Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish boʻyicha davlat dasturlarini shakllantirish va amalga oshirish jarayonlarini samarali tashkil etishning qoʻshimcha choralari toʻgʻrisida” 2024-yil 29-apreldagi PQ-165-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida ularni sugʻurtalash yoki tijorat banklari tomonidan kafolatlash hamda kafolat summalarini muddatidan oldin toʻlab berish orqali tadbirkorlik subyektlari uchun qoʻshimcha qulayliklar yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish boʻyicha davlat dasturlarini shakllantirish va amalga oshirish jarayonlarini samarali tashkil etishning qoʻshimcha choralari toʻgʻrisida” 2024-yil 29-apreldagi PQ-165-son qaroriga muvofiq foydalanishga topshirilgan obyektning kafolat summasi pudrat tashkilotining ixtiyoriga koʻra:

kafolat muddati davomida — obyektni kafolat muddatida sugʻurtalash yoki tijorat banklari tomonidan kafolatlash orqali toʻlab berilishi;

kafolat muddati tugagandan soʻng — foydalanuvchi tashkilotning asoslantirilgan eʼtirozi boʻlmagan taqdirda, pudrat tashkilotining hisobvaragʻiga gʻaznachilik tizimidan inson omilisiz avtomatik ravishda oʻtkazib berilishi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Budjet tizimi budjetlari hisobidan foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida ularni sugʻurtalash yoki tijorat banklari tomonidan kafolatlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida ularni sugʻurtalash yoki tijorat banklari tomonidan kafolatlash tartibi;

bank kafolati yoki sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi) taqdim etilgandan soʻng obyektning qoldiq qiymatini oʻtkazib berish;

kafolat muddati davomida obyektlarda aniqlangan zararlarni bank kafolati yoki sugʻurta shartnomasiga muvofiq qoplab berish.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda ushbu qarorning mohiyati hamda ahamiyati tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida keng tushuntirilishini taʼminlasin.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom budjet tizimi budjetlari hisobidan foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida ularni sugʻurtalash yoki tijorat banklari tomonidan kafolatlash tartibini belgilaydi.

2. Foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida ularni sugʻurtalash yoki tijorat banklari tomonidan kafolatlash ixtiyoriy tartibda amalga oshiriladi.

3. Ushbu nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

kafolatlovchi tijorat banki — foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida qurilish-pudrat shartnomasiga muvofiq bank kafolatini beruvchi tijorat banki;

sugʻurtalovchi — foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida sugʻurta qildiruvchining (pudrat tashkilotining) qurilish-pudrat shartnomasiga muvofiq bajarilgan qurilish-montaj ishlari boʻyicha javobgarligini sugʻurta qiluvchi yuridik shaxs;

sugʻurta qildiruvchi — foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida qurilish-pudrat shartnomasiga muvofiq bajarilgan qurilish-montaj ishlari boʻyicha javobgarligini sugʻurta qildiruvchi yuridik shaxs (pudrat tashkiloti).

4. Pudrat tashkiloti tomonidan qurilish obyekti foydalanishga topshirilgandan boshlab, ushbu obyektdan foydalanish (ekspluatatsiya qilish) davrida aniqlangan kamchiliklarning bartaraf etilishini kafolatlash muddatlari, shuningdek, obyektlarning kafolat muddati davomida sugʻurtalash yoki tijorat banklari tomonidan kafolatlash muddatlari qonunchilik hujjatlari yoki tomonlar oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq belgilanadi.

5. Pudrat tashkiloti oʻz xohishiga koʻra obyekt foydalanishga topshirilgandan soʻng buyurtmachiga kafolat muddati davomida sugʻurtalash yoki bank kafolatini taqdim etish orqali obyektning umumiy qiymatini toʻliq moliyalashtirilishini taklif etadi.

6. Obyektni foydalanishga topshirish dalolatnomasi belgilangan tartibda tasdiqlanib, pudrat tashkiloti tomonidan buyurtmachiga bank kafolati yoki sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi) taqdim etilgandan soʻng buyurtmachi tomonidan oʻn ish kuni ichida obyektning qoldiq qiymati pudrat tashkilotiga toʻlab beriladi.

7. Sugʻurtalovchi ixtiyoriy ravishda sugʻurta shartnomasiga asosan pudrat tashkiloti tomonidan foydalanishga topshirilgan obyektning kafolat muddati davomida obyektda aniqlangan kamchiliklar natijasida buyurtmachiga yetkazilgan zarar qoplanishi sugʻurta qilinadi.

Sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi) boʻyicha sugʻurta qildiruvchining binolar va inshootlarga nisbatan foydalanishga topshirilgandan keyingi kafolat majburiyatlari bilan bogʻliq kutilmagan xarajatlari (zararlari) xavfi sugʻurtalanishi mumkin.

Sugʻurta obyekti pudrat tashkilotining kafolat muddati davomida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan kutilmagan xarajatlari (zararlari) xavfi bilan bogʻliq mulkiy manfaatlari hisoblanadi.

Pudrat tashkiloti uchun uning buyurtmachi oldidagi kafolat majburiyatlari doirasida taʼmirlash (almashtirish, tiklash) bilan bogʻliq kutilmagan xarajatlari (zararlar) yuzaga kelishi sugʻurta hodisasi deb tan olinadi.

8. Sugʻurta hodisasi quyidagi holatlarda yuzaga keladi:

pudrat tashkiloti tomonidan qurilish-montaj va ishga tushirish ishlari davomida yoʻl qoʻyilgan, biroq kafolat muddati davomida aniqlangan kamchiliklar;

kafolat majburiyatlari boʻyicha taʼmirlash ishlarini bajarishda pudrat tashkiloti tomonidan yoki u vakolat bergan shaxslar tomonidan yoʻl qoʻyilgan boshqa kamchiliklar.

9. Obyekt foydalanishga topshirilgandan soʻng kafolat muddati davomida foydalanuvchi (buyurtmachi) yoki u jalb qilgan uchinchi shaxs tomonidan texnik xizmat koʻrsatish yoki obyektning elementlariga kiritilgan oʻzgartirish natijasida yetkazilgan zararlar kompensatsiya qilinmaydi.

Fuqarolik qonunchiligiga muvofiq, kafolat muddati davomida pudrat tashkilotining pudrat shartnomasiga asosan oʻz majburiyatlarini bajarishi boʻyicha javobgarligi sugʻurta qilinmaydi hamda ushbu shartlarni buzganlik uchun jarimalar va penyalar sugʻurtalovchi tomonidan qoplanmaydi.

10. Tuzilgan sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi) sugʻurta mukofoti yoki birinchi sugʻurta badali toʻlanganidan soʻng kuchga kiradi va sugʻurtalovchi tomonidan majburiyat kuchga kirganini tasdiqlovchi sugʻurta polisi taqdim etiladi.

Sugʻurtalovchining sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi) boʻyicha javobgarligi, agar sugʻurta shartnomasida (sugʻurta polisida) boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, shartnomaning “amal qilish muddati” etib belgilangan kundan, yaʼni obyekt foydalanishga topshirilgan kundan kuchga kiradi (foydalanishga topshirish dalolatnomasi tasdiqlangandan soʻng) va amal qilish muddati sugʻurta shartnomasida “shartnomaning tugash sanasi” sifatida belgilangan kundan kechiktirmasdan kafolat muddati yakuni bilan tugaydi.

Sugʻurta shartnomasida (sugʻurta polisida) koʻrsatilgan sugʻurta summasi sugʻurta majburiyatlarining eng koʻp miqdorini tashkil etib, pudrat tashkiloti va sugʻurtalovchi oʻrtasidagi kelishuvga asosan, qurilishi tugallangan obyektning qurilish-montaj ishlari haqiqiy qiymati bilan aniqlangan kafolat summasi doirasida belgilanadi.

Kafolat majburiyatlari bir nechta qurilish obyektlari boʻyicha aniqlanganda, sugʻurta summalari har bir obyektga nisbatan alohida belgilanadi.

Sugʻurta shartnomasining amal qilish muddati foydalanishga topshirilgan obyektning pudrat shartnomasida koʻrsatilgan kafolat muddatidan kelib chiqqan holda, obyektning kafolat muddatidan kam boʻlmagan muddatga belgilanadi.

11. Foydalanishga topshirilgan obyektlarni kafolat muddati davomida sugʻurta qilish xarajatlari pudrat tashkiloti hisobidan qoplanadi.

Bunda sugʻurta shartnomasi obyektning foydalanishga topshirish dalolatnomasi rasmiylashtirilganidan soʻng tuzilishi lozim.

12. Obyektni foydalanishga topshirish jarayonida sugʻurtalovchining vakillari ishtirok etishi hamda obyektni foydalanishga topshirish dalolatnomasini belgilangan tartibda kelishishi mumkin.

Bunda sugʻurtalovchi obyektni foydalanishga topshirish jarayonida aniqlangan kamchiliklarning pudrat tashkiloti tomonidan bartaraf etilishini talab etishga haqli.

13. Foydalanuvchi tashkilot pudrat tashkiloti bilan birgalikda sugʻurta shartnomasining amal qilish davri davomida sugʻurtalovchining vakillari tomonidan obyektda monitoring, oʻrganish va koʻzdan kechirish ishlarini amalga oshirish uchun shart-sharoitlar yaratib beradi.

Sugʻurtalovchi obyekt foydalanishga topshirilgunga qadar amalga oshirilayotgan qurilish-montaj ishlari sifatli bajarilishi yuzasidan takliflar berishga haqli.

14. Sugʻurta shartnomasida sugʻurta hodisasining xususiyati, sugʻurta puli miqdori, sugʻurta mukofotining miqdori, shartnomaning amal qilish muddati, sugʻurta hodisasini koʻrib chiqish uchun taqdim qilinadigan hujjatlar, sugʻurta tovoni miqdorini aniqlash tartibi, sugʻurta tovonini toʻlash muddati toʻgʻrisida muhim shartlar boʻlishi shart.

Sugʻurta shartnomasiga qonunchilik hujjatlari bilan ruxsat etilmagan istisnolar va shartlarni kiritish mumkin emas.

15. Foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida sugʻurta shartnomalarini tuzayotganda, pudrat tashkiloti sugʻurtalovchiga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:

foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida sugʻurta shartnomasini tuzish toʻgʻrisida ariza;

pudrat shartnomasi;

obyektning pudrat tashkilotini belgilash boʻyicha hujjat;

obyektni foydalanishga topshirish dalolatnomasi;

sugʻurtalovchi tomonidan muhim deb hisoblangan holatlarni tasdiqlovchi boshqa hujjatlar.

16. Pudrat tashkiloti ushbu Nizomning 15-bandida koʻrsatilgan hujjatlarni sugʻurtalovchiga bevosita, pochta orqali yoki elektron shaklda taqdim etishi mumkin.

Pudrat tashkiloti tomonidan ariza bevosita berilganda, taqdim etilgan hujjatlarning asli sugʻurtalovchi tomonidan ulardan nusxa olingandan soʻng pudrat tashkilotiga darhol qaytarib beriladi.

17. Sugʻurta mukofoti sugʻurta tariflariga muvofiq aniqlanadi.

18. Foydalanishga topshirilgan obyektning kafolat muddati mobaynida ushbu obyektda kamchiliklar aniqlangan taqdirda, obyektdan foydalanuvchi tashkilot mazkur kamchilik aniqlangandan boshlab yetti ish kuni ichida buyurtmachiga mazkur kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan murojaat qiladi.

19. Buyurtmachi obyektdan foydalanuvchi tashkilotning murojaati kelib tushgandan boshlab uch ish kuni ichida kamchiliklarni bartaraf etish yoki yetkazilgan zararni qoplash boʻyicha pudrat tashkilotiga koʻrsatma beradi hamda maʼlumot sifatida sugʻurtalovchiga yuboradi.

Bunda aniqlangan kamchiliklar pudrat tashkiloti tomonidan buyurtmachining koʻrsatmasi kelib tushgandan boshlab oʻn ish kuni ichida bartaraf etilishi lozim.

Zarurat tugʻilganda ish turining murakkabligidan kelib chiqqan holda, obyektda aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish muddati buyurtmachi, obyektdan foydalanuvchi va pudrat tashkiloti oʻrtasidagi kelishuvga asosan belgilangan muddatlarda amalga oshiriladi.

20. Obyektda aniqlangan kamchiliklar pudrat tashkiloti tomonidan belgilangan muddatda bartaraf etilmagan taqdirda, buyurtmachi (pudrat tashkiloti) ushbu obyektga sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi) taqdim qilgan sugʻurtalovchi tashkilotga ushbu kamchiliklar natijasida yetkazilgan zararlarni sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi) doirasida qoplash yuzasidan murojaat qiladi.

21. Obyektda aniqlangan kamchiliklar pudrat tashkiloti tomonidan belgilangan muddatlarda bartaraf etilmagan taqdirda, buyurtmachiga yetkazilgan zarar summasi sugʻurtalovchi tashkilot tomonidan buyurtmachining hisobvaragʻiga sugʻurta shartnomasiga (sugʻurta polisiga) asosan oʻn ish kuni ichida oʻtkazib berilishi lozim.

22. Sugʻurta hodisasini joyiga chiqib oʻrganish yoki sugʻurta hodisasi sodir boʻlgani va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlardan kelib chiqib, sugʻurta hodisasi toʻgʻrisida dalolatnoma tuziladi.

23. Sugʻurta hodisasi va uning sabablari toʻgʻrisida xulosa chiqarish imkonini beruvchi zarur hujjatlarni obyektdan foydalanuvchi tashkilot pudrat tashkilotiga, pudrat tashkiloti va sugʻurtalovchiga taqdim etadi.

Sugʻurta toʻlovi quyidagi hujjatlar asosida amalga oshiriladi:

sugʻurta shartnomasi (sugʻurta polisi);

sugʻurta hodisasi toʻgʻrisida buyurtmachining yozma arizasi;

sugʻurta hodisasi belgilariga ega hodisa sodir boʻlgani va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (vakolatli organlar, hodisani oʻrganish natijalari yuzasidan hujjatlar va maʼlumotnomalar).

24. Sugʻurta hodisasi sugʻurtalovchi tomonidan tan olingan va koʻrilgan zarar miqdori hamda toʻlanishi lozim boʻlgan sugʻurta tovoni summasini aniqlovchi oʻrganish natijalari dalolatnomasi asosida sugʻurtalovchi sugʻurta tovonini toʻlab berish choralarini koʻradi.

Sugʻurtalovchi tomonidan foydalanishga topshirilgan qurilish obyektining shikastlangan qiymati ekspertizadan oʻtkazish yoʻli bilan (oʻz kuchi yoki uchinchi tomonning mutaxassislarini jalb qilgan holda) sugʻurta tovonining miqdori qaytadan aniqlanishi mumkin. Ekspertiza sugʻurtalovchining mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

Sugʻurtalovchi zarur hollarda tegishli vakolatli organlardan va sugʻurta hodisasi yuz bergan holatlar toʻgʻrisida maʼlumotga ega boʻlgan boshqa tashkilotlardan maʼlumot soʻrab oladi, shuningdek, sugʻurta hodisasining sabablari va sharoitlarini mustaqil ravishda aniqlash huquqiga ega.

25. Sugʻurtalovchi foydalanishga topshirilgan qurilish obyektida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan sugʻurta tovonini toʻlab berish boʻyicha ekspertiza xulosasi olingan kundan boshlab oʻn ish kuni ichida sugʻurta tovonini buyurtmachiga toʻlashi shart.

26. Sugʻurtalovchi sugʻurta shartnomasida koʻrsatilishi sharti bilan quyidagi hollarda sugʻurta tovonini toʻlashni rad etishi mumkin:

qurilish materiallari, uskunalari va mebel-inventarlar obyektdan foydalanuvchi yoki uchinchi shaxs tomonidan yaroqsiz holga keltirilgan boʻlsa;

qurilish materiallari, uskunalari va mebel-inventarlarning kafolat muddati foydalanishga topshirilgan obyektning kafolat muddatidan kam boʻlsa;

tomonlar oʻrtasida kelishilgan boshqa shartlar.

Qurilish materiallari, uskunalari va mebel-inventarlar foydalanuvchi tashkilot yoki uchinchi shaxs tomonidan yaroqsiz holga keltirilgan taqdirda, yetkazilgan zarar summalari ushbu zararlarni yetkazgan aybdor shaxslar tomonidan qoplanadi.

27. Sugʻurtalovchi tomonidan sugʻurta tovonini toʻlashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, bu haqda sugʻurta qildiruvchiga (buyurtmachiga) uning sugʻurta tovonini toʻlash talabidan iborat boʻlgan ariza bilan yozma yoki elektron murojaatidan keyin oʻn besh ish kunidan kechikmay rad etish asoslari koʻrsatilgan holda yozma yoki elektron shaklda xabar qilinadi.

28. Tijorat banklari pudrat tashkiloti tomonidan foydalanishga topshirilgan obyektning belgilangan kafolat muddati davomida mazkur obyektda pudrat tashkiloti tomonidan pudrat shartnomasi shartlari va/yoki shaharsozlik hujjatlariga nomuvofiq qurilish-montaj ishlari sifatsiz bajarilgani va/yoki sifatsiz uskuna va mebel-inventarlar oʻrnatilgani (keyingi oʻrinlarda — kamchiliklar) aniqlanishi natijasida buyurtmachiga yetkazilgan zararning belgilangan miqdorda qoplanishini (keyingi oʻrinlarda — bank kafolati) ixtiyoriy ravishda kafolatlaydi.

29. Foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida tijorat banklari tomonidan beriladigan bank kafolati miqdori obyekt umumiy qiymatining 5 foizidan kam boʻlmasligi lozim.

30. Bank kafolatining amal qilish muddati foydalanishga topshirilgan obyektning kafolat muddatidan kelib chiqqan holda, obyektning kafolat muddatidan kam boʻlmagan muddatga belgilanadi.

Bunda obyektning kafolat muddati pudrat tashkiloti va buyurtmachi oʻrtasida tuziladigan pudrat shartnomasida koʻrsatiladi.

31. Foydalanishga topshirilgan obyektlarning kafolat muddati davomida tijorat banklari tomonidan kafolatlash bilan bogʻliq xarajatlar pudrat tashkiloti hisobidan qoplanadi.

32. Bank kafolati taqdim etilishi koʻzda tutilganda, bank kafolati obyektni foydalanishga topshirish dalolatnomasi rasmiylashtirilishidan oldin tuzilishi lozim.

33. Obyektni foydalanishga topshirish jarayonida kafolatlovchi tijorat banki vakillari ishtirok etishi mumkin.

Bunda kafolatlovchi bank obyektni foydalanishga topshirish jarayonida aniqlangan kamchiliklar pudrat tashkiloti tomonidan bartaraf etilishini talab etishga haqli.

34. Foydalanuvchi tashkilot pudrat tashkiloti bilan birgalikda bank kafolatining amal qilish davri davomida kafolatlovchi bank vakillari tomonidan obyektda monitoring, oʻrganish va koʻzdan kechirish ishlarini amalga oshirish uchun shart-sharoitlar yaratib beradi.

Kafolatlovchi bank obyekt foydalanishga topshirilgunga qadar amalga oshirilayotgan qurilish-montaj ishlari sifatli bajarilishi yuzasidan takliflar berishga haqli.

35. Foydalanishga topshirilgan obyektning kafolat muddati davomida ushbu obyektda kamchiliklar aniqlangan taqdirda, ushbu Nizomda belgilangan tartibda ushbu kamchiliklar bartaraf etiladi.

Bunda kafolat obyektida buyurtmachiga yetkazilgan zararni belgilangan miqdorda qoplash majburiyatini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan voqea yuz bersa (kamchilik aniqlansa), buyurtmachi bank kafolatini taqdim qilgan kafolatlovchi bankka murojaat qiladi.

36. Kafolatlovchi bank tomonidan buyurtmachiga yetkazilgan zarar summasi qoplab berilmasligi bilan bogʻliq holatlar shartnomalarda nazarda tutiladi.

Bunda shartnomalarda quyidagi holatlar ham inobatga olinishi lozim:

obyekt foydalanuvchi yoki uchinchi shaxs tomonidan yaroqsiz holga keltirilishi;

uskunalari va mebel-inventarlarning kafolat muddati foydalanishga topshirilgan obyektning kafolat muddatidan kam boʻlishi;

kafolatda belgilangan muddatning tugashi.

Obyekt foydalanuvchi tashkilot yoki uchinchi shaxs tomonidan yaroqsiz holga keltirilgan taqdirda, yetkazilgan zarar summalari ushbu zararlarni yetkazgan aybdor shaxslar hisobidan qoplanadi.

37. Kafolat muddati davomida aniqlangan kamchiliklar natijasida yetkazilgan zarar summasi berilgan bank kafolati miqdoridan ortiq boʻlgan hollarda, zarar summasi va bank kafolati miqdori oʻrtasidagi farq obyektda pudrat ishlarini amalga oshirgan pudrat tashkiloti tomonidan qoplanadi.

Bunda ushbu farq pudrat tashkiloti tomonidan qoplab berilishi rad etilgan hollarda buyurtmachi sudga murojaat qilishga haqli.

38. Oʻzbekiston Respublikasi hududida chet el fuqarolari, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar va chet el yuridik shaxslari Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari hamda yuridik shaxslari bilan teng ravishda sugʻurta himoyasi huquqidan foydalanadi.

39. Ushbu Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

40. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.