1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.03.00 Birja (auksion) savdolarini oʻtkazish va bitimlarni rasmiylashtirish tartibi]
[TSZ:
1.Moliya / Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zamonaviy birja mexanizmlarini joriy etish orqali birja savdolarida narxlar oʻzgarishining oldini olishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Birja savdolarida bozor konyunkturasini hisobga olgan holda, real narxni shakllantirishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish, sogʻlom raqobat va ishbilarmonlik muhitini yanada yaxshilash, tovar-xom ashyo birjalari hamda birja ishtirokchilari faoliyatida qonun buzilishi holatlarining oldini olish mexanizmlarini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasining (keyingi oʻrinlarda — Respublika birjasi) birja savdolarida tuziladigan bitimlar boʻyicha sotuvchi va xaridor oʻrtasida oʻzaro moslashuvchan narx taklif qilish tamoyiliga asoslangan “ikki tomonlama qarama-qarshi auksion” yangi savdo vositasining test rejimida ishga tushirilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasida ikki tomonlama qarama-qarshi auksion orqali birja savdolarini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja savdolarida sotiladigan tovarlarni birja savdolariga qoʻyishga ruxsat berish tartibi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tovarlarni ikki tomonlama qarama-qarshi auksion savdolarida sotish tartibi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja savdolari davomida tuzilgan bitimlar boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirish va nizolarni hal qilish tartibi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.02.00 Birja faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish. Birja faoliyatini litsenziyalash]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Respublika birjasi 2025-yil 1-iyunga qadar ikki tomonlama qarama-qarshi auksion savdolari tizimini yoʻlga qoʻyish, birja savdolari ishtirokchilariga qoʻshimcha qulayliklar yaratishga hamda ularni masʼuliyatini oshirishga qaratilgan quyidagi mexanizmlarni amaliyotga joriy qilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki tomonlama qarama-qarshi auksion savdolarida sotilgan mahsulotlarni yagona yuklash manzili prinsipi asosida faoliyat koʻrsatuvchi “birja ombori” xizmatlarini respublikaning har bir hududida yoʻlga qoʻyish va ularni Respublika birjasida roʻyxatdan oʻtkazish tartibini ishlab chiqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja aʼzolari va birja savdolarida ishtirok etuvchilarning “ishonchlilik” reytingini yuritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja aʼzolarini yangi savdo vositalari boʻyicha oʻqitish va ularning malakasini oshirish hamda yakuni boʻyicha ularga tegishli malaka sertifikatlarini berish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja sohasi ishtirokchilarini “yuqori savdo aylanmasi — yuqori daromad” tamoyili asosida ragʻbatlantirish.
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.03.00.00 Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari / 02.03.02.00 Vazirliklar;
2.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.03.00.00 Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari / 02.03.03.00 Qoʻmitalar;
3.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.02.00 Birja faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish. Birja faoliyatini litsenziyalash;
4.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.05.00 Birja orqali alohida mahsulot va mol-mulk turlarini sotish]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi 2025-yil 15-iyuldan boshlab monopol korxonalar va (yoki) ustav fondida (kapitalida) davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxs, ustav fondining (kapitalining) 50 foizi va undan ortigʻi ustav fondida (kapitalida) davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxsga tegishli boʻlgan yuridik shaxs tomonidan ishlab chiqarilgan xlorid va nitrat kislotalari, natriy sianid, gipoxlorit natriy, suyuq azot, suyuq xlor, rux belilasi, ferromolibden, bazalt, fosforit va dolomit uni mahsulotlarini barcha xaridorlarga ichki bozorda faqat birja savdolari orqali bozor tamoyillari asosida sotish choralarini koʻrsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Respublika birjasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi bilan mahsulotlarning birja savdolarga qoʻyilishi, sotilishi, shartnomalar tuzilishi va xaridorga yuklanishi, shu jumladan, xaridor va sotuvchi tomonidan bekor qilingan bitimlarning sabablarini oʻrganish, nohalol raqobatchilarga nisbatan tegishli choralar koʻrish boʻyicha maʼlumotlar almashinuvini yoʻlga qoʻysin.
[OKOZ:
1.21.00.00.00 Oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha kompleks tusdagi hujjatlar / 21.03.00.00 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 11-aprel,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 11-apreldagi 220-son qaroriga 1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasida ikki tomonlama qarama-qarshi auksion orqali birja savdolarini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasida ikki tomonlama qarama-qarshi auksion orqali birja savdolarini oʻtkazish tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu Nizom talablari boshqa tovar-xom ashyo birjalari uchun tavsiyaviy tusga ega.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avans — sotuvchi va xaridor tomonidan kiritiladigan, birja vositachilik yigʻimini va tomonlarning zakalatini oʻz ichiga oladigan summa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja aʼzolari — birja tomonidan belgilangan tartibda birja savdolarida ishtirok etish hamda dilerlar, market-meykerlar va brokerlar sifatida birja bitimlarini tuzish huquqini olgan yuridik shaxslar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyurtmalar stakani — birja bitimlari joriy vaqtda tuzilishi mumkin boʻlgan, berilgan buyurtmalar haqida maʼlumotni aks ettiruvchi, savdolarda ishtirok etayotgan barcha birja aʼzolariga jadval shaklida foydalanishi mumkin boʻlgan va birja savdolari elektron tizimida aks etgan maʼlumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki tomonlama qarama-qarshi auksion (ITQQA) — birja savdolarida amalga oshiriladigan va bir vaqtning oʻzida tovarlarni sotish boʻyicha oʻz takliflarini taklif qiluvchi sotuvchilar hamda sotib olish uchun oʻz takliflarini taklif qiladigan xaridorlar ishtirok etadigan auksion;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Listing komissiyasi — tovarlarni birjaning kotirovkalash varagʻiga kiritish (listing), avval kiritilgan tovarlarni birjaning kotirovkalash varagʻidan chiqarish (delisting) jarayonlarini amalga oshiruvchi birjaning doimiy faoliyat koʻrsatuvchi organi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lot — birja savdosi paytida tuzilgan va birja savdosini sotish (sotib olish) uchun arizada koʻrsatilgan turdagi birja tovarining miqdori.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ikki tomonlama qarama-qarshi auksion orqali birja savdolarini oʻtkazish tartibi ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxemaga asosan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Tovarlarni birjaning ITQQA savdolariga qoʻyishga ruxsat berish tartibi
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.01.00 Birjalar va ularning faoliyatini tashkil etishning umumiy qoidalari. Birjalarning ixtisoslashuvi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. ITQQA savdolariga tovarlarni qoʻyishga ularni birja kotirovkalash varagʻiga kiritish orqali birjalarning Listing komissiyasi tomonidan ruxsat beriladi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.01.00 Birjalar va ularning faoliyatini tashkil etishning umumiy qoidalari. Birjalarning ixtisoslashuvi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Birja kotirovkalash varagʻiga kiritiladigan tovarlar quyidagi talablarga javob berishlari lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori likvidli, oʻzgarmas sifat koʻrsatkichlariga ega boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tovar savdoga muntazam ravishda (murojaatlar doimiyligi) qoʻyib borilishi va sotilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tovarni savdoga qoʻyish vaqtida ularning oldindan koʻzdan kechirish talab qilinmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
majburiy tartibda muvofiqligi baholanishi lozim boʻlgan mahsulotlarning muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatlarning boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Listing komissiyasi tomonidan mahsulot markasi, lot hajmi, toʻlov va yetkazib berish shartlari, maxsus va boshqa shartlar koʻrsatilgan namunaviy birja kontrakti shartlari asosida ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. ITKQA savdolariga qoʻyilgan tovarlar va ularning shartlari boʻyicha maʼlumotlar birjaning rasmiy veb-saytida ochiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Birjaning ITQQA savdolarini oʻtkazish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. ITQQA orqali birja savdolari faqatgina birja savdolarining elektron tizimidan foydalangan holda oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Savdolar birjalar tomonidan tasdiqlangan jadvallarga asosan seksiyalarga boʻlingan holda oʻtkaziladi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.01.00 Birjalar va ularning faoliyatini tashkil etishning umumiy qoidalari. Birjalarning ixtisoslashuvi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. ITQQA quyidagilarni hisobga olingan holda oʻtkaziladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
savdo davomida birja savdolari ishtirokchilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar maxfiyligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja bitimi tuziladigan tovarlar narxini shakllantirishda xaridorlar va sotuvchilar tomonidan raqobatdosh takliflarni berish jarayonida, uning xaridor uchun eng yaxshi narx (sotuvchilardan minimal narx) yoki sotuvchi uchun eng yaxshi narx (xaridorlardan maksimal narx) sifatida aniqlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avans toʻlovini kiritish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Birja aʼzolari tomonidan taqdim etilgan birja tovarini sotish (sotib olish) toʻgʻrisidagi buyurtma birja savdosi ishtirokchisining birja bitimini tuzishga roziligi hisoblanadi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.01.00 Birjalar va ularning faoliyatini tashkil etishning umumiy qoidalari. Birjalarning ixtisoslashuvi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Birja aʼzolari tomonidan ITQQA orqali oʻtkaziladigan birja savdolarida tovarlarni sotish (sotib) olish uchun beriladigan buyurtmada quyidagilar koʻrsatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
standart birja kontrakti (tovar) kodi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyurtma yoʻnalishi: tovarlarni sotib olish yoki sotish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sotilayotgan (sotib olinayotgan) tovar miqdori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tovarning sotish (sotib olish) narxi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. ITQQA orqali oʻtkaziladigan birja savdolarida ishtirok etadigan birja aʼzolari bir yoki bir nechta mijozning vakili boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Har bir taqdim etilgan buyurtma qarama-qarshi buyurtmalardagi tovarlarning miqdori va narxiga muvofiqligi yuzasidan birja savdo tizimi tomonidan doimiy ravishda avtomatik taqqoslash tartibida tekshiriladi.
[OKOZ:
1.03.00.00.00 Fuqarolik qonunchiligi / 03.05.00.00 Bitimlar;
2.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.03.00 Birja (auksion) savdolarini oʻtkazish va bitimlarni rasmiylashtirish tartibi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Agar taqdim etilgan buyurtmaning parametrlari qarama-qarshi buyurtmalar parametrlariga toʻgʻri kelsa, birja bitimi tuziladi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.01.00 Birjalar va ularning faoliyatini tashkil etishning umumiy qoidalari. Birjalarning ixtisoslashuvi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Buyurtmalar stakani birja savdolari elektron tizimi tomonidan quyidagilarni hisobga olgan holda avtomatik rejimda shakllantiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
taqdim etish vaqtidan qatʼi nazar, buyurtmalar stakanida birinchi navbatda, eng yaxshi narxlarga ega boʻlgan buyurtmalar (sotib olish buyurtmalari navbatida — xaridordan maksimal narxlar bilan (kamayish tartibida), sotish uchun buyurtmalar navbatida — sotuvchidan minimal narxlar (oʻsish tartibida) joylashtiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarama-qarshi buyurtmalar navbatdagi oʻrni va narxiga qarab qanoatlantiriladi — avvaliga birinchi navbatda aniqlangan arizalar qanoatlantiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyurtmalar narxi teng boʻlsa, oldinroq taqdim etilgan buyurtma qolganlariga qaraganda ustuvor sifatida qanoatlantiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar bitim tuzilganda buyurtma qisman qanoatlantirilsa, uning qolgan (bajarilmagan) qismi ushbu Nizomda belgilangan umumiy tartibda qanoatlantirilishi kerak boʻlgan alohida buyurtma sifatida qaraladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja bitimini tuzish qanoatlantirilgan buyurtmalarni bergan ishtirokchilarning qoʻshimcha roziligini talab qilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. ITQQA savdo sessiyasi yakunlangach, tovarlarni sotib olish (sotish) uchun barcha qanoatlantirilmagan buyurtmalar birja savdo tizimi tomonidan bekor qilinadi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.03.00 Birja (auksion) savdolarini oʻtkazish va bitimlarni rasmiylashtirish tartibi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Bitim quyidagilarni inobatga olgan holda tuziladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
har bir taqdim etilgan buyurtma tizimga taqdim etilgan qarama-qarshi buyurtmalarga mos kelishi tekshiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
taqdim etilgan buyurtma parametrlari qarama-qarshi buyurtmalar parametrlari bilan kesishganda, bitimlar tuziladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar narxlar teng boʻlsa, ilgari taqdim etilgan buyurtma keyinchalik taqdim etilgan buyurtmadan avvalroq qanoatlantiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitim har doim buyurtmalar navbatida eng yaxshi qarama-qarshi buyurtma narxida tuziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Bitimlar doimiy ravishda tuziladi va ishtirokchilar tomonidan qoʻshimcha harakatlarni talab qilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Birja bozor konyunkturasidan va/yoki monopoliyaga qarshi organning taklifidan (koʻrsatmasidan) kelib chiqib, narx oʻzgarishining (narx oraligʻi) chegaraviy miqdorlarini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Tuzilgan bitimlar boʻyicha hisob-kitoblar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Tuzilgan birja bitimlari boʻyicha hisob-kitoblar qonunchilik va birjaning ichki hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Birja bitimi ijrosini kafolati sifatida talab etiladigan zakalat miqdori birja kontrakti shartlarida koʻrsatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Birja xizmatlari uchun olinadigan vositachilik yigimi miqdori birjaning Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadi va bunda Vazirlar Mahkamasining “Tovar-xom ashyo birjalari faoliyatini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2004-yil 31-maydagi 251-son qarorining 8-bandi toʻrtinchi — yettinchi xatboshilarining talablari tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Nizolarni hal etish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. ITQQA birja savdolarini oʻtkazish, tuzilgan bitimlar ijrosi jarayonida yuzaga keladigan barcha nizolar va kelishmovchiliklar birjaning Arbitraj komissiyasida yoki sudda eʼtiroz tartibida koʻrib chiqish yoʻli bilan hal etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Yakunlovchi qoida
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.04.00 Birja faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 1794-moddasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasida ikki tomonlama qarama-qarshi auksion orqali birja savdolarini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasida ikki tomonlama qarama-qarshi auksion orqali birja savdolarini oʻtkazish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bosqichlar
Subyektlar
Tadbirlar
Bajarish muddatlari
1-bosqich
Tashabbuskorlar:
Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi (keyingi oʻrinlarda — Respublika birjasi)ning birja savdolarini tashkil etish boʻlinmasi (makleriat)
Tovar bozorlaridagi talab va taklifni oʻrgangan holda, birja shartnomalarini ochish boʻyicha Listing komissiyasiga ariza beriladi.
Doimiy
2-bosqich
Respublika birjasining Listing komissiyasi
Arizani oʻrganib, shartnoma shartlari oʻrnatilgan talablarga mos kelgan taqdirda, tovarni kotirovkalash varagʻiga kiritadi.
Ariza kelib tushgan kundan boshlab 5 (besh) ish kuni ichida
3-bosqich
Sotuvchilar, xaridorlar
10 foizgacha miqdordagi avans toʻlovini oʻtkazadi.
Birja savdolaridan oldin
4-bosqich
Birja aʼzolari
a) tegishli shartlarga ega boʻlgan kontraktlarni tanlab oladi;
b) xaridorlarning topshirigʻi boʻyicha sotish/sotib olish uchun buyurtmanoma beradi.
Har kuni savdo sessiyasidan oldin
5-bosqich
Birja savdo elektron tizimi (BSET)
Bitimlarni shakllantiradi.
Savdo sessiyasidan keyin
6-bosqich
Sotuvchilar, xaridorlar
Toʻlovlar toʻlaydi va yetkazib beradi.
Oldi-sotdi shartnomasida nazarda tutilgan muddatlarda
7-bosqich
Respublika birjasi
Oʻrtacha hisoblangan birja kotirovkalarini (narxlarini) hisoblaydi va oʻz veb-saytiga joylashtiradi.
Har hafta
8-bosqich
Monopoliyaga qarshi organ
1. Birja narxlari monitoringini amalga oshiradi.
2. Narxlarning keskin oshishini va savdoga chiqarish jadvallarining ijrosini oʻrganadi.
3. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq choralar koʻradi.
Doimiy ravishda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 11-apreldagi 220-son qaroriga 2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 17-yanvardagi 33-son qarori bilan tasdiqlangan Tovar-xom ashyo birjalarida hisob-kitob-kliring operatsiyalarini oʻtkazish qoidalarining 31-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Bunda birja savdolariga qoʻyilgan va sotilmasdan qolgan yuqori likvidli va monopol turdagi mahsulot hajmlarini savdolarga qayta qoʻyishda dastlab belgilangan zakalat summasining 50 foizi oʻtkaziladi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 18-martdagi 170-son qarori bilan tasdiqlangan Birja savdolarida yuqori likvidli va (yoki) monopol turdagi mahsulotlarni sotish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“7. Birja savdolarida yiriklashtirilgan moddiy balanslar va prognozlarga asosan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
savdolarga qoʻyiladigan va sotilmay qolgan mahsulotlar hajmlari keyingi birja savdosiga takroran qoʻyilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja savdolari yakuni boʻyicha bitim tuzilib, keyinchalik xaridor tomonidan bekor qilingan, tanlanmagan yoki sotuvchi tomonidan yetkazib berilmagani uchun bekor qilingan bitimlar hajmlari bitim bekor boʻlgan kundan boshlab bir ish kuni ichida sotuvchi tomonidan birja savdolariga takroran qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda mazkur hajmlar boʻyicha sotuvchi mahsulotning (xalqaro birjalardagi narxlarga bogʻlangan mahsulotlar bundan mustasno) boshlangʻich narxini qayta koʻrib chiqishi, boshlangʻich narxdan past narx berish boʻyicha buyurtmalarni qabul qilishi hamda savdolarni ikki tomonlama auksion tartibi orqali oʻtkazilishi boʻyicha tovar-xom ashyo birjalariga murojaat qilishi mumkin”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“321. Birja savdolaridan chetlatilgan hajmlarda mahsulotlarni toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha birja kotirovkalari (narx)dan qimmatroq sotish, shu jumladan, eksportga sotish holatlari aniqlanganda, toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha sotilgan hajmni sotish narxi bilan birja savdolarida bir xil turdagi mahsulot boʻyicha oʻrtacha hisoblangan birja kotirovkalari (narx) oʻrtasidagi farqqa koʻpaytirish orqali hisoblangan mablagʻlar olib qoʻyiladi”.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.04.2025-y., 09/25/220/0334-son)