкнинг тегишли таркибий бўлинмалари ва ходимларига, бошқарув органларига, шунингдек Марказий банкка етказиш (шу жумладан, ким томонидан етказилиши) ва тиклаш режасини амалга ошириш тўғрисида қарор қабул қилиш жараёнининг босқичма-босқич тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режаси амалга оширилганда қўлланиладиган инқирозга қарши бошқарув жараёнининг тавсифи, шу жумладан банкнинг турли таркибий бўлинмаларидан жалб қилинувчи раҳбар ва ходимларнинг вазифалари ва мажбуриятларининг тақсимоти ҳамда инқирозга қарши бошқарув бўйича оқилона ва асослантирилган қарор қабул қилишни таъминловчи механизмлар тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг умумий таваккалчиликларни бошқариш тизимига, шу жумладан банкнинг риск-аппетитига, фавқулодда молиялаштириш режасига, банк фаолиятини қайта тиклаш ва унинг узлуксизлигини таъминлаш режасига, капитал монандлигини баҳолаш бўйича ички жараёнларига (ИСААП) (агар жорий қилинган бўлса) ва бизнес-режаларига тиклаш режасининг мувофиқлиги тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк томонидан тиклаш режасининг ишлаб чиқилиши ва амалга оширилиши учун зарур бўлган маълумотларни олишда қўлланиладиган ахборот тизимлари мавжудлигининг тавсифи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Стратегик таҳлил
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Тиклаш режасининг стратегик таҳлилида банкнинг асосий фаолият йўналишлари, ўта муҳим вазифалари, муҳим хизматлари, банк учун муҳим аҳамиятга эга ташкилотлар, шунингдек банк ҳамда умумий банк тизими барқарорлигига таъсир кўрсатувчи асосий ички ва ташқи ўзаро боғлиқликлар тавсифи акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Тиклаш режасидаги стратегик таҳлил камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг бизнес-модели ва стратегияси, ташкилий тузилмаси, мулкчилик шакли, асосий молиявий кўрсаткичлари ҳамда банк раҳбарияти аъзолари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг асосий фаолият йўналишлари, ўта муҳим вазифалари ҳамда муҳим хизматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк учун муҳим аҳамиятга эга ташкилотларнинг (агар мавжуд бўлса) асосий фаолият йўналишлари, ўта муҳим вазифалари ва (ёки) улар томонидан банкка кўрсатиладиган муҳим хизматлар (агар мавжуд бўлса) тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг риск-профили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishички ва ташқи ўзаро боғлиқликларнинг тавсифи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Қуйидаги мезонларга мувофиқ бўлган ташкилот, шу жумладан бошқа банк, молиявий ташкилот ва (ёки) банкнинг чет элдаги шуъба банки (филиали) ушбу Низом мақсадларида банк учун муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) банкнинг, шу жумладан банклар гуруҳининг фойда олишига ва (ёки) молиялаштирилишига сезиларли ҳисса қўшса ва (ёки) унинг активлари, мажбуриятлари ёки капиталида сезиларли улушга эга бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) банк учун ўта муҳим вазифаларни амалга оширса (уларни аутсорсингга олса) ва (ёки) муҳим хизматларни кўрсатса ёхуд асосий фаолият йўналишларини бажарса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) банкнинг тўлов қобилиятига таҳдид солиши мумкин бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) унинг банкдан чиқиб кетиши ёки тугатилиши банк учун жиддий йўқотишларни келтириб чиқариши мумкин бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Тиклаш режасига киритиш мақсадида банк ўзининг асосий фаолият йўналишлари, ўта муҳим вазифалари ҳамда муҳим хизматларини аниқлаб олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Банк томонидан асосий фаолият йўналишлари мазкур йўналишларнинг жами активлардаги ва капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолда активлардаги улуши, шунингдек уларнинг соф фоизли ва соф фоизсиз даромадлар шаклланишига қўшаётган ҳиссасини назарда тутувчи мезонларни (кўрсаткичларни) инобатга олган ҳолда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда банк асосий фаолият йўналишларини аниқлашда бошқа мезонлардан (кўрсаткичлардан) ҳам фойдаланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Банк хизматлари ва операциялари қуйидаги шартлар бир вақтда бажарилганда ўта муҳим вазифалар деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат ва (ёки) операциялар банк томонидан мазкур банкка алоқадор бўлмаган учинчи шахсларга тақдим этилса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат ва (ёки) операциялар тўсатдан узилиши ёки тўхтатилиши учинчи шахсларга сезиларли салбий таъсир кўрсатиши, занжир таъсири таваккалчилигини келтириб чиқариши ёки ушбу хизмат ва операцияларнинг учинчи шахслар учун тизимли аҳамияти ҳамда уни тақдим этувчи банк ёки банклар гуруҳининг тизимли аҳамияти туфайли бозор иштирокчиларининг умумий ишончига путур етказиши эҳтимоли юқори бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Банк ўта муҳим вазифаларни камида қуйидаги мезонларни инобатга олган ҳолда аниқлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк хизмати ва (ёки) операцияси тўсатдан узилиши ёки тўхтатилишининг банк мижозлари, бошқа молиявий ташкилотлар, молия бозорлари, шу жумладан молия бозори инфратузилмаси ҳамда бошқа тегишли манфаатдор томонларга кўрсатиши мумкин бўлган таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк хизмати ва (ёки) операциясининг бошқа хизмат ва (ёки) операциялар кўрсатилишидаги ўрни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк хизмати ва (ёки) операциясини сифати ўхшаш ва таққосланадиган харажатларни талаб этувчи ҳамда мақбул муддатларда амалга оширилиши мумкин бўлган бошқа хизмат ва (ёки) операция билан алмаштириш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк хизмати ва (ёки) операциясининг ушбу банк ҳамда бошқа молиявий ташкилот хизматлари ва (ёки) операцияларига ўзаро боғлиқлиги ёки улар билан уйғунлашганлиги натижасида кенг кўламли занжир таъсири таваккалчилигини келтириб чиқариши эҳтимолининг мавжудлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ўта муҳим вазифалар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпул маблағларини омонатларга (депозитларга) жалб этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредитлар (қарзлар) бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжисмоний ёки юридик шахс билан тузилган шартнома бўйича пул маблағларини ва бошқа мол-мулкни ишончли бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактивлар мажмуйини (портфелини) бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқимматли қоғозларни чиқариш, харид қилиш, сотиш, уларнинг ҳисобини юритиш ва уларни сақлаш, мижоз билан тузилган шартномага биноан қимматли қоғозларни бошқариш, улар билан бошқа операцияларни бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳосилавий молия воситалари (деривативлар) билан операцияларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк карталарини бериш ва тўловларга ишлов бериш, банк карталарига бошқа ташкилотлар, жумладан бошқа молия институтлари билан биргаликда хизмат кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishисломий молия операцияларини амалга ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Банк муҳим хизматларни камида қуйидаги мезонларни инобатга олган ҳолда аниқлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизматнинг тўсатдан узилиши ёки тўхтатилиши банкнинг бир ёки бир нечта ўта муҳим вазифаларига жиддий салбий таъсир кўрсатиши эҳтимолининг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизматни сифати ўхшаш ва таққосланадиган харажатларни талаб этувчи ҳамда мақбул муддатларда амалга оширилиши мумкин бўлган бошқа хизмат билан алмаштириш имконияти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Муҳим хизматлар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта муҳим вазифаларни амалга ошириш учун зарур бўлган ахборот технологиялари хизматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкда хавфсизликни, шу жумладан киберхавфсизликни таъминлашга қаратилган хизматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаваккалчиликларни аниқлаш, ўлчаш, мониторинг ва назорат қилиш имконини берувчи хизматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинсон ресурсларини бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбухгалтерия хизматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк мижозлари тўғрисидаги маълумотларни бошқариш ва қонунчилик талабларига риоя этишни таъминловчи хизматлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Ички ўзаро боғлиқликлар банк ва банкка алоқадор шахслар ўртасидаги ҳамда банк банклар гуруҳи аъзоси бўлган тақдирда банк ва мазкур гуруҳга мансуб бўлган бошқа молия институтлари ўртасидаги боғлиқликлар, шу жумладан банк учун муҳим аҳамиятга эга ташкилотлар ўртасидаги мазкур банкнинг молиялаштирилишига, асосий фаолият йўналишлари ҳамда ўта муҳим вазифалари амалга оширилишига, шунингдек банкка кўрсатиладиган муҳим хизматларга сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ўзаро боғлиқликлардан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Ташқи ўзаро боғлиқликлар камида қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк томонидан банкнинг асосий контрагентларига ва бошқа молиявий ташкилотларга тақдим этиладиган ўта муҳим вазифалар ва (ёки) улар олдидаги мажбуриятлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкка учинчи шахслар томонидан кўрсатиладиган муҳим хизматлар, шу жумладан молия бозори инфратузилмасининг бир қисми бўлган тўлов, клиринг ва ҳисоб-китобга оид хизматлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Тиклаш кўрсаткичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Тиклаш режаси банкнинг молиявий аҳволи ёмонлашувини мониторинг қилиш ва мазкур режада назарда тутилган тиклаш чора-тадбирларини амалга ошириш заруриятини вужудга келтирувчи ҳолатларни аниқлаш мақсадида банк томонидан белгиланадиган аниқ кўрсаткичларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Тиклаш кўрсаткичлари таваккалчиликларни бошқариш тизими, шунингдек банкларнинг фавқулодда молиялаштириш (ликвидлиликни ошириш) режаси ва (ёки) капиталга қўйиладиган талабларнинг бажарилишини таъминлаш бўйича чора-тадбирлар режаси кўрсаткичларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Тиклаш кўрсаткичлари миқдорий ва (ёки) сифат кўрсаткичларидан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Банк тиклаш кўрсаткичларининг доимий мониторингини таъминлайдиган самарали назорат механизмларини яратиши ва уларнинг узлуксиз ишлашини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Банклар чегаравий қийматларни (триггерларни) Марказий банк томонидан банкларга нисбатан белгиланган талаблардан (агар белгиланган бўлса) қатъийроқ даражада ўрнатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда чегаравий қийматлар (триггерлар) банк томонидан стресс вазиятларда зарур чоралар ўз вақтида кўрилиши, шу жумладан тиклаш чора-тадбирларини амалга ошириш учун етарли вақтни таъминлайдиган даражада белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Банкнинг тиклаш режаси мазкур Низомга иловада келтирилган тиклаш кўрсаткичларидан камида қуйидагиларини ўз ичига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкапиталнинг монандлиги кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishликвидлилик кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактивлар сифати кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдаромадлилик (рентабеллик) кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбозор кўрсаткичлари (тизимли аҳамиятга молик банклар учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда бозор кўрсаткичлари тизимли аҳамиятга молик бўлмаган банкларнинг тиклаш режаларига мазкур кўрсаткичларнинг банк учун долзарб ва аҳамиятли эканлигидан келиб чиқиб киритилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Банк тиклаш режасида мазкур Низомнинг 31-бандида келтирилган тиклаш кўрсаткичларидан ташқари ўзининг риск-профили ва фаолиятининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб бошқа миқдорий ва сифат кўрсаткичларини инобатга олиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Тиклаш режаси ҳар бир тиклаш кўрсаткичи бўйича чегаравий қийматларни (триггерларни) аниқлаш ва белгилаш учун фойдаланилган фаразлар, уларни ҳисоблаш услубиёти ва тартибини ўз ичига олиши керак. Чегаравий қийматлар (триггерлар) банкнинг риск-аппетитига мувофиқ ҳолда белгиланиши ва тиклаш чора-тадбирларини амалга оширишни талаб қиладиган четланишларни (бузилишларни) эрта аниқлаш имкониятини яратиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Тиклаш кўрсаткичларининг бири ёки бир нечтаси бўйича чегаравий қийматлар (триггерлар) бузилса ёки бузилиш эҳтимоли юқори бўлса, мазкур ҳолат (ҳолатлар) вужудга келган кундан эътиборан бир иш куни ичида банк томонидан кузатув кенгашига ҳамда уч иш куни ичида Марказий банкка маълумот берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда банк томонидан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасини амалга ошириш тўғрисида қарор қабул қилинганда, банк Марказий банкка ушбу қарор қабул қилинган кундан эътиборан етти иш куни ичида амалга оширилувчи тиклаш чора-тадбирлари ва тиклаш режасини амалга оширишга оид бошқа тегишли маълумотларни бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчегаравий қийматлар (триггерлар) бузилиши ёки бузилиш эҳтимоли юқори бўлишига қарамасдан тиклаш режасини амалга оширмаслик тўғрисида қарор қабул қилинганда, ушбу қарор ёзма равишда асослантирилган ҳолда беш иш куни ичида Марказий банкка тақдим этилиши лозим. Бунда чегаравий қийматлар (триггерлар) бузилишига олиб келган сабаблар таҳлили, юзага келган ҳолатни бартараф этиш ва банкнинг молиявий ҳолатини тегишли муддатларда тиклаш бўйича кўриладиган чоралар аниқ кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Тиклаш чора-тадбирлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Банк тиклаш режасида чегаравий қийматлар (триггерлар) бузилганда ҳамда стресс вазиятларда ёки стресс вазиятлар содир бўлиши эҳтимоли мавжуд бўлган ҳолатларда ўзининг молиявий барқарорлигини сақлаб қолиш ва (ёки) тиклаш мақсадида амалга оширилиши мумкин бўлган тиклаш чора-тадбирлари мажмуасини акс эттириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанк тиклаш режасида белгиланган чора-тадбирлар ичидан муайян шароитда энг мақбул ҳисобланганларини амалга оширади. Бунда банк ўзининг молиявий барқарорлигини сақлаб қолиш ва (ёки) тиклаш мақсадида тиклаш режасида белгиланган чора-тадбирлардан ташқари бошқа чора-тадбирларни амалга ошириши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Тиклаш чора-тадбирлари асослантирилган, реал, амалий жиҳатдан мақбул, аниқ белгиланган ва оқилона муддатларда амалга ошириш имкони мавжуд бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанкнинг Марказий банк томонидан ўрнатилган пруденциал талабларга мувофиқлигига, хусусан энг камида капитал монандлиги ва ликвидлилик кўрсаткичларига, шу жумладан ликвидлиликни қоплаш меъёри коэффициентига тиклаш чора-тадбирларининг амалга оширилишининг миқдорий жиҳатдан таъсири баҳоланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Тиклаш режасида қуйидаги тиклаш чора-тадбирларидан камида бири ёки бир нечтасининг тавсифи акс эттирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк устав капитали миқдорини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банк томонидан белгиланган талабларга мувофиқ бўлган капитал воситалари, шу жумладан субординар қарз воситаларини чиқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарз воситаларини оддий акцияларига тўлиқ миқдорда ёки қисман конвертация қилиш орқали ихтиёрий равишда мажбуриятларни реструктуризация қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдивидендлар, шунингдек ихтиёрий мукофот тўловларини тўлашни камайтириш ёки тўхтатиб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг активлари ва (ёки) шуъба ташкилотларини сотиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит (қарз) бериш ҳажмини қисқартириш, капитал монандлиги ҳисоб-китобларида юқори таваккалчилик даражасига эга бўлган активларни камайтириш ва банк активларини секюритизация қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк ликвидлилигини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк харажатларини камайтириш ва оптималлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда банк муайян шароит, ўзининг риск-профили ва фаолиятининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб, тиклаш режасида мазкур банднинг иккинчи — тўққизинчи хатбошиларида келтирилган чора-тадбирларга қўшимча равишда бошқа тиклаш чора-тадбирларини назарда тутиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Тиклаш режасида ҳар бир тиклаш чора-тадбири бўйича қуйидагилар акс эттирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш чора-тадбирини самарали амалга ошириш учун зарур бўлган барча операцион ҳаракатлар кетма-кетлиги тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш чора-тадбирини барча рухсат бериш ва тасдиқлаш тартиб-таомилларини ўз ичига олган ҳолда амалга ошириш учун зарур бўлган муддат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг тиклаш чора-тадбирларини амалга ошириш бўйича аввалги тажрибаси тўғрисидаги маълумотлар ва (ёки) бошқа банклар томонидан шунга ўхшаш тиклаш чора-тадбирларини амалга ошириш тажрибаси тўғрисидаги маълумотлар (агар мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш чора-тадбирини одатий ва стресс шароитларида амалга ошириш имконияти, шу жумладан уларни амалга ошириш йўлидаги эҳтимолий тўсиқлар ва масалалар тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш чора-тадбирлари самарадорлигини баҳолаш мезонлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш чора-тадбири банкнинг молиявий ҳолати ва барқарорлиги, бизнес-модели, асосий фаолият йўналишлари, ўта муҳим вазифалари ҳамда муҳим хизматларига таъсирининг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш чора-тадбири амалга оширилишини таъминловчи ички бошқарув тизимининг, шу жумладан ички ва ташқи коммуникациянинг тавсифи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТиклаш чора-тадбирларини амалга ошириш билан боғлиқ банкнинг аввалги тажрибаси (агар мавжуд бўлса), шунингдек ҳуқуқий, операцион, молиявий ва репутацион тўсиқлар, ижро муддатлари ҳамда чора-тадбирларни амалга оширишда учинчи шахсларга ва (ёки) бозор шароитларига (конъюнктурасига) боғлиқлик даражаси ва бошқа тегишли омиллар баҳоланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Тиклаш чора-тадбирлари тиклаш сценарийлари билан мувофиқлаштирилган бўлиши ва мазкур сценарийлар вужудга келган тақдирда, банкнинг молиявий аҳволини тиклаш қобилиятини кўрсатиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Тиклаш сценарийлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Тиклаш сценарийларининг тавсифи тиклаш режасида акс эттирилиши ҳамда паст бўлсада, бироқ содир бўлиши эҳтимоли мавжуд бўлган ва банк учун жиддий салбий оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган ҳодисаларни инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Тиклаш сценарийлари камида қуйидаги учта сценарийдан ташкил топиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиндивидуал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкомбинация қилинган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Банк тиклаш сценарийларини ишлаб чиқишда қуйидагиларни инобатга олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг бизнес-модели, молиялаштириш тузилмаси, асосий фаолият йўналишлари, ташкилий тузилмаси, ҳажми, шунингдек унинг бошқа банклар ёки бутун молия тизими билан ўзаро боғлиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш чора-тадбирлари амалга оширилмаган тақдирда тиклаш сценарийсида назарда тутилган стресс вазиятлар банкнинг тўловга қобилиятсизлигига олиб келиш эҳтимоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш сценарийси фавқулодда, бироқ эҳтимоли мавжуд бўлган ҳодисаларга асосланган бўлиши, шунингдек ҳар бир тиклаш сценарийсида тиклаш кўрсаткичларидан бири ёки бир нечтаси бўйича чегаравий қийматлар (триггерлар) бузилган бўлиши кераклиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Ҳар бир тиклаш сценарийси фавқулодда, бироқ эҳтимоли мавжуд бўлган ҳодисаларнинг камида қуйидагиларга таъсирини назарда тутиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкапиталнинг монандлиги кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг ликвидлилик кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг риск-профили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк активларининг сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг даромадлилик (рентабеллик) кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта муҳим вазифалар ҳамда муҳим хизматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг операцион фаолияти ҳамда ишчанлик обрўси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Тиклаш сценарийлари тиклаш чора-тадбирларининг таъсирини инобатга олган ҳолда камида бир йиллик даврни қамраб олувчи даврий молиявий прогнозларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Банк учун жиддий салбий оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган индивидуал ҳодисаларга асосланган индивидуал тиклаш сценарийларини ишлаб чиқишда камида қуйидагилар ҳисобга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкнинг молиявий барқарорлигига сезиларли путур етказиши мумкин бўлган бир ёки бир нечта йирик контрагентларнинг тўловга қобилиятсизликка учраши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк ҳамда унинг акциядорлари ишчанлик обрўсига сезиларли даражада путур етказилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкдан ликвидлиликнинг сезиларли миқдорда ва тез чиқиб кетиши, шу жумладан омонатлар банкдан оммавий тарзда чиқиб кетиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк активлари таркибида сезиларли улушга эга активлар қийматининг пасайиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкда сезиларли кредит йўқотишларининг юзага келиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк кредит рейтингининг пасайтирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоперацион йўқотишлар, шу жумладан ички ёки ташқи фирибгарлик, ички тизимлардаги хатоликлар, ўта муҳим вазифалардаги узилишлар ёки бошқа операцион бузилишлар натижасида жиддий йўқотишларнинг юзага келиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Молия тизими ва (ёки) реал иқтисодиёт учун жиддий салбий оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган тизимли тиклаш сценарийларини ишлаб чиқишда камида қуйидагилар ҳисобга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмамлакатнинг молиявий барқарорлигига таъсир этиши мумкин бўлган банкнинг йирик контрагентининг тўловга қобилиятсизликка учраши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанклараро пул бозорида ликвидлиликнинг камайиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвалюта курсидаги кескин тебранишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмамлакат таваккалчилиги юзага келса, унинг банк учун ўта муҳим вазифалар ҳамда муҳим хизматларга таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир ёки бир нечта бозорларда активлар нархининг салбий ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмакроиқтисодий кўрсаткичларнинг ёмонлашуви.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Комбинация қилинган тиклаш сценарийлари мазкур Низомнинг 45 ва 46-бандларида келтирилган индивидуал ва тизимли ҳодисаларнинг бир вақтда содир бўлиши ҳамда уларнинг бир-бирига ўзаро таъсирини инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Банк ишлаб чиқилган ҳар бир тиклаш сценарийси доирасида ўзининг молиявий аҳволини тиклаш салоҳиятини баҳолаши ва тайёрланган ҳар бир тиклаш сценарийси бўйича амалга ошириши мумкин бўлган тиклаш чора-тадбирларини белгилаши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Банк тиклаш сценарийларини ишлаб чиқиш ва унга ўзгартиришлар киритишда таваккалчиликларни бошқариш тизими доирасида ўтказиладиган стресс-тестлардан фойдаланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Тиклаш режаси доирасида коммуникация қилиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Банк тиклаш режасида мазкур режа ўз вақтида, мувофиқлаштирилган тарзда ва самарали амалга оширилишини таъминлаш мақсадида барча манфаатдор томонлар билан ахборот алмашиш механизмларини белгиловчи коммуникация қилиш тартибини акс эттириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Тиклаш режасида коммуникация қилиш тартиби батафсил ёритилган бўлиши ва унда қуйидагилар акс эттирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк кузатув кенгаши ва бошқарувининг коммуникация қилиш бўйича вазифа ва мажбуриятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishички коммуникация қилиш, шу жумладан тиклаш режасини амалга оширишда иштирок этувчи банк бошқарув органлари ва масъул ходимларини хабардор қилиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи коммуникация қилиш, шу жумладан банк акциядорлари ва инвесторлари, Марказий банк ва бошқа ваколатли органлар, банк омонатчилари ва кредиторлари, банк-молия тизими иштирокчилари ва зарур ҳолларда жамоатчилик билан ўзаро коммуникация қилиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбозор иштирокчиларининг эҳтимолий салбий муносабатига тезкор жавоб бериш бўйича таклифлар, шу жумладан банкнинг ишчанлик обрўси ва хулқ-атвори ўзгариши билан боғлиқ таваккалчиликларни камайтиришга қаратилган ҳаракатлар тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкоммуникация қилиш каналлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Тиклаш режаси ушбу режада назарда тутилган тиклаш чора-тадбирларини амалга ошириш билан боғлиқ коммуникация тартибининг тавсифини ўз ичига олиши лозим. Бунда банк ҳар бир тиклаш чора-тадбири учун зарур бўлган коммуникация қилиш бўйича ҳаракатлар кетма-кетлигини белгилаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Коммуникация тартиби тиклаш чора-тадбирларини амалга ошириш жараёнида ахборотларнинг махфийлигини, изчиллигини ва мувофиқлигини таъминлашга қаратилган чораларни назарда тутиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Тиклаш режасини амалга оширишга қаратилган тайёргарлик чоралари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Тиклаш режасида тиклаш чора-тадбирларини оптимал тарзда ва самарали амалга ошириш учун зарур бўлган тайёргарлик чоралари ва уларни амалга ошириш тартиби акс эттирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Тиклаш режасини амалга оширишга қаратилган тайёргарлик чоралари тиклаш чора-тадбирларини самарали амалга оширишга тўсқинлик қилувчи омилларни бартараф этишга қаратилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Тиклаш режасида тайёргарлик чораларини амалга оширишнинг аниқ муддатлари, якунлашнинг мақсадли саналари, мазкур режани амалга ошириш учун зарур ресурслар ва бу билан боғлиқ харажатлар ҳамда банкнинг тайёргарлик чораларини амалга ошириш учун масъул бўлган банк бошқаруви органлари ва ходимлари белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Банклар гуруҳи учун тиклаш режасининг ўзига хос хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Банклар гуруҳи асосий банкининг тиклаш режаси банклар гуруҳига оид маълумотлар билан тўлдирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда банклар гуруҳи асосий банкининг тиклаш режасида банклар гуруҳининг консолидациялашган капиталини, ликвидлилигини, активлар сифатини ҳамда молиявий аҳволини яхшилашга қаратилган тиклаш чора-тадбирлари акс эттирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Банклар гуруҳининг асосий банки тиклаш режасини амалга оширишда асосий банк ва банклар гуруҳига кирувчи бошқа молиявий институтлар томонидан амалга ошириладиган тиклаш чора-тадбирларининг ўзаро мувофиқлиги ва изчиллигини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Банклар гуруҳининг асосий банки тиклаш режасини қуйидаги маълумотлар билан тўлдириши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгуруҳ даражасида масалаларни кўриб чиқиш тартибини белгиловчи бошқарув механизмлари ва тартиб-таомиллари, шу жумладан қарорлар қабул қилиш ва уларни ижро этиш жараёни, шунингдек асосий банк ва банклар гуруҳидаги бошқа молиявий институтлар ўртасидаги ахборот алмашинуви тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий банк ҳамда банклар гуруҳидаги бошқа молиявий институтлар ўртасидаги молиявий, операцион ва ҳуқуқий ўзаро боғлиқликни баҳолашни ўз ичига олган стратегик таҳлил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконсолидациялашган асосда ҳисоб-китоб қилинадиган тиклаш кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий банк ҳамда банклар гуруҳидаги бошқа молиявий институтлар даражасида амалга ошириладиган тиклаш чора-тадбирлари. Бунда банклар гуруҳининг асосий банки ҳар бир тиклаш чора-тадбирининг таъсирини консолидациялашган тарзда ҳамда зарурат бўлганда банклар гуруҳи асосий банки ва банклар гуруҳидаги бошқа молиявий институтлар учун алоҳида тарзда баҳолаши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанклар гуруҳининг консолидациялашган капитали, ликвидлилиги, активлар сифати ҳамда молиявий ҳолатига таъсирини баҳолашни ўз ичига олган банклар гуруҳи учун тиклаш сценарийлари ва уларнинг тавсифи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Тиклаш режасини синовдан ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Марказий банк банкдан тиклаш режасини синовдан ўтказишни ва ўтказилган синов натижасида тайёрланган ҳисоботни талаб қилишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда Марказий банк банкдан тиклаш режасини синовдан ўтказишни талаб қилган тақдирда, банк тиклаш режасини синовдан ўтказган кундан эътиборан ўн беш кун ичида синов натижасида тайёрланган ва банк кузатув кенгаши томонидан тасдиқланган ҳисоботни Марказий банкка тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Тиклаш режасини синовдан ўтказиш жараёнида тиклаш режасини бошқариш, тиклаш кўрсаткичлари, тиклаш чора-тадбирлари бўйича қарорлар қабул қилишга оид тартиб-таомиллар ва тиклаш режасини амалга оширишга қаратилган тайёргарлик чоралари ҳамда тиклаш режасини амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотнинг етарлилиги баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Тиклаш режасини синовдан ўтказиш натижалари таҳлил қилиниши, банк кузатув кенгашига тақдим этилиши ҳамда тиклаш режасини янгилаш учун асос сифатида фойдаланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Тиклаш режаларини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Банк тиклаш режасини, шу жумладан янгиланган тиклаш режасини ушбу режа банкнинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланган кундан эътиборан уч иш куни ичида Марказий банкка тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Марказий банк тиклаш режасини мазкур режа банк томонидан тақдим этилган кундан эътиборан уч ой ичида кўриб чиқади. Бунда тиклаш режасининг қуйидаги мезонларга мувофиқлиги баҳоланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасида кўрсатилган чора-тадбирлар амалга оширилган тақдирда, банкнинг молиявий мавқеи сақлаб қолиниши ва (ёки) тикланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмолиявий инқироз шароитида тиклаш режасида кўрсатилган чора-тадбирларни тез ва самарали амалга ошириш, шунингдек банк ва молия тизимига салбий таъсирларни камайтириш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур банднинг иккинчи ва учинчи хатбошиларида қайд этилган мезонларга тиклаш режасининг мувофиқлигини баҳолаш давомида қуйидагилар ҳам текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасининг тўлиқлилиги, шу жумладан унда ушбу Низомда назарда тутилган барча маълумотларнинг мавжудлиги, уларнинг долзарблиги ҳамда етарли даражада батафсил баён этилганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасининг сифатлилиги, шу жумладан режанинг аниқ ва тушунарли тилда баён этилганлиги, ундаги тушунчалар ва фаразларнинг аниқлиги, тақдим этилган маълумотларнинг ўзаро мувофиқлиги ҳамда банкнинг таваккалчиликларни бошқариш тизими билан ўзаро изчиллиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасининг ишончлилиги, тиклаш режасида банкнинг стресс вазиятларини тез ва самарали бартараф этишига имкон берадиган етарли ва амалга оширилиши мумкин бўлган тиклаш чора-тадбирларининг назарда тутилганлиги, уларни амалга ошириш учун реал муддатларнинг белгиланганлиги, банкнинг тайёргарлик даражаси ҳамда тиклаш режасини амалга ошириш йўлида эҳтимолий тўсиқларнинг аниқланганлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Тиклаш режаси мазкур Низомнинг 64-бандида кўрсатилган мезонларга мувофиқ бўлмаган тақдирда Марказий банк банкдан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасини қайта кўриб чиқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасига Марказий банк томонидан белгиланган ўзгартириш ва қўшимчалар киритишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтиклаш режасидаги камчиликларни ёки уни амалга ошириш борасидаги тўсиқларни бартараф этиш учун зарур бўлган, ўз фаолиятига киритиладиган ўзгаришларни банк томонидан аниқлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаваккалчиликлар соҳасини камайтиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкни қайта капиталлаштириш чоралари ўз вақтида кўрилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкни ривожлантириш стратегиясини қайта кўриб чиқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанк бошқарувининг ташкилий тузилмасини ўзгартиришни талаб қилишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, мазкур банднинг бешинчи — саккизинчи хатбошиларида кўрсатилган чора-тадбирлар, агар мазкур банднинг иккинчи — тўртинчи хатбошиларида кўрсатилган чора-тадбирлар тиклаш режасининг банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини таъминламаса, қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Якуний қоида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанкларнинг молиявий аҳволини тиклаш режасига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанкнинг тиклаш режасидаги тиклаш кўрсаткичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ/р | Кўрсаткич номи | Белгиланган меъёр* | Чегаравий қиймат (триггер)** |
1. Капитал монандлиги кўрсаткичлари | |||
1. | Регулятив капиталнинг монандлик коэффициенти | ||
2. | I даражали капиталнинг монандлик коэффициенти | ||
3. | I даражали асосий капиталнинг монандлик коэффициенти | ||
4. | Жами капитал буферлари (Консервацион капитал буфери коэффициенти + тизимли аҳамиятга молик банклар учун капитал буфери коэффициенти + контрсиклик капитал буфери коэффициенти) | ||
5. | Левераж коэффициенти | ||
2. Ликвидлилик кўрсаткичлари | |||
Ликвидлиликни қоплаш меъёри коэффициенти | |||
2. | Соф барқарор молиялаштириш меъёри коэффициенти | ||
3. | Юқори ликвидли активларнинг жами активлардаги улуши | ||
4. | Лаҳзали ликвидлилик коэффициенти | ||
3. Активлар сифати кўрсаткичлари | |||
1. | Муаммоли активларнинг жами активлардаги улуши | ||
2. | Жами муаммоли кредитларнинг ўсиш суръати | ||
3. | Реструктуризация қилинган активларнинг жами активлардаги улуши | ||
4. | 9-сон Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартлари асосида 3-босқичда (Стаге 3) таснифланган активларнинг жами активлардаги улуши | ||
5. | Муаммоли кредитларни қоплаш коэффициенти (муаммоли кредитлар бўйича шакллантирилган захираларнинг муаммоли кредитларга нисбати) | ||
4. Даромадлилик (рентабеллик) кўрсаткичлари | |||
1. | Активлар рентабеллиги (соф фойданинг (зарарнинг) жами активларга нисбати) | ||
2. | Капитал рентабеллиги (соф фойданинг (зарарнинг) жами ўз маблағларига нисбати) | ||
3. | Соф фоизли даромаднинг фоизли даромад келтирувчи активларга нисбати | ||
4. | Сезиларли операцион йўқотишлар (капиталга нисбатан фоизда) | ||
5. | Харажатларнинг даромадга нисбати | ||
5. Бозор кўрсаткичлари | |||
1. | Банкнинг кредит рейтинги салбий ўзгариши | ||
2. | Акциялар нархининг ўзгариши | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*Мазкур илованинг 1 ва 2-бобларида келтирилган тиклаш кўрсаткичлари бўйича меъёрлар Марказий банкнинг тегишли ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур илованинг 3, 4 ва 5-бобларида келтирилган тиклаш кўрсаткичлари бўйича меъёрлар банкнинг риск-профили, фаолиятининг кўлами, мураккаблиги ва хусусиятлари ҳамда банкнинг риск-аппетити ва ички сиёсатларидан келиб чиқиб банклар томонидан мустақил равишда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish**Чегаравий қийматлар (триггерлар) банкнинг риск-профили, фаолиятининг кўлами, мураккаблиги ва хусусиятлари ҳамда банкнинг риск-аппетити ва ички сиёсатларидан келиб чиқиб, мазкур Низомнинг 30-бандида белгиланган талабни инобатга олган ҳолда банклар томонидан мустақил равишда белгиланади.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.08.2026 й., 10/26/3924/0840-сон)