Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBUYRUGʻI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 3-martda hisobga olindi, hisob raqami 388]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq buyuraman:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2013-yil 9-yanvardagi 41-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.06.03-12 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash normalari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Energetika vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVazir Sh. XIDOYATOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026-yil 30-yanvar,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element01/2-5-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKelishildi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQishloq xoʻjaligi vaziri I. ABDURAXMONOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026-yil 12-yanvar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEnergetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025-yil 30-dekabr
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEkologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi A. ABDUXAKIMOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025-yil 26-dekabr
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025-yil 23-dekabr
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFavqulodda vaziyatlar vaziri B. KUDRATXODJAYEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025-yil 20-dekabr
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv xoʻjaligi vaziri Sh. XAMRAYEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025-yil 12-dekabr
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 30-yanvardagi 01/2-5-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) sugʻorish tizimlari va ularning elementlarini (kanallar, kollektorlar, nasos stansiyalari, inspektorlik yoʻllari, yopiq quvurlar, koʻpriklar va suv toʻsuvchi dambalar) loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar qoʻllanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Atamalar va taʼriflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidrotexnika inshootlari — suv omborlari toʻgʻonlari, daryolardagi, soylardagi, kanallardagi va kollektorlardagi toʻgʻonlar, daryolar oʻzanlaridagi toʻsuvchi inshootlar, suv olish, suv oʻtkazish, suv tashlash hamda qirgʻoqlarni himoya qilish inshootlari, gidroelektrostansiyalar, nasos stansiyalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanallar — suv bilan manbadan suvdan foydalanuvchilarning chegarasiga qadar taʼminlash uchun moʻljallangan suv xoʻjaligi obyektlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish tizimi — sugʻorish uchun suv yetkazib beradigan kanallar va inshootlar majmui;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish tarmogʻi — suvdan foydalanuvchilarning sugʻoriladigan maydonlariga, shuningdek boshqa obyektlarga kanallardan va boshqa suv obyektlaridan suv yetkazib beriladigan, suvdan foydalanuvchilarga maqsadli foydalanish uchun berilgan suv xoʻjaligi obyekti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvertikal zax qochirish — sizot suvlari sathini yoki yer osti suvlarining bosimini pasaytirish maqsadida ularni chiqarib tashlash uchun moʻljallangan vertikal quduqlar tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgorizontal zax qochirish — sugʻoriladigan maydonlarda sizot suvlarini kritik chuqurlik sathidan past darajaga tushirishni taʼminlash maqsadida ularni qabul qilish va chiqarib tashlash uchun moʻljallangan ochiq yoki yopiq turdagi zovurlar majmui.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Sugʻorish tizimlari hamda ularning tarkibiy elementlarini loyihalash bosqichi SHNQ 1.03.03-23 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni qurish yoki rekonstruksiya qilish boʻyicha loyihalar (ishchi loyihalar) tarkibi va mazmuni mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Suv keltirish va tashlash sxemalari, shuningdek asosiy gidrotexnika inshootlari konstruksiyalarining texnik yechimlari texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarni taqqoslash natijalariga asosan qabul qilinishi, bunda quyidagi talablar taʼminlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqishloq xoʻjaligi mahsulotlarining loyihaviy hosildorligiga erishish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv, yer hamda yoqilgʻi-energetika resurslaridan samarali foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerlarning meliorativ holatini yaxshilash va suv resurslaridan oqilona foydalanish maqsadida samaradorligi yuqori boʻlgan suvni tejaydigan texnologiyalar va qishloq xoʻjaligi texnikalarini qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtexnik-iqtisodiy hisoblashga asoslangan holda texnologik jarayonlarni kompleks avtomatlashtirish darajasini belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementatrof-muhitni muhofaza qilishda sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuvni tejaydigan texnologiyalarni qoʻllashda hududning grunt-iqlim sharoiti va ekin turini hisobga olgan holda maqbul suv isteʼmolini taʼminlash, shuningdek kompleks oʻgʻitlar va ximmeliorantlarni yetkazib berish imkoniyatini yaratish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Gidrotexnika inshootlari SHNQ 2.06.01-24, SHNQ 2.06.04-21, SHQN 2.06.08-21, SHNQ 2.06.11-04 hamda SHNQ 2.05.03-22 talablariga muvofiq loyihalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-bob. Sugʻorish tizimlari tarkibiga kiruvchi obyektlarni loyihalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Sugʻorish tizimining tarkibi mazkur SHNQning 2-ilovasi talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Sugʻorish tizimi sugʻoriladigan yerlarda maqbul meliorativ rejimlarni yaratish uchun zarur sharoitlarni taʼminlash maqsadida sugʻoriladigan hududlar tashqarisiga oqova va zax qochirish suvlarining toʻsiqlarsiz chiqarib yuborilishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Sugʻorish tizimlari tarkibiga kiruvchi gidrotexnika va meliorativ inshootlar sinfi ularga biriktirilgan sugʻoriladigan yer maydonlari yoki suv olish maydonlari koʻrsatkichlariga asosan belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementT/r | Sugʻoriladigan yerlarning maydoni (suv olish maydonlari), ming ha | Sinf |
1. | 150 ming ha dan ortiq | I sinf |
2. | 75 — 150 ming ha | II sinf |
3. | 30 — 75 ming ha | III sinf |
4. | 30 ming dan kam | IV sinf |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Yangi yerlarni sugʻorish hamda mavjud sugʻoriladigan yerlarni qayta qurishni loyihalashda qishloq xoʻjaligi ekinlarining suvga ehtiyoji har bir ekin turi va tabiiy-iqlim mintaqasi uchun hisob-kitob-balans usuli asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Tabiiy drenaj qobiliyati kuchsiz boʻlgan va yer osti suvlari sathini optimal quritish normasiga tushirish imkoni mavjud boʻlmagan yer maydonlarida qayta shoʻrlanishning oldini olish maqsadida “shoʻr yuvish” tartibini (rejimini) taʼminlash uchun hisobiy sugʻorish normasini 10 — 30 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Sugʻorish va zax qochirish tizimlarining turini tanlashda, shuningdek yerdan foydalanish samaradorligini aniqlash uchun quyidagi koʻrsatkichlarni inobatga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) yerdan foydalanish koeffitsiyenti (YEFK):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementwnetto — “netto” maydoni (qishloq xoʻjalik ekinlari ekiladigan foydali maydon);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementwbrutto — kanallar, kollektorlar, yoʻllar va boshqa obyektlar ostidagi maydonlarga qoʻshilgan “netto” maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) yalpi maydondan foydalanish koeffitsiyenti (YAMFK):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYAMFK = wnetto/wyalpi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, wyalpi — “qoʻshilgan” yerlar, koʻllar, suv ostidagi yerlar, botqoqlar, tepaliklar va boshqa foydalanish imkoniyati cheklangan hududlarni oʻz ichiga olgan umumiy yalpi maydon.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Minerallashuvi yuqori boʻlgan suvlardan sugʻorish maqsadida foydalanish hajmlari suv-tuz balansi hisob-kitoblari asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Ekinlarning ildiz tizimi rivojlangan hisobiy grunt qatlamida davriy suv tanqisligi kuzatiladigan sharoitlarda sugʻorish tizimlari tarkibida qurgʻoqchilik davrida gruntni sunʼiy namlantirishni taʼminlovchi gidrotexnika va meliorativ inshootlar loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGidrotexnika va meliorativ inshootlarni qurishning maqsadga muvofiqligi texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar hamda suv balansi hisob-kitoblari asosida asoslanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Sugʻorish tarmogʻi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Sugʻorish tarmoqlari joy relyefining yuqori belgilari boʻyicha joylashtirilishi va loyihalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Sugʻorish tarmoqlarini kanallar yoki lotoklar koʻrinishida ochiq turda, shuningdek yer ostida joylashtirilgan quvurli suv oʻtkazgichlar koʻrinishida yopiq turda loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Ochiq kanallarni qiyaliklar va asosni mustahkamlovchi qoplamalar bilan mustahkamlangan holda yoki yer oʻzanida loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish tarmoqlari konstruksiyasini tanlash suv resurslarini tejashni hisobga olgan holda turli variantlarni taqqoslash hamda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar natijalariga asosan amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Ichki xoʻjalik sugʻorish tarmogʻining barcha kanallari hisobiy “brutto” suv sarfi asosida, sugʻorish tizimining foydali ish koeffitsiyenti (FIK)ni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Egatlab sugʻorish usuli qoʻllanilganda kanallarning normal (hisobiy) suv sarfi sugʻorish tizimining foydali ish koeffitsiyenti (FIK) va kanalga biriktirilgan sugʻoriladigan maydonlarni hisobga olgan holda maksimal gidromodul boʻyicha belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Bosh suv taqsimlash inshootining hisobiy suv sarfi suv aylanish hisob sxemasiga muvofiq, shuningdek inshootning foydali ish koeffitsiyenti (FIK)ni hisobga olgan holda belgilanishi, bunda bosh suv taqsimlash inshootining suv sarfi bir vaqtning oʻzida suv oladigan quyi darajali kanallarning hisobiy suv sarflari yigʻindisiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Kanalning foydali ish koeffitsiyenti (FIK) kanal orqali yetkazib beriladigan foydali suv sarfining kanalga kiritiladigan boshlangʻich suv sarfiga nisbati sifatida qabul qilinishi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFIK = Qnetto/Qyalpi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Sugʻorish tarmoqlarining hisobiy suv sarfi maksimal gidromodul va sugʻorish uchastkasi maydoni koʻrsatkichlariga asosan aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini anʼanaviy sugʻorish usullari va texnikasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Yetishtiriladigan ekinlar uchun maqbul agrotexnik va meliorativ sharoitlarni yaratish maqsadida ekinlar tomonidan sarflanadigan evapotranspiratsiya miqdorini qoplashni taʼminlovchi sunʼiy sugʻorish amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Sugʻorish usuli va sugʻorish texnikasi turidan qatʼi nazar quyidagi talablarni taʼminlashi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish suvini sugʻorish dalasi uzunligi boʻylab hamda gruntning faol qatlami chuqurligi boʻyicha bir tekis taqsimlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish suvining gruntning faol qatlami ostki qismiga ortiqcha sizilishiga, meʼyordan ortiq bugʻlanishiga va tashlamalar orqali yoʻqotilishiga yoʻl qoʻymaslik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning tabiiy donadorlik tuzilishini saqlash, gruntning botqoqlanishiga yoʻl qoʻymaslik, shuningdek sugʻorish jarayonini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish imkoniyatini taʼminlash hamda yuqori ish unumdorligi va sugʻorish sifatiga erishish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqishloq xoʻjaligi ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olish uchun zarur boʻlgan maqbul suv rejimini shakllantirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishga sarflanadigan suvning miqdori ekinning barglaridan, tanasidan va grunt yuzasidan bugʻlangan suvning umumiy yigʻindisi sifatida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining suv isteʼmoli miqdori ob-havo sharoiti, grunt yuzasiga tushayotgan issiqlik energiyasi miqdori, grunt namligi, yetishtirilayotgan ekin turi hamda hosildorlik koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining mavsumiy sugʻorish normasi joriy yilda rejalashtirilgan hosildorlikka erishishni taʼminlash maqsadida vegetatsiya davrida 1 ha sugʻoriladigan maydonga beriladigan umumiy suv miqdori sifatida qabul qilinishi lozim. Mavsumiy sugʻorish normasi m³/ha oʻlchov birligida belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Mavsumiy sugʻorish normalarining miqdorlari ekin turlari hamda ekin yetishtiriladigan dalaning grunt sharoitlarini hisobga olgan holda aniqlanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYer ustidan egatlab sugʻorish usuli uchun mavsumiy sugʻorish normalari quyidagi oraliqlarda belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgʻoʻza uchun — 5 000 — 9 000 m3/ha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkoʻp yillik yem-xashak ekinlari uchun — 2 000 — 10 000 m3/ha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmakkajoʻxori uchun — 2 000 — 5 000 m3/ha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgʻalla (boshoqli don) uchun — 1 000 — 5 000 m3/ha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsabzavot-poliz ekinlari uchun — 2 000 — 8 000 m3/ha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbogʻ va uzumzor uchun — 1 500 — 7 000 m3/ha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMuayyan ekinning mavsumiy sugʻorish normasi mavsum davomida amalga oshiriladigan bir martalik sugʻorish normalarining yigʻindisi sifatida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish tartib (rejim)lari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish tartibi (rejimi) ularning biologik xususiyatlari, tabiiy-iqlim va xoʻjalik sharoitlarini hisobga olgan holda sugʻorish normalari, muddatlari hamda sonini inobatga olgan holda belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGruntning oʻsimliklarning normal oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlgan namlik darajasi qabul qilingan sugʻorish tartibi (rejimi) asosida taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Sugʻorish tartibi (rejimi) ekinlarning suvga boʻlgan umumiy talabini aks ettiruvchi hisobiy-tashkiliy omil sifatida qabul qilinishi va quyidagi asosiy koʻrsatkichlarni oʻz ichiga olishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementumumiy (mavsumiy) sugʻorish normasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbir martalik sugʻorish normasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorishlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish muddatlari (sugʻorishlar oʻrtasidagi oraliq davrlar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining sugʻorish tartib (rejim)larini belgilashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish tartib (rejim)i ekinlarining rivojlanish fazalari va agrotexnika talablariga mos kelishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning suv, ozuqa va issiqlik tartib (rejim)larining maqbul holatda boʻlishiga koʻmaklashishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt unumdorligini oshirishiga xizmat qilishi, botqoqlanish, shoʻrlanish va grunt eroziyasiga yoʻl qoʻymasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining sugʻorish tartibi (rejimi) quyidagi tabiiy va xoʻjalik omillari taʼsirida shakllantirilishi va asoslanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementiqlim va ob-havo sharoitlari (havo harorati, atmosfera yogʻinlari miqdori va ularning yil davomida taqsimlanishi, havo namligi, bugʻlanish intensivligi hamda shamol tezligi koʻrsatkichlari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekin dalasining grunt sharoitlari (gruntining mexanik tarkibi, tuzilishi, suv-fizik xususiyatlari, shoʻrlanganlik darajasi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidrogeologik sharoitlari (sizot suvlari sathi, mineralizatsiyasi va ularning vegetatsiya davrida oʻzgarish dinamikasi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementiqtisodiy-xoʻjalik sharoitlari (ekinlarni yetishtirishning agrotexnikalari, grunt unumdorligi, hosildorlik).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Bir gektar maydonda joylashgan qishloq xoʻjaligi ekinini sugʻorish uchun sarflanadigan umumiy suv sarfi (E) bugʻlanish va transpiratsiya jarayonlariga sarflanadigan suv miqdorlarining yigʻindisi sifatida qabul qilinishi hamda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementE = Ebugʻ + Etrans = k·Y;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEbugʻ — bugʻlanishga sarflanadigan suv miqdori, (m3/ha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEtrans — transpiratsiyaga sarflanadigan suv miqdori, (m3/ha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementY — rejalashtirilgan hosildorlik, (t/ga yoki q/ga);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk — bir birlik (tonna, sentner) hosilni yetishtirish uchun sarflanadigan suv miqdori (m3/t, m3/q).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMaʼlum miqdordagi bir martalik hosilni shakllantirish uchun zarur boʻladigan sugʻorish normasi (gʻoʻza uchun) quyidagi jadvalga asosan aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHosildorlik, q/ha | Suvning miqdori, m3/q |
20 | 190 — 280 |
30 | 140 — 240 |
40 | 130 — 200 |
50 | 120 — 175 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish uchun zarur boʻlgan sugʻorish normasi hisobiy grunt qatlami uchun suv balansi tenglamasi asosida aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHisobiy grunt qatlami uchun suv balansi tenglamasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementM — sugʻorish normasi, (m3/ha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementWss — sizot suvlari hisobiga mavsumning boshlanishida shakllangan namlikning miqdori, m3/ha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementWvb — gruntdagi namlikning mavsum boshlanishidagi miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementWvo — gruntdagi namlikning mavsum oxiridagi miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementWqatosh — vegetatsiya davrida grunt faol qatlamining oshishi hisobiga yuzaga kelgan namlik miqdori.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Sugʻorishni rejalashtirishda sugʻorish davrida dalaga yetkazib berilayotgan suvning maʼlum qismi filtratsiya, bugʻlanish, oqib ketish va boshqa texnologik yoʻqotishlar hisobiga yoʻqolishi hisobga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish uchun qabul qilinadigan suvning ushbu yoʻqotishlar hisobga olingan umumiy miqdori brutto sugʻorish normasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMbrutto — brutto sugʻorish normasi, (m3/ha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMnetto — netto (sof) sugʻorish normasi, (m3/ha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKsfk — sugʻorishda suvdan foydalanish koeffitsiyenti, m3/ha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini egatlab sugʻorish texnikasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Gruntning faol qatlamida namlikning bir tekis taqsimlanishini taʼminlash maqsadida gruntning mexanik tarkibiga koʻra egatlarning kengligi belgilanishi, bunda ularning kengligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyengil mexanik tarkibga ega qumoq gruntli dalalarda — 0,6-0,7 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻrtacha ogʻirlikdagi soz gruntli dalalarda — 0,7-0,8 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementogʻir mexanik tarkibga ega soz gruntli dalalarda — 0,9 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Nam toʻplash va ekinni ekishdan oldingi sugʻorishlarda agar dala kuzda shudgorlangan boʻlsa, egatlarning kengligi grunt xususiyatlarini hisobga olgan holda 0,7 m dan 1,0 m gacha qilib belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBir yillik qishloq xoʻjaligi ekinlarini parvarishlash uchun qoʻllaniladigan egatlarning kengligi mazkur ekinlarni yetishtirishning oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda 0,6-0,7 m qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Ekinlarni egatlab sugʻorish usuli tabiiy holda tekis boʻlgan yoki agrotexnik tadbirlar natijasida tekislangan hamda nishabligi 0,02 — 0,03 dan katta boʻlgan ekin maydonlarida qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Egatlar ekin maydonining nishabligi, gruntning suv oʻtkazuvchanligi, ekin turi, qatorlar oraligʻiga (0,45 — 1,5 m) koʻra boshidan oxirigacha oʻzgarmas, uzunligi esa qisqa (50 — 60 m) yoki uzun (200 — 400 m) boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Egatlab sugʻorishda bir egatga beriladigan suv sarfi 0,1 l/s dan 3,0 l/s gacha oraliqda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEgatlar arigʻining chuqurligiga koʻra quyidagi turlarga ajratilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkichik egatlar — 8 — 12 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻrta egatlar — 15 — 25 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementchuqur egatlar — 30 — 40 cm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Arigʻi toʻldirib suv beriladigan egatlar quyidagi sharoitlarda qoʻllanilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnishabsiz va nishabligi kichik (0,002 dan kam) boʻlgan ekin maydonlarida sugʻorishni katta miqdorlarda amalga oshirish zarur boʻlgan hollarda (nam toʻplovchi sugʻorishlar vaqtida), shuningdek keng qatorli qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmaydon qiyaligi katta (0,015 dan ortiq) va toʻldirilmaydigan ariqlar bilan sugʻorilganda grunt eroziyasi kuchli boʻladigan yerlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning suv oʻtkazuvchanligi past boʻlgan maydonlarda sugʻorish suvini talab etilgan hajmda yetkazib berish hamda gruntning faol qatlamida namlikni taʼminlash maqsadida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Arigʻi toʻldirib sugʻoriladigan egatlar qiyalik yoʻnalishi boʻylab olinishi va ularning chuqurligi 20 — 30 cm, uzunligi esa 40 — 80 m qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEgatning butun uzunligi boʻylab gruntning bir tekis namlanishini taʼminlash maqsadida egatlar eng kichik qiyalik yoʻnalishi boʻylab joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Egatlab sugʻorish usulining samaradorligi 60 — 70 foizni tashkil qilishi, bunda sugʻorish jarayonida berilayotgan suvning kamida 60 — 70 foiz qismi ekinlar tomonidan oʻzlashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Egatlab sugʻorish usulida sugʻorishga berilgan suvning qolgan 30 — 40 foiz qismi bugʻlanish, gruntning faol qatlamidan pastga chuqur singish hamda egatlar oxiridan sarflanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Egatlar boʻyicha sugʻorish usuli joyning qiyaligi 0,05 gacha boʻlgan maydonlarda qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Egatlar boʻyicha suv taqsimlash inshootlari mavjud boʻlgan va texnik-iqtisodiy hamda texnologik asoslanish taʼminlangan hollarda mazkur usulni joyning qiyaligi 0,1 gacha boʻlgan maydonlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Joyning relyefi hamda gruntning mexanik tarkibi va suvni shimish (singdirish) xususiyatlariga koʻra boʻylama yoki koʻndalang sugʻorish sxemalarini qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Koʻndalang sugʻorish sxemasi boʻylama sugʻorishga nisbatan qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi, bunda egatlar uzunligi 250 — 300 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Koʻndalang sugʻorish sxemasida koʻndalang oʻqariqlar orasidagi masofa gruntning suvni singdirish qobiliyatiga bogʻliq holda 55 — 60 m dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Egatlar uzunligi va ulardagi suv sarfi yer yuzasining qiyaligi hamda gruntning suv-fizikaviy xususiyatlariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Egatlar boʻyicha sugʻorish texnikasi elementlarining maqbul qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasi talablariga muvofiq hamda loyihani asoslash uchun bajarilgan izlanishlar natijalariga asosan tayinlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Egatlar uzunligi, koʻndalang oʻqariqlar orasidagi masofa va egat uchun suv sarfi loyihada qoʻllaniladigan sugʻorish texnikasi va sugʻorish qurilmalari xususiyatlariga muvofiq moslashtirilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Sugʻorish tizimlari orasidagi masofa boʻylama sugʻorish sxemasida sugʻorish uskunalarining uzunligiga koʻra, koʻndalang sugʻorish sxemasida esa egatlar uzunligiga asosida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Suv chiqarish uskunalari (gidrantlar) orasidagi masofa boʻylama sugʻorish sxemasida egat uzunligiga teng, koʻndalang sugʻorish sxemasida esa sugʻorish uskunasining uzunligiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Boʻylama sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkalari maydoni 8 — 12 ha, sugʻorish uchastkasi kengligi 200 — 250 m qilib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish uchastkasi uzunligi egatlar uzunligiga karrali qilib belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Sugʻorish uchastkasi uzunligi 500 — 600 m qilib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKoʻndalang sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkasi kengligi egat uzunligiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKoʻndalang sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkalarining optimal maydoni 25 — 40 ha qilib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. Yoyib ekiladigan (urugʻi sepiladigan) ekinlarni, jumladan boshoqli don ekinlari, bir yillik va koʻp yillik oʻtlarni sugʻorishni tashkil qilish maqsadida ekin dalasi yoʻlaklarga (polosa) boʻlib chiqilishi va sugʻorish shu yoʻlaklar (polosa) boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorish uchun dalada har 3-4 m kenglikda grunt koʻtarmalari shakllantirilishi, bunda yoʻlakning (polosa) chetlaridagi grunt koʻtarmalari balandligi h = 0,1-0,2 m qilib qabul qilinishi va suv harakatini ikki tomondan chegaralab, uni bir yoʻnalishda harakatlantirish taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Yoʻlaklarga (polosa) yuborilgan suv yer yuzasi boʻylab harakatlanishi hamda yoʻlakning (polosa) butun yuzasini 2-3 cm qalinlikda qoplash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishda ularga suv berish quyidagi ikki usuldan biri boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻoriladigan yoʻlakka (polosa) suv dalaning bosh tomonidan berilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻlakka (polosa) suv yon tomonda joylashgan boʻylama ariqdan berilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishni tashkil etishda koʻndalang nishabligi mavjud boʻlmagan tur tanlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKengligi 3,6 — 4,2 m boʻlgan yoʻlaklar (polosa) uchun koʻndalang nishablik 0,003 dan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Ekin dalasi yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorilganda bir martalik sugʻorish normasi 1000 — 1500 m³/ha oraligʻida belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDalaning oxiridan suvning tashlanishining (oqib ketishini) oldini olish maqsadida sugʻorish vaqtida suv polosaning 3/4 qism uzunligini qoplashi bilan dalaga suv berish toʻxtatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishda yoʻlaklar (polosa) kengligi qishloq xoʻjaligi texnikasining osma qurilmalari (agregatlar) parametrlarini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYer yuzasining kichik qiyaliklariga ega maydonlarda yoʻlaklar (polosa) kengligini 8,0 m dan ortiq qilib qabul qilishga asoslantirishlar mavjud boʻlgan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. Ekin dalasini pollarga boʻlib bostirib sugʻorish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Ekin dalasini pollarga boʻlib bostirib sugʻorish usulini doimiy tarzda ham davriy ravishda ham qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Pollarga boʻlib bostirib sugʻorish usuli sholi maydonlarini sugʻorishda va shoʻrlangan ekin maydonlarining shoʻrini yuvishda qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUshbu usulni qoʻllash uchun dala maydoni oldindan 0,2 ha dan 0,5 ha gacha boʻlgan pollarga boʻlib chiqilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Pollarning toʻrt tarafi balandligi 0,2-0,3 m boʻlgan grunt koʻtarmalari bilan oʻrab chiqilishi lozim. Pollar nishabliksiz tekis yuzali qilib tayyorlanishi lozim. Pol tubining nishabligi 0,0005 — 0,001 qiymatdan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element66. Sugʻorish vaqtida pol sugʻorish suvi bilan 10 — 20 cm qalinlikda toʻldirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element67. Pollarga suv belgilangan muddatlarda berilishi va suv berish oraligʻi odatda 7-8 kun qilib qabul qilinishi kerak. Sholi kabi suvda oʻsadigan ekinlarni sugʻorishda polda doimiy ravishda 10 — 15 cm qalinlikdagi suv qatlami saqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-§. Tomchilatib sugʻorish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element68. Tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi eng katta sugʻorish uchastkasidagi tomizgʻichlarning umumiy soni va bitta tomizgʻichning suv sarfi asosida quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQc — bir vaqtda sugʻoriladigan uchastkasining loyihaviy suv sarfi, l/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNt — uchastkadagi tomizgʻichlarning umumiy soni, dona;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqt — bitta tomizgʻichning bir soatdagi loyihaviy suv sarfi, l/h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3600 — oʻtish koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEng katta sugʻorish uchastkasining suv sarfi (Q) tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi (Qh) sifatida qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQabul qilingan hisobiy suv sarfi va quvurdagi suv oqimining yoʻl qoʻyiladigan tezligi (V=1,2 — 1,8 m/s) asosida tarqatuvchi quvurning diametri tanlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTomchilatib sugʻorish tizimining loyihaviy suv sarfini belgilashda hisobiy suv sarfini 30 foizgacha oshirish nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQabul qilingan loyihaviy suv sarfi asosida magistral quvur diametri, filtrlash qurilmalari va nasos uskunalarining texnik parametrlari belgilanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element69. Tomchilatib sugʻorish tizimida magistral quvurning bosh qismidagi suv bosimini aniqlash uchun magistral va tarqatuvchi quvurlar, shuningdek tizim tarkibiga kiruvchi barcha inshootlardagi bosim isroflari hisoblab chiqilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMagistral va tarqatuvchi quvurdagi hisobiy bosim isrofi 
quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh — uzunligi 100 m boʻlgan quvurdagi bosimi isrofi, kg/sm2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementL — quvurning haqiqiy uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementN — dalaning quvur boʻylab nishabligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMagistral va tarqatuvchi quvurdagi hisobiy bosim isrofi 
ni Shevelev jadvallari yordamida quyidagi tenglik asosida ham aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
ni Shevelev jadvallari yordamida quyidagi tenglik asosida ham aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1000 — solishtirma bosim isrofi yoki uzunligi 1000 m boʻlgan quvurdagi bosim isrofi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementL — magistral yoki tarqatuvchi quvurning uzunligi, km.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element70. Sugʻorish shlanglarining ishchi bosimi hamda tarqatuvchi va magistral quvurlardagi hisobiy bosim isroflari yigʻindisi tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi sifatida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element71. Tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNtstx=hishchi+htqx+hmqx;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNtstx — tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNishchi — tomchilatib sugʻorish tizimi sugʻorish shlanglarining ishchi bosimi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNtqx — tomchilatib sugʻorish tizimi tarqatuvchi quvurining hisobiy bosimi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNmqx — tomchilatib sugʻorish tizimi magistral quvurining hisobiy bosimi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimini 10 foizga oshirish orqali sugʻorish tizimining loyihaviy bosimini belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element72. Tomchilatib sugʻorish tizimining bosh inshootlari, jumladan hovuz-tindirgich, nasos stansiyasi va filtrlash qurilmalarining texnik koʻrsatkichlari sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi, hisobiy bosimi hamda ishlatiladigan suvni tozalash darajasi talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element73. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda tizimning gidravlik hisobini quyidagi formulalarga asosan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlarning oraliq masofasini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXtir — tomizgʻichlar oraliq masofasi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQtir — tomizgʻichlar suv sarfi, l/h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementItup — gruntning suvni singdirish tezligi, mm/h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlar sonini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
donaSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementntir — tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlar soni, dona;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLlen — sugʻorish quvurining uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXtir — tomizgichlarning oraliq masofasi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementv) tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)dagi suv sarfini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3/hSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQlen — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)dagi suv sarfi, m3/h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqtir — tomizgichlarning suv sarfi, l/h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larining maksimal oraliq masofasini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxlen.maks — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larining maksimal oraliq masofasi, m,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxlen.maks ≥ xlen — egat kengligiga moslashtiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) tarqatuvchi quvurdagi tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lari sonini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnlen — tarqatuvchi quvurdagi tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lar soni, dona;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLtar — tarqatuvchi quvurning uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxlen — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larni joylashtirish oraliq masofasi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) tarqatuvchi quvurning suv sarfini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3/sSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQtar — bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi, m3/s.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyo) tizimdagi quvurlarning hisobiy diametrini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mmSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri, mm,Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementv — quvurdagi suvning tezligi, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementj) tizimdagi quvurlarning hisobiy diametrini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m/sSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tarmoq quvurlaridagi suvning tezligi, m/s;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementz) tizimdagi tarqatuvchi quvurlardagi va tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lardagi bosim yoʻqolishini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNtar — tarqatuvchi quvurlardagi va tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lardagi bosim yoʻqolishi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAkv — quvurning solishtirma qarshiligi (F. Shevelev jadvalidan olinadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKv — sarf moduli, kvadrat qarshilik sohasida 1 ga teng qabul qilingan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLtar — tarqatuvchi quvurning uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementi) tizimdagi magistral quvurning suv sarfini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3/sSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— magistral quvur suv sarfi, m3/s;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tarqatuvchi quvurlar soni, dona;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementy) tizimdagi magistral quvurning diametrini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; mmSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— magistral quvur diametri, mm;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementk) magistral quvurdagi tarqatuvchi quvurlar sonini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; mSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— magistral quvurlarning hisobiy qismining uzunligi, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sugʻorish sektorlari soni, dona;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bitta sektordagi tarqatuvchi quvurlar soni, dona;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementl) magistral quvurlardagi bosim yoʻqolishini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— magistral quvurlar hisobiy qismi boshi va oxiridagi bosimlar, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— magistral quvurlarning hisobiy qismini boshi va oxiridagi geometrik sathlar, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementƒ — ishqalanish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— quvur diametri, mm;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— qarshilik koeffitsiyenti;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— boshlangʻich tezlik koeffitsiyenti;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— suvning zichligi.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda magistral quvurlar yer ostidan (0,7 — 1,0 m chuqurlikda) yoki yer ustidan joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75. Tomchilatib sugʻorish tizimining tarqatuvchi quvurlari zarur hajmdagi suvni oʻtkazish va tekis taqsimlash uchun yetarli diametrga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTarqatuvchi quvurlarning diametrlari eng katta sugʻorish sektorining hisobiy suv sarfi (Q) va hisobiy bosimi (hishchi+htkh) asosida tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element76. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda kam nishabli maydonlar uchun tomizgʻichli shlang (lenta)larni suv sarfi, tomizgʻichlar orasidagi masofa va ularning diametridan kelib chiqib chegaraviy uzunliklarini quyidagi jadvalga asosan tanlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTomizgʻichlar orasidagi masofa, sm | Quvurning diametri Æ, mm | Suv sarfi, l/h | |||
1,4 | 1,6 | 2,0 | 4,0 | ||
Tomchilatib sugʻorish shlanglarining maqbul hisoblangan uzunligi, m | |||||
Tarqatuvchi quvurlarda taʼminlangan bosim 1,2 — 1,5 atm boʻlganda | |||||
20 | 16 | 75 | 70 | 60 | 40 |
18 | 95 | 85 | 75 | 45 | |
20 | 110 | 100 | 90 | 55 | |
22 | 130 | 120 | 100 | 65 | |
30 | 16 | 100 | 95 | 80 | 50 |
18 | 120 | 110 | 95 | 60 | |
20 | 145 | 135 | 115 | 70 | |
22 | 170 | 155 | 135 | 85 | |
40 | 16 | 120 | 110 | 95 | 60 |
18 | 145 | 135 | 115 | 75 | |
20 | 180 | 160 | 140 | 85 | |
22 | 210 | 190 | 160 | 100 | |
50 | 16 | 190 | 180 | 160 | 120 |
18 | 220 | 205 | 185 | 135 | |
20 | 255 | 240 | 205 | 150 | |
22 | 290 | 270 | 240 | 170 | |
Tizim quvurlarida taʼminlangan bosim 1,5 — 2,0 atm boʻlganda | |||||
20 | 16 | 105 | 95 | 80 | 50 |
18 | 130 | 120 | 100 | 60 | |
20 | 155 | 140 | 120 | 75 | |
22 | 175 | 160 | 135 | 90 | |
30 | 16 | 135 | 125 | 105 | 65 |
18 | 165 | 150 | 125 | 80 | |
20 | 195 | 180 | 155 | 95 | |
22 | 225 | 205 | 175 | 115 | |
40 | 16 | 160 | 150 | 130 | 80 |
18 | 195 | 180 | 155 | 95 | |
20 | 235 | 215 | 185 | 120 | |
22 | 275 | 250 | 215 | 135 | |
50 | 16 | 190 | 170 | 150 | 95 |
18 | 230 | 210 | 180 | 115 | |
20 | 270 | 250 | 215 | 130 | |
22 | 320 | 290 | 250 | 190 | |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh. Tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lari uzunligini qabul qilishda ularda keltirilgan bosim taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-§. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element77. Yomgʻir tomchisining diametri 1,0 — 1,5 mm oraligʻida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYomgʻirlatish jadalligi 0,5 — 2,0 mm/min oraligʻida qabul qilinishi va mazkur qiymatlar gruntning suv oʻtkazuvchanligi hamda namlanish xususiyatlariga muvofiq tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element78. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimining ishchi loyihasini ishlab chiqish uchun tizim joriy etiladigan hudud boʻyicha quyidagi dastlabki maʼlumotlar toʻplanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) yer maydoni xaritasi va unga oid maʼlumotlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementjoylashgan oʻrni va relyefi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv manbasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementelektr taʼminoti tizimi (masofasi bilan);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekin maydonining oʻlchamlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) grunt maʼlumotlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning mexanik tarkibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt shoʻrlanish darajasi va turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementv) suv manbasi boʻyicha maʼlumotlar (suvning loyqalik darajasi va sifat koʻrsatkichi):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer usti suv manbasining taʼminlanganlik darajasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer osti suv manbasining suv chiqarish hajmi (debiti) va sifat koʻrsatkichlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) yetishtiriladigan ekin boʻyicha maʼlumotlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekin turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekinning suvga boʻlgan talabi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekinni ekish sxemasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element79. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimining loyihasini ishlab chiqish quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchastka xaritasida yomgʻirlatib sugʻorish tizimining umumiy sxemasini ishlab chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyomgʻirlatib sugʻorish tizimi joriy qilinadigan maydonni sugʻorish sektorlariga boʻlish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyomgʻirlatib sugʻorish tizimi sxemasida (kontur xaritasida) tizimning bosh inshootlarini maqbul nuqtada joylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyomgʻirlatib sugʻorish tizimi inshootlari, quvurlari va sugʻorish tizimlari koʻrsatkichlarini aniqlash (gidravlik hisoblar bajarish);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyomgʻirlatib sugʻorish tizimi sxemasida (kontur xaritasida) tizimning magistral quvurlarini joylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyomgʻirlatib sugʻorish tizimining loyihaviy smetasini ishlab chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyomgʻirlatib sugʻorish tizimi loyihasining tushuntirish xatini shakllantirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementloyiha hujjatlarini jamlash va yagona loyiha hujjati shaklida rasmiylashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element80. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimini loyihalashda mazkur SHNQning 81 — 100-bandlarida keltirilgan formulalar asosida quyidagi parametrlar hisoblab chiqilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish sektorlari boʻyicha suv sarfi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtarqatuvchi va magistral quvurlar diametri va uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos agregatining hisobiy suv sarfi va ishchi parametrlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element81. Yomgʻirlatib sugʻorish normasi quyidagi formula asosida aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; mmSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sugʻorish normasi, m3/ha;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— chegaraviy dala nam sigʻimi, %;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— oʻsimlik soʻlish namligi (namlikning quyi chegarasi), %;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— gruntning hajm ogʻirligi, g/sm3;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— hisobiy qatlam qalinligi, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sugʻorish rejimi, %;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bugʻlanishga ketadigan suv sarfi (shamol tezligi va haroratga bogʻliq 10 — 20 foiz).Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element82. Ekinning sugʻorish rejimi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
%Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, 
— ekinning oʻsishi va rivojlanishi fazalarida belgilangan sugʻorish tartib (rejim)i (chegaraviy dala nam sigʻimiga nisbatan 65÷85 foiz), %.
— ekinning oʻsishi va rivojlanishi fazalarida belgilangan sugʻorish tartib (rejim)i (chegaraviy dala nam sigʻimiga nisbatan 65÷85 foiz), %.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element83. Yomgʻirlatib sugʻorish oraliq muddati quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kunSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— hisobiy sugʻorish oraligʻi, d;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— oʻsimlikning evapotranspiratsiyasi miqdori, mm/d.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element84. Yomgʻirlatib sugʻorish davomiyligi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— yomgʻirlatib sugʻorish davomiyligi, h;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bitta sprinklerning suv sarfi, l/h;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bir gektar maydondagi sprinklerlar soni, dona.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element85. Sugʻorish uchastkasining maksimal soni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sugʻorish sektorining maksimal soni (butun son), sektor;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— nasos stansiyasining sutkalik ish vaqti (max-20 h/d);Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element86. Sugʻorish tizimining yomgʻirlatish jadalligini quyidagi formulaga muvofiq hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mm/hSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, 
— yomgʻirlatish jadalligi, mm/h.
— yomgʻirlatish jadalligi, mm/h.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element87. Sugʻorish sektori maydoni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
haSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sugʻorish sektorining maydoni, ha;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— yomgʻirlatib sugʻorish konturining umumiy maydoni, ha.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element88. Sprinklerlar joylashgan bitta sugʻorish quvuri suv sarfini quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3/hSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bitta sugʻorish quvuridagi suv sarfi, m3/h;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bitta sugʻorish quvuridagi sprinklerlar soni, dona.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element89. Sprinklerlarning maksimal oraliq masofasini quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sprinklerlarning maksimal oraliq masofasi, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sprinklerning ishchi radiusi, m.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element90. Sprinklerlar joylashgan sugʻorish quvurlarining maksimal oraliq masofasi quyidagi shartga muvofiq belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, Xs.q. — sprinklerlar joylashgan sugʻorish quvurlarini joylashtirishning maksimal oraliq masofasi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element91. Bitta tarqatuvchi quvurga (sprinklerlar oʻrnatilgan) sugʻorish quvurlari sonini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
donaSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tarqatuvchi quvurdagi tomizgichli sugʻorish quvurlari soni;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tarqatuvchi quvurning uzunligi, m.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element92. Sprinklerlar oʻrnatilgan bitta sugʻorish quvuridagi suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3/hSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, Qs.s.q — sprinklerlar oʻrnatilgan bitta sugʻorish quvurdagi suv sarfi, m3/h.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element93. Bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3/hSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, Qtar — bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi, m3/s.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element94. Tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mmSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri, mm;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— quvurdagi suvning tezligi, m/s.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element95. Tarmoq quvurlaridagi suvning tezligini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, kv — tarmoq quvurlaridagi suvning tezligi, m/s.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element96. Tarqatuvchi va sugʻorish quvurlaridagi bosim yoʻqolishini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— tarqatuvchi va sugʻorish quvurlaridagi bosim yoʻqolishi, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— quvurning solishtirma qarshiligi, F. Shevelev jadvalidan olinadi;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — sarf moduli, kvadrat qarshilik sohasida 1 ga teng qabul qilingan.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element97. Magistral quvur suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m3/sSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — magistral quvur suv sarfi, m3/s;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — tarqatuvchi quvurlar soni, dona.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element98. Magistral quvur diametri quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mmSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, 
— magistral quvur diametri, mm.
— magistral quvur diametri, mm.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element99. Magistral quvurdagi tarqatuvchi quvurlar soni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
donaSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— magistral quvurlar hisobiy qismining uzunligi, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sugʻorish sektorlari soni, dona;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bitta sektordagi tarqatuvchi quvurlar soni, dona.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100. Magistral quvurlardagi bosim yoʻqolishini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — magistral quvurlarning boshi va oxiridagi hisobiy bosimi, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — magistral quvurlarning boshi va oxiridagi hisobiy geometrik sathlari, m;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementƒ — ishqalanish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — quvur diametri, mm;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — qarshilik koeffitsiyenti;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — boshlangʻich tezlik koeffitsiyenti;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element — suvning zichligi.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-§. Diskret sugʻorish tizimi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element101. Diskret sugʻorish tizimi quyidagi turlarga boʻlinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpast bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,1 Atm dan kam boʻlmasligi lozim);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻrta bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,2 Atm dan kam boʻlmasligi kerak);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyuqori bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,5 Atm dan kam boʻlmasligi lozim).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element102. Diskret sugʻorish tizimini loyihalashda ekin maydonining suv taʼminoti holati, gruntning mexanik tarkibi hamda yer yuzasining nishabligi hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPast bosimli diskret sugʻorish usuli ekin dalasiga suv novlar (lotok) yoki quvurlar tizimi orqali yetkazib beriladigan hamda ushbu suv oʻtkazgichlardagi ishchi bosim 0,1 Atm dan kam boʻlmagan sharoitlarda qoʻllanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPaxta maydonlarini diskret usulda sugʻorishda sugʻorish vaqtini qisqartirish va sugʻorish samaradorligini oshirish maqsadida egatlar uzunligini odatda qabul qilinadigan qiymatlarga nisbatan 50 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element103. Suv taqsimlovchi quvurlar teshikchalarining oraliq masofasi ekin turi va qator orasi kengligiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGʻoʻza va kuzgi boshoqli don ekinlari uchun teshikchalar oraliq masofasi qator orasiga mos ravishda 0,6 m (qator orasi 60 cm) yoki 0,9 m (qator orasi 90 cm) qilib qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSabzavot ekinlari uchun teshikchalar oraliq masofasi 0,7 m (qator orasi 70 cm) qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEkin qator oralatib sugʻorilishi rejalashtirilgan holatlarda teshikchalar oraliq masofasini mos ravishda 1,2 m, 1,8 m yoki 1,4 m boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element104. Suv taqsimlovchi quvur teshiklarining diametri egat uzunligi, maydon nishabligi va egatga beriladigan hisobiy suv sarfiga bogʻliq holda belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQumoq va toshloq yerlarda, shuningdek egat nishabligi kichik boʻlgan maydonlarda teshik diametrini 20 — 30 mm qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYuqori nishablikli maydonlarda yoki suvning harakati tezlashishi ehtimoli yuqori boʻlgan sharoitlarda teshik diametrini 15 — 20 mm qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTeshik diametrini belgilashda tarmoqdagi suvning ishchi bosimi hisobga olinishi va ishchi bosim oʻzgarganda teshik diametri mos ravishda oʻzgartirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element105. Turli mexanik tarkibga ega gruntlar va nishablikka ega maydonlarda diskret sugʻorish usulida egatga beriladigan suv sarflari quyidagi jadval koʻrsatkichlariga asosan belgilanishi lozim, l/s.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDala tuprogʻining suv oʻtkazuvchanligi | Egatning nishabligi (oʻrtacha koʻrsatkichlar) | |||
0,00175 | 0,0025 | 0,005 | 0,0075 | |
yuqori, A | 1,6 | 1,5 | 1,1 | 0,7 |
oʻrta, B | 1,25 | 1,2 | 1,0 | 0,6 |
past, V | 1,0 | 0,95 | 0,8 | 0,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGruntning suv oʻtkazuvchanligi, nishabligi, egat uzunligini hisobga olgan xolda suv sarfi, suv berish soni va muddati belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-§. Gruntning ichidan sugʻorish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element106. Grunt ostidan sugʻorishda qoʻllaniladigan quvurlar qattiq (mustahkam) boʻlishi va grunt ostidagi bosim taʼsirida ezilib qolmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element107. Ildiz qatlamini yer osti namlantirgichlaridan kapillyar yoʻl bilan namlantirish imkonini yaratadigan gruntni ichidan sugʻorish tizimlarini qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishda suv tanqisligi kuchli boʻlgan qirlarda, yarim choʻl va choʻl zonalarida qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element108. Gruntni ichidan sugʻorish tizimlarini qoʻllashda quyidagi shartlar taʼminlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhudud relyefining qiyaligi 0,01 dan oshmasligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt shoʻrlanmagan boʻlishi, yengil, oʻrta yoki ogʻir mexanik tarkibga ega boʻlishi hamda kapillyar koʻtarilish tezligi 0,5 mm/min dan kam boʻlmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element109. Gruntni ichidan sugʻorish tizimlarida suv tarqatuvchi tarmoq plastmassa yoki xrizotilsement quvurlardan tayyorlanishi va yer ostida oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element110. Namlantirgichlar tizimi loyihasida quyidagi shartlarga rioya qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnamlantirgichlar uzunligi davomida joyning qiyaligi 0,01 dan oshmasligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnamlantirgichlarni yer ostiga oʻrnatish chuqurligi 0,4 — 0,6 m oraligʻida qabul qilinishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnamlantirgichlarning maksimal uzunligi 250 m dan oshmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSepib (yoyib) ekiladigan ekinlar uchun namlantirgichlar orasidagi masofa gruntning granulometrik tarkibiga bogʻliq holda quyidagi qiymatlarda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyengil mexanik tarkibli gruntlarda — 1,0 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻrta mexanik tarkibli gruntlarda — 1,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementogʻir mexanik tarkibli gruntlarda — 2,0 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element111. Yerga ishlov berish qatlamining quyi qismida suv tortish qobiliyati yuqori boʻlgan qumli-qumoq va yengil qumoq gruntlarda namlantirgichlarni kengligi 0,7 m boʻlgan polietilen qoplamali ekran ustiga yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPolietilen ekran qoʻllanilganda namlantirgichlar orasidagi masofani 2,0 m gacha uzaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element112. Bogʻ va uzumzorlar uchun namlantirgichlar orasidagi masofa ekin qatorlari orasidagi masofaga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNamlantirgichlar suv chiqarish teshiklarining oʻlchamlari hisobiy bosimda namlantirgichning uzunligi boʻyicha talab etiladigan suv sarfini taʼminlashi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTeshiklar parametrlari quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaylana teshiklar diametri — 1-2 mm, qadami — 50 — 100 mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboʻylama teshiklarda eni — 1-2 mm, uzunligi — 35 — 40 mm, qadami — 200 — 400 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element113. Tizimni yuvish va boʻshatish uchun moʻljallangan suv chiqaruvchi quvurlarni loyihada xrizotilsement yoki plastmassa materialidan qabul qilib, yer ostiga 0,5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikda yotqizish lozim. Suv tashlovchi quvurlarni kuzatish va boʻshatish quduqlari bilan taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element114. Namlantirgichlarning hisobiy suv sarfi gruntning suv tortish qobiliyati bilan bogʻlangan holda aniqlanishi kerak. Namlantirgich quvurining hisobiy suv sarfi Qₕ, m³/s, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqu — gruntning namlantirgichning 1 m uzunligida suv tortish qobiliyati, m²/s, maxsus izlanishlar va tahlillar asosida aniqlangan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementlh — namlantirgichning uzunligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element115. Quvurli sugʻorish tizimlarida sugʻorish va namlantiruvchi quvurlardagi bosim farqi 30 foizdan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-§. Sholichilik sugʻorish tizimlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element116. Sholichilik sugʻorish tizimidagi kichik tartibdagi tarmoqlar, shox ariq, karta sugʻorish tarmogʻi, sugʻorish tashlama tarmoqlar, suv taqsimoti va boshqaruvni avtomatlashtirish maqsadida nishabsiz va dambali qilib, qolganlari esa nishabli qilib loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element117. Sholichilik sugʻorish tizimlarini loyihalashda quyidagi shartlar taʼminlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsholi cheklari va tashlamalardagi suv sathlari farqi 0,5 m dan kam boʻlmasligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv beruvchi tarmoqlarning ostki eni qoʻllaniladigan mexanizmlarning ishchi organlari oʻlchamlariga muvofiq ravishda 0,6; 0,8; 1,0; 1,2; 1,5; 2,5 m qiymatlarda qabul qilinishi, tashlama kanallarda esa ostki eni 1,0 m dan kam boʻlmasligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtarmoqlarning yon devorlari qiyalik koeffitsiyenti gruntning mexanik tarkibiga bogʻliq holda yengil gruntlarda ichki qiyalik 2 — 4, oʻrta gruntlarda 1,5 — 2, ogʻir gruntlarda 1 — 1,5, tashqi qiyalik esa 1 — 1,5 oraligʻida qabul qilinishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtarmoqlardagi eng baland suv sathi va damba usti sathi orasidagi erkin balandlik suv sarfiga bogʻliq holda 0,5 m³/s gacha boʻlganda 0,2 m, 0,5 — 2 m³/s hamda 0,3 m, 2 — 5 m³/s boʻlganda 0,4 m boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻzanlardagi suv tezligi yengil gruntlarda 0,5 m/s, oʻrta gruntlarda 0,7 m/s, ogʻir gruntlarda 1,0 m/s qiymatdan oshmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element118. Shoʻrlangan gruntlarda tashkil etiladigan sholichilik sugʻorish tizimlarida oraligʻi 200 m dan kam boʻlmagan zovur tarmoqlarini ham loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element119. Sholichilik sugʻorish tizimlaridan tashlangan suvlardan sugʻorish uchun qayta foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda suv tarkibidagi erigan oʻgʻitlardan samaraliroq foydalanish, shuningdek sugʻorish manbasining taʼminlanganlik va ishonchlilik darajasini oshirish taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-bob. Kanallar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element120. Kanallar konstruksiyasi va ularning joy relyefida joylashuvi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanalda suv yoʻqotishlarini minimallashtirishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyi darajadagi kanallarda suv resurslarini oʻz-oʻzi oquvchanlik sharoitida hamda biriktirilgan sugʻoriladigan yerlarga nisbatan baland belgilari boʻyicha boshqarilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal egallaydigan yer maydonini minimallashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanalga tutash yerlarni saqlab qolish hamda ularning suv bosishiga yoʻl qoʻymaslik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzamonaviy avtomatlashtirish va boshqaruv tizimlari, shuningdek suvni onlayn hisobga olish va qayd etish vositalari bilan jihozlash imkoni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element121. Bosh rejada va boshqa loyiha hujjatlarida magistral kanallar qisqartirilgan nomlari quyidagicha belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmagistral kanalning oʻng tarmogʻi — MKOʻT;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmagistral kanalning chap tarmogʻi — MKCHT.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar magistral kanalga alohida nom berilgan boʻlsa, qisqartirilgan belgiga mazkur nomning birinchi harfi qoʻshilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTaqsimlovchi kanallarni belgilash quyidagi tartibda qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbirinchi tartibli taqsimlovchi kanallar — T-1; T-2; T-3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementikkinchi tartibli taqsimlovchi kanallar — T-1-1; T-1-2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element122. Aholi punktlaridan oʻtuvchi magistral kanallarni loyihalash va betonlashtirishda aholi zichligini hisobga olgan holda kanal devorlarida har 50 — 150 m da zinapoyalar va panduslar oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTurar joylar hamda jamoat joylari (parklar, savdo va koʻngilochar markazlar, kafe va restoranlar) hududidan oʻtuvchi magistral kanallar boʻylab panjaralar oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMagistral kanallarga tutash quvurlar hamda gidroelektrostansiyalarga yaqin shlyuzlar panjaralar bilan toʻsilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOdamlar gavjum boʻlgan kanal boʻylarida har 300 — 400 m da suvga tashlash uchun pufakli ballonlar va arqonlardan iborat “himoya paketlari” hamda chaqiruv tugmalari tashkil etilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanal tubiga ulangan quvurlar va shlyuzlarga yaqin xavfli zonalar berkitilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element123. Kanallarning rejali joylashuvi joy relyefi, yer osti sharoitlari, maʼmuriy birliklar chegaralari, yerdan foydalanuvchilar chegarasi, yoʻllar, kommunikatsiyalar va boshqa mahalliy sharoitlar bilan bogʻliq holda belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element124. Sugʻorish tarmoqlari joyning eng yuqori belgilari boʻyicha va minimal uzunlikda yoʻnaltirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element125. Kanalni koʻtarmada joylashtirishga mahalliy pasayishlar mavjud boʻlgan hollarda hamda kanallarning suvni nasos yordamida koʻtaradigan kanal bilan kesishuvi sharoitida yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element126. Oxirgi qismda suv sarfi 5,0 m³/s dan ortiq boʻlgan magistral va xoʻjaliklararo kanallarning oxirida suv tashlash inshootlari nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMuqobil yechim sifatida quyi tartibli kanallarda oxirgi tashlamalarni qurish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element127. Soʻnggi suv tashlash inshootlaridan tashqari favqulodda suv tashlash inshootlari ham nazarda tutilishi, bunda ularning joylashuvi mavjud kollektor-suv tashlagichlar, koʻllar va boshqa qabul qiluvchi obyektlarga yaqin hududlarda qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFavqulodda suv tashlash inshootlari favqulodda vaziyatlarda obyektlarni suv toshishidan himoya qilishni taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element128. Kanallar elektr uzatish tarmoqlari bilan kesishib oʻtgan hollarda kanal bermasi yoki dambasi sathidan elektr uzatish tarmogʻining eng pastki simigacha boʻlgan vertikal masofa quyidagi minimal qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6 m — kuchlanishi 110 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7 m — kuchlanishi 150 — 220 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8 m — kuchlanishi 330 — 500 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaloqa tarmoqlari uchun — 4,5 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element129. Elektr uzatish tarmoqlari kanal boʻylab oʻtgan hollarda kanal chetidan elektr uzatish ustunigacha boʻlgan gorizontal masofa ustunning umumiy balandligidan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element130. Sugʻorish qurilmalaridan foydalanilganda sugʻorish tizimining maksimal hisobiy suv sarfi bir vaqtning oʻzida ishlayotgan barcha sugʻorish qurilmalarining maksimal suv sarflari yigʻindisiga teng boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element131. Kanal trassasi togʻ yonbagʻiri boʻylab oʻtgan hollarda kanalning koʻndalang kesimi faqat qazilma (viemka) koʻrinishida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element132. Agar hisobiy suv sathi chizigʻi togʻ yonbagʻirining pastki qismida yer yuzasi chizigʻini kesib oʻtsa, kanalning koʻndalang kesimini yarim qazilma, yarim koʻtarma koʻrinishida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda dambaning asos bilan tutashish qismi ostona koʻrinishida loyihalashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element133. Kanalni loyihalash uchun asosiy parametr sifatida suvning hisobiy sarfi olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element134. Hisoblab aniqlangan normal suv sarfi, maʼlum maydonga bogʻlangan kanallar uchun quyidagi bogʻlanish bilan aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQnorm — normal suv sarfi, m3/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementw — kanal tizimiga biriktirilgan hisoblab aniqlangan netto maydoni, h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ — maksimal gidromodul ordinatasi, l/s. h;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFIK — kanal tizimining foydali ish koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element135. Kanal sarfini bir vaqtda ishlovchi barcha kanallardagi suv yoʻqotishlarini hisobga olgan holda quyi darajali taqsimlash kanallari sarflarining yigʻindisi boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element136. Kanallarning jadallashtirilgan sarfi normal suv sarfiga jadallashtirish koeffitsiyenti (Kf)ga normativ koʻpaytirish orqali belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementJadallashtirish koeffitsiyentlari quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1 — 10 m3/s miqdorda sarflanganda — Kf = 1,15 — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10 m3/s miqdordan ortiq sarflanganda — Kf = 1,05 — 1,1.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element137. Suvni nasos yordamida koʻtaradigan kanal va uning tarmoqlari uchun jadallashtirish koeffitsiyentlarini koʻrsatilgan qiymatlardan chetga chiqqan holda, tashlash inshootlari sarflari bilan bogʻliq holda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element138. Magistral va xoʻjaliklararo kanallarning minimal sarfi normal suv sarfining kamida 40 foizi miqdorida qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element139. Yomgʻirlatib sugʻorishda sugʻorish tizimining minimal suv sarfi sugʻorish jadvaliga muvofiq undan bir vaqtda suv oladigan yomgʻirlatish qurilmalarining yoki sprinklerlarning minimal soni boʻyicha hisoblangan suv sarfiga teng qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element140. Uzluksiz harakatdagi kanallarning hisoblab aniqlangan suv sarflari loyihalashtirish va gidravlik hisoblarning ishonchliligini taʼminlash maqsadida katta qiymat tomonga quyidagi intervallarga muvofiq yaxlitlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ=1 — 10 m3/s suv sarfida 0,1 m3/s miqdorga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ=10 — 50 m3/s suv sarfida 0,5 m3/s miqdorga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ>50 m3/s suv sarfida 1,0 m3/s miqdorga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element141. Favqulodda vaziyatlarda suvni chiqarib yuborish (tashlash) uchun moʻljallangan inshootlarning hisobiy suv sarfi kanalning favqulodda suv tashlash kesimidagi normal suv sarfining 50 foiz miqdoriga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element142. Kanalni boʻshatish funksiyasini bajaradigan soʻnggi suv tashlash inshootlarining hisobiy sarfi kanalning soʻnggi qismidagi normal suv sarfining 20 foizidan 50 foizigacha boʻlgan miqdorda qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element143. Magistral va xoʻjaliklararo kanallarning koʻndalang kesimi, gidravlik va konstruktiv talablarni hisobga olgan holda trapetsiyasimon shaklda loyihalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKichik suv sarflariga ega kanallar uchun suv oqimining barqarorligini va konstruksiyaning iqtisodiy samaradorligini taʼminlash maqsadida kanal koʻndalang kesimini novsimon (paraboloid) shaklda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanallarning toʻgʻri burchakli kesimi zich qurilgan hududlarda, muhandislik kommunikatsiyalari mavjud boʻlgan uchastkalarda yoki tabiiy sharoitlar kanalning boshqa shaklda joylashtirilishini cheklagan hollarda qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementChuqurligi 4,0 m dan ortiq boʻlgan yirik kanallar uchun koʻndalang kesimni poligonal shaklda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144. Sugʻorish tarmoqlarining koʻndalang kesimi qaysi shaklda qabul qilinganligidan qatʼi nazar quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) koʻndalang kesim yuzasining yuvilmaslik sharti quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVm˂Vadm, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVadm = Vtab ˖ R⅓, m/s
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVtab — gidravlik radius;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementR = 1m boʻlgandagi yoʻl qoʻyilgan oʻrtacha tezlik, gruntning mexanik tarkibi va foydalanish holatiga koʻra Vtab = (0,4 — 1,2) m/s boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar Vm > Vadm boʻlsa, unda kanal yuvilishiga yoʻl qoʻyilgan nishablik boʻyicha loyihalanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoki qoplama bilan jihozlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) kanal osti oʻzaniga loyqa choʻkmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m/sSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m/sSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— loyqa choʻkmaydigan kritik tezlik, m/s;Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementA= 0,33 — 0,035 koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element145. Kanallar oʻzanlarining geometrik va gidravlik parametrlari quyidagi uchta hisobiy suv sarfi boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnormal suv sarfi boʻyicha — kanal oʻzanining asosiy gidravlik elementlarini, jumladan kanal kengligi, chuqurligi, koʻndalang kesim yuzasi, gidravlik radiusi va suv oqim tezligini aniqlash uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementjadallashtirilgan suv sarfi boʻyicha — kanal dambalari, bermalarining jadallashtirilgan suv gorizontidan yuqori qismi balandligini belgilash, shuningdek kanal oʻzani va yon bagʻirlarining yuvilib ketmaslik shartini tekshirish uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementminimal suv sarfi boʻyicha — kanal osti oʻzani loyqa bilan toʻkilmasligini taʼminlash va sugʻoriladigan maydonlar ustidagi loyiha boʻyicha suv sathini nazorat qilish maqsadida kanal va uning tarmoqlari boshqarish balandligi shartlarini tekshirish uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element146. Kanallarning gidravlik hisob-kitoblari quyidagi Shezi formulasi boʻyicha tekis barqaror harakat uchun amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV — kanaldagi talab etiladigan suv tezligi, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementC — Shezi koeffitsiyenti, m0.5/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementR — gidravlik radius, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementi — gidravlik nishablik.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv sarfi quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementω — kanalning joʻshqin (toʻlqinlanib turgan) kesimi maydoni, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShezi koeffitsiyentini quyidagi formulaga asosan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, n — notekislik koeffitsiyenti boʻlib, u mazkur SHNQning 4-ilovasi boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element147. Kanaldagi suvning hisoblab aniqlanadigan tezliklari kanal oʻzanining loyqalanmasligini va yuvilib ketmasligini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element148. Kanallarni loyihalashda keyingi tartibdagi kanalning tubi belgisi yuqori tartibdagi kanalning tubi belgisiga nisbatan teng yoki past qilib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element149. Kanal tubi boʻylab kengligining uni toʻldirish chuqurligiga nisbati qiymatlari quyidagi jadval boʻyicha belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm | 1,0 | 1,5 | 2,0 | 2,5 |
β | 0,8 — 3,0 | 0,6 — 3,1 | 0,5 — 3,4 | 0,4 — 3,8 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh. Kanal yon bagʻirlarining qiyalik koeffitsiyenti > 2,5 boʻlganda, β kattaligi gidravlik hisob-kitoblar natijalari yoki amaldagi analog kanallar parametrlari asosida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element150. Kanallarni loyihalashda kanal oʻzani va yon bagʻirlarining yuvilib ketmasligini taʼminlash maqsadida suv oqimining yuvmaydigan tezliklari mazkur SHNQning 5-ilovasi boʻyicha qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element151. Kanal sifatida foydalaniladigan tabiiy oʻzanlarning gidravlik hisob-kitoblari suv harakatining oʻzgaruvchan xususiyatlarini hisobga olgan holda notekis harakat formulalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv sarfi 50 m³/s dan kam boʻlgan hollarda, shuningdek tabiiy oʻzanni oʻzgarmas qiyalikka (nishablikka) va bir xil koʻndalang kesimga ega alohida uchastkalarga boʻlish imkoniyati mavjud boʻlganda har bir uchastkaning gidravlik hisob-kitoblarini tekis barqaror harakat formulalari asosida amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element152. Kanallarni loyihalashda kanal oʻzanida choʻkindi zarrachalarining choʻkib qolishini va oʻzanning loyqalanishining oldini olish maqsadida loyqalanmaslik hisob-kitoblari amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element153. Oqimning choʻkindilarni tashish qobiliyatlarini quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementŴ — choʻkindilarning oʻrtacha tortilgan gidravlik kattaligi, mm/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementρ — umumiy loyqalanish, kg/m3.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element154. Loyqalanmaslik uchun suv tezligini quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV3 = 0,3 R1/4; m/s
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoki quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV3 = AQ0.2; m/s
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementA-Ŵ<1,5 mm/s holatida — 0,33;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementŴ=1,5 — 3,5 mm/s holatida — 0,44; Ŵ>3,5 mm/s holatida — 0,55 ga teng koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element155. Choʻkindilar parchalarining gidravlik kattaligini aniqlash uchun quyidagi koʻrsatkichlardan foydalanish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd, mm | W, mm/s | d, mm | W, mm/s | d, mm | W, mm/s |
0.005 | 0.0175 | 0.06 | 2.49 | 0.150 | 15.6 |
0.1 | 0.0692 | 0.07 | 3.39 | 0.175 | 18.9 |
0.2 | 0.277 | 0.08 | 4.43 | 0.2 | 21.6 |
0.3 | 0.623 | 0.09 | 5.61 | 0.225 | 24.3 |
0.4 | 1.11 | 0.1 | 6.92 | 0.25 | 27.0 |
0.5 | 1.73 | 0.125 | 10.81 | 0.275 | 29.9 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element156. Trapetsiyasimon kesimli kanallarning yumaloqlanish radiuslarining kattaligi ularning suv kesimi boʻyicha kengligining besh baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToʻgʻri toʻrtburchak kesimli kanallar uchun yumaloqlanish radiuslarini suv kesimi boʻyicha kengligining uch baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element157. Kanal burilish joylarida boʻrtma qirgʻoq boʻyidagi suv sathining oshishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element∆h = V2∙by/(g∙R3); m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV — oqimning oʻrtacha tezligi, m/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementR3 — burilish radiusi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementby — suv sathi boʻyicha kengligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element158. Kanallar oʻzanlari qiyaliklari (nishabliklari) tikligini mazkur SHNQning 6-ilovasi boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element159. Kanallardagi dambalar, supachalar (bermalar)ning suvning jadallashtirilgan sathi ustidan balandligini quyidagi jadval asosida qabul qilish lozim (cm):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanallardagi suv sarfi, m3/s | Yer oʻzanidagi kanallar | Qoplamali kanallar | |
qiyaliklar kritik qiyaliklardan kichik boʻlganda | qiyaliklar kritik qiyaliklardan katta boʻlganda | ||
10 gacha | 30 | 20 | 30 |
10 — 30 | 40 | 30 | 40 |
30 — 50 | 50 | 35 | 50 |
50 — 100 | 60 | 40 | 60 |
100 dan ortiq | hisob-kitob boʻyicha | ||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh. 100m3/s miqdordan ortiq suv sarflarida “quruq zaxira” toʻlqinlar balandligini hisobga olgan holda aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element160. Kanallarning qurilish balandligini hisobiy qiymatdan katta tomonga 5 cm gacha yaxlitlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYaxlitlash faqat katta tomonga amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element161. Koʻtarma kanallarda yoki yarim qazima-yarim koʻtarma kanallarda dambaning hisobiy kengligi kanalning barqarorligini taʼminlash va filtratsiya jarayonlarini hisobga olgan holda kanal ichidagi maksimal suv sathiga mos ravishda kritik gidravlik gradiyent grafigi asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDambaning kengligi quyidagi bogʻlanish asosida hisoblanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementX=a-(h*m)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementX — damba kengligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh — kanaldagi maksimal suv sathi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa — asos kengligi; a=h/ikr (mavjud grunt turiga koʻra ikr qiymati loy 0,3-0,35; qumli loy 0,25-0,29; loyli qum 0,22-0,24; qum 0,2-0,22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm — koʻtarmaning tashqi qiyalik koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element162. Choʻkuvchi tarkibida suvda eruvchi tuzlar mavjud boʻlgan va loyroq gruntlarda oʻzanni suv bostirish ishlarini nazarda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element163. Yer oʻzanlaridagi uzluksiz harakatdagi kanallarda filtratsiya yoʻqotishlari hisob-kitobini quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQf = 0,0116 (By + 2h) Kf, m3/s kanalning 1 km uzunligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoki σ = 0,16 (By + 2h) Kf/ Qnetto, % kanalning 1 km uzunligiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQf — kanalning 1 km uzunligiga nisbatan suvning filtratsiya uchun yoʻqotilishi, m3/s
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBy — suv yuzasi boʻyicha oʻzan kengligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh — kanaldagi suvning chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKf — kanal oʻzanini tashkil etuvchi gruntning filtratsiya koeffitsiyenti, m/d;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQnetto — suvning sarfi “netto”, m3/s.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element164. Filtratsiya koeffitsiyentlari tadqiqotlar yordamida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOldindan hisob-kitob qilib olish uchun filtratsiya koeffitsiyentlarining quyidagi yaqinlashtirilgan qiymatlaridan foydalanish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzich loylar | 0,01 m/d |
loy va ogʻir qumoq gruntlar | 0,01 — 0,05 m/d |
oʻrtacha qumoq gruntlar | 0,05 — 0,1 m/d |
yengil qumoq gruntlar | 0,1 — 0,4 m/d |
loyli qumlar | 0,4 — 0,6 m/d |
changsimon qumlar | 0,6 — 1,0 m/d |
mayda qumlar | 1,0 — 3,0 m/d |
qum-shagʻalli gruntlar | 3,0 — 5,0 m/d |
shagʻalsimon-mayda toshli gruntlar | 5,0 m/d dan katta |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element165. Filtratsiya yoʻqotishlarni loyihaning texnik iqtisodiy hisob-kitob va texnik iqtisodiy asoslash bosqichlarida quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kanalning 1 km uzunligiga nisbatanSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv oʻtkazuvchanligi jihatidan ogʻir boʻlgan gruntlar uchun — A=0,7 va m=0,3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻrtacha gruntlar uchun — A = 1,9 va m=0,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyengil gruntlar uchun — A = 3,4 va m=0,5.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYer osti suvlari yer yuzasiga yaqin joylashganda (bosimli filtratsiya) filtratsiya yoʻqotishlarning olingan qiymatlarini quyidagi tuzatish koeffitsiyentlarini kiritish orqali aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanaldagi suv sarfi m3/s | Yer osti suvlarining joylashish chuqurligi, m | |||||
2 — 2,5 | 3 | 5 | 7,5 | 10 | 15 | |
0,3 | 0,82 | - | - | - | - | - |
1,0 | 0,63 | 0,79 | - | - | - | - |
3,0 | 0,5 | 0,63 | 0,82 | - | - | - |
10,0 | 0,41 | 0,5 | 0,65 | 0,79 | 0,91 | - |
20,0 | 0,36 | 0,45 | 0,57 | 0,71 | 0,82 | - |
30, | 0,35 | 0,42 | 0,54 | 0,66 | 0,77 | 0,94 |
50,0 | 0,32 | 0,37 | 0,49 | 0,60 | 0,69 | 0,84 |
100 | 0,28 | 0,33 | 0,42 | 0,52 | 0,58 | 0,73 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element166. Kanallarni loyihalash va qurishda suvning gruntga sizib ketishini kamaytirish, kanalning gidravlik samaradorligini oshirish va konstruksiyaning xizmat muddatini uzaytirish maqsadida quyidagi filtratsiyaga qarshi muhofaza chora-tadbirlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal tagi va qiya yon bagʻirlarini quyma beton qoplama bilan qoplash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal tagi va yon bagʻirlarini yigʻma temir-beton plitalar bilan qoplash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal oʻzanini beton-plyonkali qoplama bilan muhofaza qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal tagi va yon bagʻirlarini polimer plyonkalar bilan ekranlashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt ekranlari (kam suv oʻtkazuvchanlikka ega grunt qatlamlari)ni tashkil etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkolmataj usulini qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntni chuqur zichlashtirish orqali uning filtratsiya koeffitsiyentini pasaytirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal oʻzanini asfaltbeton qoplamalar bilan muhofaza qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal tagi va yon bagʻirlarini suv oʻtkazmaydigan yupqa qatlam hosil qiluvchi kimyoviy materiallar (lateks va boshqa gidroizolyatsion moddalar) bilan ishlov berish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element167. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlar turini, shuningdek kanal tagi, qiya yon bagʻirlari va asoslarini qoplash (qoplama) turlarini tanlash kanal oʻzanini hosil qiluvchi gruntlarning suv-fizik xususiyatlari, muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar, suv sifati va choʻkindilarning tavsifi, kanalning oʻlchamlari hamda boshqa mahalliy shart-sharoitlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element168. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlarning samaradorligi quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuvning iqtisod qilingan hajmi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanalning ekspluatatsiya sharoitlarining yaxshilanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfiltratsiyaga qarshi qoplamalarning xizmat muddati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerlarning meliorativ holatini yaxshilashga taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementchora-tadbirlarning qiymati va iqtisodiy samaradorligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element169. Filtratsiyaga qarshi qoplama xizmat muddatlarining taxminiy muddatlari quyidagicha olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyma beton qoplama | |
(beton markasi va suv sifatiga bogʻliq) quyma temir-beton qoplama yigʻma temir-beton qoplama quyma beton-geosintetik ekran bilan yigʻma beton-geosintetik ekran bilan polimer plyonkali ekranlar loyli ekranlar asfaltbeton qoplama kimyoviy ishlov berilgan qoplamalar | 15 — 20 yil 20 — 25 yil 30 — 35 yil 20 — 25 yil 35 — 40 yil 8 — 10 yil 5 — 10 yil 7 — 10 yil 2 — 4 yil |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element170. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlarning filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish darajasi quyidagi taxminiy qiymatlarda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyma beton qoplama | 70 — 80 foizga |
yigʻma temir-beton qoplama | 65 — 70 foizga |
beton-geosintetik ekranli qoplama | 95 — 98 foizga |
polimer plyonkali ekranlar | 60 — 98 foizga |
loyli ekranlar | 60 — 70 foizga |
asfaltbeton qoplama | 75 — 85 foizga |
kimyoviy ishlov berish | 50 — 70 foizga |
sunʼiy kolmataj | 30 — 50 foizga |
kanal oʻzanini bogʻlovchi gruntlarda chuqur zichlash | 50 — 60 foizga |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element171. Koʻtarmalardagi hamda yarim qazima-yarim koʻtarmalardagi kanallarda filtratsiyaga qarshi qoplamalar dambaning ustigacha uzluksiz holda koʻzda tutilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementChuqur qazilmali kanallarda taʼmirlash-tiklash ishlarini bajarishda mexanizmlarning harakatlanishini taʼminlash uchun eni kamida 5,0 m boʻlgan supachalar (bermalar) nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element172. Sugʻorish kanallarini loyihalashtirishda uyulgan koʻtarmalar va yumshoq gruntlarni zichlash tadbirlari amalga oshirilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKoʻtarma hamda yarim qazilma-yarim koʻtarma kanallarni loyihalashda koʻtarma gruntini qavatma-qavat zichlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element173. Asosi bogʻlanuvchan gruntdan iborat boʻlgan kanallarni yigʻma temir-beton plitalar bilan qoplashda plitalarni asosga zich joylashtirishni taʼminlash uchun qumdan 10 cm gacha qalinlikda tekislash qatlami nazarda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element174. Shagʻalsimon va mayda toshli gruntlar orqali oʻtgan kanallarda beton-plyonkali yoki plyonka ekranli qoplamalar qoʻllanilganda qoplama yaxlitligi va shikastlanmasligini taʼminlash maqsadida 10 — 15 cm qalinlikda qumoq gruntli tayyorgarlik qatlami nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLoy yoki qumoq grunt ustiga plyonka yotqiziladigan hollarda plyonkani shikastlashi mumkin boʻlgan qattiq boʻlaklarni maydalash va yuzani birxillashtirish uchun shibbalash ishlari amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element175. Asfaltbeton qoplama qoʻllanilganda yoki kanal polietilen plyonka bilan ekranlashtirilganda kanal tagi va yon qiyaliklarda oʻsimlik oʻsishini cheklash maqsadida gerbitsidli ishlov berish tadbirlari amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element176. Qoplamali kanallarda beton va temir-beton qoplamalarni oʻrnatishda choklar va tutashish joylarida suv oʻtkazmaslikni taʼminlash maqsadida germetizatsiya tadbirlari amalga oshirilishi kerak. Bunda quyidagi germetizatsiya vositalari va materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkoʻndalang rezina qistirmalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementegiluvchan germetik materiallar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgermetik oʻramli (rulon) materiallar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element177. Qoplamali kanallar yon qiyaliklarining tikkaligi (qiyalikni qurish) quyidagilardan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyma beton va temir-beton qoplamali kanallar uchun — 1:1,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquyma beton geosintetik ekranli qoplamali kanallar uchun — 1:2,0 — 2,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyigʻma temir-beton qoplamali kanallar uchun — 1:1,0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar yaxlit betonning asos bilan ishonchli birikishini taʼminlash maqsadida asos yuzasining gʻadir-budurligini oshirish tadbirlari nazarda tutilgan boʻlsa, quyma beton geosintetik ekranli qoplamalar uchun yon qiyalik tikkaligini 1:1,5 gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShuningdek, kanal qiyaligida quyma beton qoplamani barqaror holda joylashtirish va uning siljishini oldini olishga qaratilgan konstruktiv chora-tadbirlar nazarda tutilgan hollarda beton quyish texnologiyasi talablariga rioya qilingan holda asos grunti turini hisobga olib yon qiyalik tikkaligini 1:1,5 gacha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element178. Quyma beton qoplamasining qalinligi kanaldagi suv chuqurligiga koʻra quyidagicha boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanaldagi suv chuqurligi, m | Beton qoplamaning qalinligi, sm | |
Suv oqimining < 2 m/s tezligida | Suv oqimi tezligi 2 m/s dan ortiq boʻlganda | |
1 gacha | 8 — 10 | 10 |
1-2 | 10 — 12 | 12 |
2-3 | 12 | 15 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv chuqurligi 3,0 m dan ortiq yoki suv sarfi 50 m³/s dan ortiq boʻlgan kanallarda beton qoplama qalinligi kanal konstruksiyasiga taʼsir etuvchi barcha yuklanishlar, jumladan muzlash, toʻlqin taʼsiri, gidrostatik bosim, grunt bosimi va ekspluatatsiya yuklanishlarini hisobga olgan holda gidravlik va konstruktiv hisob-kitoblar asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element179. Beton qoplamani armaturalash kanal qoplamasining mustahkamligi va yuk koʻtarish qobiliyatini oshirish, yoriqlar hosil boʻlishining oldini olish, filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish, asos deformatsiyalariga barqarorligini taʼminlash hamda konstruksiyaning xizmat muddatini oshirish maqsadida amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBeton qoplamani armaturalash quyidagi hollarda qoʻllanilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkuchsiz, choʻkuvchan, koʻtarma va beqaror gruntlardan iborat asoslarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasosning notekis deformatsiyalari yuzaga kelishi mumkin boʻlgan uchastkalarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnamlanish, qurish sikllari taʼsiri kuzatiladigan sharoitlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementharorat deformatsiyalari taʼsiri yuqori boʻlgan uchastkalarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBeton qoplamani armaturalash uning qalinligi 20 cm gacha boʻlgan hollarda nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBeton qoplama qalinligi 20 cm dan ortiq boʻlgan hollarda armaturalash zarurati konstruktiv hisob-kitoblar asosida aniqlanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArmaturalash uchun quyidagi materiallarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmetall armatura;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnometall kompozit materiallar, jumladan bazalt va polimer sterjenlar, armatura toʻrlari va geotoʻrlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv sarfi 10 m3/s gacha boʻlgan kanallar uchun uzilish mustahkamligi 50 kN/m dan kam boʻlmagan bazalt geotoʻrlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda beton qoplama qalinligi hisob-kitoblar asosida qabul qilinishi, biroq 10 cm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMustahkamlash turi | Zamin turi | Qoplama qalinligi, sm. |
Bazalt geosetka | Mustahkam zamin | ≥ 10 |
Bazalt armosetka kompozit armatura | Kuchsiz yoki beqaror zamin | ≥ 10 — 15 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element180. Beton qoplamali kanallarning xizmat muddatini oshirish va filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish maqsadida beton qoplama ostida geosintetik materiallardan (polietilen plyonka, geomembrana yoki boshqa suv oʻtkazmaydigan materiallar) tayyorlangan qarshi filtratsiya qatlami nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQarshi filtratsiya qatlami quyidagi hollarda koʻzda tutilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkoʻtarma kanallarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv oʻtkazuvchanligi yuqori boʻlgan gruntlardan oʻtuvchi uchastkalarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqiyaliklarda joylashgan kanallarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv filtratsiyasiga yoʻl qoʻyilmaydigan sharoitlarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGrunt suvlari sathi yuqori boʻlgan hollarda geosintetik qarshi filtratsiya qatlamini qoʻllash zarurati gidrostatik bosim hamda qoplamaning barqarorligini hisobga olgan holda hisob-kitoblar bilan asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element181. Quyma beton va temir-beton qoplamalarda quyidagi choklar nazarda tutilishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhar 4 — 5 m da kirishish-choʻkish koʻndalang choklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhar 12 — 15 m da harorat koʻndalang choklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtag va yon qiyaliklar tutashish chizigʻi boʻyicha uzunasiga choklar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element182. Beton-geosintetik va geosintetik (plyonkali) qoplamalar uchun qalinligi 0,2 mm dan kam boʻlmagan barqaror polietilen plyonkalar yoki tortish va teshishga qarshi yetarli darajada chidamli, suv oʻtkazmaydigan zamonaviy oʻramli (rulon) geosintetik materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element183. Geosintetik materiallarning tutashuv joylari payvandlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGeosintetik ekranlar yoki polietilen plyonkalar qulflash usuli bilan yoki maxsus uskunalar orqali choklarni payvandlash yoʻli bilan ustma-ust joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element184. Kanal yaqinida joylashgan yer osti inshootlari, yer osti yoʻllari (tunnellar) va boshqa obyektlarni filtratsiya suvlaridan ishonchli himoya qilish talab qilinganda ikki qavatli qoplamalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIkki qavatli qoplamalar quyma betonli yoki temir-betonli boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBetonning pastki qavati boʻyicha bitumli gidroizolyatsiya va polietilenli qoplama boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPlyonka oʻrniga polimer yoki rezinalangan oʻramli (rulon) materiallarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIkki qavatli qoplamada quyidagi qiymatlar taʼminlanishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpastki beton qavati qalinligi 8 — 10 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementustki beton qavati armaturalangan boʻlib, qalinligi 12 — 20 cm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementChoklarning gidroizolyatsiyasi koʻndalang rezina qistirmalar va germetiklar yordamida kuchaytirilgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element185. Polimer plyonkali ekranlar boʻsh grunt ustida qurilayotgan kanallarda choʻkish deformatsiyalari namoyon boʻlishi mumkin boʻlgan davr uchun vaqtinchalik chora sifatida qoʻllanilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPlyonkali ekranlarning faqat yopiq turi, gruntning himoya qavati bilan taʼminlangan konstruksiyasi nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element186. Yer osti suvlarining sathi kanal tagidan yuqori boʻlgan hollarda qumli grunt orqali oʻtuvchi yirik kanallarda sunʼiy kolmatajni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element187. Sizot suvlari taʼsiri yuqori boʻlgan va tabiiy chashma-buloqlar mavjud joylarda beton qoplama orqali suvning muntazam chiqib turishini taʼminlash maqsadida teskari filtrlar qoʻyilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element188. Suv sarfi 1 m³/s gacha boʻlgan hollarda ichki xoʻjalik sugʻorish tarmogʻi uchun ochiq kanallar oʻrniga yopiq quvurli suv oʻtkazgich yechimlarini loyihalashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element189. Magistral kanal va uning tarmoqlari boʻylab ekspluatatsiya va taʼmirlash ishlarini taʼminlash uchun xizmat koʻrsatish yoʻllari, shuningdek ekin dalalarining chegaralari boʻylab dala yoʻllari nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-bob. Novli (lotok) sugʻorish tizimlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element190. Novli (lotok) sugʻorish tizimlari quyidagi hollarda loyihalanilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmurakkab topografik va muhandislik-geologik sharoitlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal trassasi sunʼiy koʻtarmalar, tepaliklar yoki koʻtarma inshootlar orqali oʻtganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqattiq jinsli, yuqori filtratsiya koeffitsiyentiga ega va choʻkishga moyil gruntlar tarqalgan hududlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt surilishi xavfi mavjud boʻlgan togʻ yonbagʻirlari va barqaror boʻlmagan qiyaliklarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element191. Novli (lotok) kanalning foydali ish koeffitsiyenti (FIK) 0,95 dan kam boʻlmagan qiymatda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element192. Novli (lotok) kanal tarmogʻini joyning eng yuqori belgilari boʻylab joylashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNovlarning (lotok) konstruksiyasi topografik, muhandislik-geologik, gidrogeologik va iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element193. Turli chuqurlikdagi novlarni (lotok) birlashtirish qoʻshni novlarning (lotok) tublarini ulash orqali amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNov (lotok) ustunlari tagining chuqurligi asosdagi grunt muzlashi chuqurligidan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element194. Novli (lotok) tizimda katta novdan (lotok) kichik novga (lotok) suv berish nuqtasida hisobiy suv sathlari quyidagi talablarga muvofiq qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkatta novdan (lotok) kichik novga (lotok) suv berishda suv sathlari farqi suv chiqarish inshootidagi gidravlik yoʻqotishlardan kam boʻlmasligi, konstruktiv jihatdan bu farq 5 — 10 cm boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkichik novdagi (lotok) suv sathining yer yuzasiga nisbatan joylashuvi sugʻorish texnikasi, suv chiqarish qurilmalari turi, egatlar uzunligi va joyning hisobiy qiyaligi asosida talab etiladigan suv sarfini taʼminlashi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnovli (lotok) kanallardan sugʻorish tarmoqlariga suv berishda suv sathlari farqi suv chiqarish qurilmalari orqali hisobiy suv sarfini taʼminlash uchun yetarli boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvaqtinchalik sugʻorish tarmoqlariga sifonli suv chiqarish qurilmalari orqali suv berishda suv sathlari farqi 0,5 m dan kam boʻlmasligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkoʻchma yoki doimiy (statsionar) egiluvchan va qattiq quvurlarga suv berishda novdagi (lotok) suv sathi farqi quvurlarda zarur gidravlik bosimni taʼminlashi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnovlarda (lotok) suv oqimining maksimal tezligi 6 m/s dan oshmasligi, minimal tezligi esa choʻkindilarning toʻplanib qolmasligini taʼminlashi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element195. Novning (lotok) chuqurligi nov (lotok) yuqori chetining belgisi maksimal hisobiy suv sathidan kamida 10 cm yuqorida joylashish shartidan kelib chiqqan holda belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar novli (lotok) tizimdagi suv sathlarini boshqarishda avtomat uskunalaridan foydalanilsa, uning chuqurligi Nl, cm quyidagi shartni bajarishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNl≥ dl + hf + a1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdl — hisobiy suv sarfini oʻtkazadigan novdagi (lotok) suv chuqurligi, sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhf — hisobiy suv sarfini oʻtkazishda avtomat boshqaruv uskunalaridagi gidravlik yoʻqotish, sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa1 — nov (lotok) yuqori cheti sathining maksimal suv sathidan farqi 5 sm ga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element196. Novli (lotok) kanallarning gidravlik hisobi mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element197. Sugʻorish tizimlarida parabola shaklidagi LR4, LR6, LR8, LR10 turdagi navlardan (lotok) foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-bob. Yopiq sugʻorish tarmoqlari (quvur)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element198. Yopiq sugʻorish tarmoqlari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuvning filtratsiya va bugʻlanish orqali yoʻqotishlarini kamaytirishni (sugʻorish tarmogʻining foydali ish koeffitsiyentini (FIK) 0,94 — 0,99 gacha oshirish hamda suv manbaining sugʻorish qobiliyatini oshirishni taʼminlashi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerdan foydalanish koeffitsiyenti 0,97 dan yuqori boʻlishi va yopiq sugʻorish tarmoqlari qishloq xoʻjaligi texnikalari hamda zamonaviy sugʻorish texnologiyalariga xalaqit bermasligini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish tarmoqlarini avtomatlashtirish ishlariga qulay boʻlishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerning qiya qismida tabiiy bosim hosil qilgan holda foydalanish imkoniyati yuzaga kelishini ( i=0,003-0,015).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element199. Yer yuzasining nishabligi 0,003 dan katta boʻlsa, yer usti sugʻorish tizimlarida oʻz oqimi(gravitatsiya) rejimida ishlovchi quvurli sugʻorish tizimlarini qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBunda nasos uskunalari yordamida suv berish faqat texnik-iqtisodiy hisoblar asosida asoslantirilgan holda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element200. Quvurli sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvur materialining gidravlik xususiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvur devorining gʻadir-budurligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvurdagi bosim yoʻqotishlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvur uzunligi va diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish qurilmalarining suvga boʻlgan ehtiyoji.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201. Quvurli sugʻorish tizimida quvurning ichki diametri quyidagi shartlarni taʼminlaydigan holda qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻoruvchi quvurlar uchun — bitta yomgʻirlatish qurilmasi yoki sugʻorish qurilmasiga zarur boʻlgan hisobiy suv sarfini taʼminlash shartidan kelib chiqib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv tarqatuvchi quvurlar uchun — bir vaqtda ishlovchi bir nechta yomgʻirlatish yoki sugʻorish qurilmalariga suv yetkazib berish shartidan kelib chiqib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmagistral quvurlar uchun — bir vaqtda ishlovchi bir nechta suv tarqatuvchi quvurlarga hisobiy suv sarfini yetkazib berish shartidan kelib chiqib.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element202. Quvurli sugʻorish tizimida ishchi bosim sifatida sugʻorish qurilmalari, yomgʻirlatish qurilmasi va boshqa sugʻorish apparatlarining eng noqulay ekspluatatsiya sharoitlarda ishlashini taʼminlaydigan holda suv harakatining turgʻun rejimida hosil boʻladigan eng katta ichki bosim qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element203. Quvurli sugʻorish tizimlarini loyihalashda gidravlik zarba (gidravlik urilish) hosil boʻlish ehtimoli tekshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGidravlik zarbani oldini olish maqsadida quyidagi himoya moslamalarini loyihalash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementteskari klapanlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidravlik zatvorlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbosimni barqarorlashtiruvchi suv ustunlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHimoya moslamalarining turi va oʻrnatish joylari gidravlik hisoblar asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGidravlik zarba holatida hisobiy bosim sifatida suv harakatining turgʻun boʻlmagan rejimida yuzaga keladigan maksimal bosim qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element204. Quvurlarning mustahkamlik hisobini quyidagi yuklar taʼsirini hisobga olgan holda bajarish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt va transport vositalarining suvdan boʻsh quvurga taʼsir etuvchi bosimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvurdagi suvning ishchi bosimi, shuningdek grunt va transport yuklarining birgalikdagi taʼsiri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidravlik zarba yoki vakuum holatida quvurda yuzaga keladigan bosimlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt bosimi va tashqi yuklarning kompleks taʼsiri.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element205. Quvurli sugʻorish tizimlarida bosimli nometall quvurlardan (temir-beton, xrizotilsement va plastmassa quvurlar) foydalanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element206. Poʻlat quvurlardan foydalanishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhisobiy ichki bosimi 1,5 MPa (15 kgf/sm2) dan koʻp boʻlgan uchastkalarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtemir va avtomobil yoʻllari tagidan, toʻsiqlar va jarliklar ostidan oʻtish uchastkalarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvurlarni avtomobil va shahar koʻpriklarida, estakadalarda, tunnellarda va oʻrnatishda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element207. Poʻlat quvur devorining qalinligi mustahkamlik va bosimga chidamlilik hisoblari asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element208. Quvurli sugʻorish tizimi quvurlari tabiiy relyef sharoitlarini hisobga olgan holda yer ostiga oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element209. Quvurni yer ostiga oʻrnatish chuqurligi quvur ustidan hisoblaganda 2,0 m dan oshmasligi kerak (bundan texnik va geologik sharoitlar asosida asoslangan hollar mustasno).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element210. Manfiy harorat kuzatiladigan hududlarda quvur materiallari va ulanish elementlari muzlash taʼsiriga chidamli boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element211. Transport yuklari taʼsirida ishlaydigan quvurlar yer yuzasidan kamida 1,0 m chuqurlikda yotqizilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element212. Quvurlar tabiiy tuzilmasi buzilmagan gruntlarda yotqizilishi, bunda quvur yotqiziladigan transheya tubi oldindan tekislanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element213. Quvurlarni qattiq jinslar yoki harsangtoshlar aralashgan gruntlarda yotqizishda transheya tubiga qum, qumoq yoki qattiq qoʻshimchalardan holi grunt qatlami yotqizilishi, tekislanishi va zichlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element214. Zichlangan grunt qalinligi 10 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element215. Yer osti quvurlarini loyihalashda quvur ustini toʻldirish uchun ishlatiladigan grunt qatlamlarini qatma-qat yotqizish va har bir qatlamni normativ zichlik darajasigacha zichlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element216. Quvurli sugʻorish tizimi quyidagi uskuna va moslamalar bilan jihozlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish va yomgʻirlatish texnikasini ulash uchun gidrantlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhar bir sugʻorish quvurining bosh qismida oʻrnatiladigan yopuvchi qurilmalar (zatvorlar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvurlarni boʻshatish uchun suv tashlash zatvorlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvurning eng yuqori nuqtalarida, bosh va oxirgi qismlarida gidravlik zarbaga qarshi himoya qurilmalari hamda havo kiritish va chiqarish klapanlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv tarqatuvchi quvurlarning oxirgi nuqtalarida bosim ortib ketishining oldini oluvchi suv tashlash qurilmalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbosimni nazorat qilish va boshqarish uskunalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element217. Diametri 500 mm va undan katta boʻlgan quvurlarda, texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar natijasiga koʻra, bir oʻlchamga kamroq zatvor oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element218. Payvandlangan quvurlarda uskunalarni oʻrnatishda, shuningdek grunt choʻkishi ehtimoli mavjud boʻlgan uchastkalarda uskunalar montaj kompensatorlari orqali oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element219. Qish mavsumida quvurlardagi suv toʻliq boʻshatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element220. Quvurlarni suvdan boʻshatish, suvning oʻz oqimi bilan tashkil qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQuvurning suv tashlash tomonga qarab qiyaligi 0,001 dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar suvni oʻz oqimi bilan boʻshatish imkoniyati mavjud boʻlmasa, suvni nasos yordamida boʻshatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element221. Poʻlat quvurlarni loyihalashda tashqi gidroizolyatsiya qatlamini nazarda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGidroizolyatsiya turi quyidagi omillar asosida tanlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning agressivlik darajasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer osti suvlari mavjudligi va mineralizatsiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkorroziya xavfi darajasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-bob. Sugʻoriladigan yerlardan zax qochirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Zax qochirish tizimlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element222. Yerning maqbul suv-tuz rejimini taʼminlovchi yer osti suvlarining loyihaviy chuqurlik sathi quyidagilar asosida belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻxshash tabiiy-iqlim sharoitlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgeologik va gidrogeologik sharoitlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementamaldagi zax qochirish tizimlarining ekspluatatsiya tajribasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidrogeologik hisob-kitoblar natijalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element223. Quyidagi sharoitlarda vertikal zax qochirish quduqlarini loyihalash nazarda tutilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning ikki qatlamli yoki koʻp qatlamli tuzilishi mavjud boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer osti suvlari bosimli gorizontlarga bogʻlangan boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv oʻtkazuvchan qum, shagʻal yoki mayda tosh qatlamlari mavjud boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning suv berish qobiliyati 100 m/d va undan yuqori boʻlganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element224. Quyidagi hollarda aralash zax qochirish tizimlarini qoʻllash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning ikki qatlamli yoki koʻp qatlamli tuzilishi mavjud boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv oʻtkazuvchan qatlam ustini qoplab turgan suv oʻtkazuvchanligi past grunt qatlamining qalinligi 15 m ga yetganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element225. Sugʻoriladigan yerlarda zax qochirish tizimi butun ekspluatatsiya davri mobaynida muntazam ishlash sharti bilan loyihalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVaqtinchalik zax qochirish tizimlarini quyidagi hollarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementshoʻrlangan yerlarni yuvish jarayonida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvaqtinchalik meliorativ tadbir sifatida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgorizontal ochiq zovurlar koʻrinishida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element226. Zax qochirish zovurlarini loyihalashda zax qochirish suvlaridan qayta foydalanish imkoniyati koʻrib chiqilishi, bunda quyidagilar nazarda tutilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzax qochirish suvlaridan sugʻorish maqsadlarida foydalanish imkoniyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzax qochirish suvlaridan shoʻrlangan yerlarni yuvishda foydalanish imkoniyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuvning mineralizatsiyasi va sifati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementiqtisodiy va texnik jihatdan maqsadga muvofiqligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgar zax qochirish suvlaridan foydalanish imkoniyati mavjud boʻlmasa yoki maqsadga muvofiq boʻlmasa, bu holat texnik-iqtisodiy asoslar bilan asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Ochiq yotiq (gorizontal) zax qochirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element227. Ochiq zax qochirish zovurlarining gidravlik hisob-kitoblari suv oqimining tekis harakat formulalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQuyidagi hollarda tekis harakat formulalaridan foydalanish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhisobiy suv sarfi 0,5 m³/s dan ortiq boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkichik suv sarflarida quyidagi minimal qiyaliklar taʼminlangan hollarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqumli gruntlarda — 0,0005 dan katta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqumoq gruntlarda — 0,003 dan katta;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgilli gruntlarda — 0,005 dan katta.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOchiq loyihalanayotgan zovurlarning uzunligi 700 — 1500 m, nishabligi gil gruntlarda 0,0003 dan, qumloq gruntlarda 0,0005 dan katta hamda qumloq gruntlarda 0,003 dan, gil gruntlarda esa 0,005 dan kichik boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOchiq zovurning hisobiy suv sarfi sifatida ushbu zovurga ulangan barcha drenalar, kollektorlar va zax qochirish tizimlaridan kelib tushayotgan suv sarflarining yigʻindi qiymati qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element228. Zax qochirish suvlarini oʻz oqimi bilan chiqarib yuborish imkoniyati mavjud boʻlmasa, loyihada meliorativ nasos stansiyalarini koʻzda tutish lozim. Bunda nasos stansiyalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzax qochirish suvlarini belgilangan qabul qiluvchi inshootga chiqarish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtizimning uzluksiz ishlashini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhisobiy suv sarfini ishonchli ravishda oʻtkazish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element229. Birlamchi drenaj tarmoqlari yopiq drenaj koʻrinishida loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBirlamchi drenajlar quyidagi konstruksiyalarda qabul qilinishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer osti drenaj quvurlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfiltrli drenaj tizimlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementperforatsiyalangan quvurlar asosidagi drenaj tizimlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element230. Birlamchi drenajlardan suvni qabul qiluvchi kollektorlar, agar mavjud nishabliklar va gidravlik sharoitlar kichik diametrli quvurlar orqali suvni oʻz oqimi bilan oʻtkazish imkonini bersa, yopiq holda loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element231. Kollektor-drenaj tarmogʻini joylashtirish sugʻorish tarmogʻi sxemasi bilan oʻzaro bogʻliq holda loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKollektor va drenaj tarmoqlarini joylashtirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerning tabiiy relyefi hisobga olinishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerning eng past nuqtalari boʻylab joylashtirilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuvning oʻz oqimi bilan chiqib ketish sharoitini taʼminlash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element232. Drenaj tarmoqlarini sugʻorish kanallari va sugʻorish ariqlariga parallel ravishda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda drenajlar orasidagi masofa quyidagilar asosida belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning filtratsiya koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning suv oʻtkazuvchanligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning mexanik tarkibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer osti suvlari sathi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidrogeologik hisob-kitoblar natijalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element233. Yigʻuvchi ochiq kollektor va drenajlar koʻndalang kesimlarini trapetsiyasimon shaklda loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv chuqurligining oʻzan tubi kengligiga yoʻl qoʻyiladigan nisbati 1:2 ni tashkil etishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYon qiyaliklarning tikligi grunt va uning shoʻrligiga bogʻliq holda aniqlanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGruntlarning nomlanishi | Yon qiyaliklarning tikligi | |
Shoʻrlanmagan va kam shoʻrlangan grunt | Oʻrta va oʻta shoʻr grunt | |
loy va ogʻir qumoq grunt | 1,0 | 1,0 — 1,25 |
oʻrta qumoq gruntlar | 1,25 — 1,5 | 1,5 — 1,75 |
yengil qumoq grunt va qumli grunt | 2,0 | 2,5 |
mayda donali qum | 2,5 | 2,5 |
changsimon va mayin qum | 2,5 — 3,0 | 3,0 — 3,5 |
shagʻal-mayda tosh | 1,0 — 1,25 | 1,0 — 1.25 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element234. Drenaj va kollektor tarmoqlarining hisobiy suv sarfi zax qochirish moduli, yer usti oqim moduli hamda zax qochiriladigan maydonning hisobiy oʻlchamlari asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNormativ suv sarfi zax qochirish oqimining oʻrtacha vegetatsiya davridagi moduli asosida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element235. Shoʻrlangan va shoʻrlanishga moyil boʻlgan yerlarda zax qochirish tizimlarini loyihalashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyerlarni shoʻrdan tozalash (shoʻr yuvish) rejimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv-tuz balansi hisob-kitoblari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning meliorativ holatini yaxshilash talablari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer osti suvlari sathini maqbul hisobiy chuqurlikda ushlab turish shartlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element236. Yogʻingarchilik suvlarini qabul qiluvchi tabiiy pastliklarda joylashgan magistral kollektorlar va kollektorlarning hisobiy suv sarfi toshqin suvlarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBunda, hisobiy suv sarfi 10 foiz taʼminlanganlik ehtimoliga ega boʻlgan maksimal oqim sarfi asosida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHisob-kitoblar gidrologik maʼlumotlar, yogʻingarchilik intensivligi va suv yigʻilish havzasi parametrlari asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element237. Sugʻorish natijasida hosil boʻladigan ortiqcha suvlarni ochiq kollektorlar va drenajlar orqali qabul qilishda, kollektor oʻzanlarining eroziyaga uchrashi va deformatsiyalanishining oldini olish uchun maxsus muhofaza inshootlari nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element238. Ochiq kollektorlar va drenajlar oʻzanlarining barqarorligini taʼminlash va ularni eroziya hamda deformatsiyadan muhofaza qilish maqsadida muhofaza zonalari belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMuhofaza zonalarining parametrlari quyidagilar asosida belgilanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning litologik tuzilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning suv taʼsiridagi fizik-mexanik xususiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning filtratsiya xususiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidrogeologik sharoitlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanal va drenajlarning geometrik parametrlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMuhofaza zonalari chegaralarida qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Yopiq yotiq zax qochirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element239. Yopiq yotiq zax qochirish drenajlarini tashkil etishda maxsus filtrlovchi elementlar bilan jihozlangan zovur quvurlaridan foydalanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYopiq gorizontal zax qochirish tizimlarida quyidagi talablarga javob beradigan nometall quvurlardan foydalanish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt bosimi taʼsiriga chidamli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqishloq xoʻjaligi texnikalari taʼsirida yuzaga keladigan vaqtinchalik yuklamalarni qabul qila oladigan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt va sizot suvlarining agressiv taʼsiriga bardoshli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element240. Yopiq yotiq zovur tarmoqlarini qurishda sopol, plastmassa, gʻovak beton, yogʻoch, asbestsement, beton va temir-beton hamda perforatsiyalangan silliq polietilen quvurlardan foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementZovur quvurlari grunt bosimiga, qishloq xoʻjaligi texnikalarining vaqtinchalik bosimiga, grunt va sizot suvlari harorati va minerallashuvining oʻzgarishiga chidamli boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element241. Yopiq kollektorlar uchun filtrlovchi material bilan oʻralgan va quyi yarim perimetri boʻyicha sunʼiy perforatsiyalangan, ichki sirti silliq polietilen quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element242. Quvurdagi umumiy perefaratsiyalangan yuza quvurning umumiy ustki yuzasining 0,8 — 1 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element243. Katta hisobiy suv sarfiga ega yopiq kollektorlarda quyi yarim perimetri perforatsiyalangan temir-beton quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element244. Hisob-kitoblar asosida tanlanadigan maxsus fraksiyali tarkibga ega shagʻal-qum filtrlarini nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element245. Yopiq zax qochirish drenajlarining uzunligi 800 — 1000 m dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element246. Yopiq zax qochirish drenaj quvurlari yoki kollektorlarning diametrlari gidravlik hisob-kitoblar bilan aniqlanishi, bunda yopiq yotiq zovurlarda qoʻllaniladigan quvurlarning oʻlchami D>50 mm, nishabligi i>0,003, quvurdagi suv tezligi V>0,3 m/s, hisobiy qism uzunligi esa L≤600 m boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element247. Drenaj va kollektorlarni yuvish va texnik xizmat koʻrsatishni taʼminlash maqsadida quyidagi joylarda kuzatuv quduqlari oʻrnatilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhar 200 — 250 m dan oshmagan toʻgʻri uchastkalarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvur yoʻnalishi oʻzgargan joylarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvur diametri oʻzgargan joylarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnishablik oʻzgargan joylarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkollektorlar ulangan nuqtalarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element248. Trubkasimon drenajlar uchun quyidagi jadvalda keltirilgan nishabliklarni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQuvur diametri, mm | Nishablik |
50 — 100 | 0,002 |
125 — 200 | 0,0015 |
200 dan ortiq | 0,001 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFiltrlovchi material bilan oʻralgan, qum-shagʻal filtr qatlamiga yotqizilgan gofralangan zax qochirish quvurlaridan foydalanilganda, gidravlik va filtratsiya hisob-kitoblari bilan asoslangan holda, mazkur jadvalda belgilangan minimal nishablik qiymatlarini kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element249. Drenaj quvurlari va kollektorlarning birikishi quyidagi talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyopiq drenajlar yopiq kollektorlar bilan kuzatuv quduqlari orqali biriktirilishi hamda drenaj quvuri tagining belgisi kollektor quvuri tagining belgisidan kollektor quvuri diametrining kamida 0,8 qismiga teng balandlikda yuqori joylashtirilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyopiq drenajlar ochiq kollektorlar bilan maxsus quyilish inshootlari orqali biriktirilishi hamda quyilish quvuri tagining belgisi kollektordagi normal suv sathidan 0,2-0,3 m yuqori boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementochiq drenajlarning ochiq kollektorlar bilan birikishida suv sathlari orasidagi farq 0,1 m dan kam boʻlmasligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementdrena quvurlarida suv harakatining minimal tezligi 0,3 m/s dan kam boʻlmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250. Filtrlovchi material bilan oʻralgan, qum-shagʻal filtr qatlamiga yotqizilgan gofralangan zax qochirish quvurlaridan tashkil topgan yopiq drenaj tizimlarida oraliq kuzatuv quduqlarini koʻzda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element251. Yopiq zax qochirish drenaj tizimlari va zovurlari bir vaqtning oʻzida ham zax qochirish ham suv tashlash vazifasini bajarishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Vertikal zax qochirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element252. Vertikal zax qochirish quduqlarining konstruksiyasi va parametrlari quyidagi omillar hisobga olingan holda belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqatlamlarning geologik-litologik tuzilishi va mexanik tarkibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnam saqlaydigan qatlamlarning suv-fizik xususiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfunksional talablar (maydonlardagi suv pasayishi, yer osti suv oqimini tutib olish, muayyan hududning suv sathi pasayishi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element253. Vertikal zax qochirish quduqlaridan suv chiqarish uchun nasos agregatlari sifatida elektr dvigatel bilan jihozlangan markazdan qochma nasoslar hamda hisob-kitoblar bilan asoslangan boshqa turdagi nasos agregatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element254. Quduqdan foydalanish samaradorligini taʼminlash uchun nasos agregatini tanlash quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquduqning hisobiy debiti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquduqdagi suvning dinamik sathi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv sathining pasayishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element255. Vertikal zax qochirish quduqlarini burgʻilash quyidagi usullar bilan amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementorqaga qaytarish orqali toza suv bilan yuvishga asoslangan rotor burgʻilash usuli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzarbli-arqonli burgʻilash usuli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element256. Maxsus texnik va geologik asoslanish mavjud boʻlganda, shagʻalli, mayda toshli va katta toshli gruntlarda oʻzidan-oʻzi parchalanadigan burgʻilash eritmalaridan foydalangan holda loyli eritma bilan burgʻilashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element257. Ekspluatatsion ustunlar quduqlarning diametri va chuqurligiga koʻra choksiz poʻlat quvurlar yoki plastmassa quvurlardan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAsbestsementli quvurlardan texnik-iqtisodiy asoslantirilganda va uncha chuqur boʻlmagan quduqlar uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi (20-25 m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPlastmassa yoki boshqa nometall quvurlardan foydalanilganda, filtr qismi poʻlat quvurlardan bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element258. Vertikal zax qochirish qudugʻining diametri 600 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMayda donali gruntlarda quduqlarni burgʻilash diametri 1,0 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShagʻalli, mayda toshli va katta toshli gruntlarda burgʻilash diametri filtr atrofida himoya filtr qatlamini joylashtirish va mexanik suffoziyaning oldini olish talablaridan kelib chiqqan holda hisob-kitob bilan aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element259. Quduq filtrining konstruksiyasi va uning uzunligi quyidagi omillar hisobga olingan holda belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv saqlovchi qatlamning litologik tuzilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgranulometrik tarkibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfiltrlanuvchi qatlamning qalinligi va filtratsion xususiyatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element260. Filtrning tirqishlar maydoni filtr quvurining umumiy tashqi yuzasiga nisbatan kamida 15 — 20 foizni tashkil qilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFiltrning maqbul konstruksiyasi sifatida karkasli-oʻzakli filtr belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element261. Filtrning uzunligini quyidagi nisbatda belgilash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1f = 0,8 m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1f — filtr uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm — kaptaj qilinadigan qatlamning nam saqlaydigan quvvati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFiltr uzunligi 25 — 30 m dan koʻp boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNam saqlaydigan qatlamning quvvati 10 m dan kam boʻlganda 1f = (0,9-0,95) m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFiltr uzunligini quyidagi bogʻliqlikda tekshirish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ max — quduqning maksimal suv chiqarish hajmi (debiti);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementD skv — quduqni burgʻilash diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV k — suvning filtrga kirishning keskin (mumkin boʻlgan) tezligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV k= 65 3√K
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda, K — nam saqlaydigan qatlamning filtrlanish koeffitsiyenti, m/h.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element262. Filtrli sepma hisobiy yiriklikdagi fraksiya tarkibiga ega boʻlgan mayda toshli-qumli materialdan tayyorlangan, bir qatlamli qilib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFiltr tarkibi (fraksiyasi) har bir loyiha va har bir quduq uchun alohida, gidrogeologik va granulometrik maʼlumotlarga asoslangan holda tanlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element263. Mayda toshli-qumli material quduqning butun chuqurligi boʻylab, quyilish joyigacha joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQurilish davrida quduqni suvdan tortib olish vaqtida hamda foydalanishning birinchi kunlarida filtr materialining yoʻqotishlarini qoplash maqsadida material zaxirasi qoʻshimcha ravishda nazarda tutilishi, bunda qoʻshimcha zaxira umumiy hisobiy hajmning 10 foizigacha miqdorda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element264. Qurilish davrida suv tortish va kompressorlar soni quduqning hisobiy debiti hamda kaptaj qilinadigan qatlam grunt turiga muvofiq belgilanishi lozim. Bunda qurilish davridagi suv tortish ishlarining davomiyligi 15 sutkadan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element265. Bir quduqning bir nechta nam saqlaydigan gorizontlarni kaptaj qilishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, har bir kaptaj qilinayotgan qatlam uchun alohida filtr qismlari (yoki alohida filtr intervallari) nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element266. Vertikal zax qochirish quduqlarini 70 m dan chuqurroq loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTindirgichning uzunligi 5,0 m dan katta boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element267. Quduqlarda maydonchalarning oʻlchamlari 150 m2 dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMaydoncha tepasining balandligi yer sathidan 0,5 m dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMaydoncha mayda toshli yoki qora mayda toshli qoplamaga ega boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element268. Nasos-kuchli uskunalarni boshqarish stansiyasi hamda suv oʻlchash qurilmasi maxsus uycha (shkaf/pavilyon)da joylashtirilgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element269. Vertikal zax qochirish quduqlarida nasos agregatlarining ish rejimi quduqdagi suv sathiga muvofiq avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi orqali taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element270. Suv chiqarish tarmogʻi yopiq quvurlarda, yopiq novlarda (lotok) yoki qoplangan kanallarda bajarilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQuduqlardan suv chiqarish va tashlashlarni gruntli (qoplamasiz) oʻzanlarda loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element271. Transformator podstansiyasi maxsus toʻsiq (himoya panjarasi) bilan oʻralgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element272. Vertikal zax qochirishni qurish loyihasi hujjatlarida alohida boʻlim (yoki boʻlimlar) nazarda tutilishi, unda quduqlarning yoʻl qoʻyiladigan ish rejimlari, ekspluatatsiya parametrlari hamda rejimlarni tuzatish (regulirovka) boʻyicha koʻrsatmalar hisob-kitoblar bilan asoslangan holda keltirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Aralash zax qochirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element273. Aralash zovur suv qabul qilgichlar — kollektorlar yoki drenajlar va vertikal kuchaytiruvchi quduqlardan iborat boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element274. Kuchaytirgich-quduqlarning suv qabul qilish qismi birinchi bosimli nam saqlaydigan qatlam doirasida joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element275. Kuchaytirgich-quduqlarni burgʻilash diametri 250 — 300 mm oraligʻida qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementFoydalaniladigan ekspluatatsiya ustun (quvur) diametri 120 — 150 mm dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element276. Kuchaytirgich-quduqlarni loyli eritma bilan burgʻilashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element277. Shagʻalli gruntda kuchaytirgich-quduqlarni shagʻalli-qumli filtrsiz qurishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda burgʻilash diametri foydalanadigan ustun diametriga teng boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Xoʻjaliklararo va magistral kollektorlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element278. Kollektorlar toshqin suvlarini qabul qiladigan hollarda, toshqin sarflari 10 foiz taʼminlanganlik boʻyicha qabul qilinishi lozim. Bunda toshqin oqimining vaqt boʻyicha kechikishi va uzoqlashish (marshrut) boʻyicha transformatsiyasi taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element279. Kollektor oʻzanlarining gidravlik hisobi kanallarni hisoblashga qoʻyiladigan talablar asosida bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKollektordagi hisobiy oqim tezliklari oʻzanning yuvilib ketmasligi va balchiqlanmasligini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element280. Kollektor oʻzanlarining koʻndalang kesimlari trapetsiyasimon shaklda qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element281. Yirik magistral suv tashlash kollektorlarida koʻndalang kesimni poligonal shaklda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv sarfiga koʻra oqim chuqurligi (h)ning tub boʻyicha oʻzan kengligi (b)ga yoʻl qoʻyiladigan nisbati quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ ≤ 5,0 m³/s boʻlganda: h:b = 1:2 — 1:3
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ ≤ 10,0 m³/s boʻlganda: h:b = 1:3 — 1:4
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ > 10,0 m³/s boʻlgan hollarda ushbu nisbat qatʼiy belgilanmaydi. Bunda tub boʻyicha oʻzan kengligi oqim tezliklari asosida, kollektor oʻzanining balchiqlanmasligi va yuvilib ketmasligi shartlarini taʼminlaydigan qilib belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element282. Yon qiyaliklarning tikkaligi oʻzan gruntining turiga va xossalariga koʻra quyidagi jadvalga asosan qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGrunt nomlanishi | “m” qiyaligining joylanishi | |
suv ostidagi | suv ustidagi | |
yarim qoyali | 0,5 | 0,5 |
shagʻalli | 1,25 — 1,5 | 1,0 |
loy, ogʻir qumoq gruntlar | 1,0 — 1,5 | 1,0 — 1,5 |
oʻrtacha qumoq gruntlar | 1,25 — 1,5 | 1,5 |
yengil qumoq gruntlar, qumloq gruntlar | 2,0 — 2,5 | 2,0 |
mayda donali qum | 2,0 — 2,5 | 2,0 |
changsimon va barxanli qum | 3,0 — 3,5 | 2,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element283. Yangi kollektorlarning trassasini loyihalashtirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkollektor trassasi joy relyefining eng past belgilaridan oʻtkazilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻnalish imkon qadar toʻgʻri chiziqli boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtrassa imkoniyat darajasida toʻgʻri chiziqli boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkollektor uzunligi minimal boʻlishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLoyihalash jarayonida kollektor trassasining bir nechta variantlari ishlab chiqilishi va ular orasidagi tanlov solishtirma texnik-iqtisodiy hisoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAholi punktlari hududidan oʻtuvchi kollektorlarning oʻzan tubi va yon qiyaliklarini betonlashga quyidagi shartlar bajarilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkollektorning asosiy vazifasi boʻlgan filtratsiya oqimlarini qabul qilish imkoniyati saqlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfiltratsiya bosimini pasaytirish va yer osti suvlarini qabul qilish funksiyasiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element284. Kollektorlarni vertikal yassilikda biriktirish faqat suv sathlari boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQabul qiluvchi kollektordagi suv sathi, suv qabul qilish qurilmasidagi suv sathidan 0,1-0,2 m past boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-bob. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element285. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻi sugʻoriladigan hududlar chegaralarida joylashtirilishi va sugʻorish jarayonida hosil boʻladigan tashlama suvlarni qabul qilish, ularni kollektor-zax qochirish tarmoqlariga, drenaj tizimlariga yoki sugʻorish kanallariga xavfsiz va boshqariladigan tarzda burishni taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element286. Kollektor-zax qochirish tarmoqlari mavjud boʻlmagan va tabiiy zax qochirish sharoiti yetarli darajada taʼminlangan hududlarda, sugʻorish natijasida hosil boʻladigan tashlama suvlarni chiqarish maqsadida maxsus suv tashlash kanallarini loyihalashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element287. Suv tashlash kanallari yomgʻir va qor suvlarini ham qabul qilish va chiqarish imkoniyatini taʼminlaydigan qilib loyihalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element288. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻini faqat ochiq holda loyihalashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element289. Birlamchi suv qabul qilish inshootlari sugʻoriladigan hududlarning relyef boʻyicha eng past belgilarida joylashtirilishi lozim. Bunda bitta suv olish inshooti bir nechta sugʻorish uchastkalaridan kelib tushayotgan tashlama suvlarni qabul qilish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element290. Katta nishablikka ega boʻlgan uchastkalarda suv tashlash inshootlarini loyihalashtirishda yigʻma temir-beton tarnovlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv tashlash joylarini temir-beton qoplamalar bilan loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element291. Sugʻoriladigan hududlardan tashlanadigan suvlarning hisobiy sarfi yer yuzasi nishabligi, sugʻorish usuli va gidravlik sharoitlarni hisobga olgan holda aniqlanishi, bunda tashlama suv sarfi sugʻorish uchun beriladigan umumiy suv sarfining 5 foizidan 30 foizigacha boʻlgan qismi miqdorida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element292. Suv tashlash kanallarining hisobiy suv sarfi suv yigʻuvchi maydonning gidrologik tavsifi, yomgʻir va toshqin suvlarining ehtimoliy hajmi hamda 10 foiz taʼminlanganlik darajasiga mos keluvchi gidrologik hisoblar asosida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element293. Suv tashlash kanallarini kollektor va drenaj tarmoqlariga ulash joylarida oqimning yuvish taʼsirini oldini olish, oʻzanning deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻymaslik va gidravlik rejimning barqarorligini taʼminlash maqsadida maxsus tutashtiruvchi inshootlar nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element294. Tutashtiruvchi suv tashlash inshootlari kollektor va drenajlarning oʻzanlarini tozalash vaqtida qurilish texnikasining harakatini taʼminlash uchun quvurli boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element295. Suv tashlash kanallarining gidravlik hisoblari sugʻorish kanallarini hisoblash uchun qabul qilingan gidravlik formulalar va hisoblash usullariga muvofiq holda, suv sarfi, oqim tezligi, gidravlik radius va oʻzan barqarorligi shartlarini hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-bob. Sugʻorish kanallari va kollektorlardagi gidrotexnika inshootlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element296. Sugʻorish kanallari va kollektorlarda joylashtiriladigan gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirishda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻoriladigan yerlarning suvga boʻlgan ehtiyojlarini hisobga olgan holda, sugʻorish jadvaliga muvofiq muddatlarda va zarur miqdorda suv yetkazib berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinshootlar va ularning konstruktiv elementlarining mustahkamligi, barqarorligi va hisobiy yuklanishlarga chidamliligini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinshootlarning ekspluatatsiya jarayonida ishonchliligi, uzluksiz ishlashi va texnik xizmat koʻrsatish uchun qulayligini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv taqsimlash inshootlarida suv sarfini aniq hisobga olish va nazorat qilish imkoniyatini taʼminlovchi suv oʻlchash vositalarini nazarda tutish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasosi grunt boʻlgan kanallarda filtratsiyaga qarshi barqarorlikni taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinshootlarni rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va modernizatsiya qilish imkoniyatini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqurilish ishlarini industriallashtirish darajasini oshirish va yigʻma konstruksiyalardan samarali foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqurilish materiallaridan oqilona va tejamkor foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmahalliy qurilish materiallaridan texnik-iqtisodiy jihatdan asoslangan holda keng foydalanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element297. Suv chiqarish va suv taqsimlash inshootlarining konstruksiyasi kanal boʻylab suv oqimining erkin harakatlanishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element298. Hisobiy suv sarfi 10 m³/s gacha boʻlgan gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirishda namunaviy loyihalardan foydalanish lozim. Bunda, muhandislik-geologik, gidrogeologik va gidravlik sharoitlar, inshootlarning ishlash rejimi, yigʻma temir-beton konstruksiyalar xususiyatlari hamda mahalliy sharoitlar hisobga olingan holda loyihaga asoslangan oʻzgartirishlar kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKirish va chiqish joylarida maxsus (yigʻma yoki monolit) beton qurilmalarni (ogolovki) qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQuvurlar ostida monolit poydevorlarni qoʻllash uchun maxsus asos boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element299. Akveduk ustunlari suv oqimining yuvish taʼsiri va muz taʼsiridan himoya qilingan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementUstunlarning poydevor chuqurligi oʻzanning hisobiy maksimal yuvilish chuqurligini hisobga olgan holda gidravlik va geotexnik hisoblar asosida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element300. Dyukerlarning gidravlik hisobini bajarishda quvur ichidagi suv oqimi, tezligi kanal oʻzanidagi suv tezligidan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element301. Dyukerning koʻndalang kesimi oʻlchamlari uni ekspluatatsiya qilish, texnik xizmat koʻrsatish va tozalash texnologiyasini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element302. Sugʻorish kanallarida joylashtiriladigan suv tashlash va suv taqsimlash inshootlari avtomatik boshqaruv tizimlari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element303. Bosim va suv sarfini tartibga solish maqsadida sugʻorish va yomgʻirlatish qurilmalariga suv yetkazib beruvchi quvurlarda gidrantlar, suv chiqarish moslamalari va boshqaruvchi armaturalar oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element304. Quvurli sugʻorish tizimlarida quvurlarni suvdan boʻshatish va yuvish imkoniyatini taʼminlash maqsadida suv chiqaruvchi moslamalar quvur trassasining past nuqtalarida, shuningdek quvurning oxirgi nuqtalarida oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element305. Quvurlar avtomobil va temir yoʻllar ostida oʻtgan hollarda quvur ustidagi grunt qoplamasining qalinligi transport yuklanishlari va grunt xususiyatlarini hisobga olgan holda mustahkamlik hisob-kitoblari asosida belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-bob. Nasos stansiyalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element306. Suv keltirishning ishonchliligi boʻyicha nasos stansiyalar quyidagi uchta toifaga boʻlinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-toifa — ishdan chiqishi yoki toʻxtab qolishi insonlar hayoti va sogʻligʻiga xavf tugʻdirishi, shuningdek qishloq xoʻjaligi, sanoat yoki boshqa sohalarga katta iqtisodiy zarar yetkazishi mumkin boʻlgan nasos stansiyalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-toifa — yakka tartibdagi yoki kaskad tizimida ishlovchi nasos stansiyalari (ularning vaqtincha ishdan chiqishiga 2 sutkadan ortiq boʻlmagan muddat davomida yoʻl qoʻyiladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-toifa — vaqtincha ishdan chiqishiga 5 sutka va undan ortiq muddat davomida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan nasos stansiyalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element307. Nasos stansiyasining hisobiy suv sarfi sugʻoriladigan maydonlarda yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlarining maksimal suv isteʼmoli ordinatasiga muvofiq ravishda, suv xoʻjaligi hisob-kitoblari asosida, jadallashtirish koeffitsiyenti hisobga olingan holda aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element308. Ekinlar tarkibi, ekish sxemasi yoki qayta ekishlar oʻzgargan hollarda nasos stansiyasining hisobiy suv sarfi qayta hisoblab chiqilishi va tegishli tuzatishlar kiritilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element309. Nasos agregatlarining turi va soni nasos stansiyasining hisobiy suv sarfini ishonchli taʼminlash shartidan kelib chiqqan holda tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element310. Bir nechta variantlar mavjud boʻlgan hollarda nasos agregatlari va ularning joylashuvi nasos stansiyasi binosining minimal oʻlchamlarini taʼminlaydigan va texnik-iqtisodiy jihatdan eng maqbul boʻlgan variant asosida qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element311. Nasos agregatlarining yakuniy tanlovi qurilish qiymati, uskunalar qiymati, ekspluatatsiya va texnik xizmat koʻrsatish xarajatlari hamda energetik samaradorlik koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda solishtirma texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element312. Zaxira nasos agregatlarining soni nasos stansiyasining ishonchlilik toifasiga muvofiq quyidagi tartibda qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-toifa nasos stansiyalarida har 6 ta ishchi nasos agregatiga kamida 1 ta zaxira nasos agregati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-toifa nasos stansiyalarida har 8 ta ishchi nasos agregatiga kamida 1 ta zaxira nasos agregati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-toifa nasos stansiyalarida zaxira nasos agregatini oʻrnatmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2 va 3-toifa nasos stansiyalarida zaxira nasos agregatlarini nasos stansiyasi hududidagi omborxonalarda saqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNasos agregatlari ogʻir ekspluatatsiya sharoitlarida ishlaganda, jumladan suv tarkibida abraziv zarrachalar miqdori yuqori boʻlgan, uzluksiz ish rejimida ishlaydigan yoki boshqa ogʻir sharoitlarda, zaxira nasos agregatlari sonini texnik-iqtisodiy asoslanishga muvofiq oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element313. Nasos stansiyasi majmuasi uning funksional vazifasi, ishlash sharoiti va konstruktiv yechimlariga muvofiq ravishda quyidagi asosiy bino va inshootlardan tashkil topishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv olish inshooti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv keltiruvchi kanal yoki quvur;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementavankameralar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqabul qiluvchi kameralar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsoʻruvchi quvurlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos stansiyasi binosining yer osti qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos stansiyasining binosi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementchiqindini ushlab qoluvchi inshootlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyordamchi xonalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbosimli quvur;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv chiqaruvchi inshoot;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtransformator podstansiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos stansiyasi hududini ekspluatatsiya qilish uchun moʻljallangan obodonlashtirilgan maydoncha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNasos stansiyasining funksional maqsadi, joylashuvi, suv taʼminoti sxemasi va texnik xususiyatlariga qarab, nasos stansiyasi majmuasida ayrim bino va inshootlarni nazarda tutmaslikka texnik-iqtisodiy asoslanish asosida yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBunda nasos stansiyasining ishonchliligi, xavfsizligi va funksional vazifalarini toʻliq bajarish imkoniyati taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element314. Suv omborlari va daryolardan suv olishda minimal hisobiy suv sathlari nasos stansiyasining ishonchlilik toifasiga muvofiq quyidagi taʼminlanganlik darajalarida qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-toifa nasos stansiyalari uchun — 97 %;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-toifa nasos stansiyalari uchun — 95 %;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-toifa nasos stansiyalari uchun — 90 %.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element315. Suv manbasida loyqalik darajasi yuqori boʻlgan, shuningdek suv osti choʻkindilari va muallaq zarrachalar mavjud boʻlgan hollarda suv olish inshootlari va tindirgichlarning maxsus konstruksiyalari nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element316. Baliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv manbalaridan suv olishda baliqlarni muhofaza qilishni taʼminlovchi maxsus muhofaza qurilmalari (baliq muhofaza panjaralari, ekranlar va boshqa qurilmalar) nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element317. Suv keltiruvchi kanalning gidravlik parametrlari suv manbasidagi minimal suv sathlari sharoitida ham nasos stansiyasining maksimal hisobiy suv sarfini uzluksiz va ishonchli oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element318. Avankamera konstruksiyasi suv oqimining barqaror gidravlik rejimini taʼminlashi, choʻkindilarning soʻrib oluvchi quvurlarga tushishining oldini olishi va barcha nasos agregatlariga suvning bir tekis taqsimlanishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element319. Avankamerada har bir soʻrib oluvchi quvur oldida chiqindilarni ushlab qoluvchi mexanizatsiyalashtirilgan tozalash imkoniyatiga ega boʻlgan muhofaza panjaralari nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPanjaralarning ish rejimi suv tarkibidagi chiqindilar va muallaq zarrachalarning toʻplanish intensivligiga muvofiq loyihada asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element320. Soʻrib oluvchi quvurlarni poʻlat quvurlardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementHar bir nasos agregatida alohida soʻrib oluvchi quvur boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSoʻrib oluvchi quvur diametri nasos agregatining kirish patrubogi diametridan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSoʻrib oladigan quvurlarda suv oqimi tezligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Quvur diametri, mm |
Suv oqimi tezligi, m/s |
|
300 — 500 |
1 — 1,5 |
|
500 — 800 |
1,5 — 1,9 |
|
800 dan ortiq |
2,0 dan oshmasligi lozim |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻrta va yirik nasos stansiyalari uchun suv oqimi tezligi gidravlik hisob-kitoblar asosida aniqlanishi va oqim barqarorligi asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element321. Soʻrib oluvchi quvurlar konstruksiyasi toʻgʻri oqimli yoki sifonli turda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSifonli soʻrib oluvchi quvurlar qoʻllanilganda quyidagilar taʼminlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasoslarni ishga tushirishni yengillashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyopish armaturalari sonini kamaytirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos stansiyasi binosining oʻlchamlarini optimallashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSoʻrib olish turini tanlash texnik va texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element322. Soʻrib oluvchi quvurlar konstruksiyasi suv oqimiga havo kirishining oldini oluvchi toʻliq germetiklikni taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element323. Suv filtratsiyasining oldini olish maqsadida soʻrib oluvchi quvurlar nasos stansiyasining yer osti qismi devorlaridan oʻtadigan joylarda filtratsiyaga qarshi maxsus diafragmalar nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element324. Nasos stansiyasining yerosti qismi tashqi devorlarida zamonaviy gidroizolyatsiya materiallaridan foydalangan holda kuchaytirilgan gidroizolyatsiya nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element325. Nasos stansiyasi binosi uskunalarni joylashtirish, ekspluatatsiya qilish va texnik xizmat koʻrsatish uchun qulay sharoitlarni taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element326. Nasos stansiyasi binosining yer osti qismi hajmi yer usti qismi hajmidan kichik boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMontaj maydonchalari va yordamchi texnologik uskunalarni yer usti qismida joylashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element327. Nasos stansiyasi binosida texnologik jihozlarning ishlashini taʼminlash maqsadida ventilyatsiya, isitish va mikroklimatni taʼminlovchi tizimlar nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element328. Nasos stansiyasida uskunalarni montaj qilish va xizmat koʻrsatish uchun koʻtarma-transport uskunalari quyidagi tartibda qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmontaj qilinadigan yuk massasi 5 t gacha boʻlganda — qoʻlda boshqariladigan tal yoki osma kran-balka;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyuk massasi 5 t dan ortiq boʻlganda — qoʻlda boshqariladigan koʻpriksimon kran;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyukni koʻtarish balandligi 6 m dan ortiq boʻlganda yoki kran yoʻli uzunligi 18 m dan ortiq boʻlganda — elektr bilan boshqariladigan koʻpriksimon kran.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element329. Bosimli quvurlar hisobiy manometrik bosim va gidravlik zarba taʼsirlariga chidamli boʻlgan materiallardan tayyorlangan quvurlardan loyihalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element330. Quvurlar ulanish joylarining mustahkamligi quvur materialining mustahkamligidan kam boʻlmasligi va toʻliq germetiklikni taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element331. Gaz taʼminoti sohasida foydalanilgan poʻlat quvurlardan texnik holati va mustahkamligi tekshirilgan taqdirda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element332. Bosimli quvurlar soni va ularning diametrlari quyidagilar asosida belgilanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidravlik hisob-kitob natijalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvurlarning mavjudligi va taʼminot imkoniyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtexnik-iqtisodiy hisob-kitoblar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos uskunalarini ishlab chiqaruvchi zavodlarning texnik talablari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element333. Bosimli quvurlar joyning relyefi, gidrogeologik sharoitlari, quvur materiallari va texnik-iqtisodiy asoslanishga muvofiq yer osti yoki yer usti usulida joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element334. Suv chiqarish inshootlari konstruksiyasi suv oqimining energiyasini inshoot chegarasida toʻliq soʻndirish va gidravlik taʼsirlarning xavfsiz darajada tarqalishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element335. Suvni yopish va oʻtkazish armaturasi quyidagi talablarni taʼminlashi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos agregatlari toʻxtaganda qaytish oqimining oldini olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvur tizimiga havo kirish va chiqishini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvakuum hosil boʻlishining oldini olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementquvurlarni tez va xavfsiz oʻchirish imkoniyatini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidravlik zarba xavfini kamaytirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-bob. Sugʻorish tizimlari va sugʻoriladigan yerlarni rekonstruksiya qilish hamda kanallar va drenaj tizimlarida taʼmirlash-tiklash ishlarini olib borish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element336. Sugʻoriladigan yerlarni rekonstruksiya qilish ishlarini meliorativ holati noqulay boʻlgan, shoʻrlangan, botqoqlashgan, sizot suvlari sathi yuqori joylashgan, suv taʼminoti va zax qochirish sharoitlari qoniqarsiz boʻlgan yer uchastkalaridan boshlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element337. Tizimlarning qayta tiklanishini xoʻjaliklararo kanallardan boshlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element338. Sugʻoriladigan yerlarni kompleks ravishda qayta tiklashda ishlar tarkibi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish maydonlarini toʻgʻri geometrik shaklga keltirish, ularning oʻlchamlarini maqbul qiymatlargacha optimallashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish tizimini qayta tiklash (rekonstruksiya qilish va taʼmirlash-tiklash ishlarini bajarish);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzax qochirish quvvatini oshirgan holda uni qayta tiklash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementichki xoʻjalik yoʻl tarmogʻini qayta tiklash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementshoʻrlangan yerlarni yuvish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element339. Sugʻoriladigan yerlarni qayta tiklash bilan bogʻliq boʻlgan asosiy ishlarni vegetatsiya boʻlmagan davrida tashkillashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-bob. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element340. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha tadbirlar sugʻoriladigan yerlarni qayta tiklash loyihalari tarkibida nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMavjud sugʻorish tarmogʻi oʻsimliklarning normal oʻsishi va rivojlanishi, shuningdek profilaktik yuvish ishlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan suv taʼminotini kafolatlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMazkur talab taʼminlanmagan hollarda, melioratsiya tadbirlari tarkibida kamida sugʻorish tarmogʻining qisman rekonstruksiya qilinishi nazarda tutilishi, past samaradorlik aniqlanganda esa sugʻorish tarmogʻini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element341. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmavjud zax qochirish tizimlarini qayta tiklash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzax qochirish quvvatini oshirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element342. Meliorativ holatni yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar maxsus grunt-meliorativ hamda gidrogeologik izlanishlar natijalari asosida belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element343. Zax qochirish turi muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar inobatga olingan holda, qiyosiy texnik-iqtisodiy hisoblar asosida, keltirilgan eng kam sarf-xarajatlar mezoni boʻyicha tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element344. Shoʻrlangan yerlarda yerlarning meliorativ holatini yaxshilash loyihalarida mukammal yuvib tozalash ishlarini oʻtkazish nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element345. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash loyihalari tarkibida kuzatuv quduqlari tarmogʻini nazarda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-bob. Sugʻorish tizimlaridagi inspektorlik yoʻllari va ularning inshootlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Inspektorlik yoʻllari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element346. Kanallar boʻylab joylashtiriladigan inspektorlik yoʻllarining joylashuvi transport vositalarining harakati vaqtida kanallar, kollektorlar va inshootlarni vizual koʻrikdan oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element347. Inspektorlik yoʻllarining konstruksiyasi va geometrik parametrlari transport vositalarining harakat tezligida xavfsiz harakatlanishini taʼminlaydigan holda loyihalashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element348. Inspektorlik yoʻllarini loyihalashtirishda ulardagi yer koʻtarmalarining hajmi kanallar, kollektorlar va inshootlarni qurish jarayonida hosil boʻladigan yer massasi balansida hisobga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element349. Inspektorlik yoʻllarining joylashuvi kanallar, kollektorlar va boshqa inshootlar uchun ajratilgan yer polosasining minimal kengligini taʼminlaydigan holda qabul qilinishi, bunda inspektorlik yoʻllarini dambalar ustida yoki ularga yaqin joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element350. Inspektorlik yoʻllarining koʻndalang kesimi quyidagi asosiy parametrlarga muvofiq qabul qilinishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer koʻtarmasi kengligi — 6,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyuriladigan qism kengligi — 3,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻl yoqasi kengligi — 1,5 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyoʻl yoqasining birikma qismi kengligi — 0,5 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element351. Inspektorlik yoʻllarida yoʻl qoplamasi sifatida qalinligi kamida 0,15 m boʻlgan qum-shagʻal aralashmasi qatlamini koʻzda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element352. Yoʻl qoplamasining qalinligi va konstruksiyasi quyidagi omillarni hisobga olgan holda texnik-iqtisodiy va muhandislik hisob-kitoblari asosida belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer koʻtarmasi gruntining fizik-mexanik xususiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer koʻtarmasining balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgruntning shoʻrlanganlik darajasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtransport harakatining intensivligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanallarni taʼmirlash va tiklash ishlarida qoʻllaniladigan qurilish texnikasi va mexanizmlarining turi va yuklanishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYirik magistral kanallar boʻylab joylashgan inspektorlik yoʻllarida yuriladigan qism qoplamasini qora shagʻal yoki unga teng mustahkamlikka ega materiallardan bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element353. Balandligi 2,0 m dan ortiq boʻlgan koʻtarmalarda joylashgan inspektorlik yoʻllarida, shuningdek egri uchastkalarda, boshqa yoʻllar bilan kesishish yoki tutashish joylarida harakat xavfsizligini taʼminlash maqsadida signal ustunchalarini oʻrnatish lozim. Signal ustunchalari orasidagi masofa 10 m dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Koʻpriklar va quvurlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element354. Yoʻllarning kanallar, kollektorlar va boshqa ochiq suv oqimlari, shuningdek jarliklar va suvsiz vodiylar bilan kesishib oʻtadigan joylarida oʻtish inshootlarining turi va konstruksiyasi texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element355. Quvurli oʻtish inshootlari qoʻllaniladigan hollarda diametri 1,4 m va undan katta quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element356. Yoʻllarning suv sarfi 0,3 m³/s dan kam boʻlgan birlamchi yer osti zax qochirish tarmoqlari (kanal yoki quvur), kollektorlar hamda uncha katta boʻlmagan sugʻorish kanallari bilan kesishish joylarida hisob-kitob asosida kichik diametrli quvurli oʻtish inshootlarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYer osti zax qochirish tarmoqlari va kollektorlarida diametri 1,0 m dan kichik boʻlgan quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-bob. Atrof-muhit muhofazasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element357. Barcha suv xoʻjaligi va meliorativ qurilish obyektlarini loyihalashda atrof-muhit muhofazasi boʻyicha maxsus boʻlimlar ishlab chiqilishi va loyiha hujjatlari tarkibiga kiritilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element358. Atrof-muhit muhofazasi boʻlimida loyihalanadigan obyektlarning qurilishi va ekspluatatsiyasi quyidagi tabiiy komponentlarga ehtimoliy taʼsiri har tomonlama baholanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer yuzasi va yer osti suvlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer resurslari va gruntlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementatmosfera havosi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻsimlik dunyosi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhayvonot dunyosi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtabiiy ekotizimlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAtrof-muhitga zararli taʼsir ehtimoli mavjud boʻlgan hollarda, mazkur taʼsirlarning oldini olish, kamaytirish va ularning oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha texnik va tashkiliy chora-tadbirlar loyihada asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element359. Suv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni loyihalashda quyidagi tabiatni muhofaza qilish chora-tadbirlari nazarda tutilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) asosiy kanallar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfiltratsiya oqimlarining pastda joylashgan yerlarga salbiy taʼsirining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbaliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv manbalaridan suv olishda baliq muhofaza qurilmalarini nazarda tutish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqirgʻoqboʻyi muhofaza yoʻlaklari va suvni muhofaza qilish zonalarini ajratish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvaqtinchalik foydalanilgan yerlarni rekultivatsiya qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) kollektorlar va zax qochirish tizimlari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyer yuzasi suv manbalarini ifloslanishdan muhofaza qilish boʻyicha chora-tadbirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqirgʻoqboʻyi muhofaza yoʻlaklari va suvni muhofaza qilish zonalarini belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementv) nasos stansiyalari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbaliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv obyektlaridan suv olishda baliq muhofaza qurilmalarini oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementvaqtinchalik qurilish ishlari uchun foydalanilgan yerlarni rekultivatsiya qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni qurish (rekonstruksiya qilish) loyihalari (ishchi loyihalari) tarkibi va mazmuni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Loyiha hujjatlarining tarkibi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtushuntirish xati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqurilishni tashkil qilish boʻlimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar boʻlimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrunt-meliorativ sharoitlar boʻlimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgidrologik sharoitlar boʻlimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementgrafik materiallar (chizmalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsmeta hujjatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKichik hajmli va texnik jihatdan sodda obyektlar uchun tabiiy sharoitlar boʻyicha maʼlumotlarni alohida shaklda emas, balki tushuntirish xati tarkibida keltirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Tushuntirish xatining tarkibi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1) kirish qismi (loyihani ishlab chiqish uchun asos boʻlgan hujjatlar, loyihaning maqsadi va vazifalari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2) obyektning joylashgan oʻrni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3) tabiiy sharoitlar, (iqlim, muhandislik-geologiya va gidrogeologik, gidrologik va grunt-meliorativ sharoitlar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4) mavjud qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5) texnik yechimlar (bosh reja boʻyicha qabul qilingan yechimlar, suv xoʻjaligi hisob-kitoblari, konstruksiyalar va ularning elementlari boʻyicha texnik yechimlar, qabul qilingan texnik yechimlarning asoslanishi va variantlarni taqqoslash natijalari).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6) ish hajmi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7) qurilishni tashkil qilish boʻlimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8) obyektni ekspluatatsiya qilishni tashkil etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9) atrof-muhit muhofazasi boʻlimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10) iqtisodiy samaradorlik boʻlimi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ilovalar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1) loyihalash uchun texnik topshiriq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2) nuqson dalolatnomasi (rekonstruksiya obyektlari uchun).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementObyektning xususiyati va texnik murakkabligiga qarab, ayrim boʻlimlarni loyiha tarkibiga kiritmaslikka texnik jihatdan asoslangan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish tizimi tarkibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish tizimi tarkibiga quyidagi asosiy inshootlar, tarmoqlar va muhandislik-texnik elementlar kiritilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbosh suv olish inshootlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmagistral kanallar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxoʻjaliklararo sugʻorish tarmoqlari (kanallar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementichki xoʻjalik sugʻorish tarmoqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnov (lotok) tarmoqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmagistral va xoʻjaliklararo kollektorlar hamda suv tashlash inshootlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv va sel-suv omborlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanallardagi suv tindirgichlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnasos stansiyalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv olib ketuvchi kanallar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkanallar va kollektorlarning kommunikatsiya va yoʻllar bilan kesishib oʻtgan joylaridagi gidrotexnika inshootlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementboshqaruv va avtomatika tizimlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsuv tejovchi sugʻorish texnologiyalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsugʻorish quduqlari va meliorativ kuzatuv quduqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkuzatish quduqlari tizimi (yer osti sizot suvlari yopiq-yotiq drenaj suvlarini kuzatish uchun);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhimoya qiluvchi va oʻrab turuvchi dambalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaloqa vositalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementelektr taʼminoti vositalari va elektr uskunalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementinspektorlik va shoxobcha avtoyoʻllar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxizmat koʻrsatuvchilar uchun ishlab chiqarish binolari va inshootlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementEgat tortib sugʻorish yuzasidan yoʻl qoʻyiladigan parametrlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGruntning suv oʻtkazuvchanlik darajasi | Koʻrsatkichlar | Sugʻorish ariqlarining nishabligi | |||||
0.05 — 0.025 | 0.025 — 0.0075 | 0.0075 — 0.0025 | 0.0025 — 0.001 | 0.001-0 | Katta nishabliklar 0.05 — 0.1 | ||
Baland | L | 40 | 105 | 180 | 200 | 150 | |
Q | 0.1 | 0.5 | 0.75 | 1.5 | 1 | ||
T | 8 | 3.2 | 3.5 | 2 | 2 | ||
Oshirilgan | L | 75 | 130 | 250 | 300 | 250 | 60 |
Q | 0.1 | 0.25 | 0.75 | 1 | 0.75 | 0.075 — 0.035 | |
T | 14 | 9.4 | 5.9 | 5.2 | 5.8 | 19.4 | |
Oʻrta | L | 100 | 175 | 300 | 300 | 350 | 100 |
Q | 0.1 | 025 | 0.5 | 0.5 | 0.5 | 0.075 — 0.035 | |
T | 23 | 16 | 13 | 12.5 | 14 | 38.5 | |
Pasaytirilgan | L | 150 | 200 | 325 | 400 | 600 | 125 |
Q | 0.1 | 0.1 | 0.25 | 0.25 | 0.5 | 0.05 — 0.025 | |
T | 41.5 | 47 | 36 | 37 | 21 | 70 | |
Past | L | 125 | 150 | 250 | 300 | 600 | |
Q | 0.05 | 0.05 | 0.1 | 0.1 | 0.25 | ||
T | 90 | 87.5 | 75 | 75 | 55 | ||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementl — ariq uzunligi, m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementq — ariqqa ketadigan suv sarfi, ℓ/s
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementt — sugʻorish vaqti, h
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanallar va tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-jadval | ||
Kanalda suv sarfi m3/s | Sugʻorish kanallarining oʻzanida “n” notekislik koeffitsiyenti | |
Ravon va qumli gruntda | Shagʻal va tosh-shagʻal yerda | |
25 dan ortiq | 0,0200 | 0,0225 |
1 — 25 | 0,0225 | 0,0250 |
1 dan kam | 0,0250 | - |
vaqti-vaqti bilan foydalaniladigan kanallar | 0,0275 | - |
ariqlar | 0,0300 | - |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Suv oluvchi-oqova suvlar tarmoqlari kanallari uchun “n” notekislik koeffitsiyenti qiymati sugʻorish kanallariga nisbatan 10 foizga oshirilgan holda qabul qilinishi va jadvalda keltirilgan qiymatlar sathigacha yaxlitlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Portlash usulida barpo etilgan kanallar uchun “n” notekislik koeffitsiyenti qiymati kanalning koʻndalang kesimiga qoʻshimcha ishlov berish hajmi va darajasiga qarab 10 — 20 foizga oshirilgan holda qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-jadval | |
Kanal oʻzani yuzasining xususiyatlari | Qoyalardagi kanallarning “n” notekislik koeffitsiyenti |
yaxshi ishlov berilgan yuza uchun | 0,02 — 0,025 |
oʻrtacha ishlov berilgan, turtib chiqqan joylari yoʻq yuza uchun | 0,03 — 0,35 |
oʻrtacha ishlov berilgan, turtib chiqqan joylari mavjud yuza uchun | 0,04 — 0,045 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-jadval | |
Qoplama | Qoplamali kanallarning “n” notekislik koeffitsiyenti |
yaxshi ishlov berilgan beton qoplama uchun | 0,012 — 0,014 |
ishlov berilmagan (yirik gʻadir-budur) beton qoplama uchun | 0,015 — 0,017 |
yigʻma temir-beton novlar (lotoklar) uchun | 0,012 — 0,015 |
asfalt-bitum materiallardan qoplama uchun | 0,013 — 0,016 |
chim bostirilgan (oʻt qoplamali) oʻzan uchun | 0,03 — 0,035 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-jadval | |||
Oʻzanning xususiyatlari | Tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti | Oʻzanning xususiyatlari | Tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti |
qulay sharoitlardagi tabiiy oʻzan (toza, tekis, ifloslanmagan, erkin oqadigan) | 0,025 — 0,033 | daryolarning oʻtlar bilan qoplangan, oʻta sekin oqimli va chuqur oʻyiqlarga ega uchastkalari | 0,05 — 0,08 |
qulay sharoitlardagi tabiiy oʻzan (toshli) | 0,03 — 0,04 | daryolarning oʻtlar bilan qoplangan botqoq uchastkalari (chakalakzorlar, doʻngliklar, koʻp joylarda deyarli oqmaydigan suvlar va boshqalar) | 0,075 — 0,15 |
yuzasi va oʻzani shakli yaxshi holatdagi davriy oqimlar (katta va kichik) | 0,033 | nisbatan ishlov berilgan, oʻt-oʻlanlar bilan qoplangan (oʻtlar, changalzorlar) katta va oʻrtacha daryolarning qayirlari | 0,05 |
nisbatan yaxshi sharoitlardagi quruq jarliklar oʻzani | 0,04 | sekin oqadigan va katta chuqur jarliklari bor, oʻtlar bilan qoplangan daryo qayirlari | 0,08 |
davriy ochiq suv oqimlari oʻzani, toshqin paytida yirik shagʻal choʻkindilarini oqizib keladi yoki suv oʻtlari bilan qoplangan, davriy suv oqimlari, juda ifloslangan va ilon iziga ega | 0,05 | sekin oqadigan va katta chuqur jarliklari bor, notoʻgʻri egri — bugri oqimli va katta qoʻltiqli va boshqalar | 0,1 |
toza, ilon izili oʻzan, kichik jarliklar va sayozliklari bilan | 0,033 — 0,045 | serdaraxt, katta boʻm — boʻsh kengliklar, mahalliy oʻpirilgan joylar, koʻllar va boshqalarga ega qayirlar | 0,133 |
toza, ilon izili oʻzan, kichik jarliklar va sayozliklari bilan, faqat ozroq oʻtlar bilan qoplangan va toshlari bor | 0,035 — 0,05 | ovloq qayirlar, oʻsimliklar bilan qoplangan (oʻrmon, tayga tipidagi) | 0,2 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuv oqimining yuvmaydigan tezliklari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-jadval | |||||||||
Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm | Tarkibida loy 0,1 kg/m3, oqim chuqurligi, m boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan oʻrtacha tezliklari m/s | Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm | Tarkibida loy 0,1 kg/m3, oqim chuqurligi, m boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan oʻrtacha tezliklari, m/s | ||||||
0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | ||
0,05 | 0.52 | 0.55 | 0.60 | 0.62 | 10.00 | 1.10 | 1.23 | 1.42 | 1.51 |
0,15 | 0.36 | 0.38 | 0.42 | 0.44 | 14.00 | 1.26 | 1.42 | 1.65 | 1.76 |
0,25 | 0.37 | 0.39 | 0.41 | 0.45 | 20.00 | 1.37 | 1.55 | 1.84 | 1.96 |
0,37 | 0.38 | 0.41 | 0.46 | 0.48 | 25.00 | 1.46 | 1.65 | 1.93 | 2.12 |
0.50 | 0.41 | 0.44 | 0.50 | 0.52 | 30.00 | 1.56 | 1.76 | 2.10 | 2.26 |
0.75 | 0.47 | 0.51 | 0.57 | 0.59 | 40.00 | 1.68 | 1.93 | 2.32 | 2.50 |
1.00 | 0.51 | 0.55 | 0.62 | 0.65 | 75.00 | 2.01 | 2.35 | 2.89 | 3.14 |
2.00 | 0.64 | 0.70 | 0.79 | 0.83 | 100.00 | 2.15 | 2.54 | 3.14 | 3.46 |
2.50 | 0.69 | 0.75 | 0.86 | 0.90 | 150.00 | 2.35 | 2.84 | 3.62 | 3.96 |
3.00 | 0.73 | 0.80 | 0.91 | 0.96 | 200.00 | 2.47 | 3.03 | 3.92 | 4.31 |
5.00 | 0.87 | 0.96 | 1.10 | 1.17 | 300.00 | 2.90 | 3.32 | 4.40 | 4.94 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh. Jadvalda oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezliklari, zichligi 2650 kg/m3 boʻlgan grunt uchun keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGrunt zichligi past boʻlganda yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezlikni 10 foizga kamaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-jadval | ||||||||||||||||
Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm | Kanal toʻlaligining 5 foizgacha oʻyilib ketgan chuqurliklar va kanal oʻzaniga choʻkkan loyning bir jinslilik koeffitsiyenti Ku boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezliklari, m/s | |||||||||||||||
Ky -0,5 | Ky -0,3 | Ky -0,2 | Ky -0,15 | |||||||||||||
Oqim chuqurligi, m | ||||||||||||||||
0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | |
0.25 | 0.44 | 0.47 | 0.52 | 0.55 | 0.53 | 0.58 | 0.64 | 0.68 | 0.62 | 0.67 | 0.76 | 0.80 | 0.65 | 0.75 | 0.85 | 0.89 |
0.37 | 0.48 | 0.47 | 0.58 | 0.61 | 0.59 | 0.64 | 0.72 | 0.75 | 0.65 | 0.75 | 0.84 | 0.89 | 0.66 | 0,83 | 0,94 | 1,00 |
0.50 | 0.53 | 0.52 | 0.64 | 0.67 | 0.63 | 0.70 | 0.79 | 0.83 | 0.67 | 0.81 | 0.92 | 0.97 | 0.66 | 0,86 | 1,03 | 1,09 |
0.75 | 0.59 | 0.57 | 0.73 | 0.77 | 0.68 | 0.79 | 0.89 | 0.94 | 0.70 | 0.87 | 1.05 | 1.11 | 0.66 | 0,88 | 1,17 | 1,24 |
1.00 | 0.63 | 0.65 | 0.79 | 0.86 | 0.71 | 0.83 | 0.96 | 1.02 | 0.70 | 0.89 | 1.13 | 1.20 | 0.66 | 0,91 | 1,26 | 1,34 |
2.00 | 0.79 | 0.70 | 1.04 | 1.10 | 0.83 | 1.01 | 1.26 | 1.34 | 0.76 | 0.99 | 1.41 | 1.56 | 0.70 | 0,93 | 1,44 | 1,72 |
2.50 | 0.84 | 0.89 | 1.13 | 1.20 | 0.87 | 1.06 | 1.36 | 1.46 | 0.78 | 1.02 | 1.48 | 1.70 | 0,71 | 0,94 | 1,48 | 1,79 |
3.00 | 0.88 | 0.96 | 1.21 | 1.28 | 0.90 | 1.11 | 1.4 | 1.56 | 0.80 | 1.04 | 1.54 | 1.78 | 0,73 | 0,96 | 1,51 | 1,84 |
5.00 | 1.01 | 1.02 | 1.45 | 1.56 | 0.98 | 1.23 | 1.67 | 1.86 | 0.86 | 1.11 | 1.68 | 1.98 | 0,78 | 1,01 | 1,58 | 1,95 |
10.00 | 1.19 | 1.42 | 1.82 | 2.00 | 1.00 | 1.38 | 1.97 | 2.26 | 0.95 | 1.21 | 1.86 | 2.22 | 0,86 | 1,10 | 1,67 | 2,07 |
14.00 | 1.29 | 1.57 | 2.05 | 2.28 | 1.17 | 1.48 | 2.13 | 2.48 | 1.02 | 1.29 | 1.92 | 2.34 | 0,93 | 1,17 | 1,74 | 2,14 |
20.00 | 1.38 | 1.68 | 2.22 | 2.48 | 1.23 | 1.55 | 1.55 | 2.24 | 2.64 | 1.07 | 1.35 | 1.99 | 0,98 | 1,23 | 1,80 | 2,20 |
25.00 | 1.44 | 1.76 | 2.36 | 2.65 | 1.28 | 1.61 | 2.33 | 2.75 | 1.11 | 1.40 | 2.05 | 2.48 | 1,01 | 1,27 | 1,85 | 2,25 |
30.00 | 1.50 | 1.83 | 2.47 | 2.79 | 1.32 | 1.66 | 2.40 | 2.84 | 1.15 | 1.44 | 2.10 | 2.54 | 1,04 | 1,31 | 1,90 | 2,30 |
40.00 | 1.59 | 1.95 | 2.64 | 3.01 | 1.39 | 1.74 | 2.52 | 2.99 | 1.20 | 2.52 | 2.19 | 2.63 | 1,07 | 1,38 | 1,99 | 2,38 |
75.00 | 1.79 | 2.22 | 3.05 | 3.51 | 1.51 | 1.94 | 2.79 | 3.31 | 1.28 | 1.68 | 2.43 | 2.88 | 1,13 | 1,51 | 2,20 | 2,62 |
100.00 | 1.87 | 2.35 | 3.24 | 3.75 | 1.56 | 2.02 | 2.93 | 3.48 | 1.30 | 1.74 | 2.55 | 3.02 | - | - | - | - |
150.00 | 1.98 | 2.52 | 3.54 | 4.09 | 1.60 | 2.14 | 3.14 | 3.71 | - | - | - | - | - | - | - | - |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ku=dm/d 95 %;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-jadval | |||||||||
Hisoblangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2 foizdan kam miqdorini tashkil qilganda, bogʻlovchi gruntlar uchun oqim chuqurligi (m) da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha joiz tezliklari, m/s | Hisoblangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2 foizdan kam miqdorini tashkil qilganda, bogʻlovchi gruntlar uchun oqim chuqurligi (m) da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha joiz tezliklari, m/s | ||||||
0.5 | 1 | 3 | 5 | 0.5 | 1 | 3 | 5 | ||
0.005 | 0.39 | 0.43 | 0.49 | 0.52 | 0.175 | 1.21 | 1.33 | 1.52 | 1.60 |
0.01 | 0.44 | 0.48 | 0.55 | 0.58 | 0.20 | 1.28 | 1.40 | 1.60 | 1.69 |
0.02 | 0.52 | 0.57 | 0.65 | 0.69 | 0.225 | 1.36 | 1.48 | 1.70 | 1.80 |
0.03 | 0.59 | 0.64 | 0.74 | 0.78 | 0.25 | 1.42 | 1.55 | 1.78 | 1.88 |
0.04 | 0.65 | 0.71 | 0.81 | 0.86 | 0.30 | 1.54 | 1.69 | 1.94 | 2.04 |
0.05 | 0.71 | 0.77 | 0.89 | 0.98 | 0.35 | 1.67 | 1.83 | 2.09 | 2.21 |
0.075 | 0.83 | 0.91 | 1.04 | 1.10 | 0.40 | 1.79 | 1.96 | 2.25 | 2.38 |
0.10 | 0.96 | 1.04 | 1.20 | 1.27 | 0.45 | 1.88 | 2.06 | 2.35 | 2.49 |
0.125 | 1.03 | 1.13 | 1.30 | 1.37 | 0.50 | 1.99 | 2.17 | 2.05 | 2.63 |
0.15 | 1.13 | 1.23 | 1.41 | 1.49 | 0.60 | 2.16 | 2.38 | 2.72 | 2.83 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Hisoblangan solishtirma ilashish normativ solishtirma ilashishning ushbu gruntning bir jinslilik koeffitsiyentiga koʻpaytmasi sifatida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSinovlar maʼlumotlari boʻyicha olingan oʻrtacha ilashish qiymati normativ solishtirma ilashish sifatida qabul qilinishi kerak (eng kamida 25).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementLoy gruntning bir jinslilik koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementα — minimal ilashish ehtimolini tavsiflaydigan koeffitsiyent va magistral kanallar uchun — 2.65; birinchi tartib taqsimlagichlari uchun — 2.5; keyingi tartiblar taqsimlagichlari uchun — 2.0 ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementσ — taqsimlash egri chizigʻining standarti (oʻrtacha kvadratli xato);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementC — gruntning normativ solishtirma ilashishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-jadval | |||||||||
Moʻljallangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2-0,3 % dan kam miqdorini tashkil qilgan taqdirda, bogʻlovchi shoʻrlagan gruntlar uchun oqim chuqurligi m da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha tezliklari, m/s | Moʻljallangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2-0,3 %dan kam miqdorini tashkil qilgan taqdirda, bogʻlovchi shoʻrlagan gruntlar uchun oqim chuqurligi m da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha tezliklari, m/s | ||||||
0.5 | 1 | 3 | 5 | 0.5 | 1 | 3 | 5 | ||
0.005 | 0.36 | 0.40 | 0.46 | 0.49 | 0.18 | 0.70 | 0.77 | 0.89 | 0.94 |
0.01 | 0.39 | 0.43 | 0.49 | 0.52 | 0.20 | 0.75 | 0.82 | 0.93 | 1.00 |
0.02 | 0.41 | 0.45 | 0.52 | 0.55 | 0.23 | 0.80 | 0.88 | 1.00 | 1.07 |
0.03 | 0.43 | 0.48 | 0.55 | 0.59 | 0.25 | 0.82 | 0.91 | 1.04 | 1.10 |
0.04 | 0.46 | 0.51 | 0.58 | 0.62 | 0.30 | 0.90 | 0.99 | 1.12 | 1.20 |
0.05 | 0.48 | 0.53 | 0.61 | 0.65 | 0.35 | 0.97 | 1.06 | 1.22 | 1.30 |
0.075 | 0.51 | 0.56 | 0.64 | 0.69 | 0.40 | 1.03 | 1.15 | 1.31 | 1.40 |
0.10 | 0.55 | 0.61 | 0.70 | 0.75 | 0.45 | 1.09 | 1.20 | 1.39 | 1.46 |
0.125 | 0.60 | 0.67 | 0.76 | 0.81 | 0.50 | 1.26 | 1.28 | 1.46 | 1.56 |
0.15 | 0.65 | 0.72 | 0.82 | 0.88 | 0.60 | 1.27 | 1.38 | 1.60 | 1.70 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Bogʻlovchi gruntlar tarkibida oson eruvchan tuzlar miqdori 0,3 % dan yuqori boʻlgan taqdirda, yuvmaydigan oqimning tezliklari maxsus tadqiqotlar asosida belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-jadval | ||||
Qoplama betonning mustahkamlik boʻyicha sinfi | Yigʻma temir-beton va asfalt-beton qoplamali yaxlit (monolit) betonlarga ega kanallar uchun oqim chuqurligi m da oqimning ruxsat etilgan tezliklari, m/s | |||
0.5 m | 1.0 m | 3.0 m | 5.0 m | |
V 7,5 | 12.5 m/s | 13.8 m/s | 16.0 m/s | 17.0 m/s |
V 10, V 12,5 | 14.0 m/s | 14.6 m/s | 18.0 m/s | 19.1 m/s |
V 15 | 14.6 m/s | 17.3 m/s | 20.0 m/s | 21.2 m/s |
V 25 | 19.2 m/s | 21.2 m/s | 24.6 m/s | 26.1 m/s |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-jadval | |||
Kanal oʻzani grunti | Oqimda loy zarralari tarkibi 0.1 kg/m3 va undan yuqori miqdorda boʻlgan taqdirda, bogʻlovchi va bogʻlovchi boʻlmagan gruntli kanallar uchun Ks ishlash shart-sharoitlari koeffitsiyenti | ||
magistral kanallar va ularning tarmoqlari uchun | yuqori tartiblar taqsimlagichlari uchun | quyi tartiblar taqsimlagichlari uchun | |
Qum: | |||
mayda va oʻrtacha kattalik | 1.3 | 1.4 | 1.5 |
yirik va shagʻalli | 1.5 | 1.6 | 1.7 |
Shagʻal: | |||
mayda | 1.5 | 1.6 | 1.7 |
oʻrtacha | 1.4 | 1.5 | 1.7 |
yirik | 1.2 | 1.3 | 1.4 |
Mayda tosh: | 1.1 | 1.2 | 1.3 |
loy gruntlar, quyidagilar mavjudligida: | |||
kolloid holatdagi choʻkindilar | 1.3 | 1.4 | 1.6 |
tubidagi korroziyalaydigan choʻkindilar | 0.75 | 0.8 | 0.85 |
tubi va qiyaliklari oʻsimlik bilan qoplangan | 1.1 | 1.15 | 1.2 |
yetarli darajada yogʻingarchilik boʻlmaydigan hududlar uchun kanallar ishidagi uzoq muddatli tanaffuslarda | 0.2 | 0.22 | 0.25 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Gruntlarning yuvilib ketishga qarshiligini pasaytirishga olib keladigan qurib qolishi (qaqrab ketishi) yuz beradigan tanaffus uzoq muddatli hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ishlash davomiyligi hisobga olinmaydi va joiz tezliklar yuvilib ketish normativ ekspluatatsiyaga toʻsqinlik qilmaydigan kanallar (suv olish-tashlash tarmogʻi kanallari, kamdan-kam ishlaydigan tashlashlar) uchun kamaytiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanallarning qiyalik miqdori koeffitsiyentlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGrunt | Qoʻshiluvchi oʻzan gruntga qarab, kanallar qiyaligi (nishabligi)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari | Grunt | Qoʻshiluvchi oʻzan gruntga qarab, kanallar qiyaligi (nishabligi)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari | ||
qiyaliklar | qiyaliklar | ||||
suv ostidagi | suv ustidagi | suv ostidagi | suv ustidagi | ||
qoya toshli | 0.00 — 0.50 | 0.00 — 0.25 | mayda qum | 1.50 — 2.50 | 1.00 — 2.00 |
yarim qoya toshli | 0.50 — 1.00 | 0.50 | changsimon qum | 3.00 — 3.50 | 2.50 |
shagʻal bosgan va qumli shagʻal | 1.25 — 1.50 | 1.00 | |||
loy grunt, ogʻir va oʻrtacha qumoq gruntli yer | 1.00 — 1.50 | 0.50 — 1.00 | |||
yengil qumoq gruntli yer, qumloq grunt | 1.25 — 2.00 | 1.00 — 1.50 | |||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementGrunt | Uymalar yoki yarim uymalar hosil qiladigan kanallar dambalari tashqi qiyaliklari (nishabliklari)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari | Grunt | Uymalar yoki yarim uymalar hosil qiladigan kanallar dambalari tashqi qiyaliklari (nishabliklari)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari |
loy grunt, ogʻir va oʻrtacha qumoq gruntli yer | 0.75 — 1.0 | qumoq grunt | 1.0 — 1.5 |
yengil qumoq gruntli yer | 1.0 — 1.25 | qum | 1.25 — 2.0 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Birinchi raqam suv sarfi 0,5 m3/s kam boʻlgan, ikkinchisi — suv sarfi 10 m3/s ortiq boʻlgan kanallar uchun qiyaliklarning miqdorlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Qurilish ishlarini amalga oshirishning ilgʻor usullarini qoʻllash shart-sharoitlari boʻyicha zarur boʻlgan taqdirda, kanallar ichki va tashqi qiyaliklarining miqdorlari jadvalda koʻrsatilgan qiymatlarga nisbatan oshishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
7-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish kanallari koʻndalang kesimining koʻrinishlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTrapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim uchun kanal asosiy oʻlchamlari tagining kengligini suv toʻlish balandligiga nisbati bilan bogʻliq ravishda (β — kanal tagining nisbiy kengligi), suv sarfi Q va qiyalik m boʻyicha quyidagi empirik formula bilan hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb — kanal tagining kengligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh — kanaldagi suv chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQ — kanaldagi suv sarfi, m3/s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ; θ — qiyalik burchagi) yoki ushbu ilovaning 1-jadvalida keltirilgan qiymatlar bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanal tagi kengligining suv chuqurligiga nisbati qiymatlari m ˃2.5 boʻlganda β qiymati hisob bilan yoki oʻxshash holatlar maʼlumoti boʻyicha olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-jadval | ||||
m | 1,0 | 1,5 | 2,0 | 2,5 |
β | 0,8 — 3 | 0,6 — 3,1 | 0,5 — 3,4 | 0,4 — 3,8 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKoʻndalang kesim elementlari oʻlchamlarini aniqlash formulalari 2-jadvalda keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
kanal yuqori kengligi | B=b+2mh=h(β+2m) | (2) |
oʻrtacha kenglik | bm=b+mh=h(β+m) | (3) |
bm=m(1+σ)R/σ | (4) | |
oʻrtacha chuqurlik | hm=ω/B=(β+m)h/( β+2m ) | (5) |
koʻndalang kesim maydoni | ω =(b+mh)h=(β+m)h2 | (6) |
ω=m(1+σ)2 R2 /σ=mh2 /σ | (7) | |
hoʻllangan perimetr | h=b+2h = h(β+2 | (8) |
gidravlik radius | R=(b+mh)h/(b+2h = (β+m)h/(β+2 | (9) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh. b — kanal tagi kengligi, m; h — kanalda suv chuqurligi, m; β — kanal tagi kengligining nisbiy qiymati (β=b/h); m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctg θ, θ — qiyalik burchagi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish kanalining trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 1-chizmasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-chizma. Kanalning trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim koʻrinishi
B — yuqori kenglik, b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi, m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ, θ — qiyalik burchagi)
B — yuqori kenglik, b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi, m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ, θ — qiyalik burchagi)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesim
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToʻgʻri burchakli koʻndalang kesimda qiyalik koeffitsiyenti m=0 ga teng boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToʻgʻri burchakli koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 3-jadvalida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik | B=b | (10) |
koʻndalang kesim maydoni | ꞷ=bh | (11) |
hoʻllangan perimetr | χ=b+2h | (12) |
gidravlik radius |
| (13) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh. b — kanal tagi kengligi, m; h — kanalda suv chuqurligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish kanalining toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 2-chizmasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-chizma. Toʻgʻri burchakli kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi
b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Parabolik koʻndalang kesim
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParabolik koʻndalang kesim uchun kanal shakli quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh — kanal chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbh — h chuqurlikdagi kanal kengligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParabolik koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari ushbu ilovaning 4-jadvalida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik |
| (15) |
oʻrtacha chuqurlik | Nm = 2h/3 | (16) |
koʻndalang kesim maydoni |
| (17) |
| (18) | |
hoʻllangan perimetr |
| (19) |
gidravlik radius |
| (20) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh — kanaldagi suv chuqurligi, m; r — parabola parametri; 
— parabolik kesim funksiyasi.
— parabolik kesim funksiyasi.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementParabolik kesimlar uchun qiyalik qiymati suv sathida beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNov (lotok) chuqurligi nov (lotok) ustining maksimal suv sathidan 10 sm yuqorida boʻlish sharti bilan tayinlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish kanalining parabolik koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 3-chizmasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-chizma. Parabolik kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Doiraviy (segmentli) koʻndalang kesim
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzanning doiraviy koʻndalang kesimi sugʻorish kanalining radiusi bilan shakllantiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDoiraviy koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 5-jadvalida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik |
| (21) |
chuqurlik |
| (22) |
oʻrtacha chuqurlik |
| (23) |
koʻndalang kesim maydoni |
| (24) |
hoʻllangan perimetr |
| (25) |
gidravlik radius |
| (26) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIzoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh — kanaldagi suv chuqurligi, m; p — koʻndalang kesim radiusi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSugʻorish kanalining doiraviy koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 4-chizmasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-chizma. Doiraviy kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi, r — koʻndalang kesim radiusi, φ — koʻndalang kesim markaziy burchagi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi, r — koʻndalang kesim radiusi, φ — koʻndalang kesim markaziy burchagi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Poligonal koʻndalang kesim
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPoligonal koʻndalang kesim kanal tubi kengligi (b) va bir necha qavat simmetrik qiyaliklarga (m1 m2 m3) ega boʻlgan trapetsiya shakldagi kesimlardan iborat boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKesimning yuqorigi qismi m1 va h1, oʻrta qismi m2 va h2, quyi qismi m3 va h3 bilan belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKanal koʻndalang kesimining barcha parametrlari, yuqori qismining chuqurligi h1 qiymati orqali berilgan (qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-chizma. Poligonal kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb — kanal tubi kengligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB — yuqori kenglik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB1 — yuqori qiyaliklardagi kanal kengligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB2 — oʻrta qiyaliklardagi kanal kengligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh1 — qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda kanal yuqori qismining chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh2 — kanalning oʻrta qismi chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm1 — yuqori qiyalik qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm2 — oʻrta qiyalik qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm3 — quyi qiyalik qiymati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementPoligonal koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 6-jadvalida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik | B=b+2(m1h1+ m2h2+ m3h3) | (27) |
nisbiy kenglik |
| (28) |
oʻrta qism nisbiy chuqurligi |
| (29) |
quyi qism nisbiy chuqurligi |
| (30) |
oʻrta qism chuqurligi |
| (31) |
quyi qism chuqurligi |
| (32) |
koʻndalang kesim maydoni |
| (33) |
| (34) | |
hoʻllangan perimetr |
| (35) |
Gidravlik radius |
| (36) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb — kanal tubi kengligi, m; h — kanaldagi suv chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementβ — kanal tubi nisbiy kengligi (β=b/h1);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm — qiyalik koeffitsiyenti qiymati (m=ctg θ, θ — qiyalik burchagi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementB1 — yuqori qiyalikdagi kanal kengligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh1 — qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda kanal yuqori qismining chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh2 — kanal oʻrta qismi chuqurligi, m; h3 — kanal quyi qismi chuqurligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm1 — yuqori qiyalik qiymati; m2 — oʻrta qiyalik qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementm3 — kanal quyi qismi qiyalik qiymati.