14.07.2010 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2119
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining buyrugʻi, 14.07.2010 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2119
Kuchga kirish sanasi
24.07.2010
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI ICHKI ISHLAR VAZIRINING
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
YONGʻINDAN SAQLASH XIZMATI BOʻLINMALARI TOMONIDAN YONGʻINLARNING OʻCHIRILISHINI TASHKIL ETISH TARTIBI TOʻGʻRISIDA NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2010-yil 14-iyulda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2119]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi “Yongʻin xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami 2009-yil, 40-son, 432-modda) 15-moddasiga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari tomonidan yongʻinlarning oʻchirilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir B. MATLYUBOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2010-yil 12-iyun,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining 2010-yil 12-iyundagi 66-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari tomonidan yongʻinlarning oʻchirilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Yongʻin xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 40-son, 432-modda) muvofiq yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari tomonidan yongʻinlarning oʻchirilishini tashkil etish tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin — odamlarning hayoti va (yoki) sogʻligʻiga, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkiga, shuningdek atrof tabiiy muhitga zarar yetkazadigan, nazorat qilib boʻlmaydigan yonish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish yenglari — bu egiluvchan quvur oʻtkazgichi boʻlib, bir-biri bilan ulanib, yongʻin joyiga oʻchirish vositalarini yetkazib berish uchun xizmat qiladigan moslama (maxsus shlang);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish texnikasi — yongʻinni oʻchirish, tarqalishini toʻxtatish, bartaraf qilish, odamlar va ularning mol-mulklarini yongʻindan himoya qilish uchun ishlatiladigan texnik vositalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish uchastkasi — yongʻin oʻchirishni bajarish uchun kuch va vositalar yigʻilgan joy;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish ekipaji — odamlar va ularning mol-mulklarini yongʻindan qutqarishda hamda yongʻinni oʻchirishda alohida topshiriqlarni mustaqil ravishda bajarish vazifasi yuklatilgan birlamchi taktik boʻlinma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin holatini aniqlash — yongʻindagi vaziyat haqida maʼlumot toʻplash hamda hal qiluvchi yoʻnalishni aniqlab, harakatni toʻgʻri tashkil qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinni bartaraf qilish — yongʻinni batamom oʻchirib uning qayta yonish imkoniyatini tugatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tezkorlik shtabi — yongʻinda kuch va vositalarni boshqarish uchun vaqtincha tuzilgan tuzilma.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari yongʻinni oʻchirish, yongʻinlar va avariyalarning kelib chiqishi hamda kuchayishining (tarqalishining) oldini olish bilan bogʻliq zarur ishlarni amalga oshirishda yongʻinni oʻchirish maqsadi uchun tabiiy va sunʼiy suv manbalaridan suv bilan bepul taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Asosli tavakkalchilik doirasida harakat qilgan yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalarining shaxsiy tarkibi va yongʻinni oʻchirishda qatnashgan boshqa ishtirokchilar yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashdan ozod qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II bob. Yongʻin oʻchirilishini tashkil etish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Yongʻinni oʻchirishda foydalaniladigan kuchlar va vositalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Yongʻinlarni oʻchirishda quyidagi kuchlar va vositalardan foydalaniladi:
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar boshqarmalari va uning quyi tizimlari, Favqulodda vaziyatlar vazirligi tasarrufidagi taʼlim va oʻquv muassasalarining shaxsiy tarkiblari.
(4-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
idoraviy va koʻngilli yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
harbiy boʻlinmalarning shaxsiy tarkiblari;
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tegishli mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining farmoyishlariga asosan tashkilotlarning texnik vositalari;
(4-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2026-yil 4-avgustdagi 25-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3916, 04.08.2026-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.08.2026-y., 10/26/3916/0819-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish texnikasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv sepish va yongʻinni oʻchirishga moslashtirilgan texnikalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aloqa, yoritish va transport vositalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Yongʻin oʻchirish avtomobillari asosiy, maxsus va yordamchi avtomobillarga boʻlinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Asosiy yongʻin oʻchirish avtomobillariga yongʻin joyiga yongʻin oʻchiruvchi moddalarni (suv, koʻpik, kukun, gaz va boshqalar) uzatuvchi avtomobillar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Asosiy yongʻin oʻchirish avtomobillari umumiy qoʻllaniladigan (aholi punktlarida sodir boʻlgan yongʻinlarni bartaraf etish uchun) va maqsadli qoʻllaniladigan (neft omborlari, kimyo sanoati, aeroport va boshqa joylarda sodir boʻlgan yongʻinlarni bartaraf etish uchun) avtomobil turlariga boʻlinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Maxsus yongʻin oʻchirish avtomobillariga yongʻinda maxsus ishlarni bajarishga moʻljallangan avtomobillar, yaʼni shaxsiy tarkibni yuqoriga koʻtarish, aloqa va yoritishni taʼminlash, qurilmalarni ochish, ajratish, tutunga qarshi kurash, mol-mulklarni himoya qilish, kuchlar va vositalarni boshqarish hamda yongʻinni oʻchirish vaqtida foydalaniladigan boshqa texnikalar kiradi.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Yordamchi yongʻin oʻchirish avtomobillariga yonilgʻi quyish, texnik xizmat koʻrsatish, suv tashish uchun moʻljallangan avtomobillar, yuk tashish avtomobillari, avtobuslar, traktorlar hamda yongʻin-qutqaruv qismlari hisobiga kiritilgan yordamchi ish bajaruvchi boshqa avtomobillar kiradi.
(9-band Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Yongʻinni oʻchirish vaqtida aloqa radiotarmoq, telefon, ovoz kuchaytirgich moslamasi, soʻzlashish qurilmasi, karnay va boshqalar orqali taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Yongʻinni oʻchirishda yoritish ishlari yongʻin oʻchirish avtomobillarida olib borilgan moslama va qurilmalar yordamida taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Yongʻinni oʻchirishga yoʻlga chiqish
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Yongʻin sodir boʻlganligi toʻgʻrisida xabar olingach, Favqulodda vaziyatlar vazirligining yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari darhol yongʻin joyiga joʻnab ketishi shart.
(12-band Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari chaqirilgan joyga qisqa vaqtda kelishlari kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Yongʻin joyiga borilayotganda yongʻin oʻchirish ekipaji komandiri Navbatchi dispetcherlar xizmati (bundan keyingi oʻrinlarda NDX deb yuritiladi) yoki qism tezkor boshqaruv guruhi dispetcherlik xizmati (bundan keyingi oʻrinlarda QTBG deb yuritiladi) bilan muntazam aloqada boʻlishi shart.
(14-band Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari yongʻin joyiga borayotganda yongʻin bartaraf etilganligi yoki bartaraf etilmaganligi haqida maʼlumot olsalarda yongʻin joyiga yetib kelgan yongʻinni oʻchirish rahbarining qaytish haqidagi koʻrsatmasi boʻlmasa, yongʻin joyiga borishlari shart.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Yongʻin sodir boʻlgan joyga borishda boshqa yongʻin uchrasa, yongʻin oʻchirish ekipajining bir qismini shu yongʻinni oʻchirishga ajratib, darhol NDX yoki QTBGga xabar qilinishi lozim.
(16-band Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Agar yoʻl davomida bosh (birinchi) yongʻin oʻchirish avtomobillari ayrim sabablarga koʻra toʻxtab qolsa, keyingi yongʻin oʻchirish avtomobillari ham toʻxtab, ushbu avtomobillarga rahbarlik qiladigan boshliqning koʻrsatmasiga asosan harakat qiladilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Agar ikkinchi yoki keyingi yongʻin oʻchirish avtomobillari ayrim sabablarga koʻra toʻxtasa, boshqa avtomobillar yongʻin sodir boʻlgan joyga borishni davom ettiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Agar yongʻin oʻchirish avtomobillari ayrim sabablarga koʻra toʻxtab qolsa, yongʻin oʻchirish ekipaji komandiri yongʻin sodir boʻlgan joyga shaxsiy tarkib va yongʻin oʻchirish vositalarini belgilangan tartibda fuqarolarning transport vositalarida yoki piyoda olib boradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Yongʻin oʻchirish avtomobillari bilan yoʻl transport hodisasi sodir boʻlgan hollarda yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari yoʻl harakati qoidalariga rioya qilgan holda harakat qiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Yongʻin oʻchirish avtomobillari ayrim sabablarga koʻra toʻxtab qolgan har qanday holatda ham NDX yoki QTBGga xabar berilishi shart.
(21-band Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Yongʻin holatini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Yongʻin holatini aniqlash yongʻin oʻchirish ekipajlarining yongʻinni oʻchirishga chiqqan vaqtidan boshlab to uni bartaraf qilguncha oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Yongʻinda quyidagilar aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
odamlar uchun xavfning bor yoki yoʻqligi, ularning turgan joylari, qutqarishning usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin sodir boʻlgan joy, yongʻinning oʻlchamlari, olovning tarqalish yoʻllari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin joyiga kuch va vositalarni kiritish yoʻllari va imkoniyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfi, zaharlanish, binoning qulashi, tez alangalanuvchi va portlovchi moddalar hamda kuchlanish ostidagi elektr qurilmalarning bor yoki yoʻqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mol-mulklarni xavfsiz joyga olib chiqish, ularni olovdan, tutundan va yongʻin oʻchirish vositalari taʼsiridan saqlash zarurati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino qismlarini ochish va ajratish zarurati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin joyiga yaqin boʻlgan suv manbalari va ulardan foydalanish usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
joylarda oʻrnatilgan yongʻin oʻchirish qurilmalarining borligi va ularning texnik holati, ulardan foydalanish tartibi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻin holatini aniqlash vaqtida vaziyatga qarab boshqa vazifalar ham bajarilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Yongʻin holatini aniqlash yongʻinni oʻchirish rahbari yoki uning topshirigʻiga binoan boshqa shaxs tomonidan oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Yongʻin holatini aniqlovchilar tarkibiga quyidagilar kiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinga bitta yongʻin oʻchirish ekipaji kelgan boʻlsa, yongʻin oʻchirish ekipaji komandiri va aloqachi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinga ikki va undan ortiq yongʻin oʻchirish ekipaji kelgan boʻlsa, birinchi yongʻin oʻchirish ekipaji komandiri va aloqachi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Bir vaqtning oʻzida har xil yoʻnalishda yongʻin holatini aniqlash zarurati tugʻilsa, yongʻin holatini aniqlash boʻyicha guruhlar tuziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir guruh kamida ikki kishidan iborat boʻlib, uni yongʻin oʻchirish ekipaji komandiri boshqaradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar yongʻin holatini aniqlash himoyalovchi gazniqobda oʻtkazilsa, guruh kamida uch kishidan iborat boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Yongʻin joyida (ichida) odamlarning borligi haqida maʼlumot boʻlsa, yongʻindan jabrlanuvchilarga yordam koʻrsatish maqsadida yongʻin holatini aniqlash guruhlarining soni koʻpaytiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Yongʻinda odamlarni qutqarish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Qutqaruv ishlari quyidagi holatlar yuzaga kelganda tashkil qilinadi va oʻtkaziladi, agar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
odamlarga olov, yuqori harorat, portlash xavfi yoki binoning qulashi xavfi boʻlganda, ular turgan xonalar tutun yoki zaharli gazlar bilan toʻlgan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
odamlar oʻzlari xavfli joydan chiqolmay qolsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Yongʻinda odamlarni qutqarish yongʻinni bartaraf etish bilan bir vaqtda oʻtkaziladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar bir vaqtning oʻzida odamlarni qutqarish va yongʻinni bartaraf etishga kuch va vositalar kamlik qilsa, odamlarni qutqarish uchun Favqulodda vaziyatlar vazirligi yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarining barcha shaxsiy tarkibidan foydalaniladi hamda qoʻshimcha kuch va vositalar chaqiriladi.
(29-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Odamlarni qutqarish uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binolarning asosiy kirish va chiqish hamda zaxira yoʻllaridan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
derazalar, ayvonchalar, yongʻin oʻchirish narvonlari, avtonarvonlar, avtokoʻtargichlar va boshqa qutqarish qurilmalaridan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchiruvchilar tomonidan ochilgan toʻsiq va devor tuynuklaridan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Odamlarni qutqarish va xavfsiz joyga olib chiqish quyidagilardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
odamlarni xavfsiz yoʻnalish boʻylab oʻzlari yoki yongʻin oʻchiruvchilar kuzatuvida chiqarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
harakat qilolmaydigan odamlarni olib chiqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qutqaruv yoʻllarining olov yoki tutun bilan toʻsilib qolib, chiqib ketishning iloji boʻlmasa, odamlarni narvonlar, avtonarvonlar, avtokoʻtargichlar va texnik qutqaruv qurilmalari yordamida qutqarish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Qutqaruv ishlari oʻtkazilayotganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xabar berish va boshqa texnik vositalardan foydalangan holda sarosimaga tushmaslikning oldini olish chorasini koʻrish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qutqaruv ishlariga tashkilotlarning xodimlarini va koʻngilli yongʻin oʻchirish drujinalarini (bundan keyingi oʻrinlarda KYOOʻD deb yuritiladi) jalb etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tez tibbiy yordam chaqirish hamda yongʻindan jabrlanganlarga birinchi tibbiy yordam koʻrsatish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Yongʻin sodir boʻlgan binoda odamlarning qolganligi haqida maʼlumot boʻlsa, binodagi barcha yonayotgan va tutunga toʻlgan xonalar sinchiklab tekshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Qutqarishga muhtojlarning yoʻqligi aniqlangandan soʻng odamlarni qidirish ishlari toʻxtatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Kuch va vositalarning yoyilishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Kuch va vositalarning yoyilishi oʻtkazilayotganda odamlarni qutqarish va ularni xavfsiz joyga olib chiqish ishlariga xalaqit bermasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Yongʻin oʻchirish yenglarini yoyishda yongʻin oʻchogʻiga oʻtish uchun binoning barcha kirish eshiklaridan va oʻrnatilgan narvonlardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Kuch va vositalarning yoyilishi quyidagi bosqichlardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoyilishga tayyorgarlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dastlabki yoyilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mukammal yoyilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Yongʻinga yetib kelgan yongʻin oʻchirish ekipajlarining kuch va vositalarning yoyilishiga tayyorgarlik koʻrishi bilan yongʻin holatini aniqlash ishlari birgalikda oʻtkaziladi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish avtomobilini suv manbaiga oʻrnatish, suv soʻrish yenglarini ulab, nasosga suv olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin joyining sharoitiga koʻra boshqa tayyorgarlik choralarini oʻtkazish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Yongʻin oʻchirish avtomobilini yoyilishga tayyorlash (suv manbasiga oʻrnatmasdan) nasosni ishchi holatiga keltirib, yongʻin oʻchirish yenglarni dastakka va nasosga ulashdan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Dastlabki yoyilishda yongʻin oʻchirish yenglarini oʻtkazish va suv ayirgichni oʻrnatish, suv ayirgich oldiga yongʻin oʻchirishga kerakli boʻlgan yenglar, dastaklar, narvonlar va boshqa yongʻin oʻchirish texnik qurollari keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Mukammal yoyilish yongʻin oʻchirish ekipajining yongʻinga yetib kelishi bilan sharoitga qarab, darhol oʻtkazilishi mumkin hamda yoyilishga tayyorgarlik va dastlabki yoyilishdan keyin oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Kuch va vositalarning yoyilishida yongʻin oʻchirish avtomobillari va yongʻin oʻchirish vositalarining joylashishi yetib kelgan kuch va vositalarning yoyilishiga xalaqit bermasligi, shuningdek yongʻin oʻchirish yenglari yongʻin joyiga yaqin boʻlgan joylarda harakatni qiyinlashtirmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Yongʻinni bartaraf etishdagi harakatlarni taʼminlash uchun sharoitga qarab qoʻl narvonlaridan, avtonarvonlardan, avtokoʻtargichlardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻin oʻchirish narvonlarini alanga chiqib turgan derazalar qarshisiga oʻrnatishga faqat suv sepib turilgan vaqtdagina ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Narvonlarni boshqa joyga koʻchirish shu narvondan koʻtarilgan shaxsiy tarkibga maʼlum qilinib va ularga qaytish yoki boshqa joyga oʻtish yoʻlini koʻrsatilgandan soʻng bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Yongʻinni oʻchirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Yongʻin vaqtida quyidagi holatlar boʻlishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
odamlarning koʻpligi, yordamga muhtojligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binolar qurilishining murakkabligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tik va qiya yoʻnalishlarda texnologik qurilmalar, yonuvchi materiallar, ayvonlar, tuynuklar, derazalar, boʻshliqlar va ventelyatsiya tizmalari orqali olovning tarqalishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
haroratning tez koʻtarilishi va issiq havo oqimlarining ochiq joylarga oʻtishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
modda va materiallarning issiqlik taʼsirida gaz-bugʻ havo aralashmasini hosil qilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tutun, zaharli gazlarning ajralishi va ularning tez tarqalishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektr kuchlanishi ostidagi asboblarning mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bosim ostida turgan idish va asbob sigʻimlarining portlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino, qurilma va texnologik uskunalarning buzilishi hamda qulashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino ichida koʻp miqdorda ilmiy, moddiy va boshqa qimmatbaho boyliklarning mavjudligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Yongʻinni quyidagi usullar orqali oʻchirish mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuch va vositalarni hal qiluvchi yoʻnalishga kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish vositalarini uzluksiz taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yonayotgan materiallar ustiga sovituvchi yongʻin oʻchirish vositalarini uzatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin maydonida yoki uning atrofida yonmaydigan gaz yoki bugʻ aralashmalarini hosil qilish va yongʻin jarayonini kimyoviy toʻxtatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinni oʻchirish vositalari yordamida yonayotgan material atrofida yoki yongʻin maydonida va havo orasida himoya qatlamini hosil qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Yongʻinda odamlarga xavf solishini, portlash xavfini, olovning tez tarqalishini hamda yongʻin oʻchirishni taʼminlaydigan harakat hal qiluvchi yoʻnalish hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuch va vositalar hal qiluvchi yoʻnalishga kiritilgandan soʻng boshqa yoʻnalishlarga joylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Yongʻinda harakatlarning hal qiluvchi yoʻnalishini taʼminlash uchun quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin insonlar hayotiga xavf solsa va ularni qutqarishga dastaklarni berish zarurati boʻlsa, kuch va vositalar qutqaruv ishlarini bajarish uchun joylashtiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfi tugʻilganda, yongʻin oʻchirish ekipajlarining harakati qayerda portlash xavfining oldini olishni taʼminlasa, kuch va vositalar oʻsha yerga joylashtiriladi va kiritiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binoning bir qismi alanga bilan qoplangan boʻlib, olov uning boshqa qismlariga yoki qoʻshni binolarga tarqalayotgan boʻlsa, kuch va vositalar shu tomonga joylashtiriladi hamda olovning tarqalishi koʻp zarar keltiradigan tomonga kiritiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yakka bino alanga bilan qoplanib, qoʻshni binolarga tarqalish xavfi boʻlmasa, asosiy kuch va vositalar yongʻinning eng jadal surʼatlar bilan yonayotgan joyiga kiritiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino alanga bilan oʻralib yonayotgan joy muhim ahamiyatga ega boʻlmasa va yaqin turgan binoga oʻtish ehtimoli boʻlsa, kuch va vositalar ushbu bino tomonidan kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Yonayotgan xonada va uning yonidagi xonalarda tutun, gaz boʻlgan taqdirda yongʻin oʻchirish bilan birgalikda ushbu xonalardan gaz va tutunni chiqarib yuborish choralari ham koʻriladi. Bunda tutunlarni tortish uchun maxsus tutun tortuvchi va shamollatuvchi qurilmalar, ventelyator va brezent qopchiqlardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Shaxsiy tarkib egallab turgan yongʻin oʻchirish uchastkasidan (bundan keyingi oʻrinlarda YOOʻU deb yuritiladi) faqat yongʻinni oʻchirish rahbari yoki YOOʻU boshligʻini ruxsati bilan YOOʻUdan ketishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻinni bartaraf etish uchun birinchi navbatda ichki yongʻin oʻchirish joʻmraklari, oʻrnatilgan yongʻin oʻchirish qurilmalaridan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Nafas olishga yaroqsiz muhitda yongʻin oʻchirish ishlari himoyalovchi gazniqoblarda oʻtkaziladi, tutun tortgichlar va yoritish vositalaridan foydalaniladi hamda koʻpik yoki sachratma suv berish yoʻli bilan yuqori haroratni pasaytirish choralari koʻriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Yer osti inshootlarida yongʻin oʻchirish vaqtida nasos-yeng tarmoqlarini bir maromda ishlashi uchun nasos bosimi inshootning chuqurligiga mos ravishda pasaytiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaxira yongʻin oʻchirish yenglari birinchi navbatda hal qiluvchi yoʻnalishda ishlayotgan dastaklarga tortiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Yongʻinni oʻchirish vaqtida qurilish inshootlari (ustunlar, tirgovuchlar, toʻsiqlar) holati kuzatiladi va ular yuqori harorat taʼsiridan himoya qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Yonayotgan tom va uning tagida shaxsiy tarkibning toʻplanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Zaruriyat tugʻilganda, elektr va gaz tarmoqlarini uzib qoʻyish choralari koʻriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Yongʻinni oʻchirish vaqtida binolarning boʻshliqlari, shamollatish, axlat tashlash va boshqa tuynuklari tekshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Kuchaygan yongʻinni oʻchirishga “A” dastagi orqali suv beriladi, soʻngra uni lafet dastakka almashtiriladi, yongʻin bartaraf etish oxirida esa yanada kichikroq dastakka almashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Bino inshooti boʻshliqlarida va shamollatish tuynuklaridagi yongʻinlarga “B” dastagi va koʻpik dastaklari orqali suv va koʻpik beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Birinchi yetib kelgan yongʻin oʻchirish avtomobili orqali yongʻin joyiga yaqin oʻrnatilib hal qiluvchi yoʻnalishga suv beradi, keyingi kelgan yongʻin oʻchirish avtomobili esa yaqindagi suv manbaiga oʻrnatilib undan asosiy yeng yoʻllari tortiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Birinchi avtomobilda suv tugagach, suv berilayotgan dastak suv manbaiga oʻrnatilgan ikkinchi avtomobildan tortilgan asosiy yeng yoʻlidagi suv ayirgichga ulanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Suvni bir-biriga oshirib berish holatida, kerakli yongʻin oʻchirish avtomobillarining soni, asosiy yeng yoʻllarini oʻtkazish usullari aniqlanadi. Quvvati kuchli nasosga ega boʻlgan yongʻin oʻchirish avtomobillari suv manbaiga oʻrnatiladi va undan yongʻin joyiga asosiy yeng yoʻli tortiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Yonayotgan xonani koʻpik bilan toʻldirishda yongʻinni oʻchirish rahbari quyidagilarni aniqlaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻpik toʻldiriladigan xonaning hajmini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻpik oqishga xalaqit beruvchi toʻsiqli qurilmalarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kerakli miqdordagi koʻpik hosil qiluvchi modda, koʻpik dastaklari va ularni oʻrnatish joyini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻpikning belgilangan yoʻnalishda harakatlanishiga sharoit yaratish uchun tutun tortish moslamalarini joylashish joyini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Ortiqcha suv quymaslik uchun quyidagilar zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻpik, kukun, aralashmali suvlar va joʻmrakli dastaklarning ishlatilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv berishni oʻz vaqtida tugatish yoki dastaklarni tashqariga olib chiqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Yongʻinda odamlarga xavf yoʻq boʻlib hamda yongʻin tarqalishi cheklangan boʻlib, kuch va vositalar bilan yongʻin bartaraf qilinishi taʼminlangan boʻlsa, yongʻin qurshab olingan hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Yongʻin oʻchirilgan va qayta yongʻin hosil boʻlishining oldini olish ehtiyot choralari koʻrilgan taqdirda yongʻin bartaraf qilingan hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Kuch va vositalarning qisqartirilishi yongʻin bartaraf qilingandan keyin yoki yongʻinda ishlar hajmi kamaygandan soʻng amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Yongʻin xavfsizligi qismiga qaytib kelingandan keyin qisqa vaqt ichida yongʻin oʻchirish texnikasi va vositalarini tayyor holga keltirish chora-tadbirlari koʻrilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Yongʻinda maxsus ishlarni bajarish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Yongʻinda maxsus ishlarga nafas olishga yaroqsiz muhitda ishlash, tutun tortish, binolarni buzish, elektr asboblarini uzish, yongʻin joyini yoritish, ortiqcha suv berilishidan himoya qilish va boshqalar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Nafas olishga yaroqsiz muhitda ishlayotganda quyidagilar zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir xil gazniqoblardagi 3 — 5 kishidan iborat gaz va tutundan himoya qilish xizmati guruhining (bundan keyingi oʻrinlarda GTHX guruhi deb yuritiladi) tuzilishi (yongʻinni oʻchirish rahbari qarori bilan kechiktirib boʻlmaydigan qutqaruv ishlarini bajarishda 2 kishidan iborat boʻlishi mumkin);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GTHX guruhi boshligʻining doimiy ravishda xavfsizlik posti bilan aloqada boʻlishi va u orqali yongʻinni oʻchirish rahbariga, YOOʻU boshligʻiga yoki tekshirib oʻtkazish joyi (bundan keyingi oʻrinlarda TOʻJ deb yuritiladi) boshligʻiga vaziyat hamda oʻzining harakati haqida axborot berib turishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
metrolar, yer osti yoʻllari, katta uzunlikdagi yer osti inshooti va toʻqqiz qavatdan yuqori boʻlgan binolarga bir yoʻla ikkitadan kam boʻlmagan GTHX guruhlarining yuborilishi. Bunda xavfsizlik postida bitta toʻliq GTHX guruhi nafas olishga yaroqsiz sharoitda ishlayotgan yongʻin oʻchirish ekipajiga favqulodda yordam berish uchun qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Katta, murakkab va uzoq davom etadigan yongʻinlarda, agar bir nechta GTHX guruhlari ishlayotgan boʻlsa, yongʻinni oʻchirish rahbari TOʻJni tashkil qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. TOʻJga rahbar etib tayyorgarlikdan oʻtgan tajribali shaxs yongʻinni oʻchirish rahbari tomonidan tayinlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Yongʻin vaqtida GTHX guruhi ishiga quyidagilar boshchilik qiladilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar bitta ekipaj ishlayotgan boʻlsa, yongʻin oʻchirish ekipaji komandiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar bir vaqtda bir necha yongʻin oʻchirish ekipajlari ishlayotgan boʻlsa, yongʻinni oʻchirish rahbari tayinlagan boshliqlar tarkibidan biri yoki YOOʻU boshliqlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Binolarni ochish va buzish quyidagi maqsadda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
odamlarni qutqarish va ularning mol-mulklarini xavfsiz joyga olib chiqish hamda yongʻin oʻchogʻiga yoki bino ichiga kirib suv berish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
olov tarqalishini cheklash uchun yongʻin xavfsizligi oraliqlari hosil qilish va tutunlarni chiqarib yuborish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binolarning qulash xavfini bartaraf qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Yashirin yongʻinlarni aniqlash tutun chiqarish va yongʻin oʻchirish vositalarini qoʻllash uchun binolardagi yongʻin oʻchirish vositalari tayyor holga keltirib qoʻyilgandan soʻng amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻin xavfsizligi oraliqlarini hosil qilish ishlari olov oraliqqa yetib kelgunga qadar tugallanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Binolarni ochish va buzish ishlari bajarilayotganda, bino qurilmasi asosiga, gaz va issiqlik qurilmalariga hamda elektr tarmogʻiga zarar yetkazmaslik choralari koʻriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Binolarni buzish vaqtida yuqoridan pastga tashlanayotgan boʻlaklar tushadigan joy oʻrab olinishi va boʻlaklarning tushishi nazorat qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Xonani yoritishda elektr yoritgichlardan yoki aloqa va yorituvchi avtomobildagi projektorlardan foydalaniladi. Bunda projektorlar xonaning kirish eshigi yaqiniga oʻrnatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Yoritish vositalari yongʻin vaqtida quyidagi qoidalarga rioya qilgan holda oʻrnatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
odamlarni xavfsiz joyga olib chiqish yoʻllarining yoritishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfi sodir boʻlishi mumkin boʻlgan xonalarning tashqaridan yoritilishi, xonalarga yoritish vositalarining faqat yongʻin boʻlayotganda olib kirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quyuq tutunli, maydoni katta xonalarga kuchli quvvatga ega boʻlgan projektorlarning oʻrnatilishi, baʼzi hollarda yoritgichlar xonada ishlayotganlar uchun yoʻl koʻrsatish vazifasini bajarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
projektorlar, oʻtkazgich qutichalari, kabelga ulanish tarmoqlari va boshqa ulovchi moslamalar suv tegmaydigan hamda binodan qulayotgan boʻlaklar tegib ketmaydigan joylarga oʻrnatilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Yongʻin joyida kuchlanish ostida turgan elektr oʻtkazgichlar va qurilmalar quyidagi hollarda uzib qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shikastlangan va yongʻinda ishlayotganlar uchun xavfli boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv tegishi natijasida yangi yongʻin oʻchogʻini hosil qilishi mumkin boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirishga va binolarni ochib buzishga xalaqit qilsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Yuqori kuchlanish ostida boʻlgan elektr asboblari tegishli elektr tarmoqlari xizmati xodimlari tomonidan uziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Kuchlanishi 220 Vdan oshmagan elektr asboblari yongʻinni oʻchirish rahbari, YOOʻU boshligʻi va yongʻin oʻchirish ekipaji komandiri rahbarligida yongʻindan saqlash xizmati boʻlinmalari shaxsiy tarkibi tomonidan uzib qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar uzib qoʻyish uchun oʻchirish qurilmasi (rubilnik) boʻlmagan holda, elektr oʻtkazgich simlari maxsus qaychida, belgilangan qoida asosida, ehtiyotkorlik bilan uzib qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Yongʻinda kuch va vositalarni boshqarish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Yongʻinda kuch va vositalarni boshqarish yongʻinni oʻchirish rahbarining asosiy vazifasi boʻlib, vaziyatni toʻgʻri baholab, yongʻinni bartaraf etishdagi harakatlarni muvaffaqiyatli amalga oshirishdan iboratdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Yongʻinni oʻchirish rahbari yongʻinni oʻchirish harakatlarini bajarishda ishtirok etayotgan yongʻindan saqlash xizmatining shaxsiy tarkibiga, shuningdek yongʻinni oʻchirishga jalb etilgan kuchlar va vositalarga yakkaboshchilik asosida rahbarlik qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Yongʻin oʻchirilayotganda yongʻin oʻchirish rahbarining harakatlariga aralashishga yoki uning farmoyishlarini bekor qilishga hech kim haqli emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Yongʻinni oʻchirish rahbari boʻlib quyidagilar hisoblanadilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinni bartaraf qilishda bitta yongʻin oʻchirish ekipaji ishlayotgan boʻlsa, ekipaj komandiri;
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tegishli hududda sodir boʻlgan yongʻinni bartaraf etishga bir nechta yongʻin oʻchirish ekipajlari jalb etilgan boʻlsa, shu hududning rahbari yoki garnizonda belgilangan tartibda koʻrsatilgan shaxs, agarda yongʻin joyiga Tezkor boshqaruv xizmatining navbatchi guruhi yetib kelsa, ushbu guruhning katta rahbari.
(84-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Yongʻin joyiga yetib kelgan yongʻin oʻchirish rahbari quyidagilarni bajaradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vaziyatni aniqlash va yongʻin oʻchirishni toʻgʻri tashkil qilinganligini hamda qoʻshimcha kuch va vositalarning chaqirilishi lozimligini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirish rahbarligini oʻz zimmasiga olish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Yongʻin joyiga kelgan yuqori turuvchi rahbar yongʻinning oʻchirilishiga javobgarlikni oʻz zimmasiga olishi lozim. Bunda yuqori turuvchi rahbar yongʻinni oʻchirish boshqaruvini oʻz zimmasiga olganligini eʼlon qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Yongʻinda kuch va vositalarni boshqarish uchun yongʻinni oʻchirish rahbari vaziyatga qarab tezkorlik shtabi va YOOʻUlarni tashkil qilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. YOOʻUlar ish turlari boʻyicha (oʻchirish, himoyalash, qutqarish va boshqalar) binoning qavatlarida, zinapoyalarida, yongʻinga qarshi toʻsiq va oraliqlarda yoki yonayotgan binoning chegarasida tashkil qilinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Yongʻinda ikki va undan ortiq yongʻin oʻchirish ekipajlari ishlayotgan boʻlsa, yongʻin sodir boʻlgan tuman (shahar) yongʻin xavfsizligi qismining kichik yoki oʻrta boshliqlari tarkibidan biri taʼminot boshligʻi etib tayinlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Yongʻinda vaziyat toʻsatdan oʻzgarib qolsa va yongʻinni oʻchirish rahbaridan buyruq olishning imkoni boʻlmasa, yongʻin joyidagi tegishli boshliqlar (rahbarlar) oqilona tashabbus koʻrsatib harakat qilishlari lozim. Yongʻinni oʻchirish rahbaridan tegishli buyruq olmaganlik harakat qilmaslikka sabab boʻlmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-§. Tezkorlik shtabi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Yongʻinni oʻchirish vaqtida tezkorlik shtabi quyidagi hollarda tuziladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
katta, murakkab va uzoq davom etadigan (5 soatdan koʻp) yongʻinlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uch va undan ortiq YOOʻUlar tashkil qilinganda hamda kuch va vositalar yuqori chaqiriq boʻyicha jalb qilinganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashkilotlarda yongʻinlarni oʻchirishda muhandis-texnik xodimlar va tashkilot maʼmuriyati bilan kelishish zarur boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vaziyatga koʻra yongʻinni oʻchirish rahbarining tegishli qarori qabul qilinganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Tezkorlik shtabi tarkibiga shtab boshligʻi, taʼminot boshligʻi va tashkilot maʼmuriyati hamda boshqa xizmatlar vakillari kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Katta, murakkab va uzoq davom etadigan yongʻinlarda tezkorlik shtabi boshligʻi oʻrinbosarlari tayinlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Tezkorlik shtabi quyidagilarni tashkillashtiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kelayotgan yongʻin oʻchirish ekipajlarini kutib olish, YOOʻUlarga boʻlish va joylashtirishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin holati va vaziyatini oʻzgarishi haqida maʼlumot yigʻib, yongʻinni oʻchirish rahbariga axborot berishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinda zaxira kuch va vositalarini tuzishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin sodir boʻlishi sabablari va keltirilgan zarar haqida maʼlumot yigʻishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinda aloqa ishlarini tashkil qilishni va zarurat tugʻilsa, yongʻin sodir boʻlgan joyni yoritishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinni oʻchirish rahbari farmoyishlarini bajarishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
jalb qilingan kuch va vositalarning oʻzaro harakatlarini tashkil qilish va belgilangan vazifalarning bajarilishini nazorat qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinda vaziyat oʻzgarishini uzluksiz kuzatish va tegishli qarorlar qabul qilishni;
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NDX bilan uzluksiz aloqada boʻlib, vaqti-vaqti bilan qabul qilingan tegishli qarorlar, qanday kuch va vositalarning ishlayotganligi, yongʻinning tarqalish xavfi bor yoki yoʻqligi, qoʻshimcha kuch va vositalarning zarurati va yongʻindagi vaziyat haqida axborot berib turishni;
(94-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinga yuqori turuvchi rahbar yetib kelganda, unga vaziyat haqida, yongʻinni oʻchirish uchun qabul qilingan tegishli qarorlar, qanday kuch va vositalarning mavjudligi, qoʻshimcha kuchlar va vositalarning chaqirilganligi haqida axborot berishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zaxira kuch va vositalarni tashkil qilish, ishlayotganlarni vaqtida almashtirib turish, ularga dam olish, isinish va quruq kiyim-boshlarni almashtirib olishga imkoniyat yaratib berishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boshliqlar tarkibidan texnika xavfsizligi qoidalariga rioya qilinishiga javobgar shaxsni tayinlashni, lozim boʻlsa, tibbiy yordam tashkil qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinga jalb qilingan kuch va vositalar har xil yoʻnalishda kelgan boʻlsa, taʼminot boshligʻiga aloqa vositasiga ega boʻlgan yordamchi berishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin oʻchirishga jalb etilgan boshqa maxsus xizmat xodimlari bilan hamkorlikda ishlashni tashkil qilish, tashkilot muhandis-texnik xodimlari bilan uzviy aloqada boʻlish va tashkilot yoʻriqnomalari koʻrsatmalarini hisobga olgan holda yongʻin oʻchirish vositalari va usullarini qoʻllash haqida tegishli qaror qabul qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GTHX guruhining xavfsizlik postlarini va TOʻJlarini tashkil qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzoq davom etuvchi yongʻinlarda ovqatlanishni, havo harorati past boʻlganda shaxsiy tarkibni isinishini va issiq boʻlganda issiq urishidan saqlashni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Tezkorlik shtabi kuch va vositalarni boshqarish uchun qulay boʻlgan joyga joylashtirib, shtab stoli, texnik vosita va qurilmalar bilan taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Tezkorlik shtabi joylashgan joy kunduzi “SHTAB” soʻzi yozilgan bayroqcha bilan, kechasi esa qizil fonus yoki boshqa qizil chiroqli koʻrsatgich bilan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Yongʻinda ishlayotgan yongʻinni oʻchirish rahbari, tezkorlik shtabi boshligʻi, taʼminot boshligʻi, YOOʻU boshligʻi va aloqachilarning chap qoʻlida tegishli bogʻichlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-§. Yongʻinda aloqani tashkil qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Aloqa yongʻinni oʻchirish rahbari, tezkorlik shtabi, NDX va QTBG orasida ratsiya yoki telefon orqali oʻrnatiladi.
(98-band Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zarurat tugʻilsa, aloqa taʼminot va YOOʻU boshliqlari hamda yongʻin oʻchirish avtomobillari orasida ham oʻrnatiladi. Buning uchun ratsiya, dala aloqa tarmogʻi, soʻzlashuv, ovoz kuchaytirgich qurilmasi, karnay va boshqa texnik vositalardan, agar aloqa vositalarini ishlatishni iloji boʻlmasa, boshqaruv belgilaridan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Tezkorlik shtabi telefon tarmogʻidan foydalanayotgan vaqtda ushbu tarmoqdan boshqa foydalanuvchilar uzib turiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Radio aloqa vositalaridan foydalanilayotganda, radio aloqa qoidalariga rioya qilinishi taʼminlanishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III bob. Yakuniy qoidalar
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Mazkur Nizom talablarini buzganlikda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
(101-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Ushbu Nizomda nazarda tutilgan yongʻin oʻchirishni toʻgʻri tashkil etilishi ustidan nazorat Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
(102-band Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining 2019-yil 30-avgustdagi 440-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2119-1, 16.09.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son)
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 28-29-son, 236-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2019-y., 10/19/2119-1/3753-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 05.08.2026-y., 10/26/3916/0819-son)