Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ буюраман:

1. Олий таълим тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур буйруқ Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Маданият вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Спорт вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, Туризм қўмитаси, Дин ишлари бўйича қўмита ҳамда Бадиий академия билан келишилган.

3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Мазкур Низом олий таълим жараёни ва тизимини ташкил этиш, унинг молиявий, мулкий ҳамда халқаро ҳамкорлик муносабатларини, Ўзбекистон Республикаси миллий малакалар рамкасининг 6 ва 7-малака даражаларига мувофиқ олий таълим ташкилотларида юқори малакали кадрлар тайёрлашни, шунингдек олий таълим ташкилотлари талабалари ва ходимларининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилайди.

Ушбу Низом олий ҳарбий ҳамда ҳарбийлаштирилган таълим муассасаларига татбиқ этилмайди.

Мазкур Низом Ўзбекистонда фаолият олиб бораётган хорижий олий таълим ташкилотлари ҳамда уларнинг филиалларига қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ қўлланилади.

Ушбу Низом қоидалари нодавлат олий таълим ташкилотларига нисбатан тавсиявий характерга эга.

1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

олий таълим — бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича юқори малакали кадрлар тайёрлашни таъминловчи таълим тури;

бакалавриат — олий таълим йўналишларидан бири бўйича чуқурлаштирилган билим, малака ва кўникмалар берадиган, ўқиш давомийлиги камида уч йил бўлган таянч олий таълим босқичи;

магистратура — тегишли бакалавриат негизидаги аниқ мутахассислик бўйича ўқиш давомийлиги камида бир йил бўлган олий таълим босқичи;

бакалавр — бакалавриатнинг муайян таълим йўналиши бўйича олий таълим ташкилотини муваффақиятли битирган шахсга бериладиган академик даража;

магистр — магистратуранинг муайян мутахассислиги бўйича олий таълим ташкилотини муваффақиятли битирган шахсга бериладиган академик даража;

дипломли мутахассис — олий таълим ташкилотларида 1997 йилгача жорий этилган мутахассислик дастурлари бўйича олинган олий маълумот тўғрисидаги дипломга эга бўлган шахслар;

олий таълим ташкилоти — олий таълимнинг давлат таълим стандартлари ва таълим дастурларига мувофиқ муайян бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ таълим берувчи юридик шахс;

олий таълимнинг давлат таълим стандартлари — давлат томонидан олий таълимнинг мазмуни ва сифатига нисбатан талабларни белгиловчи Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (бундан буён матнда вазирлик деб юритилади) томонидан тасдиқланадиган Ўз ДСт 3556:2021 «Олий таълимнинг давлат таълим стандарти. Асосий қоидалар» (ҳисоб рақами 43, 2021 йил 27 октябрь) ва Олий таълимнинг давлат таълим стандарти. Олий таълим йўналишлари ва мутахассисликлари классификатори (рўйхат рақами 3781, 2026 йил 28 февраль);

олий маълумот ҳақида давлат намунасидаги ҳужжат (диплом) — олий таълимнинг давлат таълим стандартлари асосида кадрлар тайёрловчи, давлат аккредитациясидан ўтган (лицензияга эга) олий таълим ташкилоти битирувчисига бериладиган, унинг бакалавр ёки магистр академик даражасини тасдиқловчи, унга узлуксиз таълимнинг кейинги босқичида ўқишни давом эттириш ёки олган академик даражасига мувофиқ ишлаш ҳуқуқини берувчи давлат намунасидаги ҳужжат;

малака талаблари — олий таълим ташкилотларининг бакалавриат ёки магистратура битирувчисининг касбий фаолият соҳаси, объектлари ва турларини, касбий компетенцияларига қўйиладиган талабларни, ихтисослигини (квалификациясини), шунингдек, мазкур компетенцияларни шаклланишига хизмат қиладиган мажбурий ўқув фанлари каталогини белгилайдиган, вазирлик томонидан тасдиқланадиган меъёрий-услубий ҳужжат;

ўқув режа — олий таълимнинг муайян бакалавриат таълим йўналиши ёки магистратура мутахассислиги бўйича ўқув фаолияти турлари, ўқув фанлари ва курсларининг таркиби, уларни ўрганишнинг изчиллиги, соатлар ва кредитлардаги ҳажмини таълим даврининг тўлиқ муддати учун белгилайдиган олий таълим ташкилотлари томонидан тасдиқланадиган меъёрий-услубий ҳужжат;

ўқув фани — муайян таълим йўналиши ва мутахассислик бўйича ўзлаштирилиши белгиланган ўқув режасининг таркибий қисми ва таълимнинг мазмуни бўлиб, талаба эгаллаши зарур бўлган билим, кўникма ва компетенцияларни ўзида мужассам этган тизимлаштирилган илмий-услубий мажмуа;

ўқув дастури — таълим мазмунини белгиловчи ўқув фанининг асосий мавзулари, мазмуни, ўзлаштирилишининг энг мақбул усуллари, машғулотлар турлари ва ахборот манбалари кўрсатилган олий таълим ташкилотлари томонидан тасдиқланадиган меъёрий-услубий ҳужжат;

ўқув юкламаси — ўқув дастурларини ўзлаштириш учун зарур бўлган академик соатлар (кредитлар) ҳажми;

талаба — олий таълим ташкилоти бакалавриати ёки магистратурасига белгиланган тартибда қабул қилиниб, таълим олаётган шахс.

2. Олий таълим бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича юқори малакали кадрлар тайёрланишини таъминлайди.

3. Олий таълимнинг бакалавриат босқичи умумий ўрта (ўн бир йиллик таълим), ўрта махсус (тўққиз йиллик таянч ўрта ва икки йиллик ўрта махсус таълим), бошланғич касбий таълим (тўққиз йиллик таянч ўрта ва икки йиллик бошланғич касбий таълим) ҳамда Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги Қонуни кучга киргунига қадар ўрта махсус, касб-ҳунар таълими (тўққиз йиллик умумий ўрта ва уч йиллик ўрта махсус, касб-ҳунар таълими) негизида амалга оширилади.

Олий таълимнинг магистратура босқичи тегишли бакалавриат негизида амалга оширилади.

4. Мамлакатнинг истиқболини инобатга олган ҳолда юқори малакали, рақобатбардош, юксак билимли, илм-фан тараққиётига ўз ҳиссасини қўшадиган, мустақил фикрлай оладиган, ватанпарварлик ҳиссига эга бўлган мутахассисларни тайёрлаш олий таълимнинг асосий мақсади ҳисобланади.

5. Қуйидагилар олий таълим соҳасининг асосий вазифалари ҳисобланади:

олий таълимнинг давлат таълим стандартлари ва халқаро стандартлар асосида юқори малакали, мустақил, креатив ва таҳлилий фикрлай оладиган кадрлар тайёрлаш, уларнинг интеллектуал қобилиятларини намоён этиши ва маънавий баркамол шахс сифатида шаклланиши учун зарур шарт-шароит яратиш;

соҳада соғлом рақобат муҳитини шакллантириш, таълим хизматлари ва олий таълим олиш имкониятларини, шунингдек олий таълим қамровини меҳнат бозори эҳтиёжлари ва жамият талаб-истаклари асосида кенгайтириб бориш;

олий таълим ташкилотларининг академик, ташкилий-бошқарув ва молиявий мустақиллигини таъминлаш;

олий таълимнинг халқаро рақобатбардошлигини таъминлаш, таълим жараёнига халқаро стандартлар, рақамли ва ахборот технологиялари, илғор замонавий усуллар ва педагогик технологияларни кенг жорий этиш орқали таълим сифатини ошириш;

ўзаро фойдали халқаро ҳамкорликни амалга ошириш, халқаро илмий ва академик лойиҳалар, қўшма таълим дастурлари, профессор-ўқитувчилар ва талабаларнинг алмашуви ва тажриба орттиришини жорий этиш;

олий таълим давлат таълим стандартлари, малака талаблари, ўқув режа ва ўқув дастурларига мувофиқ бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура таълим жараёнини амалга ошириш, таълим сифатини яхшилаб бориш, юқори малакали мутахассислар тайёрлаш жараёнига кадрлар буюртмачиларини кенг жалб қилиш;

олий таълим ташкилотларида илмий-тадқиқот ишлари натижадорлигини таъминлаш, талабаларни илмий фаолиятга кенг жалб қилиш, илм-фаннинг инновацион инфратузилмасини шакллантириш ҳамда олий таълимдан кейинги таълим институтида илмий ва илмий-педагогик кадрларни тайёрлаш;

олий таълим, илм-фан ва ишлаб чиқаришнинг ўзаро интеграциясини таъминлаш ҳамда олий таълим тизимининг инновацион ва инвестициявий жозибадорлигини ошириш;

профессор-ўқитувчилар ва талабаларнинг фан, техника, технологияларни ривожлантиришга қаратилган илмий-ижодий фаолияти ва тадқиқотлари учун шароит яратиш, уларнинг ижтимоий ҳимоясини таъминлаш ҳамда ушбу фаолият жараёнида самарали ютуқларга эришишини рағбатлантириш;

олий таълим ташкилотларини тизимли ривожлантириш, бошқарув фаолиятини такомиллаштириш, моддий-техник таъминотини мустаҳкамлаш, коррупцияга қарши курашиш, шаффофликни таъминлашнинг таъсирчан механизмларини жорий этиш.

6. Олий таълим тизими қуйидагилардан иборат:

олий таълимнинг давлат таълим стандартлари, малака талаблари, ўқув режалари, ўқув дастурлари ва уларни амалга оширувчи олий таълим ташкилотлари;

олий таълим тизимининг фаолият кўрсатиши ва ривожланишини таъминлаш учун зарур бўлган тадқиқот ишларини бажарувчи илмий-педагогик ташкилотлар;

таълим сифатини баҳолашни амалга оширувчи ташкилотлар;

олий таълимни бошқариш бўйича ваколатли давлат органи, шунингдек унинг тасарруфидаги ташкилотлар.

7. Олий маълумот ҳақида давлат намунасидаги ҳужжат (диплом) берувчи олий таълим ташкилотларида бакалавр ва магистрларни тайёрлаш олий таълимнинг давлат таълим стандартлари, бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича малака талаблари, ўқув режа ва ўқув дастурлари асосида амалга оширилади.

8. Олий таълим ташкилотларининг қуйидаги турлари мавжуд:

университет;

институт;

академия;

консерватория;

олий мактаб;

филиал;

қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ мақоми (статуси) уларга тенглаштирилган бошқа олий таълим ташкилотлари.

9. Олий таълим ташкилотларининг турлари қуйидагича белгиланади:

университет — олий таълимнинг камида учта таълим соҳасида ҳамда олий таълимдан кейинги таълим бўйича кадрлар тайёрловчи, кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ҳамда илмий-тадқиқот фаолияти билан юқори даражада шуғулланувчи йирик олий таълим ташкилоти;

институт — олий таълимнинг камида иккита таълим соҳасида ҳамда олий таълимдан кейинги таълим бўйича кадрлар тайёрловчи, кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ҳамда илмий-тадқиқот фаолияти билан шуғулланувчи олий таълим ташкилоти;

академия — олий ва олий таълимдан кейинги таълимнинг муайян йўналиш ва мутахассисликлари бўйича кадрлар тайёрловчи, кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ҳамда муайян йўналиш бўйича илмий-тадқиқот фаолиятини амалга оширувчи олий таълим ташкилоти;

консерватория — мусиқа санъати соҳаси бўйича олий ва олий таълимдан кейинги таълимни, ушбу соҳа бўйича кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш ҳамда илмий тадқиқот фаолиятини амалга оширувчи олий таълим ташкилоти;

олий мактаб — таълимнинг муайян йўналиш ва мутахассисликлари бўйича амалий мутахассис кадрлар тайёрлайдиган ҳамда илмий-тадқиқот фаолиятини амалга оширувчи олий таълим ташкилоти;

филиал — олий таълимнинг эҳтиёж юқори бўлган йўналиш ва мутахассисликлари бўйича кадрлар тайёрловчи, кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ҳамда илмий тадқиқот фаолиятини амалга оширувчи олий таълим ташкилотининг ҳудудларда ташкил этилган юридик шахс мақомига эга бўлган таркибий бўлинмаси.

10. Олий таълим ташкилотларида кадрлар тайёрлаш йўналишлари ва таълим бериш шакллари бўйича факультетлар, регистратор офислари, филиаллар, кафедралар, ўқув, ўқув ва илмий лабораториялар, илмий ташкилотлар, ИТ-кластер (ахборот технологиялар парки, технопарк) ва бошқа таркибий бўлинмалар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ташкил этилади.

11. Олий таълим ташкилотларида олий таълимнинг давлат таълим стандартлари, бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича малака талабларининг бажарилиши ҳамда кадрлар тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш сифатини назорат қилиш вазирлик томонидан амалга оширилади.

12. Бакалавриат таълим босқичи бўйича олий таълим ташкилотларида ўқитиш кундузги, сиртқи, кечки, масофавий, дуал ва қонунчиликда белгиланган бошқа таълим шаклларида амалга оширилади.

13. Бакалавриат таълим босқичида ўқиш камида уч йил давом этади. Бакалавриатда ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда ўқиш муддати кундузги таълим шаклига нисбатан сиртқи таълим шаклида камида бир ўқув йили, кечки таълим шаклида камида ярим ўқув йили муддатига узайтирилади.

14. Олий таълимнинг давлат таълим стандартлари асосида кадрлар тайёрловчи олий таълим ташкилотларининг бакалавриат ва магистратура битирувчиларига давлат аттестацияси натижаларига кўра тегишли бакалавриат таълим йўналиши ва ихтисослик (квалификация) ёки магистратура мутахассислиги ва ихтисослик (квалификация) бўйича олий маълумот ҳақида давлат намунасидаги ҳужжат (диплом) ва унинг иловаси берилади.

15. Бакалаврлар ва магистрларни тайёрлашга қўйиладиган талаблар олий таълимнинг давлат таълим стандартлари, бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассислиги бўйича малака талабларида белгиланади.

16. Олий таълимнинг бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассислигининг ўқув режа ва ўқув дастурлари мазмунига қўйиладиган умумий талаблар ва уларни ишлаб чиқиш, малака талабларининг асосий қоидалари ва уларни ишлаб чиқиш тартиби, ўқув юкламасининг ҳажми, кадрлар тайёрлаш сифатини баҳолаш Ўз ДСт 3556:2021 «Олий таълимнинг давлат таълим стандарти. Асосий қоидалар» (ҳисоб рақами 43, 2021 йил 27 октябрь) асосида белгиланади.

Олий таълимнинг билим соҳалари, таълим соҳалари ҳамда бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари Олий таълимнинг давлат таълим стандартлари. Олий таълим йўналишлари ва мутахассисликлари классификаторида (рўйхат рақами 3781, 2026 йил 28 февраль) белгиланади.

17. Бакалавр ва магистрнинг касбий фаолият соҳаси, касбий фаолият соҳасининг объектлари ва турлари, касбий вазифа ва компетенцияларига қўйиладиган талаблар, ихтисослиги (квалификацияси), шунингдек мазкур компетенцияларни шаклланишига хизмат қиладиган мажбурий ўқув фанлари каталоги ҳар бир бакалавриат таълим йўналиши ва магистратура мутахассислиги бўйича ишлаб чиқиладиган малака талабларида белгиланади.

18. Бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисларининг малака талаблари бевосита кадрлар буюртмачилари ва иш берувчи ташкилотларнинг талаб ва таклифлари асосида ҳамда улар билан ҳамкорликда олий таълим ташкилотлари (олий таълим ташкилотларининг таълим соҳалари бўйича уюшмалари) томонидан ишлаб чиқилади.

Бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисларининг малака талаблари асосида олий таълим ташкилотлари томонидан ўқув режа ва ўқув дастурлари (силлабуслари) ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.

19. Бакалавр:

олий маълумотли шахс эгаллаши лозим бўлган лавозимларда ишлаш;

бакалавриатнинг мос ва турдош таълим йўналиши негизидаги танлаган мутахассислиги бўйича магистратурада олий таълимни давом эттириш;

кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимида қўшимча касбий билимларни олиш учун тайёрланади.

20. Олий таълимнинг муайян бакалавриат таълим йўналиши (магистратура мутахассислиги) бўйича малака талаби, ўқув режаси, ўқув дастурлари (силлабуслари) ҳамда тегишли услубий кўрсатмалардан иборат меъёрий-услубий ҳужжатлар мажмуаси ушбу таълим йўналиши (мутахассислиги)нинг таълим дастури деб юритилади.

21. Магистратура ва магистрлар тайёрлашнинг асосий қоидалари, тартиби ва талаблари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2015 йил 2 мартдаги 36-сон қарори билан тасдиқланган Магистратура тўғрисидаги низом билан белгиланади.

22. Олий маълумот ҳақида давлат намунасидаги ҳужжат (диплом) берувчи олий таълим ташкилотларида таълим жараёни олий таълимнинг давлат таълим стандартлари, тегишли бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича малака талаблари, ўқув режа ва ўқув дастурларига мувофиқ ташкил этилади.

23. Олий таълим ташкилотларида ўқув машғулотларининг маъруза, семинар, амалий машғулот, лаборатория иши, коллоквиум, курс иши (лойиҳаси), якка тартибдаги ўқув машғулоти, маслаҳат, мустақил таълим, мустақил иш, ўқув дала амалиёти, малакавий амалиёт, тажриба орттириш (стажировка), бакалавриат талабалари учун битирув малакавий иши, диплом лойиҳаси, магистрантлар учун магистрлик диссертацияси ва бошқа турлари жорий қилинади.

24. Ўқув жараёни Кредит тўплаш ва кўчиришнинг Европа тизимига (European Credit Transfer and Accumulation System — ECTS) асосланган миллий кредит-модул тизимига мувофиқ амалга оширилади.

Кредит-модул тизимини таълим жараёнига татбиқ этиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 31 декабрдаги 824-сон қарори билан тасдиқланган Олий таълим муассасаларида ўқув жараёнига кредит-модул тизимини жорий этиш тартиби тўғрисидаги низом ҳамда олий таълимнинг давлат таълим стандартлари асосида амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти ёки Ҳукуматининг қарорларига мувофиқ олий таълим ташкилотларининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда ўқув жараёни кредит-модул тизимидан бошқа тизим асосида амалга оширилиши мумкин.

25. Олий таълим ташкилотларида ўқув йили, одатда, талабалар ўзлаштиришини назорат қилиш учун ўтказиладиган якуний баҳолаш билан тугайдиган икки семестрга бўлинади.

Олий таълим ташкилотларида талабалар билимини назорат қилиш ва баҳолаш Олий таълим ташкилотларида талабалар билимини назорат қилиш ва баҳолаш тизими тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 3069, 2018 йил 26 сентябрь) асосида амалга оширилади.

26. Малакавий амалиётларнинг барча турлари давлат олий таълим ташкилотларида, олий таълим ташкилоти ва амалиёт ўтилиши мўлжалланган ташкилот ўртасидаги икки томонлама шартнома асосида, ўқув режалар ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўтказилади.

27. Олий таълимнинг бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича ўқув режа ва ўқув дастурларини ўзлаштириш натижалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 13 декабрдаги 836-сон қарори билан тасдиқланган Олий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга асосан баҳоланади.

28. Жисмоний шахслар шартнома асосида иккинчи ва ундан кейинги олий маълумотни олиш ҳуқуқига эга.

29. Олий таълимнинг фан ва ишлаб чиқариш билан интеграцияси қуйидаги усуллар орқали амалга оширилади:

ўқув-илмий-ишлаб чиқариш комплексларини яратиш;

етакчи олим ва ишлаб чиқариш мутахассисларини ўқув жараёни ва илмий тадқиқотларга жалб этиш;

амалдаги қонунчиликка мувофиқ, илмий ташкилотларда, корхона ва муассасаларда олий таълим ташкилотлари марказлари, лабораториялари ва кафедралари филиалларини яратиш.

30. Талабага талабалик гувоҳномаси (ID карт) берилиши мумкин.

31. Олий таълим ташкилотларида талабаларни ўқитиш фаолияти Олий таълим жараёнларини бошқариш ахборот тизими ёрдамида тартибга солинади ва мониторинг қилинади.

32. Олий таълим ташкилотларининг талабалари қуйидаги ҳуқуқларга эга:

олий таълимнинг давлат таълим стандартларига мувофиқ юқори сифатли олий таълим олиш;

фан, техника ва замонавий технологиялар ривожланишининг айни вақтдаги ривожланиш даражасига мувофиқ бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари ўқув режа ва ўқув дастурларини янада такомиллаштириш юзасидан олий таълим ташкилоти раҳбариятига таклиф бериш;

олий таълим ташкилотлари фаолияти бўйича таълим жараёнига оид муҳокамаларда иштирок этиш;

кутубхона, ахборот ресурслари, ўқув, илмий, даволаш ва бошқа бўлинмалар хизматидан олий таълим ташкилоти низомида белгиланган тартибда бепул фойдаланиш;

илмий-тадқиқот ва илмий-ижодий ишларда, анжуманларда, симпозиумларда, халқаро ва республика кўргазмаларида, фестивалларда иштирок этиш;

илмий-тадқиқот йўналишлари бўйича тайёрлаган ишларни нашрга тақдим этиш;

олий таълим ташкилоти раҳбарияти қарорларидан норози бўлган тақдирда, белгиланган тартибда шикоят қилиш;

олий таълим ташкилоти талабаларининг академик мобиллик ва қўшма таълим дастурларида иштирок этиш.

Талабалар қонунчиликда белгиланган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

33. Олий таълим ташкилотининг ўқув бўлинмаларида ҳарбий тайёргарлик таълимидан ўтмаган талабалар таълим муассасасини тамомлаганларидан кейин Ўзбекистон Республикасининг «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ муддатли ҳарбий хизматни ўташ учун чақириладилар.

34. Олий таълим ташкилотларида талабаларни таълим олиш билан боғлиқ бўлмаган ишларга жалб этиш тақиқланади.

35. Талабалар таълим дастурларида белгиланган билимларни олишлари, ўқув режада тавсия этилган мажбурий ҳамда танлов фанларини ўзлаштириши, ўқув режасида назарда тутилган барча турдаги машғулотларда берилган топшириқларни белгиланган муддатда бажаришлари, олий таълим ташкилотининг низомига, ички тартиб қоидалари ва талабалар турар жойи талабларига риоя қилишлари шарт.

36. Кундузги таълим шаклида таҳсил олаётган талабаларга Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 31 январдаги 59-сон қарори билан тасдиқланган Олий таълим муассасалари талабаларига стипендиялар тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомга асосан стипендия тўланади.

37. Талабалар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 13 октябрдаги 226-сон «Ўзбекистон иқтидорли ёшларини тақдирлаш ва моддий рағбатлантириш тўғрисида»ги қарорига асосан Ўзбекистон Республикаси Президенти ва номли давлат стипендияларини олишлари мумкин.

38. Кундузги таълим шаклида таҳсил олаётган талабалар ўқув машғулотларидан бўш вақтларида, ўқиш жараёнига зарар етказмаган ҳолда, меҳнат қонунчилигига мувофиқ ва унда белгиланган меъёрлардан ошмаган ҳажмда меҳнат шартномаси асосида олий таълим ташкилотининг ўзида ёки бошқа корхона ва ташкилотларда ишлаши мумкин.

39. Таълим жараёнида талабаларга академик таътил берилиши мумкин. Академик таътил бериш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 3 июндаги 344-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси олий таълим муассасалари талабаларига академик таътил бериш тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилади.

40. Таълим дастурида белгиланган фанларни ўзлаштира олмаган талабалар академик қарздор ҳисобланади ва академик қарзларни бартараф этиш жараёни билан боғлиқ масалалар қонунчилик ҳужжатлари билан тартибга солинади.

41. Бошқа шаҳарлардан келган ва турар жойга муҳтож талабаларга талабалар турар жойидан белгиланган тартибда муайян муддатга олий таълим ташкилоти имкониятларидан келиб чиқиб жой берилиши мумкин.

Талабалар турар жойи билан қамраб олинмаган ва ўзига, шу жумладан ота-онаси (қонуний вакиллари)га тегишли бўлмаган уйда ижара ҳуқуқи асосида яшайдиган давлат олий таълим ташкилотлари талабаларининг 60 фоизига улар томонидан тўланадиган ойлик ижара тўловининг 50 фоизи Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ҳисобидан қоплаб берилади.

Олий таълим ташкилотлари томонидан мазкур ташкилотларнинг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан ижара ҳуқуқи асосида яшайдиган бошқа талабаларга ҳам ойлик ижара тўловининг бир қисми қоплаб берилиши мумкин.

Талабалар турар жойларидан қонунчиликда белгиланмаган бошқа мақсадларда (ижарага бериш, олди-сотди, ҳадя ва бошқалар) фойдаланишга йўл қўйилмайди.

42. Олий таълим ташкилотларининг ички тартиб-қоидалари ва одоб-ахлоқ қоидаларига мувофиқ талабалар:

а) 18 соат дарс қолдирган тақдирда (саломатлиги сабабли белгиланган шаклдаги тиббий маълумотнома тақдим этилган ҳолат бундан мустасно) олий таълим ташкилоти томонидан огоҳлантирилади;

б) 30 соат дарс қолдирган тақдирда (саломатлиги сабабли белгиланган шаклдаги тиббий маълумотнома тақдим этилган ҳолат бундан мустасно) олий таълим ташкилоти томонидан қатъий огоҳлантирилади ва бу ҳақда ота-онаси (уларнинг ўрнини босувчи шахслар) хабардор қилинади.

43. Олий таълим ташкилоти талабалари сафидан четлаштириш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 13 сентябрдаги 578-сон қарори билан тасдиқланган Олий таълим ташкилотлари талабалари ўқишини кўчириш, қайта тиклаш ва ўқишдан четлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга асосан амалга оширилади.

44. Олий таълим ташкилотларида Олий таълим муассасалари бошқарув, техник, хизмат кўрсатувчи ва ўқув-ёрдамчи ходимларининг намунавий штатларига мувофиқ (рўйхат рақами 2859, 2017 йил 21 февраль) педагог ходимлар, бошқарув, техник, хизмат кўрсатувчи ва ўқув-ёрдамчи ходимлар фаолият олиб боради.

Педагог ходимлар таркибига кафедра мудири, профессор, доцент, катта ўқитувчи, ассистент, ўқитувчи, ўқитувчи-стажёр лавозимида ишлаётган шахслар киради.

Педагог ходимнинг мақоми ва педагогик фаолият билан шуғулланишга оид чекловлар Ўзбекистон Республикасининг «Педагогнинг мақоми тўғрисида»ги Қонунига асосан белгиланади.

45. Олий таълим ташкилоти профессор-ўқитувчилари таркибининг сони мос равишда бакалавриат ва магистратурада Олий таълим ташкилотларида таълим соҳалари (таълим йўналишлари) бўйича бир нафар ўқитувчи ҳисобига тўғри келадиган талабалар сони нисбатининг нормативларига (рўйхат рақами 3345, 2022 йил 24 январь) мувофиқ бўлиши лозим.

46. Профессор-ўқитувчиларнинг эгаллаб турган лавозимига кўра ўқув юкламаси ҳажми факультет деканининг (кафедра мудирлари) таклифларига мувофиқ келгуси ўқув йили бошлангунига қадар олий таълим ташкилоти Кенгаши томонидан кўриб чиқилади ҳамда ягона тақсимот шаклида тасдиқланади.

47. Олий таълим ташкилоти профессор-ўқитувчиларнинг ўқув юкламаси ҳамда ўқув, ўқув-услубий, илмий-тадқиқот, «устоз-шогирд» ва бошқа иш турларини белгилаш Олий таълим муассасаси профессор-ўқитувчилар таркибининг ўқув юкламаси ҳамда ўқув-услубий, илмий-тадқиқот ва «устоз-шогирд» ишларини белгилаш қоидаларига (рўйхат рақами 3076, 2018 йил 8 октябрь) мувофиқ белгиланади.

Профессор-ўқитувчиларнинг ўқув юкламаси ҳажмини белгилашда, шунингдек, уларнинг илмий даражаси ва илмий унвони ҳам инобатга олиниши мумкин.

48. Олий таълим ташкилотларига педагог ходимлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2006 йил 10 февралдаги 20-сон қарори билан тасдиқланган Олий таълим муассасаларига педагог ходимларни танлов асосида ишга қабул қилиш тартиби тўғрисидаги низомга асосан ишга қабул қилинади.

49. Олий таълим ташкилотлари педагог ходимларининг лавозимларига қўйиладиган малака рамкалари ва касбий стандартлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 30 сентябрдаги ПҚ-345-сон «Ўзбекистон Республикаси миллий малака тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига асосан белгиланади.

50. Олий таълим ташкилотларининг педагог ходимлари қуйидаги ҳуқуқларга эга:

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ва миқдорларда меҳнат ҳақи, устама ва моддий рағбатлантириш тўловларини олиш;

замонавий педагогик технологияларни, ўқитиш ва тарбия воситаларини ҳамда усулларини эркин танлаш ва улардан фойдаланиш;

белгиланган тартибда муаллифлик дастурларини ва ўқитиш услубиётини ишлаб чиқиш ва жорий этиш, ижодий фаоллик кўрсатиш, шунингдек тегишли ўқув фанлари, курслари ва модулларидан фойдаланиш;

касбий фаолиятни амалга ошириш учун зарур шарт-шароитлар яратилишини талаб қилиш;

ўқув, илмий ва услубий йўналишлардаги давлат ахборот-ресурс ҳамда ахборот-кутубхона марказларининг хизматларидан бепул фойдаланиш;

олий таълимнинг давлат таълим стандартларини, малака талабларини, ўқув режалари ва ўқув дастурларини ишлаб чиқиш жараёнида иштирок этиш;

илмий, илмий-тадқиқот ва ижодий фаолиятни амалга ошириш, тажриба-синов фаолиятида иштирок этиш, инновацияларни ишлаб чиқиш ва жорий этиш;

қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ижодий ва меҳнат таътили олиш;

таълим ташкилотини бошқаришда, шунингдек таълим ташкилотининг фаолияти билан боғлиқ масалаларни муҳокама қилишда иштирок этиш;

ўз касбий ҳуқуқларини ва манфаатларини ифода этиш ҳамда ҳимоя қилиш учун педагогларнинг жамоат бирлашмаларига бирлашиш ва уларда иштирок этиш;

ўз касбий фаолиятига ғайриқонуний равишда аралашувдан ҳимояланиш;

педагогик фаолияти давомида ўзига бириктирилган курсдаги (гуруҳдаги) таълим олувчиларнинг билимини мустақил баҳолаш;

талабалар ва уларнинг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслар, қонуний вакиллари) томонидан педагогнинг касбига ҳурмат билан муносабатда бўлишни талаб қилиш;

давлат соғлиқни сақлаш муассасаларида мажбурий тиббий кўрикдан бепул ўтиш (давлат таълим ташкилотлари учун);

олий таълим олувчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишда иштирок этиш;

олий таълим ташкилоти раҳбариятининг буйруқлари ва қарорларидан норози бўлганда қонунчиликда белгиланган тартибда мурожаат қилиш.

Педагог ходимлар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

51. Олий таълим ташкилотлари педагог ходимларининг мажбуриятлари қуйидагилардан иборат:

таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг шаъни, қадр-қиммати ва ишчанлик обрўсини ҳурмат қилиши;

ўқув машғулотларини ўқув дастурлари ва давлат таълим стандартларига мувофиқ сифатли ўтказиши;

ўқув машғулотлари давомида таълим олувчиларнинг билим даражасини ошириш учун зарур чоралар кўриши;

ахборот-коммуникация технологияларидан, ўқитиш ва тарбиянинг илғор ҳамда инновацион шакллари ва усулларидан фойдаланиши;

дарс бераётган фанлари орқали талабаларда танлаган йўналиш (мутахассислиги) бўйича тегишли компетенцияларни шакллантириши;

таълим олувчиларнинг психологик ва ўзига хос хусусиятларини, жисмоний ва руҳий саломатлигини, физиологик ривожланишини ҳисобга олиши, алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган шахсларни ўқитиш учун шарт-шароитлар яратилишига эътибор қаратиши ва уларни камситмаслиги;

ўз малакасини мунтазам равишда ошириб бориши, эгаллаб турган лавозимига мувофиқлик жиҳатидан даврий аттестациядан ўтиши;

олий таълим ташкилотининг уставига ва (ёки) бошқа таъсис ҳужжатларига, ички меҳнат тартиби қоидаларига ва педагогик этика қоидаларига риоя этиши;

ўқув ва илмий-тадқиқот жараёнларининг юқори самарадорлигини таъминлаши;

талабаларда мустақил фикрлаш, ташаббускорликни ва ижодий қобилиятларни ривожлантириши;

мажбурий тиббий кўрикдан ўз вақтида ўтиши шарт.

Педагог ходимларга қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам берилиши мумкин.

52. Олий таълим ташкилотларида кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 23 сентябрдаги 797-сон «Олий таълим муассасалари раҳбар ва педагог кадрларининг малакасини ошириш тизимини янада такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорига асосан амалга оширилади.

53. Олий таълим ташкилотлари педагог ходимлари олий таълимдан кейинги таълим фаолияти билан шуғулланишлари мумкин.

Олий таълим ташкилотларида олий таълимдан кейинги таълим Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон «Олий таълимдан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори асосида амалга оширилади.

Олий таълимдан кейинги таълим институтига кириш, илмий ва олий таълим ташкилотларида педагогик фаолият билан шуғулланиш соҳасида дипломли мутахассис дипломи магистр дипломи билан тенг ҳуқуқли ҳисобланади.

54. Ўзбекистон Республикасида олий таълим ташкилотининг бошқаруви Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, вазирлик, тасарруфида олий таълим ташкилотлари бўлган вазирликлар ва идоралар томонидан қонунчилик ҳужжатлари асосида уларга берилган ваколатлар доирасида амалга оширилади.

55. Давлат олий таълим ташкилоти Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва ўз номи давлат тилида ёзилган муҳрга, штампига, бланкаларига ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўзининг фаолияти учун зарур бўлган бошқа хизмат белгилари ва реквизитларга эга бўлади.

56. Олий таълим ташкилотларининг бевосита бошқаруви унинг ректори (директори) томонидан амалга оширилади.

57. Давлат ва давлат улуши мавжуд бўлган олий таълим ташкилотининг ректори (хорижий олий таълим ташкилоти филиалининг маҳаллий ректори ёки директори, ижрочи директори) бўйсунуви бўйича тегишли вазирлик ва идора раҳбарининг тавсиясига кўра Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси билан келишилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.

58. Олий таълим ташкилотининг фаолияти учун ректор (директор) масъул ҳисобланади.

59. Ректор (директор) Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ҳужжатлари ва олий таълим ташкилотининг уставига мувофиқ олий таълим ташкилоти номидан фаолият юритади, белгиланган тартибда мол-мулкка эгалик қилади, шартномалар тузади, ишончномаларни тақдим этади.

60. Олий таълим ташкилоти ваколатлари доирасида ректор (директор):

проректорлар (директор ўринбосарлари), деканлар ва бошқа таркибий бўлинмаларнинг аниқ вазифалари, мажбуриятлари ва масъулиятини белгилаб беради;

олий таълим ташкилоти ходим, профессор-ўқитувчилар ва талабалар бажариши мажбурий бўлган буйруқ ва топшириқлар чиқаради;

ишчи ва хизматчилар ҳамда педагогик ходимларни Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ишга қабул қилади ва ишдан бўшатади;

олий таълим ташкилоти таркибига кирувчи илмий-тадқиқот, тажрибавий-экспериментал ва бошқа ташкилотлар ҳамда бўлимларнинг ваколатларини аниқлаб беради ва улар тўғрисидаги низом (йўриқнома)ларни тасдиқлайди;

олий таълим ташкилоти ходимлари лавозим маошларига устама ва бошқа қўшимча тўловларни қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда белгилаб беради;

касаба уюшмаси қўмитаси ёки бошқа давлат ваколатли органи билан келишилган ҳолда ички тартиб-қоидаларини тасдиқлайди;

қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни бажаради.

61. Ректор (директор) олий таълимни бошқариш бўйича ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда, олий таълим ташкилоти Кенгашининг тавсиясига кўра факультетлар, кафедралар ва бошқа таркибий бўлинмаларни ташкил этиш ва тугатиш ҳуқуқига эга (молиявий мустақиллик берилган олий таълим ташкилотлари бундан мустасно).

62. Олий таълим ташкилоти фаолиятининг асосий масалаларини кўриб чиқиш учун олий таълим ташкилоти Кенгаши ташкил қилинади.

Олий таълим ташкилоти Кенгашнинг таркиби, ваколатлари, шакллантириш тартиби ва фаолияти олий таълим ташкилоти ректори томонидан белгиланади.

63. Давлат ва давлат улуши мавжуд бўлган олий таълим ташкилотларининг проректорлари (маҳаллий олий таълим ташкилотларининг филиали директори, унинг ўринбосарлари, хорижий олий таълим ташкилоти директори ўринбосарлари) олий таълим ташкилоти ректорининг тавсиясига асосан бўйсунуви бўйича тегишли вазирлик ва идора раҳбари томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади, бунда келишув масалалари қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.

64. Давлат олий таълим ташкилотларининг факультет деканлари ҳамда бўлим бошлиқлари олий таълим ташкилотининг ректори томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод этилади.

65. Олий таълим ташкилотида жамоатчилик бошқарув органи сифатида Васийлик (Кузатув) кенгаши ташкил қилиниши мумкин. Қоида тариқасида, унинг таркибига таъсисчи(лар), маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, вазирлик ва идоралар, муассаса ва ташкилотлар, иш берувчилар, саноат ҳамкорлари, бошқа таълим ташкилотлари, жамоат ташкилотлари, жамғармалар ва ҳомийларнинг вакиллари киради.

66. Олий таълим ташкилоти ўз ҳузуридаги академик лицейлар ҳамда ихтисослашган мактабларнинг фаолиятига ўқув-услубий кўмак кўрсатади.

67. Амалдаги қонунчилик ва олий таълим ташкилоти уставига мувофиқ унда жамоат ташкилотлари, илмий ва кўнгилли жамиятлар, илмий даражалар берувчи илмий, илмий-услубий, илмий-техник кенгашлар ташкил қилиниши мумкин.

68. Олий таълим ташкилотларининг тузилмалари тегишли олий таълим ташкилотларининг ректорлари (маҳаллий олий таълим ташкилотлари филиалларининг директорлари) томонидан олий таълим ташкилотлари учун белгиланган нормативларга мувофиқ бўйсунуви бўйича тегишли вазирлик ва идора билан келишилган ҳолда тасдиқланади (молиявий мустақиллик берилган олий таълим ташкилотлари бундан мустасно).

69. Олий таълим ташкилоти жамғармалар ва айланма маблағлар, шунингдек унинг уставида белгиланган фаолиятни таъминлаш учун зарур бўлган бошқа моддий ресурсларга эга бўлиши мумкин.

70. Олий таълим ташкилоти ҳомийлик, беғараз ёрдам шаклида унга жисмоний ва юридик шахслар томонидан ўтказилган пул маблағлари ва мулкни, шунингдек қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ, халқаро ва молиявий ташкилотлар ва хорижий давлатлар ваколатхоналари билан ҳамкорликда амалга оширилган лойиҳалар доирасида беғараз берилган мол-мулк ҳамда тадбиркорлик фаолиятидан олинган фойда ва хўжалик ҳисобидаги мулкдан фойдаланишдан тушган даромадларни олиш ва мустақил тасарруф қилиш ҳуқуқига эга.

71. Олий таълим ташкилотининг мулкларидан фойдаланиш тартиби, шунингдек, олий таълим ташкилотининг даромадларини олиш ва ундан фойдаланиш тартиби унинг уставида белгиланади.

72. Олий таълим ташкилоти унинг фаолияти натижаси ҳисобланувчи интеллектуал ва ижодий меҳнат маҳсулига эгалик қилиш ҳуқуқига эга.

73. Давлат олий таълим ташкилотига белгиланган тартибда ажратилган ер майдонлари доимий бепул фойдаланиш учун унга бириктириб қўйилади.

74. Олий таълим ташкилотларига маблағ ажратиш мутахассислар тайёрлашга ажратиладиган давлат грантларига мувофиқ республика бюджети маблағлари, шунингдек амалдаги қонунчилик ҳужжатлари ва мазкур Низомга мувофиқ жалб қилинган бюджетдан ташқари манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Корхона, ташкилот ва фуқаролардан шартнома асосида олинган маблағлардан олий таълим ташкилотлари томонидан қонунчилик ҳужжатларига ва шартнома шартларида назарда тутилган мақсадларга мувофиқ фойдаланилади.

75. Олий таълим ташкилотлари томонидан ўтказилаётган илмий тадқиқотлар мазкур мақсадлар учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 9 мартдаги 133-сон қарори билан тасдиқланган Илмий-тадқиқот ишларига давлат буюртмаси тўғрисидаги низомга асосан ажратилган Ўзбекистон Республикаси бюджети маблағлари, буюртмачилар маблағлари ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштирилади.

76. Олий таълим ташкилоти қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда бюджет ҳисобини юритади ва молиявий ҳисоботларини тузади, статистик ва бухгалтерия ҳисобини олиб боради.

77. Олий таълим ташкилотида бюджет ва молиявий интизом устидан назорат бюджет тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

78. Олий таълим ташкилоти олий таълим соҳасидаги халқаро ҳамкорликни хорижий давлатлар ва халқаро ташкилотлар билан тузган икки ва кўп томонлама шартномалар доирасида қуйидаги йўллар орқали амалга оширади:

талабалар, таянч докторантлар, докторантлар, педагогик ва илмий ходимларни икки ва кўп томонлама алмашув дастурларида иштирок этиш;

қўшма фундаментал, амалий ва инновацион илмий тадқиқотлар, тажриба-конструкторлик ишлар олиб бориш, конгресслар, анжуманлар, симпозиумлар ва бошқа тадбирлар ўтказиш;

олий таълимни такомиллаштириш бўйича халқаро дастурларда иштирок этиш;

халқаро рейтинги юқори бўлган, нуфузли хорижий олий таълим ташкилотларининг таълим дастурлари асосида интеграциялаштирилган таълим дастурлари асосида кадрлар тайёрлаш жараёнини йўлга қўйиш;

қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ қўшма олий таълим ташкилотларини яратиш;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 6 июлдаги 421-сон «Ўзбекистон Республикаси ва хорижий ҳамкор олий таълим ташкилотларининг қўшма таълим дастурлари асосида таълим фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарорига асосан қўшма таълим дастурлари асосида таълим жараёнини амалга ошириш;

хорижий ташкилот ва корхоналар, олий таълим ташкилотлари билан илмий-ишлаб чиқариш лойиҳаларини амалга ошириш.

79. Хорижий фуқароларни Ўзбекистон Республикасида ўқитиш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш, шунингдек Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг хорижий мамлакатларда педагогик ва илмий-тадқиқот ишларини олиб бориши давлатлараро, идоралараро, шунингдек хорижий юридик шахслар билан олий таълим ташкилоти томонидан тузилган шартномалар асосида амалга оширилади.

80. Олий таълим ташкилоти қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган тартибда тугатилади ва қайта ташкил этилади.

81. Олий таълим ташкилоти фаолиятидан норози бўлган шахслар белгиланган тартибда олий таълим ташкилотлари тасарруфида бўлган вазирликлар ва идораларга ёки судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

82. Ушбу Низом талабларини бузганликда айбдор шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.