O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sharq” nashriyot-matbaa konsernini tashkil etish to‘g‘risida” 1991-yil 5-noyabrdagi Farmoniga muvofiq va respublikada nashriyot-matbaa ishini yanada rivojlantirishni, aholining bosma mahsulotlariga bo‘lgan talab-ehtiyojlarini yanada to‘laroq qondirishni ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Belgilab qo‘yilsinki, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi huzuridagi “Sharq” nashriyot-matbaa konserni (“Sharq” konserni) mustaqil ishlab chiqarish-xo‘jalik kompleksi hisoblanadi, u o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi qarorlari va farmoyishlariga va konsern Ustaviga amal qiladi.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi huzuridagi “Sharq” konsernining ilova etilayotgan Ustavi tasdiqlansin.

3. “Sharq” konserniga:

— o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarni hisobga olib, konsern Kengashi bilan kelishilgan holda konsernning tuzilishi, ishlovchilar miqdorini va ish haqi fondini mustaqil belgilashga;

— tuzilgan shartnomalardan tashqari ishlab chiqarilgan mahsulotlarni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi bilan kelishib olingan ro‘yxatga ko‘ra savdo birjasida shartnoma narxlarida sotishga yoki kerakli uskunalarga, xomashyo va moddiy resurslarga barter yo‘li bilan ayirboshlashga ruxsat etilsin.

4. O‘zbekiston Respublikasi Taraqqiyot istiqbolini belgilash qo‘mitasi, Moddiy-texnika ta’minoti davlat-kooperativ qo‘mitasi o‘zlari taqsimlaydigan nomenklatura bo‘yicha konsernni rivojlantirish va uning faoliyat ko‘rsatishi uchun moddiy-xomashyo resurslari, shu jumladan, chet el valyutasi mablag‘lari ajratsinlar.

“Sharq” konserni barcha turdagi moddiy-texnika resurslari bo‘yicha fondga mustaqil ravishda egalik qiladi.

5. Tashqi iqtisodiy aloqalarni rivojlantirishdan manfaatdorlikni oshirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Taraqqiyot istiqbolini belgilash qo‘mitasi har yili “Sharq” konserniga belgilangan tartibda uning korxonalarida ishlab chiqarilayotgan litsenziya beriluvchi mahsulotlarni chetga chiqarish kvotasini ajratsin.

6. O‘zbekiston sanoat-qurilish banki va O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiyot banki “Sharq” konsernining balans hisob-kitob schyotlarini ochib, O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti nashriyoti “Sharq” konserniga aylantirilgan paytdagi schyotlarida turgan barcha pul mablag‘larini o‘tkazsinlar.

7. O‘zbekiston Respublikasi Aloqa vazirligiga konsern binosida o‘rnatilgan aloqaning hamma turlari va telefonlarni “Sharq” konsernida qoldirish topshirilsin.

“Sharq” konsernining rahbari o‘z maqomi bo‘yicha vazirga, konsern rahbari o‘rinbosarlari va Kengash a’zolari respublika vazirligi hay’atining a’zolariga tenglashtiriladi.

8. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat va Toshkent shahar hokimliklari, respublika vazirliklari va idoralari “Sharq” konsernining faoliyat ko‘rsatishiga va uni rivojlantirishga yordam bersinlar va o‘z huquq doiralariga qiruvchi masalalarni vaqtida hal qilishni ta’minlasinlar.

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi huzuridagi “Sharq” nashriyot-matbaa konserni (matnda bundan buyon “Sharq” konserni deb yuritiladi) O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sharq” nashriyot-matbaa konsernini tashkil etish to‘g‘risida” 1991-yil 5-noyabrdagi Farmoni asosida hamda “Sharq” konserni muassislari bo‘lmish korxona va tashkilotlar mehnat jamoalarining 1991-yil 6-noyabrda Toshkent shahrida bo‘lib o‘tgan ta’sis konferensiyasi qaroriga muvofiq tashkil etildi.

2. “Sharq” konserni:

mulkchilikning har qanday shakliga asoslangan korxonalarni birgalikdagi faoliyatning teng huquqli qatnashchilari, birlashishning tashkiliy shaklini erkin tanlash, qatnashchilarning va umuman birlashmaning o‘zini o‘zi boshqaruvi, qatnashchilar o‘rtasida munosabatlarni shartnoma asosida yo‘lga qo‘yish prinsiplarida barpo etadi va birlashtiradi. Korxonalar, tashkilotlar, jamoa va davlat xo‘jaliklari, aksiyali jamiyatlar, kichik korxonalar ham shartnoma asoslarida, ham teng huquqli qatnashchi sifatida konsernga kira oladilar;

vazifalarni hal qilish uchun yangi xo‘jalik mexanizmi imkoniyatlari va ishni tashkil etishning ilg‘or shakllaridan konsern tarkibiga qiruvchi korxona va tashkilotlarning, qolaversa, jalb etilgan korxona va tashkilotlarning ilmiy-texnikaviy va ishlab chiqarish imkoniyatlari bilan uyg‘un ravishda foydalanadi;

o‘zini o‘zi boshqarish, to‘la xo‘jalik hisobi va valyuta xarajatlarini o‘zi qoplash qoidalari asosida faoliyat ko‘rsatadi. Konsern oldida turgan vazifalardan hamda zimmaga yuklangan vazifalardan kelib chiqqan holda boshqaruvning bir qismini markazlashtirishni hisobga olib, xo‘jalik yuritishning aksiyali va boshqa shakllaridan foydalanib, o‘z faoliyatini amalga oshiradi;

vazirliklar va idoralar, korxonalar, tashkilotlar hamda jamoat birlashmalari bilan shartnoma asosida o‘zaro hamkorlik qiladi;

o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi, O‘zbekiston Respublikasining markaziy iqtisodiy idoralari hamda boshqa ijro etuvchi va boshqaruvchi idoralari, xalq deputatlari mahalliy Kengashlari bilan o‘zaro hamjihatlikda olib boradi hamda O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi farmoyishlariga, ushbu Ustavga va konsern Kengashining qarorlariga amal qiladi;

O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga va qatnashchi mamlakatlar qonunlariga ko‘ra huquqiy shaxs hisoblanadi, o‘z nomidan shartnomalar tuzishga, mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlar sotib olishga, sudda, hakamlik sudida va boshqa idoralarda majburiyat olishga, da’vogar hamda javobgar sifatida qatnashishga haqlidir;

o‘z mol-mulkini to‘la yoki qisman konsernga berishi mumkin bo‘lgan qatnashchilarning mol-mulkiga alohida egalikni saqlash qoidalari asosida ish ko‘radi, o‘z navbatida konsern ham o‘ziga tegishli mol-mulkning bir qismini qatnashchilarga berishi mumkin;

amaldagi qonunlarga muvofiq musodara etilishi mumkin bo‘lgan o‘ziga tegishli mol-mulk bilan o‘z majburiyati yuzasidan javobgardir;

davlat majburiyatlari hamda konsern tarkibiga qiruvchi korxonalar va tashkilotlar majburiyatlari yuzasidan javob bermaydi. Davlat, konsern tarkibiga qiruvchi korxonalar va tashkilotlar ham konsern majburiyatlari yuzasidan javob bermaydilar. Konsern a’zolari o‘zlari “Sharq” konserni doirasida ro‘yobga chiqarayotgan dasturlar hamda majburiyatlarning bajarilishi uchun javob beradilar;

O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasvirlangan, nomi tegishli ravishda o‘zbek, rus va ingliz tillarida yozilgan dumaloq muhrga, tamg‘aga, shuningdek, o‘z nomi yozilgan va tovar belgisi tushirilgan gerbli ish qog‘oziga ega bo‘ladi;

uning tarkibiga qiruvchi korxona va tashkilotlar firma tamg‘asi va tovar belgisiga ega bo‘lishga haqlidirlar;

“Sharq” konserni Kengashi Toshkent shahrida joylashgan.

3. “Sharq” konsernini tuzishdan maqsad respublikada nashriyot-matbaa ishini har taraflama rivojlantirishdan, aholining bosma mahsulotlariga bo‘lgan talab-ehtiyojlarini to‘laroq qondirishdan, texnologiya va uskunalar sohasida tadqiqotlar olib borishdan iboratdir.

“Sharq” konserni amaldagi qonunlarda taqiqlanmagan ishlab chiqarish va tijorat faoliyatining hamma turlari bilan shug‘ullanadi.

4. Quyidagilar “Sharq” konserni faoliyatining asosiy vazifalari hisoblanadi:

faoliyatning O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida taqiqlangandan boshqa barcha turlaridan olingan foyda hisobiga o‘zining asosiy va yordamchi ishlab chiqarishlarini rivojlantirish uchun ham sovet so‘mida, ham chet el valyutasida jamg‘armalarni vujudga keltirish;

uzoq muddatli va qisqa muddatli kreditlar olib, o‘z bankini vujudga keltirish, marketing bo‘yicha ish olib borish, birgalikda ishlab chiqarishlarni vujudga keltirishda qatnashish, shuningdek, ham O‘zbekiston Respublikasi ichida, ham chet ellarda huquqiy va jismoniy shaxslar bilan birgalikda tijorat ishlari olib borish.

5. Idoraviy tobeligidan va qaysi hududda joylashganligidan qat’i nazar, konsern faoliyatining maqsadlarini va vazifalarini e’tirof etuvchi, shartnomalar imzolagan hamda kirish badali to‘lagan davlat, jamoat, xo‘jalik hisobidagi, shirkat, qishloq xo‘jalik korxonalari, birlashmalari va tashkilotlari hamda o‘zga korxonalar, birlashmalar va tashkilotlar, qo‘shma korxonalar, ularning bo‘limlari, filiallari va tarkibiy birliklari, shuningdek, boshqa mamlakatlarning huquqiy va jismoniy shaxslari, xalqaro tashkilotlar, birlashmalar “Sharq” konsernining qatnashchilari hisoblanadilar.

Ular badal to‘lagunlariga qadar “Sharq” konsernida qatnashishga nomzod hisoblanadilar. “Sharq” konsernining asosiy sarmoyasini vujudga keltirishda huquqiy shaxslar ham, jismoniy shaxslar ham qatnasha oladilar. Badal puli korxonalar uchun 1991-yilda so‘m hisobida sotilgan mahsulot yoki bajarilgan ish hajmining 0,5 foizi miqdorida va boshqa qatnashchilar uchun 0,25 foizi miqdorida belgilab qo‘yiladi. Xorijiy qatnashchilar kirish badallarini “Sharq” konserni Kengashi qaroriga muvofiq ravishda to‘laydilar.

“Sharq” konserni tarkibiga qiruvchi korxonalar, tashkilotlar, uyushmalar konsern asosini tashkil etadilar va ta’sis etilganidan so‘ng ishlab chiqarish-xo‘jalik, ilmiy-tadqiqot va moliya faoliyatida ular “Sharq” konsernining barcha qatnashchilari bilan teng huquqqa egadirlar.

6. “Sharq” konserni a’zolari konsern bilan xo‘jalik shartnomasi asosida muayyan muddatga yoki muayyan shartlar bajarilgunga qadar o‘zining harakatdagi mablag‘larini, asosiy jamg‘armalari yoxud intellektual mulkini tasarruf etish huquqini “Sharq” konserniga berishlari mumkin. Konsern qatnashchi-a’zolarining mulki va ulardan soliq olish masalalari O‘zbekiston Respublikasining tegishli qonunlari asosida boshqarib boriladi.

7. “Sharq” konserni a’zolar firma tarkibiga olib kirgan asosiy jamg‘armalarni, harakatdagi mablag‘lar hamda boshqa mulklarni mustaqil ravishda baholaydi hamda ularga ana shu baholash natijalariga monand miqdorda aksiyalar berishi mumkin.

8. “Sharq” konserni tarkibiga yangi a’zolar qabul qilish hamda a’zolik shaklini aniqlash xususidagi masalani “Sharq” konsernining yuqori organi-konsern Kengashi hal etadi. “Sharq”, konserniga a’zo bo‘lib kirayotgan korxonalar o‘rtasida ushbu Ustav amal qiladigan davrga mo‘ljallab shartnoma tuziladi.

“Sharq” konsernining o‘z tarkibiga qiruvchi mustaqil huquqiy shaxslar bilan o‘zaro munosabatlari xo‘jalik hisobi hamda pudrat shartnomalaridan, boshqaruvning dasturiy maqsadli usullaridan hamda zaxiralarni taqsimlashning va buyurtmalarni joylashtirishning tanlov tizimidan foydalangan holda o‘zaro javobgarlikni zimmaga olish prinsiplarida yo‘lga qo‘yiladi.

9. “Sharq” konsernining a’zolari:

konsernning ilmiy, ishlab chiqarish, tijorat, moliya, madaniy, ijtimoiy, rekreatsion va boshqa xil dasturlarini amalga oshirishda qatnashish, konsernning markaziy moliya va moddiy-texnika resurslaridan, uning axborot jamg‘armasi va ma’lumotlar omboridan birinchi navbatda foydalanish;

korxona faoliyati yuzasidan “Sharq” konserni rahbariyati qabul qilgan qarorga, vakillik qatnashchisining konsern tarkibidan o‘zaro hisob-kitob qilib chiqib ketishiga qadar, veto quyish;

bergan sarmoyasi va uning evaziga olingan foydaga muvofiq aksiyalar olish;

ionalar berish, biron tadbirga pul o‘tkazish;

“Sharq” konserni tarkibiga qiruvchi korxonalar va tashkilotlar ishlab chiqarayotgan mahsulotlarni birinchi navbatda sotib olish;

“Sharq” konserni faoliyatiga hamda uning mol-mulki holatiga daxldor ma’lumotlarni olish;

“Sharq” konserni ko‘rib chiqishi uchun takliflar kiritish;

ajratilgan mablag‘lar doirasida konsern rahnamoligida o‘tkaziladigan dasturlarni bajarish uchun “Sharq” konsernidan moliyaviy yordam yoki boshqa yo‘sindagi yordam olish huquqlariga egadirlar.

10. “Sharq” konserni a’zolari:

ushbu Ustavga rioya etishga;

kirish badallari va yillik badallar to‘lashga;

“Sharq” konserni tasdiqlagan dasturning uning qatnashchisi faoliyatiga taalluqli qismini bajarishga, bajarilgan ish xususida hisobot taqdim etishga;

tuzilgan shartnomaga muvofiq yoki ko‘pchilik bo‘lib qabul etilgan qarorga binoan “Sharq” konserni qarorini bajarishga;

konsern faoliyatiga taalluqli ayrim masalalarni ishlab chiqish uchun kerakli axborotni “Sharq” konserniga taqdim etishga;

konsernga uning o‘z vazifalarini bajarishda yordam ko‘rsatishga;

konsern faoliyati natijasida olingan axborotning maxfiyligiga rioya etishga majburdirlar.

11. “Sharq” konsernining har bir a’zosi uning a’zolari tarkibidan chiqishi mumkin, bu haqda chiqish vaqtidan kamida bir yil oldin, konsern rahbariyati bilan boshqa muddatga kelishilmagan bo‘lsa, “Sharq” konserni rahbariyatiga yozma ravishda xabar qilinishi lozim. Konserndan chiqish vaqtida uning tarkibidan chiqayotgan qatnashchi “Sharq” konserni va uchinchi shaxslar oldidagi o‘zining barcha majburiyatlarini bajarishi shart.

O‘z navbatida “Sharq” konserni ana shu qatnashchi oldida zimmasida bo‘lgan vazifalarni bajarishi shart.

Konsern a’zosi uning tarkibidan chiqayotganda, shartnomaga muvofiq konsernga berilgan o‘sha asosiy jamg‘armalargina unga qaytarilishi kerak. Konserndan chiqayotgan a’zo markazlashtirilgan resurslardan olgan asosiy fondlar va intellektual mulk qaytarilishi shart emas hamda ular konsern Kengashi qarori bilangina u belgilaydigan narxda haqini to‘lab sotib olinishi yoki “Sharq” konserni belgilaydigan shartlarda almashtirilishi mumkin.

Konsern muayyan a’zosining faoliyati ushbu Ustavga zid bo‘lsa, konsern Kengashining qarori bilan ana shu qatnashchining “Sharq” konserniga a’zoligi to‘xtatib qo‘yiladi.

12. “Sharq” konserni:

O‘zbekiston Respublikasi Davlat bankida va Tashqi iqtisodiyot bankida o‘zining hisob-kitob schyotiga va boshqa xil schyotlarga ega bo‘lib, barcha kassaviy va kredit hamda hisob-kitob yumushlarini so‘m va valyutada mustaqil ravishda amalga oshiradi;

ham respublikada, ham boshqa mamlakatlarda savdo sheriklarini va mol yetkazib beruvchilarni erkin tanlaydi;

o‘zining ishlab chiqarish-moliya faoliyatini mustaqil tarzda rejalashtiradi hamda ishlab chiqilayotgan maqsadli dasturlar, shuningdek, “Sharq” konserni a’zolarining ishlab chiqarish, ijtimoiy rivojlantirishning olis istiqbolga mo‘ljallangan va joriy rejalari asosida taraqqiyot istiqbollarini belgilab oladi;

o‘zining qatnashchilari topshirig‘iga ko‘ra va ushbu Ustavga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi davlat boshqaruv idoralari bilan davlat buyurtmalarini joylashtirish borasida o‘zaro hamkorlik yuzasidan vazifalarni markazlashtiradi;

konsern a’zolari imkoniyatlari va resurslarini oqilona jamlashni ta’minlash yo‘li bilan “g‘oyadan to ommaviy ishlab chiqarishga qadar” bo‘lgan innovatsiya faoliyati butun turkumini tashkil etadi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasining roziligiga ko‘ra respublikada zaruratga qarab fan, texnika, ishlab chiqarish, madaniyat, ta’lim, turizm, sog‘lomlashtirish sohalarida, shuningdek, o‘zining Ustavda yozib qo‘yilgan maqsad va vazifalarga muvofiq boshqa yo‘nalishlar bo‘yicha xo‘jalik hisobidagi korxonalar (firmalar, markazlar, ilmiy-ishlab chiqarish, tashqi iqtisodiy birlashmalar va boshqa birlashmalar) barpo etadi;

o‘z nomidan shartnomalar tuzishi, respublika banklari va ajnabiy banklar kreditlaridan foydalanish, chetdan mol olib kelish hamda chetga mol chiqarish yumushlarini va boshqa tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirishi, bu ishni uchinchi mamlakatlar orqali olib borishi ham mumkin, respublikadagi va chet ellardagi bozorlarda, birjalarda, kim oshdi savdolarida qatnashishi, O‘zbekiston Respublikasida va chet ellarda korxonalar, shu jumladan, xorijiy firmalar bilan qo‘shma korxonalar ochishi mumkin;

o‘z Kengashi qaroriga ko‘ra maqsadli dasturlarni ro‘yobga chiqarish uchun sarflanadigan markazlashtiriladigan jamg‘armalar ochadi, istiqbolli ilmiy-texnikaviy yechimlar investitsiyasini amalga oshiradi, yangi tashkil etilgan korxonalarning Ustav jamg‘armasini shakllantiradi, “Sharq” konserni a’zosi bo‘lgan mehnat jamoalarini rag‘batlantirish, konsernning apparatini saqlashni ta’minlash, ijtimoiy dasturlarni ro‘yobga chiqarish bilan shug‘ullanadi. “Sharq” konserni jamg‘armalarining tuzilishini uning Kengashi belgilab beradi. “Sharq” konsernining markazlashtirilgan jamg‘armalarini shakllantirish hamda ulardan foydalanish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi bilan kelishilgan holda konsern Kengashi tomonidan belgilanadi;

o‘z tarkibida konsernning respublikadagi va chet ellardagi faoliyatini ta’minlaydigan tijorat banki tashkil etadi;

o‘zining daromadlari hamda konsern a’zolari daromadi hisobiga maqsadli ijtimoiy-madaniy dasturlar jamg‘armalarini tuzadi. Bu jamg‘armalar madaniyatni, ta’limni rivojlantirishga sarflanadi. Jamg‘armalarni tashkil etuvchi moliyaviy mablag‘lar va moddiy-texnika resurslarini shakllantirish hamda ularni sarflash tartibini konsern Kengashi tartibga solib boradi;

tuziladigan korxonalar, markazlar va firmalar orqali marketing, konsalting, lizing, injiniring xizmatlarini ko‘rsatadi, boshqaruv, moliya-valyuta, shartnoma-huquq masalalarida, mahsulotni reklama qilish va sotishda, yarmarka va ko‘rgazmalarda, litsenziyalar, “nou-xau” sotib olish va sotishda ko‘maklashadi;

respublikadagi va boshqa davlatlardagi muassasalar, tashkilotlar va firmalar bilan, shuningdek, ularning vakillari hamda fuqarolar bilan konsern vakolatiga qiruvchi masalalar yuzasidan amaliy muloqot olib borish, o‘z a’zolarining manfaatlarini davlat idoralarida va mahalliy idoralarda himoya qilish huquqiga ega;

ham respublikada, ham boshqa mamlakatlarda bitimlar va boshqa xil huquqiy hujjatlar tuzishi, shu jumladan, o‘zining Ustav jamg‘armasi doirasida korxonalar, tashkilotlar, firmalar va shirkatlar bilan, shuningdek, ayrim fuqarolar bilan kredit va veksel bitimlari tuzishi mumkin;

ham respublikada, ham boshqa mamlakatlarda korxonalarni, ijtimoiy va madaniy ahamiyatga molik obyektlarni, shuningdek, har qanday qo‘zg‘aladigan va qo‘zg‘almaydigan mol-mulkni quradi, sotib oladi, chegirib beradi, qarzga yoki ijaraga oladi hamda qarzga yoki ijaraga beradi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi roziligi bilan yoki mustaqil ravishda faoliyati o‘zining maqsad va vazifalariga mos keladigan aksiyali jamiyatlar, birgalikdagi korxonalar, banklar va boshqa tashkilotlarni ta’sis etish yoki ularda qatnashish huquqiga ega;

xalqaro yarmarka va ko‘rgazmalarda qatnashadi, respublikada va chet ellarda ixtisoslashtirilgan ko‘rgazmalar, simpozium va seminarlarni tashkil etadi, reklama va axborot yo‘sindagi nashrlarni chop etadi, radio va televideniyeda reklama va axborot hamda tushuntirish yo‘sindagi eshittirish va ko‘rsatuvlar tashkil etadi;

o‘zi ishlab chiqargan, qolaversa, birgalikda ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlarga, jumladan, davlat buyurtmasiga kiritilgan mahsulotlarga qaror topgan jahon narxlari darajasida so‘mda va chet el valyutasida mustaqil ravishda narx hamda tarif tuzadi va belgilaydi;

ishlarni bajarish uchun yuqori malakali mutaxassislarni, shu jumladan, xorijiy mutaxassislarni tuzilgan bitimlarda aytib o‘tilgan shartlarda jalb etadi;

shtatdan tashqari jalb etilgan mutaxassislar mehnatiga ham so‘mda, ham valyutada haq to‘lash tartibini mustaqil tarzda belgilaydi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi bilan kelishuv asosida “Sharq” konserni o‘z faoliyatiga aloqador masalalarni hal etish uchun o‘z mutaxassislarini xizmat safariga, shu jumladan, chet el safariga jo‘natadi va xorijiy mutaxassislarni qabul qiladi, shuningdek, “Sharq” konserni qatnashchilari-a’zolari hamda tashqi sheriklar o‘rtasida eksport-import hamda vositachilik vazifalarini amalga oshiradi;

chet el safariga jo‘nab ketish uchun pasportni rasmiylashtirishi, shuningdek, safarga yuborilayotgan xodimga ruxsat olish uchun chet davlatlarning konsulxonalari va elchixonalariga murojaat etishi mumkin, bunda O‘zbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1989-yil 20-oktabrdagi 350-son qaroriga amal qilinadi.

“Sharq” konserni xizmatchilari maosh, mukofot va boshqa haqlarni olishlari mumkin. Ularga amaldagi qonunlarga hamda markaziy idoralarning qarorlariga muvofiq soliq solinadi.

13. “Sharq” konsernining mol-mulki asosiy jamg‘armalar va harakatdagi mablag‘lardan, shu jumladan, erkin almashtiriladigan valyutadagi mablag‘lardan, shuningdek, boshqa moddiy boyliklar va moliyaviy resurslardan iboratdir. Ishlab chiqarish-xo‘jalik vazifalarini markazlashtirilgan tartibda bajarish uchun korxona va tashkilotlar “Sharq” konserniga bergan mol-mulk ham “Sharq” konsernining mol-mulki hisoblanadi. “Sharq” konserni o‘ziga birkitilgan va o‘zi sotib olgan mol-mulk va boshqa mulkka “O‘zbekiston Respublikasida mulk to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ravishda egalik qilish, undan foydalanish va o‘z ixtiyoriga olish huquqini amalga oshiradi.

14. “Sharq” konserni mulki sum va valyutadagi tushumlarning quyidagi manbalari hisobidan hosil bo‘ladi:

o‘z ishlab chiqarish va xo‘jalik hamda tijorat faoliyatidan olingan daromadlardan;

berilgan iona yoki sovg‘a qilingan moddiy, pul, valyuta resurslaridan.

15. “Sharq” konsernining yoki uning tarkibiga qiruvchi a’zolarning aksiyalarini chiqarish vaqtida konsernning muassislari bo‘lgan tashkilotlarning, shuningdek, yangi qabul qilinayotgan a’zolarning mol-mulki va boshqa mulki “Sharq” konserni va uning tegishli korxonasi aksiyali sarmoyasi qiymat bahosini hamda ustav aksiyali sarmoyasi shaklini oladi.

Ustav fondi qiymati ko‘payganda “Sharq” konserni aksiyali sarmoyasini ko‘paytirish konsern rahbariyati qaroriga muvofiq yangi aksiyani chiqarish yo‘li bilan amalga oshirilishi mumkin.

16. “Sharq” konserni olgan daromad, soliqlar to‘langanidan so‘ng, uning o‘z ixtiyorida qoladi.

17. O‘z majburiyatlari qoplanganidan keyin “Sharq” konserni ixtiyorida qolgan daromadlarni taqsimlash mutanosibligi konsern Kengashi qarori bilan har yili belgilab qo‘yiladi hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi tomonidan tasdiqlanadi.

18. “Sharq” konserni jamg‘armasiga so‘m va valyutadagi barcha badallar va kirimlar kiradi. Jamg‘armadan:

madaniyat va Ma’naviyat sohasidagi faoliyat uchun;

konsern Kengashi sarf-xarajati uchun;

konsern korxonalarini, firmalarini va tashkilotlarini saqlash va rivojlantirish uchun;

vakillik sarf-xarajatlari uchun;

vakillik faoliyati masalalari yuzasidan mutaxassislarni xizmat safariga yuborish sarf-xarajatlari uchun;

qatnashchilar, shuningdek, o‘ziga tegishli korxonalar, firmalar va tashkilotlar manfaatlarini ko‘zlab tadqiqotlar olib borish, uskunalar, materiallar, Namunalar, “nou-xau” sotib olish uchun;

ko‘rgazmalar, yarmarkalar, kim oshdi savdolari, lotereyalar o‘tkazish uchun;

noshirlik-reklama faoliyati uchun;

xayriya maqsadlari uchun;

boshqaruv idoralari qaroriga binoan boshqa sarf-xarajatlar uchun foydalaniladi.

“Sharq” konserni qatnashchilarining, firmalar va tashkilotlarning moliyaviy jamg‘armaga badallar, ulushlar va tushumlarni to‘lash miqdorlarini, tartibini va muddatlarini konsern Kengashi belgilaydi.

“Sharq” konserni qatnashchilarining kirish badallari qaytarib berilmaydi.

19. “Sharq” konsernining moliyaviy faoliyati konsern Kengashi tasdiqlagan ishlab chiqarish va tijorat dasturlari asosida olib boriladi.

Smeta so‘mda va valyutada tuziladi.

20. “Sharq” konserni Kengashi konsern boshqaruvining yuqori idorasi hisoblanadi. Kengash konsern muassislari bo‘lgan korxonalar va tashkilotlar vakillaridan iborat bo‘ladi. Kengashning har bir a’zosi bitta ovozga ega.

Qaror qabul qilish uchun fikrni yozma ravishda so‘rab olishga yo‘l qo‘yiladi. Zarurat bo‘lganda konsern Kengashi a’zosi majlisda uning nomidan ish qurishni Kengashning boshqa a’zosiga topshirishga haqlidir.

Kengash majlislari zaruratga qarab, ammo yarim yilda kamida bir marta o‘tkaziladi. Kengash Majlisi konsernning bosh direktori boshchiligidagi ma’muriyatni tuzadi.

21. Konsern Kengashi konferensiyalar orasidagi davrda konsern faoliyatiga doir barcha masalalar yuzasidan, shu jumladan, quyidagi masalalar bo‘yicha qarorlar qabul qilishga haqlidir:

konsern hamda konsern tarkibida tashkil etilayotgan korxonalar, firmalar, tashkilotlar vakilliklar Ustavini qabul qilish;

konsern faoliyatining asosiy yo‘nalishlarini belgilash hamda uning dasturlarini, shuningdek, ularning ijrosi to‘g‘risidagi hisobotlarni tasdiqlash;

moliyaviy va boshqa jamg‘armalarni tasdiqlash;

konsernga yangi qatnashchilar qabul qilish;

konsern boshqarmasi mansabdor shaxslari mehnatiga haq to‘lash va ularni mukofotlash shartlarini belgilab quyish.

22. Konsern ijrochilik faoliyatiga rahbarlik bosh direktor boshchiligidagi ma’muriyat tomonidan amalga oshiriladi. Bosh direktor konsern Kengashi a’zolari orasidan saylanadi, uni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tasdiqlaydi.

Ma’muriyat:

konsern faoliyati yo‘nalishlari bo‘yicha vazifalarni bajaradi;

dasturlar hamda ishlab chiqarish rejalarini ishlab chiqish hamda ularni tasdiqlash uchun taqdim etadi;

dasturlarni ro‘yobga chiqaradi;

smetalarni ishlab chiqadi, ularning ijrosi haqida hisobot tayyorlaydi va tasdiqlash uchun taqdim qiladi;

konsernning moliyaviy barqaror bo‘lishini ta’minlaydi;

konsern faoliyatiga doir masalalar yuzasidan axborot yo‘sinidagi va boshqa xil materiallarni tayyorlab qatnashchilarga yuboradi;

tashkilotlar, korxonalar, muassasalar bilan munosabatlarda konsern nomidan ish ko‘radi;

konsern Kengashi qarorlarini bajarish hamda ana shu qarorlar ijrosi to‘g‘risidagi hisobotlarni taqdim qilish yuzasidan ishlarning bajarilishini ta’minlaydi, shuningdek, boshqaruv tuzilishini ishlab chiqadi.

23. Konsernning moliyaviy faoliyatini nazorat qilish uchun taftish komissiyasi tuziladi. Konsern rahbar idoralarining a’zolari bu komissiyaga a’zo bo‘la olmaydilar. Taftish komissiyasi o‘tkazilgan taftishlar haqidagi materiallarni, shuningdek, yillik hisobot yuzasidan o‘z xulosasini konsern Kengashiga va konsern konferensiyasiga taqdim etadi.

24. Konsern qatnashchilarining konferensiyasi yiliga kamida bir marta o‘tkaziladi. Konferensiyada:

joriy yilda bajarish uchun rejalar, dasturlar qabul qilinadi;

ularni amalga oshirish yuzasidan konsern oldida turgan uzoq istiqbolga mo‘ljallangan vazifalar ko‘rib chiqiladi;

konsern moliyaviy faoliyati yuzasidan hisobotlar ko‘rib chiqiladi;

taftish komissiyasi saylanadi;

konsern daromadlarini taqsimlash masalalari ko‘rib chiqiladi;

konferensiya qatnashchilarining taklifiga ko‘ra boshqa masalalar hal etiladi.

25. Konsern Kengashi o‘z vazifalarini amalga oshirish uchun konsern faoliyatining asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha maxsus markazlar tuzishi, asosiy va tayanch tashkilotlarni belgilashi mumkin.

26. Konsernning ixtisoslashtirilgan markazlari va tashkiliy asosdagi boshqa bo‘linmalarining tarkibiy sxemasini, shuningdek, ular rahbarlarining maoshlarini bosh direktor tasdiqlaydi.

27. Konsernda boshqaruv vazifalarini amalga oshirish uchun, xo‘jalik vazifalarini bajarish uchun boshqaruvning ijroiya devoni tashkil etiladi.

Boshqaruv devoni xodimlarining mehnatiga haq to‘lash shartlari va devon shtatini bosh direktor belgilaydi.

28. Konsernning moliyaviy yili kalendar yilining 1-yanvaridan 31-dekabriga qadar belgilanadi. Har yil tugaganidan so‘ng hisobot balansi tuziladi.

29. Konsernda buxgalterlik hisobi hamda hisobot ishi O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilab quyilgan tartibda yuritiladi.

30. “Sharq” konsernini tugatish va tashkil etish “O‘zbekiston Respublikasida korxonalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

31. “Sharq” konserni tugatilgan taqdirda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi tugatish komissiyasini tayinlaydi, u tugatish balansini tasdiqlash uchun taqdim etadi.