O‘zbekiston Respublikasining “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman:

1. Qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari uyushgan bozorida oldi-sotdi bitimlarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakili hamda O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

4. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.

Mazkur Nizom qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari uyushgan bozorida aksiyalar, korporativ obligatsiyalar, infratuzilma obligatsiyalari va qimmatli qog‘ozlarning hosilalarining (bundan buyon matnda qimmatli qog‘ozlar deb yuritiladi) oldi-sotdi bitimlarini amalga oshirish tartibini belgilaydi.

1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari uyushgan bozori — qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchilari tomonidan uyushtirilgan, qimmatli qog‘ozlarning sotib olish va sotish operatsiyalari amalga oshiriladigan qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari savdo tizimlari;

birjadan tashqari savdolar tizimi (bundan buyon matnda BTST deb yuritiladi) — qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotishga buyurtmalarni to‘plash va qanoatlantirishni ta’minlaydigan, qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchilari tomonidan uyushtirilgan qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari elektron savdo tizimi;

mijoz — BTSTda qimmatli qog‘ozlarni sotib olish yoki sotishga buyurtmani rasmiylashtirgan jismoniy yoki yuridik shaxs;

mijozning investitsiya vositachisi — tuzilgan shartnomaga muvofiq mijozga xizmatlar ko‘rsatuvchi investitsiya vositachisi;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi — qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining tegishli litsenziyasi asosida qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari savdosini tashkil etish bilan bog‘liq faoliyatni amalga oshiruvchi qimmatli qog‘ozlar bozorining professional ishtirokchisi;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining sherigi — jismoniy va yuridik shaxslardan qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotishga buyurtmalarni to‘plash va ushbu buyurtmalarni BTSTga yuborish uchun birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi bilan hamkorlik to‘g‘risida shartnoma tuzgan xo‘jalik yurituvchi subyekt;

buyurtmalarni qabul qilish punkti (bundan buyon matnda BQQP deb yuritiladi) — qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotishga buyurtmalarni qabul qilish, kiritish va dastlabki ko‘rib chiqishni hamda ularni BTSTga yuborilishini amalga oshiruvchi birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining hududiy alohida bo‘linmasi yoki uning sherigining bo‘linmasi;

xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy — “Qimmatli qog‘ozlarning markaziy depozitariysi” AJ;

qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi — O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalari — qimmatli qog‘ozlarni muomalaga kiritish va ularni muomaladan olish to‘g‘risidagi normalarni, qimmatli qog‘ozlar kotirovkalarini, birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi tomonidan ishtirokchilarni BTSTga kiritish, axborotni oshkor qilish va qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa shartlarni o‘z ichiga oluvchi qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalari;

buyurtma — birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi talablariga muvofiq bitimlarni tuzish uchun kerak bo‘ladigan barcha shartlarni o‘z ichiga oluvchi qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi bitimini tuzish to‘g‘risida taklif;

topshiriq — birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi, mijozning investitsiya vositachisi, xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy tomonidan qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari uyushgan bozorida qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi bitimlarini amalga oshirishda qimmatli qog‘ozlar bilan operatsiyalarni o‘tkazish uchun elektron yoki qog‘oz shaklda beriladigan farmoyish.

2. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi o‘z mijozlariga quyidagi xizmatlarni ko‘rsatadi:

yuridik va jismoniy shaxslardan qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotishga buyurtmalarni qabul qilish va ularning qanoatlantirilishi uchun buyurtmaning shartlariga muvofiq shart-sharoitlar yaratish;

qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisi bo‘yicha savdolarni tashkil etish;

qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan mulk huquqlarini o‘tkazishni rasmiylashtirish uchun barcha zaruriy harakatlarni ta’minlash;

qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi bitimlarini ro‘yxatdan o‘tkazish;

BTSTda muomalada bo‘lgan qimmatli qog‘ozlar kotirovkasi haqida ma’lumot berish;

qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar bo‘yicha o‘zaro majburiyatlarni aniqlash va hisobga olish (kliring).

3. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi o‘zi tomonidan uyushtirilgan savdolardagi bitimlarda taraflardan biri sifatida ishtirok etishga haqli emas.

4. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi qonunchilik hujjatlari va ushbu Nizom talablariga rioya etgan holda quyidagilarni belgilaydi:

qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotishga buyurtmalar turlari va shakllari;

qimmatli qog‘ozlarni sotib olish yoki sotishga buyurtmalar berish uchun taqdim etiladigan hujjatlar ro‘yxati;

to‘lovlarni kiritish va to‘lovlarni amalga oshirish tartibi, shakli va muddati;

qimmatli qog‘ozlarni yetkazib berish muddati va tartibi.

5. BTST savdolarida tuzilgan bitimlar birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda o‘tkazilgan savdolar natijalari asosida birjadan tashqari bitimlarni hisobga olish registri shaklida ro‘yxatga olinadi.

6. Fond birjasining birja kotirovkalash varag‘ida mavjud bo‘lmagan qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari uyushgan bozoridagi savdolarga qo‘yilishi mumkin.

7. Qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari uyushgan bozorida qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlarni tuzish va ro‘yxatdan o‘tkazish elektron shaklda amalga oshiriladi.

8. Agar birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalarida boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi BTSTda ro‘yxatdan o‘tkazilgan mijozlargagina xizmat ko‘rsatishi mumkin.

9. Mijozni BTSTda ro‘yxatdan o‘tkazish mijoz tomonidan taqdim etilgan buyurtmaga asosan amalga oshiriladi.

10. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi mijozning to‘g‘ri to‘ldirilgan buyurtmasi topshirilganidan so‘ng bir ish kuni davomida uni BTSTda ro‘yxatdan o‘tkazishi va unga mijozning identifikatsiya raqamini berishi shart.

11. Mijoz birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining BQQP orqali, shuningdek birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi sherigining BQQP orqali ham BTSTda ro‘yxatdan o‘tkazilishi va unga xizmat ko‘rsatilishi mumkin.

12. Mijoz qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotishga buyurtmalarni birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi yoki uning sherigining istalgan BQQPlaridan biriga, shuningdek maxsus veb-ilova orqali topshirishi mumkin. Bunda mijozning BTSTdagi identifikatsiya raqami o‘zgarmaydi.

Buyurtmalar mijozning investitsiya vositachisi tomonidan BQQP orqali topshirilgan taqdirda, buyurtmaga mijoz va investitsiya vositachisi o‘rtasidagi investitsiya vositachisiga mijozning nomidan buyurtmalar berish huquqini nazarda tutuvchi shartnoma nusxasi ilova qilinadi.

13. Qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotish bo‘yicha buyurtmalar qanoatlantirilgan taqdirda, birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi mijozga bitim ro‘yxatdan o‘tgan kundan e’tiboran bir ish kuni mobaynida birjadan tashqari bitimlarni hisobga olish registridan ko‘chirma yuboradi.

14. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi mijoz ro‘yxatdan o‘tganidan so‘ng bir kun ichida, agar birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalarida boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, unga shaxsiy hisobvaraq ochadi.

15. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi mijozlar tomonidan qimmatli qog‘ozlarni sotib olish (sotish)ga berilgan buyurtmalar va savdolar yakunlarining markazlashtirilgan xronologik ro‘yxatini yuritadi.

16. Mijozlarni ro‘yxatdan o‘tkazish bepul amalga oshiriladi.

17. Mijoz va (yoki) mijozning investitsiya vositachisi qimmatli qog‘ozlarning birjadan tashqari uyushgan bozorida bitimlarni amalga oshirish uchun buyurtmalarni birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalarida belgilangan shaklda va tartibda berishi shart.

18. Buyurtmada, agar birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalarida boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:

BQQPning mas’ul xodimi tomonidan kiritilgan buyurtmaning berilgan sanasi va vaqti;

jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (jismoniy shaxslar uchun), soliq to‘lovchining identifikatsiya raqami (yuridik shaxslar uchun);

bitimning yo‘nalishi (sotib olish yoki sotish);

qimmatli qog‘ozlar soni;

bir dona qimmatli qog‘ozni sotib olishning eng yuqori narxi (qimmatli qog‘ozni sotib olishga buyurtma uchun);

bir dona qimmatli qog‘ozni sotishning eng past narxi (qimmatli qog‘ozni sotishga buyurtma uchun);

bitimlarni amalga oshirish uchun birjadan tashqari savdolar tashkilotchisida mijozning deponentlangan mablag‘lari summasi;

qimmatli qog‘ozlarni hisobga olish (hisobdan chiqarish) uchun mijozning investitsiya vositachisidagi depo hisobvarag‘i rekvizitlari;

amal qilish muddati tugashining aniq sanasi ko‘rsatilgan holda buyurtmaning amal qilish muddati;

emitentning nomi;

qimmatli qog‘ozlarning turi;

BQQPning buyurtmani qabul qilib olgan mas’ul xodimining imzosi (buyurtmani elektron tarzda kiritish bundan mustasno).

19. Mijozning (sotuvchining) qimmatli qog‘ozlarni sotishga buyurtma berishi uning nomidan:

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning qimmatli qog‘ozlarini deponentlash uchun hisobvaraq ochishga topshiriq berish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga mijozning qimmatli qog‘ozlarini xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga (mijozning hisobvarag‘iga) topshirish (deponentlash);

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga mijozning BTSTda savdo qilishi uchun xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning hisobvarag‘idagi qimmatli qog‘ozlar harakatini to‘xtatishga topshiriq berish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga mijozning qimmatli qog‘ozlarini depo hisobvarag‘idan hisobdan chiqarib uning xizmat ko‘rsatuvchi depozitariydagi hisobvarag‘iga o‘tkazish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga kliring o‘tkazilgandan so‘ng bir ish kuni mobaynida savdo natijalari asosida sotilgan qimmatli qog‘ozlar uchun mijozning (sotuvchining) hisobvarag‘iga pul mablag‘larini o‘tkazish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga kliring o‘tkazilgandan so‘ng xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga savdo natijalari asosida mijozning savdo hisobvarag‘idan qimmatli qog‘ozlarni hisobdan chiqarishga topshiriq berish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi topshirig‘iga asosan xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning hisobvarag‘idan qimmatli qog‘ozlarni hisobdan chiqarishni amalga oshirish huquqini beradi.

20. Mijozning qimmatli qog‘ozlarni sotishga buyurtmalarini qaytarib olishi yoki ularning amal qilish muddatining tugashi uning nomidan:

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga realizatsiya qilinmagan qimmatli qog‘ozlarni blokirovkadan yechishga topshiriq berish;

xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi topshirig‘iga asosan realizatsiya qilinmagan qimmatli qog‘ozlarni sotuvchining hisobvarag‘idan mijozning investitsiya vositachisidagi depo hisobvarag‘iga o‘tkazishni amalga oshirish;

mijozning investitsiya vositachisiga birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining topshirig‘iga asosan xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning qimmatli qog‘ozlarini blokirovkadan yechish, ularni xizmat ko‘rsatuvchi depozitariydagi mijozning hisobvarag‘idan mijozning investitsiya vositachisidagi LORO hisobvarag‘iga hisobdan chiqarishga topshiriq berish;

mijozning investitsiya vositachisi topshirig‘iga asosan xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning realizatsiya qilinmagan qimmatli qog‘ozlarini blokirovkadan chiqarish, ularni mijozning hisobvarag‘idan mijozning investitsiya vositachisidagi LORO hisobvarag‘iga hisobdan chiqarish;

mijozning investitsiya vositachisiga xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyning ogohlantirishiga asosan mijozning realizatsiya qilinmagan qimmatli qog‘ozlarini uning depo hisobvarag‘iga o‘tkazish huquqini beradi.

21. Mijozning (xaridorning) qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga buyurtma berishi uning nomidan:

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga mijozning investitsiya vositachisiga xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyda mijozning hisobvarag‘ini ochishi uchun topshiriq berish;

mijozning investitsiya vositachisiga birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining topshirig‘iga asosan xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning hisobvarag‘ini ochishga topshiriq berish;

xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi yoki mijozning investitsiya vositachisi topshirig‘iga asosan mijozning hisobvarag‘ini ochish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga kliring o‘tkazilganidan so‘ng birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi mijozining hisobvarag‘i bo‘yicha savdo natijalari asosida sotib olingan qimmatli qog‘ozlar uchun pul mablag‘larini hisobdan chiqarishni amalga oshirish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga kliring o‘tkazilganidan so‘ng xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga savdolar natijalariga asosan mijozning hisobvarag‘iga qimmatli qog‘ozlarni o‘tkazishga topshiriq berish;

xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi topshirig‘iga asosan BTSTda xarid qilingan qimmatli qog‘ozlarni mijozning hisobvarag‘iga o‘tkazish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning hisobvarag‘idan qimmatli qog‘ozlarni mijozning investitsiya vositachisidagi LORO hisobvarag‘iga hisobdan chiqarishga topshiriq berish;

xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi topshirig‘iga asosan mijozning savdo hisobvarag‘idan naqd bo‘lmagan qimmatli qog‘ozlarni mijozning investitsiya vositachisidagi LORO hisobvarag‘iga hisobdan chiqarishni amalga oshirish;

xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi topshirig‘iga asosan mijozning depozitariysidagi uning depo hisobvarag‘iga o‘tkazishga topshiriq berish;

mijoz depozitariysiga xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy topshirig‘iga asosan mijozning qimmatli qog‘ozlarini uning depo hisobvarag‘iga o‘tkazish;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga BTSTdagi savdolar yakunlariga ko‘ra mijoz depozitariysidagi mijozning depo hisobvarag‘i bo‘yicha ko‘chirmani olish huquqini beradi.

22. Mijoz quyidagi huquqlarga ega:

qimmatli qog‘ozlarni sotib olish va sotishga buyurtma berish;

birjadan tashqari savdo tashkilotchisidan qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga berilgan buyurtmalarni qondirish to‘g‘risidagi hisobotni talab qilish;

BTSTga kelib tushgan qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga buyurtmalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni olish;

savdolar o‘tkazilguniga qadar o‘z buyurtmalarining qondirilmagan qismini qaytarib olish. Savdolar o‘tkazilguniga qadar birjadan tashqari savdolar tashkilotchisida deponentlangan pul mablag‘lari, qimmatli qog‘ozlar va buyurtmalarni qaytarib olish tartibi birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi.

23. Mijoz:

ushbu Nizom va boshqa qonunchilik hujjatlariga, shuningdek BTSTda savdolarni o‘tkazish qoidalariga rioya qilishi;

qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga buyurtmalarni qondirishni nazarda tutgan, hisob-kitob kliring operatsiyalarini o‘tkazish qoidalarida belgilangan miqdor va shartlarda birjadan tashqari savdolar tashkilotchisida pul mablag‘lari deponentlanishini ta’minlashi;

mijozning investitsiya vositachisining depo hisobvarag‘ida buyurtmada sotish uchun ko‘rsatilgan hajmda qimmatli qog‘ozlar mavjudligini ta’minlashi;

tegishli buyurtmani qaytarib olmasdan turib, deponentlangan pul mablag‘lari va qimmatli qog‘ozlarni olmasligi shart.

24. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi xizmatlarni taqdim etishi uchun quyidagi huquqlarga ega:

O‘zbekiston Respublikasining barcha hududlarida BQQPlari faoliyatini tashkil etish;

qimmatli qog‘ozlarni sotishga berilgan buyurtmalar asosida xizmat ko‘rsatuvchi depozitariyga mijozning qimmatli qog‘ozlarini deponentlashni ta’minlashga va ularni birjadan tashqari savdolarini to‘xtatib qo‘yishga topshiriq berish;

investitsiya vositachilari bilan bitimlar tuzish;

xizmat ko‘rsatuvchi depozitariydan birjadan tashqari savdolarda deponentlangan qimmatli qog‘ozlar to‘g‘risida ma’lumotlar olish;

qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga buyurtmalarni mijozning deponentlangan pul mablag‘lari miqdoriga mutanosib hajmda qondirish;

qimmatli qog‘ozlarni sotishga buyurtmalarni mijozning deponentlangan qimmatli qog‘ozlar miqdoriga mutanosib hajmda qondirish;

taqdim etilgan buyurtmalar haqidagi barcha ma’lumotlarni (mijoz to‘g‘risidagi ma’lumotlar bundan mustasno) e’lon qilish;

mijozlarning BTSTga bevosita kirishini ta’minlash.

25. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi:

savdolarni o‘tkazish qoidalariga muvofiq muntazam savdolar o‘tkazilishini ta’minlashi;

manfaatdor shaxslarga qimmatli qog‘ozlar bozori ishtirokchilarini savdoga kiritish qoidalarini, qimmatli qog‘ozlarni savdoga qo‘yish qoidalarini, bitimlarni tuzish va taqqoslash qoidalarini, bitimni ro‘yxatdan o‘tkazish qoidalarini, bitimlarni bajarish tartibini, narxlar bilan manipulyatsiya qilishni cheklash qoidalarini, qimmatli qog‘ozlar bozorida birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi tomonidan taqdim etiladigan xizmatlar ko‘rsatish jadvalini, yuqorida sanab o‘tilgan holatlar va savdolarga qo‘yilgan qimmatli qog‘ozlar ro‘yxatiga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish reglamantini, shuningdek hisob-kitob kliring operatsiyalarini o‘tkazish qoidalarini oshkor etishi;

manfaatdor shaxslarning BTSTda mavjud bo‘lgan qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga takliflar va o‘tkazilgan savdolar natijalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarga to‘siqsiz kirishini ta’minlashi;

mijozlarning qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga buyurtmalarini buyurtmada hamda o‘zining qoidalarida belgilangan shartlarga muvofiq qanoatlantirishi;

qanoatlantirilgan buyurtmalarga muvofiq mijozga pul mablag‘lari va qimmatli qog‘ozlar o‘tkazilishini ta’minlashi;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdi bitimlarini ro‘yxatdan o‘tkazishi;

birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalarida belgilangan tartibda mijozga uning qanoatlantirilgan buyurtmalari bilan bog‘liq birjadan tashqari bitimlarni hisobga olish registridan ko‘chirma nusxalarini berishi;

mijozlarning roziligisiz ular to‘g‘risidagi ma’lumotlarni oshkor qilmasligi, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno;

qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining so‘roviga ko‘ra, ro‘yxatdan o‘tkazilgan shaxslar soni va toifalari to‘g‘risidagi, bozor faolligi parametrlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z vaqtida taqdim etishi;

mijozlar tomonidan taqdim etilgan hujjatlar va ma’lumotlarning xavfsizligini va ularning ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilishini ta’minlashi;

mijozning so‘rovi bo‘yicha qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga/sotishga berilgan buyurtmalari qondirilishi to‘g‘risidagi hisobotni taqdim etishi;

ommaviy axborot vositalarida savdolar natijalari, emitentlarning nomlari, sotib olishga yoki sotishga taklif etilgan qimmatli qog‘ozlarning soni, turi va bahosi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni muntazam e’lon qilinishini ta’minlashi;

mijoz qimmatli qog‘ozlarni sotishga buyurtmani qaytarib olganida yoki sotishga buyurtmaning amal qilish muddati tugaganda, mijozning qimmatli qog‘ozlarini BTSTda sotishga qo‘yilgan qimmatli qog‘ozlar ro‘yxatidan chiqarishi hamda investitsiya vositachisidagi mijozning depo hisobvarag‘iga qimmatli qog‘ozlarning qaytarilishini ta’minlashi shart.

26. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi mijozlarga savdolarda ishtirok etish imkoniyatining quyidagi usullarini ta’minlashi mumkin:

BQQP operatorlari orqali qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga qog‘oz shaklidagi buyurtmalarni berish bilan;

BQQPda o‘rnatilgan terminallar orqali qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga to‘g‘ridan-to‘g‘ri elektron buyurtmalar kiritish yo‘li bilan;

qonunchilik hujjatlariga muvofiq birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining qoidalarida belgilangan boshqa usullar bilan.

27. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi qat’iy belgilangan vaqt oralig‘ida savdolarni muntazam ravishda o‘tkazilishini ta’minlashi shart.

28. Savdolar qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga buyurtmalarni yig‘ish yo‘li bilan qat’iy belgilangan muddat ichida o‘tkaziladi.

29. Mijozlarning buyurtmalarini qanoatlantirish ikki bosqichda amalga oshiriladi.

Birinchi bosqichda sotuvchilardan qimmatli qog‘ozlarning eng ko‘p miqdorini sotib oluvchilarning mol-mulkiga o‘tkazilishini ta’minlovchi kotirovka bahosi belgilanadi.

Ikkinchi bosqichda qimmatli qog‘ozlarni sotib olish narxi kotirovka bahosidan yuqori yoki teng va sotish bahosi kotirovka bahosidan past yoki teng bo‘lgan barcha buyurtmalar qanoatlantiriladi.

30. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi qoidalarini va birjadan tashqari savdolar tashkilotchisining BQQP hamda investitsiya vositachilari bilan hamkorlik qilish tartibini belgilaydi.

31. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi va xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy o‘rtasidagi hamkorlik qilish shartlari hamda tartibi qonunchilik hujjatlari va ular o‘rtasidagi shartnoma bilan tartibga solinadi.

Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi, xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy va mijozning investitsiya vositachisining elektron hujjatlarni qabul qilish va yuborish yo‘li bilan amalga oshiriladi.

32. Savdoga qo‘yilgan qimmatli qog‘ozlarning mavjudligini ta’minlash va hisobga olish xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy tomonidan amalga oshiriladi, ro‘yxatdan o‘tkazilgan mijozlarning pul mablag‘lari hisobi va saqlanishi esa birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi tomonidan amalga oshiriladi.

33. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi o‘z xizmatlari uchun tariflarni belgilash huquqiga ega.

34. Kliring amalga oshirilgandan so‘ng qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar natijalari bo‘yicha pul mablag‘larining hisob-kitoblari O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki tomonidan amalga oshiriladi.

35. Kliring amalga oshirilgandan so‘ng qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar natijalari bo‘yicha qimmatli qog‘ozlardagi hisob-kitoblar xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy va (yoki) investitsiya vositachisi tomonidan amalga oshiriladi.

36. Birjadan tashqari savdolar tashkil etilishining hamda BTSTda amalga oshirilgan qimmatli qog‘ozlar bilan operatsiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar oshkor qilinishi ustidan nazorat qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

37. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organiga har oyning birinchi ish kunida ro‘yxatdan o‘tkazilgan bitimlarning hisob registridan ko‘chirma taqdim etadi.

38. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi, xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy va mijozning investitsiya vositachisi mijozga yetkazilgan haqiqiy zarar, shuningdek o‘z majburiyatlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi oqibatida mijozning ololmay qolgan daromadlari (boy berilgan foyda) uchun to‘liq moddiy javobgar bo‘ladi.

39. Birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi, xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy va mijozning investitsiya vositachisi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ularning tasarrufida bo‘lgan ma’lumotlarning xavfsizligi va maxfiyligi hamda ularning oshkor qilinishi natijasida yetkazilgan barcha zararlarni qoplash uchun javobgar bo‘ladi.

40. Mijoz, birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi, xizmat ko‘rsatuvchi depozitariy va mijozning investitsiya vositachisi o‘rtasidagi nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

41. BTSTda ro‘yxatdan o‘tkazilgan bitimlarni haqiqiy emas deb topish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

42. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi bosh direktorining 2004-yil 10-iyundagi 2004-13-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qog‘ozlarning oldi-sotdi bitimlarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384, 2004-yil 16-iyul) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2004-y., 28-son, 325-modda).

2. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi bosh direktorining 2007-yil 2-avgustdagi 2007-07-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda korporativ qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisiga doir bitishuvlarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-1, 2007-yil 18-sentabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2007-y., 37-38-son, 395-modda).

3. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi bosh direktorining 2008-yil 24-sentabrdagi 2008-16-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda korporativ qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisiga doir bitimlarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi buyruqqa o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-2, 2008-yil 22-oktabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 43-son, 438-modda).

4. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulk qo‘mitasi qoshidagi Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi bosh direktorining 2010-yil 23-martdagi 2010-06-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisiga doir bitishuvlarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomga qo‘shimchalar kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-3, 2010-yil 8-aprel) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2010-y., 14-15-son, 114-modda).

5. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi bosh direktorining 2012-yil 31-iyuldagi 2012-15-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisiga doir bitishuvlarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomning 34-bandiga o‘zgartirish kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-4, 2012-yil 10-avgust) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2012-y., 32-son, 387-modda).

6. O‘zbekiston Respublikasi Davlat raqobat qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish markazi bosh direktorining 2014-yil 4-martdagi 2014-13-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisiga doir bitimlarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi buyruqqa o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-5, 2014-yil 28-mart) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2014-y., 13-son, 149-modda).

7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat raqobat qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish markazi bosh direktorining 2014-yil 29-avgustdagi 2014-26-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qog‘ozlar oldi-sotdisiga doir bitishuvlarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-6, 2014-yil 9-sentabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2014-y., 37-son, 476-modda).

8. O‘zbekiston Respublikasi Davlat raqobat qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish markazi bosh direktorining 2018-yil 19-oktabrdagi 2018-11-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qog‘ozlarning oldi-sotdi bitimlarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-7, 2018-yil 23-noyabr) (Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 26.11.2018-y., 10/18/1384-7/2223-son).

9. O‘zbekiston Respublikasi Kapital bozorini rivojlantirish agentligi direktorining 2019-yil 26-fevraldagi 2019-05-son “Uyushgan birjadan tashqari bozorda qimmatli qog‘ozlarning oldi-sotdi bitimlarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomning 1-bandiga o‘zgartirish kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1384-8, 2019-yil 6-mart) (Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 07.03.2019-y., 10/19/1384-8/2719-son).