Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishO‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMinimal iste’mol xarajatlari qiymatini hisoblash tartibini amaliyotga joriy etish to‘g‘risida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMamlakatimizda kambag‘allikni qisqartirish va ehtiyojmand oilalarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash borasidagi chora-tadbirlarning natijadorligini oshirish va bunda aholining maqsadli guruhini aniqlash bo‘yicha vazifalar aniq bir mezon va uslubiy yondashuvlarning ishlab chiqilishini talab etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishO‘z navbatida, ushbu uslubiy yondashuv va bazani shakllantirish aholining turmush sharoiti va ijtimoiy holatini bevosita o‘zida aks ettiruvchi, ya’ni ularning iste’mol tarkibi va xususiyatlari bo‘yicha real holatni ifodalovchi ko‘rsatkichlarni hisoblash muhim ahamiyat kasb etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqoridagilardan kelib chiqib, xususan, mamlakatimizda aholining kambag‘al qatlamini aniqlash uslubini amaliyotga joriy etish va takomillashtirib borish, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Yoshlarni qo‘llab-quvvatlash va aholi salomatligini mustahkamlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida” 2021-yil 3-fevraldagi PF-6155-son va “Kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordam ko‘rsatish hamda kambag‘allik bilan kurashish ko‘lamini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2021-yil 11-avgustdagi PF-6277-son Farmonlari ijrosini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi tomonidan Jahon bankining texnik ko‘magi asosida minimal iste’mol xarajatlari qiymatining dastlabki hisob-kitoblari tayyorlanganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi va Davlat statistika qo‘mitasining minimal iste’mol xarajatlari ko‘rsatkichidan kambag‘allik mezoni (yoki chegarasi) sifatida foydalanish bo‘yicha taklifiga rozilik berilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Belgilansinki:
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoilani Ijtimoiy reyestrga kiritish jarayonida qo‘llaniladigan va jon boshiga to‘g‘ri keladigan bir oylik daromad mezoni minimal iste’mol xarajatlariga tenglashtiriladi;
(2-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-yanvardagi 35-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 02.02.2026-y., 09/26/35/0101-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishO‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi har yili avgust oyiga qadar minimal iste’mol xarajatlari qiymatining prognoz parametrlarini inflyatsiya kutilmalaridan kelib chiqib hisoblaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMoliya vazirligi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi bilan birgalikda minimal iste’mol xarajatlari qiymatining prognoz ko‘rsatkichlarini kelgusi yil uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlari parametrlarini shakllantirishda inobatga oladi;
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMilliy statistika qo‘mitasi minimal iste’mol xarajatlari va kambag‘allik darajasini har yilgi hisobot yilida inflyatsiya darajasidan kelib chiqib, keyingi yilning 20-yanvariga qadar e’lon qilib boradi;
(2-bandning beshinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-oktabrdagi 627-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Milliy statistika qo‘mitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi xorijiy ekspertlarni jalb etgan holda, minimal iste’mol xarajatlari tarkibini respublika iqtisodiyotining rivojlanishi hamda aholi daromad va xarajatlarining o‘zgarishini inobatga olgan holda kamida har 5 yilda qayta ko‘rib chiqadi.
(2-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-oktabrdagi 627-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Aholining minimal iste’mol xarajatlari qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishminimal iste’mol xarajatlari, kambag‘allik chegarasi va uy xo‘jaliklarining real iste’mol qiymatlari hamda tarkibini o‘rganish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsog‘lom hayot kechirish uchun zarur bo‘lgan oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlar hamda xizmatlar uchun minimal iste’mol xarajatlar qiymatini hisoblash tamoyillari, bosqichlari va tartibi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi hamda Moliya vazirligi xalqaro ekspertlarni jalb etgan holda uy xo‘jaliklari so‘rovi natijalaridan kelib chiqib, 2021-yilning 15-dekabriga qadar minimal iste’mol xarajatlari hisob-kitobini yakuniga yetkazsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi Davlat statistika qo‘mitasi, Moliya vazirligi bilan birgalikda Jahon banki va YUNISEFning texnik ko‘magini jalb qilgan holda 2021-yil yakuniga qadar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishminimal iste’mol xarajatlarini hisoblashda har bir uy xo‘jaligi a’zolarining yoshi, tarkibidan kelib chiqqan holda tegishli koeffitsiyentlarni qo‘llash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuy xo‘jaliklari kuzatuvlari qamrovini 2023-yilgacha bosqichma-bosqich 2 baravar oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkambag‘allikni qisqartirishning yangi vositalarini amaliyotga joriy etishni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorov zimmasiga yuklansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishO‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2021-yil 27-avgust,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish544-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVazirlar Mahkamasining 2021-yil 27-avgustdagi 544-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAholining minimal iste’mol xarajatlari qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblash tartibi to‘g‘risida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ushbu Nizom aholining real iste’mol xarajatlari, xususiyatlari va tarkibidan kelib chiqib, aholining minimal iste’mol xarajatlari qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblash tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur Nizom BMTning Yevropa iqtisodiy komissiyasi, BMT Taraqqiyot dasturi, Jahon banki, FAO, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tomonidan minimal iste’mol xarajatlari qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblash bo‘yicha berilgan tavsiyalar asosida ishlab chiqilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkambag‘allik — aholi iqtisodiy imkoniyatlarining hayot kechirish uchun zarur minimal ehtiyojlarini qondirishiga yetarli darajada bo‘lmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkambag‘allik chegarasi — aholining real xarajatlari tarkibidan kelib chiqib hisoblanadigan bir kishi uchun minimal iste’mol xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishminimal iste’mol xarajatlari (keyingi o‘rinlarda — minimal xarajatlar) — uy xo‘jaliklarining real iste’mol qiymatlari va tarkibini o‘rganish asosida ularning sog‘lom hayot kechirishlari uchun zarur bo‘lgan oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlar hamda xizmatlar uchun minimal xarajatlarning hisoblangan qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishminimal kilokaloriya — inson organizmining hayot faoliyatini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan minimal energiyaviy qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishprotsentil — so‘rovda ishtirok etgan uy xo‘jaliklarini jon boshiga nisbatan jami xarajatlarga ko‘ra 1 foizlik guruhlarga ajratish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishreal iste’mol qiymati — so‘rovnomada uy xo‘jaligi tomonidan tovar va xizmatlar uchun amalga oshirilgan xarajatlarning puldagi ifodasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtarget guruhi — so‘rovnomada ishtirok etgan respondentlar orasidan iste’mol xususiyatiga ko‘ra ajratib olingan kichik guruh;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuy xo‘jaligi — ma’lum bir uy-joyda birga yashovchi, daromadlarini to‘liq yoki qisman birlashtirgan holda umumiy ro‘zg‘or yurituvchi kishilar guruhi. Bunda uy xo‘jaligi a’zolari o‘rtasida qarindoshlik aloqalari bo‘lishi shart emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuy xo‘jaliklari tanlanma kuzatuvi — uy xo‘jaligi budjetining shakllanishi va taqsimlanishini aniqlash hamda ularning hayot darajasini kuzatishga yo‘naltirilgan tanlanma so‘rov usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEngel koeffitsiyenti — uy xo‘jaligining jami xarajatlari tarkibida oziq-ovqat mahsulotlari qiymatining ulushi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ushbu Nizom minimal iste’mol xarajatlarining uy xo‘jaliklari tanlama kuzatuvi natijalari asosida aholining real iste’moli tarkibidan kelib chiqib, statistik usul orqali hisoblashga mo‘ljallangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasida aholi minimal xarajatlari va kambag‘allik chegarasini hisoblashda bir xil uslubiy yondashuvni ta’minlaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Aholining minimal xarajatlari qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblash ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema bo‘yicha amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-bob. Minimal xarajatlar va kambag‘allik chegarasini hisoblashning statistik bazasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Minimal xarajatlar qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblashda:
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishO‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (keyingi o‘rinlarda — Milliy statistika qo‘mitasi) tomonidan amalga oshiriladigan uy xo‘jaligi tanlanma kuzatuvi natijalari asosida shakllanadigan aholi iste’moli, daromad miqdori va tarkibi;
(6-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-oktabrdagi 627-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuy xo‘jaliklari iste’molining kilokaloriyadagi qiymatini aniqlash uchun oziq-ovqat mahsulotlarining energiyaviy qiymati to‘g‘risidagi ma’lumotlardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-bob. Minimal xarajatlar qiymatini hisoblash tamoyillari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Minimal xarajatlar qiymati quyidagi tamoyillarga asoslanib hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaholi tanlovi va moliyaviy imkoniyatlari kabi iste’mol tarkibiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarning inobatga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaholi oziq-ovqat mahsulotlari iste’moliga sarflagan amaldagi xarajatlarning e’tiborga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaholining real talabidan kelib chiqib hamda demografik holatning o‘ziga xosligini inobatga olgan holda, nooziq-ovqat mahsulotlari turlari va tarkibining inobatga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaholining zarur xizmatlar xarajatlari qiymatini hisoblashda davlat tomonidan ko‘rsatilayotgan bepul xizmatlarning e’tiborga olinganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishminimal xarajatlar qiymati aholi real iste’moli tarkibidan kelib chiqqanligi sababli ularda boqimandalik kayfiyatini rag‘batlantirishga yo‘l qo‘yilmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishminimal xarajatlar qiymatini aholi bilan bevosita so‘rov o‘tkazish orqali aniqlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-bob. Minimal xarajatlarni hisoblash bosqichlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Minimal xarajatlarni hisoblash quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirinchi bosqichda, Milliy statistika qo‘mitasi tomonidan joylarga chiqqan holda uy xo‘jaliklarining iste’moli, daromadi va yashash sharoitini inobatga oluvchi so‘rovnoma o‘tkaziladi;
(8-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-oktabrdagi 627-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkinchi bosqichda, Milliy statistika qo‘mitasi tomonidan Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi bilan birgalikda uy xo‘jaliklari kesimida iste’mol qilingan oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlari hamda xizmatlar qiymati real iste’mol qiymatidan kelib chiqib, target guruhi uchun respublika o‘rtacha narxlarida hisoblab chiqiladi;
(8-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-oktabrdagi 627-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuchinchi bosqichda, Milliy statistika qo‘mitasi tomonidan Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi bilan birgalikda uy xo‘jaliklarining aholi jon boshiga iste’mol hajmidan kelib chiqib, o‘sish tartibida detsillarga (10 foizlik guruh) bo‘linadi va eng kam iste’molga ega bo‘lgan birinchi uch guruhdagi uy xo‘jaliklari (target guruhi) ajratib olinadi;
(8-bandning to‘rtinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-oktabrdagi 627-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishto‘rtinchi bosqichda, kambag‘al aholining oziq-ovqat mahsulotlari xarajati asosida bir kilokaloriyaga sarflangan qiymat aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbeshinchi bosqichda, bir kilokaloriya qiymati Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti taklif etgan energiya qiymatiga (2 200 kkal) ko‘paytirilib, minimal oziq-ovqat xarajatlari aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholtinchi bosqichda, target guruhining umumiy xarajatlaridagi oziq-ovqat mahsuloti ulushi aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyettinchi bosqichda, minimal oziq-ovqat xarajatlarini Engel koeffitsiyentiga bo‘lish orqali bir kishi uchun minimal xarajatlar aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-bob. Minimal xarajatlarni hisoblash tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Uy xo‘jaliklari tomonidan oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlarga sarflangan iste’mol xarajatlari qiymati real iste’mol narxlaridan kelib chiqib, respublika o‘rtacha narxlariga o‘tkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMn = mn * Hn, bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMn— uy xo‘jaligi tomonidan n turdagi mahsulot iste’moliga sarflangan xarajatlarning target guruhi uchun o‘rtacha respublika narxlaridagi qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmn — uy xo‘jaligi tomonidan n turdagi mahsulot iste’moli miqdori (kg, litr, dona va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishH — n turdagi mahsulotning real iste’mol narxlarining o‘rtacha respublika narxi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMisol uchun, uy xo‘jaligi bir oyda 5 kg kartoshka iste’mol qilsa, bunda ushbu mahsulotning respublikadagi o‘rtacha yillik narxi 4500 so‘mni tashkil etsa, bu holda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5 kg *4500 so‘m/kg =22 500 so‘m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Uy xo‘jaligi tomonidan iste’mol qilingan oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlarning yig‘indisi orqali uy xo‘jaligi jami o‘rtacha oylik iste’mol xarajatlari qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJIm=OXm+HOXm+XXm, bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJIm — m uy xo‘jaligining jami iste’mol xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOXm — m uy xo‘jaligining oziq-ovqat mahsulotlariga sarflagan jami xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHOXm — m uy xo‘jaligining nooziq-ovqat mahsulotlariga sarflagan jami xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXXm — m uy xo‘jaligining xizmatlarga sarflagan jami xarajatlari qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHar bir uy xo‘jaligi jami iste’mol xarajatlari qiymatini uning a’zolari soniga bo‘lish orqali aholi jon boshiga jami iste’mol xarajatlari qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAholi jon boshiga to‘g‘ri keluvchi jami iste’mol xarajatlari qiymatiga ko‘ra uy xo‘jaliklari tartiblanadi va protsentillarga bo‘linadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Uy xo‘jaliklarining oziq-ovqat mahsulotlari iste’moli miqdoridan (kg, litr, dona va boshqalar) kelib chiqib, oziq-ovqat iste’molining jami kilokaloriya qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Uy xo‘jaliklari oziq-ovqat iste’molining bir kilokaloriya qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1kkal— uy xo‘jaligi iste’mol qilgan 1 kilokaloriyaning qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOXk — m uy xo‘jaligining iste’mol qilgan oziq-ovqat xarajatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIKk — m uy xo‘jaligi iste’mol qilgan kilokaloriya miqdori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMasalan, 5 kishidan iborat uy xo‘jaligi kunlik oziq-ovqat iste’moli uchun kuniga 11 750 kkal va mahsulot uchun 53 463 so‘m sarflangan bo‘lsa, u holda 1 kkal narxi quyidagicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Target guruhida bir kishi uchun o‘rtacha bir kilokaloriya qiymatini kunlik minimal kilokaloriyaga ko‘paytirish orqali kunlik minimal oziq-ovqat xarajatlarining qiymati aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMOX = 1kkal * Nkkall, bunda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMOX — kunlik minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNkkal — bir kishi uchun kunlik minimal kilokaloriya.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKunlik minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymatini 30,41 ga (365/12) ko‘paytirish orqali mazkur ko‘rsatkichning o‘rtacha oylik qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMasalan, agar bir kilokaloriya narxi 4,6 so‘m va bir kishi uchun kunlik minimal kilokaloriya 2 200 ga teng bo‘lsa, o‘rtacha oylik minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMOX=4,6*2200*30,41=304 404 so‘m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Uy xo‘jaligining o‘rtacha oylik jon boshiga nisbatan oziq-ovqat mahsulotlariga sarflangan xarajatlarining umumiy xarajatlardagi ulushini aniqlash orqali har bir uy xo‘jaligining Engel koeffitsiyenti hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEngm— Engel koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMasalan, agar uy xo‘jaligining jami iste’moli tarkibida oziq-ovqat xarajatlari 304 404 so‘m, jami xarajatlari 439 860 so‘m bo‘lsa, u holda quyidagicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Minimal oziq-ovqat xarajatlari qiymatini Engel koeffitsiyentining o‘rtacha miqdoriga bo‘lish orqali bir kishi uchun o‘rtacha oylik minimal xarajatlar qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMasalan, tanlangan guruh bo‘yicha o‘rtacha Engel koeffitsiyenti 69 foiz, minimal oziq-ovqat xarajatlari 304 404 so‘m bo‘lsa, u holda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Minimal xarajatlar hisoblangan yil bazaviy yil bo‘lib, kelgusi yil uchun minimal xarajatlar oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlar narxlari darajasidan kelib chiqib, indeksatsiya qilib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda iste’mol narxlari indeksi tarkibidagi oziq-ovqat, nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlarning narxlari o‘zgarishi va ularning minimal xarajatlardagi ulushlari ko‘paytmasining yig‘indisi orqali minimal xarajatlardagi narxlar o‘zgarishi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMXinf — minimal xarajatlardagi narxlar o‘zgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMOXind— minimal oziq-ovqat xarajatlarining minimal xarajatlardagi ulushi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInf00 — iste’mol narxlari indeksi tarkibidagi oziq-ovqat mahsulotlari narxining o‘zgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHOXind— minimal xarajatlar tarkibida nooziq-ovqat mahsulotlarining ulushi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInfno— iste’mol narxlari indeksi tarkibidagi nooziq-ovqat mahsulotlari narxining o‘zgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXXind— minimal xarajatlar tarkibida xizmatlarning ulushi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInfxiz— iste’mol narxlari indeksi tarkibidagi xizmatlar narxining o‘zgarishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMinimal xarajatlardagi narxlar o‘zgarishini o‘tgan davrdagi minimal xarajatlar qiymatiga ko‘paytirish orqali hisobot davrida minimal xarajatlar qiymati aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMXt=MXt-1*MXinf
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-bob. Yakunlovchi qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Kambag‘allik darajasi — xarajati (yoki daromadi) minimal xarajatlar qiymatidan past bo‘lgan aholining jami aholiga nisbati orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAholining minimal iste’mol xarajatlari qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAholining minimal xarajatlari qiymati va kambag‘allik chegarasini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSXEMASI
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBosqichlar | Tadbirlar | Muddatlar | Mas’ul organlar | |||
1-bosqich | Minimal xarajatlar qiymatining prognoz parametrlarini inflyatsiya kutilmalaridan kelib chiqib hisoblash | Har yili avgust oyida | Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi | |||
2-bosqich | Minimal xarajatlar qiymatining prognoz ko‘rsatkichlarini kelgusi yil uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlari parametrlarini shakllantirishda inobatga olish | Har yili dekabr oyida | Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi | |||
3-bosqich | Yillik minimal xarajatlar va kambag‘allik darajasining amaldagi qiymatini e’lon qilish | Hisobot yilidan keyingi yilning 20-yanvariga qadar | Milliy statistika qo‘mitasi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi | |||
4-bosqich | Minimal xarajatlar tarkibini respublika iqtisodiyotining rivojlanishi hamda aholi daromad va xarajatlarining o‘zgarishini inobatga olgan holda qayta ko‘rib chiqish | Har besh yilda | Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, Milliy statistika qo‘mitasi, Moliya vazirligi |
(ilova O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-oktabrdagi 627-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son)
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 28.08.2021-y., 09/21/544/0829-son; 07.10.2025-y., 09/25/627/0901-son; 02.02.2026-y., 09/26/35/0101-son)