Keyingi yillarda davlatning manfaatlarini himoya qilish va xavfsizligini taʼminlash sohasidagi ijtimoiy munosabatlarni huquqiy jihatdan tartibga solishning barqarorligini taʼminlashga, sifati va samaradorligini oshirishga, shuningdek respublikada aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida aniq maqsadga qaratilgan keng koʻlamli ishlar olib borilmoqda.

Shu bilan birga mamlakatimizda maxsus yuklar va harbiy tarkiblarning tranziti bilan bogʻliq ruxsatnomalarni berish tartibini soddalashtirish, shuningdek iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tabiiy ofatlar xavfini kamaytirish hamda favqulodda vaziyatlar natijasida yetkazilgan zararni baholash mexanizmlarini aniq belgilash zaruriyati yuzaga kelmoqda.

Mazkur Qonun bilan “Maxsus yuklar va harbiy tarkiblarning tranziti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga maxsus yuklar va harbiy tarkiblarning tranzit ruxsatnomasiga taalluqli qarorni qabul qilish muddati ariza olingan kundan eʼtiboran oʻttiz kundan yigirma kungacha qisqartirilishini, qoʻshimcha oʻrganish va (yoki) tekshirish, qoʻshimcha hujjatlarni soʻrab olish talab etilganda mazkur muddatni oʻn kungacha uzaytirish mumkinligini nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda. Tranzit ruxsatnomasining amal qilish muddati esa oʻttiz kun oʻrniga toʻqson kungacha uzaytirilmoqda.

Shuningdek ushbu Qonun bilan “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga favqulodda vaziyatlarning oldini olishga va ularni bartaraf etishga vakolatli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan va iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tabiiy ofatlardan muhofaza qilish boʻyicha vazifalarini, shuningdek favqulodda vaziyatlar natijasida yetkazilgan zararning baholanishini nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.

Mazkur Qonun maxsus yuklar va harbiy tarkiblarning tranziti hajmini oshirishga, aholini va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishning huquqiy asoslarini mustahkamlashga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 11-mayda qabul qilingan “Maxsus yuklar va harbiy tarkiblarning tranziti toʻgʻrisida”gi 213-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 5, 82-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 1, 2-modda; 2019-yil, № 2, 47-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 8-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tranzit ruxsatnomasini berish toʻgʻrisidagi yoki uni berishni rad etish haqidagi qaror ariza olingan kundan eʼtiboran yigirma kundan ortiq boʻlmagan muddatda qabul qilinadi. Qoʻshimcha oʻrganish va (yoki) tekshirish, qoʻshimcha hujjatlarni soʻrab olish talab etilganda mazkur muddat oʻn kungacha uzaytirilishi mumkin”;

2) 11-moddaning birinchi qismidagi “oʻttiz” degan soʻz “toʻqson” degan soʻz bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-avgustda qabul qilingan “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-790-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, № 8, 791-modda; 2023-yil, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 1, 7-modda) quyidagi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 3-modda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“tabiiy ofatlar — iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq, shuningdek geologik (zilzila, yer va tosh koʻchkilari, oʻpirilishlar), meteorologik (kuchli shamol, kuchli jala, doʻl, qor koʻchkisi, qurgʻoqchilik) va gidrologik (sel, suv toshqinlari) ofatlar, tabiiy yongʻinlar (dasht va oʻrmon yongʻinlari)”;

ikkinchi — oltinchi xatboshilari tegishincha uchinchi — yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;

2) 5-moddaning ikkinchi qismidagi “(zilzilalar, sel, koʻchkilar, suv toshishi va boshqa xavfli tabiiy hodisalar), tabiiy yongʻinlar” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

3) 8-modda birinchi qismining:

uchinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va tashkilotlarning” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

yettinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va tashkilotlarning” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

4) 9-moddaning:

birinchi qismidagi “davlat boshqaruvi” degan soʻzlar “davlat” degan soʻz bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismi:

oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi maqsadli dasturlarning ishlab chiqilishini va ilmiy tadqiqotlarning amalga oshirilishini tashkil etadi, shuningdek ushbu sohaga oid ilm-fanning rivojlanishini, zamonaviy axborot-kommunikatsiya va innovatsion texnologiyalar joriy etilishini taʼminlaydi”;

toʻqqizinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va tashkilotlarning” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“yonish va portlash xavfi yuqori boʻlgan kimyoviy moddalarni (mahsulotlarni) saqlash, tashish, ulardan foydalanish hamda ularni yoʻq qilish chogʻida roʻy beradigan favqulodda vaziyatlarning oldini olish, shuningdek ularning oqibatlarini bartaraf etish tadbirlarini qonunchilikka muvofiq amalga oshiradi;

tabiiy ofatlar xavfini kamaytirish boʻyicha respublika darajasida, hududiy va mahalliy darajada tadbirlarni belgilaydi hamda amalga oshiradi”;

oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi xatboshilari tegishincha oʻn toʻrtinchi va oʻn beshinchi xatboshilar deb hisoblansin;

5) 10-moddaning birinchi qismi:

quyidagi mazmundagi yettinchi, sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi davlat dasturlarini amalga oshirishga koʻmaklashadi;

tabiiy ofatlar roʻy berganda kechiktirib boʻlmaydigan himoya tadbirlari va avariya-tiklash ishlari olib borilishini taʼminlaydi;

favqulodda vaziyatlar xavfi mavjud hududlarda joylashgan, evakuatsiya qilinishi lozim boʻlgan aholini xavfsiz joylarga vaqtincha evakuatsiya qilish hamda, zaruratga koʻra, bosqichma-bosqich doimiy evakuatsiya qilish boʻyicha kompleks choralarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi, shuningdek xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilingan aholi uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlaydi”;

yettinchi — oʻn ikkinchi xatboshilari tegishincha oʻninchi — oʻn beshinchi xatboshilar deb hisoblansin;

6) 11-modda:

nomidagi “Davlat boshqaruvi organlarining” degan soʻzlar “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi qismining:

birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari”;

oʻn yettinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlari” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismidagi “Davlat boshqaruvi organlari” degan soʻzlar “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi qismidagi “Davlat boshqaruvi organlari” degan soʻzlar “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

7) 12-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlariga” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

8) 14-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi “davlat hokimiyati va boshqaruvi organlaridan, shuningdek tashkilotlardan” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlaridan, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlaridan, shuningdek boshqa tashkilotlardan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

9) 16-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining, davlat boshqaruvi organlari va tashkilotlarning” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10) 23-moddaning:

ikkinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va tashkilotlarga” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va boshqa tashkilotlarga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

yettinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlari” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

sakkizinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlarining” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11) 24-moddaning ikkinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va tashkilotlarga” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlariga va boshqa tashkilotlarga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

12) 27-moddaning birinchi qismidagi “davlat boshqaruvi organlari” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13) 29-moddaning birinchi qismidagi “Davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va tashkilotlar” degan soʻzlar “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14) 31-moddaning ikkinchi qismidagi “davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va tashkilotlar” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

15) 34-moddaning yettinchi qismidagi “davlat boshqaruvi organlarini, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini va tashkilotlarni” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarini, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini va boshqa tashkilotlarni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

16) 36-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish uchun kuchlar maxsus vakolatli davlat organining harbiy, ixtisoslashtirilgan yongʻin-qutqaruv boʻlinmalaridan, Favqulodda vaziyatlar davlat tizimi tarkibiga kiruvchi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va boshqa tashkilotlarning tegishli tuzilmalari hamda boʻlinmalaridan iboratdir”;

17) 38-modda quyidagi mazmundagi beshinchi va oltinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“maxsus vakolatli davlat organi uchun zarur boʻlgan hollarda favqulodda vaziyatlarni hamkorlikda bartaraf etish uchun yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli boʻlgan transport vositalarini hamda boshqa vositalarni ushbu shaxslarning roziligi bilan jalb etishga koʻmaklashish;

yonish va portlash xavfi yuqori boʻlgan kimyoviy moddalar (mahsulotlar) tegishli manzilga xavfsiz yetkazilishi (tashilishi) uchun kuzatib borishni qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshirish”;

18) 40-modda quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“transchegaraviy favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi boʻlganda yoki favqulodda vaziyatlar roʻy berganda tegishincha ularning oldini olish yoki ularni bartaraf etish masalalarini hal etish boʻyicha siyosiy-diplomatik choralar koʻrish”;

19) 43-modda:

nomidagi “Qurilish vazirligining” degan soʻzlar “Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi xatboshisidagi “Qurilish vazirligining” degan soʻzlar “Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“favqulodda vaziyatlar oqibatida shikastlangan uy-joy kommunal xoʻjaligi obyektlarini, ichimlik suvi taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimlarini tiklash hamda ularning barqaror faoliyat olib borishini taʼminlash”;

20) 44-modda chiqarib tashlansin;

21) 45-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi:

aholini favqulodda vaziyat zonasidan xavfsiz joylarga evakuatsiya qilishni tashkil etishda ishtirok etadi;

evakuatsiya qilingan aholini hisobga olishda va vaqtinchalik joylashtirishda ishtirok etadi;

favqulodda vaziyatlardan jabr koʻrgan aholining moddiy, uy-joy va maishiy sharoitlarini yaxshilash toʻgʻrisida tegishli davlat organlariga takliflar kiritadi”;

22) 46-moddaning:

nomidagi “Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi xatboshisidagi “Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

23) 49-moddaning:

nomidagi “Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining” degan soʻzlar “Raqamli texnologiyalar vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi xatboshisidagi “Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining” degan soʻzlar “Raqamli texnologiyalar vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

24) 50-moddaning:

nomidagi “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining” degan soʻzlar “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

matnidagi “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi” degan soʻzlar “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

25) quyidagi mazmundagi 50¹ va 50²-moddalar bilan toʻldirilsin:

Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

xavfli geologik jarayonlar prognozini tayyorlash;

favqulodda vaziyatni bartaraf etishga rahbarlik qiluvchi shaxsni favqulodda vaziyat roʻy bergan joydagi xavfli geologik jarayonlar toʻgʻrisidagi axborot bilan taʼminlash.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

favqulodda vaziyat zonasida va yaqin hududdagi xavfli ishlab chiqarish obyektlarida sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligini taʼminlash boʻyicha nazorat oʻrnatish;

xavfli ishlab chiqarish obyektlarida yonish va portlash xavfi yuqori boʻlgan kimyoviy moddalar (mahsulotlar) bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishda sanoat xavfsizligiga rioya qilinishini taʼminlash”;

26) 52-moddaning:

nomidagi “Davlat soliq qoʻmitasi” degan soʻzlar “Iqtisodiyot va moliya vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi xatboshisidagi “Davlat soliq qoʻmitasi” degan soʻzlar “Iqtisodiyot va moliya vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

27) 53-moddaning:

nomidagi “Gidrometeorologiya xizmati markazining” degan soʻzlar “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi xatboshisidagi “Gidrometeorologiya xizmati markazining” degan soʻzlar “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

28) 54-moddaning matnidagi “zarar miqdorini aniqlash hamda baholash ishlarini tashkil etadi” degan soʻzlar “zarar miqdorini baholashga koʻmaklashadi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

29) quyidagi mazmundagi 56¹-modda bilan toʻldirilsin:

Favqulodda vaziyat natijasida yetkazilgan zararni baholash Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish boʻyicha Hukumat komissiyasi va hududiy komissiyalar tomonidan tashkil etiladi.

Favqulodda vaziyat natijasida yetkazilgan zararni baholashga doir ishlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi”;

30) 57-moddaning ikkinchi qismidagi “davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va tashkilotlar” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

31) 61-moddaning uchinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlari” degan soʻzlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Transport vazirligi, Mudofaa vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

ushbu Qonun 2-moddasi 29-bandining toʻrtinchi xatboshisida nazarda tutilgan favqulodda vaziyat natijasida yetkazilgan zararni baholash tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

5-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.