12.03.2024 yildagi 126-son
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha O‘zbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga o‘tishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son qarori ijrosini ta’minlash, shuningdek, respublikamizda yaylovlar va ulardagi yer osti suvlarini muhofaza qilish hamda yaylov degradatsiyasi jarayonlarining oldini olish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son qarori bilan tasdiqlangan 2030-yilgacha O‘zbekiston Respublikasida “yashil” iqtisodiyotga o‘tish va “yashil” o‘sishni ta’minlash dasturida yaylovlarni barqaror boshqarish tizimini joriy qilish — yaylov maydonlarining ekologik holatini saqlash hamda yer va o‘rmon degradatsiyasini kamaytirish orqali yaylovlarda chorva mollarini o‘tlatishni barqaror boshqarish usullarini ishlab chiqish va joriy etish “Yashil” o‘sishning ustuvor yo‘nalishlaridan biri etib belgilanganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasining “Yaylovlar to‘g‘risida” Qonuni, O‘zbekiston Respublikasining “Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida” Qonuni.
 LexUZ sharhi

T/r

Chora-tadbirlar nomi

Amalga oshirish mexanizmi

Ijro muddati

Moliyalashtirish manbalari

Mas’ul ijrochilar

I. Yaylovlardan samarali foydalanishning tashkiliy-uslubiy asoslarini takomillashtirish

1.

Yaylovlarni toifalash va ularning degradatsiyasini tabaqalashgan holda baholashning yagona uslubiyotini ishlab chiqish.

1. Yaylovlarni toifalash va ularning degradatsiyasini baholash bo‘yicha xalqaro mezonlar, usullar va indikatorlarni tahlil qilish va o‘rganish.

2024-yil aprel

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

(A. Abduxakimov),

O‘zbekiston Fanlar akademiyasi

(B. Yuldashev)

2. Yaylovlarni toifalash va ularning degradatsiyasini tabaqalashgan holda baholashning yagona uslubiyoti loyihasini ishlab chiqish.

2024-yil may

3. Loyihani tasdiqlash bo‘yicha qo‘shma qarorni qabul qilish va o‘rnatilgan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazish.

2024-yil iyun

2.

2024 — 2028-yillarda 21,2 mln gektar yaylovlarni konturlar va foydalanuvchilar kesimida xatlovdan o‘tkazish.

1. Yaylovlarni konturlar kesimida xatlovdan o‘tkazish uchun talab etiladigan mablag‘larning smeta-hujjatlarini ishlab chiqish.

2024-yil aprel

Qishloq xo‘jaligi vazirligiga qishloq xo‘jaligi yerlarining normativ qiymatini aniqlash va qayta baholash, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni xatlovdan o‘tkazish, yaylovlarda geobotanik tadqiqotlar va monitoringini o‘tkazish uchun Davlat budjetidan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

(A. Abduxakimov),

Iqtisodiyot va moliya vazirligi

(A. Xaydarov)

2. Qishloq xo‘jaligi vazirligiga har yili budjet mablag‘lari parametrlarida ajratiladigan mablag‘lar hisobidan yaylovlarni xatlovdan o‘tkazish ishlarini moliyalashtirish.

2024-yil may

3. Har bir kontur va foydalanuvchi kesimida elektron xaritalarni yaratish va Qishloq xo‘jaligi vazirligining yagona geoaxborot tizimiga kiritish.

2024 — 2028-yillar davomida

4. Xatlov natijalariga ko‘ra zaxiradagi bo‘sh turgan yer uchastkalarini ochiq elektron tanlovlar asosida ijaraga berish orqali respublika bo‘yicha yaylovlardan subyektlar kesimida (fermer, dehqon xo‘jaligi va boshqalar) foydalanilishini bosqichma-bosqich ta’minlash.

Xatlov yakuni bilan bir oy muddatda

3.

Degradatsiyaga uchragan yaylovlarni tiklash hamda tabiatni muhofaza qilish talablariga rioya qilinishini ta’minlash.

1. 15 ming gektarda cho‘l-yaylov oziqabop o‘simliklar urug‘chiligini tashkil etish.

2024-yil may

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi

(I. Ergashev),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi O‘rmon xo‘jaligi agentligi

(N. Bakirov)

2. O‘simlik qoplami kamaygan yaylovlarda chorva mollarini almashlab o‘tlatish tizimini joriy qilish.

2024-yil davomida

3. Deltaplanlar va boshqa uchuvchisiz uchish qurilmalari yordamida urug‘larni sepish ishlarini amalga oshirish.

Ekish mavsumida

4.

Yaylovlar suv ta’minotini yaxshilash va qayta tiklashda davlat-xususiy sheriklikni rivojlantirish choralarini ko‘rish.

1. Buxoro va Navoiy viloyatlarida yaylovlarni suv ta’minotida mavjud bo‘lgan nasoslar va suv inshootlari, sug‘orish tarmoqlarini xatlovdan o‘tkazish.

2024-yil may

Ijrochilarning mablag‘lari

Suv xo‘jaligi vazirligi

(Sh. Xamrayev),

Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi

(I. Ergashev),

Davlat aktivlarini boshqarish agentligi

(A. Ortikov),

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari

2. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarida bo‘lgan nasoslar va boshqa gidrografik inshootlarni davlat-xususiy sheriklik asosida tadbirkorlarga biriktirish uchun takliflar ishlab chiqish.

2024-yil iyun

5.

Yaylov inspeksiyasini tashkil etish bo‘yicha taklif ishlab chiqish.

1. Chet mamlakatlarda yaylovlardan foydalanish va muhofaza qilish bo‘yicha davlat nazoratini amalga oshirish tajribasini o‘rganish va tahlil qilish.

2024-yil may

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

(A. Abduxakimov)

2. Yaylovlardan foydalanish va muhofaza qilish bo‘yicha davlat nazoratni amalga oshirish yuzasidan asoslangan takliflarni ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish.

2024-yil iyul

6.

Yaylov hududlarida infratuzilma tarmoqlarini qayta tiklash va rivojlantirish.

1. Yaylovlardagi nosoz va ta’mirtalab sug‘orish inshootlarini rekonstruksiya qilish hamda resurs tejamkor uskunalar o‘rnatish.

Grafik asosida

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi

(I. Ergashev),

Avtomobil yo‘llari qo‘mitasi

(J. Tursunov),

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari

2. Chorva mollarini saqlash joylari va cho‘pon uylarini ta’mirlash hamda yangidan qurish.

Doimiy

3. Uzoq cho‘l hududlariga olib boruvchi yo‘llarni ta’mirlash.

Grafik asosida

4. Yaylov infratuzilmasini yaxshilash bo‘yicha xalqaro moliya institutlari mablag‘larini joriy qilgan holda eksperiment loyihalarni ishlab chiqish va amalga �shirish.

2024-yil dekabr

7.

Yaylovlardan oqilona va samarali foydalanish maqsadida aholi savodxonligini oshirish bo‘yicha amaliy xizmat ko‘rsatishni joriy qilish.

1. Hududlarda yaylovdan foydalanuvchilar uchun o‘quv-amaliy seminarlar tashkil etish.

Har chorakda

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi

(I. Ergashev),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

(A. Abduxakimov),

O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi

(A. Djurabayev)

2. Yaylovlar va pichanzorlarni saqlash va kelgusi avlodga bust-butun holda yetkazish bo‘yicha “Yaylovlarimiz e’tiborga muhtoj” va “Kelajak avlodga yaylovlarni yetkazaylik” kabi shiorlar ostida ko‘rsatuvlar tayyorlash, ularni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish.

3. Yaylovdan foydalanuvchilarga hududlarda yaylovlardan samarali foydalanish bo‘yicha davra suhbatlarini tashkil etish.

Har chorakda

8.

Germaniyaning Tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha Zukkov fondi bilan hamkorlikda “O‘zbekistonda iqlimni moliyalashtirish vositalari orqali cho‘l yaylovlarni tiklash va ulardan barqaror foydalanish” loyihasini amalga oshirish.

1. Loyiha bo‘yicha Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi xulosasini olish.

2024-yil iyun

Xalqaro moliya institutlari mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov),

Gidrometeorologiya xizmati markazi

(Sh. Xabibullayev),

Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi

(L. Qudratov)

2. Vazirlik va idoralar bilan kelishilgan holda loyiha hujjatlarini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.

2024-yil avgust

3. Loyihani belgilangan muddatlarda amalga oshirish choralarini ko‘rish.

Belgilangan muddatda

II. Yaylovlar va ulardagi yer osti suvlarini muhofaza qilish strategiyasini amalga oshirish

9.

O‘zbekiston yaylovlari va yer osti suvlarini muhofaza qilish va ulardan samarali foydalanish strategiyasini moliyalashtirish ishlarini amalga oshirish.

1. Xalqaro va mahalliy mutaxassislar bilan birgalikda amalga oshiriladigan ishlar uchun smeta xarajatlarini ishlab chiqish.

2024-yil aprel

Hisob-kitoblarga asosan xalqaro moliya institutlari mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

(A. Abduxakimov)

2. Amalga oshiriladigan ishlarni xorijiy moliya institutlari mablag‘lari hisobidan moliyalashtirish choralarini ko‘rish.

2024-yil aprel — avgust

10.

Strategiyani amalga oshirish bo‘yicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish.

Amalga oshirish muddatlarini va moliyalashtirish manbalarini tasdiqlashni nazarda tutuvchi tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish.

2024-yil oktyabr

Hisob-kitoblarga asosan xalqaro moliya institutlari mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov),

Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri

(K. Sharipov),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

(A. Abduxakimov),

Iqtisodiyot va moliya vazirligi

(I. Norqulov),

Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi

(L. Qudratov)

III. Yaylovlarni barqaror boshqarish tizimini joriy etish

11.

Yaylovlarning bugungi ekologik va xo‘jalik holati bo‘yicha tahliliy hisobot tayyorlash.

1. Respublikada tarqalgan asosiy yaylov tiplarining real ekologik-xo‘jalik holati va o‘simliklar qoplamining degradatsiya darajasi bo‘yicha ma’lumotlarni to‘plash.

2024-yil noyabr

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirli�i huzuridagi “O‘zdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti

(R. To‘rayev)

2. Yaylovlardagi bugungi vaziyat va ulardan foydalanish tartib-qoidalarining amaldagi tizimini joylarda o‘rganish bo‘yicha dala kuzatuv ishlarini olib borish.

2024-yil dekabr

3. Olingan natijalar asosida tahliliy materiallar tayyorlash va ulardan oqilona foydalanish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqish.

2024-yil dekabr

12.

Samarqand davlat universiteti va Toshkent davlat agrar universitetida yaylov ekologiyasi va menejmenti bo‘yicha ta’lim yo‘nalishida kadrlar tayyorlash tizimini yaratish choralarini ko‘rish.

1. “Yaylov ekologiyasi va menejmenti” ta’lim yo‘nalishidagi nufuzli xorijiy universitetlarning tajriba va yutuqlarini o‘rganish.

2024-yil mobaynida

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov),

Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri

(K. Sharipov),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi

(A. Abduxakimov)

2. “Yaylov ekologiyasi va menejmenti” ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha mavjud ehtiyojni aniqlash.

2024-yil aprel

3. Ilg‘or xorijiy tajribaga asoslanib, yaylov ekologiyasi va menejmenti bo‘yicha milliy o‘quv dasturlarini ishlab chiqish.

2024-yil may

4. “Yaylov ekologiyasi va menejmenti” ta’lim yo‘nalishini oliy ta’limning bakalavriat yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklari klassifikatoriga kiritish bo‘yicha takliflarni Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdim etish.

2024-yil iyun

13.

“Yaylov ekologiyasi va menejmenti” yo‘nalishida xorijiy muassasalar bilan hamkorlikni rivojlantirish.

1. “Yaylov ekologiyasi va menejmenti” yo‘nalishida xorijiy muassasalar bilan hamkorlik kelishuvini tuzish.

2024-yil aprel

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov)

2. Yaylov sohasida yetakchi xorijiy oliy ta’lim muassasalari va ilmiy markazlariga, jumladan, Texas A&M University (AQSh), Darmstadt Technical University (Germaniya)ga amaliy tashrif uyushtirish va kelishuv shartnomalarini rasmiylashtirish.

2024-yil may

3. Xorijiy hamkorlar bilan birgalikda O‘zbekiston sharoitida yaylovlardan samarali foydalanish bo‘yicha zamonaviy ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlari va amaliyoti talablarini ishlab chiqish.

2024-yil iyun

IV. Yer osti suvlarini muhofaza qilish va ulardan samarali foydalanish

14.

O‘zbekistonda yer osti suvlarini boshqarish va monitoring qilish, ilmiy va ma’muriy bazasini tahlil qilish.

1. Yaylovlarda yer osti suvlarini monitoring qilishning holati va mavjud ilmiy-texnik infratuzilmasi bo‘yicha ma’lumotlarni to‘plash va tahlil qilish.

2024-yil aprel

Ijrochilarning mablag‘lari

Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi

(B. Islamov),

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

(I. Abduraxmonov)

2. Yaylovlarda kuzatuv quduqlarini optimal joylashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish.

2024-yil may

3. Yaylov monitoringini avtomatlashtirilgan tizimga (zamonaviy o‘lchov uskunalari, elektron ma’lumotlar bazasi, yer osti suvlarining elektron raqamli xaritasi) aylantirish choralarini ko‘rish.

2024-yil iyun

15.

Qishloq xo‘jaligida yer osti suvlariga bo‘lgan talabni o‘rganish va xronometrajli tahlillar o‘tkazish.

1. Yaylov o‘simliklarining suvga bo‘lgan talabidan kelib chiqib, yer osti suvlariga nisbatan ehtiyojni aniqlash.

2024-yil aprel

Ijrochilarning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi

(I. Ergashev),

Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi

(B. Islamov)

2. Yer osti suvlaridan foydalanish tartibi asosida xronometrajli tahlillar o‘tkazish.

2024-yil iyun

3. Yer osti suvlaridan foydalanish va ularni boshqarish bo‘yicha aniq takliflar ishlab chiqish.

2024-yil iyul

4. Yer osti suvlaridan foydalanish hisobini yuritish bo‘yicha elektron ma’lumot almashinuvini yo‘lga qo‘yish.

Doimiy

16.

Yaylovlardan vaqtincha foydalanish va yerga egalik huquqiy kafolatlarini amaliyotga tatbiq qilish.

1. Yaylovlardan foydalanuvchilarning erga nisbatan egalik qilish huquqlari davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan va ijara shartnomalari tuzilganlik holatini tahlil qilish.

2024-yil aprel

Ijrochil�rning mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi

(I. Ergashev),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi O‘rmon xo‘jaligi agentligi

(N. Bakirov)

2. Yerdan foydalanuvchilarning huquqiy savodxonligini oshirish yuzasidan amaliy seminarlar tashkil qilish.

2024-yil may

3. Yaylovlarning ekologik holatini saqlash, ijtimoiy infratuzilmasini yaxshilash va iqtisodiy samaradorligini ta’minlash bo‘yicha joriy holatni o‘rganish hamda aniqlangan kamchiliklarni bartaraf qilish choralarini ko‘rish.

Doimiy

17.

Yaylovlardagi yer osti suvlaridan foydalanish tartibini belgilash.

1. Yaylovlardagi yer osti suvlaridan yaylovlarni va chorva mollarini sug‘orish uchun foydalanish bo‘yicha yo‘riqnoma ishlab chiqish.

2024-yil iyun

Ijrochilarning mablag‘lari

Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi

(B. Islamov),

Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Ipakchilik va jun sanoatini rivojlantirish qo‘mitasi

(I. Ergashev),

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi O‘rmon xo‘jaligi agentligi

(N. Bakirov)

2. Yaylovlardagi yer osti suvlaridan yaylovlarni va chorva mollarini sug‘orish uchun foydalanish bo‘yicha yo‘riqnomani tasdiqlash to‘g‘risida qo‘shma qaror qabul qilish.

2024-yil avgust