So‘nggi yillarda respublikamizda norma ijodkorligi faoliyati sifatini yaxshilash, amalga oshirilayotgan islohotlarning institutsional-huquqiy bazasini yangilash, eskirgan va o‘z ahamiyatini yo‘qotgan normalarni bekor qilish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar amalga oshirildi.

Shu bilan birga, qonunchilikdagi tizimli o‘zgarishlar bilan bog‘liq jadal rivojlanish tartibga solish yukini kamaytirish, tarqoq holda tartibga solinayotgan ijtimoiy munosabatlarni tizimlashtirish bo‘yicha aniq chora-tadbirlar ishlab chiqishni taqozo etmoqda.

Milliy qonunchilik bazasini ortiqcha normativ-huquqiy hujjatlardan xoli etish, uning tizimliligini ta’minlash, huquqni qo‘llash amaliyotida yuridik ta’sir kuchiga ega bo‘lmagan hujjatlarni bekor qilish, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Milliy qonunchilik bazasini kompleks tizimlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2021-yil 30-apreldagi PF-6218-son Farmoni ijrosini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-apreldagi PF-6218-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2022 — 2025-yillarda normativ-huquqiy hujjatlarni qonunchilik tarmoqlari bo‘yicha tizimlashtirish dasturining 32-bandida nikoh va oila, fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni tizimlashtirish belgilanganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilar:

Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari xodimlarining sonini belgilash tartibi to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;

Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalari 3-ilovaga muvofiq;

Tug‘ilganlikni qayd etish bilan bog‘liq kompleks davlat xizmatlarini ko‘rsatishning ma’muriy reglamenti 4-ilovaga muvofiq;

O‘limni qayd qilish bilan bog‘liq kompozit davlat xizmatlarini ko‘rsatishning ma’muriy reglamenti 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Belgilab quyilsinki:

yangi gerbli guvohnomalarni berganlik uchun (o‘lim haqidagi gerbli guvohnomalar hamda yetim bolalar va ota-onasining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni tarbiya muassasalariga joylashtirishda berilgan tug‘ilganlik haqidagi gerbli guvohnomalar, O‘zbekiston Respublikasi yoki chet davlatlar hududida tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar, shu jumladan, maishiy tusdagi ofatlar (turar joylar yoki yashash uchun mo‘ljallanmagan joylar yong‘ini, qulashi, transport vositalarining yonishi) yuz berganligi sababli berilgan takroriy guvohnomalar bundan mustasno) gerb yig‘imi bazaviy hisoblash miqdorining 15 foizi miqdorida undiriladi;

Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali mustaqil ravishda murojaat etilganda belgilangan yig‘imlar va davlat boji summasining 90 foizi miqdorida undiriladi;

fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarining arxiv ma’lumotlarini raqamlashtirish natijasida turli yillar davomida bir xil seriya va raqamli tug‘ilganlik haqidagi guvohnomalar rasmiylashtirib berilganligi holatlari aniqlangan taqdirda, ushbu guvohnomalarni qayta rasmiylashtirganlik uchun gerb yig‘imi undirilmaydi;

gerb yig‘imidan tushadigan mablag‘lar quyidagi tartibda taqsimlanadi:

15 foizi — tumanlar va shaharlar budjetlari daromadiga;

85 foizi — O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Davlat xizmatlarini rivojlantirish jamg‘armasiga o‘tkaziladi hamda gerbli guvohnomalar va fuqarolik holati yozuvlari blanklarini tayyorlash bilan bog‘liq xarajatlarni qoplashga, adliya organlari va muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va xodimlarini moddiy rag‘batlantirish, shuningdek, fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarining qo‘shimcha shtat birliklarini saqlab turish tadbirlariga sarflanadi.

4. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda ariza beruvchilarning xohishlariga ko‘ra Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida tug‘ilganlik haqidagi ma’lumotnoma asosida bolaga tug‘ilganlik haqida guvohnoma olish bo‘yicha so‘rovlar yuborish imkoniyatini yaratsin.

5. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 6-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi adliya vaziri A.D. Tashkulov zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (keyingi o‘rinlarda — FHDY) organlarining asosiy vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlari, faoliyatining tashkiliy asoslarini belgilaydi.

2. Quyidagilar FHDY organlari hisoblanadi:

tuman va shahar FHDY bo‘limlari (keyingi o‘rinlarda — FHDY bo‘limlari);

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari (keyingi o‘rinlarda — hududiy adliya organlari) FHDY arxivlari.

3. FHDY organlari hududiy adliya organlari tizimiga kiradi va ularning yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lmagan tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda ijtimoiy-ma’naviy muhitni sog‘lomlashtirish, mahalla institutini yanada qo‘llab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2020-yil 18-fevraldagi PF-5938-son Farmoniga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi adliya vaziri FHDY organlari ishini nazorat qilish, malakali kadrlarni tanlash va joy-joyiga qo‘yish, huquqni qo‘llash amaliyotini muvofiqlashtirish, “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimini yuritish va FHDY organlarining hududiy arxivlariga rahbarlik qilish uchun mas’ul hisoblanadi.

5. FHDY organlari o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.

6. FHDY organlari O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va o‘z nomi davlat tilida yozilgan muhrga ega bo‘ladi.

7. FHDY organlarining faoliyati qonun ustuvorligi, fuqarolarning qonun bilan muhofaza qilinadigan huquq va manfaatlarini himoya qilish, fuqarolik holati dalolatnomalari qayd etilishini va ularga kiritilayotgan o‘zgartish va qo‘shimchalarni sir tutish tamoyillariga asoslanadi.

Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish munosabati bilan xodimga ma’lum bo‘lib qolgan holatlar xizmat siri hisoblanib, ular, shu jumladan mehnat shartnomasi bekor qilingandan keyin ham oshkor etilishi yoki e’lon qilinishi mumkin emas.

8. FHDY organlarining vazifasi jismoniy va yuridik shaxslarga fuqarolik holatlari dalolatnomalarini qayd etish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishdir.

FHDY arxivlarining vazifasi jismoniy va yuridik shaxslarga ko‘chirma, nusxa va boshqa ma’lumotnomalar berish yo‘li bilan davlat xizmatlarini ko‘rsatishdir.

9. FHDY organlari ularga yuklatilgan vazifaga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlariga o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar kiritadi;

fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining hisobini yuritadi;

fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini va qonunda belgilangan boshqa hujjatlarni saqlanishini ta’minlaydi;

fuqarolarga (o‘zlariga nisbatan tuzilgan dalolatnoma yozuvlari bo‘yicha) fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari qayd qilinganligi haqida guvohnomalar, zarur hollarda takroriy guvohnomalar va ma’lumotnomalar beradi;

O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (keyingi o‘rinlarda — Vazirlik), sud, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, ish yurituvida mavjud bo‘lgan ishlar munosabati bilan notariuslar, shuningdek FHDY organlari va O‘zbekiston Respublikasining xorijiy mamlakatlardagi konsullik muassasalarining yozma yoki elektron so‘rovnomalariga binoan dalolatnoma yozuvlaridan nusxalar yoki ulardan ko‘chirmalar va ma’lumotnomalar beradi;

zarur hollarda mudofaa ishlari bo‘limlari, sog‘liqni saqlash organlari, bandlikka ko‘maklashish markazlari, O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Budjetdan tashqari pensiya jamg‘armasi bo‘limlari va boshqa vakolatli idoralarning so‘rovlariga asosan yig‘ish, umumlashtirish yoki taqqoslash maqsadlarida dalolatnoma yozuvlaridan alohida ma’lumotlar beradi;

gerbli guvohnoma blanklarini hisobga olish, saqlash, sarflashning hisobini yuritadi;

fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining elektron ma’lumotlar bazasini yuritadi;

murojaatlarni belgilangan muddatlarda va tartibda ko‘rib chiqadi;

oila to‘g‘risidagi qonun hujjatlari, shuningdek fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd qilish masalalari yuzasidan huquqiy targ‘ibot va tashviqot ishlarini olib boradi.

10. FHDY bo‘limlari mazkur Nizomning 9-bandida nazarda tutilgan funksiyalardan tashqari:

fuqarolik holati dalolatnomalari (tug‘ilganlik, nikoh tuzish, nikohdan ajralish va o‘lim)ni qayd etadi, shuningdek otalikni belgilash, farzandlikka olish, familiya, ism va ota ismini o‘zgartirish harakatlarini amalga oshiradi;

fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini tiklaydi va bekor qiladi;

shaharcha, qishloq va ovul fuqarolar yig‘ini raislarining o‘limni qayd etishdagi ishlarini muvofiqlashtiradi va ularga amaliy yordam ko‘rsatadi, gerbli guvohnomalarning talab darajasi saqlanishi va sarflanishining choralarini ko‘radi;

nikohni va tug‘ilganlikni tantanali ravishda qayd etadi (fuqarolarning xohishiga ko‘ra).

11. FHDY arxivlari mazkur Nizomning 9-bandida nazarda tutilgan funksiyalardan tashqari FHDY bo‘limlarining xabarnomalariga asosan dalolatnoma yozuvlarining ikkinchi nusxalariga tegishli o‘zgartirish va belgilar kiritadi hamda ularni bekor qiladi.

Dalolatnoma yozuvining birinchi nusxasi mavjud bo‘lmagan taqdirda, uning ikkinchi nusxasiga o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar kiritadi.

FHDY organlari xodimlari tomonidan “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimiga kiritilayotgan ma’lumotlarning to‘g‘riligini arxivdagi mavjud hujjatlar bilan solishtirish orqali nazorat qiladi;

O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalarida qayd etilgan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarining birinchi nusxasi saqlanayotgan Toshkent shahar hududiy boshqarmasining FHDY arxivi dalolatnoma yozuvlarga o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar kiritadi.

12. FHDY organlari o‘zlariga yuklatilgan vazifa va funksiyalarni manfaatdor tashkilotlar bilan hamkorlik qilgan holda amalga oshiradi.

13. FHDY organlari quyidagi huquqlarga ega:

qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda jismoniy va yuridik shaxslardan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etish uchun zarur bo‘lgan ma’lumotlar va hujjatlarni talab qilib olish;

Vazirlik va hududiy adliya organlariga FHDY sohasini takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritish;

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishgan holda Vazirlik tomonidan tasdiqlanadigan jismoniy shaxslarga ko‘rsatiladigan pulli xizmatlar ro‘yxatlariga muvofiq fuqarolarga pulli xizmatlar ko‘rsatish.

FHDY organlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega.

14. FHDY organlari:

fuqarolarga o‘z huquqlarini amalga oshirishda va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda ko‘maklashishi, ularning huquq va majburiyatlarini tushuntirib berishi;

fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish vaqtida fuqarolar tomonidan qonunchilik buzilganligi aniqlagan taqdirda, zarur chora-tadbirlar ko‘rilishi uchun tegishli tashkilotlarga bu haqda xabar qilishi;

qonun hujjatlariga zid bo‘lgan fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etishni rad qilishi;

arxiv fondini yuritishi va saqlashi;

Vazirlik va hududiy adliya organlarining topshiriqlarini bajarishi va ularga FHDY organlari faoliyatiga oid masalalar yuzasidan ma’lumotlar taqdim qilishi;

FHDY organlarining faoliyati yuzasidan belgilangan tartibda Vazirlik va hududiy adliya organlariga hisobot berishi shart.

FHDY organlariga qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklanishi mumkin.

15. FHDY organi rahbari lavozimiga quyidagi talablarga javob beradigan O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi tayinlanishi mumkin, mazkur Nizomning 18-bandida nazarda tutilgan holat bundan mustasno:

yigirma besh yoshdan kichik bo‘lmagan;

oliy yuridik ma’lumotga ega yoki O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutining oliy ma’lumotga ega bo‘lgan shaxslarni yuridik mutaxassislikka qayta tayyorlash kurslarini tugatgan va belgilangan namunadagi diplom olgan shaxslar;

yuridik mutaxassislik bo‘yicha kamida uch yillik, shu jumladan FHDY organida kamida ikki yillik ish stajiga ega bo‘lgan.

FHDY organi rahbarligiga nomzod shaxs, qoida tariqasida, FHDY organi rahbarligiga zaxirada turgan bo‘lishi lozim.

Tegishli tanlovdan belgilangan tartibda o‘tmagan shaxslar FHDY organi rahbarligiga qabul qilinishi mumkin emas.

16. FHDY organi rahbari hududiy adliya organlari rahbarlari tomonidan Vazirlik bilan kelishilgan holda tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.

17. Mazkur Nizomning 15-bandi to‘rtinchi va beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan talablar adliya organlari va muassasalarida boshqaruv lavozimlarda ishlayotgan xodimlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

18. FHDY organi rahbari lavozimiga qo‘yiladigan talablarga javob beradigan nomzod topilmagan taqdirda, ushbu lavozimga mazkur Nizomning 16-bandiga muvofiq yuridik mutaxassislik bo‘yicha kamida o‘rta maxsus ma’lumotga va FHDY organida kamida ikki yillik ish stajiga ega bo‘lgan shaxs tayinlanishi mumkin.

19. FHDY organi rahbari:

FHDY organi faoliyatini tashkil etadi, rejalashtiradi, Vazirlikning topshiriqlari belgilangan muddatlarda va sifatli ijro etilishini ta’minlaydi;

gerbli guvohnomalar blanklarining belgilangan tartibda hisobga olinishi, saqlanishi va sarflanishini ta’minlaydi;

gerbli muhr va shtamplarning but saqlanishini ta’minlaydi;

jismoniy shaxslarni va yuridik shaxslarning vakillari qabulini tashkil qiladi;

xizmat siri hisoblangan ma’lumotlarni FHDY organlari xodimlari tomonidan oshkor etilmasligini ta’minlash choralarini ko‘radi;

FHDY organlari xodimlari tomonidan mehnat va ijro intizomiga hamda ichki tartib qoidalarga rioya etilishini nazorat qiladi;

FHDY organi xodimlarini rag‘batlantirish yoki ularga intizomiy choralar ko‘rish haqida hududiy adliya organi takliflar kiritadi;

bo‘sh (vakant) o‘rinlarni to‘ldirish bo‘yicha hududiy adliya organga takliflar kiritadi.

20. FHDY bo‘limi mudiri mazkur Nizomning 19-bandida nazarda tutilganlardan tashqari:

qonunda belgilangan tartibda hududiy adliya organining topshiriqlarini o‘z vaqtida va sifatli bajarilishini ta’minlaydi;

nikohni qayd etishda uzrli sabablar bo‘lganida arizachilarning iltimoslariga ko‘ra qonunda belgilangan bir oylik muddatni qisqartiradi yoki uzaytiradi;

fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etish daftarlarining va boshqa hujjatlarning yuritilishi va ro‘yxatga olinishini nazorat qiladi;

nikohni va tug‘ilganlikni tantanali ravishda qayd etish uchun shart-sharoitlar yaratish choralarini ko‘radi;

fuqarolik holati dalolatnomalari o‘z vaqtida to‘g‘ri va to‘liq to‘ldirilishini ta’minlaydi.

fuqarolik holati dalolatnomalarini “FHDYning yagona elektron arxivi”ga o‘z vaqtida to‘g‘ri va to‘liq kiritilishini ta’minlaydi.

21. FHDY organi rahbari FHDY organiga yuklatilgan vazifa, funksiyalar va majburiyatlarning bajarilishi uchun shaxsan javobgar hisoblanadi.

22. FHDY organi rahbari vaqtincha bo‘lmagan hollarda (mehnat ta’tili, xizmat safari, betobligi) uning vazifalarini bajarish tegishli hududdagi adliya organi boshlig‘ining buyrug‘i bilan 1-toifali inspektorlar yoki boshqa xodimlar zimmasiga yuklatiladi.

23. FHDY organining 1-toifali inspektori lavozimiga oliy yuridik ma’lumotga va 2-toifali inspektori lavozimiga yuridik mutaxassislik bo‘yicha, qoida tariqasida, o‘rta maxsus ma’lumotga ega bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari tayinlanadi.

1 va 2-toifali inspektor lavozimida O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutining oliy ma’lumotga ega bo‘lgan shaxslarni yuridik mutaxassislikka qayta tayyorlash kurslarini tugatgan va belgilangan namunadagi diplom olgan shaxslar ham ishlashi mumkin.

24. FHDY organining 1-toifali inspektori lavozimiga oliy yuridik ma’lumotli nomzod topilmagan taqdirda, ushbu lavozimga mazkur Nizomda belgilangan tartibda yuridik mutaxassislik bo‘yicha o‘rta maxsus ma’lumotga ega bo‘lgan shaxs tayinlanishi mumkin.

25. 1 va 2-toifali inspektorlar va ish yurituvchilar to‘g‘ridan-to‘g‘ri hududiy adliya organi boshlig‘i tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.

Istisno hollarda, FHDY organi rahbari, 1 va 2-toifali inspektorlari O‘zbekiston Respublikasi adliya vaziri tomonidan lavozimga tayinlanishi va lavozimidan ozod etilishi mumkin.

26. 1-toifali inspektor vaqtincha bo‘lmagan hollarda (mehnat ta’tili, xizmat safari, betobligi) uning vazifalarini 2-toifali inspektor bajaradi.

27. FHDY bo‘limida 3 nafar va undan ortiq inspektor mavjud bo‘lganda ish yurituvchi lavozimi joriy etiladi.

28. FHDY organlari xodimlari o‘zi, eri yoki xotini, o‘zining va uning qarindoshlari (ota-onalari, bolalari, nevaralari, bobolari, buvilari, tug‘ishgan aka-ukalari va opa-singillari) to‘g‘risida fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etishga yoki ularga tegishli o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar kiritishga haqli emas. Bunda fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari hududiy adliya organining yozma ko‘rsatmasiga asosan boshqa xodim tomonidan yoki boshqa FHDY organida qayd etiladi va bu haqda fuqarolik holati dalolatnoma yozuvining belgilar ustuniga tegishli izoh kiritiladi.

29. FHDY organi rahbarlari va inspektorlari ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq to‘lanadigan faoliyat bilan shug‘ullanishga haqli emas.

30. FHDY organlari xodimlari malakasini oshirish O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti tomonidan amalga oshiriladi.

31. FHDY organi xodimlarining vazifalari, huquq va majburiyatlari tegishli lavozim yo‘riqnomalarida belgilanadi.

FHDY organi xodimlarining lavozim yo‘riqnomasi hududiy adliya organlari boshliqlari tomonidan tasdiqlanadi.

32. FHDY organlari xodimlariga Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda martaba darajalari beriladi.

33. FHDY organlarining xodimlari soni Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibga muvofiq belgilanadi.

34. FHDY organlari shtatlar jadvali belgilangan shtatlar soni va mehnatga haq to‘lash fondi doirasida hududiy adliya organi tomonidan tasdiqlanadi.

35. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

1. Ushbu Nizom fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (keyingi o‘rinlarda — FHDY) organlari xodimlari sonini belgilash tartibini nazarda tutadi.

2. FHDY organlari quyidagilar hisoblanadi:

tuman va shahar FHDY bo‘limlari (keyingi o‘rinlarda — FHDY bo‘limlari);

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarining FHDY arxivlari (keyingi o‘rinlarda — FHDY arxivlari).

3. Quyidagilar FHDY organlari xodimlari hisoblanadi:

mudir;

1 va 2-toifali inspektor;

ish yurituvchi (texnik xodimlar).

4. FHDY bo‘limlari va FHDY arxivlari xodimlari soni O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (keyingi o‘rinlarda — Vazirlik) tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishilgan holda belgilanadi.

FHDY bo‘limlari O‘zbekiston Respublikasi adliya vaziri tomonidan mavjud shtatlar doirasida tashkil etiladi va tugatiladi.

FHDY organlari xodimlari soni ko‘pi bilan bir yilda bir marta belgilanadi.

Bunda mehnatga haq to‘lash uchun FHDY organlari xarajatlari, shu jumladan yagona ijtimoiy to‘lov (martaba darajasi va belgilangan xizmat muddati uchun ustamalar to‘lovi bundan mustasno) davlat budjeti mablag‘lari hisobidan qoplanadi.

5. Har bir FHDY organida:

FHDY bo‘limlarida — mudir va 1-toifali inspektor;

FHDY arxivlarida — mudir, 1 nafar 1-toifali va 1 nafar 2-toifali inspektor lavozimlari joriy etiladi.

6. FHDY bo‘limlari inspektorlarining ikkinchi va undan keyingi lavozimlarini belgilashda jamlangan holda quyidagi mezonlar hisobga olinadi:

a) tegishli tuman va shahar hududida ro‘yxatdan o‘tkazilgan quyidagi fuqarolik holati dalolatnomalari (tug‘ilish, o‘lim, nikoh va nikohni bekor qilish), dalolatnoma yozuvlariga kiritilgan o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar, familiya, ism va ota ismini o‘zgartirishlar, berilgan takroriy guvohnomalar va ma’lumotnomalar, xalqaro shartnomalar bo‘yicha ko‘rsatilgan huquqiy yordamlar va eksterritorial tamoyil asosida ko‘rsatilgan xizmatlarning o‘rtacha oylik soni.

Bunda, bir xodimga (mudir va ish yurituvchi bundan mustasno) ro‘yxatdan o‘tkazilgan fuqarolik holati dalolatnomalari, dalolatnoma yozuvlariga kiritilgan o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar, familiya, ism va ota ismini o‘zgartirishlar, berilgan takroriy guvohnoma va ma’lumotnomalar, xalqaro shartnomalar bo‘yicha ko‘rsatilgan huquqiy yordamlar va eksterritorial tamoyil asosida ko‘rsatilgan xizmatlarning soni oyiga kamida 250 — 300 ta bo‘lishi kerak;

b) xizmat ko‘rsatiladigan tuman va shahar hududidagi aholi soni. Bunda, xizmat ko‘rsatiladigan hudud aholisi soni 50 ming kishidan 100 ming kishigacha bo‘lganda — 1 nafar inspektor, 100 ming kishidan 150 ming kishigacha bo‘lganda — 2 nafar inspektor, 150 ming kishidan 200 ming kishigacha bo‘lganda — 3 nafar inspektor va 200 ming va undan ortiq kishi bo‘lganda — 4 nafar inspektor lavozimi joriy etiladi.

7. FHDY organida inspektorlarning 4 va undan ortiq lavozimlari mavjud bo‘lganda, 1-toifali inspektorlar ular umumiy sonining yarmidan ortig‘ini tashkil etmasligi kerak.

8. Ushbu Nizomning 6-bandida nazarda tutilgan mezonlarga qo‘shimcha ravishda FHDY bo‘limidagi inspektorlar lavozimlari sonini belgilashda aniq holatlardan kelib chiqib, xizmat ko‘rsatiladigan hudud chegaralarida aholi punktlarining bir-biridan uzoqligi va ular o‘rtasidagi mavjud transport harakati ham hisobga olinishi mumkin.

9. FHDY arxivlari inspektorlarining uchinchi va undan keyingi lavozimlarini belgilashda jamlangan holda quyidagi mezonlar hisobga olinadi:

arxiv fondidagi mavjud hujjatlar yig‘majildi soni. Bunda, inspektorlar soni bir xodimga har birida bir yilda 250 tadan varaq bo‘lgan 4000 ta hujjatlar yig‘majildi hisobidan belgilanadi;

FHDY bo‘limlaridan tushgan xabarnomalar bo‘yicha fuqarolik holati dalolatnomalari yozuviga kiritilgan qaydlar soni. Bunda, inspektorlar soni bir oyda bir xodimga 450 — 500 ta kiritilgan qaydlar hisobidan kelib chiqib belgilanadi;

berilgan ma’lumotnomalar, takroriy guvohnomalar va fuqarolik holati dalolatnomalaridan ko‘chirmalar soni. Bunda, inspektorlar soni bir oyda bir xodimga beriladigan yuklama 250 — 300 ta hujjat hisobidan kelib chiqib belgilanadi.

10. FHDY organida 3 nafar va undan ortiq inspektor mavjud bo‘lganda ish yurituvchi lavozimi joriy etiladi.

11. FHDY bo‘limlari va FHDY arxivlari xodimlari soni to‘g‘risidagi takliflar Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari tomonidan Vazirlikka kiritiladi.

12. FHDY bo‘limlari xodimlari soni to‘g‘risidagi takliflarga tuman va shahar bo‘yicha quyidagi ma’lumotlar mavjud bo‘lgan materiallar ilova qilinadi:

oxirgi uch yilda FHDY bo‘limlari tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilgan fuqarolik holati dalolatnomalari, dalolatnoma yozuvlariga kiritilgan o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar, familiya, ism va ota ismini o‘zgartirishlar, berilgan takroriy guvohnomalar va ma’lumotnomalar, xalqaro shartnomalar bo‘yicha ko‘rsatilgan huquqiy yordamlar va eksterritorial tamoyil asosida ko‘rsatilgan xizmatlarning soni;

aholi soni;

ushbu taklifni asoslaydigan boshqa ma’lumotlar.

13. FHDY arxivlari inspektorlari soni to‘g‘risidagi takliflarga quyidagi ma’lumotlar ilova qilinadi:

oxirgi uch yilda arxiv fondidagi mavjud ishlar soni;

oxirgi uch yilda fuqarolik holati dalolatnomalari yozuviga kiritilgan qaydlar soni;

oxirgi uch yilda berilgan ma’lumotnomalar, takroriy guvohnomalar va fuqarolik holati dalolatnomalaridan ko‘chirmalar soni;

ushbu taklifni asoslaydigan boshqa ma’lumotlar.

14. FHDY organlari xodimlarining soni to‘g‘risidagi takliflar Vazirlik tomonidan umumlashtiriladi va kelishish uchun O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligiga kiritiladi.

15. FHDY organlari xodimlarining soni to‘g‘risidagi takliflar O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan belgilangan tartibda kelishilgandan keyin Vazirlik tomonidan mazkur Nizomning 4-bandiga muvofiq tegishli qaror qabul qilinadi.

1. Ushbu Qoidalar fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (keyingi o‘rinlarda — FHDY) organlari shaharchalar, qishloqlar va ovullar fuqarolar yig‘inlari (keyingi o‘rinlarda — fuqarolar yig‘ini) raislari va O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalari hamda O‘zbekiston Respublikasi diplomatik vakolatxonalarining konsullik bo‘limlari (keyingi o‘rinlarda — O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalari) tomonidan fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish tartibini belgilaydi.

Quyidagilar FHDY organlari hisoblanadi:

tumanlar va shaharlar FHDY bo‘limlari (keyingi o‘rinlarda — FHDY bo‘limlari);

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarining (keyingi o‘rinlarda — hududiy adliya organlari) FHDY arxivlari (keyingi o‘rinlarda — hududiy adliya organlarining FHDY arxivlari).

2. FHDY organlari, fuqarolar yig‘inlari va O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalari fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etishga doir o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga, O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksiga, ushbu Qoidalarga hamda FHDY organlari faoliyatiga taalluqli boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq amalga oshiradi.

3. FHDY organlarini tashkil etish, ularning faoliyatiga umumiy rahbarlik qilish va tizimli nazoratni olib borish, “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimini yuritish O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.

FHDY organlarida ish yuritish tartibi to‘g‘risidagi nizom O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi FHDY organlarini, O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalarini va fuqarolar yig‘inlarini mazkur Qoidalarga 1 — 4a-ilovalarga muvofiq namunalar bo‘yicha gerbli guvohnomalar blankalari bilan ta’minlaydi.

4. FHDY organlari, O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalari va fuqarolar yig‘inlari fuqarolik holati dalolatnomalarining yozuv blanklari va boshqa hujjatlar bilan O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan ta’minlanadi.

5. FHDY organlari tegishli yozuvlar orqali quyidagi fuqarolik holatlari dalolatnomalarini qayd etadi:

tug‘ilganlik haqida;

nikoh tuzish haqida;

nikohdan ajralish haqida;

o‘lim haqida.

Fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlari (keyingi o‘rinlarda — dalolatnoma yozuvlari) davlat ahamiyatiga molik hujjatlar hisoblanadi, bir nusxada tuziladi va FHDY organlarida qayd etilgan vaqtdan boshlab 75 yil mobaynida saqlanadi.

Farzandlikka olish, otalikni belgilash, familiya, ism va ota ismini o‘zgartirish, jinsni o‘zgartirish kabi voqea va faktlar yuqorida sanab o‘tilgan fuqarolik holatlari dalolatnomalarida ularga tegishli o‘zgartirishlar kiritish orqali aks ettiriladi.

6. Fuqarolar yig‘inlari o‘limni fuqarolik holati dalolatnomasi yozish yo‘li bilan amalga oshiradi.

Bunda fuqarolar yig‘inlari tomonidan shaxsi aniqlanmagan va sud tomonidan vafot etgan deb e’lon qilingan shaxslarning o‘limini qayd etilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

7. O‘zbekiston Respublikasining chet elda yashovchi fuqarolariga nisbatan mazkur Qoidalarning 5-bandida ko‘rsatilgan harakatlarni O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalari amalga oshiradi.

Konsul O‘zbekiston Respublikasining chet elda yashash joyi yoki turgan joyi bo‘yicha yashovchi fuqarolaridan, fuqarolik holatini O‘zbekiston Respublikasida qayd ettirgan xorijiy davlatlarning fuqarolari hamda fuqaroligi bo‘lmagan shaxslardan dalolatnoma yozuvlariga o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar kiritish, dalolatnoma yozuvlarini tiklash, shuningdek familiyasi, ismi va otasining ismini o‘zgartirish to‘g‘risidagi arizalarni tegishli hujjatlar bilan birga qabul qilib oladi va ushbu hujjatlarni vakolatli organlarga ko‘rib chiqish uchun yuboradi.

Fuqarolik holati dalolatnomasini qayd ettirish masalasida konsulga murojaat etgan shaxslardan biri O‘zbekiston fuqarosi, ikkinchisi esa chet el fuqarosi yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxs bo‘lgan hollarda fuqarolik holati dalolatnomasini qayd etish, agar O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasasi faoliyat ko‘rsatayotgan davlatning qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi tomonidan imzolangan xalqaro shartnomalar yoki bitimlarga zid bo‘lmasagina amalga oshiriladi.

Agar O‘zbekiston Respublikasi tomonidan imzolangan shartnomada O‘zbekiston Respublikasining oila to‘g‘risidagi qonun hujjatlari normalarida ko‘rsatilmagan boshqacha normalar nazarda tutilgan bo‘lsa, u holda xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.

8. Fuqarolik holatlarini qayd etishda O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalari tomonidan konsullik yig‘imi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda undiriladi.

9. Dalolatnoma yozuvlarini qayd etish quyidagi holatlarda rad qilinishi mumkin:

agar dalolatnoma yozuvini qayd etish qonunchilikka zid bo‘lsa;

agar taqdim etilgan hujjatlar ularga nisbatan ushbu Qoidalarda va boshqa qonun hujjatlarida qo‘yiladigan talablarga muvofiq bo‘lmasa;

agar dalolatnoma yozuvini qayd ettirish uchun murojaat qilgan shaxs bunga huquqli bo‘lmasa yoki sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan bo‘lsa.

Fuqarolik holati dalolatnoma yozuvlarini qayd etish rad qilingan shaxsning talabiga ko‘ra FHDY organi o‘n besh kun muddatda ushbu shaxsga yozma yoki elektron shaklda rad etish sababini ma’lum qilishi lozim.

10. Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etishning rad qilinishi bo‘yicha bo‘ysunish tartibida hududiy adliya organlari, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi yoki sudga belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.

11. Konsulning fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etishda rad etish masalalari bo‘yicha harakatlari yuzasidan bo‘ysunish tartibiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasining xorijiy davlatdagi diplomatik vakolatxonasi rahbariga, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga yoki O‘zbekiston Respublikasi sudiga belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.

12. FHDY organlari xodimlari, shuningdek konsul o‘zi, eri yoki xotini o‘zining va uning qarindoshlari (ota-onalari, bolalari, nevaralari, bobolari, buvilari, tug‘ishgan aka-uka, opa-singillari) to‘g‘risida dalolatnoma yozuvlarini qayd etishga yoki ularga tegishli o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar kiritishga haqli emaslar.

Bunday holatlarda dalolatnoma yozuvlarini qayd etish yoki ularga o‘zgartirishlar, tuzatishlar va qo‘shimchalar kiritish bo‘ysunish tartibida yuqori organning yozma ko‘rsatmasi asosida boshqa xodim tomonidan yoki boshqa FHDY organida amalga oshiriladi. Dalolatnoma yozuvlarining “Belgilar uchun” ustuniga bu to‘g‘rida tegishli yozuv kiritiladi.

12¹. Jismoniy shaxslarning familiyasi, ismi, otasining ismi yoki tug‘ilgan sanasi o‘zgargan, shu jumladan, nikoh qayd etilganligi yoki nikohdan ajralganligi munosabati bilan familiyasi o‘zgargan taqdirda, gerbli guvohnomalarni rasmiylashtirish bilan bir vaqtda jismoniy shaxsga yangi identifikatsiyalovchi ID-kartalarni rasmiylashtirish bo‘yicha ariza-anketalar FHDY organi tomonidan jismoniy shaxsning roziligi asosida kompozit shaklda vakolatli organlarga yuboriladi.

Jismoniy shaxsning nomidan yangi identifikatsiyalovchi ID-kartalarni rasmiylashtirish bo‘yicha ariza-anketalar FHDY organi tomonidan to‘ldiriladi. Rasmiylashtirilgan ariza-anketalar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasida identifikatsiyalovchi ID-kartalarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2020-yil 22-sentabrdagi PF-6065-son Farmoniga asosan jismoniy shaxsga identifikatsiyalovchi ID-kartalarni rasmiylashtirib berish vazifalarini bajaruvchi vakolatli organlarga kelib tushganda, ushbu jismoniy shaxsdan qo‘shimcha ariza-anketa talab qilinmaydi.

Mazkur bandda nazarda tutilgan asoslarda yangi identifikatsiyalovchi ID-kartalarni rasmiylashtirishda to‘lovlarni amalga oshirish, biografik va biometrik ma’lumotlarni hamda qonunchilik hujjatlariga muvofiq talab qilinadigan boshqa hujjatlar identifikatsiyalovchi ID-kartalarni rasmiylashtirib berish vazifalarini bajaruvchi vakolatli organlarga tashrif buyurilganda taqdim etiladi.

13. Qonun fuqarolarning shaxsiy va mulkiy huquqlarini himoyalashni hamda davlat va jamiyat manfaatlarini hisobga olgan holda, fuqarolar hayotidagi muhim voqealar — tug‘ilish, nikoh tuzish, o‘lim va insonning muhim subyektiv huquqlari va majburiyatlarining yuzaga kelishi, o‘zgarishi va to‘xtatishiga sabab bo‘ladigan boshqa holatlarning vakolatli organlarda qayd etilishini belgilaydi.

Fuqarolik holatini qayd etish fuqarolarning huquq va burchlari paydo bo‘lishiga sabab bo‘lib xizmat qiluvchi hujjat (gerbli guvohnoma) berish uchun asos bo‘ladi. Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etishning ahamiyati shundaki, unga asosan FHDY organi tomonidan berilgan guvohnoma va unda ko‘rsatilgan faktning to‘g‘riligini tasdiqlovchi shaksiz dalil hisoblanadi.

Tug‘ilganlik haqidagi guvohnoma bolaning tug‘ilganligini, uning ota-onasi kim ekanligini tasdiqlovchi yagona hujjatdir.

Nikoh qayd etilganligi haqida guvohnoma — bu nikohdan o‘tgan shaxslarning er-xotinligini tasdiqlovchi va ular o‘rtasida o‘zaro huquq va majburiyatlarning vujudga kelganligini ifodalovchi hujjatdir.

Nikohdan ajralganlik haqida guvohnoma nikohda bo‘lgan shaxslarning nikohi tugatilganligini tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi.

O‘lim to‘g‘risidagi guvohnoma shaxsning o‘limini va uning huquqiy layoqati tugatilganligini tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi.

14. Tug‘ilish va o‘limning o‘z vaqtida qayd etilishi, tug‘ilganlik to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnomaning, shuningdek perinatal o‘lim va o‘lim haqidagi tibbiy ma’lumotnomaning to‘g‘ri va aniq to‘ldirilganligi uchun mas’uliyat O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni saqlash muassasalarida tuman va shahar sog‘liqni saqlash bo‘limlari rahbarlari zimmasiga yuklanadi.

15. Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish tuman va shaharlarda FHDY organlari tomonidan amalga oshiriladi, o‘lim esa shaharcha, qishloq va ovullarda fuqarolar yig‘inlari raislari tomonidan ham qayd etilishi mumkin.

Fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organlarining o‘limni qayd etish borasidagi harakatlari o‘zlari turadigan hududlardagi tegishli FHDY organlarining nazorati ostida bo‘ladi.

O‘zbekiston Respublikasining chet elda yashash joyi yoki turgan joyi bo‘yicha yashovchi fuqarolarining fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish konsul tomonidan, O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

Konsul vaqtincha bo‘lmaganda fuqarolik holati dalolatnomalari konsul tomonidan tayinlangan konsullikning mansabdor shaxsi tomonidan qayd etiladi.

O‘zbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalari bo‘lmagan xorijiy davlatlarda fuqarolik holati dalolatnomalari O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan belgilangan boshqa xorijiy davlatdagi O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasasi tomonidan qayd etiladi.

16. Bolaning tug‘ilishini qayd etish majburiy bo‘lib, fuqarolarning yashash (turgan) joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan joyidan qat’i nazar, FHDY organi tomonidan amalga oshirilishi lozim.

Ota-onaning istagiga ko‘ra FHDY organi bolaning tug‘ilganligini qayd etishni tantanali vaziyatda o‘tkazishi mumkin.

17. Tug‘ilganlik haqidagi ariza bola tug‘ilgan kundan boshlab bir oy muddat mobaynida og‘zaki yoki yozma shaklda berilishi zarur.

Bola tug‘ilganligi to‘g‘risidagi ariza ota-onasi yoki ulardan biri, alohida hollarda esa qarindoshlari, qo‘shnilari yoki ota-onasi yoxud ota-onasidan biri vakolat bergan boshqa shaxslar, shuningdek tibbiyot muassasalarining, ichki ishlar yoki vasiylik va homiylik organlarining mansabdor shaxslari tomonidan berilishi mumkin.

18. Belgilangan muddatning o‘tib ketganligi tug‘ilganlikning qayd etilishiga to‘sqinlik qila olmaydi.

Bunda, o‘n olti yoshgacha bo‘lgan bolaning tug‘ilishini qayd etish uchun FHDY organiga tug‘ilishni qayd etish muddatini o‘tkazib yuborganlik sabablari ko‘rsatilgan ariza bolaning ota-onasi, ota-onaning qonuniy nikohi mavjud bo‘lgan hollarda ulardan biri yoki ishonchnoma asosida boshqa manfaatdor shaxs, ota-onaning o‘rnini bosuvchi shaxs yoxud vasiylik va homiylik organlarining mansabdor shaxslari tomonidan taqdim etiladi.

Bunday hollarda FHDY organi tug‘ilish faktini tasdiqlovchi hujjatga qo‘shimcha ravishda qonunchilikda belgilangan tartibda boshqa hujjatlarni ham talab qiladi.

Agar tug‘ilganlikni qayd etish to‘g‘risidagi ariza belgilangan muddatdan o‘tkazilib berilgan bo‘lsa, tug‘ilish tug‘ilganlik to‘g‘risidagi dalolatnomalarni qayd etish joriy ro‘yxatga olish daftariga qayd etiladi.

19. 16 yoshdan oshgan tibbiy muassasadan tashqarida va tibbiy yordamsiz tug‘ilgan bolaga nisbatan tibbiyot muassasasi tomonidan tug‘ilganlik haqidagi ma’lumotnoma rasmiylashtirilmagan shaxslarning tug‘ilganligini qayd etish sudning hal qiluv qarori asosida amalga oshiriladi.

Agar bola 16 va undan katta yoshda bo‘lsa va unga nisbatan tibbiyot muassasasi tomonidan rasmiylashtirilgan tug‘ilganlik haqidagi tibbiy ma’lumotnoma mavjud bo‘lsa, uning tug‘ilishi ota-ona yoki ulardan biri va voyaga yetgan bolaning arizasiga ko‘ra qayd etiladi.

20. Tug‘ilganlikni qayd etish uchun: bola tug‘ilganligi to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnomasi (tug‘ilganlikni kompleks davlat xizmati sifatida qayd etish bundan mustasno), ota-onalarining shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari (fuqarolik pasporti, xorijga chiqish pasporti, identifikatsiyalovchi ID-karta, harbiy xizmatchining harbiy bileti), nikoh tuzilganligi to‘g‘risidagi gerbli guvohnoma yoki otalikni belgilash haqidagi ariza yoxud nikohda bo‘lmagan onaning arizasi taqdim etiladi.

Bolaning tug‘ilganlik to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnomada:

onaning familiyasi, ismi, otasining ismi, yashash joyi, tug‘ilgan sanasi, millati, fuqaroligi, oilaviy ahvoli, ma’lumoti;

bolaning tug‘ilgan vaqti, sanasi va joyi, jinsi, vazni, bo‘yi;

homiladorlik muddati, hisob bo‘yicha nechanchi homiladorlik;

bolaning tirik tug‘ilganligi mezonlari (nafas olishi, yurak urishi, kindik pulsatsiyasi, muskullarning beixtiyoriy qisqarishi);

tibbiy ma’lumotnomaning berilgan vaqti, tartib raqami va tibbiyot muassasasining nomi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatilishi zarur.

Bola tug‘ilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma tibbiyot muassasasi mansabdor shaxsi tomonidan imzolanadi va muhr bilan tasdiqlanadi.

Tug‘uruqxonalardan tashqari joylarda va tibbiy yordamsiz tug‘ilgan bolaning tug‘ilganligini qayd etish uchastka shifokori (feldsher yoki akusher) tomonidan berilgan ma’lumotnoma asosida amalga oshiriladi.

Bunday holatlarda bolaning ushbu onadan tug‘ilganligiga guvoh bo‘lganlar ishtirokida tuzilgan va uchastka shifokori (feldsher yoki akusher) tasdiqlagan dalolatnoma tibbiy ma’lumotnoma berish uchun asos hisoblanadi.

Tibbiy ma’lumotnoma bola tug‘ilganligi to‘g‘risidagi dalolatnoma yozuvi bilan birga tikib qo‘yiladi.

Ota-onalardan birining shaxsini tasdiqlovchi hujjat bo‘lmagan alohida hollarda FHDY organi tug‘ilganlikni qayd etishni rad qilishi mumkin emas. Bunda hujjatlari bo‘lmagan ota yoki ona haqida ma’lumotlar nikoh tuzilganligi yoki avvalgi bolalarining tug‘ilganligi haqidagi guvohnomalari asosida ko‘rsatiladi.

Ota-onaning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar bo‘lmaganda bolaning tug‘ilganligini qayd etish tibbiyot muassasasining yoki vasiylik va homiylik organining yozma murojaatlariga asosan amalga oshiriladi.

Voyaga yetmagan ota-ona (ulardan biri) ning tug‘ilgan bolasi umumiy asoslarda ro‘yxatdan o‘tkaziladi.

Bunda, o‘zaro qonuniy nikohda bo‘lmagan voyaga yetmagan ota-onaning qonuniy vakili yoki vasiylik va homiylik organining ishtiroki talab etiladi.

21. Ota-onasi nikohda bo‘lgan bolaning tug‘ilishi to‘g‘risidagi dalolatnomani yozish shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar va nikoh tuzilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomalar asosida amalga oshiriladi.

Bola tug‘ilgunga qadar uning otasi vafot etgan vaqtdan, ota-onasi nikohi bekor qilinganligidan yoki ota-onasining nikohi sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgan sanadan keyin 300 kundan ko‘p vaqt o‘tmagan bo‘lsa otasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar xuddi shunday tartibda yoziladi.

Bunday hollarda ariza beruvchi tomonidan nikohdan ajralganlik haqidagi guvohnoma, sudning nikohdan ajratish haqidagi qaroridan ko‘chirma (nusxa) yoki nikohni haqiqiy emas deb topganligi to‘g‘risida sudning qonuniy kuchga kirgan qaroridan ko‘chirma (nusxa) yoki otasining o‘limi haqidagi guvohnomasi taqdim etilishi kerak. Mazkur ma’lumotlar “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimida mavjud bo‘lgan holatlar bundan mustasno. Dalolatnoma yozuvining “Belgilar uchun” ustunida nikohdan ajralish yoki o‘limning qayd etilgan joyi va sanasi, dalolatnoma yozuvining tartib raqami, qarorni chiqargan sudning nomi va qarorning sanasi ko‘rsatiladi.

Bolaning nasl-nasabi xususidagi barcha nizolar sud tartibida hal qilinadi.

22. Agar ota-onalari o‘rtasida nikoh qayd etilmagan bo‘lsa (tug‘ilishni qayd etishda onasi ishtirok etmagan taqdirda) bolaning otasi haqidagi yozuv onaning notarial yoki tibbiy muassasa tomonidan tasdiqlangan arizasi bo‘yicha amalga oshiriladi.

Bunda bola otasining familiyasi tug‘ilganligi to‘g‘risidagi dalolatnoma yozuvida onasining familiyasi bo‘yicha, bola otasining ismi, ota ismi va millati onaning ko‘rsatmasi bo‘yicha qayd etiladi.

23. Bolaning tug‘ilganligini qayd etishda unga familiya ota-onasining kelishuviga ko‘ra ota yoki onaning familiyasi, shuningdek milliy an’analarga muvofiq ota yoki ona tomonidan boboning ismi bo‘yicha beriladi. Kelishuv bo‘lmagan taqdirda nizolar vasiylik va homiylik organi, konsullik okrugida esa — konsul tomonidan hal etiladi.

24. Bolaga ism ota-onaning roziligiga ko‘ra beriladi. Bolaga qo‘shaloq ism berishga yo‘l qo‘yiladi (Saidahmadxo‘ja, To‘xtamurodjon, Gulira’no, Mirzaolim, Mirzo Ulug‘bek, Roza-Mariya).

Bolaga, uning manfaatlaridan kelib chiqqan holda, kelgusida uning sha’ni va qadrini kamsitishi mumkin bo‘lgan ism berilishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Bola ismiga doir kelishuv mavjud bo‘lmaganda yuzaga kelgan kelishmovchilik vasiylik va homiylik organi tomonidan hal etiladi.

25. Bolaning ota ismi uning otasining ismiga ko‘ra beriladi. Otasi haqida ma’lumotlar tug‘ilganlik haqida dalolatnoma yozuvi va guvohnomada yozuvlar shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar asosida o‘zgartirishsiz yoziladi.

Tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvida “Otasi” va “Onasi” ustunlarini ochiq qoldirish qat’iyan man etiladi.

26. O‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuni 15-moddasiga asosan agar otaning familiyasi, ismi va ota ismida imlo xatoliklari mavjud bo‘lsa, ota-onaning xohishiga ko‘ra bolaning tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi imlo xatoliklari bartaraf etilgan holda qayd qilinishi mumkin.

Bolaning familiyasiga “-yev”, “-ov”, “-yeva”, “-ova”, “-iy”, “-xon”, “-xo‘ja”, “-xoji”, “-bek”, “-zoda”, “mir-”, “abdu-” kabi hamda ota ismiga “-yevich”, “-ovich”, “-yevna”, “-ovna”, “qizi”, “o‘g‘li”, “-iy”, “-xon”, “-xo‘ja”, “-xoji”, “-bek”, “-zoda”, “mir-”, “abdu-” kabi qo‘shimchalarini kiritish yoki shu kabi qo‘shimchalarni familiya va ota ismidan olib tashlash orqali tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd etilishi mumkin.

27. Tug‘ilganlik haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilgach, ariza beruvchiga tug‘ilganlik haqidagi guvohnoma beriladi.

FHDY organlari tomonidan tug‘ilishni qayd etishda jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami tug‘ilganlik haqidagi gerbli guvohnomaga kiritiladi.

Bunda O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Personallashtirish agentligi tomonidan jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami real vaqt rejimida avtomatik ravishda shakllantiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligining (keyingi o‘rinlarda — Ijtimoiy himoya milliy agentligi) “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi tomonidan ariza beruvchiga belgilangan tartibda tegishli nafaqa tayinlanishi uchun “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimi orqali xabarnoma yuboriladi.

28. Egizak (ikkita va undan ortiq) bolalar tug‘ilganda ularning har biri uchun tug‘ilganlik haqida tibbiy ma’lumotnoma taqdim etilishi kerak, ular asosida tug‘ilganlik haqida alohida-alohida dalolatnoma yozuvlari, tartib raqamlari yozilgan holda qayd etilib, ularning har biriga tug‘ilganlik haqida alohida gerbli guvohnomalar beriladi.

29. Topib olingan (tashlab ketilgan) bolaning tug‘ilganligini qayd etish ichki ishlar, vasiylik va homiylik organlari, bola joylashtirilgan muassasa ma’muriyati yoki tibbiyot muassasasining arizasiga binoan amalga oshiriladi. Bolani topib olgan shaxs bu haqda yigirma to‘rt soat mobaynida ushbu tumandagi ichki ishlar organiga yoki vasiylik va homiylik organiga xabar berishi kerak.

30. Ichki ishlar, vasiylik va homiylik organlari, bola joylashtirilgan muassasa yoki tibbiyot muassasasi ma’muriyati bola topilganidan keyin yetti ish kunidan kechikmagan muddatda FHDY organlariga topib olingan (tashlab ketilgan) bolani qayd etish haqida murojaat etishlari shart.

Topib olingan (tashlab ketilgan) bola tug‘ilganligini qayd etish haqidagi arizada bolaning topib olingan vaqti, joyi va topib olingan paytdagi holati, yoshi, jinsi, vazni va bo‘yi haqidagi ma’lumotlar aniq ko‘rsatilishi zarur.

Topib olingan (tashlab ketilgan) bolaning tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga ota-onasining familiyasi, ismi va millati to‘g‘risidagi ma’lumotlar ichki ishlar, vasiylik va homiylik organlari, bola joylashtirilgan muassasa yoki tibbiyot muassasasi ma’muriyatining ko‘rsatmalari asosida kiritiladi. Bunday holda bolaning va uning ota-onasi sifatida ko‘rsatilgan shaxslarning familiyasi bir xilda yoziladi.

Onasi tomonidan tashlab ketilgan bolani qayd etish bola joylashtirilgan tibbiyot muassasasi yoxud bola joylashgan joydagi vasiylik va homiylik organi arizasiga muvofiq, bolaning onasi tomonidan tashlab ketilganidan 7 kun o‘tmasdan amalga oshiriladi. Onasi tomonidan tashlab ketilgan bolani qayd etish uchun arizada bolaning tashlab ketilgan vaqti, joyi va tashlab ketilgan paytdagi holati, yoshi, jinsi, vazni va bo‘yi haqidagi ma’lumotlar aniq ko‘rsatilishi zarur.

Onasi tomonidan tashlab ketilgan bolaning familiyasi, ismi, ota ismi to‘g‘risidagi ma’lumotlar, shuningdek ota-ona to‘g‘risidagi ma’lumotlar tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga yuqorida ko‘rsatilgan organlarning ko‘rsatmasiga binoan kiritiladi. Bunday holda bolaning va uning ota-onasi sifatida ko‘rsatilgan shaxslarning familiyasi bir xilda yoziladi.

31. O‘lik tug‘ilgan bolaning tug‘ilganligini, shuningdek hayotining birinchi haftasida o‘lgan (perinatal o‘lim) bolalarning tug‘ilganligi va o‘limini qayd etish tibbiy muassasa yoki ushbu muassasaning topib olingan joydagi sud-tibbiy ekspertiza muassasasining yozma yoki elektron shakldagi murojaatiga binoan mazkur hududdagi FHDY organi tomonidan 24 soat mobaynida (elektron shaklda murojaat qilingan holatlarda avtomatik shaklda) amalga oshiriladi.

Egizaklardan biri o‘lik tug‘ilganda yoki hayotining birinchi haftasida (perinatal o‘lim) vafot etganda o‘lik tug‘ilgan yoki vafot etgan bolani qayd etish tirik egizak tug‘ilganligini qayd etgan o‘sha FHDY organi tomonidan amalga oshiriladi.

O‘lik tug‘ilgan bolani tug‘ilishini qayd etish perinatal o‘lim to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnoma asosida faqat tug‘ilganlik haqida dalolatnoma yozuvlarini ro‘yxatdan o‘tkazish daftarida amalga oshiriladi.

Agar bola tug‘ilgandan keyin vafot etsa, hatto u bir necha daqiqa yashasa ham, tug‘ilganlik hamda o‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvlari tuziladi.

Bunday hollarda tug‘ilish haqidagi dalolatnoma yozuvi tug‘ilganlik haqidagi tibbiy ma’lumotnoma asosida, o‘lganligi haqidagi dalolatnoma yozuvi esa — perinatal o‘lim haqidagi tibbiy guvohnoma asosida amalga oshiriladi.

Bunda tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvida onasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar to‘liq keltiriladi, “Belgilar uchun” ustunida esa o‘lganligi qayd etilganligi haqidagi dalolatnoma yozuvining tartib raqami va sanasi ko‘rsatiladi. Bunday hollarda bolaning o‘limi haqida (o‘lik tug‘ilganda ham) belgilangan tartibda tegishli nafaqa tayinlanishi uchun o‘lim haqida xabarnoma O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligining (keyingi o‘rinlarda — Ijtimoiy himoya milliy agentligi) “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimiga elektron axborot tizimi orqali yuboriladi.

Dafn qilish uchun qabristonga ma’lumotnoma beriladi va zarur hollarda ota-onasining iltimosiga ko‘ra (hayotining birinchi haftasida vafot etgan bola uchun) o‘limi haqida guvohnoma berilishi mumkin.

O‘lik tug‘ilgan bolaning tug‘ilganligini, shuningdek hayotining birinchi haftasida o‘lgan (perinatal o‘lim) bolalarning tug‘ilganligi va o‘limini qayd etish yuzasidan tibbiy muassasa yoki sud-tibbiy ekspertiza muassasasining murojaati “Tug‘ilish va o‘limni, shu jumladan perinatal o‘limni elektron ro‘yxatga olish” avtomatlashtirilgan axborot tizimi vositasida “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimiga elektron shaklda kelib tushgan taqdirda, tug‘ilganlik haqidagi tibbiy ma’lumotnoma hamda perinatal o‘lim to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnomalar asosida barcha ma’lumotlar avtomatik ravishda tekshiruvdan o‘tkaziladi va tegishli dalolatnoma yozuvi qayd etiladi.

Dafn qilish uchun qabristonga ma’lumotnoma avtomatik ravishda shakllantirilib, QR-kod orqali tasdiqlangan holda tibbiy muassasa yoki sud-tibbiy ekspertiza muassasasiga yuboriladi.

32. Bolaning otasi bilan nikohda bo‘lmagan ona vafot etgan taqdirda, shuningdek onaning yashash joyi noma’lum bo‘lganda va otalikni belgilash haqidagi ariza berilmaganda bolaning tug‘ilishini qayd etish mazkur Qoidalarning 29-bandida sanab o‘tilgan organlarning yozma murojaati bo‘yicha amalga oshiriladi.

33. Ota-onalik huquqlaridan mahrum qilish haqidagi ma’lumotlar sudning qonuniy kuchga kirgan qaroriga asosan tug‘ilish haqidagi dalolatnoma yozuvining “Belgilar uchun” ustunida ko‘rsatiladi, dalolatnoma yozuvida ota-ona haqidagi ma’lumotlar chizib tashlanmaydi va hech qanday o‘zgartirishlar kiritilmaydi.

Bunday hollarda otalik-onalik huquqlaridan mahrum qilingan shaxslarga bolalarining tug‘ilganligi haqida takroriy guvohnoma berilmaydi.

Takroriy guvohnoma voyaga yetmagan bolaning vasiysi yoki homiysiga berilishi mumkin.

34. Sudning ota-onalik huquqlarini tiklash to‘g‘risida qonuniy kuchga kirgan qaroriga asosan tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga “Ota-onalik huquqlari tiklandi” degan belgi kiritiladi.

35. Tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga kiritilgan otasi haqidagi ma’lumotlar har qanday holda ham faqat sudning qonuniy kuchga kirgan qaroriga asosan bekor qilinishi mumkin.

36. O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq, tug‘ilgandan keyin O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi hisoblanishi mumkin bo‘lgan bolaning tug‘ilganligini qayd etish bola tug‘ilgan yoki uning ota-onasi yashash joyi yoki turgan joyi bo‘yicha yashab turgan konsullik okrugidagi konsul tomonidan amalga oshiriladi.

37. O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi chet elda tug‘ilgan va uning tug‘ilganligi konsullik muassasasi hamda ushbu davlatning vakolatli organi tomonidan qayd etilmagan taqdirda, tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi, fuqarolarning yashash (turgan) joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan joyidan qat’i nazar, FHDY organi tomonidan xorijiy davlatning vakolatli organlari tomonidan berilgan va belgilangan tartibda legalizatsiya qilingan yoki apostil qo‘yilgan bola tug‘ilganligini tasdiqlovchi tibbiy hujjat (davlat tiliga tarjimasi bilan birga) taqdim etilgandan keyin qayd qilinadi.

38. Tug‘ilishni qayd etishning barcha hollarida bola tug‘ilgan ma’muriy hudud uning tug‘ilgan joyi sifatida yoziladi.

39. Nikohda bo‘lmagan ota-onadan tug‘ilgan bolaga otalikni belgilash ota va onasi (agar otasi voyaga yetmagan hisoblansa, u holda qonuniy vakili) tomonidan birgalikda berilgan arizasi yoki sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori asosida FHDY organida amalga oshiriladi.

Tug‘ilishi qayd etilgan va 10 yoshga to‘lmagan bolaga otalikni belgilashda voyaga yetgan ota-onaning otalikni belgilash haqida birgalikdagi arizasi FHDY organiga Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (keyingi o‘rinlarda — YIDXP) orqali elektron shaklda berilishi mumkin, ushbu Qoidalarning 41, 42, 44, 46, 47, 54, 57, 59-bandlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

Bunda ota-onaning shaxsi shaxsni biometrik identifikatsiya qilish Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlanadi hamda ota-ona tomonidan o‘z shaxsini Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlashi bolaga nisbatan otalik belgilanishiga rozilikni bildiradi.

Ariza YIDXP orqali berilganda, FHDY organi ariza kelib tushgan vaqtdan boshlab uch ish kuni ichida arizani ko‘rib chiqib, bolaning tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga otasi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni kiritadi va tug‘ilganlik haqida yangi guvohnoma chop etadi.

Otalikni belgilash haqida ariza bergan ota yoki ona xohishiga ko‘ra tug‘ilganlik haqida yangi guvohnomani pochta aloqasi orqali olishi mumkin. Bunda pochta xarajatlari ariza beruvchi hisobidan qoplanadi.

Pochta aloqasi tomonidan ko‘rsatilgan xizmat uchun to‘lov miqdori pochta xizmati tomonidan belgilanadi.

40. Otalikni belgilash to‘g‘risidagi ariza, fuqarolarning yashash (turgan) joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan joyidan qat’i nazar, FHDY organi tomonidan ko‘rib chiqiladi.

41. Otalikni belgilash ariza berilgan kuni ota-onasining ishtirokida amalga oshiriladi, ushbu Qoidalarning 45-bandida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

42. Alohida hollarda otalikni belgilash haqidagi ariza FHDY organiga bola tug‘ilmasdan oldin ham berilishi mumkin.

Bunday holatlarda bola tug‘ilgunga qadar uning tug‘ilgan vaqti va ismi haqidagi ma’lumotlar ko‘rsatilmaydi.

Bolaning tug‘ilganligi boshqa FHDY organida qayd etilgan taqdirda, oldindan berilgan arizani saqlagan FHDY organi so‘rovnoma bo‘yicha uni qayd etish joyiga yuboradi.

43. Otalikni ishonchnoma bo‘yicha belgilashga yo‘l qo‘yilmaydi.

44. Agar otalik bolaning tug‘ilganligi qayd etilgandan so‘ng belgilansa otalikni belgilash haqidagi arizaga yoki sudning ushbu masala yuzasidan qaroriga bolaning tug‘ilganlik haqidagi guvohnomasi ilova qilinadi.

45. Otalikni belgilashda ota-onalardan biri ishtirok etmagan taqdirda uning imzosi qonunchilikda belgilangan tartibda (notarius, O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasasining mas’ul shaxsi yoki tibbiyot muassasasi, FHDY organi, harbiy qism yoki jazoni o‘tash muassasasi rahbarining imzosi va muhri bilan) tasdiqlanadi.

Bunda tug‘ilishi nikohda bo‘lmagan onaning (yolg‘iz ona) arizasi asosida qayd etilgan bolaga otalikni belgilash to‘g‘risida arizani ko‘rib chiqayotgan FHDY organi tomonidan otalikni belgilashda ishtirok etmagan ota-onalardan birining O‘zbekiston Respublikasi hududida faoliyat ko‘rsatayotgan notarius, O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasasining mas’ul shaxsi, FHDY organi rahbari tomonidan imzosi tasdiqlangan arizasi tegishli axborot tizimlari o‘rtasidagi axborot almashinuvi orqali elektron shaklda olinishi mumkin.

46. Onasi vafot etganda, u sud tomonidan muomalaga layoqatsiz yoki bedarak yo‘qolgan deb topilganda yoxud onalik huquqlaridan mahrum etilganda, uning yashash joyini belgilashning imkoni bo‘lmaganda voyaga yetmagan bolaga nisbatan otalikni belgilash vasiylik va homiylik organining roziligi bilan otasining arizasiga asosan amalga oshirilishi mumkin.

Bunday holatlarda arizaga quyidagi hujjatlardan biri:

onasining o‘limi haqidagi guvohnoma nusxasi (“FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimida o‘limni tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lgan holatlar bundan mustasno);

onasi muomalaga layoqatsiz deb topilganligi to‘g‘risidagi sud qarorining nusxasi;

onaning onalik huquqidan mahrum etilganligi to‘g‘risidagi sud qarorining nusxasi;

onaning bedarak yo‘qolgan deb topilgani to‘g‘risidagi sud qarorining nusxasi ilova qilinadi.

47. Agar bolaning otasi sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan bo‘lsa, u holda otalikni belgilash to‘g‘risidagi arizani uning nomidan vasiylik va homiylik organining ruxsati bilan uning homiysi berishi mumkin.

48. Ota-onaning birgalikdagi arizasi bo‘lmagan taqdirda otalik (agar otasi yoki onasi voyaga yetmagan bo‘lsa) ota-onalardan biri yoki vasiylik va homiylik organining da’vo arizasi bo‘yicha sud tartibida belgilanishi mumkin.

Bolaning tug‘ilganligi haqidagi dalolatnoma yozuviga otasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar sud qaroriga asosan kiritiladi. Bu holda FHDY organiga qonuniy kuchga kirgan sud qarori va bolaning tug‘ilganligi haqidagi guvohnomasi taqdim etiladi.

49. Otalikni belgilash haqidagi ariza maxsus shaklda bo‘lishi, unda ko‘rsatilgan barcha savollarga aniq va to‘liq javob bo‘lishi lozim. Ariza FHDY organida imzolanadi, undagi ma’lumotlar arizachining shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan solishtirib ko‘riladi. Har bir ariza uning tushgan kunida ro‘yxatga olinadi.

50. 10 yoshga to‘lgan va undan katta yoshdagi bolaga nisbatan otalik uning roziligi bilan belgilanadi. Bunda bolaning roziligi ota-onasi tomonidan berilgan arizada uning shaxsiy imzosi bilan ifodalanadi va uning imzosi FHDY organi xodimi tomonidan tasdiqlanadi.

FHDY organi otalikni belgilash haqidagi ariza asosida tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga tegishli o‘zgartirishlar kiritadi.

Agar otalikni belgilash 16 yoshga to‘lgan shaxsga nisbatan amalga oshirilsa, u holda ota to‘g‘risidagi ma’lumotlar o‘zgartirilishi lozim. Bola to‘g‘risidagi ma’lumotlar familiya, ism va ota ismini o‘zgartirish tartibi va qoidalari bo‘yicha kiritiladi.

51. Otalik, bolaning otasi boshqa ayol bilan qonuniy nikohda turganligidan qat’i nazar, belgilanadi. Shu sababli otalikni belgilashda uning xotinining roziligi talab etilmaydi.

52. Agar bolaning tug‘ilganligi haqidagi dalolatnoma yozuviga otasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar nikoh tuzilganligi to‘g‘risidagi guvohnoma yoki otalikni belgilash haqidagi arizaga asosan kiritilgan bo‘lsa, u holda dalolatnoma yozuvida ko‘rsatilgan ota haqidagi ma’lumotlar sud tartibida bekor qilinmay turib, boshqa shaxs tomonidan bu bolaga nisbatan otalik belgilanishi mumkin emas.

53. Agar bolaning tug‘ilganligi haqidagi dalolatnoma yozuvi yo‘qolgan bo‘lsa, u holda tug‘ilganlik haqida dalolatnoma yozuvi tiklangandan so‘ng otalik belgilanishi mumkin.

54. Agar tug‘ilganlikni qayd etish va otalikni belgilash ayni bir vaqtda amalga oshirilsa, u holda bolaga familiya ota-onaning kelishuvi bo‘yicha bir yo‘la beriladi, otasi haqidagi ma’lumotlar berilgan arizaga binoan yoziladi. Bunda yolg‘iz ona arizasi talab qilinmaydi.

55. 16 yoshga to‘lmagan shaxsga otalik belgilanadigan hollarda bolaning ota ismi otaning ismi bo‘yicha o‘zgartiriladi (yoziladi).

Agar bolaning tug‘ilganligi haqidagi dalolatnoma yozuvida ilgari ko‘rsatilgan ota ismi bolaning otasi deb yozilgan shaxs ismi bilan to‘g‘ri kelmasa, u holda FHDY organi otalikni belgilashni rad etishga va ota-onasidan bu masala bo‘yicha tushuntirish xati talab qilishga haqli emas.

56. Agar ota-onaning nikohi bolaning tug‘ilganligi qayd etilgandan keyin qayd etilgan bo‘lsa, ushbu nikoh tuzilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga bolaning otasi haqidagi ma’lumotni yozish uchun asos bo‘lolmaydi.

Bunda bolaning tug‘ilganligi haqidagi dalolatnoma yozuviga otasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar otalikni belgilash haqidagi arizaga muvofiq kiritiladi.

57. Otalikni belgilash haqidagi arizaga asosan FHDY organi bolaning tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga otasi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni shu kuniyoq kiritadi va tug‘ilganlik haqida yangi guvohnoma beradi.

58. Agar tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi boshqa FHDY organida qayd etilgan bo‘lsa, u holda otalikni belgilash haqidagi arizani qabul qilgan FHDY organi dalolatnoma yozuvini qayd qilgan FHDY organiga dalolatnoma yozuviga o‘zgartirish kiritish haqida elektron axborot tizimi orqali xabarnoma yuboradi.

Dastlabki dalolatnoma yozuvini qayd qilgan FHDY organi ikki ish kunida dalolatnoma yozuviga zarur o‘zgartirish kiritib, dalolatnoma yozuvini elektron axborot tizimi orqali tasdiqlaydi hamda otalikni belgilash haqidagi arizani qabul qilgan FHDY organi gerbli guvohnomani chop etib beradi.

O‘zgartirishlar kiritgan FHDY organi tomonidan bu haqda tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasiga (dalolatnoma yozuvi bir nusxada qayd etilgan holatlar bundan mustasno) tegishli o‘zgartirishlarni kiritish uchun hududiy adliya organining FHDY arxiviga “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimi orqali xabarnoma yuboradi.

59. Agar bolaning tug‘ilganligi haqidagi dalolatnoma yozuvi MDH davlatlarida qayd etilgan bo‘lsa, u holda otalikni belgilash haqidagi arizani qabul qilib olgan FHDY organi uni yoki ushbu masala bo‘yicha sud qarorini (rus tilidagi tarjimasi bilan), tug‘ilganlik haqidagi guvohnoma bilan birga tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvini qayd etgan FHDY organiga yuboradi.

60. 16 yoshgacha bo‘lgan bolaga otalikni belgilashda dalolatnoma yozuvlariga o‘zgartirish kiritish qoidalari qo‘llanilishi mumkin, ya’ni bolaning faqat familiyasi va ota ismi emas, balki ismi ham o‘zgartirilishi mumkin.

61. Farzandlikka olish haqida o‘zgartirishlar kiritish sudning hal qiluv qarori asosida tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvini qayd etgan FHDY organida, farzandlikka olingan bolaning tug‘ilgan joyi o‘zgartirilganda yoki tug‘ilgan sanasi sudning hal qiluv qarori asosida bir yildan ortiq bo‘lmagan farq bilan o‘zgartirilgan va ushbu sana bolaning tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd qilingan sanadan keyin qilib belgilanganda esa — hal qiluv qarorida ko‘rsatilgan joydagi FHDY organida, hal qiluv qarorida ko‘rsatilmagan bo‘lsa, farzandlikka oluvchilarning yashash (turgan) joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan joyidan qat’i nazar, FHDY organi tomonidan amalga oshiriladi.

Farzandlikka olinayotgan bolaning tug‘ilganligi to‘g‘risidagi yozuvlar daftariga zarur o‘zgartirishlar FHDY organlari tomonidan, farzandlikka olish to‘g‘risidagi sudning hal qiluv qarori qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab o‘n kun mobaynida kiritiladi. FHDY organiga ko‘rsatib o‘tilgan muddat tugagandan keyin murojaat qilingan taqdirda, sud qarorida ushbu qaror o‘z kuchini yo‘qotmaganligi haqida yozuv bo‘lishi kerak.

61¹. Farzandlikka olishni rasmiylashtirish bo‘yicha farzandlikka oluvchilardan biri YIDXP orqali ham elektron ariza bilan murojaat qilishi mumkin.

Ariza YIDXP orqali elektron shaklda berilgan taqdirda, ariza beruvchining shaxsi Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlanadi.

Natijasi yuzasidan FHDY organi bir ish kuni ichida ariza beruvchining YIDXPdagi shaxsiy kabinetiga arizani ko‘rib chiqish vaqti va o‘zi bilan ushbu Qoidalarning 62-bandida belgilangan tegishli hujjatlarni olib kelishi haqida xabarnoma yuboradi.

Bunda xabarnoma yuborilgan kundan boshlab, besh ish kuni ichida ariza beruvchilar tegishli FHDY organiga murojaat qilmasa hamda tegishli hujjatlarning asl nusxasini taqdim etmasa, ushbu ariza ko‘rib chiqilmaydi.

62. Farzandlikka olishni rasmiylashtirishda FHDY organiga:

sudning qonuniy kuchga kirgan farzandlikka olish haqidagi qaroridan ko‘chirma;

farzandlikka olinayotgan bolaning tug‘ilganlik haqidagi guvohnomasi;

farzandlikka oluvchi(lar)ning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etiladi.

63. Sudning hal qiluv qarori kelib tushgan vaqtiga ko‘ra maxsus daftarda qayd etiladi va alohida yig‘majildga xronologik tartibda tikib qo‘yiladi.

64. FHDY organi sudning hal qiluv qarori va farzandlikka oluvchilarning hujjatlari asosida tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga tegishli o‘zgartirishlarni kiritadi, tug‘ilganlik haqidagi yangi guvohnoma va, zarur bo‘lganda, farzandlikka olinganligi haqida ma’lumotnoma beradi.

65. Agar sudning hal qiluv qarorida 10 yoshgacha bo‘lgan bolaning tug‘ilgan joyi respublika doirasida o‘zgartirilgan yoki tug‘ilgan sanasi sudning hal qiluv qarori asosida bir yildan ortiq bo‘lmagan farq bilan o‘zgartirilgan va ushbu sana bolaning tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd qilingan sanadan keyin qilib belgilangan bo‘lsa, u holda hal qiluv qarorida ko‘rsatilgan joydagi FHDY organida, hal qiluv qarorida ko‘rsatilmagan bo‘lsa farzandlikka oluvchilar murojaat qilgan FHDY organi tomonidan tiklangan dalolatnoma yozuvi qayd etiladi.

Bunda, dalolatnoma yozuvini qayd qilgan FHDY organiga dalolatnoma yozuviga o‘zgartirish kiritish uchun elektron axborot tizimi orqali so‘rovnoma yuboriladi va dastlabki dalolatnoma yozuvini qayd qilgan FHDY organi dalolatnoma yozuvini so‘rov yuborgan FHDY organiga “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimi orqali yuboradi.

Farzandlikka oluvchilar murojaat qilgan FHDY organi dastlabki dalolatnoma yozuvi qayd etilgan FHDY organi va hududiy adliya organlarining FHDY arxiviga (dalolatnoma yozuvi bir nusxada qayd etilgan holatlar bundan mustasno) uni bekor qilish haqida “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimi orqali xabarnoma yuboradi.

66. Farzandlikka olishni sir saqlash maqsadida farzandlikka olish uchun hujjatlar farzandlikka oluvchilarning vakillari tomonidan, qonunchilikda belgilangan tartibda FHDY organiga taqdim etilishi mumkin.

67. Agar farzandlikka olish bekor qilinsa u holda tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuviga “Farzandlikka olish ___________ sudining ______ yil _________ oy __ kundagi qarori bilan bekor qilindi” deb yoziladi va dalolatnoma yozuvidagi dastlabki ma’lumotlar tiklanadi hamda tug‘ilganlik haqidagi yangi guvohnoma beriladi.

68. FHDY organi dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasiga (dalolatnoma yozuvi bir nusxada qayd etilgan holatlar bundan mustasno) tegishli o‘zgartirishlar kiritish uchun hududiy adliya organlarining FHDY arxiviga xabarnoma yuboradi.

69. O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 14 va 15-moddalariga muvofiq, nikohlanuvchilarning o‘zaro roziliklari va ularning nikoh yoshiga yetganliklari nikoh tuzishning asosiy shartlari hisoblanadi.

Uzrli sabablar mavjud bo‘lganda, alohida holatlarda (homiladorlik, bola tug‘ilishi, voyaga yetmaganning to‘la muomalaga layoqatli deb e’lon qilinishi — emansipatsiya), nikoh tuzishni xohlovchi shaxslarning iltimosiga ko‘ra, nikoh tuzilganligini qayd etish joyidagi tuman, shahar hokimi tomonidan nikohga kirish yoshi bir yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga kamaytirilishi mumkin.

70. Nikoh nikoh tuzishni xohlovchi shaxslar bu to‘g‘rida belgilangan namunadagi yozma yoki elektron ariza bilan murojaat etgan kundan keyin bir oy o‘tgach FHDY organi tomonidan qayd etiladi.

Nikohlanuvchi shaxslarning nikoh tuzilganligini qayd etish to‘g‘risidagi yozma yoki elektron arizasi asosida belgilangan tartibda tibbiy ko‘rikdan o‘tish uchun yo‘llanma tibbiyot muassasasining axborot tizimlariga elektron shaklda avtomatik ravishda yuboriladi, nikohlanuvchi shaxslar talab qilgan hollarda, tibbiy ko‘rikdan o‘tish uchun yo‘llanma qog‘oz shaklida berilishi mumkin, O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 17-moddasi ikkinchi qismida ko‘rsatilgan holatlar bundan mustasno;

Bunda ellik yoshgacha nikoh tuzuvchi shaxslar OIV-infeksiyasi yuzasidan tibbiy tekshiruvdan majburan o‘tishi kerak.

71. FHDY organi mudiri uzrli sabablar bo‘lganda hamda arizachilarning iltimoslariga ko‘ra bir oylik muddatni qisqartirishi mumkin.

Bunda uzrli sabablarni tasdiqlovchi — bolalarining tug‘ilganligi haqidagi guvohnomalari, tibbiyot muassasasining kelinning homiladorligi yoki bir tarafning kasalligi haqidagi ma’lumotnomasi, xizmat safari to‘g‘risidagi guvohnoma va shu kabi hujjatlar ko‘rsatiladi.

72. Nikohni qayd etish muddatini uzaytirish nikoh tuzuvchilarning birgalikdagi arizalariga binoan ko‘rib chiqiladi. Ayrim hollarda yetarli asoslar bo‘lgan taqdirda, shuningdek FHDY organining tashabbusi bilan ushbu muddat uch oygacha uzaytirilishi mumkin.

73. Belgilangan namunadagi ariza nikohlanuvchilarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari asosida to‘ldiriladi va barcha savollarga aniq va to‘liq javoblar berilishi kerak.

74. FHDY organi arizani qabul qilayotganda nikohlanuvchilarga nikoh tuzish tartibi va shartlarini, kelgusida er-xotin va ota-ona sifatida vujudga keladigan huquqlari va majburiyatlarini tushuntirishi va bir-birining salomatliklari to‘g‘risida va oilaviy ahvoli to‘g‘risida xabardor ekanliklariga ishonch hosil qilishi kerak.

Nikohlanuvchilar nikoh tuzishga monelik qiladigan holatlarni yashirish oqibatlari to‘g‘risida ogohlantiriladi.

75. Agar nikoh tuzuvchi shaxslarning otalik belgilanmagan birgalikdagi bolalari bo‘lsa, u holda FHDY organi ularga otalikni belgilash tartibini tushuntirishi lozim.

76. Qonun nikohlanuvchi shaxslardan hatto bittasi ilgari qayd etilgan nikohda turgan shaxslar o‘rtasida nikoh tuzilishini taqiqlashi sababli arizani qabul qilish vaqtida FHDY organi shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari bo‘yicha arizachilarning qonuniy nikohda turish-turmasligini “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimi orqali tekshirib ko‘rishi kerak.

“FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimida nikoh bekor qilinganligini yoki haqiqiy emas deb topilganligini tasdiqlovchi ma’lumotlar mavjud bo‘lgan holatlar bundan mustasno.

77. O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 16-moddasiga muvofiq:

loaqal bittasi qayd qilingan boshqa nikohda turgan shaxslar o‘rtasida;

nasl-nasab shajarasi bo‘yicha to‘g‘ri tutashgan qarindoshlar o‘rtasida, tug‘ishgan va o‘gay aka-ukalar bilan opa-singillar o‘rtasida, shuningdek farzandlikka oluvchilar bilan farzandlikka olinganlar o‘rtasida;

loaqal bittasi ruhiyat buzilishi (ruhiy kasalligi yoki aqli zaifligi) sababli sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar o‘rtasida nikoh tuzishga yo‘l qo‘yilmaydi.

78. FHDY organi nikohni qayd etish vaqtini belgilayotganda nikohdan o‘tuvchilardan uni tantanali vaziyatda, shu jumladan joyiga borgan holda o‘tkazilishiga roziligini aniqlashi lozim. Tantanali ravishda qayd qilish yoki joylarga chiqqan holda qayd qilish faqat nikoh tuzuvchilarning xohishlariga ko‘ra joyiga borgan holda o‘tkaziladi. Nikohlanuvchi shaxslarning istaklariga binoan nikoh ularning qarindoshlari va tanishlari ishtirokida qayd etiladi. Nikohni qayd etishda nikohlanuvchi shaxslar tomonidan belgilangan sonda guvohlar ishtirok etishi mumkin.

79. Nikohga kirish haqidagi arizani berishda shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar, ya’ni fuqarolik pasporti, xorijga chiqish pasporti, identifikatsiyalovchi ID-karta, harbiy xizmatchining shaxsiy guvohnomasi yoki harbiy bileti ko‘rsatilishi kerak.

80. Agar biron-bir sabab bilan nikoh tuzuvchilarning ikkalasi ayni bir vaqtda kelishi imkoniyati bo‘lmasa, u holda FHDY organiga arizani ulardan biri berishi mumkin, bu holda kela olmagan shaxsning imzosi belgilangan tartibda tasdiqlangan bo‘lishi lozim.

81. Nikohga kirish haqidagi ariza arizalar hisobga olinadigan maxsus daftarda qayd etilishi kerak.

82. Nikohni qayd etish faqat nikohlanuvchi shaxslarning ishtirokida amalga oshiriladi. FHDY organlari nikohlanuvchi shaxslarning tibbiy ko‘rikdan o‘tganligiga hamda ushbu tekshiruvlarning natijalari to‘g‘risida ularning xabardor ekanligiga ishonch hosil qilishi kerak, O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksi 13-moddasining beshinchi qismida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno. Nikohning ishonchnoma bo‘yicha yoki vakil orqali, shuningdek tibbiy tekshiruvdan o‘tganligi to‘g‘risida ma’lumotnoma bo‘lmaganda qayd etilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Quyidagi hollarda O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari bo‘lgan nikohlanuvchi shaxslarning iltimosiga ko‘ra, nikohni qayd etishda ularning ishtiroki masofadan turib videokonferensaloqa rejimida amalga oshirilishi mumkin:

nikohlanuvchi shaxslardan biri yoki har ikkalasi jazoni ijro etuvchi muassasalarda saqlanayotgan bo‘lsa;

nikohlanuvchi shaxslarning o‘zaro farzandi bor (otalik belgilangan) bo‘lsa.

Bunda FHDY bo‘limi mudiri videomuloqot davomida nikohlanuvchi shaxslarga ularning o‘zaro roziliklari nikoh tuzishning asosiy sharti ekanligini, kelgusida er-xotin va ota-ona sifatida vujudga keladigan huquqlari va majburiyatlarini tushuntiradi, ularning nikoh tuzish uchun o‘zaro roziligi mavjudligi haqida ishonch hosil qilishga qaratilgan savollar beradi hamda nikoh tuzishga monelik qiladigan holatlarni yashirish oqibatlari, shuningdek ayolni erga tegishga majbur qilish javobgarlikka sabab bo‘lishi haqida ogohlantiradi. Nikohlanuvchi shaxslar tomonidan ularga berilgan barcha savollarga aniq va to‘liq javoblar berilishi kerak.

Nikohlanuvchi shaxslarning ishtiroki masofadan turib videokonferensaloqa rejimida amalga oshirilganda, ularning shaxsi Face-ID tizimi orqali tasdiqlanadi va dalolatnoma yozuvining “Belgilar uchun” ustunida bu haqida tegishli belgi avtomatik ravishda kiritiladi. Videomuloqot jarayonlari “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimida qayd etiladi va kamida o‘n besh yil davomida saqlanadi.

FHDY organlari xodimlari nikohni qayd etish vaqtida o‘zlariga ma’lum bo‘lgan shifokorlik sirlaridan iborat bo‘lgan ma’lumotlarni oshkor etganligi uchun belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.

83. Nikohlanuvchilardan biri betobligi sababli FHDY organiga kela olmaydigan istisno hollarda nikoh tuzilganligi shifoxonada, uyda yoki boshqa tegishli joyda, nikohlanuvchi ikkala shaxsning ishtirokida qayd qilinadi. Dalolatnoma yozuvining “Belgilar uchun” ustunida bu haqda tegishli belgi kiritiladi.

84. Agar FHDY organiga ushbu Qoidalarning 77-bandida ko‘rsatilgan holatlar mavjudligi haqida ariza tushgan bo‘lsa, nikohni qayd etish boshqa muddatga qoldiriladi. Bunda arizachiga belgilangan muddatda zarur dalillarni taqdim etish tavsiya qilinadi. FHDY organi manfaatdor shaxsning iltimosiga ko‘ra yoki o‘z tashabbusi bilan zarur tekshiruv o‘tkazishi mumkin. Nikohni qayd etish vaqti keyinga surilganligi haqida arizachilar xabardor qilinadi. Nikohni qayd etishga to‘siq bo‘luvchi qonuniy holatlar mavjud bo‘lganda FHDY organi uni qayd etishni rad qiladi. Agar mazkur ma’lumotlar tasdiqlanmasa, u holda nikohni qayd etish umumiy asoslarda amalga oshiriladi. Yuqorida qayd etilgan holatlarni tekshirish muddati uch oydan oshmasligi kerak.

85. Nikoh tuzilganligini qayd etishda nikohlanuvchi shaxslar o‘z xohishlariga ko‘ra ikkalasidan birining familiyasini umumiy familiya sifatida tanlashlari yoki o‘zlarining nikohgacha bo‘lgan familiyalarida qolishlari mumkin.

Nikohlanuvchilar familiyalarining qo‘shilishi orqali hosil bo‘lgan familiya (masalan, kuyov Axmedov kelin Shuxratova, shunda kuyov Axmedov-Shuxratov kelin Axmedova-Shuxratova bo‘ladi) umumiy familiya sifatida tanlanishi mumkin.

86. Nikohlanuvchilardan biri er yoki xotinning familiyasini qabul qilsa, u holda fuqarolik pasportini yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasini, xorijga chiqish pasporti (mavjud bo‘lsa) bir oy ichida almashtirishi zarurligi to‘g‘risida ogohlantiriladi.

Harbiy xizmatga majbur bo‘lgan yoki harbiy xizmatga chaqiriluvchining nikohi qayd etilganligi sababli familiyasi o‘zgartirilganda, bu haqida “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimidan “Elektron hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining “Avtomatlashtirilgan axborot tizimi va ma’lumotlar bazasi”ga avtomatik ravishda xabarnoma yuboriladi.

87. Nikohni qayd etganlik uchun belgilangan tartibda davlat boji undiriladi.

Nikoh qayd etilgach, FHDY organi tomonidan nikoh qayd etilganligi haqida guvohnoma beriladi.

Agar nikohni qayd etishda nikohlanuvchi shaxslarning ishtiroki masofadan turib videokonferensaloqa rejimida amalga oshirilgan bo‘lsa, nikoh qayd etilganligi haqida guvohnoma nikohlanuvchi shaxslarning biriga taqdim etiladi yoki arizada ko‘rsatilgan hollarda, unda belgilangan manzilga yetkazib berish uchun pochta xizmati xodimiga taqdim etiladi.

Bunda ariza beruvchilardan pochta xarajatlari hamda belgilangan tartibda gerb yig‘imi undiriladi.

Pochta aloqasi tomonidan ko‘rsatilgan xizmat uchun to‘lov miqdori pochta xizmati tomonidan belgilanadi.

88. Nikoh tuzishning belgilangan qoidalari buzilganda, shuningdek g‘arazli maqsadni ko‘zlab tuzilgan nikoh sud qarori bilan haqiqiy emas deb topiladi.

Sudning nikoh haqiqiy emas deb topilganligi to‘g‘risidagi qonuniy kuchga kirgan qarori asosida FHDY organi nikoh qayd etilganligi haqidagi dalolatnoma yozuviga bu haqda belgi qo‘yadi va hududiy adliya organining FHDY arxiviga xabarnoma yuboradi, dalolatnoma yozuvi bir nusxada qayd etilgan holatlar bundan mustasno.

Nikoh sud tomonidan haqiqiy emas deb topilgan hollarda nikoh tuzilganligi haqida takroriy guvohnoma berilmaydi.

89. O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi FHDY organlarida O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining MDH mamlakatlari, chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar bilan nikohini qayd etish hamda chet el fuqarolari o‘rtasidagi nikohni qayd etish umumiy asoslarda amalga oshiriladi.

O‘zbekiston fuqarosi va chet el fuqarosi yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar o‘rtasidagi nikohni qayd etish agar chet el fuqarosining yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxsning O‘zbekiston Respublikasida bo‘lish vizasi nikoh tuziladigan kunda haqiqiy bo‘lsagina amalga oshiriladi.

Bunda chet el fuqarosi yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxsning nikohga kirish haqidagi arizasiga uning shaxsini tasdiqlovchi hujjat nusxasi hamda chet el fuqarosi yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxsning nikohda turmasligi haqidagi belgilangan tartibda legalizatsiya qilingan yoki apostil qo‘yilgan hujjat (davlat tiliga tarjimasi bilan birga) ilova qilinishi lozim.

90. Chet elda yashovchi O‘zbekiston Respublikasi fuqarosining nikohini qayd etish o‘sha davlat qonunchiligiga asosan uning vakolatli organlari tomonidan yoki O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasalarida ushbu Qoidalarga asosan amalga oshiriladi.

91. O‘zbekiston Respublikasi fuqarosining chet el fuqarosi yoki fuqaroligi bo‘lmagan shaxs bilan nikohini qayd etish, agar nikohni qayd etish O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasasi hududida joylashgan o‘sha davlatning qonunlari bilan tan olinganda, shuningdek imzolashda o‘sha davlat va O‘zbekiston Respublikasi qatnashgan bitim yoki bu xalqaro shartnomalarga muvofiq hollardagina konsul tomonidan amalga oshiriladi.

92. Boshqa davlatda yashovchi O‘zbekiston Respublikasining fuqarosi bilan mazkur davlatning tegishli organlarida nikohni qayd ettirmoqchi bo‘lgan o‘sha davlat fuqarosining iltimosiga ko‘ra, konsul nikohni qayd etuvchi o‘sha davlat organlariga taqdim etish uchun ariza beruvchi O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi nikohda turmasligi haqida ma’lumotnoma berishi mumkin.

Bunday ma’lumotnomalar konsullik muassasalarida mavjud bo‘lgan ma’lumotlar asosida beriladi.

Agar konsullik muassasasida nikohlanuvchi shaxsning oilaviy ahvoli to‘g‘risida ma’lumotlar bo‘lmasa konsul bu ma’lumotlarni O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi orqali O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligidan oladi.

Bunda konsullik muassasasi tomonidan chet davlatda yashovchi O‘zbekiston Respublikasining fuqarosi bilan o‘sha davlatning tegishli organlarida nikohni qayd ettirmoqchi bo‘lgan chet el fuqarosi haqidagi ma’lumotlar murojaat qilgan shaxsning roziligiga ko‘ra “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimiga kiritiladi.

93. Jazoni ijro etish muassasalarida jazoni o‘tayotgan shaxslar bilan nikohni qayd etish shu muassasa joylashgan hududdagi FHDY organlarida, agar nikohlanuvchi shaxslarning arizasida ularning nikohni qayd etishdagi ishtiroki masofadan turib videokonferensaloqa rejimida amalga oshirilishi so‘ralgan bo‘lsa, joylashgan hududidan qat’i nazar, murojaat qilingan FHDY organida amalga oshiriladi.

94. Mahkum bilan nikohga kirishni xohlovchi shaxs nikohga kirish haqidagi maxsus blankdagi arizaning o‘ziga taalluqli qismini to‘ldirib, yashash (turgan) joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan joyidan qat’i nazar, FHDY organiga topshiradi. FHDY organi arizada keltirilgan ma’lumotlarni ariza beruvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjati bilan solishtiradi, arizada qayd etilgan ma’lumotlarning to‘g‘riligini va arizachining imzosini tasdiqlaydi va unga arizani qaytaradi. Shundan so‘ng mahkum bilan nikohga kirishni xohlovchi shaxs bu arizani mahkumga berishi uchun jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyatiga topshiradi.

95. Mahkum bilan nikohga kirish haqidagi arizani olgandan keyin jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyati uni tegishli joyini to‘ldirish uchun mahkumga taqdim etadi. Jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyati to‘ldirilgan arizadagi ma’lumotlarni mahkumning shaxsiy yig‘majildidagi ma’lumotlar (mahkumning shaxsini tasdiqlovchi hujjati bo‘lmagan taqdirda ham) bilan solishtiradi, ularning haqiqiyligini va imzosini tasdiqlaydi hamda arizani jazoni ijro etish muassasasi joylashgan mazkur hududdagi FHDY organiga yuboradi.

Nikoh tuzish haqidagi ariza mahkum va mahkum bilan nikohga kirishni xohlovchi shaxs tomonidan elektron shaklda berilishi mumkin. Mahkum bilan nikohga kirishni xohlovchi shaxs tomonidan nikoh tuzish haqidagi elektron ariza shakllantiriladi hamda mazkur elektron ariza mahkum tomonidan tegishli jazoni ijro etish muassasasidagi davlat xizmatlaridan foydalanish uchun ajratilgan maxsus xonada yoki jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyati ruxsat bergan boshqa joyda tasdiqlanadi. Ariza beruvchilarning shaxsi Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlanadi.

Bunda ariza FHDY organi tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilgandan keyin shu kunning o‘zida nikohga kiruvchi mahkumning tibbiy tekshiruvdan o‘tishi uchun yo‘llanma va nikohni qayd etish vaqtini belgilash to‘g‘risidagi xabarnoma jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyatiga yuboriladi.

Agar mahkumning shaxsiy yig‘majildida uning oilaviy ahvoli to‘g‘risida ma’lumotlar to‘liq bo‘lmasa, kam yoki noaniq bo‘lsa, u holda jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyati bu ma’lumotlarni tegishli tashkilotlar va muassasalar orqali ularni talab qilib olish yoki aniqlash choralarini ko‘radi.

Jazoni o‘tash muassasalari ma’muriyati mahkumni nikohdan oldin tibbiy ko‘rikdan belgilangan tartibda o‘tkazadi.

96. Mahkum bilan nikohni qayd etish FHDY organi bilan kelishilgan holda jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyati tomonidan ajratilgan binoda yoki arizada ko‘rsatilgan hollarda videokonferensaloqa rejimida nikohga kiruvchi shaxslarning ishtirokida amalga oshiriladi.

97. Mahkum bilan nikohga kiruvchi shaxsga FHDY organi tomonidan nikoh qayd etilganligi haqida guvohnoma beriladi.

Nikohni qayd etishda nikohlanuvchi shaxslarning ishtiroki masofadan turib videokonferensaloqa rejimida amalga oshirilgan bo‘lsa, nikoh qayd etilganligi haqida guvohnoma nikohlanuvchi shaxslarning biriga taqdim etiladi yoki arizada ko‘rsatilgan hollarda unda belgilangan manzilga yetkazib berish uchun pochta xizmati xodimiga taqdim etiladi.

Bunda ariza beruvchilardan pochta xarajatlari hamda belgilangan tartib va miqdorlarda gerb yig‘imi undiriladi.

Pochta aloqasi tomonidan ko‘rsatilgan xizmat uchun to‘lov miqdori pochta xizmati tomonidan belgilanadi.

98. Nikoh qayd etilgach bu haqdagi ma’lumotlar “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimidan O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining “E-mahkum” axborot tizimiga yuboriladi.

99. Sudgacha qamoqda ushlab turilgan shaxslar bilan nikohni qayd etish tergov ishini olib borayotgan mansabdor shaxs yoki organ ruxsati bilan shu hududdagi FHDY organi tomonidan, vaqtincha saqlash hibsxonasida (tergov hibsxonasida, gauptvaxtada) amalga oshiriladi.

100. Mazkur Qoidalarning 99-bandida ko‘rsatilgan holatda nikohga kirish haqidagi arizaga va nikoh qayd etilganligi haqidagi dalolatnoma yozuviga qayd etishga ruxsat bergan organning mansabdor shaxsi imzosi qo‘yiladi.

101. O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 42 va 218-moddalariga muvofiq FHDY organi mulkiy nizolari hamda voyaga yetmagan farzandlari (shu jumladan, farzandlikka olinganlari) bo‘lmagan er-xotinlardan nikohdan ajratish to‘g‘risidagi arizani qabul qiladi. Agar xotin homilador bo‘lsa nikohdan ajratish to‘g‘risidagi arizani qabul qilish rad etiladi.

Nikoh tuzilganligi haqida dalolatnoma yozuvi O‘zbekiston Respublikasining FHDY organlari tomonidan qayd etilgan er-xotinlar tomonidan nikohdan ajratish to‘g‘risida ariza YIDXP orqali elektron shaklda berilishi mumkin, ushbu Qoidalarning 102-bandi ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

Bunda er-xotinning shaxsi Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlanadi hamda er-xotin tomonidan o‘z shaxsini Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlashi nikohdan ajratishga nisbatan rozilikni bildiradi.

FHDY organi er-xotinni yarashtirish bo‘yicha tegishli choralar ko‘rish uchun nikohdan ajratish to‘g‘risidagi ariza berilgan kundan e’tiboran uch kundan kechiktirmay bu haqida er-xotinning birga yashash joyidagi fuqarolar yig‘inining oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash komissiyasini, agar ular birga yashamayotgan bo‘lsa, har birining yashash joyidagi fuqarolar yig‘inining oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash komissiyasini yozma ravishda xabardor qilishi kerak.

102. Alohida yashovchi er-xotinni nikohdan ajratishni qayd etish ularning birgalikda bergan arizalariga asosan FHDY organi tomonidan amalga oshiriladi.

Agar er-xotindan biri nikohdan ajralish to‘g‘risidagi arizani berish uchun FHDY organiga kela olmasa, u holda er-xotin nomidan birgalikda yozilgan arizani ulardan biri topshirishi mumkin. Kela olmagan er yoki xotinning arizadagi imzosi notarial tartibda yoki FHDY organi mudiri tomonidan tasdiqlangan bo‘lishi kerak. Arizada er-xotin ajralishga o‘zaro rozi ekanliklari, voyaga yetmagan bolalari yo‘qligi, shuningdek ulardan biri nikohdan ajratish qayd etilishi belgilangan kunda FHDY organiga kela olmasa, nikohdan ajratishning uning ishtirokisiz qayd etilishiga roziligi tasdiqlanadi.

Bunda FHDY organlari tegishli organlardan voyaga yetmagan farzandlari yo‘qligini tasdiqlovchi hujjatlarni so‘rashi mumkin.

103. Agar nikohdan ajralishga er-xotinning o‘zaro roziligi bo‘lgani holda umumiy mulk haqida yoki mehnatga layoqatsiz, muhtoj er yoki xotinning ta’minoti haqida nizolar bo‘lsa, u holda nikohdan ajratish sud tartibida hal etiladi.

104. Er yoki xotindan birining nikohgacha bo‘lgan familiyasiga qaytishi to‘g‘risidagi istagi nikohdan ajratish haqidagi arizasida ko‘rsatilishi kerak.

Nikohdan ajratish qayd etilgandan so‘ng nikoh tuzilganligi to‘g‘risidagi guvohnomaga uning tugatilganligi haqida belgi qo‘yiladi va u arizachilarga qaytariladi.

105. Nikohdan ajratishni qayd etishda, er va xotinning o‘zaro kelishuviga ko‘ra, ularning biridan yoki ikkalasidan belgilangan tartibda davlat boji undiriladi.

Er yoki xotindan birining ishtirokida nikohdan ajratishni qayd etishda davlat boji to‘liq miqdorda undiriladi.

106. O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 43 va 219-moddalariga muvofiq er-xotindan biri:

sud tomonidan bedarak yo‘qolgan deb topilgan bo‘lsa;

sud tomonidan ruhiyati buzilishi (ruhiy kasalligi yoki aqli zaifligi) sababli muomalaga layoqatsiz deb topilgan bo‘lsa;

sodir qilgan jinoyati uchun uch yildan kam bo‘lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilingan bo‘lsa, o‘rtada voyaga yetmagan umumiy bolalari bor-yo‘qligidan qat’i nazar, er-xotindan birining arizasiga ko‘ra FHDY organlarida nikohdan ajratish qayd etiladi.

Bunday hollarda arizaga qo‘shimcha ravishda quyidagilar ilova qilinadi:

er (xotin)ning muomalaga layoqatsiz yoxud bedarak yo‘qolgan deb topilganligi to‘g‘risida qonuniy kuchga kirgan sud qarori;

er (xotin)ning uch yildan kam bo‘lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilinganligi to‘g‘risida qonuniy kuchga kirgan sud hukmidan ko‘chirma, shuningdek sudlangan er (xotin)ning nikohdan ajratishga o‘rtada umumiy bolalari va mol-mulki yuzasidan nizolari yo‘qligi to‘g‘risidagi roziligi.

Bolalari to‘g‘risida, birgalikdagi umumiy mol-mulkini bo‘lish haqida yoki yordamga muhtoj, mehnatga layoqatsiz er (xotin)ga ta’minoti uchun mablag‘ to‘lash haqida nizo mavjud bo‘lsa nikohdan ajratish sud tartibida amalga oshiriladi.

106¹. Ushbu Qoidalarning 106-bandida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha er-xotindan biri YIDXP orqali ham elektron ariza bilan murojaat qilishi mumkin.

Ariza YIDXP orqali elektron shaklda berilgan taqdirda, ariza beruvchi er (xotin)ning shaxsi Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlanadi hamda o‘z shaxsini Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlashi ariza beruvchi er (xotin)ning nikohdan ajratishga nisbatan roziligini bildiradi.

Natijasi yuzasidan FHDY organi bir ish kuni ichida ariza beruvchining YIDXPdagi shaxsiy kabinetiga arizani ko‘rib chiqish vaqti va o‘zi bilan ushbu Qoidalarning 106-bandida belgilangan tegishli hujjatlarni olib kelishi haqida xabarnoma yuboradi.

Bunda xabarnoma yuborilgan kundan boshlab, besh ish kuni ichida ariza bergan er (xotin) tegishli FHDY organiga murojaat qilmasa hamda tegishli hujjatlarning asl nusxasini taqdim etmasa, ushbu ariza ko‘rib chiqilmaydi.

107. O‘zaro bolalari va mulkiy nizolari bo‘lmagan va 3 yildan kam bo‘lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilingan shaxslarni nikohdan ajratish er-xotinning o‘zaro roziligiga ko‘ra umumiy qoidalar asosida FHDY organlari tomonidan amalga oshiriladi.

108. Sudning er-xotindan birining bedarak yo‘qolgan deb topilganligi to‘g‘risidagi qarori bo‘yicha nikohdan ajratish er yoki xotin yashash (turgan) joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan joyidan qat’i nazar FHDY organi tomonidan amalga oshiriladi.

109. Sud tomonidan bedarak yo‘qolgan deb topilgan er (xotin) qaytib kelganda va sudning tegishli hal qiluv qarori bekor qilinganda nikoh er-xotinning birgalikdagi arizasi bo‘yicha FHDY organi tomonidan tiklanishi mumkin.

Bu holda FHDY organi nikohdan ajratish to‘g‘risidagi dalolatnoma yozuvini va uning asosida berilgan tegishli guvohnomani bekor qiladi.

Tomonlardan biri yangi nikohga kirgan taqdirda, nikoh tiklanishi mumkin emas.

Bu holda bedarak yo‘qolgan deb topilgan shaxs murojaat qilgan taqdirda, nikohdan ajralganlik to‘g‘risida guvohnoma beriladi.

110. O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 47-moddasiga binoan nikoh FHDY organida nikohdan ajratish qayd etilgan kundan boshlab tugatiladi.

111. FHDY organi sud qarori asosida er-xotinlardan birining arizasiga binoan nikohdan ajratish to‘g‘risidagi dalolatnoma yozuvini qayd etadi va nikohdan ajratish to‘g‘risidagi guvohnomani beradi.

Bunda nikohdan ajratishni qayd etishgacha FHDY organi er yoki xotindan birining nikohdan ajratilganlik fakti rasmiylashtirilganligini “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimi orqali tekshiradi.

Agar nikohdan ajratish FHDY organida tomonlardan birining arizasiga ko‘ra qayd etilgan bo‘lsa, u holda dalolatnoma yozuvi ikkinchi tomon to‘g‘risidagi ma’lumotlar bilan to‘ldiriladi va nikohdan ajratganlik to‘g‘risida guvohnoma beriladi.

Nikohdan ajralganlik to‘g‘risidagi dalolatnoma yozuvini qayd etish, nikohdan ajralganlik to‘g‘risidagi dalolatnomadagi yozuvlarga qo‘shimchalar kiritish va nikohdan ajralganlik to‘g‘risidagi guvohnomani berish, shuningdek tomonlardan birining ishonchnoma asosida harakat qiluvchi vakilning arizasi bo‘yicha ham amalga oshirilishi mumkin.

1998-yil 1-sentabrdan 2010-yil 15-sentabrgacha bo‘lgan davrda qonuniy kuchga kirgan sud qarorlari bo‘yicha nikohdan ajratishni qayd etish yo‘qolgan dalolatnoma yozuvlarini tiklash tartibi va qoidalariga binoan amalga oshiriladi.

111¹. Ushbu Qoidalarning 111-bandida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha er-xotindan biri bevosita YIDXP orqali ham elektron ariza bilan murojaat qilishi mumkin.

Ariza YIDXP orqali elektron shaklda berilgan taqdirda, ariza beruvchi er (xotin)ning shaxsi Face-ID yoki MyID tizimlari orqali tasdiqlanadi.

Natijasi yuzasidan FHDY organi bir ish kuni ichida ariza beruvchining YIDXPdagi shaxsiy kabinetiga arizani ko‘rib chiqish vaqti va o‘zi yoki ishonchnoma asosida harakat qiluvchi vakili tomonidan sudning tegishli hal qiluv qarorining asl nusxasini olib kelishi haqida xabarnoma yuboradi.

Bunda xabarnoma yuborilgan kundan boshlab, besh ish kuni ichida ariza bergan er (xotin) yoki ishonchnoma asosida harakat qiluvchi vakil bevosita murojaat qilmasa hamda sudning tegishli hal qiluv qarorining asl nusxasi taqdim etilmasa, ushbu ariza ko‘rib chiqilmaydi.

112. MDH mamlakati va chet el davlat sudi tomonidan qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori asosida O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi bilan nikohdan ajratish (qaror qachon chiqqanidan qat’i nazar) agar davlatlararo bitimda boshqa hol nazarda tutilmagan bo‘lsa, umumiy tartibda FHDY organida qayd etiladi. Nikohdan ajratishni qayd etishda O‘zbekiston Respublikasining “Davlat boji to‘g‘risida”gi Qonuni bilan belgilangan miqdorda davlat boji undiriladi.

113. O‘limni qayd etish, marhumning yashash (turgan) joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan joyidan qat’i nazar, FHDY organi tomonidan amalga oshiriladi.

114. O‘limni qayd etish to‘g‘risidagi ariza o‘lim to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnoma berilgandan keyin 3 kundan kechikmay berilishi kerak (o‘limni kompozit davlat xizmati sifatida qayd etish bundan mustasno).

O‘limni qayd ettirish to‘g‘risida marhumning qarindoshlari va yaqin kishilari, shuningdek tibbiy muassasa ma’muriyati murojaat etishlari mumkin, ular o‘lim to‘g‘risida tibbiy ma’lumotnoma taqdim etadilar.

Agar voyaga yetmagan vafot etgan shaxsga nisbatan FHDY organida tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd etilmagan bo‘lsa, vafot etgan shaxsga tug‘ilganlik haqida dalolatnoma yozuvi qayd etilib, bu haqda ariza bergan shaxsga ma’lumotnoma beriladi, shundan so‘ng vafot etgan shaxsga nisbatan belgilangan tartibda o‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd etiladi.

115. O‘limni qayd etishda taqdim etilgan tibbiy ma’lumotnoma yoki sudning fuqaroni vafot etgan deb e’lon qilish to‘g‘risidagi hal qiluv qarori dalolatnoma yozuviga qistirib qo‘yiladi (o‘limni kompozit davlat xizmati sifatida qayd etish bundan mustasno).

116. Chet ellik fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarning o‘limini qayd etish umumiy asoslarda amalga oshiriladi.

117. Chet elda vafot etgan O‘zbekiston Respublikasi fuqarosining o‘limini qayd etish marhum yashab turgan yoki o‘lim sodir bo‘lgan joydagi O‘zbekiston Respublikasining konsullik muassasasi tomonidan amalga oshiriladi.

Agar o‘limni qayd etish marhumning yashash joyidan boshqa okrugda amalga oshirilsa, u holda o‘limni qayd etgan konsullik muassasasi marhum hisobda turgan konsullik muassasasiga uning familiyasi, ismi, otasining ismi, o‘lgan sanasi, shuningdek o‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvining raqami va o‘lim qayd etilgan joy va sana ko‘rsatilgan xabarnoma yuboradi.

118. Agar o‘limni qayd etishda marhumning homiysiz qolgan voyaga yetmagan bolalari borligi ma’lum bo‘lsa, u holda konsul shu kunning o‘zidayoq bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga xabar beradi.

119. Jazoni ijro etish muassasalarida vafot etgan shaxslarning o‘limini qayd etish mazkur muassasa ma’muriyatining xabariga asosan FHDY organi tomonidan amalga oshiriladi.

120. Sudning fuqaroni vafot etgan deb e’lon qilish to‘g‘risidagi hal qiluv qarori asosida va o‘limi qonunchilikda belgilangan muddatlarda qayd etilmagan shaxslarning o‘limini qayd etish FHDY organi tomonidan umumiy asoslarda amalga oshiriladi.

121. O‘limni qayd etishda 16 yoshgacha vafot etganlarning tug‘ilganlik haqidagi guvohnomasi taqdim qilinadi. Bunda FHDY organi xodimi (konsul) guvohnomaga o‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvining raqami va sanasini yozadi.

Vafot etganlarning tug‘ilganlik haqidagi guvohnomalari har chorakda bir marta, dalolatnoma asosida yo‘q qilinadi.

122. O‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd etilgach “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimida mavjud ma’lumotlar asosida avtomatik ravishda vafot etgan shaxsning eri (xotini), ota-onasi, farzandlarining YIDXPdagi shaxsiy kabinetiga o‘lim qayd etilgani haqida QR-kod (matrik shtrixli kod) tasviri tushirilgan ma’lumotnoma yuboriladi, ariza beruvchiga o‘lim haqida gerbli guvohnoma va qabristonga taqdim etish uchun tegishli namunadagi ma’lumotnoma beriladi.

O‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvi qayd etilgan vafot etgan shaxsning eri (xotini), ota-onasi, farzandlari o‘lim haqida gerbli guvohnoma olish yuzasidan YIDXP orqali ham murojaat qilishi mumkin, dalolatnoma yozuvlari O‘zbekistondan tashqarida qayd etilgan holatlar bundan mustasno.

Ariza beruvchi xohishiga ko‘ra gerbli guvohnomani O‘zbekiston hududi doirasida pochta aloqasi orqali olishi mumkin.

Bunda pochta xarajatlari ariza beruvchi hisobidan qoplanadi.

Pochta aloqasi tomonidan ko‘rsatilgan xizmat uchun to‘lov miqdori pochta xizmati tomonidan belgilanadi.

FHDY organi o‘lim haqida gerbli guvohnoma berish to‘g‘risidagi YIDXP orqali kelib tushgan arizani ko‘rib chiqishda, agar dalolatnoma yozuvi ariza berilgan FHDY bo‘limining o‘zida qayd etilgan bo‘lsa, bir ish kuni ichida, boshqa FHDY organida qayd etilgan bo‘lsa, uch ish kuni ichida o‘lim haqida gerbli guvohnoma rasmiylashtirib, ariza beruvchining o‘ziga yoki u tomonidan arizada ko‘rsatilgan manzilga yetkazib berish uchun pochta xizmati xodimiga taqdim etadi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligining (keyingi o‘rinlarda — Ijtimoiy himoya milliy agentligi) “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi tomonidan ariza beruvchiga belgilangan tartibda tegishli nafaqa tayinlanishi uchun “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimi orqali xabarnoma yuboriladi.

Agar “FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimida vafot etgan shaxsning tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvi bo‘yicha ma’lumot mavjud bo‘lsa, uning vafot etganligi haqidagi ma’lumot tug‘ilganlik haqidagi dalolatnoma yozuvidagi “Belgilar uchun” ustuniga kiritiladi.

123. O‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvlarini qayta tiklash tuman va shahar sudlarining qaroriga ko‘ra amalga oshiriladi. Agar sud qarorida marhumning o‘lgan sanasi ko‘rsatilmagan bo‘lsa, u holda sud qarori kuchga kirgan sana marhumning o‘lgan kuni hisoblanadi.

124. Shaxsi aniqlanmaganlarning o‘limini qayd etish sog‘liqni saqlash tizimi tibbiy muassasasining o‘lim to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnomasiga asosan shu muassasa joylashgan hududdagi FHDY organi tomonidan amalga oshiriladi.

Bunday hollarda o‘lim haqidagi dalolatnoma yozuvidagi barcha ma’lumotlar o‘lim to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnoma asosida ko‘rsatiladi va faqat qabristonga taqdim etish uchun ma’lumotnoma beriladi.

O‘lim haqidagi gerbli guvohnoma faqat dalolatnoma yozuvidagi yetishmaydigan ma’lumotlar to‘ldirilgandan keyingina beriladi.

125. FHDY organi qo‘shimcha tibbiy ma’lumotnoma yoki murda tanib olinganligi to‘g‘risidagi prokuratura xabarnomasini olgach, dalolatnoma yozuviga yetishmaydigan ma’lumotlarni kiritadi va dalolatnoma yozuvining ikkinchi nusxasiga zarur o‘zgartirishlar kiritish uchun hududiy adliya organining FHDY arxiviga xabarnoma jo‘natadi, dalolatnoma yozuvi bir nusxada qayd etilgan holatlar bundan mustasno.

126. O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 230-moddasiga muvofiq dalolatnoma yozuvlarini tiklash deganda ilgari shunday yozuv bo‘lganligini tasdiqlovchi yetarli asoslar bo‘lganida yo‘qolgan yozuvlarni qayta tiklab qo‘yish tushuniladi.

127. Tug‘ilganlik, nikoh tuzilganligi, nikohdan ajralganlik haqidagi dalolatnoma yozuvlari bu yozuvlar kimga nisbatan tuzilgan bo‘lsa faqat ana shu shaxslarning arizasiga ko‘ra tiklanadi.