27.08.2021 yildagi 544-son
ONLINE TRANSLATE
Hujjat 28.08.2021 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Minimal isteʼmol xarajatlari qiymatini hisoblash tartibini amaliyotga joriy etish toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mamlakatimizda kambagʻallikni qisqartirish va ehtiyojmand oilalarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash borasidagi chora-tadbirlarning natijadorligini oshirish va bunda aholining maqsadli guruhini aniqlash boʻyicha vazifalar aniq bir mezon va uslubiy yondashuvlarning ishlab chiqilishini talab etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz navbatida, ushbu uslubiy yondashuv va bazani shakllantirish aholining turmush sharoiti va ijtimoiy holatini bevosita oʻzida aks ettiruvchi, yaʼni ularning isteʼmol tarkibi va xususiyatlari boʻyicha real holatni ifodalovchi koʻrsatkichlarni hisoblash muhim ahamiyat kasb etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqoridagilardan kelib chiqib, xususan, mamlakatimizda aholining kambagʻal qatlamini aniqlash uslubini amaliyotga joriy etish va takomillashtirib borish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Yoshlarni qoʻllab-quvvatlash va aholi salomatligini mustahkamlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida” 2021-yil 3-fevraldagi PF-6155-son va “Kam taʼminlangan oilalarga moddiy yordam koʻrsatish hamda kambagʻallik bilan kurashish koʻlamini yanada kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2021-yil 11-avgustdagi PF-6277-son Farmonlari ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi tomonidan Jahon bankining texnik koʻmagi asosida minimal isteʼmol xarajatlari qiymatining dastlabki hisob-kitoblari tayyorlanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi va Davlat statistika qoʻmitasining minimal isteʼmol xarajatlari koʻrsatkichidan kambagʻallik mezoni (yoki chegarasi) sifatida foydalanish boʻyicha taklifiga rozilik berilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Belgilansinki:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2022-yildan boshlab, “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimi orqali oilani kam taʼminlangan deb eʼtirof etish jarayonida qoʻllaniladigan va jon boshiga toʻgʻri keladigan bir oylik daromad mezoni minimal isteʼmol xarajatlariga tenglashtiriladi;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi har yili avgust oyiga qadar minimal isteʼmol xarajatlari qiymatining prognoz parametrlarini inflyatsiya kutilmalaridan kelib chiqib hisoblaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Moliya vazirligi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi bilan birgalikda minimal isteʼmol xarajatlari qiymatining prognoz koʻrsatkichlarini kelgusi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlari parametrlarini shakllantirishda inobatga oladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Davlat statistika qoʻmitasi minimal isteʼmol xarajatlari va kambagʻallik darajasini har yilgi hisobot yilida inflyatsiya darajasidan kelib chiqib, keyingi yilning 20-yanvariga qadar eʼlon qilib boradi;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi, Moliya vazirligi xorijiy ekspertlarni jalb etgan holda, minimal isteʼmol xarajatlari tarkibini respublika iqtisodiyotining rivojlanishi hamda aholi daromad va xarajatlarining oʻzgarishini inobatga olgan holda kamida har 5 yilda qayta koʻrib chiqadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Aholining minimal isteʼmol xarajatlari qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal isteʼmol xarajatlari, kambagʻallik chegarasi va uy xoʻjaliklarining real isteʼmol qiymatlari hamda tarkibini oʻrganish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sogʻlom hayot kechirish uchun zarur boʻlgan oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlar hamda xizmatlar uchun minimal isteʼmol xarajatlar qiymatini hisoblash tamoyillari, bosqichlari va tartibi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi hamda Moliya vazirligi xalqaro ekspertlarni jalb etgan holda uy xoʻjaliklari soʻrovi natijalaridan kelib chiqib, 2021-yilning 15-dekabriga qadar minimal isteʼmol xarajatlari hisob-kitobini yakuniga yetkazsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi Davlat statistika qoʻmitasi, Moliya vazirligi bilan birgalikda Jahon banki va YUNISEFning texnik koʻmagini jalb qilgan holda 2021-yil yakuniga qadar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal isteʼmol xarajatlarini hisoblashda har bir uy xoʻjaligi aʼzolarining yoshi, tarkibidan kelib chiqqan holda tegishli koeffitsiyentlarni qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uy xoʻjaliklari kuzatuvlari qamrovini 2023-yilgacha bosqichma-bosqich 2 baravar oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kambagʻallikni qisqartirishning yangi vositalarini amaliyotga joriy etishni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2021-yil 27-avgust,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
544-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 27-avgustdagi 544-son qaroriga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aholining minimal isteʼmol xarajatlari qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblash tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu Nizom aholining real isteʼmol xarajatlari, xususiyatlari va tarkibidan kelib chiqib, aholining minimal isteʼmol xarajatlari qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblash tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur Nizom BMTning Yevropa iqtisodiy komissiyasi, BMT Taraqqiyot dasturi, Jahon banki, FAO, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan minimal isteʼmol xarajatlari qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblash boʻyicha berilgan tavsiyalar asosida ishlab chiqilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kambagʻallik — aholi iqtisodiy imkoniyatlarining hayot kechirish uchun zarur minimal ehtiyojlarini qondirishiga yetarli darajada boʻlmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kambagʻallik chegarasi — aholining real xarajatlari tarkibidan kelib chiqib hisoblanadigan bir kishi uchun minimal isteʼmol xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal isteʼmol xarajatlari (keyingi oʻrinlarda — minimal xarajatlar) — uy xoʻjaliklarining real isteʼmol qiymatlari va tarkibini oʻrganish asosida ularning sogʻlom hayot kechirishlari uchun zarur boʻlgan oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlar hamda xizmatlar uchun minimal xarajatlarning hisoblangan qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal kilokaloriya — inson organizmining hayot faoliyatini taʼminlash uchun zarur boʻlgan minimal energiyaviy qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
protsentil — soʻrovda ishtirok etgan uy xoʻjaliklarini jon boshiga nisbatan jami xarajatlarga koʻra 1 foizlik guruhlarga ajratish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
real isteʼmol qiymati — soʻrovnomada uy xoʻjaligi tomonidan tovar va xizmatlar uchun amalga oshirilgan xarajatlarning puldagi ifodasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
target guruhi — soʻrovnomada ishtirok etgan respondentlar orasidan isteʼmol xususiyatiga koʻra ajratib olingan kichik guruh;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uy xoʻjaligi — maʼlum bir uy-joyda birga yashovchi, daromadlarini toʻliq yoki qisman birlashtirgan holda umumiy roʻzgʻor yurituvchi kishilar guruhi. Bunda uy xoʻjaligi aʼzolari oʻrtasida qarindoshlik aloqalari boʻlishi shart emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uy xoʻjaliklari tanlanma kuzatuvi — uy xoʻjaligi budjetining shakllanishi va taqsimlanishini aniqlash hamda ularning hayot darajasini kuzatishga yoʻnaltirilgan tanlanma soʻrov usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Engel koeffitsiyenti — uy xoʻjaligining jami xarajatlari tarkibida oziq-ovqat mahsulotlari qiymatining ulushi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu Nizom minimal isteʼmol xarajatlarining uy xoʻjaliklari tanlama kuzatuvi natijalari asosida aholining real isteʼmoli tarkibidan kelib chiqib, statistik usul orqali hisoblashga moʻljallangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasida aholi minimal xarajatlari va kambagʻallik chegarasini hisoblashda bir xil uslubiy yondashuvni taʼminlaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Aholining minimal xarajatlari qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblash ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Minimal xarajatlar va kambagʻallik chegarasini hisoblashning statistik bazasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Minimal xarajatlar qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat statistika qoʻmitasi) tomonidan amalga oshiriladigan uy xoʻjaligi tanlanma kuzatuvi natijalari asosida shakllanadigan aholi isteʼmoli, daromad miqdori va tarkibi;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uy xoʻjaliklari isteʼmolining kilokaloriyadagi qiymatini aniqlash uchun oziq-ovqat mahsulotlarining energiyaviy qiymati toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Minimal xarajatlar qiymatini hisoblash tamoyillari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Minimal xarajatlar qiymati quyidagi tamoyillarga asoslanib hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aholi tanlovi va moliyaviy imkoniyatlari kabi isteʼmol tarkibiga taʼsir koʻrsatuvchi omillarning inobatga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aholi oziq-ovqat mahsulotlari isteʼmoliga sarflagan amaldagi xarajatlarning eʼtiborga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aholining real talabidan kelib chiqib hamda demografik holatning oʻziga xosligini inobatga olgan holda, nooziq-ovqat mahsulotlari turlari va tarkibining inobatga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aholining zarur xizmatlar xarajatlari qiymatini hisoblashda davlat tomonidan koʻrsatilayotgan bepul xizmatlarning eʼtiborga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal xarajatlar qiymati aholi real isteʼmoli tarkibidan kelib chiqqanligi sababli ularda boqimandalik kayfiyatini ragʻbatlantirishga yoʻl qoʻyilmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minimal xarajatlar qiymatini aholi bilan bevosita soʻrov oʻtkazish orqali aniqlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Minimal xarajatlarni hisoblash bosqichlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Minimal xarajatlarni hisoblash quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birinchi bosqichda, Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan joylarga chiqqan holda uy xoʻjaliklarining isteʼmoli, daromadi va yashash sharoitini inobatga oluvchi soʻrovnoma oʻtkaziladi;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi bosqichda, Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi bilan birgalikda uy xoʻjaliklari kesimida isteʼmol qilingan oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlari hamda xizmatlar qiymati real isteʼmol qiymatidan kelib chiqib, target guruhi uchun respublika oʻrtacha narxlarida hisoblab chiqiladi;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchinchi bosqichda, Davlat statistika qoʻmitasi tomonidan Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi bilan birgalikda uy xoʻjaliklarining aholi jon boshiga isteʼmol hajmidan kelib chiqib, oʻsish tartibida detsillarga (10 foizlik guruh) boʻlinadi va eng kam isteʼmolga ega boʻlgan birinchi uch guruhdagi uy xoʻjaliklari (target guruhi) ajratib olinadi;
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻrtinchi bosqichda, kambagʻal aholining oziq-ovqat mahsulotlari xarajati asosida bir kilokaloriyaga sarflangan qiymat aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beshinchi bosqichda, bir kilokaloriya qiymati Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti taklif etgan energiya qiymatiga (2 200 kkal) koʻpaytirilib, minimal oziq-ovqat xarajatlari aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oltinchi bosqichda, target guruhining umumiy xarajatlaridagi oziq-ovqat mahsuloti ulushi aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yettinchi bosqichda, minimal oziq-ovqat xarajatlarini Engel koeffitsiyentiga boʻlish orqali bir kishi uchun minimal xarajatlar aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Minimal xarajatlarni hisoblash tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Uy xoʻjaliklari tomonidan oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlarga sarflangan isteʼmol xarajatlari qiymati real isteʼmol narxlaridan kelib chiqib, respublika oʻrtacha narxlariga oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mn = mn * Hn, bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mn— uy xoʻjaligi tomonidan n turdagi mahsulot isteʼmoliga sarflangan xarajatlarning target guruhi uchun oʻrtacha respublika narxlaridagi qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mn — uy xoʻjaligi tomonidan n turdagi mahsulot isteʼmoli miqdori (kg, litr, dona va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
H — n turdagi mahsulotning real isteʼmol narxlarining oʻrtacha respublika narxi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol uchun, uy xoʻjaligi bir oyda 5 kg kartoshka isteʼmol qilsa, bunda ushbu mahsulotning respublikadagi oʻrtacha yillik narxi 4500 soʻmni tashkil etsa, bu holda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 kg *4500 soʻm/kg =22 500 soʻm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Uy xoʻjaligi tomonidan isteʼmol qilingan oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlarning yigʻindisi orqali uy xoʻjaligi jami oʻrtacha oylik isteʼmol xarajatlari qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
JIm=OXm+HOXm+XXm, bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
JIm — m uy xoʻjaligining jami isteʼmol xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OXm — m uy xoʻjaligining oziq-ovqat mahsulotlariga sarflagan jami xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
HOXm — m uy xoʻjaligining nooziq-ovqat mahsulotlariga sarflagan jami xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
XXm — m uy xoʻjaligining xizmatlarga sarflagan jami xarajatlari qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir uy xoʻjaligi jami isteʼmol xarajatlari qiymatini uning aʼzolari soniga boʻlish orqali aholi jon boshiga jami isteʼmol xarajatlari qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aholi jon boshiga toʻgʻri keluvchi jami isteʼmol xarajatlari qiymatiga koʻra uy xoʻjaliklari tartiblanadi va protsentillarga boʻlinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Uy xoʻjaliklarining oziq-ovqat mahsulotlari isteʼmoli miqdoridan (kg, litr, dona va boshqalar) kelib chiqib, oziq-ovqat isteʼmolining jami kilokaloriya qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Uy xoʻjaliklari oziq-ovqat isteʼmolining bir kilokaloriya qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1kkal— uy xoʻjaligi isteʼmol qilgan 1 kilokaloriyaning qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OXk — m uy xoʻjaligining isteʼmol qilgan oziq-ovqat xarajatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IKk — m uy xoʻjaligi isteʼmol qilgan kilokaloriya miqdori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Masalan, 5 kishidan iborat uy xoʻjaligi kunlik oziq-ovqat isteʼmoli uchun kuniga 11 750 kkal va mahsulot uchun 53 463 soʻm sarflangan boʻlsa, u holda 1 kkal narxi quyidagicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Target guruhida bir kishi uchun oʻrtacha bir kilokaloriya qiymatini kunlik minimal kilokaloriyaga koʻpaytirish orqali kunlik minimal oziq-ovqat xarajatlarining qiymati aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MOX = 1kkal * Nkkall, bunda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MOX — kunlik minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nkkal — bir kishi uchun kunlik minimal kilokaloriya.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kunlik minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymatini 30,41 ga (365/12) koʻpaytirish orqali mazkur koʻrsatkichning oʻrtacha oylik qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Masalan, agar bir kilokaloriya narxi 4,6 soʻm va bir kishi uchun kunlik minimal kilokaloriya 2 200 ga teng boʻlsa, oʻrtacha oylik minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MOX=4,6*2200*30,41=304 404 soʻm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Uy xoʻjaligining oʻrtacha oylik jon boshiga nisbatan oziq-ovqat mahsulotlariga sarflangan xarajatlarining umumiy xarajatlardagi ulushini aniqlash orqali har bir uy xoʻjaligining Engel koeffitsiyenti hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Engm— Engel koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— m uy xoʻjaligining aholi jon boshiga jami oziq-ovqat xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— m uy xoʻjaligining aholi jon boshiga jami xarajatlari qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Masalan, agar uy xoʻjaligining jami isteʼmoli tarkibida oziq-ovqat xarajatlari 304 404 soʻm, jami xarajatlari 439 860 soʻm boʻlsa, u holda quyidagicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymatini Engel koeffitsiyentining oʻrtacha miqdoriga boʻlish orqali bir kishi uchun oʻrtacha oylik minimal xarajatlar qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Masalan, tanlangan guruh boʻyicha oʻrtacha Engel koeffitsiyenti 69 foiz, minimal oziq-ovqat xarajatlari 304 404 soʻm boʻlsa, u holda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Minimal xarajatlar hisoblangan yil bazaviy yil boʻlib, kelgusi yil uchun minimal xarajatlar oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlar narxlari darajasidan kelib chiqib, indeksatsiya qilib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda isteʼmol narxlari indeksi tarkibidagi oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlarning narxlari oʻzgarishi va ularning minimal xarajatlardagi ulushlari koʻpaytmasining yigʻindisi orqali minimal xarajatlardagi narxlar oʻzgarishi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MXinf — minimal xarajatlardagi narxlar oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MOXind— minimal oziq-ovqat xarajatlarining minimal xarajatlardagi ulushi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Inf00 — isteʼmol narxlari indeksi tarkibidagi oziq-ovqat mahsulotlari narxining oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
HOXind— minimal xarajatlar tarkibida nooziq-ovqat mahsulotlarining ulushi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Infno— isteʼmol narxlari indeksi tarkibidagi nooziq-ovqat mahsulotlari narxining oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
XXind— minimal xarajatlar tarkibida xizmatlarning ulushi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Infxiz— isteʼmol narxlari indeksi tarkibidagi xizmatlar narxining oʻzgarishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Minimal xarajatlardagi narxlar oʻzgarishini oʻtgan davrdagi minimal xarajatlar qiymatiga koʻpaytirish orqali hisobot davrida minimal xarajatlar qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
MXt=MXt-1*MXinf
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Kambagʻallik darajasi — xarajati (yoki daromadi) minimal xarajatlar qiymatidan past boʻlgan aholining jami aholiga nisbati orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aholining minimal isteʼmol xarajatlari qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aholining minimal xarajatlari qiymati va kambagʻallik chegarasini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Bosqichlar

Tadbirlar

Muddatlar

Masʼul organlar

1-bosqich

Minimal xarajatlar qiymatining prognoz parametrlarini inflyatsiya kutilmalaridan kelib chiqib hisoblash

Har yili avgust oyida

Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi

2-bosqich

Minimal xarajatlar qiymatining prognoz koʻrsatkichlarini kelgusi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlari parametrlarini shakllantirishda inobatga olish

Har yili dekabr oyida

Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi

3-bosqich

Yillik minimal xarajatlar va kambagʻallik darajasining amaldagi qiymatini eʼlon qilish

Hisobot yilidan keyingi yilning 20-yanvariga qadar

Davlat statistika qoʻmitasi,

Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi

4-bosqich

Minimal xarajatlar tarkibini respublika iqtisodiyotining rivojlanishi hamda aholi daromad va xarajatlarining oʻzgarishini inobatga olgan holda qayta koʻrib chiqish

Har besh yilda

Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi,

Davlat statistika qoʻmitasi,

Moliya vazirligi

Keyingi tahrirga qarang.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.08.2021-y., 09/21/544/0829-son; 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son; 02.02.2026-y., 09/26/35/0101-son)