1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.04.00.00 Yer osti boyliklaridan foydalanish va muhofaza qilish / 11.04.02.00 Yer osti boyliklaridan foydalanish va muhofaza qilish ustidan nazorat va boshqaruv. Foydali qazilmalarni qazib olish faoliyatini litsenziyalash]
[TSZ:
1.Tabiiy resurslar / Er osti boyliklari]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Noruda foydali qazilmalardan oqilona va kompleks foydalanishni yoʻlga qoʻyish, ularni qazib olishda atrof tabiiy muhitga salbiy taʼsirni hamda texnogen hosilalarning hosil boʻlishini kamaytirish, tuproqning unumdorligini saqlash, buzilgan yer uchastkalarini rekultivatsiya qilish, shuningdek, noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni qoplash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-dekabrdagi PQ-76-son qarori bilan tasdiqlangan Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash sohasini hamda ekologik nazorat tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha “yoʻl xaritasi”da noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibini takomillashtirish vazifasi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni aniqlash tartibi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararni hisoblash usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektlariga va (yoki) joylarning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararni hisoblash usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni qoplash va undirish tartibi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Belgilansinki:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar miqdorini hisoblash Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi tomonidan Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi bilan birgalikda amalga oshiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) zararni qoplashdan tushgan pul mablagʻlari quyidagi tartibda taqsimlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13 foizi — Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlariga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87 foizi — Ekologiya jamgʻarmasiga oʻtkaziladi;
(3-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 17-yanvardagi PF-14-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.01.2024-y., 06/24/14/0052-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) moratoriy joriy qilingan daryo oʻzanlarida noruda materiallarini noqonuniy qazib olish natijasida tabiatga yetkazilgan zarar uchun undirish summalari 10 baravarga oshirilgan holda qoʻllaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g) moratoriy davrida daryo oʻzanlarida noruda materiallarini noqonuniy qazib olish natijasida tabiatga yetkazilgan zarar uchun undirish summalari 10 baravarga oshirilgan holda qoʻllanishidan tushgan mablagʻlar toʻliq Ekologiya jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 17-yanvardagi PF-14-sonli Farmoniga asosan “v” kichik band va “g” kichik band bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.01.2024-y., 06/24/14/0052-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallarni noqonuniy qazib olish va uning oqibatida tabiiy obyektlarga zarar yetkazilishining oldini olish boʻyicha profilaktik va nazorat tadbirlarini kuchaytirsin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki oy muddatda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, shuningdek, boshqa ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda yer qaʼridan foydalanuvchilar oʻrtasida ushbu qarorning mazmun va mohiyati boʻyicha keng tushuntirish ishlarini olib borsin.
(5-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 21-maydagi 325-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2025-y., 09/25/325/0460-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ushbu qarorning bajarilishini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Davlat ekologiya qoʻmitasi raisi N.N. Oblomuradov belgilansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur qarorni amalga oshirish doirasida masʼul vazirliklar va idoralar faoliyatini samarali tashkil etish hamda muvofiqlashtirish Bosh vazirning birinchi oʻrinbosari A.J. Ramatov zimmasiga yuklansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2022-yil 23-noyabr,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
666-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 23-noyabrdagi 666-son qaroriga 1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu Nizom noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organlar — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer qaʼri — yer qobigʻining tuproq qatlamidan quyida joylashgan, tuproq qatlami boʻlmaganda esa yer yuzasidan yoki suv obyektlari tubidan quyida joylashgan, geologik jihatdan oʻrganish va oʻzlashtirish mumkin boʻlgan chuqurlikkacha yastangan qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer qaʼridan foydalanuvchi — noruda materiallarni qazib olish va foydalanish (qayta ishlash)ni amalga oshiruvchi yuridik va jismoniy shaxs;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
keng tarqalgan foydali qazilmaning bozor narxi — taqqoslanadigan iqtisodiy (tijorat) sharoitlarda aynan oʻxshash yoki bir turdagi tovarlar (xizmatlar) bozorida talab va taklif asosida shakllanadigan yoki vakolatli organlar va baholash tashkilotlari tomonidan aniqlanadigan va belgilanadigan narx;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda foydali qazilmalar — tarkibida metall boʻlmagan tabiiy holicha, tozalab yoki qayta ishlab olinadigan hamda kimyo, sement, oyna, olovbardosh va chinni buyumlar, qurilish materiallari ishlab chiqarish sanoatida foydalanish uchun yaroqli boʻlgan xom ashyo;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallar — tarkibida metall boʻlmagan, ochiq yoki karyer usulida qazib olinadigan tabiiy holicha, tozalab yoki qayta ishlab qurilish materiallari ishlab chiqarish yoki boshqa maqsadlarda foydalanish uchun yaroqli boʻlgan (qum, shagʻal, qum-shagʻal aralashmasi, marmar, granit, gil va gilli jinslar, tabiiy tosh, ohaktosh, gips, mergel) noruda foydali qazilmalar xom ashyosi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tabiiy obyektlar — keng tarqalgan foydali qazilmalar joylashgan uchastkalar, suv obyektlari va joylarning relyefi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur Nizom talablari strategik turdagi (asosiy) foydali qazilmalarni va qimmatbaho metallarni oltin izlovchilar usulida noqonuniy qazib olishda hamda texnogen mineral hosilalardan foydalanishda yetkazilgan zararni hisoblashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash ushbu Nizomga ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Noruda materiallar noqonuniy qazib olinganligi oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni aniqlash tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Quyidagi holatlar noruda materiallarni noqonuniy qazib olish hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallar mavjud yer qaʼri uchastkasidan ruxsatnoma olmasdan turib foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallar uchun berilgan kon ajratmasidan va belgilangan tartibda ajratilgan yer uchastkalari doirasidan chetga chiqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga zarar yetkazilganligi qonunchilik hujjatlari talablarining quyidagi buzilishi holatlaridan kelib chiqib aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kondan noruda foydali qazilmalarni qazib olish uchun yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqiga oid ruxsatnomada koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanmaslik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallarni qazish ishlarini loyihadan va (yoki) foydalanishga berilgan yer qaʼri uchastkasining maydoni va (yoki) chuqurligidan chetga chiqqan holda amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ruxsatnomada koʻrsatilmagan kon uchastkalarda kon qazish ishlarini oʻzboshimchalik bilan amalga oshirish, karyer maydonlari chegaralarida noruda materiallarni qazib olishning belgilangan muddatlariga amal qilmaganlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer uchastkalarida qazish ishlarini amalga oshirishdan avval, foydali qazilma ustida joylashgan yerlarning tuproq unumdor qatlamini sidirib olish va alohida joylashtirish hamda buzilgan yer uchastkalarini qayta tiklash (rekultivatsiya qilish)da foydalanmaganlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer qaʼridan foydalanish ruxsatnomasi muddatlari tugaganda yoki zaruriyat qolmaganda buzilgan yer uchastkalarini oʻz hisobidan foydalanish uchun yaroqli holga keltirmaganlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foydalanib boʻlingan yer uchastkalarini foydalanishga bergan organlarga belgilagan tartibda topshirmaganlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish tartibiga rioya etmaganlik.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga zarar yetkazganlik quyidagi hollarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer qaʼri uchastkalari joylashgan hududlarda hamda noruda konlari joylashgan uchastkalarda reydlar oʻtkazilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda materiallarni qazib olish uchun berilgan ruxsatnomaning shartlari buzilgan taqdirda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda konlaridan foydalanishni oʻrganish jarayonida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noruda foydali qazilmalarni qazib olish uchun ajratilgan yer qaʼri uchastkasi yoki unga tutash hududlarda noruda materiallarni, transport vositalarini yuvish oqibatida hosil boʻlgan oqova suvlar suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqizib yuborilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qonunchilik hujjatlarida belgilangan tekshirishlarni olib borish jarayonida yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organlar tomonidan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar miqdori, tegishlicha yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organlar tomonidan hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Maxsus vakolatli organlar zarurat boʻlganda yetkazilgan haqiqiy zararni aniqlash uchun ixtisoslashgan tashkilotlarni, ilmiy-tadqiqot tashkilotlarini, qonunchilikda belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtgan yoki texnik jihatdan muvofiqligi maʼqullangan yoxud malakalanganligi rasman tasdiqlangan boshqa tashkilotlarning laboratoriyalarini, shuningdek, malakali ekspertlarni jalb etishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash usullari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zarar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noqonuniy amalga oshirilgan faoliyat turining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishining xavflilik darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
noqonuniy qazib olingan noruda materiallar hajmi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
keng tarqalgan foydali qazilmalarning bozor narxi asosida hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda keng tarqalgan foydali qazilmalarning bozor narxi tovar-xom ashyo birjalaridagi joriy kotirovkasi, tegishli davlat organlarida mavjud boʻlgan narxlar darajasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va baholovchi tashkilotlar hisoboti asosida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori noqonuniy ravishda noruda materiallarni qazib olish jarayoni yuzaga kelgan paytdan boshlab, u bartaraf etilgunga qadar oʻtgan davr uchun hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori foydali qazilmaning har bir turi boʻyicha alohida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda yer qaʼrini geologik oʻrganish, undan foydalanish va muhofaza qilish sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organ tomonidan yetkazilgan zararning miqdori, noruda foydali qazilmaning turi hamda yer qaʼridan foydalanuvchi toʻgʻrisida uch kun muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga yozma maʼlumot beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uz = Qm x Nbn x Shk;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uz — noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zarar miqdori, soʻmda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qm — noqonuniy qazib olingan keng tarqalgan foydali qazilma hajmi, metr kubda (m3);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nbn — noqonuniy qazib olingan keng tarqalgan foydali qazilmaning bozor narxi, soʻmda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shk — shartli koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda Shk noqonuniy amalga oshirilgan faoliyat turining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishining xavflilik darajasi boʻyicha tegishli toifaga mansubligidan kelib chiqqan holda Vazirlar Mahkamasining “Atrof muhitga taʼsirni baholash mexanizmini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2020-yil 7-sentabrdagi 541-son qaroriga muvofiq aniqlanadi. Shartli koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifasiga mansub (yuqori darajada xavfli) faoliyat turi uchun 20 koeffitsiyenti qoʻllaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifasiga mansub (oʻrtacha darajada xavfli) faoliyat turi uchun 10 koeffitsiyenti qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Daryolarning noruda materiallarni qazib olishga moratoriy joriy qilingan hududlarida noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida keng tarqalgan foydali qazilmalarga yetkazilgan zararning miqdori mazkur Nizomning 12-bandida belgilangan formula boʻyicha hisoblanib, aniqlangan asosiy zarar miqdori oʻn baravarga oshirilgan holda qoʻllaniladi.
(121-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 12-sentabrdagi 566-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.09.2024-y., 09/24/566/0710-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Keng tarqalgan foydali qazilma yer uchastkalari ustida joylashgan yerlarning tuproq unumdor qatlamini sidirib olish va alohida joylashtirish va buzilgan yer uchastkalarini rekultivatsiya qilish (qayta tiklash) ishlarini amalga oshirmaganlik uchun yetkazilgan zararni hisoblash ushbu Nizomning 11-bandida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Qazib olingan keng tarqalgan foydali qazilmaning hajmi kon ishlarini geologiya-marksheyderlik taʼminlash ishlarini olib boradigan tashkilotlarni jalb qilgan holda oʻlchovlar oʻtkazish yoʻli bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Jismoniy shaxslarga egalik qilish va foydalanish uchun berilgan yer uchastkalari doirasida shaxsiy xoʻjalik va maishiy ehtiyojlar uchun keng tarqalgan foydali qazilmalar qazib olinganda hamda foydalanilganda zarar hisoblanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektlariga va joylarning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda suv obyektlariga (jilgʻalar, soylar, daryolar, ochiq kanallar, kollektor-drenaj tarmoqlari) va joylarning relyefiga oqizib yuborilgan oqova suvlarning sifat koʻrsatkichlariga, suv obyektlarini sanitariya jihatdan muhofaza qilish talablariga asosan suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga tashlangan oqova suvlar tarkibidagi ifloslantiruvchi moddalarning haqiqiy koʻrsatkichlariga nisbatan qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararni hisoblash qazish ishlari olib borilayotgan kon hududidan suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga tashlanayotgan oqova suvdan olingan namunalarda kimyoviy tahlillar asosida aniqlangan suv tarkibidagi zararli moddalarning aniqlangan haqiqiy miqdori boʻyicha amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suvlarning oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori korxona, tashkilot yoki tadbirkorlik subyektining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishi xavflilik darajasi boʻyicha tegishli toifaga mansubligi hamda tashlangan zararli moddalarning haqiqiy miqdoriga bogʻliq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Ifloslantiruvchi moddalarning suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori har bir ifloslantiruvchi modda uchun alohida hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suvlarning oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sz= Zm x BHM x Shk;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sz — suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suvlarning oqizib yuborilishi oqibatida yetkazilgan zararning miqdori, soʻmda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zm — suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suv tarkibida tashlangan zararli moddalarning haqiqiy miqdori (kg, tonnada);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
BHM — Oʻzbekiston Respublikasi hududida belgilangan bazaviy hisoblash miqdori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shk— shartli koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda Shk noqonuniy amalga oshirilgan faoliyat turining atrof muhitga taʼsir koʻrsatishining xavflilik darajasi boʻyicha tegishli toifaga mansubligidan kelib chiqqan holda Vazirlar Mahkamasining “Atrof muhitga taʼsirni baholash mexanizmini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2020-yil 7-sentabrdagi 541-son qaroriga muvofiq aniqlanadi. Shartli koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning I toifasiga mansub (yuqori darajada xavfli) faoliyat turi uchun 20 koeffitsiyenti qoʻllaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xavflilik darajasi boʻyicha atrof muhitga taʼsir koʻrsatishning II toifasiga mansub (oʻrtacha darajada xavfli) faoliyat turi uchun 10 koeffitsiyenti qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suv tarkibida tashlangan zararli moddalarning haqiqiy miqdori (3m) quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zm = To x Mk x Dt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
To — kuzatish vaqti davomida suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga tashlanayotgan oqova suv hajmi (metr kubda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mk — analitik usulda tahlillar asosida oqova suvdan olingan namunalarda aniqlangan 1 litr suv miqdori tarkibidagi zararli moddalarning haqiqiy miqdori (mg/litr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dt — oqova suv tashlamasi davom etgan vaqt (soat, sutka).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Suv obyektiga va (yoki) joyning relyefiga oqova suv bir soat yoki sutka yoxud yil davomida tashlanayotganligi aniqlangan holatlarda bir sutkada tashlangan zararli moddalar miqdori tegishli kunlar soniga koʻpaytiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni qoplash va undirish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Noruda materiallarini noqonuniy qazib olish oqibatida hisoblangan tabiiy obyektlarga zarar miqdori boʻyicha hisob-kitoblar nusxasi uch kun ichida huquqbuzarlik sodir etgan yer qaʼridan foydalanuvchiga tilxat bilan topshiriladi yoki joʻnatiladi va ishga tegishli yozuv yozib qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda zararni yetkazgan yer qaʼridan foydalanuvchi tomonidan toʻliq hajmda qoplanishi shart.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 70-moddasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar sud tomonidan qoʻllaniladi, yer qaʼridan foydalanuvchilar aybiga iqror boʻlgan va zararni ixtiyoriy ravishda toʻlagan holatlar bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Hisoblangan zararni qoʻllashdan tushgan pul mablagʻlari Davlat budjeti, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi huzuridagi Kon-geologiya faoliyatini nazorat qilish inspeksiyasini rivojlantirish jamgʻarmasining maxsus hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Yakunlovchi qoida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 70, 71-moddalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Noruda materiallarni noqonuniy qazib olishda tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bosqichlar
Subyektlar
Tadbirlar
Ijro muddatlar
1-bosqich
Maxsus vakolatli organ
Qonun buzilishi holati boʻyicha jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari boʻlganda, nazorat qiluvchi organ tomonidan oʻtkazilgan “Xavfni tahlil etish” tizimi natijalari asosida Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil bilan kelishilgan holda yoki xabardor etish tartibida tekshirishlar oʻtkaziladi.
1 kundan 10 kungacha
2-bosqich
Davlat ekologiya qoʻmitasi
Inson salomatligiga yoki hayotiga, tabiiy resurslarga, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarga zararli taʼsir etgan yoki bunday taʼsir etish xavfi tugʻilgan taqdirda, korxonalar, tashkilotlarning faoliyatini oʻn ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga cheklash, toʻxtatib turish haqida qaror qabul qiladi.
Holat aniqlanganda
3-bosqich
Maxsus vakolatli organ
1. Zaruratdan kelib chiqib yetkazilgan zararni aniqlashda ixtisoslashgan korxona va tashkilotlarni, ilmiy-tadqiqot muassasalarini, qonunchilikda belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtgan yoki texnik jihatdan muvofiqligi maʼqullangan yoxud malakalanganligi rasman tasdiqlangan laboratoriyalarni, shuningdek, malakali ekpertlarni jalb etadi.
5 ish kunida
2. Toʻplangan maʼlumotlar asosida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zarar miqdorini hisoblaydi.
2 ish kunida
4-bosqich
Maxsus vakolatli organ
1. Tekshirishlar natijalarini dalolatnoma bilan rasmiylashtiradi va tegishli koʻrsatmalar beradi.
Tekshirish yakunlangan kun
2. Tekshirish dalolatnomasining bir nusxasini tadbirkorlik subyektiga pochta orqali buyurtma xat bilan yuboradi.
Dalolatnoma tuzilgan kundan keyingi ish kuni
5-bosqich
Maxsus vakolatli organ
Tabiiy obyektlarga zarar yetkazish natijasida jinoyat alomatlari aniqlansa, toʻplangan hujjatlarni huquqni muhofaza qiluvchi organga yuboradi.
(2-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 21-maydagi 325-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.05.2025-y., 09/25/325/0460-son)