toggle_night_mode
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИ ҲУЗУРИДАГИ ЕР ҚАЪРИНИ ГЕОЛОГИК ЎРГАНИШ, САНОАТДА, КОНЧИЛИКДА ВА КОММУНАЛ-МАИШИЙ СЕКТОРДА ИШЛАРНИНГ БЕХАТАР ОЛИБ БОРИЛИШИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ ДАВЛАТ ИНСПЕКЦИЯСИ БОШЛИҒИНИНГ
буйруғи
Ионлаштирувчи нурланиш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги йўриқномани тасдиқлаш ҳақида
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2015 йил 26 июнда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 2690]
Ўзбекистон Республикасининг «Радиациявий хавфсизлик тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2009 йил 13 августдаги 231-сонли «Радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар, шунингдек ядровий материаллар айланишини давлат томонидан ҳисобга олиш ва назорат қилиш тартиби тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига асосан буюраман:
1. Ионлаштирувчи нурланиш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги йўриқнома иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Бошлиқ Б. ГУЛЯМОВ
Тошкент ш.,
2015 йил 10 июнь,
59-сон
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 10 июндаги 59-сонли буйруғига
ИЛОВА
Ионлаштирувчи нурланиш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги
ЙЎРИҚНОМА
Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикасининг «Радиациявий хавфсизлик тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2009 йил 13 августдаги 231-сонли «Радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар, шунингдек ядровий материаллар айланишини давлат томонидан ҳисобга олиш ва назорат қилиш тартиби тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ, ионлаштирувчи нурланиш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш тартибини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Йўриқномада қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
ионлаштирувчи нурланиш манбаи (ИНМ) — ўзидан ионлаштирувчи нурланиш чиқарувчи ёки чиқаришга қодир бўлган қурилма ва (ёки) радиоактив модда;
(1-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Саноат хавфсизлиги давлат қўмитасининг 2021 йил 24 ноябрдаги 03/юб-12-сонли қарори (рўйхат рақами 2690-3, 02.12.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 02.12.2021 й., 10/21/2690-3/1120-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ИНМ айланиши субъекти — Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ионлаштирувчи нурланиш манбаларини қазиб олиш, ишлаб чиқариш, ҳосил қилиш, қайта ишлаш, улардан фойдаланиш, уларни сақлаш, уларга хизмат кўрсатиш, уларни ташиш, шу жумладан уларнинг Ўзбекистон Республикаси божхона чегараси орқали олиб ўтилиши, зарарсизлантирилиши ва кўмиб ташланиши бўйича ИНМ айланиши соҳасидаги фаолиятни амалга оширадиган юридик шахслар;
(1-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Радиациявий хавфсизлик тўғрисида»ги Қонуни.
Олдинги таҳрирга қаранг.
радиоактив моддалар — ионлаштирувчи нурланишни тарқатадиган, ядровий материаллар жумласига кирмайдиган моддалар;
(1-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Саноат хавфсизлиги давлат қўмитасининг 2020 йил 28 сентябрдаги 03/ЮБ-62-сонли қарори (рўйхат рақами 2690-2, 02.11.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 02.11.2020 й., 10/20/2690-2/1456-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
радиоактив чиқиндилар — кейинчалик фойдаланиш учун мўлжалланмаган, таркибидаги радионуклидларнинг активлик даражаси қонунчилик ҳужжатларида белгиланган кўрсаткичлардан юқори бўлган ҳар қандай агрегат ҳолатидаги моддалар;
(1-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар айланиши субъектлари — Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндиларни қазиб олиш, ишлаб чиқариш, ҳосил қилиш, қайта ишлаш, улардан фойдаланиш, уларни сақлаш, уларга хизмат кўрсатиш, уларни ташиш, шу жумладан уларнинг Ўзбекистон Республикаси божхона чегараси орқали олиб ўтилиши, зарарсизлантирилиши ва кўмиб ташланиши бўйича радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар айланиши соҳасидаги фаолиятни амалга оширадиган юридик шахслар.
(1-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
 LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Радиациявий хавфсизлик тўғрисида»ги Қонуни.
2. ИНМлар инвентаризациядан қуйидаги мақсадларда ўтказилади:
республика, идоравий ва минтақавий даражада ИНМлар айланишини давлат томонидан ҳисобга олиш ва назорат қилиш тизимининг бирламчи маълумотини шакллантириш;
ИНМ айланиши субъектларида ИНМнинг мавжуд миқдорини аниқлаш;
ИНМнинг нобудгарчилиги, улардан рухсат берилмаган фойдаланиш ва уларни талон-торож қилишнинг олдини олишни таъминлаш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
ИНМнинг мавжудлиги ва улар сақланадиган жойларнинг ўзгариши тўғрисида республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларга холисона ва ишончли ахборот тақдим этиш.
(2-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2026 йил 4 августдаги 25-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3916, 04.08.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.08.2026 й., 10/26/3916/0819-сон)
2-боб. ИНМларни инвентаризациядан ўтказиш
3. ИНМ айланиши субъектлари томонидан:
радиоактив моддалар ҳамда улар жойлашган жойлар — йилига бир марта;
радиоактив чиқиндилар ва улар сақланадиган ва кўмиладиган пунктлар ҳамда радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар айланиши субъектлари кузатув чегарасида жойлашган радионуклидлар билан зарарланган ҳудудлар — беш йилда бир марта инвентаризациядан ўтказилиши керак.
4. Радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар айланиши субъектларининг ташкилий-ҳуқуқий шакли ўзгарган, у тугатилган ёки қайта ташкил қилинган, радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар билан ишлаш бутунлай тўхтатилган, ўғирлик, радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар турган ёки сақланадиган пунктларга (жойларга) рухсат берилмаган таъсир ўтказиш аниқланган тақдирда, фавқулодда ҳолатлар оқибатлари бартараф қилингандан кейин радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар навбатдан ташқари инвентаризациядан ўтказилади.
5. Инвентаризациядан ўтказишдан олдин ИНМ айланиши субъекти раҳбари ИНМларни инвентаризациядан ўтказиш учун масъул шахслар тайинланади ва ИНМлар билан муомалада бўлиш учун етарли малакага эга бўлган мутахассислардан ташкил топган ИНМларни инвентаризациядан ўтказиш комиссиясини шакллантиради.
6. ИНМ айланиши субъекти томонидан инвентаризациядан ўтказишда:
радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндиларнинг мавжуд миқдори ҳамда ҳолати аниқланади;
радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндиларнинг мавжуд миқдори бухгалтерия ҳисобидаги маълумотлар билан солиштирилади;
радиоактив моддаларнинг уларнинг паспорт ҳужжатларидаги маълумотларига мувофиқлиги текширилади;
ИНМларни инвентаризациядан ўтказиш бўйича тегишли ҳужжатлар тўлдирилади ва уларнинг юборилиши таъминланади.
7. ИНМ айланиши субъектлари томонидан:
радиоактив моддалар ҳамда улар жойлашган жойлар инвентаризациядан ўтказилиши натижаси бўйича маълумот — мазкур Йўриқноманинг 1-иловага мувофиқ шаклда;
радиоактив чиқиндилар ҳамда улар сақланадиган ва кўмиладиган пунктлар инвентаризациядан ўтказилиши натижаси бўйича маълумот — мазкур Йўриқноманинг 2-иловасига мувофиқ шаклда;
радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар айланиши субъектлари кузатув чегарасида жойлашган радионуклидлар билан зарарланган ҳудудлар инвентаризациядан ўтказилиши натижаси бўйича маълумот — мазкур Йўриқноманинг 3-иловасига мувофиқ шаклда расмийлаштирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
8. ИНМ айланиши субъектлари томонидан ўтказилган инвентаризация натижалари бўйича расмийлаштирилган маълумотлар кузатув хати билан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасига жорий йилнинг 1 февралигача юборилади.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 13 августдаги 18-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3552, 15.08.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.08.2024 й., 10/24/3552/0630-сон)
3-боб. Якуний қоида
9. Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Фанлар академияси билан келишилган.
Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси раиси Б. АБДУСАМАТОВ
2015 йил 1 июнь
Ички ишлар вазири А. АХМЕДБАЕВ
2015 йил 2 июнь
Соғлиқни сақлаш вазири А. АЛИМОВ
2015 йил 2 июнь
Фавқулодда вазиятлар вазири Т. ХУДАЙБЕРГЕНОВ
2015 йил 4 июнь
Фанлар академияси Президенти Ш. САЛИХОВ
2015 йил 5 июнь
Ионлаштирувчи нурланиш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш йўриқномасига
1-ИЛОВА

Радиоактив моддалар ҳамда улар жойлашган жойларни инвентаризациядан ўтказиш натижаси бўйича
‎МАЪЛУМОТ

‎‎ИНМ айланиши субъектининг номи ва ташкилий-ҳуқуқий шакли: ________________________________________________

1-шакл‎

Т/р‎

Радиоактив модданинг тури‎‏

Радиоактив моддага берилган завод рақами‎

Радиоактив модданинг паспорт рақами

Радиоактив модданинг ишлаб чиқарилган вақти‎‏

Радиоактив модданинг яроқлилик муддати (йил, ой ёки кун)‎‏

Радиоактив модданинг бошланғич активлиги (Бк) ‎‏

Радиоактив модданинг радионуклид таркиби

Радиоактив модданинг ҳимоя контейнери тури ва завод рақами‎‏

Радиоактив модданинг жойлашган жойи‎‏

номи‎

улуши (фоиз) ‎

1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎
‎‎Ташкилот (корхона) раҳбари:

______________________‎‎

____________

(Ф.И.О.)‎‎

(имзо)‎‎

‎‎Шаклни тузган шахс:

______________________‎‎

____________‎‎

__________________‎‎‎_

(Ф.И.О.)‎‎

(имзо)‎‎

‎‎(телефон/факс рақами)‎
‎‎‎‎‎‎Шакл тўлдирилган сана:

______ йил ‎

_______‎

____________‎

(йил) ‎ ‎

(кун) ‎ ‎

(ой)‎

‎‎Маълумот ҳажми _____ варақ.
Ионлаштирувчи нурланиш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш йўриқномасига
2-ИЛОВА

Радиоактив чиқиндилар ҳамда улар сақланадиган ва кўмиладиган пунктларни инвентаризациядан ўтказиш натижаси бўйича
‎ МАЪЛУМОТ

‎‎ИНМ айланиши субъектининг номи ва ташкилий-ҳуқуқий шакли: ________________________________________________

‎‎‎‎2а-шакл (радиоактив чиқиндилар сақланадиган ва кўмиладиган пунктлар бўйича умумий маълумот)

‎‏Т/р
Радиоактив чиқиндилар сақланадиган ва кўмиладиган пунктларнинг номи‎‏
Пунктнинг ишга туширилган санаси‎‏
Пункт эгаллаб турган ҳудуд (м2)‎‏
Пунктлардаги радиоактив чиқиндилар сақланадиган омборхона (сиғим)лар сони Пунктлардаги радиоактив чиқиндилар сақланадиган омборхона (сиғим)ларнинг умумий лойиҳавий ҳажми (м3) Омборхона (сиғим)ларда сақланадиган радиоактив чиқиндиларнинг умумий миқдори (дона/м3) ‎‎
қаттиқ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар учун ‎ суюқ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар учун‎ газ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар учун ‎ қаттиқ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар учун ‎ суюқ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар учун‎ газ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар учун ‎ қаттиқ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар ‎ суюқ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар‎ газ ҳолдаги радиоактив чиқиндилар
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎

‎‎‎‎2б-шакл (радиоактив чиқиндилар сақланадиган ва кўмиладиган пунктлардаги омборхона (сиғим)лар бўйича маълумот)

Т/р

Омборхона (сиғим)нинг тартиб рақами‎‏

Омборхона (сиғим)нинг лойиҳавий ҳажми (м3)‎‏

Омборхона (сиғим)да сақланадиган радиоактив чиқиндиларнинг тури (қаттиқ, суюқ ёки газ)‎‏

Омборхона (сиғим)да сақланадиган радиоактив чиқиндиларнинг миқдори (дона/м3) ‎‏

Омборхона (сиғим)да сақланадиган радиоактив чиқиндиларнинг солиштирма активлиги (Бк/кг)‎‏

Омборхона (сиғим) нурланишининг доза қуввати (мкГр/соат) ‎‏

Омборхона (сиғим)нинг муҳандислик ҳимоя барьерлари характеристикалари

девори‎‎

поли‎‎

шифти‎‎

материали‎

қалинлиги (см) ‎

материали‎

қалинлиги (см) ‎

материали‎

қалинлиги (см)

1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎
‎‎Ташкилот (корхона) раҳбари:

____________________________‎‎

_____________‎

(Ф.И.О.)

(имзо)‎

Шаклни тузган шахс:

____________________________‎‎ ‎‎

______________‎

‎‎___________________

(Ф.И.О.)‎‎

(имзо)‎

(телефон/факс рақами)

‎‎Шакл тўлдирилган сана:

_______ йил ____ _____________‎

(йил) ‎

(кун) ‎

(ой)‎
‎‎Маълумот ҳажми _____ варақ.
Ионлаштирувчи нурланиш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш йўриқномасига
3-ИЛОВА

‎‎Радиоактив моддалар ва радиоактив чиқиндилар айланиши субъектлари кузатув чегарасида жойлашган радионуклидлар билан зарарланган ҳудудларни инвентаризациядан ўтказиш натижаси бўйича
‎МАЪЛУМОТ

‎‎ИНМ айланиши субъектининг номи ва ташкилий-ҳуқуқий шакли: _____________________________________________________________________
3-шакл‎

Т/р‎‏

Зарарланган ҳудуднинг номи (рақами)

Зарарланган ҳудуд майдони (м2)

Зарарланган ҳудуднинг юзасидан 1 м баландликда (узоқликда)ги нурланишнинг ўртача доза қуввати (мкЗв/соат)‎‏

Зарарланган ҳудуднинг юзасидан 1 м баландликда (узоқликда)ги нурланишнинг максимал доза қуввати (мкЗв/соат)

Зарарланган ер майдонининг радионуклид таркиби‎‎

радионуклиднинг номи

ҳажмий активлиги (Бк/м3)‎‎

солиштирма активлиги (Бк/кг)‎‎

ўртача‎‎

максимал‎‎

ўртача‎‎

максимал‎‎

альфа-активлик‎

бета-активлик‎

альфа-активлик‎‎

бета-активлик‎

альфа-активлик‎‎

бета-активлик‎

альфа-активлик‎‎

бета-активлик‎

1‎

2‎

3‎

4‎

5‎

6‎

7‎

8‎

9‎

10‎

11‎

12‎

13‎

‎‎(3-шаклнинг давоми)

Зарарланган сув ҳавзасининг радионуклид таркиби‎‎

радионуклиднинг номи‎‏

суюқ фазанинг солиштирма активлиги (Бк/л)‎

сув тубидаги чўкмаларнинг солиштирма активлиги (Бк/кг)‎‎

ўртача‎‎

максимал

ўртача‎‎

максимал‎‎

альфа-активлик‎

бета-активлик‎

альфа-активлик‎

бета-активлик‎

альфа-активлик‎

бета-активлик‎

альфа-активлик‎

бета-активлик‎

14‎ 15‎ 16‎ 17‎ 18‎ 19‎ 20‎ 21‎ 22‎
‎‎Ташкилот (корхона) раҳбари:

______________________________

____________‎‎

(Ф.И.О.)‎‎

(имзо)‎‎

‎‎Шаклни тузган шахс:

______________________________‎‎

_____________‎‎

___________________‎‎

(Ф.И.О.)‎‎

(имзо)‎‎

‎‎(телефон/факс рақами)

‎‎‎‎Шакл тўлдирилган сана:

_____ йил ‎

_______‎

__________‎

(йил) ‎ ‎

(кун) ‎ ‎

(ой)‎ ‎

‎‎Маълумот ҳажми _____ варақ.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й., 25-сон, 336-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 08.10.2019 й., 10/19/2690-1/3878-сон; 02.11.2020 й., 10/20/2690-2/1456-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон, 02.12.2021 й., 10/21/2690-3/1120-сон; 19.08.2024 й., 10/24/3552/0630-сон; 05.08.2026 й., 10/26/3916/0819-сон)