15.06.2022 yildagi 109-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining buyrugʻi, 15.06.2022 yildagi 109-son
Date of entry into force
22.07.2022
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buyrugʻi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 22-iyulda hisobga olindi, hisob raqami 98]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2012-yil 23-maydagi 53-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.05.03-12 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ushbu buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Transport vazirligi bilan kelishilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazir B. ZAKIROV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022-yil 15-iyun,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelishildi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vaziri Sh. XIDOYATOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022-yil 24-may
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Transport vaziri I. MAXKAMOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022-yil 24-may
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Favqulodda vaziyatlar vazirining oʻrinbosari A. KULDASHEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022-yil 25-may
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 15-iyundagi 109-son buyrugʻiga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu shaharsozlik normalari va qoidalari (keyingi oʻrinlarda — SHNQ) umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllarida joylashgan sunʼiy inshootlarning (koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar, quvurlar va yer osti yoʻllari) asosiy konstruksiyalarini loyihalashda qoʻllaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Normativ hujjatlarga havolalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ushbu SHNQ da quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 17.5.1.03-86 Atrof muhit va yerni himoya qilish. Yerni biologik rekultivatsiya qilish uchun tasnif;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9.401-2018* Korroziyadan saqlanishning yagona sistemasi. Lakboʻyoq qatlami. Iqlim faktorlari taʼsiridagi turgʻunlikni umumiy texnik talablari va sinashni tezlashtirish usullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 1050-2013 Yuqori sifatli uglerodli konstruktiv poʻlatdan maxsus sirt qoplamasi bilan kalibrlangan sortli prokat. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 380-2005 Odatiy sifatli uglerod poʻlat. Markalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 535-2005 Saralangan va odatiy sifatli uglerod poʻlatli prokat. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 4543-2016 Konstruksiyaviy qotishma poʻlatdan yasalgan prokat mahsulotlari. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 4784-2019 Alyuminiy va deformatsiyalanadigan aluminiy qotishmalar. Markalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 5632-2014 Yuqori qotishma poʻlat va qotishmalar korroziyaga chidamli, issiqlikka chidamli va issiqlikka mustahkam. Darajalar va qotishmalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9128-2009 Asfaltbeton yoʻl aerodrom aralashmalari va asfaltbeton. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9238-2013 1520 (1524) mm kalibrli temir yoʻllarning binolar va harakat tarkibining yondashuv oʻlchamlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9463-2016 Yogʻochli dumaloq ignabargli turlari. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9454-78* Metalllar. Past, xona va yuqori haroratlarda zarba egilishi uchun sinov usuli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9467-75* Qoplamali elektrodlar. Issiqbardosh va konstruksiyali poʻlatdan ishlangan yoyli qoʻlda payvandlanuvchi metall elektrod;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10060-2012 Betonlar. Sovuqqa bardoshliligini aniqlash usuli. Umumiy talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10060-2012 Betonlar. Sovuqqa bardoshliligini asosiy aniqlash usuli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10060-2012 Beton. Takroriy muzlash va eritish paytida sovuqqa chidamliligini aniqlashning tezlashtirilgan usullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10060-2012 Beton. Sovuqqa chidamliligini aniqlash Tezlashtirilgan dilatometrik usuli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 3090-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavatli sim konstruksiyali koʻtaruvchi yopiq kanat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 4028-63* Qurilish mixlari. Konstruksiya va oʻlchamlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 5639-82 Poʻlat va mis nikel qorishmalar (splav). Yoriq kattaligini aniqlash va namoyish qilish uslublari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 5640-68 Poʻlat. Lenta va listlarni metallgrafikli baholash uslubi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 5781-82* Temir beton konstruksiyalarni armaturalash uchun simli poʻlat. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 5915-70* V aniqlikdagi sinfli olti burchaklik gaykalar. Konstruksiya va oʻlchamlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 6713-91 Koʻprik qurilishi uchun kam aralashmali konstruktiv prokat. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 27772-2015 Qurilish poʻlat konstruksiyalari uchun prokat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O`zDSt-3025-2015 Prokat mustahkamlovchi silliq va davriy profil. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 6996-66* Payvandlash choklari. Mexanik tarkibini aniqlash ysullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8713-79 Flyus ostida payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 11533-75 Avtomatik va yarim avtomatik yoysimon payvandlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 5264-80 Qoʻlda yoysimon payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 11534-75 Qoʻlda yoysimon payvandlash. Ulanishlarni oʻtkir va oʻtkir burchaklarda payvandlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 14771-76 Himoya gazida yoysimon payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 23518-79 Himoya gazida yoysimon payvandlash. Ulanishlarni oʻtkir va oʻtkir burchaklarda payvandlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9463-2016 Dumaloq yumshoq yogʻoch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 9462-2016 Yogʻochli dumaloq ignabargli turlari. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 2695-83* Qattiq yogʻoch. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 7348-81* Oldindan zoʻriqtirilgan temir beton konstruksiyalar uchun uglerodli poʻlat sim. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 7675-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavati zeto koʻrinishdagi sim konstruksiyali va yana bir qavatli ponasimon koʻtaruvchi yopiq kanat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 7676-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavati zeto koʻrinishdagi sim konstruksiyali va yana ikki qavatli ponasimon koʻtaruvchi yopiq kanat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 3064-80 TK tipidagi bir yotqizilgan arqon, konstruksiya 1x37(1+6+12+18);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 7798-70* Kallagi V aniqlikdagi olti burchaklik boltlar. Konstruksiyasi va oʻlchamlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8283-93* Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8283-93*Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8479-70* Legirlangan poʻlatli va uglerodlangan konstruksiyali pokovalar. Umumiy texnik talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8283-93* Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8479-70* Legirlangan poʻlatli va uglerodlangan konstruksiyali pokovalar. Umumiy texnik talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8486-86 Ignabarg turli yogʻoch material. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8509-93 Teng tokchali, issiq katankali poʻlat ugoloklar. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8510-86 Teng tokchali, issiq katankali poʻlat ugoloklar. Sortament;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 8639-82 Toʻrtburchak metall quvurlar. Sortamentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10180-2012 Betonlar. Nazorat namunalarining mustahkamligini aniqlash usullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10605-94 V aniqlikdagi rezba diametri 45 mm dan katta boʻlgan oltiburchakli gayka. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10704-91 Elektrpayvandlik, toʻgʻrichokli metall quvurlar. Sortamenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 34028-2016 Poʻlatni mustahkamlovchi. Temir-beton konstruksiyalar uchun termomekanik qotib qolgan. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10885-85* Issiq bosilgan ikki qatlamli poʻlat plitalar korroziyaga chidamli. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10922-2012 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan mustahkamlovchi va koʻmilgan mahsulotlari, payvandlangan armatura va koʻmilgan mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10704-91 Elektrpayvandlik, toʻgʻrichokli metall quvurlar. Sortamenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 34028-2016 Poʻlatni mustahkamlovchi. Temir beton konstruksiyalar uchun termomekanik qotib qolgan. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10885-85* Issiq bosilgan ikki qatlamli poʻlat plitalar korroziyaga chidamli. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 10922-2012 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan mustahkamlovchi va koʻmilgan mahsulotlari, payvandlangan armatura va koʻmilgan mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻz DSt 865-98 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan armatura va detallari. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻz DSt 866-98 Temirbeton konstruksiyalarning detallari uchun payvandlangan toʻrlar. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 12730.5-2018* Betonlar. Suvga chidamliligini aniqlash usullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 13726-97 Alyumin va alyumin splavli lentalar. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 13840-68* 1x7 poʻlat armatura kanatlari. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 14098-2014 Yigʻma temir beton konstruksiyalarda qoʻshimcha detal elementlari va armaturalarni payvandlab biriktirish. Turlari, konstruksiyasi va oʻlchamlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 14637-89 (ISO 4995-78) Odatiy sifatli uglerod poʻlatli qalin listli prokat. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 16483.10-73* Yogʻoch. Boʻylama tolani siqilishga mustahkamlik chegarasini aniqlash uslubi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 2770-74 Yogʻochni shimdirish uchun toshkoʻmir yogʻi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 18899-73 Poʻlat kanatlar. Yopiq yuk koʻtaruvchi kanatlar. Texnik talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 19281-2014 (ISO 4950-2-81) (ISO 4950-3-81) (ISO 4951:1979) (ISO 4995-78) (ISO 4996:1978) (ISO 5952-83) Yuqori mustahkamlangan poʻlatdan prokat. Umumiy texnik talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 22356-77 Yuqori quvvatli boltlar va gaykalar va shaybalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 57837-2017 Parallel gardish qirralari boʻlgan issiq bosilgan poʻlat ikkitavrlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 19292-73 Yigʻma temir beton konstruksiyalarda qoʻshimcha detal elementlarini payvandlab biriktirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 20522-2012 Tuproqlar. Sinov natijalarini statistik qayta ishlash usullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 21437-95 Ruxlangan, antifriksionlangan mis nikel qorishma (splav). Markalari. Texnik talablar va sinash uslublari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 21631-76* Alyumin va mis nikel aralashmali listlar. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 21778-81 Qurilishda geometrik oʻlchamlarni aniqligini taʼminlash sistemasi. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 22727-88 List prokatlari. Ultratovush bilan tekshirish usullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 23279-2012 Temir beton konstruksiyalari va buyumlar uchun payvandli armatura toʻri. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 23961-80 Metropolitenlar. Jihozlar va harakatlanuvchi tarkibning yaqinlashish gabaritlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 24379.0-2012 Poydevor boltlari. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 24379.1-2012 Poydevor boltlari. Konstruksiya va oʻlchamlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 25100-2011 Gruntlar. Klassifikatsiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 26607-85 Qurilishda geometrik oʻlchamlarni taʼminlash sistemasi. Funksional ruxsat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 26633-2012 Ogʻir va maydazarrali betonlar. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 26804-2015 Baryer turidagi yoʻl metall toʻsiqlar. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 27751-2014* Qurilish konstruksiyasi va asosini ishonchliligi. Hisoblashning asosiy usullari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 29273-92 (ISO 581-80) Payvandlanish. Aniqlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 30244-94 Qurilish materiallari. Yoqilgʻini sinash uslublari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 30247.0-94 Qurilish konstruksiyalari. Yongʻinbardoshlikka sinash uslublari. Umumiy talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 30247.1-94 Qurilish konstruksiyalari. Olovbardoshlikka sinash uslublari. Koʻtaruvchi va ajratuvchi konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 31015-2002 Asfaltbeton qorishmalar va chaqiqtosh-mastikali asfaltbeton. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 19804-9 Temirbeton svaylar. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 20054-2016 Bosimsiz beton quvurlar. Texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 24547-2016 Avtomobil va temir yoʻllarning koʻtarmalari uchun temir beton suv oʻtkazgichlarining ulanishlari. Umumiy texnik shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MSHN 35-2004 Yoʻl koʻpriklarida keramzibetondan foydalanish boʻyicha koʻrsatmalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MKN 28-2008 Yogʻingarchilikdan paydo boʻlgan suvlarni maksimal sarfini hisoblash uchun qoʻllanma;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IKN 133-18 Temirbeton plita bilan birlashtirilgan poʻlat toʻsin koʻpriklarni loyihalash boʻyicha koʻrsatmalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
P-01-03 Erigan, yogʻingarchilik va aralash suvlarni maksimal sarfini hisoblash qoʻllanmasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.01.11-97 Xatarli geologik jarayonlardan territoriya, bino va inshootlarni muhandisli himoyalash. Loyihalashning asosiy koʻrsatmasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.02.01-98 Bino va inshootlar asoslari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 3.07.01-96 Gidrotexnik inshootlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 3.03.02-98 Koʻtaruvchi va toʻsiqli konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.02.02-98 Gidrotexnik inshootlar asoslari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.03.11-97 Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan saqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.02.03-13 Qoziqli poydevorlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNK 2.05.02-07 Avtomobil yoʻllari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SNiP 2.05.07-91 Ishlab chiqarish transporti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SNiP 2.05.09-90 Tramvay va traleybus liniyalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNK 2.05.11-19 Ichki xoʻjalik avtomobil yoʻllari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.01.14-98 Hisobiy va gidrogeologik tasniflashni aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.06.04-07 Gidrotexnik inshootlarda yuklar va taʼsirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SNiP 2.06.15-85 Territoriyani suv toshqini va yongindan muhandislik himoyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNK 2.07.01-03 Shaharsozlik. Shahar va qishloq joylarini qurish va planirovka qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 3.01.02-00 Qurilishda texnik xavfsizlik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 3.04.02-97 Qurilish konstruksiyalari va inshootlarini korroziyadan himoyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNK 3.06.07-08 Koʻpriklar va quvurlar. Tekshirish va sinash qoidalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNK 2.01.20-15 Seysmik hududlarda transport inshootlarini qurish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 4.02.09-96 Metall konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 4.02.10-96 Yogʻoch konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNK 2.01.02-04 Bino va inshootlarning yongʻin xavfsizligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.03.05-97 Poʻlat konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SNiP 23-01-99* MSN 2.04-01-98 Qurilish klimatalogiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.05.01-96 Gʻildirak izi 1520 mm boʻlgan temir yoʻllari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.03.01-97 Beton va temir beton konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNK 1.02.09-09 Qurilish uchun muhandis — geologik qidiruv ishlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.01.07-97 Yuklar va taʼsirlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.01.14-98 Asosiy hisoblash gidrologik tasniflarni aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.03.06-97 Alyumin konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.03.07-98 Tosh va armaturali konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.05.04-97 Metropolitenlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.05.05-96 Temirbeton va avtomobil yoʻllari tunnelari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KMK 2.01.09-97 Choʻkadigan tuproqlarda va buzilgan inshootlarda qurish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu SHNQ da quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vant — kuchlanishni mustahkamlik toʻsinidan pilonga oʻtkazuvchi vant-toʻsinli koʻprikning yuk koʻtaruvchi elementi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jarkoʻprik (viaduk) — chuqur jarliklar, togʻ yon bagʻrlari, chuqurliklar kabi toʻsiqlardan oʻtuvchi koʻprikli inshoot;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
namtoʻsgich — konstruksiya yuzasida uni atmosfera va yer osti suvlari taʼsiridan kelib chiqadigan korroziya holatlaridan himoya qiladigan sunʼiy qatlam;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
deformatsiya — tashqi kuch va boshqa taʼsirlar natijasida jism koʻrinishi va oʻlchamlarining oʻzgarish holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq qurilmalarning (prolet) koʻtaruvchi qismi — kichik oraliqli eng oddiy koʻpriklarda yogʻoch, metall, temirbeton plitali toʻsinlardan, shuningdek oʻrta va katta oraliqlar uchun koʻtaruvchi qismi fermalar, ramalar yoki arkalardan iborat boʻlgan toʻsinlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻprik tayanchi — koʻprik qurilmasini hamda oraliq qurilmalarni qoʻllab turuvchi va ulardan yuklarni poydevorga oʻtkazuvchi yuk koʻtaruvchi elementi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pilon — konstruksiyaning yuk koʻtaruvchi elementi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
polimer — sintetik bogʻlovchi bilan birlashtirilgan kompozitsiyali material;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoʻloʻtkazgich — temir yoʻl va avtomobil yoʻllari ustidagi koʻprikli inshootning bir turi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rostverk — qoziqli poydevorning yuqori qismi qoziqlarini bitta turgʻun tizimga birlashtiruvchi va yukni qoziqqa berish uchun xizmat qiluvchi konstruksiyasi (plita koʻrinishida);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
estakada — joyning tabiiy yuzasidan bir qancha balandlikda yoʻlni oʻtkazish uchun qurilgan koʻprikli inshoot.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mazkur SHNQ talablari respublikamizning barcha iqlim sharoitlarida hamda seysmik kuchlarning hisobiy qiymati 9 ballgacha boʻlgan hududlarda quriladigan koʻpriklar va quvurlarni loyihalash talablarini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQ normalari quyidagi inshootlarni loyihalashga tatbiq etilmaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuqori tezlikdagi (200 km/soat va undan yuqori) yoʻlovchilar temir yoʻllaridagi koʻpriklarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ochib qoʻyiladigan oraliq qurilmali koʻpriklar mexanizmlarini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sanoat inshootlari va binolari tarkibiga kiradigan xizmat estakada va galereyalarini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yangi koʻpriklar va quvurlar loyihalanayotganda hamda mavjudlari rekonstruksiya qilinayotganda loyiha hujjatlarida quyidagilar nazarda tutilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻpriklar va quvurlarning uzluksiz uzoq muddat xizmat qilishi, ularda transport vositalari harakatlarining xavfsiz va bir tekis boʻlishi hamda piyodalar harakati xavfsizligi taʼminlanganligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ehtimoli bor toshqinlarni koʻpriklar va quvurlardan zararsiz oʻtkazib yuborilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda davlat standartlariga javob berishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
atrof-muhitni muhofaza qilishning ekologik muvozanatini taʼminlash hamda qurilish hududlariga yaqin yerlarga ehtimoli boʻlgan xavfli ekologik oqibatlarni oldini olish;.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻpriklarning arxitektura qiyofasi ifodalanishini (tayanch, panjara, oʻtish qismi va b.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Yangi koʻprik va quvurlarni loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilish loyiha hujjatlarida asosiy texnik yechimlarni tanlash hamda raqobatbardosh variantlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash yoʻli bilan asoslanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Koʻpriklar va quvurlarni rekonstruksiya qilish loyiha hujjatlarida ularning texnik holatini, konstruksiyasining yuk koʻtarish qobiliyatini, inshootning rekonstruksiya qilingandan keyingi foydalanish muddati va sharoitini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻlni yuqori kategoriyaga (toifaga) oʻtkazish orqali koʻprikli inshootlarni rekonstruksiya qilishda mavjud koʻprikli inshootlarni va ularning kengligini maksimal darajada saqlab qolish nazarda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu holatda, koʻprikli inshoot koʻrikdan oʻtkaziladi hamda SHNQ 3.06.07 talablari boʻyicha sinovdan oʻtkaziladi. Shu orqali texnik xulosa natijalari asosida mavjud koʻpriklarni qoldirish va ularni mustahkamlash yoki mutloq yangilash loyiha yechimlari aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻllarning ikkinchi izlari qurilayotganda mavjud yoʻldagi inshootlarning konstruksiyaviy xususiyatlari hisobga olingan holda loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Koʻpriklar va quvurlar mukammal turda loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quyidagilarni loyihalashga ruxsat etilmaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻoch quvurlarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
issiq yuklarni (suyuq choʻyan, shlak va b.) tashishga moʻljallangan yoʻllar va temir yoʻllardagi yogʻoch koʻpriklarni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch koʻpriklardan III toifadan past avtomobil yoʻllarida (SHNQ 2.05.02 boʻyicha) va mahalliy koʻchalar va yoʻllarda (SHNQ 2.07.01 va QMQ 2.05.11 boʻyicha) foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch koʻpriklar uchun beton va temirbeton tayanchlar ishlatilayotganda, kelgusida ularning yogʻoch oraliq qurilmalarini temirbeton oraliq qurilmalari bilan almashtirishni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Koʻpriklar va quvurlarning joylashishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Koʻpriklar va quvurlarning joyini tanlash, koʻpriklar va quvurlarni oraliqlarga boʻlish, inshootning rejadagi va profildagi joylashish holatini belgilashda yoʻl (yoʻnalish) trassasini oʻtkazishning talablarini yoki shahar qurilish — rejalashtirish yechimlarini, yoʻl (yoʻnalishning) muayyan boʻlagining texnik-iqtisodiy koʻrsatgichlariga taʼsir etuvchi daryo oʻzanini, shuningdek geologik, gidrogeologik, ekologik, landshaft va boshqa mahalliy sharoitlarni eʼtiborga olgan holda bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv oqib oʻtadigan joyga quriladigan suv oʻtkazuvchi inshootlarning soni va oʻlchamlari gidravlik hisoblashlar asosida aniqlanadi (bunda inshootning atrof-muhitga taʼsirini inobatga olish zarur).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bitta inshoot tagidan bir nechta suv oʻzanini oʻtkazish asoslangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Relslari ballastda joylashgan temir yoʻl koʻpriklari, kichik va oʻrta uzunlikdagi avtomobil va shahar koʻpriklari loyihalanayotgan yoʻlning (koʻchaning) qabul qilingan uchastkalarida har qanday profilda va planda joylashtirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ballastsiz oʻtish qismli temir yoʻl koʻpriklarini temir yoʻl izining toʻgʻri yoʻnalishdagi boʻlaklarida hamda gorizontal maydonchalarida yoki nishabligi 4 ‰ dan katta boʻlmagan hollarda joylashtirish kerak. Bu turdagi koʻpriklarni 4 ‰ dan ortiq nishablikda, korxonalar temir yoʻllarida, shuningdek rejadagi egri holatda joylashtirishlar esa faqat texnik-iqtisodiy tomondan yetarli asoslangan hollardagina amalga oshirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Katta koʻpriklarda (150 mdan uzun koʻpriklar) harakatlanish qismining boʻylama qiyaligi quyidagilardan oshmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllari koʻpriklarida 30 ‰ dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shahar koʻpriklarida 40 ‰ dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
barcha yogʻoch toʻshamali koʻpriklarda 20 ‰ dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tez-tez muz qatlami paydo boʻlishi mumkin boʻlgan hollarda harakatlanish qismining boʻylama qiyaligini 20 ‰ dan katta qiyalikda qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Togʻ hududlarida koʻprikli inshootlar katta qiyaliklarda joylashgan boʻlsa, u holda qatnov qismi toʻshamasi gʻadir-budur qilib, toʻsiqlar esa mustahkam ushlash imkoni bilan qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Quvurlar konstruksiyalarining (piyodalar tonnellari ham) va koʻpriklar gumbazlarining ustiga toʻshaladigan tuproqlarning qalinlik oʻlchamlari quyidagi 1-jadvalda koʻrsatilgan miqdorlardan kam qiymatda qabul qilinmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

1-jadval

Yoʻllarning turi

Konstruksiyalar ustidan koʻmuvchi tuproq qatlami qalinligi*, m

temir-beton quvurlar

metall quvurlar

koʻprik gumbazlari

Temir yoʻllar:

umumiy tarmoqqa va korxonalarga kiradigan yoʻllar

1,0

1,2

0,7

korxonalar ichidagi yoʻllar

0,4

1,0

0,7

Avtomobil yoʻllari:

umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllari

0,5

0,5**

0,2

Xoʻjaliklar ichidagi:

avtomobil yoʻllari hamda mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllar

0,2***

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:* quvur yoki gumbaz konstruksiyasining ustki nuqtasidan temir yoʻllardagi relsning va (yoki) avtomobil yoʻllaridagi yurish qismi qatlamlarining pastki nuqtasigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Quvur konstruksiyasining eng tepasidan yoʻl qoplamasining ustigacha boʻlgan masofa 0,8 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
*** Tuproq koʻtarmaning hoshiya sathigacha boʻlgan masofa 0,5 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl stansiyalari chegaralari ichida joylashgan temirbeton quvurlari va piyodalar tonnellari ustini koʻmadigan qatlamlar qalinligini 1,0 m dan kam qilib qabul qilish mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yetarli darajada asos boʻlganida, avtomobil yoʻllari bilan koʻchalarda quvurlar bilan usti yopiq lotoklarni koʻmadigan qatlamlar qalinligini 0,5 m dan kam qilib qabul etish mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻmish qatlami qalinligini kamaytirgan hollarda mazkur SHNQ ning 129-bandida koʻrsatilgandek, vaqtinchalik yuklarning dinamik taʼsiri eʼtiborga olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Koʻpriklar va quvurlarning konstruksiyalariga qoʻyiladigan asosiy talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Koʻprikli inshoot va quvurlarning konstruksiyasi, arxitekturasi, shuningdek materiallari va jihozlari ekspluatatsiyasi davrida (taʼmirlash vaqtida) hamda joriy saqlash va rekonstruksiya qilishda (qurilish davrida bajara olinadigan) texnologik maqsadli boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yangi koʻpriklarning oraliq qurilma va tayanchlarini, shuningdek quvurlarning asosiy oʻlchamlarini belgilayotganda qurilishdagi unifikatsiyalash (bir shaklga keltirish) va modullash prinsiplariga rioya qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklari va quvurlarining andozaviy va ishchi loyihalari ishlab chiqilayotganda, ularni ikkinchi yoʻlni qurishda va tarmoq foydalanuvidagi oraliq qurilmalarini almashtirishda ishlatilish mumkinligi oldindan hisobga olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Yoʻllarning (koʻchalarning) toʻgʻri yoʻnalishidagi qismida joylashgan koʻpriklarning oʻqi tik va perpendikulyar boʻlgan hollarda ularning oraliq qurilmalarining hisobiy yoki toʻla uzunliklarini 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 33 va 42 m etib, agarda katta oʻlchamli oraliq boʻlganida koʻp marta 21 m uzunligida qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqoridagi oʻlchamlar uzlukli oraliq qurilmalarning butun uzunligi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42 m gacha boʻlsa — temirbetondan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33 m gacha boʻlsa — boshqa materiallardan qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qolgan barcha hollarda hamda fermalardan tashkil topgan oraliq qurilmalarda yuqorida keltirilgan oʻlchamlar ularning hisobiy uzunliklariga toʻgʻri kelishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Qurilishning (yoʻllar, suv oqimlari va boshqa obyektlar) mazkur SHNQning 11-bandida koʻrsatilgan oʻlchamlardan chetga chiqishiga loyihalashda quyidagi holatlarda texnik-iqtisodiy asoslash orqali yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻp oraliqli temir yoʻl stansiyalaridagi mavjud yoʻl oʻtkazgichlar yaqinida koʻpriklar qurilganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻoch koʻpriklarning oraliq qurilmalari 9 m kam boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
murakkab tizimli koʻpriklarning alohida oraliqlarida koʻpriklar qurilganda (uzluksiz, romli osilgan, ramka-konsol, suv oqimlari va yoʻllar kesishmasida burchak ostidagi yoʻllarda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Inshootlar konstruksiyalarida andozaviy elementlar yoki standart qismlari ishlatilayotganida ularning geometrik oʻlchamlarini GOST 26607 ga muvofiq hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Noandozaviy elementlar va nostandart jihozlar uchun tegishli asos boʻlganida ularning oʻlchamlari oʻzgartirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Yigʻma konstruksiya elementlarining massasi va oʻlchamlari, odatda umumiy qurilishda ishlatiladigan kranlar, maxsus kranlar hamda transport vositalarining foydalanish imkoniga koʻra belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Deformatsiyalanuvchi uskunalarning konstruksiyasi (tayanch qismlarning, sharnirlarning, deformatsiyalanuvchi choklarining, tenglashtirish asboblarining va mavsumiy tenglashtirish relslarining) va ularning joylashish holati uchun moʻljallangan oʻzaro koʻchishlari (chiziqli, burchakli) inshoot ayrim qismlarining elementlari uchun yetarli darajadagi erkinlikni taʼminlaydigan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Deformatsiya uskunalarini joylashtirish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalar inshootning tayyorlik darajasini va konstruksiyalarini birlashtirish vaqtidagi haroratni mazkur SHNQ ning 133-bandi talabiga binoan hisobga olinganligi loyiha hujjatlariga kiritilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Koʻprik kechuvlarida suv oqimlarini yoʻnaltirib turish va yuvib ketish xavfidan saqlash zarurati boʻlganida, oqimni yoʻnaltiruvchi va qirgʻoqlarni mahkamlovchi inshootlar qurishni rejalashtirish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oqimni yoʻnaltiruvchi inshootni daryo oʻzanining suv miqdori umumiy hisobiy suv miqdorining 15 foizidan kam boʻlmagan holda yoki koʻprik tagidagi suv oqimining oʻrtacha hisobiy tezligi 1 m/s dan katta boʻlganida loyiha hujjatlarida rejalashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quvurlar va kichik koʻpriklarning (25 mgacha) suv kiradigan va chiqadigan tomonlari gidravlik hisoblashlarga asosan suvning tezligini kamaytiruvchi toʻsiqlar bilan loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Quvurlar tuynugi (eni va balandligi) oʻlchamlarini quyidagi oʻlchamlardan kam boʻlmagan miqdorda belgilash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurlarni uzunligi (yoki qarash quduqlarining orasidagi masofa) 20 m gacha boʻlganida — 1,0 m dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurlarning uzunligi 20 m va undan katta boʻlganida — 1,25 m dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻli II toifadan past boʻlganida, quvurlar tuynugining enini quyidagi oʻlchamlarda belgilash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurlarning uzunligi 30 m gacha boʻlganida — 1,0 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurlarning uzunligi 15 m gacha boʻlganida — 0,75 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tutashma yoʻllarda — 0,5 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllar va koʻchalarda, sugʻoriladigan hududlardagi, shaharcha va qishloq aholi punktlaridagi hamda II va undan past toifadagi yoʻllardagi sunʼiy suv oqarlarga quriladigan quvurlarning uzunligi 15 m gacha boʻlganida ular tuynugining enini 0,5 m oʻlchamda belgilash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundan tashqari, tez oqar suvlar quvuri uchun esa nishablik 10 ‰ va yuqori boʻlganda kirish va chiqish qismida toʻsiqlar qoʻyishni belgilash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ichki xoʻjalik avtomobil yoʻllarida (SHNK 2.05.11 ga koʻra) quvurlarning tuynugini ularning uzunligi 10 m va undan kam boʻlganida 0,5 m oʻlchamda qabul qilishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quvurlar va kichik koʻpriklarning teshiklarini ularning ichidan piyodalar va podalar oʻtadigan, kerak boʻlganda esa ichidan past hamda kichik enli qishloq xoʻjaligi mashinalarining harakatlanishi maqsadida kattalashtirib qabul qilishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Suv oʻtkazuvchi quvurlar bosimsiz rejimda ishlaydigan qilib loyihalanadi. Umumiy tarmoqdagi temir yoʻl va yoʻllarda joylashadigan quvurlarni faqat katta miqdorli suvni oʻtkazishga moʻljallagan holda yarim va toʻla bosimli rejimda ishlaydigan etib qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quvur ichidagi suvning oqish tezligi oʻzanning kiradigan joyidagi suv tezligidan 1,2 — 1,5 barobar katta boʻladigan etib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Suv oʻtkazuvchi quvurlar kirish va chiqish kallaklari bilan birgalikda loyihalanishi kerak. Ularning shakli va oʻlchamlari hisoblashlar orqali tuproq koʻtarmaning mustahkamligini taʼminlaydigan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Metall quvurlar kallaklarsiz loyihalanishi mumkin. Bunday sharoitda qirqilmaydigan quvurning tuproq koʻtarmadan kamida 0,2 m, qirqiladigan quvurning kesimi esa tuproq koʻtarma tanasidan kamida 0,5 m ga chiqib turishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Muz va qor qatlamlari boʻlaklari oqadigan hollarda hamda sel oʻtish imkoni bor joylarda quvurlarni ishlatish mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Muzlar yigʻilib va yaxlab tiqilib qolishi mumkin boʻladigan joylarda (eni kamida 3 m, balandligi kamida 2 m) toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlar ishlatilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sel oqimlari va muz suvlarini oʻtkazish uchun tuynugining eni kamida 4 mdan kam boʻlmagan bitta oraliqli koʻpriklar yoki sel tushirgichlar moʻljallanishi kerak. Koʻprik osti gabariti hisoblash orqali va mazkur SHNQ ning 23-bandi boʻyicha qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Loyiha hujjatlarida koʻpriklar va quvurlarning elementlarini va qismlarini hamda tuproq koʻtarmalarini qurayotganda, iflosliklar yigʻilib qolishidan, shuningdek zararli taʼsirlaridan himoya etuvchi chora-tadbirlar moʻljallanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Yangi loyihalanayotgan koʻpriklarda yonma-yon joylashadigan bosh fermalar (toʻsinlar)ning oralaridagi masofa ularni koʻrishga, joriy saqlashga va konstruksiyaning ayrim qismlarini boʻyashga imkon beradigan etib belgilanadi. Har bir yoʻnalish uchun alohida quriladigan oraliq qurilmalar (har bir temir yoʻl yoki har bir yoʻnalish qatnovi uchun, shuningdek yonma-yon turadigan bosh ferma (toʻsin)lar) orasidagi sof masofani eng kamida 1,0 m etib belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ballastli kichik temir yoʻl koʻpriklarini kapital taʼmirlashning loyiha yechimlarida temir yoʻlni yuqoriga koʻtarish imkoni taʼminlanishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51-bob. Koʻpriklar va quvurlarning zilzilabardoshligini taʼminlash boʻyicha talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Koʻpriklar SHNQ 2.01.20-16 ga muvofiq imkon qadar tektonik yoriqlar zonalaridan tashqarida, geologik tuzilishi jihatidan barqaror gruntga ega boʻlgan hududlarda joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Koʻpriklarning zilzilabardoshligini taʼminlash, seysmik yuklarni tayanchlarga oʻtkazishning oqilona sxemalarini qoʻllash, hisob-kitoblar boʻyicha yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni kuchaytirish hamda uning tizimini toʻgʻri tanlash mazkur SHNQ va SHNQ 2.01.20-16 da belgilangan talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shuningdek, koʻpriklarni loyihalashda plastik deformatsiyalarning rivojlanishiga imkon beruvchi yengil va mustahkam materiallarni qoʻllash hamda qurilish-montaj ishlari sifatli amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Koʻpriklarni loyihalash va qurishda daryo oʻzanlari, terassa, qiyaliklardagi koʻtarilmalar, toʻsilmalarga ega seysmotektonik dislokatsiyalar maydonlarda (tektonik kesimlar va toʻsiqlar) hamda seysmik xavfli hududlarda antiseysmik qurilmalar qoʻllagan holda joylashtirilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Katta daryolar ustidan oʻtuvchi koʻprik kechuvlarning tayanchlar poydevorini oʻrnatish imkonini beradigan, mustahkam va nisbatan past siqiluvchi gruntlarda hamda muhandislik geologik sharoitlarga ega boʻlgan daryoli vodiylarning toʻgʻri hududlarda joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Tektonik yoriq bilan kesishgan joylarda koʻprik qurilishi rejalashtirilganda, tayanchlarning poydevori togʻ jinslarining tektonik maydalanish zonasi chegarasi tashqarisidagi yoriqlar chekkalariga olib chiqilishi, tayanchlarning fermaosti maydonchalari kengaytirilishi, koʻprikning oʻqi boʻylab alohida tayanchlarning siljishi paytida konstruksiyalarning qulashiga toʻsqinlik qiluvchi uzlikli oraliq qurilmalarni zanjirli bogʻlanishlarga birlashtirilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Seysmik jihatdan barqaror boʻlmagan qiyaliklarda koʻpriklarni loyihalashda hisobiy intensivlikdagi zilzilada gruntning ustuvorligini taʼminlaydigan chora-tadbirlar majmuasini (drenlash, suvchiqarish, tirkama devorlarni oʻrnatish va boshqalar) koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Yemirilgan qoyatosh jinslaridan tashkil topgan tik yonli vodiylar orqali oʻtadigan viaduklarni loyihalashda uning kamarida seysmik qulashlarga qarshi choralarni koʻrish, shuningdek nurash xavfi bor tosh boʻlaklarini olib tashlash va qiyaliklarni beton yoki toʻrli qoplama bilan mustahkamlashni koʻzda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Koʻpriklarni sel xavfi mavjud daryo vodiysidan oʻtkazganda ularning tayanchlari muhandislik-geologik tadqiqotlar asosida aniqlangan oxirgi 100 yildagi maksimal sel oqimi darajasidan yuqorida joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Seysmik hududlarda quyidagi turlardagi koʻpriklar qurilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻsinli uzlukli va uzluksiz oraliq qurilmalardan tashkil topgan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rama (rom) tizimidagi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq qurilmalari tayanchlarga sharnirli tirkalgan arkali;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osma va vantli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shuningdek, hisobiy seysmikligi 9 ball boʻlgan hududlarda loyihalanayotgan uzunligi 18 metrdan katta boʻlgan toʻsinli uzlukli oraliq qurilmali koʻpriklarning tayanchlaridan oraliq qurilmalarni tushib ketishining oldini oluvchi antiseysmik qurilmalar boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2210. Qoyatoshli zaminlar mavjud boʻlgan hududlarda arkali koʻpriklardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, bunda gumbaz va arkalarning tovonlari massiv tayanchlarga tayanishi hamda mumkin boʻlgan eng past sathga joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2211. Koʻprik variantlarini taqqoslashda, oʻta uzun oraliqlarni yopishga xizmat qiladigan, zilzila paytida uzlukli oraliq qurilmalarga nisbatan tayanchlar ustidan ularni agʻanab tushmasdan ustuvorligini taʼminlaydigan uzluksiz konstruksiyaviy tizimni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2212. Baland estakadalarni loyihalashda egiluvchan, juftlashtirilgan, ustunli temirbeton tayanchlardan va boʻylamasiga harakatlanmaydigan tayanch qismlari mavjud tayanchlarga tirgaklangan uzluksiz oraliq qurilmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2213. Mazkur SHNQ talablariga muvofiq loyihalangan barcha koʻprik tizimlarining oraliq qurilmalarini joylashish holati foydalanishda oʻzgarmasdan qolishi, bunda oraliq qurilmalarning siljish va agʻdarilishga qarshi ustuvorligi hamda mustahkamligi tayanchlar, seysmik tayanch qismlari va tayanch bilan bogʻlangan antiseysmik qurilmalar orqali taʼminlanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2214. Monolit yadroli kontur bloklardan iborat yigʻma-monolit betonli tayanchlarning loyihalarida poydevorga va fermaosti plitasiga bogʻlangan yadrosini ishchi armatura bilan mustahkamlash koʻzda tutilishi, shuningdek armatura chiqishlari yordamida kontur bloklarni yadro bilan birlashtirishni yoki yigʻma elementlarni ishonchli bogʻlanishini belgilovchi usullar orqali taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2215. Koʻprik inshootlarining tayanchlarida sayoz joylashgan poydevorning taglarini yoki qoziqlar, ustunlar va qobiqlarning pastki uchlarini asosan qoyatosh yoki katta donali toshsimon gruntlarda, shagʻalli zich qumlarda, qattiq va yarim qattiq turkumli gilli gruntlarda oʻrnatib loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2216. Hisobiy seysmikligi 9 ball boʻlgan hududlarda, qoyatoshsiz poydevorlardagi koʻpriklarning koʻndalang romli tayanchlari umumiy sayoz joylashgan poydevorga ega boʻlishi yoki barcha qoziqlar (ustunlar, qobiqlar) kallaklarini birlashtiruvchi plitaga tayanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2217. Sayoz joylashgan poydevorlarning pastki qismi gorizontal boʻlishi, pogʻonali poydevorlar konstruksiyalari faqat qoyatoshli asoslar uchun ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2218. Oʻrta va katta koʻpriklar uchun zamin ustida joylashgan poydevor plitasi (rostverk) boʻlgan qoziq tayanchlarini kesimlari 400x400 mm gacha yoki diametri 600 mm gacha boʻlgan qiya qoziqlar yordamida loyihalashga yoʻl qoʻyiladi, bunda oʻrta va katta koʻpriklarning tayanchlari, shuningdek hisoblash yoʻli bilan aniqlangan va statik, dinamik sinovlar natijalariga koʻra, rostverk plitasi gruntga koʻmilgan holda, kvadrat yoki doira kesimli vertikal qoziqlar bilan loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2219. Seysmik hududlarda toʻsinli koʻprik tayanchlari asosan monolit, yigʻma va yigʻma-monolit temirbeton, shuningdek oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalardan foydalanib loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, temirbeton elementlarida GOST 5781-82 va GOST 10922-2012lar boʻyicha uzilishdan keyin nisbiy uzayishi 2 foizdan va egilish burchaklari belgilangandan kam boʻlmagan poʻlatli armaturalarni ishlatilmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2220. Hisobiy seysmikligi 7 va 8 balli hududlarda, qoʻshimcha antiseysmik konstruktiv elementlari mavjud boʻlgan yigʻma, yigʻma-monolit va monolit beton tayanchlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Seysmik yuklarni qabul qiluvchi koʻprik va quvurlarning armaturalanmagan betonli yuk koʻtaruvchi elementlarini ishlatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2221. Hisobiy seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan hududlarda oraliq qurilmalar joylashuvining ustuvorligini seysmik koʻrsatkichlar boʻyicha taʼminlashning iloji boʻlmaganda, koʻprik konstruksiyalarini himoya qilish uchun antiseysmik qurilmalar yoki seysmik izolyatsiyalash qurilmalarini qoʻllagan holda loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2222. Antiseysmik qurilmalar oraliq qurilmalarning qulashini (yiqilishini) oldini olish, asosiy toʻsinlarni keyinchalik tiralish maydonchalariga qulab tushishi oqibatida shikastlanishini oldini olish, oraliq qurilmalarning tayanch usti qismlariga zarbalarini kamaytirish, tayanch qismlari va deformatsion choklarni normal ishlashini taʼminlash uchun tayanch va oraliq qurilma konstruksiyalariga joylashtirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2223. Seysmik izolyatsiyalash qurilmalari zilzilalar paytida inshootga taʼsir etayotgan energiyani tarqatish va kamaytirish, koʻpriklarga seysmik taʼsirlarni sezilarli darajada kamaytirish uchun koʻprikning oraliq yoki chekka tayanchlari yuqori qismidagi oraliq qurilma osti maydoni yuzasiga oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2224. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar koʻprikning boʻylama va koʻndalang oʻqi boʻyicha taʼsir qiluvchi hisobiy yuklarni oraliq qurilmalardan tayanchlarga oʻtkazilishi, shuningdek oraliq qurilmalarni tayanch tugunlaridan tushib ketishini himoyalashi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2225. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar deformatsion choklar bilan ajratilgan koʻprikning qoʻshni uchastkalarini mustaqil tebranishlariga, shuningdek koʻprik tayanchlari kallaklarining tebranish amplitudalaridagi farqi tufayli oraliq qurilmalarni deformatsiyalanishi va buralishiga toʻsqinlik qilmasliklari zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2226. Deformatsion choklarning kengligini aniqlashda ushbu chok bilan ajratilgan oraliq qurilmalarning chekkalaridagi nisbiy siljishlarni zilzila paytida hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2227. Hisobiy seysmiklikligi 9 balli hududlarda iloji boricha temirbeton poydevorli va yopiq konturli jamlanmalardan tashkil topgan quvurlar qoʻllanilishi, bunda jamlanmalar uzunligi 2 m dan kam boʻlmagan holda loyihalanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2228. Hisobiy seysmiklikligi 9 balli hududlarda, yassi yopmali individual temirbeton toʻrtburchakli quvurlardan foydalanilganda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurlarning tik devorchalari poydevor bilan bikr holda birlashgan va konstruksiya esa armaturalangan boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻrnatilayotgan orayopma plitalari temirbeton tirgakli tayanch devorchalarda qotirilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yakka poydevorlar oralarida tirgaklar oʻrnatilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2229. Kichkina koʻprikni quvur bilan almashtirishda suv oʻtkazgich tomonidan hisobiy suv oqimini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2230. Seysmik hududlarda kichik koʻpriklar va koʻtarmalar ostidagi quvurlarni loyihalash ular orqali oʻtadigan suv oqimining hisobiy sarfini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2231. Koʻpriklar va quvurlarni zilzilabardoshlikka hisoblash hamda seysmik hududlarda loyihalash SHNQ 2.01.20-16 da keltirilgan talablarga muvofiq bajarilishi kerak.
(51-bob Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 23-yanvardagi 17-son buyrugʻiga asosan kiritilgan. Hisob raqami 233-son, 08.02.2024-y.)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-bob. Gabarit oʻlchamlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Loyihalanayotgan inshoot konstruksiyasining yaqinlashuv gabarit oʻlchamlari quyidagi hujjatlarning talablariga javob berishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻllarda — GOST 9238 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
metropoliten yoʻllarida — GOST 23961 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllarida — mazkur SHNQ ning 2-ilovasiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agarda yoʻl tarmogʻini kelajakdagi rejasida yoki yoʻl texnik topshirigʻida, uni yuqori texnik toifaga oʻtkazish belgilangan boʻlsa, loyihalanayotgan inshootlar konstruksiyalarining gabaritlari va ularning yuk koʻtarish qobiliyatlari ham yuqori toifadagi yoʻllar uchun moʻljallangan inshootlarga qoʻyiladigan talablarga javob beradigan toifada qabul etilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Piyodalar koʻpriklari va yer osti yoʻllarining enini piyodalar harakatining kelajakdagi eng koʻp boʻladigan vaqtidagi hisobiy miqdorini eʼtiborga olgan holda aniqlash kerak va uni koʻpriklar uchun kamida 2,25 m, yer osti yoʻllari uchun esa kamida 3,0 m oʻlchamda qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar yer osti yoʻllarining sof balandligi kamida 2,30 m boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar koʻpriklari va yer osti yoʻllarining 1 m enining 1 soatdagi oʻrtacha hisobiy oʻtkazish qobiliyatini 2000 ta, zinalari uchun 1500 ta odam deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aholi punktlaridan tashqarida quriladigan piyodalar koʻpriklari va tonnellarining enini 1,5 m etib qabul qilishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dala yoʻllarini va podalarni (yovvoyi hayvonlar harakatlari) oʻtkazishga moʻljallangan inshootlarning gabaritlarini maxsus talablar yoʻq boʻlgan hollarda quyidagicha qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dala yoʻllari uchun: balandligi kamida 4,5 m, eni 6,0 m (ammo bu yoʻlda harakatlanish mumkin boʻlgan qishloq xoʻjaligi mashinalarining maksimal enidan 1,0 m ga kattalashtirilgan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
podani oʻtkazish uchun: balandligi kamida 3,0 m, eni 2+l/6 formulasi boʻyicha belgilangan oʻlchamda (bu yerda λ — poda toʻdasi uzunligi, ammo 4,0 m dan kam va 8,0 m dan koʻp boʻlmasligi kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik tagidan yoki tuproq koʻtarmasi tagidagi quvur ichidan oʻtkaziladigan dala yoʻli yoki poda oʻtkazadigan yoʻl — uning butun eni boʻylab kuchaytirilgan boʻlishi kerak. Bunday kuchaytirilgan joy inshootning ikkita tomoniga eni 10,0 m dan kam boʻlmagan masofada bajarilishi kerak. Talab qilinadigan hollarda inshoot oldida yoʻnaltiruvchi toʻsiqlar ham oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Koʻprikning ayrim elementlarining suvlar sathidan qancha balandlikda joylashish kerakligi quyidagi 2-jadvaldagi koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

2-jadval

Koʻprikning qismi yoki elementi

Qismlar yoki elementlarning yuqori joylashish masofasi, m,  da

(toʻlqin va suv koʻtarilishlarini hisobga olgan holda) suv toshqinlarining maksimal miqdori boʻlgan holdagi suv sathidan yuqorida

eng yuqori muz oqimining sathidan

koʻpriklar uchun hisobiy qiymatlar

eng kattalarining

umumiy tarmoqdagi temir yoʻllarda

temir yoʻllarni boshqa turlarida va barcha avtomobil yoʻllarida

Oraliq qurilmaning pastki nuqtasi:

a) tiralgan suvning chuqurligi 1 m va undan kam

0,50

0,50

0,25

-

b) yuqoridagi sharoitda lekin 1 m dan katta

0,75

0,50

0,25

0,75

v) daryoda muzlar tiqilib qolish holi boʻlganida

1,00

0,75

0,75

1,00

d) sel oqimi boʻlganida

-

1,00

1,00

Tayanchlar oʻrnatiladigan maydoncha usti

0,25

0,25

-

0,50

Arka va gumbaz tavonlarining pasti

0,25

-

-

0,25

Yogʻoch koʻpriklar konstruksiyalari chiqib turadigan elementlarining va boʻylama qistirmalarining pasti

0,25

0,25

-

0,75

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kichkina koʻpriklarning oraliq pastki qismining suv ustidan kamida qancha masofada joylashish kerakligi shamol taʼsiridan toʻlqin koʻtarilish balandligini eʼtiborga olmasdan ham belgilash mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suvlar sathining baland koʻtarilishiga sababchi boʻladigan hodisalar (past tomondagi daryolardagi, koʻllar va suv omborlaridagi suvlarning koʻtarilishidan, muzlar va boshqa narsalar tiqilib suvga toʻsiq boʻlishi oqibatidan, muzlagan oʻzanning ustini toshqin suvlar bosib ketishidan va b.) yuz beradigan hollarda ushbu jadvalda koʻrsatilgan koʻtarilish masofasini ana shu satxdan boshlab oʻlchash kerak. Uning satxdan oshib ketish ehtimolligi mazkur SHNQ ning 3-jadvaliga asosan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tayanchlar joylashadigan maydoncha yuzasining koʻtarilish balandligi suv qismining koʻprik tayanchiga urilishidan oʻzgaradigan sathini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv omborlarining kema suzmaydigan hamda yogʻochlar oqtirilmaydigan joylaridagi koʻpriklarining oraliq qurilmalari tagining suv omborining yuqori statik sathidan balandligi hisobiy 0,75 m shamol toʻlqini balandligini 0,25 m ga oshirgandagi qiymatidan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Hisobiy toshqin oʻtganida va maksimal suv miqdori boʻlganida hamda bosimsiz rejimda ishlaydigan quvurning xohlagan kesimidagi suv sathi bilan uning eng baland joyi ichki yuzasining orasidagi sof masofa balandligi 3,0 m gacha boʻlgan dumaloq va gumbazli quvurlarda balandligining 1/4 qismidan, 3,0 m dan kattalarida 0,75 m dan kam boʻlmasliklari, shuningdek balandligi 3,0 m gacha boʻlgan toʻgʻri burchakli kesimli quvurlar uchun balandligining 1/6 qismidan, 3,0 m dan kattalarida esa 0,5 m dan kam boʻlmasliklari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sugʻoriladigan hududlardagi avtomobil yoʻllaridagi sunʼiy suv oqar quvurlarida koʻrsatilgan koʻtarilishlar quyidagicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
balandligi 1,0 m gacha boʻlgan quvurlar uchun 0,1 m dan kam boʻlmagan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
balandligi 1,0 dan 3,0 m gacha boʻlgan quvurlar uchun balandligining 1/10 qismidan kam boʻlmagan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQ ning 16-bandida nazarda tutilgan koʻrsatgichlarni hisobga olgan holda qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-bob. Koʻpriklar va quvurlarni suv oqimining taʼsiriga hisoblashning umumiy koʻrsatmalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Koʻpriklar va quvurlarning suv tegadigan tuproq koʻtarmalarini suv oqimining taʼsiriga hisoblashni hisobiy toshqinlarni oʻlchaydigan grafik va gidrografga koʻra bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundan tashqari, umumiy tarmoqdagi temir yoʻllardagi koʻpriklar va quvurlar va suv ushlab turadigan tuproq koʻtarmalar shartli ravishda eng katta deb nomlanadigan suv oʻlchovchi grafiklar hamda gidrograflarga koʻra hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu holda eng katta va hisobiy toshqinlarning oshish ehtimolligini mavjud toshqinlarning maksimal miqdorining oshish ehtimolliklari bilan quyidagi 3-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar bilan barobar qilib olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

3-jadval

Temir yoʻllar

Avtomobil yoʻllari, shahar koʻchalari va yoʻllari

Inshootlar

Yoʻl toifasi

Suv toshqinlarining maksimal miqdorlari sarfidan oshib ketish ehtimolligi, % da

Inshootlar

Yoʻllar toifasi

Suv toshqinlarining maksimal miqdorlari sarfidan oshib ketish ehtimolligi, % da

hisobiyniki

eng kattalariniki

Koʻpriklar va quvurlar

I va II (umumiy tarmoqning)

1

0,33

Katta va oʻrtacha koʻpriklar

I — III, I-v, I-k, II-k, shahar koʻchalari va yoʻllari

1***

Aynan oʻzi

III va IV (umumiy tarmoqning)

2

1*

Aynan oʻzi

IV, V, I-s, II-s, II-v, III-v, IV-v, III-k, IV-k

2***

Aynan oʻzi

IV va V (kirib kelish yoʻllari)

2**

-

Kichik koʻpriklar va quvurlar

I

1****

Aynan oʻzi

Sanoat korxonalarining ichki yoʻllari

2

-

Aynan oʻzi

II, III, I-v, I-k, II-k, shahar koʻchalari va yoʻllari

2****

Aynan oʻzi

IV, V, II-v, III-v, IV-v, III-k, IV-k

3****

Izohlar:

* III toifali temir yoʻllar uchun tuproq koʻtarmaning, oʻzgaruvchan oʻzanli daryolarni toʻsib turuvchi dambaning va suv bosib ketmaydigan oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlarning qoshini hisoblashda eng katta toshqin boʻlganda maksimal suv sarfining oshish ehtimolligini 0,33 foiz deb qabul qilish kerak;

** korxonaning texnologik sabablariga koʻra harakatga tanaffus ruxsat etilmaydigan boʻlsa, oshish ehtimolligini 1 foiz deb qabul qilish lozim;

*** avtomobil yoʻllari tarmogʻi kam rivoj topgan hududlarda oʻta muhim xalq xoʻjaligi ahamiyatiga ega inshootlar uchun texnik-iqtisodiy asoslanganda oshish ehtimolligini 1 foiz oʻrniga 0,33, shuningdek 2 foiz oʻrniga esa 1 foiz deb qabul qilish mumkin;

**** avtomobil yoʻllari tarmogʻi yaxshi rivoj topgan hududlarda texnik-iqtisodiy asoslangan hollarda kichik avtomobil yoʻllaridagi kichik koʻpriklari va quvurlari uchun oshish ehtimolligini 1 foiz oʻrniga 2 foiz hamda 2 foiz oʻrniga 3 foiz, shuningdek II va III toifali yoʻllardagi quvurlar uchun 10 foiz deb qabul qilish mumkin;

qurilish boʻladigan hududdagi avtomobil yoʻllari tarmogʻining rivoji va quriladigan inshootning xalq xoʻjaligi uchun zarurlik toifasi ishlab chiqiladigan texnik topshiriqda belgilangan boʻladi;

mahalliy hududlarda boʻlmagan yoʻllar tasnifi SHNQ 2.05.02 boʻyicha, mahalliy hududlarda boʻlgan yoʻl va koʻchalarda SHNQ 2.07.01 boʻyicha va qishloq xoʻjaligi yoʻllarida SHNK 2.05.11 boʻyicha qabul qilinadi.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kapital turda boʻlmagan suv omborlarning yaqiniga joylashadigan suv oʻtkazuvchi inshootlarni loyihalayotganda plotinalarning buzilib ketishi mumkinligini hisobga olish kerak. Bunday plotinalarni kuchaytirish yoki inshoot tuynugini kattalashtirish masalasini, mumkin boʻladigan yechimlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatgichlarini birgalikda taqqoslagan holda yechish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Hisoblashlarda oshish ehtimolligining berilgan qiymati inshoot ishiga eng noqulay sharoit tugʻdirishga sababchi boʻladigan toshqin turlarining maksimal suv sarfi miqdori qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv oʻlchovchi grafiklar va gidrograflarni qurish QMQ 2.01.14 talablariga asosan bajarilishi kerak. Hisobiy suv sarfini aniqlash uchun qor, muz va yomgʻir suvlarini eng katta sarflari miqdorini, togʻli hududlarda esa suvning aralash eng katta sarfi miqdorini ham bilish kerak. Hisoblangan suvning maksimal sarfi miqdorlarini solishtirilishi orqali hisobiy suv sarfini eng katta qiymati aniqlanadi. Qor, muz va yomgʻir suvlarini eng katta sarflari miqdorini hisoblash P-01-03, MKN 28 ga asosan bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Kichik koʻpriklar va quvurlar tuynuklarining oʻlchamlarini suv oqimlarining oʻrtacha tezligiga koʻra aniqlash mumkin (bunda mazkur SHNQ ning 25, 26 va 36-bandlarida keltirilgan talablarga rioya etish kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shuningdek, inshootning oldiga yigʻiladigan suvning miqdorini inobatga olgan holda belgilash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar tuynuk oʻlchami jala suvlariga asosan belgilangan boʻlsa, inshootdagi suv miqdorining singish oqibatini hisobga olingandagi kamayishi 3 barobardan oshmaydigan qilib, shuningdek yil davridagi oʻrtacha oqimlar uchun muzlash hamda tuynuk oʻlchamini kamaytiruvchi boshqa hodisalar yoʻq boʻlsa 2 barobar etib qabul etish mumkin boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday hollarda yigʻilib keladigan hisobiy suv oqimlarining turlaridan qatʼiy nazar suv singish sharoitidagi ularning ishlash sharoitiga koʻra quvurlar uchun mazkur SHNQ ning 16 yoki 26-bandlaridagi koʻrsatmalar, kichik koʻpriklar uchun esa konstruksiyalarining joylashish holatiga boʻlgan mazkur SHNQ ning 25-bandidagi talablar bajarilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Katta va oʻrta koʻpriklarning sof tuynugining oʻlchamlarini suv yigʻilib kelishi, oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlar, tayanchlar hamda konuslar oldidagi umumiy va joylardagi yuvilishlarini hisobga olib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik sof tuynugining oʻlchami oʻzanning oʻzgarmas eni oʻlchamidan kam boʻlmasligi kerak. Shahar koʻpriklari tuynugining oʻlchamlari daryo qirgʻoqlarini toʻgʻrilashlar va obodonlashtirib tekislashlar talablariga javob beradigan etib belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Koʻprik tagidagi umumiy yuvilishni hisoblash mazkur SHNQ ning 27-bandida koʻrsatilgan suv toshqini paytlaridagi koʻprik kechuvi oldida oʻzan qismidagi yigʻindilarning balans tenglamasini yechish asosida bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar hisobiy (eng katta) miqdordagidan kam miqdordagi suv toshqinlarining oʻtishi oʻzanning koʻprik tagidagi qismida qayta tiklanmaydigan oʻzgarishlarga sababchi boʻlsa oqimni 2 barobardan koʻproq siqishtirgan sharoitda mumkin boʻladigan umumiy yuvilishni bir nechta toshqinlar ahvollarini joyda kuzatgandagi hisobiy (eng katta) toshqinning oʻtish sharoitiga koʻra bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dastlabki hisoblashlar uchun suv oqarning sharoiti toʻgʻrisidagi kerakli maʼlumotlar boʻlmaganda umumiy yuvilishni suv oqimining tezligiga koʻra aniqlash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda hisoblab aniqlangan umumiy yuvilishning maksimal chuqurligini 15 foizga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Eng katta yuvilishlar chegarasini qurayotganda umumiy yuvilishdan tashqari tayanchlar oldida mahalliy yuvilishlarni, oqimni yoʻnaltirib turadigan inshootning va koʻprik kechuvi elementlarining taʼsirini hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklarni seysmik kuchlar taʼsiriga hisoblashlarini oʻzanning tayanch oldidagi mahalliy yuvilishlarini hisobga olmasdan bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Koʻprik tagidagi umumiy yuvilish koeffitsiyentining qiymatini texnik-iqtisodiy hisoblashlar bilan asoslash kerak. (Bunda, oʻzan gruntlarining turlarini, koʻprik tayanchining poydevorlari konstruksiyasini va ularning joylashish chuqurliklarini, koʻprikni oraliqlarga ajratilishini, tirgakning oʻlchamini, oʻzanning mumkin boʻladigan kengayishlarini, hisobga olish zarur, yuvilish koeffitsiyentining qiymatini 2 dan kam boʻlmagan qilib qabul qilish kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Koʻprik tuynugining oʻzan qismidagi gruntlarni qirqib olishni faqat tekislikdagi daryolarda bajarish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qirqib olinadigan joyning shakli va oʻlchamlari sayoz joylarning suv bilan toʻlish tezligiga bogʻlik holda uning surilib ketmasligiga qarab hamda yuqori balandlikdagi suvning sathidagi koʻprik kechuvi taʼsiridan suv oqimining siqilish darajasiga koʻra aniqlanishi kerak. Oʻzandagi kichkina shakldagi har hil gʻadir-budir chuqurchalarni kesish koʻprik tagidagi haqiqiy kesim yuzasini hisoblashda eʼtiborga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Koʻprik tagidagi gruntlarni qirqish natijasida kengaygan joylarni qulay holatda koʻprikdagi kesimiga kirib kelishlarini taʼminlash maqsadida, oʻzanning kengaytirilmagan qismlari bilan silliq etib birlashtirish kerak. Qirqib olinadigan joyning (kechuvning boʻylama oʻqidan yuqori va pastki tomonlaridagi) uzunligi uning koʻprik tagidagi enidan 4 — 6 barobar katta boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik atrofida oqimni yoʻnaltiruvchi inshootning qirqim shakli oʻzgarmasligiga eʼtibor berish kerak. Daryo oʻzanidagi gruntni kesishni loyihalayotganda allyuvial va bogʻlanmas gruntlarni oʻsha joylardan toʻliq olib tashlashni belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Katta va oʻrtacha koʻpriklarga birlashtiruvchi yoʻl poyi chegarasining suv toshqinlari paytida undan yuqori joylashish masofasini mazkur SHNQ ning 27-bandiga koʻra (suvlarning tiralib koʻtarilish mumkinligi va toʻlqinlarning qiyalikka kelib urilishlarini hisobga olgan holda) tuproq koʻtarmalar, suvlarni ajratuvchi va toʻsiq boʻlib turadigan plotinalar hamda oʻzgaruvchan oʻzanli daryolardagi oqimlarni yoʻnaltiruvchi inshootlari uchun kamida 0,5 m, yoʻnaltiruvchi va koʻtarma bermalari uchun kamida 0,25 m boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kichik koʻpriklar va quvurlarga birlashtiruvchi yoʻl poyi chegarasini mazkur SHNQ ning 27-bandiga koʻra toshqin paytlardagi suv sathlaridan balandligi (suv tiralishi va shimilishlarini ham hisobga olgan holda) kamida 0,5 m, bosimli va yarim bosimli rejimda ishlaydigan quvurlar uchun 1,0 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bulardan tashqari koʻrsatilgan inshootlarga avtomobil yoʻllarida tuproq koʻtarmalarining qoshlari SHNQ 2.05.02 koʻrsatmasiga asosan yoʻl konstruksiyasi tovonining grunt va yuza suvlar sathi talab qilingan darajada yuqori joylashish shartlariga rioya etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik kechuvlaridagi suv tiralishlari suyuqliklarning harakat tenglamasiga koʻra yoki ushbu hodisaning loyihalanuvchi va mavjud kechuvlarda yetarli darajada hisobga oluvchi shartlariga koʻra hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-bob. Koʻpriklar va quvurlarning zaminlari va yuklamalarini koʻtaradigan konstruksiyalarini kuchlar taʼsiriga hisoblash boʻyicha umumiy koʻrsatmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Koʻprikli inshootlar va quvurlar ularning butun foydalanish davridagi ishlashiga boʻlgan haqiqiy sharoitlarini hisobga olgan holda loyihalanishi zarur (yuklar va taʼsirlar, gruntlar, materiallarning oʻzgaruvchanligi hamda konstruksiyaning geometrik xarakteristikalari va b.).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar va quvurlarning asoslari va yuk koʻtaradigan konstruksiyalarini doimiy taʼsir etuvchi yuklar va mazkur SHNQ ning 16-bobida koʻrsatilgan vaqtinchalik taʼsir etuvchi yuklarning noqulay vaziyat tugʻdiruvchi birikmalariga hisoblash zarur. Hisoblashlarni GOST 27751 ning talablarida koʻrsatilgan chegaraviy holatlarga koʻra bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Mazkur SHNQ da keltirilgan avtomobil va temir yoʻllarning (transport vositalarining) qoʻzgʻaluvchi (harakatlanuvchi) tarkibidan tushadigan vaqtinchilik yuklamalarning qiymatlariga hisoblashlarda oʻzlariga tegishli dinamik koeffitsiyentlari kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Inshootga ikkita yoki undan koʻproq vaqtinchalik yuklar taʼsirini birgalikda hisobga olgan hollarda, u yuklarning hisobiy qiymatlarini bir barobar yoki undan kam boʻlgan qoʻshma koeffitsiyentiga koʻpaytirib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Hisobiy sxemalar va hisoblashning asoslari koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarini qurish va foydalanish davridagi haqiqiy ishlash sharoitini ifodalashlari kerak. Koʻprikli inshootlarni loyihalashda ekstremal tabiiy va texnogen taʼsirlari ehtimoli tufayli bitta yoki bir qancha elementlarni ketma-ket ishdan chiqishini oldini oluvchi konstruktiv chizmalar moʻljallanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar oraliq qurilmalarining konstruksiyalarini fazoviy tizim deb hisoblash kerak (ularni shartli ravishda tekis tizimlarga ajratgan hollarda amaliy loyihalashda ishlab chiqilgan va elementlarning oʻzaro va asos bilan birgalikda ishlashlarini hisobga oluvchi taxminiy uslublarda bajariladi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarining hisobiy sxemalarini va hisoblash uslublarini tanlash sanoqli usullar va Shaxsiy elektron hisoblash mashinasidan foydalangan holda bajariladigan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Inshootlarni qurish va foydalanish davrlaridagi holatlariga hisoblayotganda konstruksiya elementlaridagi kuchlanishlarning (deformatsiyalarning) qiymatlari, ularni tayyorlash, tashish va yigʻish sharoitlaridagi aniqlanadigan kuchlanishlarning (deformatsiyalarning) qiymatlari koʻprik va quvurlarning tegishli konstruksiyalarini loyihalash normalarida koʻrsatilgan hisobiy qarshilik (chegaraviy deformatsiyalar) qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Hisobiy minimal harorat deb DQN 2.04-01 (SNiP 23-01*) talablariga koʻra tashqaridagi eng sovuq besh kunlikdagi havoning haroratini qabul qilish kerak, shuningdek u holdagi taʼminlanganlik:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,92 — beton va temirbeton konstruksiyalar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,98 — poʻlat konstruksiyalar va poʻlat temirbeton konstruksiyalarning poʻlatdan qilingan qismlari uchun deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Konstruksiyaning agʻdarilib ketmaslikka chidamliligini quyidagi formulaga koʻra hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda Mukonstruksiyaning chekkadagi tayanch nuqtasi orqali oʻtadigan mumkin boʻlgan aylanish (agʻdarilish) oʻqiga nisbatan agʻdaruvchi kuchlarning momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mz oʻsha oʻqqa nisbatan ushlab turuvchi kuchlar momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — ishlash sharoiti koeffitsiyenti, uning qiymatlarini quyidagilarga barobar deb qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Alohida tayanchlarga tayanib turgan konstruksiyalarini tekshirayotganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilayotgan davrda — 0,95;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doimiy foydalanilayotgan davrda — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Beton konstruksiyalar va poydevorlarning qismlarini tekshirayotganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoya toshli asoslarda — 0,9 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoya tosh boʻlmagan joylarda — 0,8 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γn — tayinlanishiga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti doimiy foydalanish davriga hisoblashlarda 1,1, qurish bosqichi davriga hisoblashlarda esa 1,0 koeffitsiyenti deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agʻdaruvchi kuchlarni birdan katta qiymatdagi yukka nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushlab turuvchi kuchlarni doimiy yuklar uchun γƒ £ 1 qiymatda qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻlda boʻsh ketayotgan tarkibdan, metropoliten va tramvaydan tushadigan vaqtinchalik tik yoʻnalishdagi harakatlanuvchi yuklamalar uchun γƒ =1 koeffitsiyenti qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tegishli sharoitlarda mazkur SHNQ ning 645-bandining koʻrsatmasiga binoan tuproq tarkibidagi suv taʼsiri oqibatida konstruksiya ogʻirligining kamayishini hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Konstruksiyaning siljishga (sirpanishga) qarshi chidamliligi quyidagi formula bilan hisoblanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Qr siljituvchi kuch, u barcha siljituvchi kuchlarning mumkin boʻlgan siljishining yoʻnalishi proyeksiyalarning yigʻindisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qz ushlab turuvchi kuch, u barcha ushlab turuvchi kuchlarning mumkin boʻlgan surilishning yoʻnalishi proyeksiyalarining yigʻindisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — ishlash sharoiti koeffitsiyenti 0,9 ga barobar deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γn mazkur SHNQ ning 42-bandiga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suruvchi kuchlarning yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti qiymatini birdan katta qilib, shuningdek ushlab turuvchi kuchlarni yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyent qiymati esa mazkur SHNQ ning 42-bandida koʻrsatilgandek qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: grunt taʼsirida boʻladigan yotiq yoʻnalishidagi ushlab turuvchi kuch sifatida qiymati gruntning faol bosimidan oshmaydigan kuchga qabul etish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosdagi ishqalanish kuchi mazkur SHNQ ning 653-bandida koʻrsatilgan ishqalanish koeffitsiyentlariga koʻra aniqlanadi. Bu yerda terilgan beton boʻylab ishqalanish koeffitsiyentini 0,55 ga teng deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-bob. Konstruksiyalarning koʻchishlari, deformatsiyalari, boʻylama profili
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Koʻpriklar uchun oraliq qurilmalarning harakatlanuvchi vaqtinchalik yuklar taʼsiridan hosil boʻladigan elastik egilishlarini cheklash yoʻli bilan uning ustidan transport vositalarining ravon harakatlarini va oʻtish qismi boʻylama qirqimining unga mos shaklini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Oraliq qurilmalarining vaqtinchalik yukning taʼsiridan (γƒ =1 va dinamik koeffitsiyent 1+µ=1 ni) hisoblab topilgandagi vertikal egilishlari (m da) quyidagi qiymatlardan oshmasliklari kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl koʻpriklari uchun ushbu formula bilan topilgan ammo dan koʻp emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllari, shahar koʻpriklari (xoʻjalik ichidagi va sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻpriklar uchun ham) va piyodalar koʻpriklari uchun dan bu yerda l — oraliqning hisobiy uzunligi (m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali koʻpriklar uchun (piyodalar koʻpriklaridan tashqari) egilishlari quyidagi koʻrsatilgan miqdorlardan koʻpaytirib qabul qilish mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta oraliqli va uzluksiz oraliq qurilmalar uchun — 20 foizga (temir yoʻl koʻpriklarining oraliq tayanchlarga tayanib turgan qurilmalarning chekkadagi oraliqdagilari bundan mustasno);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻochlilar uchun — 50 foizgacha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poʻlat va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarining vaqtinchalik yuklardan hosil boʻlgan vertikal elastik koʻchishlari hisobiy oraliqning 1/600 dan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Koʻpriklar oraliq qurilmalarining rels yoʻliga oʻtish qismining qoplamasiga zarur boʻladigan shaklni loyihalash jarayonida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq qurilmaning qurilish balandligi, ballast qatlami va oʻtish qismining tekislovchi qatlami qalinliklarining oʻzgarishlari hamda koʻprik bruslarining ishchi balandliklari hisoblariga yaratish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsin turkumidagi temir yoʻl koʻpriklarining hamda poʻlat, temirbeton va yogʻochdan qilinadigan avtomobil va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarining qurilish balandligini silliq egri etib belgilash kerak. Bu egrilikning koʻtarilish oʻqi miqdori doimiy taʼsir koʻrsatuvchi yuklardan boʻladigan deformatsiyani hisobga olgandan keyingi vaqtinchalik vertikal yukdan (γƒ =1 va 1+µ=1) hosil boʻladigan elastik egilishi miqdorining 40 foiziga barobar boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalariga doimiy taʼsir etuvchi yuklardan boʻladigan deformatsiyani bartaraf qiluvchi qurilish balandligini belgilash lozim. Bu holda yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: doimiy va harakatlanuvchi vaqtinchalik vertikal yuklardan boʻladigan egilish 1/1600 dan oshmaydigan oraliq qurilmalarda (koʻndalang temir yoʻl koʻpriklarda 1,5 sm dan koʻp boʻlmagan) va toʻsinli yogʻoch koʻpriklarda qurilish balandligini moʻljallamaslik mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Avtomobil va shahar koʻpriklarining temirbeton oraliq qurilmalari qoplamalarining profiliga beriladigan shakl va qurilish balandligini shunday belgilash kerakki, bunda betonning oqishi va choʻkishidan (lekin doimiy yuklar taʼsir etgan vaqt ikki yildan oshmagan boʻlishi kerak) hosil boʻlgan deformatsiyadan keyingi harakat yoʻlaklarining boʻylama oʻqi profili hamda oraliq qurilmalarning oʻzaro va yoʻl bilan birlashgan joylaridagi sinish burchagi miqdori quyidagilardan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchalik vertikal yuk boʻlmagan hollarda mazkur SHNQ ning 4-jadvalidagi keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchilik vertikal yuklarni harakat yoʻlaklari oʻqlari boʻylab joylanganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AK yuklarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K =11 boʻlganda 24‰; K=14 boʻlganda 22 ‰;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NK va NG yuklarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NK-80 va NG-60 boʻlganda 13 ‰;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NK-100 va NG-60 boʻlganda 11 ‰.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Loyiha hujjatlarida qatnov qismi qoplamasini qurib boʻlgan vaqtdagi (oʻtish qismining profili shaklini tekislovchi qatlam qalinligini oʻzgartirish hisobiga yaxshilash moʻljali bilan) betonning oqishi va choʻkishidan yuz bergan deformatsiyalardan keyingi oʻtish joyining boʻylama profili koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: uzoq muddatlarda boʻladigan deformatsiyalar sezilmagunga qadar hamda koʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchalik tik yoʻnalishdagi yuklar yoʻq boʻlganida boʻylama profilning sinish burchagi mazkur SHNQ ning 4-jadvalidagi qiymatlardan katta boʻlishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vantli va osma oraliq qurilmalarga eshilgan poʻlat arqonlarni ishlatilgan hollarda qurilish koʻtarilishini va oʻtish joyi profilining shaklini belgilayotganda, arqonlarning ogʻishidan deformatsiya mumkin boʻlishligini hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

4-jadval

Yolgʻiz yengil avtomobillar harakatining yoʻlning koʻprikka kelib birlashadigan qismidagi hisobiy tezliklari (SHNQ 2.05.02, QMQ 2.05.11larning talablariga koʻra), km/soat

Sinish burchagi % da

150  — 100

8

80

9

70

11

60

13

40

17

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:agar oraliq qurilmalarning boʻylama yoʻnalishda oʻzaro birlashadigan yoki yoʻl bilan ulanadigan joylarining orasidagi masofolar 50 m dan katta boʻlsa, sinish burchagining cheklash qiymatlari 1,2 barobarga koʻpaytirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻtish qismining plitalari orqali bogʻlangan, shuningdek harorat choklari boʻlmagan oraliq qurilmalari profilining sinish burchagini birlashtiruvchi plitaning taʼsirini hisobga olmasdan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Tashqi statik noaniq tizimdagi oraliq qurilmalarni loyihalayotganda, hisoblashlarda tayanch yuqori qismining mumkin boʻlgan choʻkish va siljishlarini hisobga olish kerak. Tayanch yuqori qismining boʻylama va koʻndalang siljishlarini konstruksiyalarni hamda fermadagi plitalarning (tayanch kallaklarining, rigellarning) oʻlchamlarini belgilayotganda hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Qoʻshni tayanchlarning har xil miqdordagi choʻkishlari oqibatidagi boʻylama profildagi qoʻshimcha yuz beradigan sinish burchagining qiymatlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil va shahar koʻpriklari uchun 2 ‰ dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl koʻpriklari uchun 1 ‰ dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzlukli toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali temir yoʻl koʻpriklarining tayanchlari tepasi yuzasining umumiy yuvilishni hisobga olgan holdagi boʻylama va koʻndalang kuchlarining chegaraviy qiymatlari, cm, qiymatdan oshmasligi kerak (bu yerda lo tayanchga birlashib turadigan oraliqlar kichkinasining uzunligi. Uzunlik 25 m dan kam boʻlmasligi kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Temir yoʻl koʻpriklarining uzlukli metall va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarining koʻndalang yotiq tebranishlarining hisobiy davriyligi (sekundda) 0,01l va 1,5 sekunddan oshmasligi kerak (l-oraliq qiymat, m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalaridagi tebranishlarining hisobiy davriyligi (yuklanmagan holatdagi) ikkita past shaklga koʻra (uzlukli toʻsiq turkumlarida bitta past shaklga koʻra) tik tekislik yoʻnalishida 0,45 dan 0,60 s gacha, yotiq tekislik yoʻnalishida 0,9 dan 1,2 s gacha etib belgilanadi. Piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalarini bu holda 0,49 kPa (50 kgk/m2) qiymatdagi yuk hosil qiladigan piyodalar bilan yuklash mumkinligini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmalarni oʻrnatish yoki boʻylama siljitish uslubida joylayotganda, ularning tik va yotiq tekisliklarining uchlarida hosil boʻladigan koʻndalang tebranishlarning davriyligi 3,0 s dan, burovchi tebranishlarni davriyligi 2,0 s dan oshmasliklari kerak. Bu koʻrsatmalarni tegishli hisoblashlar yoki yigʻilayotgan konsolning fazoviy bikrligini va ustivorligini baholash boʻyicha maxsus aerodinamik tekshirishlar oʻtkazilganida oʻzgartirish mumkin. Bu holda mazkur SHNQ ning 26-bandida koʻrsatilgan konstruksiyani shamol taʼsiriga hisoblash talablarini bajarish shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Osma va vantli koʻpriklarni hamda oraliq qurilmasi balandligining uning uzunligiga nisbati 1/40 dan kam boʻlgan egiluvchan toʻsinli katta uzunlikdagi koʻpriklarni aerodinamik ustivorlikka va fazoviy burilishga tekshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qurilgan koʻpriklarning dinamik koʻrsatkichlaridan katta farq qiluvchi konstruksiyalar uchun analitik hisoblashlardan tashqari modellarda ularning ustidan tegishli tekshirishlar oʻtkazish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Quvurlarning ustidagi tuproq koʻtarmaning balandligi 12 m dan katta boʻlganida, grunt ogʻirligidan kutiladigan choʻkishni hisobga olib ularning qurilish balandligi belgilanadi. Quvurlarning choʻkishini hisoblayotganda poydevorlarining choʻkishini hisoblashdagi uslubdan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Balandligi 12 m va undan kam boʻlgan tuproq koʻtarmalarning tagidagi quvurlarni qurilish balandligi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1/80h — qumli, shagʻalli va tosh aralashgan gruntli zamindagi poydevorlari boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1/50h — loy, supes va qumloq gruntli zamindagi poydevorli boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1/40h — qumli-shagʻalli, qumli mayda toshli aralashmalardan qilingan gruntli toʻshamalarda yotqizilganda qurilish koʻtarilishi (lotokka nisbatan) miqdorini saqlagan holda joylashtirish kerak (bu yerda h — tuproq koʻtarma balandligi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quvurning kirish kallagining (yoki kiradigan tomondagi zvenosining) lotogini joylashish balandligi, uning oʻrtadagi zvenosining choʻkish boʻlganga qadar va choʻkish toʻxtagandan keyingi joylashish balandligidan yuqori qilib belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv oʻtkazuvchi quvurning poydevorlari va boʻylama oʻqi yoʻnalishidagi zvenolarining qiya tomonlari, tuproq koʻtarmalari hamda asoslarining mustahkamligi taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. quvurlar qoyatoshli gruntlarda va qoziqoyoqli poydevorlarda qurilganda, unga qurilish koʻtarilishi tatbiq etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-bob. Temir yoʻl koʻpriklaridagi ustqurilma izlarining tuzilishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Temirbeton oraliq qurilmalardagi temir yoʻlni chaqiqtosh ballastlarda yotqizish kerak. Metall oraliq qurilmalarining koʻprik polotnosi ballastsiz temirbeton plitalarga yoki ballastlarga oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklarda (R50 turdagidan va koʻprik qoʻshilgan joydagi relslardan yengil boʻlmagan) ogʻir turdagi relslarni yotqizish kerak. Katta koʻpriklarda hamda ochilib yopiladigan oraliqli koʻpriklarda va ushbu inshootlarga kelib ulanadagan joylarga ikkita tomoniga eng kamida 200 m gacha masofaga R65 turidan yengil boʻlmagan relslar yotqizilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy uzunligi 66 m va undan kam boʻlgan oraliq qurilmalarida uzluksiz temir yoʻllarni polotnosi ballastli va ballastsiz koʻpriklarda oʻrnatilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy uzunligi 66 m dan katta boʻlgan oraliq qurilmalarida uzluksiz temir yoʻllarni polotnosi ballastsiz koʻpriklarda asoslangan hollarda oʻrnatilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Koʻprik polotnosining konstruksiyasi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
harakatlanuvchi tarkib gʻildiragi relslardan chiqib ketgan holda, uning xavfsiz yurib turish imkoniyatini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mexanizatsiya vositalaridan foydalangan holda yoʻlni joriy taʼmirlash va saqlash imkonini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Ballastli koʻpriklarning tayanchlari va oraliq qurilmalari ballast joylashadigan prizmasining andozaviy koʻndalang kesim profilini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Koʻprik polotnosini (himoyalovchi uskunalarni, tenglashtiruvchi asboblarni yoki mavsumiy tenglashtiruvchi relslarni ham hisobga olgan holda) amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga asosan loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Temirbeton plitadagi ballastsiz koʻprik konstruksiyasining eni 3,20 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Koʻprik bruslarining (koʻndalang yogʻoch toʻsinchalarning) koʻndalang kesim oʻlchamlari 20x24 sm va uzunligi 3,25 m boʻlib, GOST 8486 talablariga mos kelishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Toʻla uzunligi 25 m dan katta, shuningdek joylashgan balandligi 3 m dan kam boʻlmagan barcha koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarda ikki tomonlama yursa boʻladigan piyodalar yoʻlaklari boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shu bilan birga, balandligi 1,10 m dan kam boʻlmagan, gabaritlarning sirtida joylashadigan qoʻl tutgich panjaralari ham boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkita va koʻp yoʻlli koʻpriklarda va yoʻllarining oralarida ham qoʻl tutgich panjarasiz piyodalar yoʻlaklari boʻlishi kerak. Piyodalar yoʻlaklarning qoplamalarini temir beton plitadan loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Koʻprikka ulanadigan joydagi yoʻllarni loyihalayotganda, u yerlardan koʻprikka yoʻlning siljib ketmasligini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shahar hududlarida hamda ishlab chiqarish zonalarida koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar va estakadalarga olib boruvchi yoʻllar ovoz soʻndiruvchi konstruksiyali choksiz va ovoz yutuvchi ekranli qilib loyihalanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Tayanchlari ustunli piyodalar koʻpriklari va yoʻl oʻtkazgichlari tagidan oʻtadigan, umumiy tarmoqdagi temir yoʻl va inshoot tayanchi chekkasidan temir yoʻl oʻqining orasidagi masofa 3,0 m dan kam boʻlganida, yoʻl oʻtkazgich yoki piyodalar koʻprigining yon qirralaridan ikki tomoniga kamida 10 m chiqib turadigan kontrburchaksimon uskunalar yotqizish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi yoʻl oʻtkazgichlarning yoʻllari radiusi 500 m va undan kam egrilikda joylashganda gʻildirak izi enining oʻzgarishiga toʻsiq boʻluvchi maxsus uskunalar moʻljallanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-bob. Avtoyoʻl va shahar koʻpriklarining polotnosi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Koʻprik polotnosining konstruksiyasi va parametrlari berilgan yoʻl yoki koʻcha uchun SHNQ 2.05.02, SHNQ 2.07.01 va SHNK 2.05.11 larda belgilangan talablarga javob berishi va piyodalar hamda transport vositalari oʻtishida qulaylik hamda xavfsizlikni taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik polotnosi konstruksiyasi mexanizmlar yordamida qoplama qurish hamda joriy saqlash ishlari uchun qulay sharoitni (mexanizatsiya bilan harakat polotnosini va piyodalar yoʻlaklarini iflosliklar, qor va h. k.dan tozalashni) taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Inshootda tramvay harakati boʻlgan hollarda tramvay yoʻllarini ajralmas tasma boʻyicha joylashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elektr tarmoqlari va yoritgichlarning tayanchlarini (piyodalar yoʻlaklarining eni 2,25 m va undan kam boʻlganida) qoʻl tutgich panjara qatorida joylashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tramvay izlari kallaklari avtomobil oʻtadigan joylardan ajratilmagan boʻlsa, relslarning tepa qismi yoʻl oʻtish qismining tepa sathida joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar va shahar koʻpriklarida doimiy elektr yoritgichlari moʻljallanishi zarur. Boshqa koʻpriklarda bu turdagi yoritgichlarga zaruriyat SHNK 2.05.02 va SNiP 2.05.07 larda keltirilgan talablarga binoan avtomobil yoʻllarining xizmatiga koʻra belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Oʻtish qismi temirbeton plitadagi qatnov qismining qoplamasi qoplama, himoyalovchi qatlam, toʻsgich va tekislovchi qatlamlarni qamraydigan koʻp qatlamli qilib qabul qilinishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoplamaning barcha qatlamlari oʻzaro birikuvchan, shuningdek yuqori qatlam qoplamasi esa gʻadir-budirlikka ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Temirbeton koʻpriklar qatnov qismining qoplamasi quyidagicha bajarilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻp qatlamli tarzda(tekislash qatlami (kerak boʻlganda), namtoʻsgich qatlami, himoya qatlami, asfaltbeton qoplami);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoplamani materiallari yetarli issiqlikka chidamli namtoʻsgich qatlami ustiga yotqizish yoʻli bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki yoki bir qatlamli (asfaltbeton qoplama va suvga chidamliligi yuqori boʻlgan betondan (QMQ 2.03.11 ga koʻra suv oʻtkazmaslik markasi W8 boʻlgan) tekislovchi qatlam yoki faqat namtoʻsgich va qoplama funksiyasini bajaruvchi betondan tekislovchi qatlam yoʻli bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qatnov qismi qoplamasini yoʻl toifasiga qarab B, V va G — tipdagi II markadan kam boʻlmagan hamda GOST 9128 boʻyicha 70 mm dan kam boʻlmagan ikki qavatli mayda donali asfaltbeton qorishmasidan yoki qalinligi 80 mm dan kam boʻlmagan armaturalangan sementbetondan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoplama suv-sement munosabati 0,42 dan koʻp boʻlmagan siqilishga boʻlgan mustahkamligi GOST 26633 boʻyicha V30 dan kam boʻlmagan, namoʻtkazmaslik markasi GOST 12730.5 boʻyicha W6 dan kam boʻlmagan va GOST 10060 boʻyicha sovuqbardoshlilik markasi F200 — 300 boʻlgan mayda donali betondan quriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Namtoʻsgichning himoya qatlamining suv-sement munosabati 0,42 dan koʻp boʻlmagan, qalinligi 40 mm dan kam boʻlmagan siqilishga boʻlgan mustahkamligi esa GOST 26633 boʻyicha V30 dan kam boʻlmagan, shuningdek namoʻtkazmaslik markasi GOST 12730.5 boʻyicha W6 kam boʻlmagan markada hamda GOST 10060 boʻyicha sovuqbardoshliligi esa F200 — 300 boʻlgan mayda donali betondan quriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Himoya qatlami GOST 23279 boʻyicha yupqa payvandlangan toʻr bilan armaturalanadi. Bunda, armatura toʻrini namtoʻsgich qatlami ustiga yotqizish mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻp qatlamli qoplama qurilmasining tekislovchi qatlamini 30 mm dan kam boʻlmagan sement-qumli qorishmadan yoki asfalt-betondan qurish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Himoyalovchi qatlamni qurishda GOST 31938 boʻyicha kompozit polimerli armaturadan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar harakati boʻlmagan turli darajadagi transport yechimlarida, shuningdek aholi punktlaridan tashqarida joylashgan uzunligi 50 m gacha boʻlgan koʻprik inshootlarida, piyodalar yoʻlaklari va xizmat koʻrsatish uchun oʻtish joylari belgilanmaydi. Bunday holda, xavfsizlik chizigʻi kengligini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoplamaning koʻp qatlamli konstruksiyasida tekislash qatlami kamida 30 mm qalinlikdagi sement-qum aralashmasidan B15 dan past boʻlmagan holda amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Oʻtish qismining temirbeton plitasida oldindan zoʻriqtirilgan armatura ishlatilmaganda va tekislovchi qatlamning yuqori tolasidagi choʻzuvchi kuchlanish GOST 10180 ga koʻra aniqlangan, betonning egilgandagi choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligidan oshmagan holda oraliq qurilmalarga namtoʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi maxsus va namlikni kam oʻtkazuvchi betondan qilingan bitta yoki ikkita qatlamli tekislovchi oʻtish polotnosining qoplamasini ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. I — V toifadagi yoʻllardagi oraliq qurilmalarining oʻtish polotnosining vaqtinchalik qoplamasi sifatida qalinligi 30 — 50 mm boʻlgan qum sement aralashmasidan qilingan tekislovchi qatlamga yigʻma temirbeton plitalar ishlatish mumkin. Bu holda asosiy ogʻirlikni koʻtarib turadigan oʻtish qismi plitasi konstruksiyasining suv tegishi mumkin boʻladigan chekkalaridagi yuzalarini namlikdan asrash choralarini koʻrish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Namtoʻsgich va ilashuvchi-himoya qatlamlar uchun qurilish hududlarida koʻrsatilgan temperaturalar oraligʻida ishlash qobiliyatiga, kerakli mustahkamlikka, asosga yopishqoqlikka va issiqqa chidamlilikka ega boʻlgan mastikali, rulonli va polimer namtoʻsgich materiallar ishlatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Namtoʻsgich materiallar suv, ishqorli, tuzli qorishmalar va mikroorganizmlar taʼsiriga bardosh berishga ega boʻlishlari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Metall plitali oʻtish qismi polotnosining qoplama konstruksiyalarida qoplama bilan metall yuzalarining ishonchli jipslashishini va metall yuzalarining zanglamasligini taʼminlovchi ishlarni amalga oshirish moʻljallangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda poʻlat oraliq qurilmalari metall plitali oʻtish polotnosining qoplama konstruksiyasi quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlat oraliq qurilmalarida payvandlangan ortotrop plitali toʻshama — namtoʻsgich, himoya qatlami va asfaltbeton qoplamani;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlat oraliq qurilmalarida oʻta mustahkam boltlarda mahkamlangan ortotrop plitali toʻshama — quyma asfaltbetondan tekislovchi qatlam, himoya qatlami va asfaltbeton qoplamani.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Xavfsizlik (himoyalovchi) va ajratuvchi yoʻlaklarini har xil koʻrinishdagi materiallardan qilingan qoplama bilan yoki ishqalanishga chidamli materiallardan qilingan chiziqli belgilar bilan ajratib qoʻyish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Koʻprikli inshootlarda har ikkala tomonlarida piyodalar yoki xizmat yoʻlaklari koʻzda tutilishi (vaziyatlar, sharoitga qarab) va ularning tashqi tomonlari 1,10 m balandlikdagi qoʻl tutgich panjaralar bilan toʻsilgan boʻlishlari zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmalari ikkita boʻlakka ajratilib qurilganida, piyodalar va xizmat yoʻlaklari (yoʻlning boʻylama oʻqiga nisbatan) har bitta oraliq qurilmaning faqat tashqari tomonlarida koʻzda tutiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar yoʻlaklari piyodalar harakati jadalligiga va vaziyatlar sharoitiga qarab koʻprik inshootining bir yoki ikki tomonida joylashishi mumkin. Piyodalar yoʻlaklari bir tomonda boʻlganida, zarur holatda koʻprik inshootining koʻtarmasi konsolini tagida joylashgan piyodalar tonnellari yoki piyodalar oʻtish yoʻlaklari orqali bir tomondan ikkinchi tomonga oʻtadigan xavfsiz yoʻlak oldindan belgilanishi shart. Shahar estakadalarida, yoʻl oʻtkazgichlarda va yuk tashiladigan yoʻllardagi koʻpriklarda piyodalar harakati ulardan ajratilgan holda joylashganida va yana piyodalar soni sutkasiga 200 ta odam yoki undan kam boʻlgan avtomobil yoʻllaridagi koʻprik inshootlarida faqat xizmat yoʻlakchalari koʻzda tutiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aholi punktlaridan tashqari joylarda koʻprik uzunligi 50 m gacha boʻlganida piyodalar harakati yoʻq hollarda xizmat yoʻlakchalarini qurmaslik tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xizmat yoʻlaklarining eni 0,75 m etib belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar yoʻlaklarining eni ular harakatining kelajakdagi “eng tigʻiz” soatlardagi hisobiy zichligiga bogʻliq holdagi hisoblash bilan belgilanadi. 0,75 m endagi piyodalar yoʻlagining oʻtkazish imkoniyatining hisobiy qiymatini 1500 ta odam/soat deb qabul qilish kerak. Koʻp qatorli piyodalar yoʻlaklarining enini har bitta yoʻlakning har bitta qatori enini 0,75 m dan qilib belgilash kerak. Bitta qatorli piyodalar yoʻlaklarining enini kamida 1,0 m qilib belgilash lozim. Shaharlarda, shaharchalarda va qishloq aholi punktlarida joylashgan koʻpriklarda, piyodalar yoʻlaklari enini kamida 1,50 m etib qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruktiv sharoitga bogʻliq sabablarga koʻra piyodalar yoʻlaklari enini 0,75 m ga kasrsiz boʻlinmaydigan miqdorda tayinlash tegishli texnik-iqtisodiy asoslarga koʻra amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar yoʻlagi va ishchilar yoʻlakchalarida qoida boʻyicha sementbeton (shahar koʻpriklarida shagʻalli asfaltbeton) 40 mm dan kam boʻlmagan tarzda koʻzda tutilishi kerak. Shahar hududi boʻlmagan, ovul va qishloqlar hududlarida koʻprik yurish qismi silliq boʻlgan piyodalar yoʻlagi bloklarida qoplama qoʻllash koʻzda tutilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Katta tezlikdagi yoʻllarda va magistral koʻchalarda piyodalar yoʻlaklari bir chekkaga ajratilgan tramvay yoʻli hamda oʻtish qismining transport vositalari oʻtadigan tomonidan quyidagi turlardagi toʻsuvchi qurilmalar bilan ajratilgan boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shaharlardagi va I — III toifali avtomobil yoʻllaridagi koʻprik inshootlarida balandligi 0,75 m temirbeton parapetlar bilan yoki metall toʻsiqlar bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — V toifadagi avtomobil yoʻllaridagi, shaharcha va qishloq aholi punktlaridagi koʻprik inshootlarida yuqoridagi koʻrsatilgan turlarda faqat balandligi 0,6 m toʻsiqlar bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻoch koʻpriklarda balandligi 0,25 m gʻildirakni qaytaruvchi bruslar bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsuvchi moslamalarining balandligi toʻsiqning ushlab turish qobiliyati darajasiga, yoʻlning toifasiga, harakatlanish boʻlaklarining soniga, piyodalar yoʻlaklari va xizmat koʻrsatish oʻtish joylarining mavjudligi va kengligidan foydalanishning belgilangan qoidalariga, shuningdek yoʻl belgilari, svetoforlar, yoʻl toʻsiqlari va yoʻnaltiruvchi qurilmalarga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsuvchi qurilmaning balandligi deb qoplamaning ustki yuzasidan toʻsiqning tepa qirrasigacha boʻlgan masofani qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻprik inshootlari toʻsiqlarining balandligi hisobiy avtomobil gʻildiragi diametrining kamida 1/2 miqdorida, lekin 0,75 m dan kam boʻlmagan qilib belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprikli inshootlarda piyodalar va xizmat yoʻlaklari yoʻq boʻlgan hollarda toʻsiqlar oraliq qurilma plitasining chekkasidan 0,5 m masofada joylashtirilishi kerak va bunday hollarda barcha sharoitlarda qurilishi zarur boʻlgan perilalar bilan birlashtirilib qoʻyilishi mumkin. Belgilangan talabdan chetga chiqish transport inshootining qoʻllab-quvvatlovchi tuzilmalarining tegishli muhandislik hisob-kitoblari bilan asoslanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratuvchi yoʻlakda toʻsiq joylashtirish quyidagi hollarda amalga oshiriladi, agarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoʻlning kelib birlashadigan joylaridagi ajratuvchi yoʻlakda toʻsiq oʻrnatilgan boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ajratuvchi yoʻlakda koʻprikning elementlari, elektr tarmogʻining va yoritgichlarning tayanchlari va h.k. joylashgan boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ajratish yoʻlagining konstruksiyasi unga transport vositasining chiqishiga hisoblanmagan boʻlsa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik inshootlariga yoʻl birlashadigan joylarda har ikkala tomoniga inshootning boshidan va oxiridan kamida 18 m gacha masofaga uzunasiga toʻsiq joylashtirish kerak va dastlabki 6 m da koʻprik inshootidagi toʻsiq bilan bitta toʻgʻri chiziqda boʻlishi lozim. Koʻprik inshootidagi toʻsiqning yoʻl chekkasidagi toʻsiqqa nisbatan rejada burilishi 1:20 dan oshmagan tangensda boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Deformatsiya chokining konstruksiyasi transport vositalari harakatining rovonligini buzmasligi zarur va koʻprikning tayanch maydonchalariga hamda pastda joylashgan qismlariga chiqindilar va suvlarning tushmasligini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv oʻtkazmaydigan choklar qoʻllanilgan hollarda quyidagilar boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chok konstruksiyasini ustida turib koʻrish va taʼmirlash imkoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 ‰ dan kam boʻlmagan qiyalikdagi lotoklar yordamida kirgan suvni oqizib yuborishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lotoklarni koʻrishga va chiqindilarni tozalashga qulay boʻlishini taʼminlanganligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qovurgʻali metall plitalar bilan qoplangan choklarning konstruksiyasi gidroizolyatsiya plitalaridan yasalgan suv qochirish lotoklariga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha hollarda, sementbeton qoplamalarni deformatsiyaviy choklarining ustida uzish kerak. Asfaltbeton qoplamalarni I — V toifali yoʻllarda choklarning koʻchishi 5 mm gacha boʻlganda hamda past toifali yoʻllarda 10 mm gacha boʻlgan hollarda uzluksiz yaxlit butun qilib qurish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Deformatsiya choklarining konstruksiyalari oraliq qurilmalarga ishonchli qilib ankerlangan boʻlishi kerak. Deformatsiya choklari konstruksiyalarini yoʻl qatnov polotnosiga ankerlash man etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Berkituvchi elementlarni, siljuvchi listlar yoki plitalarni prujinalar yordamida yoki berkituvchi elementlarning zich joylanishini taʼminlaydigan birorta boshqa uslublar bilan pastidagi elementiga siqib turishlari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,5 sm gacha boʻlgan balkalarning harorat harakati bilan chok uchun tavsiya etilgan variant chaqiqtosh-mastikali hisoblanadi. 1,5 cm dan ortiq harakatlanayotganda maxsus rezina-metall deformatsiyalovchi birikmalardan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-bob. Koʻpriklarni yoʻllar bilan birlashtirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Tuproq polotnosi katta temir yoʻl koʻpriklarining oldida, uning qirgʻoq tayanchlarining orqa qirrasidan 10 m masofagacha har ikkala tomonidan ham 0,5 m gacha kengaytirilishi kerak. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida esa, qoʻl tutgich panjaralarining orasidagi masofaga har tomoniga 0,5 m qoʻshgandagi qiymatidan kam boʻlmasligi kerak. Polotnoni kengaytirilgan enidan normal holiga uzunligini 15 — 25 m masofada ravon oʻtkazish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Tuproq koʻtarmani temir yoʻl koʻpriklarining qirgʻoq tayanchlari birlashadigan joylarida ballast prizma gruntlarining oʻpirilib ketmaslikdan ushlab turish tadbirlarini belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining toʻproq koʻtarmalari bilan ulanadigan joyiga oʻtish plitasini yotqizishni temirbetondan rejalashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plitaning uzunligi uning yostiqchasining tagidagi gruntning kutiladigan darajadagi choʻkishiga bogʻliq holda qabul qilinib 8 m dan oshmaydigan etib tayinlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻtish plitalarini oʻrnatishning asosiy maqsadi koʻprik oraligʻiga silliq kirishni taʼminlash va devorlarga, ustunlarga va tayanchlarning qoziqlariga gorizontal bosimni kamaytirishdir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻtish plitalari inshootning butun kengligiga quriladi. Piyodalar yoʻlagi kengligi chegaralarida uzunligi qisqargan plitalar oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qirgʻoq tayanchlari bevosita tuproq koʻtarmaga tayanib turadigan (divan turidagi) koʻpriklarda oʻtish plitasining uzunligini, uning tayanch maydonchalarida har xil darajadagi choʻkishlar mumkin boʻlganida oʻtadigan joyning qabul qilingan profilini saqlash zarurligiga asoslangan holda belgilanishi kerak va 2 m dan kam boʻlmagan etib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plitaning gruntga tayanadigan joyining shagʻal-qumli yostigʻi barcha pastki yuzasi bilan namlikni ushlab turmaydigan gruntga yoki tuproq koʻtarmaning muzlash chuqurligidan pastda joylashgan gruntga tayanishi kerak. Tuproq koʻtarmaning zamini nozik loy gruntlar boʻlganida, ularning mumkin boʻladigan choʻkishlari tuproq koʻtarma balandligining 0,5 — 0,7 foiz miqdorlarida deb hisoblagan holda yotqizish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻtish plitalari va yotiq tayanchlar sirtlari surkama namtoʻsgich qatlamli boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Koʻpriklar konstruksiyasini yoʻlning kelib birlashadigan joyidagi tuproq koʻtarma bilan ulaganda, quyidagi shartlarni bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tuproq koʻtarmalar va konuslar choʻkkandan keyin qirgʻoq tayanchning yoki erkin konsolning (avtomobil yoʻllari koʻpriklarida) tuproq koʻtarmaga birlashib turgan qismi konusga, tuproq koʻtarma balandligi 6 m gacha boʻlganida kamida 0,75 m, 6 m dan katta boʻlganida esa kamida 1,0 m (polotnoning qoshi sathida konusning uchidan ulanadigan konstruksiya chekka qirrasigacha boʻlgan masofa) kirib turishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruksiyaning qiya yuzasi ferma tagi maydonchasidan (shkaf devorcha tekisligida) yoki shkaf devorchani toʻsib turadigan yon devorchaning tepasidan temir yoʻl koʻpriklarida kamida 0,50 m, avtomobil va shahar koʻpriklarida kamida 0,40 m pastdan oʻtishi kerak. Qoʻshilib ketmaydigan qirgʻoq tayanchlarda konusning pasti ularning oldi tomondagi qirrasidan oraliq tomonga chiqib ketmasligi kerak. Koʻpriklarning koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlarida konusning qiya yuzasi bilan tayanchning oldingi qirrasining kesishadigan nuqtasi hisobiy suv toshqinining sathidan (suvning tiralishidan koʻtarilish va toʻlqin urilishi eʼtiborga olinmagan) balandda va kamida 0,50 m tepada joylashgan boʻlishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻpriklarning koʻmilmaydigan qirgʻoq tayanchlari konusi yuzasining qiyaligi tuproq koʻtarmaning qoshidan, yuqoridan pastga qarab dastlabki 6 m balandlikda 1:1,25 dan, keyingi 6 m da 1:1,5 dan tik boʻlmasligi kerak. Balandligi 12 m dan katta boʻlgan tuproq koʻtarmaning konuslari yuzasining qiyaligini ularning ustivorligining hisobiga koʻra (zaminini tekshirish bilan) aniqlash bir muncha yotiq qismigacha kamida 1:1,75 qiyalikda belgilash kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlari, romli va qoziq-estakadali koʻpriklar qirgʻoq tayanchlari hamda suv toshishining hisobiy balandligidagi choʻkish darajasida barcha koʻpriklar uchun konuslar yuzalarining qiyaligi 1:1,5 dan tik boʻlmasligi kerak. Koʻtarma balandligi 12 m dan katta boʻlganda ularning ustivorligining hisobiga koʻra (zaminini tekshirish bilan) aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻtarmalar va konuslar tugallanish qismi asoslari bilan birgalikda aylana silindrsimon yoki sirtini siljishi orqali (nishablik taʼminlashning geologik shartlari bilan) mustahkamlikka tekshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻchki bor qiyaliklarda tayanchlar joylashganda koʻchki holatini bartaraf qiluvchi konstruktiv-texnologik tadbirlar qoʻllanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Seysmik hududlar uchun konuslar yuzasining qiyaligini SHNK 2.01.20 ga binoan tayinlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Ustunlarga, qoʻllab-quvvatlovchi korpusning devorlariga gorizontal bosimni kamaytirish yoki yoʻq qilish uchun SHNK 2.03.14 va GOST 31938 ga muvofiq kompozit polimer armaturadan foydalangan holda koʻtarmani toʻldirishning odatiy tuprogʻini qatlamli mustahkamlangan tuproq bilan almashtirishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Koʻprik oldida konusni va koʻprik tayanchining orqa tomonidagi tuproq koʻtarmani ustki tomonida uning balandligiga 2,0 m qoʻshgan qiymatdagi uzunlikkacha, pastki tomonida esa (tabiiy holatda yotgan gruntning yuzasi sathida) kamida 2,0 m uzunlikkacha, qumloq yoki oʻtkazgichlik koeffitsiyenti (zichlagandan keyin) kamida 2,0 m/sut boʻlgan, namlik ushlamaydigan birorta boshqa grunt bilan toʻldirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Drenlangan bostirmani zichlash koeffitsiyenti 0,98 dan kam boʻlmagan miqdorda zichlash zarur. Ogʻir sharoitlarda tegishli tartibda texnik-iqtisodiy hisoblar bilan asoslanganida, suv oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti 2,0 m/sut dan kam boʻlmagan qumlarni, konstruktiv va texnologik tadbirlar (mahkamlovchi va armaturalovchi geosintetik materiallar va toʻrlarni yoki geotoʻrlar) yordamida qirgʻoq tayanchlar, konuslar va ularning orqasidagi tuproq koʻtarmalarning talab darajasidagi ishonchliligini va uzoq muddatga xizmat qilishini taʼminlaganda ishlatish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlar konuslarining qiya yuzalari pastidan tepasigacha mahkamlangan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar va quvurlarga yoʻlning birlashadigan qismlaridagi tuproq koʻtarmasi qiyalari yuzasini va tovonini hamda oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlarning qiya yuzasini mahkamlashning turlari ularning qiyaligiga, suv toshgan paytlardagi maksimal suv miqdoriga mos keladigan tezliklardagi suvning oqimlari va toʻlqinlarning taʼsirlariga koʻra belgilanishi kerak. Umumiy tarmoqdagi temir yoʻllardagi koʻpriklar uchun u tezlikning eng katta qiymati, qolgan koʻpriklar uchun esa hisobiy qiymati qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahkamlangan yuzalar tepasining balandlik nuqtalari yuqorida koʻrsatilgan suv tiralib koʻtarilishi va toʻlqinlarning urilishlarini ham hisobga olgandagi suv sathidan quyidagi miqdorlarda yuqori boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
katta va oʻrtacha koʻpriklar oldida — kamida 0,50 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kichik koʻpriklar va quvurlar oldida — kamida 0,25 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-bob. Suvlarni chetlatish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Harakat polotnosi va konstruksiyasining suv tegishi mumkin boʻladigan boshqa yuzalarini (uning ichida piyodalar yoʻlaklari tagidagi bloklarni ham) 20 ‰ dan katta boʻlmagan, temir yoʻl koʻpriklarining ballast koritosida 30 ‰ dan kam boʻlmagan koʻndalang qiyaliklarda loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllaridagi va shaharlardagi koʻpriklarning harakat polotnosining boʻylama qiyaligini kamida 5 ‰ etib qabul qilish kerak. Boʻylama yoʻnalishdagi qiyalik 10 ‰ dan katta, ikkita yoʻnalishdagi qiyaliklarning geometrik yigʻindisi 20 ‰ dan kam boʻlmagan holda, koʻndalang yoʻnalishdagi qiyalik miqdorini kamaytirish ruxsat etiladi. Temir yoʻl koʻpriklarida asbest ballast boʻlganida ustida yigʻiladigan suvlarni oqizib yuborish moʻljallangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Yoʻlak (trotuar) bloklarning konstruksiyalari oʻzgarishi sababli qatnov qismini plitali oraliq qurilmalardan qurishda vertikal suv ketkazish quvurchalari qoʻllanilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Balkali oraliq qurilmalarni qoʻllashda diametri 60 mm boʻlgan suv ketkazish quvurchalarini oʻrnatishga ruxsat etiladi. Buning uchun drenaj tizimini qurish zarur. Qatnov qismining koʻndalang nishabidan tashqari yoʻlaklarning gʻildirak qaytargich devorlaridan 70 sm uzunlikda naychalarning oʻqiga qadar koʻndalang nishab ishlab chiqiladi, bunda koʻprikning butun uzunligi boʻyicha 150 — 200 mm kenglikda drenaj kanali koʻprik inshootning majburiy boʻylama nishabligi bilan quriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv ketkazish quvurchalarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror yoʻlaklarning kengligi va balkalar oʻqlari orasidagi masofaga qarab quvurchalar oʻqining geometrik holati bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quvurlarning oʻqlari faqat toʻgʻri burchak kesimli balkalarning plitalari doirasida joylashishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv ketkazish qurilmalaridagi suv ostki konstruksiyalarga, shuningdek temir yoʻllar, avtomobil yoʻllarining qatnov qismiga tushmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton va beton konstruksiyalarning (chetki balkalarning konsol plitalari, yoʻlak bloklari, tayanch “ogolovkalari” va sh.k.) ostki yuzalari vaqti-vaqti bilan namlanishining oldini olish uchun himoya “vistup”lari va “sleznik”larni qurish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻl toʻshamasidan gidroizolyatsiya sathiga oʻtgan suvni yigʻish va ketkazish uchun yoʻl toʻshamasi konstruksiyasida zarur boʻlsa drenaj tizimini qurish lozim. Drenaj tizimi va yetarli darajadagi nishablik boʻlganda suv ketkazish quvurchalarini oʻrnatmasa ham boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Drenaj novlari katta yogʻingarchiliklarda asfaltbeton ichida yoki himoya qatlamida joylashtiriladi. Yoʻlaklar yoki qatnov qismi toʻsiqlari oldida joylashtirilgan drenaj tizimi koʻndalang qirqimli eni 150÷200 mm boʻlgan drenaj novlarini oʻz ichiga oladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv ketkazish quvurchalarining ichki diametri kamida 150 mm boʻlishi kerak va ularni 1 m2 maydonga quvurchaning qirqimi kamida 5 sm2 boʻlishi hisobidan temir yoʻl koʻpriklarining ballast “korito”larida oʻrnatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtoyoʻl va shahar koʻpriklarining qatnov toʻshamasidagi suv ketkazish quvurchalari orasidagi masofa 5 %gacha boʻylama nishablikda “prolet” boʻylab koʻpi bilan 6 m va 5 dan 10 % gacha nishablikda — 12 m ni tashkil qilishi kerak. Keskinroq nishabliklarda quvurchalar orasidagi masofa koʻpayishi mumkin. Uzunligi 9,0 dan ortiq bitta “prolet”dagi quvurchalar soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv ketkazish quvurchalari konstruksiyalarni betonlashtirish vaqtida oʻrnatilishi kerak. Gidroizolyatsiya quvur “voronka”siga kiritilishi va suv qabul qiluvchi stakan bilan mahkamlanishi kerak. Quvurchalarning konstruksiyasi ularni tez va oson ajratish va tozalashga imkon berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yopiq qirqimlar ichida (qatnov toʻshamasi elementlari ostida va suv yigʻilishi mumkin boʻlgan boshqa joylarda, shuningdek atmosfera namligining kondensatsiyasi natijasida yigʻiladigan suv) past joylarda diametri kamida 60 mm suv ketkazish quvurchalari oʻrnatilishi koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻlak bloklari ostidagi boʻshliqdan suv, odatda, suv ketkazish quvurchalarini qoʻllamagan holda ketishi koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Borish yoʻllari tomonidan yuza suvlar oqib kelganda gruntlarning tabiiy xususiyatlarini saqlab qolish uchun “ustoy” asosida suvni yoʻl poyidan tashqariga chiqarib yuborish uchun koʻprik borish yoʻllari bilan tutashgunga qadar suv qabul qiluvchi quduqlarni oʻrnatish koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmalaridan koʻtarma konusiga suvni ketkazish joylarida koʻprik boʻylab konusda suv ketkazish novlari oʻrnatilishi kerak. “Ustoylar”dan suvni ketkazish uchun ishonarli amaldagi drenaj tizimini qurish koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yondashuvlar tomondan yer usti suvlari kirib kelgan taqdirda, tayanchlar tagida tuproqning tabiiy xususiyatlarini saqlab qolish uchun uni suv olish quduqlarini oʻrnatgan holda koʻprikni yondashuvlarga ulashdan oldin pastki qavatdan tashqariga yoʻnaltirish moslamalarini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-bob. Foydalanishdagi jihozlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Oraliq qurilmaning barcha qismlari, tayanchlar va quvurlarning koʻrinib turadigan sirtlari, ularning ahvolini tekshirishga hamda kerakli tadbirlarni bajarishga qulay boʻlishi kerak. Buning uchun yuradigan joylar, narvonlar, tuynuklar, (balandligi kamida 1,10 m boʻlgan) qoʻl tutgich toʻsiqlar, koʻprik osti qurilmalarini vaqtinchalik osishda foydalanadigan konstruksiyaga mahkamlangan qismlar, qarab koʻrishga zarur maxsus moslamalar tayyorlanadi. Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali, qoʻzgʻaluvchan tayanch qismli koʻpriklarda tayanchlar holatini oʻzgarishiga, ularni almashtirishga va taʼmirlashga bogʻliq ishlarni bajarish uchun kerakli sharoit boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Koʻprikli inshoootlar va quvurlarning har bir chekkalarida temir yoʻl inshootlari oldidagi tuproq koʻtarma balandligi 2,0 m dan katta, avtomobil yoʻllari inshootlari oldida 4,0 m dan katta boʻlganida inshootning oʻsha tomonlariga konusning qiya sirtlari ustiga eni 0,75 m boʻlgan tushib-chiqadigan doimiy joylashgan narvon oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Zarur sharoitlarda (masalan, tajribada tekshirish maqsadida koʻpriklar va quvurlar qurilsa, choʻkishlarga taʼsirchan tashqi statik turkumlar koʻpriklarda ishlatilsa, poʻlat konstruksiyalarda oldindan kuchlanish holatlari yaratilganda va h. k.) umumiy deformatsiyalarni, ularning ayrim elementlarining kuchlanish holatlarini nazorat qilib turishga kerak boʻladigan maxsus markalar yoki boshqa bir moslamalarni oʻrnatish masalalari loyiha hujjatlarida koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Tonnel turidagi temir yoʻl koʻpriklarida va yoʻl oʻtkazgichlarda ularning uzunliklari 50 m dan katta boʻlganida ikki tomonidan har 50 m masofada shaxmat tartibida yoʻl oʻtish sathida odamlar himoyasi uchun maydonchalar loyihalanishi kerak. Koʻprik yoki yoʻl oʻtkazgichning uzunligi 100 m gacha boʻlsa, bu yopiq joyli maydonchani oʻtish joyining har tomoniga bittadan oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poyezd tezligi 120 km/soat dan katta qilib cheklangan yoʻllarda va eng sovuq besh kunlikning taʼminlanishi 0,98 tashqaridagi havoning oʻrtacha harorati minus 400S boʻlgan hududlardagi koʻpriklarda barcha himoya maydonchalarining orasidagi masofa 25 m dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Koʻprik inshootlari va quvurlarni qurish va rekonstruksiya qilishda SHNK 2.01.02, GOST 30244, GOST 30247.0 va GOST 30247.1 boʻyicha strukturaning zarur boʻlgan yongʻinga bardosh berish darajasini taʼminlash choralarini koʻrish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik osti boʻshligʻining funksional ishlatilishi (koʻprik gorizontal proyeksiyasi va koridori chegarasida yongʻin qutqaruv texnikasi) koʻprikni loyihalashda aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik osti boʻshligʻiga joylashtiriladigan bino, inshoot va xonalar, shuningdek koʻtariluvchi koʻpriklarda mexanizmlarni joylashtirish va jihozlash amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga asoslanib bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Koʻprik inshootlarining barcha metall konstruksiyalari, agar yoʻllar doimiy tokli elektr tarmoqlardan 5 m dan, oʻzgaruvchan tokli elektr tarmoqlardan 10 m dan kam masofalarda joylashgan boʻlsa, yerga sim bilan ulangan boʻlishlari zarur. Elektr tarmoqni ushlab turadigan temirbeton va beton konstruksiyalar ham yerga sim bilan birlashtirilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Elektrlashtirilgan temir yoʻllarining ustiga yoʻl oʻtkazgichlar va piyodalar koʻpriklari loyihalanganda elektr tarmogʻining ustiga toʻsiq boʻladigan va himoya qiluvchi, balandligi 2,0 m keladigan tik shitlar (toʻrlar) loyihalanishi kerak. Koʻprikning har ikki tomonidan uzunligi 1,5 m dan kam boʻlmagan gorizontal shitlardan (toʻrlar) foydalanishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Suyuq choʻyan va issiq shlaklar quyilgan choʻmichlar tashiydigan yoʻldagi temir yoʻl koʻpriklarida va yoʻl oʻtkazgichlarda qoʻl tutgich panjaralar oʻrniga balandliklari choʻmichlarning usti tomonidan 20 sm yuqori turadigan maxsus himoyalovchi toʻsiqlar oʻrnatilishi kerak. Bu holda har bir tomonidan 50 m masofada shaxmat tartibida joylashadigan himoya qiluvchi boshpana-maydonchalar moʻljallanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Barcha koʻpriklarda neft va neft mahsulotlarini tashishga moʻljallangan quvurlarni va yuqori kuchlanishli tok oʻtkazuvchi yoʻnalishlar (kuchlanish 1000 V dan katta boʻlgan)ni yotqizishga ruxsat etilmaydi. Bulardan tashqari, temir yoʻl koʻpriklarida gaz va chiqindi suyuqliklarini tashiydigan hamda suv oʻtkazuvchi quvurlarni yotqizish mumkin emas. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida maxsus texnik-iqtisodiy tomondan asoslangan hollarda issiq suvlar tarmogʻini, suv bilan taʼminlash yoʻllarini, bosim ostida ishlaydigan chiqindi suyuqliklarni oqizuvchi poʻlat quvurlarni va ishchi bosimi 0,6 MPa (6 kgk/sm2) dan katta boʻlmagan gaz oʻtkazgichlarni yotqizish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha sharoitlarda koʻprikning butunligini saqlashga, quvur oʻtkazgichlar va kabellarning teshilgan va shikastlangan hollarida, koʻprik ustidan harakatning xavfsiz va toʻxtovsiz oʻtishini taʼminlashga qaratilgan tadbirlar moʻljallangan boʻlishi zarur. Buning uchun katta va oʻrtacha koʻpriklarda, elektr oʻtkazadigan va boshqa kommunikatsiya yoʻllaridagi temir yoʻl koʻpriklarida, albatta ushbu yoʻllarda koʻprikning ikki tomonidan berkitish va oʻchirishni taʼminlaydigan uskunalar boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. asoslangan hollarda shahar koʻpriklarida va aholi punktlaridagi avtomobil yoʻllari koʻpriklarida, yuqori elektr yoʻnalishining kabelini koʻprikni joriy saqlashga bogʻliq ishlarida xavfsizlikni taʼminlagan sharoitda yotqizishga ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻ toʻldirilgan kabel yoʻnalishlarini va yuqori kuchlanishdagi havoda tortilgan kabellarni koʻprikdan oʻtkazishga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Koʻpriklarda ushbu yoʻlda moʻljallangan aloqa simlarini oʻtkazishga tegishli moslamalar va boshqa shu inshoot uchun ruxsat etilgan kommunikatsiyalarni temir yoʻllarda (shuningdek poyezdlari elektr kuchi bilan yurmaydigan yoʻnalishlarda ham), trolleybus va tramvay yuradigan shaharlarda esa tok tarmogʻini osib qoʻyishga moʻljallangan qurilmalar boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quvurlar va kabellarni yotqizish uchun koʻprikni joriy saqlash va taʼmirlash ishlarini bajarilishiga toʻsqinlik qilmaydigan maxsus konstruktiv elementlar (chiqarilgan konsollar, koʻndalang diafragmalar, tashqi osgichlar va h.k.) moʻljallanishi kerak. Piyodalar yoʻlaklari plitalarining tagida va ajratuvchi yoʻlaklarda kommunikatsiyalarni joylashtirish, ulardan foydalanish davrlarida kommunikatsiya va koʻprik konstruksiyalarini shikastlanishdan himoyalovchi sharoit boʻlganida ruxsat etiladi. Piyodalar plitalarining tagidagi bloklarning oʻralgan boʻshliklarida kommunikatsiyalar joylagan hollarda, u yerlarda namtoʻsgich qurilmasi va suv oqizuvchi teshiklar boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Ochiladigan oraliq qurilmali temir yoʻl va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida va oʻtish qismlari har xil harakatlarga moʻljallangan koʻpriklarda (relssiz va relsli transport vositalari navbat bilan harakatlanadigan) ularga ikki tomonidan kiradigan joylari kamida 50 m masofada joylashgan ogohlantiruvchi belgilar bilan toʻsilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ochiladigan oraliqli temir yoʻl koʻpriklari va ikkita yoʻlli uchastkadagi bitta yoʻlli koʻpriklar himoyalovchi (ushlovchi) uchi berk yoʻl yoki yoʻllarni toʻsuvchi joylar bilan himoyalangan boʻlishlari zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Qoʻriqlanuvchi koʻpriklarda, qorovullik qilish uchun xona va kerakli jihozlar boʻlishi kerak. Katta temir yoʻl koʻpriklari va uzunligi 200 m dan oshgan avtomobil va shahar koʻpriklarining yonlarida maydoni 16 — 25 m2, ularga xizmat qilishga moʻljallangan xona va undan tashqari asoslangan hollarda kompressor uchun xona boʻlishi shart. Katta temir yoʻl koʻpriklarida joriy va oʻrta taʼmir ishlarini mexanizatsiyalash uchun siqilgan havo va suv yetkazib beradigan, butun uzunasiga elektr toki bilan taʼminlovchi, toklarni ajratib beruvchi shaxobchalar bilan birgalikda kerakli asbob-uskunalar koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-bob. Atrof-muhitni muhofaza qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Koʻprikli inshootlar va quvurlarni loyihalayotganda quyidagilar boʻyicha (yoʻnalishlar) atrof-muhitni muhofazalash (AMM) chora-tadbirlari ishlab chiqilishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
atmosfera havosini muhofazalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yer usti va osti suvlarini muhofazalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yerni muhofazalash va undan unumli foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻsimlik va hayvonot dunyosini muhofazalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
meʼmoriy yodgorliklar, tabiat va tarixiy-arxeologik obyektlarni muhofazalash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Koʻpriklar va quvurlar qurilish (rekonstruksiya) joyini va ularning konstruktiv yechimlarini tanlashda quyidagi sharoitlarni hisobga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suv oqarlarni (ariq, soy, kanal va h.k.) yuvilishi, loyqalanishi va botqoqlanishini hamda oʻsimlik qatlamini buzilishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻzandagi va yer osti suvlari oqishining gidrogeologik rejimini buzilishi va flora va faunaga minimal taʼsirini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻzanda boʻladigan jarayonlarni (suvlar yigʻilib atrofdagi joylarga taʼsirini, koʻprik tagidan suv oqib oʻtishi sharoitining oʻzgarishlari, suv oqimi yoʻnalishining oʻzgarishi va uning qirgʻoq deformatsiyalanishiga taʼsiri).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Suv oqarlarni kesadigan joydagi suv oʻtkazuvchi inshootning sonini va oʻlchamlarini belgilashni atrofdagi tabiiy muhitga koʻrsatadigan taʼsirini hisobga olgan holda bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Koʻpriklar va quvurlarni loyihalayotganda har xil oqindilarning yigʻilib qolishiga yoʻl qoʻymaydigan qurilmalar va tadbirlar koʻrsatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Suv oqarlarda koʻpriklar va quvurlarni loyihalashda toshqin suvlar oʻtadigan boʻlganida, atrofdagi joylarga xavfli ekologik taʼsirlarni yoʻqotish uchun mazkur SHNQ ning 18 va 25-bandlariga rioya etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Koʻprikning qabul qilingan koʻrsatkichlaridan boʻladigan salbiy ekologik oqibatlarni oldini olish uchun mazkur SHNQ ning 27 va 36-bandlarini hisobga olgan holda muayyan joyning tabiiy sharoitlarini toʻla ravishda eʼtiborga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarni loyihalayotganda mazkur SHNQ ning 82 va 98-bandlarining talablarini hisobga olgan holda oʻtish qismining ustidan suvni chetlatish borasida muayyan tadbirlar moʻljallanishi zarur. Suvlarni qatnov qismdan koʻprikni chetiga chiqarish uchun qiyalikni taʼminlab berish kerak. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarning konuslari atrofida suvlarni qabul qiluvchi maxsus uskunalar, tozalovchi inshootlar yoki iflos suvlarni oqizadigan tarmoqlar yordamida suvlarni ketkazish ishlari tashkil etilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻnaltiruvchi inshootlar suv oqarlar rejimini minimal (asoslangan) oʻzgarishlarni taʼminlab berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Yangi koʻprikli inshootlarni loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilishda atrof-muhitga boʻlgan taʼsirni oldindan baholash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Qurilish maydonlarini joylashtirish va koʻprik oʻtish joyi, yoʻl oʻtkazgichlar, estakadalar, shuningdek quvurlarni qurish ishlarini bajarishda GOST 17.5.1.03 ga binoan qimmatli tabiat yerlarini saqlash hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-bob. Yuklamalar va taʼsirlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Yuklamalarning birgalikdaligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Koʻprik va quvurlar konstruksiyalari quyidagi 5-jadvalga koʻra qabul qilingan yuklamalar va taʼsirlar bilan birgalikda hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5-jadval

Yuklamalar (taʼsirlar)ning raqami

Yuklamalar va taʼsirlar

Ushbu yuklama bilan (taʼsir bilan) birgalikda olinmaydigan yuklamaning (taʼsirning) raqami

A. Doimiylari

1.

Konstruksiyaning oʻz ogʻirligi

-

2.

Oldindan kuchlantirishning taʼsiri (jumladan, zoʻriqishlarni maʼqul holatga oʻzgartirish)

-

3.

Koʻtarma ogʻirligidan gruntning bosimi

-

4.

Gidrostatik bosim

-

5.

Betonning (kichrayishi) oʻtirishidan va oqishidan boʻladigan taʼsir

-

6.

Grunt choʻkishining taʼsiri

-

B. Vaqtinchaliklari

Harakatlanayotgan tarkibdan va piyodalardan boʻladigani

7.

Vertikal yuklamalar

16, 17

8.

Harakatlanayotgan tarkib taʼsiridagi grunt bosimi

16, 17

9.

Markazdan qochuvchi kuchdan boʻladigan gorizontal holatdagi koʻndalang yuklama

10, 16, 17

10.

Harakatlanayotgan tarkibning gorizontal holatdagi koʻndalang zarbalari

9, 11, 12, 16 — 18

11.

Tormozlanish yoki tortish kuchidan boʻladigan gorizontal holatdagi boʻylama yuklama

10, 13, 14, 16, 17

Boshqalari

12.

Shamoldan boʻladigan yuklama

10, 14, 18

13.

Muzdan boʻladigan yuklama

11, 14, 16, 18

14.

Kemalarning toʻlqinidan boʻladigan yuklama

11 — 13, 15 — 18

15.

Iqlim haroratlarining taʼsirlari

14, 18

16.

Gruntlarning sovuqdan shishishini taʼsiri

7 — 11, 13, 14, 18

17.

Qurilish  yuklamalari

7 — 11, 14, 18

18.

Seysmik yuklamalar

10, 12 — 17

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: zarur holatlarda hisoblashda boshqalari taʼsir turiga kiruvchi tayanch qismlardagi ishqalanish va qarshiliklarni inobatga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chidamlilikka hisoblashlarni doimiy yuklamalar va taʼsirlar bilan № 7-9 raqamlardagi vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi taʼsiriga oʻtkaziladi. Bu holda piyodalar yoʻlaklaridagi vertikal yoʻnalishdagi yoʻlovchilardan tushadigan yuklama hamda harakatlanuvchi tarkibdan tushadigan vertikal yuklama bilan birgalikda hisobga olinmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II-guruh chegaraviy holatlarga hisoblashlarni faqat № 1 — 9, 15 va 17 raqamli yuklamalar va taʼsirlarning birgalikdagi miqdorlariga oʻtkazish kerak. Ushbu holda temirbeton konstruksiyalarning yorilishga bardoshliligini hisoblashlarda № 11 raqamli yukni ham, tayanchlarning tepa qismini gorizontal koʻchishga hisoblashda № 10, 12 va 13 raqamli yuklarni ham eʼtiborga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Hisobiy yuklamalarning bir vaqtning oʻzida paydo boʻlish ehtimolining kamayishini hisobga oluvchi birgalikdagi koeffitsiyenti hning qiymatini barcha hisoblashlarda quyidagi miqdorlarni olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
№ 1 — 6 raqamli doimiy yuklamalarga, № 17 raqamli yukka va temir yoʻldagi yuksiz harakatlanuvchi tarkibning ogʻirligi uchun — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vaqtinchalik yuklamalarning faqat bittasining taʼsirini hisobga olganda yoki bittasi boshqasiga yaqindan bogʻliq boʻlgan № 7 — 9-raqamli yuklamalar guruhi yuklamalarsiz taʼsir etganida — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita yoki undan koʻproq vaqtinchalik yuklamalar taʼsirini hisobga olganda (№ 7 — 9-raqamli yuklamalar guruhini shartli ravishda bitta yuklama deb sanaganda) — vaqtinchalik yuklamalarning bittasi uchun — 0,8, qolganlari uchun — 0,7 ga barobar deb qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. № 12 raqamli yuklamada № 7 raqamli yuklama bilan birgalikda deyiladigan barcha hollarda, yuklamani hosil etuvchi harakatlanuvchi tarkibning turiga koʻra η koeffitsiyentini quyidagicha qabul etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yonidan taʼsir etuvchi shamoldan himoya qilinmagan metropoliten poyezdlari bilan va harakatlanuvchi temir yoʻl tarkibi bilan yuklanganida — 0,5 va oʻsha holda galereyalar bilan himoya qilinganida — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtotransport vositalari va tramvay vagoni bilan yuklanganida — 0,25;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil va shahar koʻpriklari uchun orasida № 7 — raqamli yuklamasi boʻlmagan bir nechta vaqtinchalik yuklamalar taʼsir etganida № 12 — raqamli yukka η = 0,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Yuklamalarni birgalikda taʼsir etadi deb olingan barcha hollarda № 7 — 9 raqamli yuklamalariga bir xil miqdorda, № 11 yukka № 7 raqamli yuknikidan katta boʻlmagan miqdorda qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. № 18 — raqamli yuklamani № 7 — raqamli yuklama bilan birgalikda hisobga olganda, № 18 — raqamli yuklamaga η koeffitsiyentni 0,8 ga, qolgan vaqtinchalik yuklamalarga, temir yoʻl koʻpriklari uchun (faqat bitta yoʻldan) 0,7, shahar va avtomobil yoʻllari koʻprigi uchun — 0,3 miqdorda qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlarning birgalikda boʻlishining har xil holatlari uchun η koeffitsiyentining qiymatlari mazkur SHNQ ning 13-ilovasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Konstruksiyalarni barcha guruh chegaraviy holatlarida hisoblashlarda yuklamalar va taʼsirlarning qiymatlarini normativ yuklamalar va taʼsirlarning har bittasining oʻzlariga toʻgʻri keladigan, (mazkur SHNQ ning 117 va 137-bandlaridagi yuklamalarga koʻra) ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ bilan va (mazkur SHNQ ning 129-bandiga muvofiq) 1+µ yoki 1+2/3µ dinamik koeffitsiyentlar bilan birgalikda quyidagi 6-jadvalda koʻrsatilganlarga asosan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-jadval

Chegaraviy holatlar guruhi

Hisoblash turi

Kiritiladigan koeffitsiyent

Harakatlanuvchi tik yoʻnalishdagi yuklardan tashqari barcha yuklamalar va taʼsirlarga

Harakatlanuvchi tik yoʻnalishdagi (vertikal) yuklama*

I

a) mazkur jadvalning “b” — “g” bandlarida koʻrsatilgan hisoblashlardan tashqari barcha hisoblashlarda

gf

g; 1 + m

b) chidamlilikka hisoblashda

gf = 1

gf = 1; 1 + 2/3 m

v) holatning ustivorligiga hisoblaganda

gf

gf***

g) seysmik yuklamalarni birgalikda olgandagi hisoblashlarda

gf**

gf

II

temirbetondagi yorilishlarning paydo boʻlishlari va kengayishlarini hisoblashlarni ham ichiga qamrab oluvchi barcha hisoblashlarda

gf = 1

gf  = 1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* vertikal yuklar alohida koʻrsatilib oʻtilmagan boʻlsa boshqa hollarda (mazkur SHNQ ning 130-bandiga koʻra yuklama koʻtaruvchi kranlardan tushadigan yuklardan tashqari) dinamik koeffitsiyent 1+µ ni birga teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Seysmik yuklamalarni qiymati birga teng boʻlgan yuklamaga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
*** Yuk ortilmagan temir yoʻl tarkibi va metropolitenlar uchun γƒ=1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Doimiy yuklamalar va taʼsirlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Oʻz ogʻirligidan boʻladigan (konstruksiya) meʼyoriy vertikal yuklamalarning qismlari va elementlarining hajmlarini loyihalashda aloqa va elektr simlari tayanchlari, doimiy koʻrishga kerakli moslamalar, quvur oʻtkazgichlar va boshqa ogʻirliklari ham hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmalarning oʻz ogʻirliklaridan boʻladigan yuklamalarni uzunligiga toʻgʻri keladigan oʻrtacha miqdori bilan ular ogʻirligining farqi 10 foizgacha boʻlganida, u yuklamani butun uzunligiga teng tarqalgan deb qabul qilish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir temir yoʻl yoʻnalishining koʻprik polotnosi ogʻirligidan tushadigan yuklamani quyidagi miqdorlarga teng deb qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻoch koʻndalang toʻsinchalar boʻlganida va piyodalar yoʻlaklari yoʻq holda — 6,9 kN/m (0,70 tk/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
metall konsolli ikkita yoʻlakchali va temirbeton plita koʻndalang toʻsinchali yoʻlga tushadigan yuklamani — 12,7 kN/m(1,30 tk/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
piyodalar yoʻlaklarisiz va temirbeton ballastsiz plita boʻlgan yoʻllarda — 16,7 kN/m(1,70 tk/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita piyodalar yoʻlaklari boʻlgan yoʻllarda — 22,6 kN/m (2,30 tk/m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Payvandlash choklarining, gaykali va ikkita shaybali yuqori mustahkamlikdagi boltlar chiqib turadigan qismlarining ogʻirliklari metallning umumiy ogʻirligiga nisbati quyidagi 7-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

7-jadval

Metall konstruksiya

Payvandlash choklari, %

Yuqori mustahkamlikdagi boltlarning chiqib turadigan qismlari, ikkita shayba gaykalar, %

Boltli payvandlangan

1,0

4,0

Payvandlangan

2,0

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Konstruksiyalarda oldingi kuchlanishning meʼyoriy taʼsiri (shu jumladan, kuchni tartibga solish) koʻrib chiqilayotgan ish bosqichiga mos keladigan yoʻqotishning meʼyoriy qiymatlarini hisobga olgan holda taʼminlangan (nazorat qilinadigan) kuchga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton va poʻlat temirbeton konstruksiyalarda, kuchlantirish va zoʻriqishlarni tartibga solish ishlarini bajarish texnologiyasi bilan bogʻliq yoʻqotishlardan tashqari, betonning torayishi va yemirilishidan boʻladigan yoʻqotishlarni ham hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Koʻpriklarning tayanchlari va quvurlarning boʻgʻinlariga tuproq koʻtarma ogʻirligidan tushadigan gruntning meʼyoriy bosimini quyidagi formulalar yordamida aniqlash kerak, kPa (tk/m2):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) vertikal bosimi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻpriklarning tayanchlari uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quvurlar boʻgʻinlari uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) gorizontal (yon tomondan) bosimi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda h, hx — koʻpriklarning qirgʻoq tayanchlari uchun mazkur SHNQ ning 4-ilovasiga, quvurlar boʻgʻinlari uchun mazkur SHNQ ning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan koʻmish balandligi, m da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γn — gruntning meʼyoriy solishtirma ogʻirligi kN/m3 (tk/m3)da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Cv — quvurlar boʻgʻinlari uchun mazkur SHNQ ning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan vertikal bosim koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τn — koʻpriklarning qirgʻoq tayanchlarini koʻmuvchi gruntlarning yon tomondan meʼyoriy bosimining koeffitsiyenti, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda φn — gruntning meʼyoriy ichki ishqalanish burchagi, grad; γn va φn larning qiymatlarini hamda inshootni koʻmishga moʻljallangan gruntlar namunalarini laboratoriya tekshirishlari asosida qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Texnik loyihalashlarda gruntning meʼyoriy bosimini aniqlashda, koʻmish gruntining solishtirma ogʻirligini γn =17,7 kN/m3 (1,80 tk/m3), meʼyoriy ichki ishqalanish burchagi φn ni qirgʻoq tayanchlari uchun, qumloq (namlikni singdirib quritadigan) gruntlar bilan koʻmilganda 350 deb, tuproq koʻtarma ostidagi quvur boʻgʻinlari uchun 300 deb, quvurlar kallaklari uchun 25o deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar tayanchiga gruntning oʻz ogʻirligidan boʻladigan meʼyoriy gorizontal (yon tomonidan boʻladigan) teng taʼsir etuvchi bosimni aniqlash uslubi mazkur SHNQ ning 4-ilovasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Meʼyoriy gidrostatik bosimni (suv salmogʻi taʼsirini) yuqoridagi 7-jadval koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Betonning choʻkishi va ogʻishi taʼsirini nisbiy deformatsiyalar turida qabul qilinishi va konstruksiyalardagi zoʻriqishlar va koʻchishlarni aniqlashda hisobga olinishi kerak. Beton ogʻishi faqat doimiy yuklar taʼsiridan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ishning koʻrib chiqilayotgan bosqichi uchun standart choʻkish va oʻrmalanish deformatsiyalarining qiymatlari mazkur SHNQ ning 145-bandi va 10 va 12-ilovalari koʻrsatmalariga muvofiq betonning cheklovchi nisbiy qisqarish deformatsiyalari en va betonning oʻziga xos siljish deformatsiyalari cn qiymatlari bilan aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Tashqi statik noaniq turkumdagi oraliq qurilma qoʻllanilganida koʻprik tayanchining zaminidagi gruntning choʻkishidan boʻladigan meʼyoriy taʼsir hisobga olinishi kerak va poydevorlar choʻkishlarini hisoblash natijalariga koʻra qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Mazkur SHNQ ning 111116-bandlarida koʻrsatilgan doimiy yuklamalar va taʼsirlar uchun yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti quyidagi 8-jadvalga muvofiq qabul qilinishi kerak. Har xil yuklangan tarmoqlar uchun γƒ mazkur SHNQ ning 42 va 43-bandlariga koʻra qabul qilinadigan, holatning ustivorligiga hisoblashdan boshqa barcha hollarda γƒ ning qiymatini bir xil olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

8-jadval

Yuklamalar va taʼsirlar

Yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ

Ushbu jadvaldagi pastda koʻrsatilganlardan tashqari barcha yuklamalar va taʼsirlar

1,1 (0,9)

Metropoliten va  tramvay yoʻllari, temir yoʻl tagidagi harakat ballastda oʻtadigan koʻprik toʻshamaning ogʻirligi

1,3 (0,9)

Beton va temirbeton taxtalardagi tramvay yoʻli tagidagi  ballastli koʻprik toʻshamasining ogʻirligi

1,2 (0,9)

Avtomobil yoʻllari va shaharlar koʻpriklarining tekislovchi, namtoʻsgich va himoyalovchi qatlamlarining ogʻirligi

1,3 (0,9)

Avtomobil yoʻllari koʻpriklari piyodalar yoʻlaklari va yurish polotnosi qoplamalarining ogʻirligi

1,5 (0,9)

Shahar koʻpriklaridagi yuqorida koʻrsatilgan joylar qoplamalarining ogʻirligi

2,0 (0,9)

Koʻpriklardagi yogʻoch konstruksiyalarning ogʻirligi

1,2 (0,9)

Tuproq koʻtarma ogʻirligidan boʻladigan gruntning gorizontal yoʻnalishdagi:

koʻpriklar tayanchlariga boʻladigan bosimi;

1,4 (0,7)

quvurlar boʻgʻinlariga boʻladigan bosimi.

1,3 (0,8)

Betonning oqishi va oʻtirishdan boʻladigan taʼsiri

1,1 (0,9)

Gruntlarning choʻkishining taʼsiri

1,5 (0,5)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: ichki xoʻjaliklar ichidagi avtomobil yoʻllaridagi koʻpriklar uchun γƒ ning qiymatlarini umumiy foydalanishdagi yoʻllardagi koʻpriklardagidek qilib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuklamalarning noqulay birgalikdaligidan, ularning konstruksiya elementlariga umumiy taʼsiri koʻpayib ketadigan boʻlganida γƒ ning koʻrsatilgan qavs ichidagi qiymati qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Harakatlanayotgan tarkib va piyodalardan tushadigan vaqtinchalik yuklamalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Harakatlanayotgan temir yoʻl tarkibidan meʼyoriy vaqtinchalik vertikal yuklamani (SK) (temir yoʻldagi transport vositalarining kelajak rivojini hisobga olgan holda) ogʻirliklari 24,5K kN (2,50K ts) boʻlgan bir nuqtaga toʻplangan alohida yuklar guruhidan va intensivligi 9,81K kN/m (1K ts/m) boʻlgan teng tarqalgan yuklamadan olingan eng koʻp (maksimal) ekvivalent yuklamalar v, kN/m (ts/m) turida qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K koʻrsatkich belgilangan yuklama sinfi quyidagiga teng boʻladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kapital inshootlar uchun — 14;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻoch koʻpriklar uchun — 10.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Meʼyoriy v yuklamani intensivligining jadvali va ushbu yuklama bilan yuklash taʼsir chiziqlarini qoidasi mazkur SHNQ ning 6-ilovasida keltirilgan. Bunda quyidagi belgilashlar qabul qilingan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ — taʼsir chizigʻi yuklangan qismining uzunligi (m da);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a=a/𝜆 — taʼsir chizigʻi choʻqqisining nisbatan holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — taʼsir chizigʻi choʻqqisidan chekasigacha kam masofada boʻlgan tomonining proyeksiyasi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻlning 1 m ga tushadigan yuklamani v ning qiymatiga teng deb qabul qilish kerak. Bunda α = a/λ = 0,5, lekin u 19,62K kN/m (2K ts/m) dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻsh harakatlanuvchi tarkibdan vaqtinchalik vertikal yuk yoʻlning 13,7 kn/m (1,40 s/m) ga teng boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maxsus harakatlanayotgan ogʻir temir yoʻl tarkibi yurishi moʻljallangan sanoat korxonalarining temir yoʻl yoʻnalishidagi koʻpriklar va quvurlarni hisoblash uchun meʼyoriy yuklamaning mavjud ogʻirligini eʼtiborga olib qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quyida koʻrsatilgan hollarda, SK yuklamani hisoblashlarga temir yoʻllarda faqat perspektiv lokomotivlar va vagonlar mavjudligini hamda ogʻir transportyorlar yoʻqligini hisobga oluvchi < 1 koeffitsiyent bilan kiritish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ε SK yuklamani quyidagi hisoblashlarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chidamlilikka;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temirbeton konstruksiyalarni seysmik yuklamalar boʻyicha yoriqning ochilishi hamda barcha yoʻllar yuklanganda oraliq qurilmalarning egilishlarini va tayanchlarning koʻchishlarini aniqlayotganda, ikkinchi va uchinchi yoʻllarni yuklaganda hamda hisoblashning barcha turlarini bajarganda qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ε koeffitsiyentining qiymatini quyidagi 9-jadvaldan aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

9-jadval

Yuklash uzunligi λ, m

Koeffitsiyent ε

5 va undan kam

10 dan 25 gacha

50 va undan koʻp

1,00

0,85

1,00

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: agar hisoblashlarda ε koeffitsiyentdan tashqari dinamik koeffitsiyent (1+µ yoki 1+2/3µ) eʼtiborga olinsa, ular koʻpaytmasining qiymati 1,0 dan kam olinmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ ning oradagi qiymatlari uchun ε ni interpolyatsiya qilish bilan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlari koʻchalaridagi va yoʻllaridagi hamda (umumiy foydalanishdagi, xoʻjaliklar ichidagi va boshqa qishloq xoʻjalik korxonalarining, tashkilotlarining) avtomobil yoʻllaridagi harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan quyidagi meʼyoriy vaqtinchalik vertikal yuklamalar (perspektivalarni hisobga olgan holda) qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) avtotransport vositalaridan — AK (avtomobil gʻildiraklari) yoʻlaklari turidagi (1-rasm) har bir oʻqiga teng 9,81K kN (1K tk) qiymatdagi, yuk tushadigan ikkita oʻqli aravadan va ν — intensivligi ikkita iziga 0,98K kN/m (0,10K tk/m) toʻgʻri keladi. S — gʻildirakning yoʻl qoplamasida sirgʻalish uzunligi (mda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AK yuklama bilan tramvay yoʻllari ham yuklanadi, agar ular uchun moʻljallanmagan toʻshamada boʻlsa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V toifali yoʻllar va II-s, III-s toifali xoʻjalik yoʻllarda joylashgan yogʻoch koʻpriklar uchun 8 deb olinuvchi K barcha koʻpriklarda 14 ga barobar deb qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qayta quriladigan inshootlar uchun yuk sinfi A11 dan kam boʻlmagan holda loyihalanish topshirigʻi bilan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xuddi shu sinf alohida shahar tuzilmalari uchun ogʻir avtomashinalarning aholi punktlari koʻchalari orqali oʻtishini taqiqlash orqali ham qabul qilinishi mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) gʻildirakli va oʻrmalovchi (zanjirli) yakka ogʻir yuklamalardan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A14 yuklamasiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun — umumiy ogʻirligi 981 kN (100 tk) boʻlgan (toʻrtta oʻqli bitta mashinadan) gʻildirakli yuklama NK-100 tushadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A11 yukiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun umumiy ogʻirligi 785 kN (80 tk) boʻlgan (toʻrtta oʻqli bitta mashinadan) NK-80 yuklama tushadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A8 yukiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun umumiy ogʻirligi 588 kN (60 tk) boʻlgan oʻrmalovchi yuklama (bitta mashinadan) NG-60 tushadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A8 yukiga loyihalanadigan koʻprik qatnov qismi elementlarini 108 kN (11 tk) ga teng boʻlgan bitta oʻqli bosimga (1 rasm, b), A 11 yuki uchun esa — 137 kN (14 tk) teng bosimga tekshirish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) metropolitenning harakatlanayotgan tarkibining har qaysi yoʻliga — har bir vagonga umumiy ogʻirligi 588 kN (60 tk) yuklama ortilgan toʻrtta oʻqli (1 rasm, g), vagonlardan tashkil topgan hisobiy uzunlikdagi poyezd tarkibi shaklida qabul qilinadi. Taʼsir chizigʻining bir xil belgili ikkita yoki uchta qismini toʻla yuklaganda, u qismlarni ajratib turuvchi boshqa belgili qismlarini har birining ogʻirligi 294 kN (30 tk) boʻlgan boʻsh vagonlar bilan yuklash kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) yoʻldagi tramvaydan tushadigan yuk (tramvay yoʻllarining oʻzicha ajratilgan yoki alohida polotnoda joylashganida), har bittasining umumiy ogʻirligi 294 kN (30 tk) yuklangan, 147 kN (15 tk) yuklanmagan toʻrtta oʻqli vagondan (1 rasm, d) iborat poyezd turida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta poyezdga vagonlar soni toʻrttadan koʻp boʻlmagan, yonma-yon joylashgan poyezdlarning chekkalaridagi oʻqlarini orasidagi masofa kamida 8,5 m boʻlishi kerak degan cheklashlarga rioya qilgan holda poyezddagi vagonlarning soni va poyezdlar orasidagi masofalar eng noqulay yukka toʻgʻri kelishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan yuklamalar bilan yuklanganda, hisoblanayotgan elementlarda eng katta zoʻriqishlarni, konstruksiyaning normada koʻrsatilgan joylarida maksimal siljishlarni (deformatsiyalarni) hosil etadigan boʻlishlari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda barcha hollarda AK yuki uchun quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
har xil belgili, uchta yoki undan koʻp boʻlgan boʻlakli taʼsir chiziqlar bor boʻlganida, koʻrilayotgan belgi uchun zoʻriqishning (siljishning) eng katta qiymatini beradigan boʻlagi arava bilan, shu belgidagi zoʻriqishni (siljishni) hosil qiladigan barcha boʻlaklar (uzunasiga zaruriy uzilishlar bilan) yuklanishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻprikda joylashadigan yuk yoʻlagi soni belgilangan harakat yoʻlagi sonidan oshmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoʻshma yoʻlakli yuklanish oʻqlarining orasidagi masofa 3,0 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
har qaysi tomonga koʻp yoʻlakli harakat boʻlganida va koʻprikda ajratuvchi tasma boʻlmaganida, har bitta yoʻnalishdagi yuklamaning chapdagi (ichki) chekka yoʻlagining oʻqi harakatlar yoʻnalishini ajratib turadigan chiziqqa yoki koʻprikning oʻq chizigʻiga 1,5 m dan yaqin masofada joylashmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik konstruksiyalarini mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashlarda AK yuklamasi taʼsirining ikkita holati koʻrilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birinchisi — oʻtish qismida (bunga xavfsizlik yoʻlaklari kirmaydi) harakat yoʻlaklari sonidan oshmaydigan yuklama yoʻlaklari sonini noqulay holatda joylash koʻzda tutiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkinchisi — piyodalar yoʻlagi yuklanmagan holda, oʻtish polotnosining barcha kengligi boʻylab (xavfsizlik yoʻlaklari bilan birga) ikkita yoʻlakli yuklash (bitta yoʻlakli koʻpriklarda-bitta yoʻlakli yuklash) koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birinchi holatda AK yuklamasining chekkadagi qatorining oʻqi oʻtish qismi chekkasidan, ikkinchi holatda oʻtish polotnosi toʻsigʻidan (bordyurdan) 1,5 m dan kam boʻlmagan masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyani chidamlilikka va ikkinchi guruh chegaraviy holatiga koʻra hisoblashlarda AK ning faqat birinchi holatdagi joylashgandagi taʼsiri koʻrilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrilayotgan kesimda, bir nechta kuch omillarining birgalikdagi taʼsirini aniqlayotganda, AK yuklamasini har bitta omil uchun eng noqulay holatga joylashtirish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Metropoliten yoʻli tagidagi (boshqa harakat bilan birlashtirilmagan) koʻpriklarni birinchi guruh chegaraviy hollariga hisoblashlarda, uning bitta yoʻlini dinamik taʼsir koʻrsatmaydigan, ammo uzunligi hisobiy poyezdnikidan katta (ikki barobargacha) poyezd bilan yuklashga tekshirilib koʻrilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu holda, ikkita yoʻlli koʻpriklarda ikkinchi yoʻl hisobiy uzunlikdagi poyezd bilan yuklanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ogʻir yakka joylanadigan yuklamalar NK-100, NK-80 va NG-60 ni, harakat yoʻnalishi boʻylab oʻtish qismining xohlagan uchastkasida (xavfsizlik yoʻlagi bunga kirmaydi) joylashtirish kerak; ular uchun ekvivalent yuklamalar mazkur SHNQ ning 7-ilovasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NK yuklamaning oʻqi oʻtish qismining chekkasiga 1,75 m dan kam boʻlmagan holda joylashtirilishi kerak. Bundan tashqari ikkilangan 12 m masofada joylashgan (birinchi yukning oxirgi oʻqi va ikkinchi yukning oldingi oʻqi) NK yuklamasi taʼsiriga 0,75 ga teng boʻlgan pasaytirish koeffitsiyentini inobatga olib tekshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: Agar koʻprikda eni 3 m va undan katta boʻlgan, toʻsilmagan ajratish yoʻlagi koʻzda tutilgan boʻlsa, koʻprikni vaqtinchalik vertikal yuklamalar bilan yuklayotganda, kelajakda ajratuvchi yoʻlakni ham harakat oʻtkazishga foydalanish mumkin boʻlishligini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chidamlilikka va yorilmaslikka hisoblanayotganda NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalar hisobga olinmaydi hamda ular piyodalar yoʻlaklaridagi vaqtinchalik yuklamalar va seysmik kuchlar bilan birgalikda hisoblanmaydi. Ikkinchi chegaraviy holat hisoblashlarida NK yuklamasi 0,8 koeffitsiyenti bilan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tramvay yoʻllarini avtotransport vositalaridan (119, a, b.) tushadigan yuklama bilan yuklaganda AK yuklamasi yoʻlaklari oʻqlarini tramvay yoʻllari oʻqlari bilan ustma-ust boʻladigan etib joylash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻtish qismidagi qoplamaning qalinligi chegarasida bosimning tarqalishini 45li burchak ostida qabul etish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

a)

b)

v)

g)

d)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarini hisoblash uchun, harakatlanayotgan tarkibdan tushayotgan yuklamalar (taʼsirlar) ning sxemalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — intensivligi boʻlgan, teng tarqalgan yuk yoʻlagi va oʻqiga R bosimli yakka joylashgan arava shakldagi AK avtomobil yuklamasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — A11 va A8 yuklamasiga loyihalanadigan koʻpriklarning oʻtish qismini tekshirish uchun kerakli bitta oʻqqa tushayotgan yuklama;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v — ogʻir NK-100, NK-80, NG-60 yuklamalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g — metropoliten poyezdlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — tramvay poyezdlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Muhim kattalikdagi yuklamalar koʻtaradigan avtomobillar yuradigan sanoat korxonalari yoʻllaridagi harakatlanayotgan tarkibdan tushadigan va ularga umumiy foydalanishdagi avtotransport vositalarining ogʻirlik va gabarit parametrlarini cheklashlari taalluqli boʻlmaydigan meʼyoriy vertikal yuklamaning koʻrsatkichlari (parametrlari) quyidagi 10-jadvalda keltirilgan ikkita oʻqli AB avtomobillar kolonnasi turida qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

10-jadval

Koʻrsatkichlar

Yuklamalar

AB-51

AB-74

AB-151

Yuklamali avtomobilning oʻqiga tushadigan yuklama, kN (tk):

orqadagi

333 (34,0)

490 (50,0)

990 (101,0)

oldingi

167 (17,0)

235 (24,0)

490 (50,0)

Avtomobil oʻqlari orasidagi masofa (baza), m

3,5

4,2

4,5

Enining gabariti (orqa oʻq gʻildiraklariga koʻra), m

3,5

3,8

5,4

Gʻildirak izlar eni, m gʻildiraklarning:

orqadagi

2,4

2,5

3,75

oldingi

2,8

2,8

4,1

Oʻtish qismi bilan orqa gʻildiraklari tegib turadigan maydoncha enining oʻlchamlari, m da:

uzunasiga

0,40

0,45

0,80

eniga

1,10

1,30

1,65

Gʻildiraklar diametri, m

1,5

1,8

2,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Loyihalashda quyidagi holatlarni inobatga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) har bitta qatordagi avtomobillarning orqa va oldingi oʻqlari orasidagi masofani (AB-51 va AB-74 yuklamalari uchun 20 m dan, AB-151 yuklamasi uchun esa 26 m dan kam boʻlmasligi kerak);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) koʻprikka avtomobillar soni uchtadan koʻp boʻlmagan bitta kolonna (qator) bilan yuklanishini (yonma-yon joylashgan avtomobillarning orqa va oldingi oʻqlari orasidagi masofa AB-51 va AB-74 yuklamalari uchun 8 m dan, AB-151 yuklamasi uchun 10 m dan kam boʻlmasliklari kerak. Boshqa tasmalarda joylashadigan avtomobillar soni bittadan koʻp boʻlmasligi lozim. Kolonna boʻlib va yakka turadigan avtomobillar quyidagi 11-jadvalda koʻrsatilgan masofalarga rioya qilgan holda, koʻprik eni boʻylab eng noqulay holatda joylashtiriladi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

11-jadval

Koʻprikning eni boʻylab masofalar

Eng kam oʻlchami, m da yuklamalar uchun

AB-51

AB-74

AB-151

Toʻsiqdan avtomobilning orqa gʻildiragi chekkasigacha:

harakatdagilariniki

1,0

1.2

1,6

joyida turganlariniki

Deyarli tegib turadi

Yonma-yon turgan avtomobillarning orqa gʻildiraklarining chekka qirralari orasidagi:

harakatdagilariniki

1,9

2,0

2,5

joyida turganlariniki

0,5

0,7

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB yuklamaning yakka turgan avtomobildan va joyida turgan hamda harakatlanuvchi ushbu avtomobillardan (avtomobillar orasidagi minimal masofalar belgilangan holda) uchburchak shakldagi taʼsir chiziqlari uchun ekvivalent yuklamalar mazkur SHNQ ning 8-ilovasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: hisobiy eni 2,5 dan katta, orqadagi tirkamasining bosimi 196 kN (20 tk) dan kam boʻlgan sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻpriklar va quvurlarni A-14 va NK-100 yuklamalariga loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Bir nechta yoʻl yoki harakat yoʻlaklaridan vaqtinchalik yuklamani qabul qiladigan koʻprik elementlari yoki ayrim konstruksiyalari uchun, barcha hisoblashlarda bitta yoʻldan yoki harakatlanuvchi tarkibdan (ushbu yuklama eng noqulay natijalarga olib keladigan) tushadigan yuklamani S1 = 1,0 koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qolgan yoʻl (tasma)lardagi yuklamalarni S1 koeffitsiyentining qiymatini quyidagicha qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ε SK yuklamani (bir vaqtning oʻzida uchtadan koʻp boʻlmagan yoʻl yuklanadi) yuklanadigan joy uzunligi 15 m va undan kam boʻlganida 1,0 ga teng qilib, 25 m va undan koʻp boʻlganida 0,7 ga teng qilib, uzunliklar oraliqlaridagi qiymatlar uchun interpolyatsiya qilib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AK yuklamalari 0,6 qilib aravachaga va teng tarqalgan yuklamalarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB yuklamasi uchun 0,7 ga teng etib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
metropoliten va tramvay poyezdlari uchun 1,0 ga teng etib.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Avtomobil harakatlari tasmalarini (piyodalar yoʻlaklari bilan birgalikda) va relsli yoʻllarni (temir yoʻllarining, metropoliten yoki tramvaylarning) bir va ikkita yuklaganda, kam taʼsir koʻrsatadigan vaqtinchalik vertikal yuklamani (gorizontal yuklamani ham) quyidagi formulalar bilan aniqlanadigan S2 koeffitsiyentini hisoblashlarga kiritish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl yoʻllarini avtomobil harakati tasmalari bilan bir vaqtda yuklanganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s_2=1-0,010λ, ammo 0,75 dan kam emas; (7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
metropoliten yoki tramvay yoʻllarini avtomobil harakati tasmalari bilan bir vaqtda yuklanganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s_2=1-0,002λ, ammo 0,75 dan kam emas; (8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, λ — oraliq qurilmaning kam miqdordagi taʼsir etuvchi yuklama bilan yuklanish uzunligi, m, da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Koʻpriklar qirgʻoq tayanchlariga (oraliq tayanchlariga ham agar ular konus ichida boʻlsa) harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan normativ gorizontal (yon tomonga) bosimini yuklamaning gruntda rels tavonida yoki yoʻl qoplamasi ustidan vertikalga arctg 1/2 burchak ostida tarqalishini hisobga olgan holda qabul qilinadi va mazkur SHNQ ning 9-ilovasiga asosan aniqlanadi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: oʻpirilish prizmasi ustida joylashgan harakatlanayotgan tarkibdan qirgʻoq tayanchiga boʻladigan gruntning gorizontal (yon tomonga) bosimi seysmik taʼsir bilan birgalikda hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Quvurlarning boʻgʻinlariga (seksiyalar), ularning tashqi yuzasining tegishli proyeksiyalariga, harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan gruntning normativ bosimi kPa (tk/m2), uning gruntdagi tarqalishini hisobga olib, quyidagi formulalar bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) vertikal bosimi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻllarning harakatlanayotgan tarkibidan
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p_v=v/(2,7+h), (9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil va shahar yoʻllaridan (hisoblash oʻtkazilmaydigan AK yuklamasidan tashqari boshqa yuklamalardan) va AB avtomobillari yuradigan sanoat korxonalari yoʻllaridagi transport vositalaridan
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p_v=Ψ/(a_0+h), (10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) gorizontal bosimi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p_h=p_v τ_n, (11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, mazkur SHNQ ning 6-ilovasining 1-jadvalidan olinadigan, yuklash uzunligi 𝜆=d+h va taʼsir chizigʻi choʻqqisining holati a=0,5 boʻlgandagi temir yoʻllarning harakatlanayotgan tarkibidan boʻladigan vaqtinchalik vertikal yuklamaning intensivligi, lekin 19,6K kN/m (2K tk/m) dan koʻp boʻlmagan qiymat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — boʻgʻinning tashqi konturi diametri (eni), m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — rels tovonidan yoki yoʻl qoplamasi ustidan vertikal bosimni aniqlayotganda boʻgʻin ustigacha boʻlgan yoki gorizontal (yon tomonga) bosimni aniqlayotganda koʻrilayotgan oʻrtacha masofa, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τn — (6) formulaga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ψ — 12-jadvaldan olinadigan chiziqli yuklama, kN/m (tk/m)da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a0 — 12-jadvaldan olinadigan tarqalish uchastkasining uzunligi, m da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

12-jadval

Koʻrsatkich

Yuklamalar uchun

NK-100

NK-80

AB-51

AB-74

AB-151

koʻmadigan tuproq balaidligi*, m da

1 va undan koʻp

1,5 va undan koʻp

1,3 va undan koʻp

1,3 dan kam

1,9 va undan koʻp

1,9 dan kam

3 va undan koʻp

3 dan kam

𝛹

233

(24)

186

(19)

186

(19)

42

(4,3)

186

(19)

66

(6,7)

186

(19)

93

(9,5)

a0

3

3

3

-0,3

3

-0,15

3

0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* NK-100 va NK-80 yuki taʼsir etganda koʻmadigan tuproq balandligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h 1 m dan kam yoki NG-60 yuki taʼsir etganida esa h 1,5 m dan kam boʻlganida, quvurning koʻrilayotgan qismidagi bosim miqdorini, uning gruntda vertikalga arctg 1/2 burchagi ostida tarqalishini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Boʻylama oʻqi egri boʻlgan koʻpriklar uchun markazdan qochuvchi kuchlardan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamalarni har bitta yoʻldan yoki harakat tasmasidan teng tarqagan intensiv vh yuk yoki yakka kuchni Fh turida qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vh va qiymatlarini quyidagicha qabul qilish zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) umumiy tarmoqdagi temir yoʻl koʻpriklarida harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S14 yuklamasiga loyihalanganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v_h=180/r v, ammo 0,15 v dan koʻp emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S10 yuklamasiga loyihalanganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v_h=60/r v, ammo 0,15 v dan koʻp emas,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, r — egrilik radiusi, m, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v — mazkur SHNQ ning 118-bandiga binoan qabul qilinadigan harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan ogʻirlik kN/m (tk/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) korxonalarning temir yoʻllari koʻpriklaridagi harakatlanayotgan tarkibidan quyidagi formulaga koʻra:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v_h=0.008 v_t/r v, (12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda vt — berilgan radiusdagi egrilikda poyezd harakati uchun belgilangan eng katta tezlik, km/soat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) metropoliten va tramvay poyezdlaridan, quyidagi formulaga koʻra:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v_h=u (v_t^2)/r, (13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
u — metropoliten poyezdlari uchun 0,241 kN (soat/km2) [0,0246 tk (soat/km2)], tramvay poyezdlari uchun 0,143 kN (soat/km2) [ 0,0146 tk (soat/km2)] ga teng boʻlgan miqdor.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) barcha koʻpriklar uchun AK yukidan egrilik radiusi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250 m va undan kam boʻlganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v_h=P/λ K, (14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
formulasi bilan, 250 m dan katta va 600 m gacha boʻlganida quyidagicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v_h=M/r_λ K, (15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lekin barcha holatlarda h qiymatlari 12,7/r KkN/m (1,3/r K tk/m) dan kam va 0,49K kN/m (0,050K tk/m) dan koʻp boʻlmasliklari shart,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, 4,4 kN (0,45tk) ga barobar kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M — 1079 kN.m (110 tk/m) ga barobar moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
radiusi 600 m boʻlganda yuklamalariga ogʻirlik markazdan qochuvchi kuchlar koʻpriklarini hisoblashlarda eʼtiborga olinmaydi. Barcha holatlar uchun vh qiymatlari 1,3/r K(kN/m) dan kam va 0,5K (kN/m) dan koʻp boʻlmasliklari shart
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) sanoat korxonalari yoʻllaridagi egrilik radiusi 400 m va undan kam boʻlganda (undan katta radiusdagi egrilikda, hisoblashlarda markazdan qochuvchi kuchdan boʻladigan yuk eʼtiborga olinmaydi) AB yuklamasidan quyidagi formulaga koʻra
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F_h=20G/r, (16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, G — 10-jadvaldan olinadigan bitta avtomobil ogʻirligi (oldingi va orqadagi oʻqlarga tushadigan yuk yigʻindisi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻp qatorli (koʻp tasmali) harakat boʻlganida v_h va F_h larning qiymatlarini mazkur SHNKning 121-bandida koʻrsatilgan s1 koeffitsiyenti bilan hisobga olish kerak. Bu holda AK avtomobil yuki bilan yuklanadigan barcha harakat yoʻlaklaridan bitta yoʻlak (qator) dan tashqari boʻladigan vh ni S1=0,6 koeffitsiyenti bilan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vh va Fh yuklamalarining qoʻyilish balandligini (relsning tepa qismidan yoki oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasidan) quyidagi miqdorlarda qabul etish kerak, m, da:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2,2-temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2,0-metropoliten va tramvay uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,5-AK yuklamali transport vositalari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2,2; 2,5 va 3,1-AB-51, AB-74 va AB-151 yuklamalari uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalariga ogʻirlik markazdan qochuvchi kuchlar koʻpriklarni hisoblashlarda eʼtiborga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Koʻpriklarda harakatlanayotgan tarkib zarbasidan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamani, yoʻllar yoki harakat yoʻlagi sonlaridan qatʼiy nazar quyidagicha qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) relsli yoʻllardagi harakatlanayotgan tarkibdan, uning ustki qismi tepasining sathiga qoʻyilgan teng tarqalgan yuk turida va ularning qiymatlari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl poyezdlari uchun-0,59K kN/m (0,06K tk/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
metropoliten poyezdlari uchun — 1,96 kN/m (0,2 tk/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tramvay poyezdlari uchun — 1,47 kN/m (0,15 tk/m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
teng etib qabul qilinadi, bunda K-SK yuklamaning klassi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) AK avtomobil yuklamasidan — teng tarqalgan yuklama turida, 0,39K kN/m (0,04K tk/m) ga barobar yoki bir nuqtaga yoʻnaltirilgan 5,9K kN/m (0,6K tk/m) ga teng kuch turida oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasi sathiga qoʻyilgan qismi, bunda K — AK yuklama sinfi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) AB yuklamasidan qiymati 0,2G ga teng, oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasi sathiga yoki uning toʻsigʻiga qoʻyilgan jamlangan kuch taʼsiri turida, bu yerda mazkur SHNQ ning 7-ilovasi 10-jadvalidan aniqlanadigan bitta avtomobil ogʻirligi (oldiga va orqa oʻqlarga tushadigan yuklamalar yigʻindisi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻtish qismi toʻsiqlari elementlarini va ularning mahkamlanishlarini hisoblashda gorizontal yuklarni quyidagicha qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bikrligi katta tutash temirbeton parapet toʻsiqlar uchun — oʻtish sathidan toʻsiq balandligining 2/3 qismidagi masofada 1 m uzunlikka 11,8K kN (1,2K tk) ga barobar koʻndalang yuk turida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bordyurlar uchun-0,5 m uzunlikka tarqalgan va uning tepasi sathiga qoʻyilgan 5,9K kN (0,6K tk) qiymatli koʻndalang yuklama turida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
metall panjarali, bikrligi nisbatan kamroq toʻsiqlarning konsol ustunlari uchun — (ularning orasidagi masofa 2,5 dan 3,0 m gacha boʻlganida) yoʻnaltiruvchi taxtachalar sathida bir vaqtda taʼsir etadigan jamlangan kuch turida va quyidagi qiymatlarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
harakatda koʻndalang yoʻnalishda — 4,41K kN (0,45K tk) ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
harakat yoʻnalishida — 2,45K kN (0,25K tk) ga,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda m K-AK yuklamasi sinfi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Metall panjarali toʻsiqlar uchun uzluksiz yoʻnaltiruvchi taxtachalar boʻlganida koʻprik yoʻnalishida taʼsir etuvchi yuklamani qator joylashgan toʻrtta ustunga tarqatib, qabul qilish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 26804 ga asosan tayyorlangan metall panjaralar turidagi toʻsiqlar elementlarini gorizontal yuklamalar taʼsiriga hisoblanmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Panjarali toʻsiqlarning boltlarini torttirib qoʻygan tugunlarining mahkamlovchi qismlari quyidagi holatlarga tekshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qirqilishga javob beradigan mahkamlovchi toʻrtta boltlarining gorizontal zoʻriqishiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita yonma-yon joylashgan boltlarning uzilishiga toʻgʻri keladigan zoʻriqishdan hosil boʻladigan teskari tomondagi qovurgʻaga nisbatan momentga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalarining zarbasidan boʻladigan koʻndalang yuklamalar hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanoat korxonalarining yoʻllaridagi koʻpriklarda (AB yuklamasidan) toʻsiqning (parapet yoki bordyur) ustki qismidagi, oʻlchamlari — balandligi va uzunligi yoʻnalishlarida quyidagi qiymatlardagi yuzaga teng tarqalgan bosim turida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB-51 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20x45
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB-74 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25x50
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB-151 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30x60
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi koʻpriklar uchun harakatlanayotgan tarkib zarbasidan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamani, harakatning maksimal tezligi 40 km/soat gacha deb cheklanganda, 0,3K kN/m (0,03K tk/m) ga, harakat tezligi 80 km/soat va undan katta boʻlganida — umumiy tarmoqdagi temir yoʻllar uchun moʻljallangan miqdordagiga teng etib qabul qilinadi (“a” bandchani koʻring).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Harakatlanayotgan tarkibning toʻxtashidan yoki tortish kuchidan boʻladigan normativ gorizontal boʻylama yoʻnalishdagi yuklamani quyidagilarga teng deb qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) koʻpriklarning tayanchlari va oraliq qurilmalarining elementlarini hisoblayotganda harakatlanayotgan yuklamaning normativ ogʻirligining foiz miqdorida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SK temir yoʻl yukidan, metropoliten va tramvaylardan — 10;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AK yuklamasining teng tarqalgan shakldagi qismidan (aravacha ogʻirligi yuklar tarkibida hisobga olinmaydi) 50, ammo 7,8K kN (0,8K tk) dan kam emas va 24,5K kN (2,5K tk)dan koʻp emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB-51 va AB-74 yuklamalaridan (bitta avtomobil ogʻirligiga)-45 dan ( m boʻlganida) 60 gacha (λ ≥ 60 m boʻlganida);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB-151 yuklamasidan (bitta avtomobil ogʻirligiga 30 dan (λ ≤25 m boʻlganida) 40 gacha (λ≥ 60 m boʻlganida); λ ning oraliqlardagi qiymatlari yuqoridagi raqamlar asosida hisoblab topiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) I-III, I-v, II-k, II-v, II-k, III-v, III-k, IV-v, IV-k toifali avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining deformatsiyaviy (koʻndalang) choklarini hisoblashda 6,86K kN (0,7K tk);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV va V toifali hamda xoʻjalik ichidagi yoʻllarda 4,9K kN (0,5K tk);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB yuklamasiga moʻljallangan sanoat korxonalari yoʻllaridagi hisobiy avtomobil ogʻirligining 50 foizi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“a” holdagi hisoblashlarda gorizontal boʻylama yuklamaning qoʻyilish balandligini mazkur SHNQ ning 125-bandiga muvofiq olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Deformatsiyaviy chokni hisoblashda gorizontal boʻylama yuklamani utish sathiga qoʻyish va biri ikkinchisidan, AK yuklamasi uchun 1,9 ga teng masofada, AB yuklamasi uchun mazkur SHNQ ning 10-jadvalida koʻrsatilgandek, ortki gʻildiraklarining izlari eniga barobar masofada joylashgan, oʻzaro teng boʻlgan ikkita kuchlar turida qabul qilmoq kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pastda koʻrsatilgan hollarda, boʻylama yuklamani quyidagicha qabul qilmoq kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl yoʻnalishlari ikkita boʻlganida bittasidan, ikkita va undan koʻp boʻlganida ikkitasidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻprikdagi avtomobil harakati tasmalari soni har qancha boʻlganida faqat bitta yoʻnalishdagi yoʻlaklardan, agarda kelajakda harakatni butun eniga bir tomonlama yuradigan qilish moʻljallanganda, u holda harakat yoʻlaklarining barchasidan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha hollarda mazkur SHNQ ning 121-bandi talablariga binoan S1 koeffitsiyentini hisobga olmoq kerak. Transport tarkibidan hosil boʻluvchi qirgʻoq tayanchlarining grunt buzilish prizmasida joylashgan boʻylama yuklama hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsinli oraliq qurilma koʻpriklarda boʻylama yuklamani, quyidagi sathlarda qoʻyish mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qirgʻoq tayanchlarni hisoblashda — oʻtish qismining ustki sathida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq tayanchlarni hisoblashda — yuklamani koʻchirishdan boʻladigan moment taʼsirini hisobga olmaslikni ruxsat etgan holda, tayanchlarning markazi sathida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoʻzgʻalmas tayanchga beriladigan, toʻxtatishdan yoki tortish kuchidan boʻladigan boʻylama kuchni, oraliq qurilmaga taʼsir etuvchi boʻylama kuchning toʻla qiymatidan 100 foiz miqdorida qabul qilinadi. Tayanchga, kichik oraliqli tomonida uzlukli turkumdagi oraliq qurilma ishlatilib, uning tagiga qoʻzgʻalmas tayanch qoʻyilgan holdan tashqari, yuqorida koʻrsatilgandek sharoitda shu tayanch oʻrnatilgan qoʻshni oraliq qurilmaning qoʻzgʻaluvchan tayanchida yuz beradigan boʻylama kuchni hisobga olmaslik kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kichik oraliqli tomoniga qoʻzgʻalmas, katta oraliqli tomoniga esa qoʻzgʻaluvchan tayanch oʻrnatilganida va oraliq qurilmalari uzlukli boʻlsa, tayanchga beriladigan kuchni ikkala tomonidagi tayanchlari orqali beriladigan boʻylama kuchlar yigʻindisiga teng etib qabul etish kerak, lekin u qiymat, katta uzunlikdagi oraliq tomoniga qoʻzgʻalmas tayanch qoʻygan holda yuz beradigan kuch miqdoridan koʻp boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzluksiz va haroratga uzluksiz oraliq qurilmalarining qoʻzgʻalmas tayanchlaridan tayanchga beriladigan kuchni hisoblash bilan asoslangan hollarda, oraliq qurilmaning butun uzunasidan boʻladigan boʻylama kuchning toʻla qiymatidan ishqalanish koeffitsiyenti minimal qiymati, qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanish kuchini olib tashlagandagi miqdorini qabul qilish mumkin, ammo bu qiymat toʻla boʻylama kuchni tayanchlar orasida ularning bikrliklariga proporsional taqsimlagandagi bitta tayanchiga toʻgʻri keladigan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklarida tayanchlari alohida ustunlardan tashkil topgan temirbeton, poʻlat tayanchlardagi harakat toʻxtashidan yoki tortish kuchidan boʻladigan boʻylama gorizontal yuklamani aniqlashda vaqtinchalik qoʻzgʻaluvchan vertikal yuklamaning intensivligini 9,81K kN (K tk/m)ga barobar deb qabul etish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: temir yoʻl koʻpriklarida boʻylama yuklamalarni oʻziga qabul qiladigan qurilmalarni loyihalayotganda, tortish kuchining toʻla qiymatini yuk ogʻirligining quyidagi foiz miqdorini tashkil etadigan tarqalgan yuk turida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuklanadigan joy uzunligi 40 m va undan kam boʻlganida — 25;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xuddi oʻzi 100 m va undan koʻp boʻlganida — 10;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq qiymatlarda — interpolyatsiya bidan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Piyodalar koʻpriklari va yoʻlaklari uchun normativ vaqtinchalik yuklamani quyidagicha qabul qilmoq kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) vertikal teng tarqalgan yuklama turida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) piyodalar koʻpriklarida 3,92 kPa (0,4 tk/m2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) koʻpriklarning piyodalar yoʻlaklarida (boshqa taʼsir qilayotgan yuklamalar bilan birgalikda hisobga olgan holda) ushbu formulaga binoan
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ð = 3,92 — 0,0196λ, êÏà
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(ð = 0,4 — 2λ, òê/ì^2) (17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 1,96 kPa (0,2 tk/m2) dan kam emas,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, yuklanadigan joyning (ikkita va undan koʻp yuklanadigan uchastkalar boʻlganida, ularning uzunliklarining yigʻindisi), mda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) boshqa yuklamalar yoʻq holda hisobga olinadigan teng tarqalgan yuklamani:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) vertikal holda — yoʻl ballastda joylashadigan temir yoʻl va metropoliten koʻpriklarining faqat piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashda 9,81 kPa (1tk/m2), boshqa koʻpriklar piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashda — 3,92 kPa (0,4 tk/m2) miqdorida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) vertikal va gorizontal holda — shahar koʻpriklarining qoʻl tutgich panjaralarini hisoblashda 0,98 kN/m (0,1 tk/m) miqdorida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) boshqa yuklamalar yoʻgʻida hisobga olinadigan nuqtaga qoʻyilgan bosimni:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) vertikal holda — shahar koʻpriklari piyodalari yoʻlagi elementlarini hisoblashda 9,8 kN (1tk) avtomobil gʻildiragidan tarqalish maydonchasi 0,015 m2 (0,15x 0,10 m), boshqa koʻpriklarda 3,4 kN (0,35 tk) miqdorlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) vertikal yoki gorizontal holda — koʻpriklarning qoʻl tutgich panjaralarini hisoblashda, 1,27 kN (0,13 tk) miqdorida qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xoʻjalik yoʻllardagi koʻpriklarning piyodalar yoʻlaklari hamda barcha toifadagi avtomobil yoʻllari koʻpriklaridagi xizmat vaqtida foydalaniladigan yoʻlaklarning elementlarini hisoblashda teng tarqalgan yuklama 1,96 kPa (0,2 tk /m2)ga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklarning asosiy konstruksiyalarini hisoblayotganda moʻljallangan yuklama yuqoridagi piyodalar yoʻlagida eʼtiborga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Piyodalar yoʻlagining elementlarini hisoblanayotganda koʻprik konstruksiyasini kundalik va davriy koʻriklarda foydalaniladigan moslama va asboblardan tushadigan yuklamalarni ham hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Avtomobil va shahar yoʻllarining va temir yoʻlning qoʻzgʻaluvchan tarkibidan boʻladigan yuklamalarga dinamik koeffitsiyent (1+µ)ni quyidagilarga teng deb qabul etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) vertikal yuklamalar SK, ε SK va AK (yagona yuklamali bosimni ham kiritgan holda) hamda metropoliten va tramvay poyezdlaridan boʻladigan yuklamalarga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) poʻlat va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarning hamda poʻlat tayanch elementlari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl koʻpriklari va barcha turkumdagi metropoliten va tramvay yoʻllariga alohida oʻrnatilib quriladigan koʻpriklarda (uzluksiz oraliq qurilmalari bosh fermalarining asosiy elementlari bundan mustasno) oʻtish qismining turidan qatʼiy nazar (ballastda yoki koʻndalang toʻsinchalarda) ammo 1,15 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+18/(30+λ), (18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uzluksiz oraliq qurilmali temir yoʻl koʻpriklarining hamda avtomobil va temir yoʻl, metropoliten poyezdlarining yurgizgandagi yuklamalariga birlashtirilgan barcha turkumdagi koʻpriklar bosh fermalarining asosiy elementlariga
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+14/(30+λ), (19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo temir yoʻl koʻpriklari uchun 1,15 dan, birlashgan (temir yoʻl va avtomobil) koʻpriklar uchun 1,10 dan kam boʻlmasliklari kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osma va vantli koʻpriklarning bosh fermalari (toʻsinlari) va pilonlaridan boshqa barcha turkumdagi avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari elementlari uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+15/(37,5+λ), (20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osma va vantli koʻpriklarning bosh ferma va pilonlari elementlari uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+50/(70+λ), (21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) temirbeton oraliq qurilmalar, romli konstruksiyalar (shular qatorida arka usti panjarali qurilmalar ham) hamda temirbeton panjarali, yupqa devorli va ustunli tayanchlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl va rels tagida turadigan koʻpriklarda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+10/(20+λ), (22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 1,15 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birlashtirilgan koʻpriklar uchun ham formulaga koʻra, ammo 1,10 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shahar va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+(45-λ)/135, (23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 1,0 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) temirbeton quvur halqalari va yer tagidagi piyodalar yoʻllari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻllari va metropoliten yoʻllarida koʻmilgan ballastning umumiy qalinligi (relsning tovonidan oʻlchaganda):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,40 m va undan kamida formulaga binoan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,00 m va koʻp boʻlganida 1+µ=1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraligʻdagi qiymatlarda shular negizida hisoblab topiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllarida 1+µ=1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) tutashgan arka usti qurilmali temirbeton va beton arkalar uchun, beton tayanchlar va barcha poydevorlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) panjarali arka usti konstruksiyali arkali temirbeton oraliq qurilmalarning arka va svodlari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl koʻpriklarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+12/(100+λ) (1+0,4l/ƒ), (24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, arkaning koʻtarilish oʻqi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
arkaning oraliq uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ =1+(70-λ)/250, (25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 1,00 dan kam emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismi sathida joylashgan deformatsiya (koʻndalang) choklari va ularning tortuvchi tiragich (mumkin boʻladigan vertikal va gorizontal kuchlarga) elementlari uchun 1+µ=2,00.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) vaqtinchalik vertikal AB yuklamasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) poʻlat va poʻlat-temir-beton oraliq qurilmalar hamda poʻlat tayanchlari elementlari uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+(81-λ)/115, (26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 1,00 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) temirbeton toʻsinli oraliq qurilmalarda, yupqa devorli va tik tayanchlar hamda quvur zvenolari uchun, yoʻl qoplamasi tagida tuproq boʻlmaganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1+(81-λ)/135, (27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 1,00 dan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) beton tayanchlar va quvur halqalari, grunt zaminlar va barcha poydevorlar uchun, koʻmish qalinligi (bunga yoʻl qoplamasi qalinligi ham kiradi) temirbeton quvur halqalari uchun 1,0 m dan kam boʻlmaganda, yuqoridagi “b” bandida koʻrsatilgan boshqa elementlar uchun 0,5 m dan kam boʻlganida 1+µ=1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻmish qalinligi (yoʻl qoplamasi qalinligi ham kirganda) “v” bandida “koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlganida “b” bandida koʻrsatilgan dinamik koeffitsiyent qiymatlari, “b” va “v” bandlardagi qabul qilingan qiymatlar asosida hisoblab topiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AB yuklamaning avtomobillar qatori (kolonna) uchun mazkur SHNQ ning 120-bandining “b” bandidagi holga hisoblashlarda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) avtomobil va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalari, yupqa devorli va ustun tayanchli uchun yakka joylanadigan transport birliklari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NK-100, NK-80 yuklamasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1,30 λ ≤1,0 m boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1,10 λ ≤5,0 m boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ ning oradagi qiymatlari, berilgan qiymatlar asosida hisoblab (interpolyatsiya) topiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NG-60 yuklamasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1+µ=1,10;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4) piyodalar koʻpriklari va piyodalar yoʻlaklari uchun vertikal qoʻzgʻaluvchan yuklamalarga 1+µ=1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5) tayanchlarga, avtomobil va temir yoʻl transport vositalaridan gruntlarga boʻladigan bosimga va vaqtinchalik gorizontal yuklamalarga 1+µ=1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6) koʻpriklarni chidamlilikka hisoblashda (mazkur SHNQ ning 6-jadvaliga qarang) (28) — (37) formulalar bilan olingan cheklashlarni ham kiritgandagi) dinamik qoʻshimcha 1+µ ni 2/3 ga koʻpaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Formulalardagi λ ning qiymatini (oraliq uzunligi yoki yuklanadigan uchastkalar uzunligi) quyidagicha qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) bosh fermaning (uzlukli balka, arka, rama) asosiy elementlari hamda boʻylama va koʻndalang toʻsinlar uchun bosh fermaning ishida ularning ishtirokini koʻrsatuvchi oraliqning uzunligiga yoki taʼsir chizigʻini yuklash uzunligi oraliq uzunligidan katta boʻlganida oʻsha yuklash uzunligiga teng etib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) uzluksiz turkumdagi bosh fermalarning asosiy elementlari uchun taʼsir chizigʻining yuklanadigan uchastkalarining uzunliklari yigʻindisiga (ularni ajratuvchi uchastkalar bilan birga) teng etib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) mahalliy yuklamaga hisoblashda (taʼsir chizigʻining mahalliy yuklama taʼsirini hisobga oladigan qismini yuklaganda):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻylama toʻsinlari ularning oraliq uzunligiga teng qilib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻndalang toʻsin panelga ulanadigan boʻylama toʻsinlarning umumiy uzunligiga teng etib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
faqat mahalliy yuklamalarga ishlaydigan ustunlar va boshqa elementlar — birlashuvchi boʻylama qovurgʻalarining uzunliklarining yigʻindisiga barobar qilinib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ballast togʻorasi plitasini (yoʻlga koʻndalang) shartli ravishda nolga barobar qilib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻlning metall toʻsinlarga yotqiziladigan temirbeton plitalarini, ularni yoʻlga koʻndalang yoʻnalishda hisoblaganda — plitaning eniga barobar qilib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoʻlning boʻylama yoʻnalishida hisoblaganda boʻylama toʻsin paneli uzunligiga barobar qilib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
metall toʻsinlarga yotqizilgan avtomobil oʻtadigan temirbeton taxtalarni, ularni koʻprik koʻndalangiga hisoblaganda tayanib turadigan toʻsinlar orasidagi masofaga barobar etib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) bir vaqtning oʻzida asosiy va mahalliy yuklamalarni hisobga oladigan taʼsir chizigʻini yuklaganda bu yuklamalarning har bittasi uchun alohida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) barcha turdagi tayanch elementlari uchun yuklanadigan uchastkalarning (ularni ajratib turadigan uchastkalari bilan birgalikda) uzunliklari yigʻindisi sifatida aniqlanuvchi, tayanch reaksiyasining taʼsir chizigʻining yuklanish uzunligiga barobar qilinib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) quvurlar va yer osti piyodalar yoʻllarining halqalari (boʻgʻinlari) uchun boʻgʻinlar eniga barobar qilinib.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi koʻprik ustidagi harakatning belgilangan maksimal tezligi cheklangan (vt<80 km/soat) hollarda dinamik koeffitsiyentning tegishli hisobiy qiymatini vt/80 ga koʻpaytirib koeffitsiyentni birmuncha kamaytirishga ruxsat qilinadi, ammo 1,10 dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ ni mazkur SHNQ ning 118 — 128-bandlarida keltirilgan vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar uchun quyidagilarga barobar deb qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ε SK va SK temir yoʻl yuklamalar uchun quyidagi 13-jadvalga binoan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

13-jadval

Taʼsir turi

Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ

Yuklash uzunligi λ* ga bogʻliq holda koʻpriklar konstruksiyasini hisoblashda, m

quvurlar halqalarini hisoblashda

0

50

150 va undan koʻp

Vertikal

1,30

1,15

1,10

1,30

Gorizontal

1,20

1,10

1,10

1,20

Oʻpirilish prizmasi ustida turgan qoʻzgʻaluvchan tarkibdan boʻladigan grunt bosimi

1,20 yuklash uzunligi qandoq boʻlganidan qatʼiy nazar

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Bu yerda λ yuklamasiz tarkib bilan (γƒ =1 da) yuklangan uchastkaning uzunligini olib tashlagandan keyingi taʼsir chizigʻining yuklash uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ ning oradagi qiymatlari interpolyatsiya qilib berilganlardan foydalanib topiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) AK avtotransport vositalaridan boʻladigan yuk uchun mazkur SHNQ ning 14-jadvaliga binoan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) gʻildirakli (NK-100, NK-80) va oʻrmalovchi zanjirli (NG-60) yuklamalari va ularning taʼsirlariga 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) metropoliten va tramvay harakatlanayotgan tarkibidan boʻladigan yuklamalarga quyidagi formulaga binoan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γƒ=1,3(1-λ/〖10^3), (28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 1,10 dan kam emas, bu yerda λ yuklash uzunligi, mda, yuqoridagi 13-jadvaldan olinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) taqsimlangan yuklamalar uchun quyidagi hisoblarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
piyodalar koʻpriklari va piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashlarda (ichki xoʻjalik yoʻllaridagi koʻpriklardagi piyodalar yoʻlaklari va xizmat yoʻlaklaridan boshqa) hamda shahar koʻpriklaridagi qoʻl tutgich panjaralari uchun — 1,40;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
piyodalar yoʻlaklari barcha boshqa yuklamalar bilan birga hisobga olinganda — 1,20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xoʻjalik yoʻllari koʻpriklarining piyodalar yoʻlaklari va barcha toifadagi yoʻllardagi koʻpriklarning xizmat yoʻlaklari uchun — 1,10;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) oʻtish qismining toʻsigʻiga qoʻyiladigan tarqalgan va nuqtaga toʻplangan gorizontal yuklamalarga hamda piyodalar yoʻlaklari va qoʻl tutgich panjaralariga bitta nuqtada toʻplangan bosimiga — 1,00;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j) tashiladigan tuproq jinslarining solishtirma ogʻirligiga b bogʻliq holda quriladigan yoʻllarning AB avtomobil yuklamalariga va ularning taʼsirlariga quyidagicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γvb ≤ 17,7 kN /m3 (1,8 tk /m3) boʻlganida 1,1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γvb = 39,2 kN /m3 (4,0 tk /m3) boʻlganida 1,4 oraliq miqdorlarda interpolyatsiyadan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

14-jadval

Yuk turi

Qoʻllanish hollari

Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti, γƒ

AK uchun arava

Koʻpriklar oʻtish qismining elementlarini hisoblashlarda

1,50

Koʻpriklarning barcha boshqa elementlarini hisoblashlarda

1,50  l1) = 0 da

1,20  l ³ 30 m da

Seysmik taʼsirga hisoblashlarda ogʻirlikni aniqlashda

AK uchun teng tarqalgan

Koʻprik konstruksiyalari va quvurlar boʻgʻinlarini vertikal va gorizontal taʼsirlarga hisoblashlarda

1,20

NK uchun yakka joylashgan oʻq

A11 (A8) yuklamasiga loyihalanayotgan koʻpriklarning oʻtish qismi elementlarini tekshirishda

1,10 (1,20)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda taʼsir chizigʻining bir xil ishorali uchastkasining uzunligining oradagi qiymatlari uchun γƒ ni berilgan qiymatlardan foydalanib interpolyatsiya qilib topish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γf=1.5-(1.5-1.2)/30•λ, (29)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Shamoldan boʻladigan yuklamaning normativ miqdorini oʻrtacha va uzilib urib turadigan Wp tashkil etuvchilarining normativ qiymatlarining yigʻindisi turida aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wn = Wm + Wp, (30)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z balandlikdagi suvning yoki yerning yuzasida shamoldan boʻladigan yuklamaning oʻrtacha tashkil etuvchisi Wm ning normativ qiymati ushbu formula bilan aniqlanadi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wm = Wo kCw, (31)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, W0 Oʻzbekiston Respublikasining inshoot quriladigan hududiga bogʻliq holda QMQ 2.01.07dan olinadigan shamol bosimining normativ qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k atrofi ochiq joyda (A turi) z masofadagi balandlikdagi shamol bosimining oʻzgarishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U ham QMQ 2.01.07dan olinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Cw koʻprik konstruksiyalarining, temir yoʻl va metropoliten harakatlanuvchi tarkiblarining yuzalari qarshiligining aerodinamik koeffitsiyenti 11-ilovasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Balandlikdagi shamoldan boʻladigan yuklamaning uzilib urib turadigan tashkil etuvchisining normativ qiymatini Wp ni QMQ 2.01.07-97 da keltirilgan koʻrsatmalarga koʻra aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wp = Wm LV, (32)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, dinamik koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — balandlikdagi shamol bosimining uzilib urish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V — inshootning hisobiy yuzasiga uzilib urishini fazoviy tuzatish koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shamoldan boʻladigan yuklamaning uzilib urib turadigan (pulsatsion) tashkil etuvchisini koʻprik konstruksiyalariga muvofiq aniqlashda quyidagilarga amal qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) L va v koeffitsiyentlari koʻpaytmasini quyidagicha olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,55-0,15-/100, (2.30) (33)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo 0,30 dan kam boʻlmagan holda qabul qilish kerak,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, λ — oraliq uzunligi yoki tayanch balandligi, m, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) uzlukli toʻsinli konstruksiyalar uchun dinamik koeffitsiyentni, koʻrilayotgan konstruksiya gorizontal tekislikda bitta erkinlik darajasiga ega (xususiy tebranishning past zichligi bilan ƒ1, Gs) dinamik turkum deb moʻljallab topish kerak va uning qiymatini QMQ 2.01.07 mazkur SHNQ ning 563-bandida keltirilgan grafikdan oʻsha yerda koʻrsatilgan parametri va temirbeton va poʻlat temirbeton konstruksiyalar uchun δ=0,3, poʻlat konstruksiyalar uchun δ=0,15 boʻlgan soʻnishning logarifmik dekrementiga bogʻliq holda aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar toʻsinli oraliq qurilma uzluksiz boʻlsa va uzlukli toʻsinli oraliq qurilmada f𝑖 > fl boʻlsa boʻladigan sharoitda dinamik koeffitsiyent 1,2 ga teng deb qabul qilinadi. Bu yerda, ƒl, Gsni har xil shamol rayonlarida xususiy shakldagi tebranishlardan hosil boʻladigan inersiya kuchlarini hisobga olmaslik ruxsat etiladigan QMQ 2.01.07da keltirilgan xususiy tebranish zichligining chegaraviy qiymati hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllaridagi va shahardagi koʻpriklar konstruksiyalarini hisoblashda ushbu koʻpriklarda joylashgan tramvay va relssiz transport vositalariga shamolning taʼsiri hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmalarning tipik konstruksiyalarini ularni V shamol mintaqasida (oraliq qurilmaning pastigacha boʻlgan hisobiy balandligi: harakat pastdan oʻtganida — 20 m, ustki qismidan oʻtganida 15 m) ishlatsa boʻladigan qilib loyihalanishi kerak va ularni VI va VII shamol mintaqalarida ishlatganda kuchaytirish imkoni boʻlishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilma va tayanchlarning xususiy holdagi (andozaviy emas) konstruksiyasini loyihalayotganda gorizontal koʻndalang yoʻnalishdagi shamoldan boʻladigan toʻla yuklamaning normativ intensivligini konstruksiyani vaqtinchalik vertikal yuklama bilan yuklaganda kamida 0,59 kPa (60 kgk/m2), ushbu yuklama bilan yuklanmagan holda 0,98 kPa (100 kgk/m2) miqdorida qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprikning ayrim konstruksiyalariga hamda temir yoʻl koʻprigida (metro koʻprigida) turgan poyezd taʼsir etadigan gorizontal koʻndalang yuklamani koʻprik konstruksiyasi va harakatlanayotgan tarkibning shamol tegadigan ishchi yuzasiga boʻladigan intensivligining koʻpaytmasiga teng etib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik konstruksiyasi va harakatlanayotgan tarkibning shamol taʼsir etadigan ishchi yuzasini quyidagilarga teng deb qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
panjarasimon oraliq qurilmalarning bosh fermalari va panjarasimon tayanchlar uchun shamol tegadigan tomondan fermaning barcha elementlarining shamol yoʻnalishiga perpendikulyar tekislikka proyeksiyasi maydoniga (bu yerda ushbu maydonni, uchburchakli yoki rasnosli panjarali poʻlat fermalar uchun uning konturi bilan chegaralangan maydonning 20 foiz miqdorida qabul qilish mumkin);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
panjarasimon oraliq qurilmalarning oʻtish qismi uchun uning toʻsinlar katagining yon tomoni yuzasining bosh ferma belbogʻi bilan toʻsilmagan qismiga tutash toʻsinli oraliq qurilmalariga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yogʻoch koʻpriklarning progonlari (toʻsinlari) uchun bosh toʻsin yoki qutining va progonning shamol tegadigan yon tomonlariga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tutash tayanchlar uchun tayanch tanasining grunt yoki suv sathidan tepadagi qismining shamol yoʻnalishiga perpendikulyar tekislikka proyeksiyasining maydoniga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻlning harakatlanayotgan tarkibi (jumladan metropoliten poyezdlari uchun ham) uchun balandligi 3,0 m boʻlgan bosim markazi rels boshidan 2,0 m balandlikda joylashadigan tutash yoʻlak maydoniga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shamoldan boʻladigan yukning oraliq qurilmaning uzunligi boʻylab tarqalishini bir xil deb qabul qilish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qurish va montaj qilish bosqichi uchun hisobga olinadigan shamoldan boʻladigan yukning normativ intensivligini, ushbu rayondagi uning oʻrtacha tashkil etuvchisining moʻljallangan davrdagi mumkin boʻladigan qiymatiga asoslanib aniqlash kerak. Ishlarning ayrim bosqichlarini bajarish muddati va vaqtini tegishli cheklashni hisobga olgan maxsus asoslashlar boʻlganida qilinadigan ishning mohiyatiga (xarakteriga) qarab, shamoldan boʻladigan yuklamaning oʻrtacha tashkil etuvchisining normativ qiymati, kuchlanishni tekshirish uchun (ammo ustivorligini emas) bir muncha kamaytirilishi mumkin (0,226 kPa (23 kgk/m2 dan kam boʻlmasligi kerak). Tipik konstruksiyalarni qurish va montaj qilish bosqichida tekshirish uchun shamoldan boʻladigan yuklamaning normativ intensivligining qiymatini III shamol mintaqasiga toʻgʻri keladigan normaga koʻra qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻylama yoʻnalishdagi shamoldan boʻladigan gorizontal yuklamaning normativ qiymatini, panjarali oraliq qurilma uchun shu yuklamaning oʻsha qurilmaga boʻladigan koʻndalang toʻla normativ qiymatining 60 foiz, tutash toʻsinli oraliq qurilma uchun esa shu qurilmaga boʻladigan oʻsha yuklamaning koʻndalang toʻla normativ qiymatining 20 foiz miqdorida qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻylama yoʻnalishdagi shamoldan koʻpriklar tayanchining grunt sathi yoki suvni eng past sathidan tepadagi qismiga boʻladigan gorizontal yuklamaning normativ qiymatini koʻndalang yoʻnalishdagi xuddi oʻsha holdagi shamoldan boʻladigan yuk qiymatiga barobar etib qabul qilmoq kerak. Koʻprik ustida turgan transport vositasiga boʻylama yoʻnalishdagi shamol taʼsiri hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilma fermalarining orasidagi koʻndalang va boʻylama bogʻlovchi elementlaridagi shamol taʼsiridan boʻladigan zoʻriqish bevosita fazoviy hisoblashlar bilan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Panjarali oraliq qurilmalarda ikkita turkumdagi boʻylama bogʻlovchilar oʻrnatilgan hollarda, shamolning fermaga boʻladigan koʻndalang yoʻnalishdagi bosimini bogʻlagichlar turkumlarining har bittasiga alohida taqsimlash mumkin. Shamolning oʻtish qismiga va harakatlanayotgan tarkibga bosimning barchasini oʻtish qismi joylashgan tekislikdagi bogʻlagichlarga berish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻylama yoʻnalishdagi shamoldan oraliq qurilmaga taʼsir etadigan kuchni tayanchlarga berilishini inobatga olib, uni toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali koʻpriklar uchun tayanchlarning markazi sathida, ramli koʻpriklar uchun rigel oʻqi sathida taʼsir koʻrsatadi deb hisoblash kerak. Bu kuchlarning, tayanchlar orasida tarqalishini toʻxtashdan boʻladigan gorizontal kuchning taʼsirini mazkur SHNQ ning 127-bandiga binoan qanday hisoblangan boʻlsa, oʻsha tartibda aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vantli va osma koʻpriklarni aerodinamik mustahkamlikka, ustivorlikka va shamol oqimiga perpendikulyar yoʻnalishdagi tebranish rezonansiga tekshirib koʻrish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aerodinamik mustahkamlikka va ustivorlikka tekshirishda, inshoot bilan havo oqimlarining oʻzaro taʼsiri oqibatida flatterni (bikirlik toʻsinida xavfli egilma — burama tebranishning hosil boʻlishi) vujudga keltiradigan shamolning kritik tezligi aniqlanishi kerak. Modelni aerodinamik sinash yoʻli yoki hisoblash bilan aniqlangan flatterning paydo boʻlishiga javob beradigan kritik tezlik koʻprik joylanadigan rayondagi mumkin boʻladigan shamolning maksimal tezligidan kamida 1,5 barobar katta boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Koʻpriklarning tayanchiga muz bosimidan boʻladigan normativ yuklama aniqlanadigan kuch turida qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VI va VII klassdagi suv yoʻllariga quriladigan avtomobil yoʻllari koʻpriklarining bitta qatorli temirbeton qoziq oyoqli tayanchlari uchun koʻprikning boʻylama oʻqi yoʻnalishidagi ushbu yuklamaning taʼsiri 50 foiz miqdorida qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Barcha turkumdagi koʻpriklarda koʻchishlarni hisoblashlarda va tashqi statik noaniq turkumlarda zoʻriqishlarni aniqlashda hamda poʻlat temirbeton oraliq qurilmalar elementlarini hisoblashda iqlimiy harorat taʼsirining normativ miqdorini hisobga olish kerak. Elementlar yoki ular qismlarining kesimi boʻyicha oʻrtacha normativ haroratini quyidagilarga teng deb qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton va temirbeton elementlar uchun yilning sovuq vaqtlaridagi, metall konstruksiyalar uchun yilning xohlagan paytidagi tashqi havoning normativ haroratiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yilning iliq paytida beton va temirbeton elementlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Murakkab koʻndalang kesimli elementlarning haroratini alohida elementlarning (devorchalarining, polkalarining va hokazo) oʻlchangan oʻrtacha harorati kabi aniqlanadi. Yilning issiq paytlardagi haroratining tn,T va sovuq paytlardagi tn,X normativ qiymatlarini quyidagiga teng deb qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
andozaviy loyihalarni hamda mamlakat hududida takroran qoʻllaniladigan loyihalarni ishlab tayyorlashda konstruksiyalar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tn, T=tVII +T, (34)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, tVII — DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) ning izo yoʻnalishi kartasidan qabul qilinadigan, eng issiq sutkadagi havoning haroratini aniqlash uchun doimiy kattalik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T — DQN 2.04-01 (SNiP 23-01)ning izoyoʻnalishi kartasidan qabul qilinadigan, eng issiq sutkadagi havoning haroratini aniqlash uchun doimiy kattalik.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Normativ harorat tn,X mazkur SHNQ ning 41-bandi koʻrsatmasiga binoan qurilish boʻladigan rayondagi havoning hisobiy minimal haroratiga teng qilib qabul etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quyosh nuri radiatsiyasining element haroratiga taʼsirini 15 sm qalinlikdagi quyosh bilan yoritilgan qatlamning (oʻtish polotnosi qoplamasi bilan birga) 100S ga qoʻshimcha isitishini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agarda konstruksiyaning charchash haroratlari loyihada izohlanmagan boʻlsa, quyidagiga teng deb qabul qilinadi °S:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t3,T = tn,T-15°C; t3,X = tn,X + 15°C, (35)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Charchash paytidagi konstruksiya haroratini
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t3=0,4t1+0,6t2 t2, (36)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, t1T0 ga teng boʻlgan charchash oldi davridagi havoning oʻrtacha harorati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t20,25T0 ga teng boʻlgan charchash oldi davridagi havoning oʻrtacha harorati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T0 — davr, soat da, u son jihatdan konstruksiya elementining berilgan qalinligiga teng, sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
elementning (yoʻl qoplamasini ham hisobga olingandagi) koʻndalang kesim yuzasining ikki barobarga koʻpaytirilgan qiymatini ushbu elementning tashqi havo bilan chegaralangan perimetriga boʻlish yoʻli bilan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarni hisoblashda havo harorati va quyosh radiatsiyasining oʻzgarishidan boʻladigan element kesimidagi haroratining teng tarqalmasligining taʼsirini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻchishlarni hisoblashda, poʻlat va poʻlat temirbeton konstruksiyalar uchun chiziqli kengayish koeffitsiyentini 1,2·10-5 va temirbeton konstruksiyalar uchun esa 1,0×10-5 ga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanishdan boʻladigan normativ qarshilikni gorizontal boʻylama reaktiv kuch Sf turida qabul qilinadi va quyidagi formkla bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SƒnFv, (37)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, µn tayanchlar siljishidagi ishqalanish koeffitsiyentining normativ qiymati. U mumkin boʻladigan ekstremal qiymatlarning oʻrtacha miqdoriga teng deb hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (38)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fv — yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ=1 dagi koʻrilayotgan yuklama taʼsirining vertikal tashkil etuvchisi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mumkin boʻladigan maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentlarining qiymatlarini tegishli ravishda quyidagilarga tenglashtiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gʻaltaksimon, chigʻiriqsimon yoki sektorli tayanchlarda — 0,040 va 0,010;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chayqaluvchan ustunlarda yoki koʻpriklarda — 0,020 va 0 (shartli ravishda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tangensial va yassi metall tayanchlarda — 0,40 va 0,10;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zanglamaydigan poʻlatdan qilingan yaltiratilgan tunuka bilan ftorplastdan birgalikda tayyorlangan qistirmalardan iborat qoʻzgʻaluvchan tayanchlarda quyidagi 16-jadvaldagilarga teng ravishda yoki tekshiruv sertifikati asosida qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

16-jadval

Tayanchlarda ftorplastga oʻrtacha bosim,

MPa

DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) ga koʻra, 0,92 taʼminlanganlikdagi va sovuq besh kunlikdagi haroratda ishqalanish koeffitsiyenti

minus 10 °S va yuqori

minus 40 °S

(kgk/cm2)da

µmax

µmin

µmax

µmin

9,81(100)

0,085

0,030

0,096

0,036

19,6(200)

0,050

0,015

0,060

0,024

29,4(300)

0,035

0,010

0,048

0,016

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: manfiy harorat va oʻrtacha bosimning oraliqdagi qiymatlarida ishqalanish koeffitsiyentini interpolyatsiya qilib aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ftoroplast qistirmalari bilan birga sayqallangan zanglamaydigan poʻlat plitalar (yoki sayqallangan qattiq xrom yuzasi bilan) boʻlgan harakatlanuvchi shisha podshipnik qismlari uchun standart doimiy yuk va taʼsirlardan tayanch qismiga oʻrtacha bosim kamida 10 MRa boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmalarning qoʻzgʻaluvchan tayanchlaridagi ishqalanish kuchidan boʻladigan hisobiy zoʻriqishning hisoblarini turiga va xarakteriga bogʻliq holda quyidagi oʻlchamlarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻrilayotgan yuklamalarning birgalikdagi hollarida ishqalanish kuchi hisoblanayotgan element konstruksiyasiga umumiy taʼsirni oshiradigan boʻlsa, Sƒ,max = μmaxFv ga barobar deb, koʻrilayotgan yuklamalarning birgalikdagi hollarida ishqalanish kuchi hisoblanayotgan element konstruksiyasiga umumiy taʼsirni kamaytiradigan boʻlsa, Sƒ,min = μmin Fv ga barobar deb qabul qilish kerak. Smax va Smin zoʻriqishlarga va yuklamalarga koʻra koeffitsiyentlar γ f kiritilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmalarning koʻndalang yoʻnalishida joylashtiriladigan gʻaltaksimon va sektorli yoki chigʻiriqsimon qoʻzgʻaluvchan tayanchlar soni ikkitadan ortiq boʻlganida ularda hosil boʻladigan ishqalanish kuchining oraliq qurilmaga taʼsirini 1,1 ga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklarning tayanchlari (poydevorni ham kiritib) va oraliq qurilmalari doimiy yuklamalar taʼsirida harorat deformatsiyasidan boʻladigan hisobiy ishqalanish kuchiga tekshirilishi kerak. Tayanchlar va ularni mahkamlovchi elementlar hamda ularga birlashtiriladigan oraliq qurilma va tayanchlarning qismlari doimiy va vaqtinchalik yuklardan boʻladigan (dinamikani eʼtiborga olmasdan) hisobiy ishqalanish kuchlariga tekshirilishi zarur. Tayanchda oraliq qurilmalarning ikki qator qoʻzgʻaluvchan tayanchi joylanganida hamda uzluksiz va haroratiy uzluksiz oraliq qurilmalarning qoʻzgʻalmas tayanchlari oraliqdagi tayanchga oʻrnatilganida, boʻylama kuchni tayanchlardagi boʻladigan maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentli ishqalanish kuchlar farqidan koʻp boʻlmagan miqdorda qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentlari uzluksiz va haroratiy uzluksiz oraliq qurilmalardagi bitta ishorali boʻylama kuchni (μmax,z va μmin,z larga tegishli ravishda) qabul qiluvchi tayanchlar guruhi uchun quyidagi formulaga koʻra aniqlash ruxsat qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, μmax,z, μmin,z — oʻrnatiladigan tayanch turlari uchun ishqalanish koeffitsiyentlarining maksimal va minimal qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z guruhdagi tayanchlar soni. (47) formulaning oʻng tomonidagi qismi µmax,z ni aniqlayotganda “musbat” ishora bilan, µmin,z — ni aniqlayotganda “manfiy” ishora bilan hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rezinali tayanchlardagi, ularning siljishga qarshiligidan boʻladigan reaktiv boʻylama kuchi Sh ning, kN (tk)dagi qiymati ushbu formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (39)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, δ — tayanchlardagi koʻchish, cm, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
arezina qatlamlarining umumiy qalinligi, cm, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Arezina tayanchining yoki toʻsinning bitta uchining tagida qatorasiga bir nechtasi joylashganida ular barchasining maydoni, m2 (cm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gboʻylama kuchning hisobiy qiymatini aniqlashdagi miqdori, atrof-muhitdagi havoning normativ haroratiga bogʻliq boʻladigan siljish moduli va qoʻllaniladigan rezina markalari uchun quyidagi 17-jadvaldan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

17-jadval

Rezina markasi

Atrofdagi havoning normativ harorati quyidagicha boʻlganida, °S da rezinaning siljish moduli, MPa (kgk / cm2da),

+20

-20

-30

-40

NO-69-1

0,88 (9,0)

0,96 (9,8)

1,12 (11,4)

1,43 (14,6)

IRP-1347

0,55 (5,6)

0,58 (5,9)

0,59 (6,0)

0,63 (6,4)

RSM-3L

0,90

1,20

1,4

1,4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: siljish modulining oraliq qiymatlari interpolyatsiya boʻyicha topiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egiluvchan tayanchlarga oʻrnatilgan qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanishdan boʻladigan maksimal qarshilik kuchlari taʼsiri oʻzining elastik deformatsiyasi oqibatida yengilmaydigan boʻlgan hollarda, tayanchda qoʻzgʻaluvchan tayanchlar oʻrniga qoʻzgʻalmaydiganlari oʻrnatiladi. Koʻprikning boʻylama oʻqi yoʻnalishida oraliq qurilmalarning toʻsin yoki plitalarining tayanch tugunlari tagida faqat bitta rezina tayanchini joylash, koʻprikning koʻndalang oʻqi yoʻnalishida bitta markadagi rezinadan tayyorlangan bir nechta bir xil tayanchlar joylash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Qurilish montaj ishlaridagi hamda elementlarni tayyorlash va joyiga tashib olib borishdagi konstruksiyaga taʼsir qiladigan qurilish yuklarini (xususiy ogʻirligi, koʻprik tagiga joylanadigan qurilmalarning, kranlarning, ishlayotgan odamlarning, asboblarning, mayda jihozlarning ogʻirliklari, bir tomonlama raspor va h. k.) loyiha hujjatlarida berilganlarga koʻra KMK 3.01.02 talablari va ishni bajarishga belgilangan sharoitlarni hisobga olib qabul qilinadi. Krandan boʻladigan yuklamani aniqlayotganda koʻtarilayotgan yuklamaning va qoʻzgʻaluvchan strelkasining ogʻirligi vazni 196kN (20tk) gacha boʻlganida 1,20 (0,85) ga va undan koʻp boʻlganida esa 1,10 (0,95) ga teng dinamik koeffitsiyent bilan qabul qilish kerak. Bu holda, agarda kranda yuklamaning boʻlmasligi hisoblanayotgan konstruksiyaning ishiga noqulay taʼsir koʻrsatadigan boʻlsa, kran hisoblashlarda koʻtariladigan yuklamasiz hisobga olinadi. Temirbeton konstruksiya elementlarini tashib borishda boʻladigan zoʻriqish taʼsiriga hisoblashda elementning oʻz ogʻirligidan boʻladigan yukni dinamik koeffitsiyentlari bilan birgalikda olish kerak. Ularning qiymati avtomobil transporti bilan tashilganda 1,6 ga, temir yoʻl bilan tashilganda esa 1,3 ga teng boʻlishi kerak. Tashib borishdagi dinamik koeffitsiyentlar kichik qiymatlarda qabul qilinishi mumkin (agarda ular tajriba asosida tasdiqlangan boʻlsa, ammo avtotransport orqali 1,3 dan kam emas va temir yoʻl transporti orqali 1,15 dan kam boʻlmasligi kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Seysmik yuklamalar SHNK 2.01.20ga muvofiq qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Mazkur SHNQning 131 — 137-bandlarida keltirilgan boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlarga, yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentlari γƒ ni quyidagi 18-jadvalga binoan qabul qilish kerak. Tayanchlar tanasini, ularni muvozanatli holda osib qoʻyish uslubida oraliq qurilmalarni yigʻayotganda ishlatgan hollarda mustahkamlikka tekshirganda va shu hollarda oraliq qurilmani tayanchga mahkamlovchi ankerlar (tortib qistirgichlar)ni mustahkamlikka tekshirayotganda, oraliq qurilmaning yigʻilayotgan konsol qismlarining (uchlarining), tayanchlarda har xil ishorali eguvchi holatlar hosil etadigan oʻz ogʻirliklariga, yigʻiladigan qismlar (bloklar)ni tayyorlash va montaj qilishning muayyan sharoitini hisobga oladigan, yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentlarini kiritish kerak. Oraliq qurilmaning temirbeton bloklarini zavod texnologiyasida tayyorlaganda va tayanch tanasi hamda mahkamlovchi ankerlarni mustahkamlikka tekshirayotganda oʻz ogʻirligi uchun yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentini quyidagi formulalarga binoan aniqlashga ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta konsoli uchun (40)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkinchi konsoli uchun (41)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, z — har qaysi tomondan oʻrnatiladigan bloklar soni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

18-jadval

Boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar

Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ

Shamoldan boʻladigan yuklamalar va taʼsirlar:

koʻprikdan foydalanishda

1,4

koʻprikni qurish va montaj qilishda

1,0

Muz zarbasidan boʻladigan yuklama

1,2

Iqlim harorati deformatsiyasi va taʼsiri

1,2

Gruntning sovuqdan shishganidan taʼsiri

1,3

Qoʻzgʻaluvchan tayanchlarda ishqalanishga qarshilik kuchining taʼsiri

135-bandiga asosan

Qurilish yuklamalari:

yordamchi uskunalarning oʻz ogʻirligi;

1,1 (0,9)

yigʻib qoʻyiladigan qurilish materiallarining ogʻirligi va yordamchi inshootlardagi sunʼiy ravishda toʻgʻrilashlarning taʼsiri;

1,3 (0,8)

ishlaydigan odamlarning, asboblarning, mayda va jihozlarning ogʻirligi;

kranlarning, qoziq oyoqni qoqadigan uskunalarning va transport vositalarining ogʻirliklari;

1,3 (0,7)

gidravlik domkratlardan va qimirlatishda va koʻtarishda elektrik lebedkalardagi boʻladigan kuchlar.

1,1 (1,0)

Oraliq qurilma va boshqa yuklamalarni siljitgandagi ishqalanish kuchlari:

salazka va ftorplastda siljitganda

1,3 (1,0)

gʻaltakda siljitganda

1,1 (1,0)

aravachada siljitganda

1,2 (1,0)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:Yuklamalarning noqulay birgalikdagi taʼsiridan konstruksiya elementlarida ularning umumiy taʼsirining miqdori koʻpayadigan boʻlganda γƒ ning qavs ichidagi qiymatlari olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yopiq turdagi piyodalar koʻprigi uchun qor yukiga ɣf qiymati KMK2.01.07ga muvofiq olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-bob. Beton va temirbeton konstruksiyalarni hisoblashdagi asosiy talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Koʻpriklar va quvurlarning beton va temirbeton konstruksiyalarini loyihalashda GOST 27751da koʻzda tutilgan ikkita guruh chegaraviy holatlarining yuz berishidan talab etiladigan ishonchliligini taʼminlash toʻgʻrisidagi koʻrsatmalariga rioya etish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Buning uchun tegishli materiallarni belgilashlar va koʻzda tutilgan konstruktiv talablarni bajarish bilan birga ushbu SHNQ da koʻrsatilgan hisoblashlarni oʻtkazish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyani butunlay va uning alohida elementlarini hisoblashlarda mazkur SHNQ ning 35 — 41-bandlarida keltirilgan ishlarning mumkin boʻladigan har xil bosqichlarida yuklamalar va taʼsirlarning eng noqulay birgalikda boʻlish hollarini hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQ ning 37-bandida koʻrsatilgan umumiy talablar va koʻrilayotgan hisobiy sxemalar qabul etilgan konstruktiv texnologik yechimlarga munosib boʻlishi hamda inshootni tayyorlash, quradigan joyga tashib borish va qurish sharoitlariga, ularni doimiy va vaqtinchalik yuklamalar bilan yuklash xususiyatlariga, konstruksiyada zoʻriqishlarni tartibga solish va oldindan zoʻriqtirish tartibiga loyiq keladigan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyasining elementlarini birinchi guruh chegaraviy holatiga tushishga yoʻl qoʻymaslik uchun ushbu qism koʻrsatmalariga muvofiq mustahkamlikka, ustivorlikka (shakllari va holatlari) va chidamlilikka hisoblanishi zarur. Bu holda, chidamlilikka hisoblashlarda inshootni normal ekspluatatsiya qilish bosqichida hosil boʻlishi mumkin boʻladigan yuklamalar va taʼsirlar inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkinchi guruh chegaraviy holati boʻlmasligi uchun quyidagi 19-jadvalda koʻrsatilgan hisoblashlar oʻtkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

19-jadval

Hisoblash

Ishchi armatura

Konstruksiyaning ishlash bosqichlari

Boʻylama yoriqlar paydo boʻlishiga

Zoʻriqtirilmagan

Zoʻriqtirilgan

Foydalanishda barcha bosqichlarda (normal foydalanishda, inshootni qurish, oldindan zoʻriqtirish, saqlash va tashib borish)

Element boʻylama oʻqiga normal va qiya yoriqlar paydo boʻlishiga

Zoʻriqtirilgan

Barcha bosqichlarida

Element boʻylama oʻqiga normal va qiya yoriqlar ochilishiga

Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan (2a yorilishga pishiqlik talab darajasiga binoan loyihalanadigan, zoʻriqtirilgan armaturali elementlardan tashqari)

Barcha bosqichlarda

Elementning boʻylama oʻqiga normal yoriqlarning yopilishiga (qisilishga)

Zoʻriqtirilgan

Foydalanishda

Urinma kuchlanishlarni cheklashga

Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan

Barcha bosqichlarda

Xizmatiga koʻra barcha turdagi koʻpriklardagi oraliq qurilmalarni deformatsiyaga (egilishga), avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklaridagi oʻtish profilining sinish burchagiga

Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan

Foydalanishda

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Yorilishga va mustahkamlikka hisoblashlarda konstruktiv va boshqa talablar (suv chetlatish va konstruksiyalarni gidroizolyatsilash) bilan birgalikda temirbeton koʻpriklar va quvurlarning zanglashga pishiqligini taʼminlashi zarur hamda kuch omillari va noqulay tashqi muhitning birgalikdagi taʼsiridan buzilishlar boʻlishiga toʻsqinlik qilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton konstruksiyalarning elementlari bajaradigan xizmatiga, ishlash sharoitiga va qoʻllaniladigan armaturasiga bogʻliq holda yoriq hosil boʻlishining har xil ehtimolligini va ularning ochilish enining chegaraviy hisobiy qiymatlarini koʻzda tutuvchi yorilishga pishiqlik boʻyicha tegishli darajalar talabini qanoatlantirishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Statik noaniq konstruksiyalar elementlarining kesimlaridagi yuklamalar va taʼsirlardan yuz beradigan zoʻriqishlarni, birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashlarda betonning va armaturaning noelastik deformatsiyalarini va yoriqlar mavjudligini hisobga olib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning noelastik xossalarini hisobga oladigan hisoblash usullari ishlab chiqilmagan konstruksiyalarda hamda betonning noelastik xossalari hisobga olingan hisoblashning oraliq bosqichlari uchun elementlar kesimlaridagi zoʻriqishlarni ularning chiziqli elastikligini faraz qilib aniqlash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Konstruksiyani tayyorlash yoki montaj qilish jarayonida uning hisobiy sxemasi yoki kesimning geometrik tavsifi oʻzgaradigan boʻlganida, konstruksiyadagi zoʻriqishlarni, kuchlanishlarni va deformatsiyalarni avvalgi oʻtgan barcha bosqichlar uchun yigʻib aniqlash kerak. Bunda zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishni relaksatsiyasi tufayli vaqt oʻtishi bilan betonning oʻtirishi va oqishidan boʻladigan zoʻriqishning oʻzgarishini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalardagi beton va armaturadagi kuchlanishlarni, betonning choʻzilayotgan qismining ishlashini hisobga olmasdan elastik materiallarni hisoblash qoidalari boʻyicha aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalardagi elementning boʻylama oʻqiga nisbatan normal kesimlarida beton va armaturadagi kuchlanishlar kesimni tutash deb qarab elastiklik materiallarni hisoblash qoidalari boʻyicha aniqlanishi kerak. Ochiq kanallarda joylashadigan zoʻriqtiriladigan armaturaning quyma betoni asosiy konstruksiya betoni bilan birikmaydigan boʻlganida kanalda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturani konstruksiya betoni bilan birikmagan deb inobatga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar elementlaridagi (bular ichida aralash armaturalanganlar ham bor) yoriqlarning ochilish enini aniqlashda, armaturadagi kuchlanishni betonning choʻziladigan qismining ishini inobatga olmasdan aniqlash lozim. Beton choʻziladigan qismining zoʻriqishining toʻlasiga armaturaga berish ruxsat etiladi. Keltirilgan kesim tavsifini barcha holatlarda mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan kesimdagi mavjud boʻlgan taranglashtirilgan va oddiy armaturalarni inobatga olgan holda aniqlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar konstruksiya elementlari har xil sinflardagi betonlardan tashkil topgan boʻlsa, u holda kesimining umumiy maydonini ularga tegishli boʻlgan elastik modullarini hisobga olib aniqlash kerak. Armaturasi betonning oʻziga tirab tortiladigan konstruksiyalarda va uning qisilish bosqichida ochiq va yopiq kanallarning maydonlari betonning ishchi maydoniga kiritilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu turdagi konstruksiyalarni foydalanish davridagi bosqichga hisoblashda, betonning ishchi maydoni tarkibiga yopiq kanallarni toʻldiruvchi qorishmalar kesimi maydonini kiritish ruxsat etiladi. Ochiq kanallarda quyilgan betonni mazkur SHNQ ning 240-bandiga muvofiq boʻladigan maxsus texnologik tadbirlar mazkur SHNQning 306-bandi talablariga binoan bajariladigan holda va quyilgan beton ichiga zoʻriqtirilmagan armatura joylashtirilgan holda hisobga olish mumkin. Bu holda, quyilgan betondagi yoriqning ochilish eni 3v darajali yorilishga mustahkamlik talabiga binoan loyihalanadigan elementlar uchun qabul qilinadigan oʻlchamlardan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Har xil tarkiblardan biriktiriladigan (uzunasiga va balandligiga) konstruksiyalarda mustahkamlikka va yorilishga tekshirishlarni, biriktiriladigan joylarga toʻgʻri keladigan yoki biriktiriladigan joylar zonasini kesib oʻtadigan kesimlarda oʻtkazmoq kerak. Biriktirilgan (birlashtirilgan) joylar, quyilgan betonda va ulanadigan elementlar (bloklar) uchlarida shikastlanishlar boʻlmaydigan darajada qilib, hisobiy zoʻriqishlar berilishini taʼminlashi zarur. Ulangan joydagi yelimlar, ularning toʻla berkitilishiga va siquvchi kuchlarning bir xil miqdorda tarqatilib berilishiga moʻljallangan boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalarining koʻndalang kesimi tavr shaklidagi toʻsinlarining devorchalarini, koʻprikda yoʻlning koʻndalang yoʻnalishida mumkin boʻladigan, kamida 10 sm gacha boʻladigan siljishini inobatga olgan holda hisoblash zarur. Koʻpriklar oraliq qurilmalari toʻsinlarining devorchalarini yoriq hosil boʻlishiga hisoblashni, ularning egilishi (oʻz tekisligidan) va buralishini hisobga olib bajarish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Armaturani oldindan zoʻriqtirish, tortish uskunalari orqali tortiladigan armatura uchiga beriladigan boshlangʻich (nazoratlanadigan) zoʻriqish mazkur SHNQ ning 221-bandini hisobga olib nazoratlanuvchi zoʻriqishdan, koʻrilayotgan vaqtgacha yuz bergan barcha kuchlanishlarni chiqazib tashlagandagi normal holatiga tushgan zoʻriqishlar qiymatlarini tavsiflaydi. Bu holda, nazoratlanuvchi zoʻriqishga munosib keladigan armaturadagi zoʻriqish, mazkur SHNQ ning 34-jadvalida va 216-bandida koʻrsatilgan koʻrsatkichlarga muvofiq boʻladigan ishlash sharoiti koeffitsiyentini inobatga olgan boʻlishi va hisobiy qarshiliklardan oshmasligi krak. Loyiha hujjatlarida zoʻriqtiriladigan armatura elementlari uchun nazoratlanuvchi zoʻriqishlar va ularga munosib mazkur SHNQ ning 12-ilovaning 1-jadvalidagi 4 holatni inobatga olgandagi armaturaning uzayish (choʻzilish) qiymatlari koʻrsatilgan boʻlishi zarur. Umumiy holda armaturaning uzayish qiymati Δp, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(42)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σp — azoratlanuvchi zoʻriqishga javob beradigan va mazkur SHNQ ning 151-bandi talabiga muvofiq belgilanadigan kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ep — taranglashtiriladigan (zoʻriqtirilgan) armaturaning elastiklik moduli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
larmatura elementining hisobiy uzunligi (tortish ankeridan armatura elementining uzunasi boʻylab koʻchishi nolga teng nuqtasigacha boʻlgan masofa).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qolgan belgilashlar mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 1 va 2-jadvallarida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisoblangan choʻzilishning qiymatini taranglashtirilgan armatura tortilishining uning elastiklik modulini haqiqiy qiymatini hisobga olgandagi ishlashini nazorat qilish orqali va oʻlchangan ishqalanish koeffitsiyenti hamda tortuvchi uskunaning konstruktiv xususiyatini inobatga olib aniqlashtirish mumkin boʻladi. Taranglashtiruvchi uskuna kuchi bilan yuz beradigan hisobiy taʼsirni aniqlashda yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentini gf quyidagiga teng deb qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) armatura bilan beton ishqalanganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uzunasiga butun elementlar uchun — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uzunasiga boʻlaklardan tarkib topgan elementlar uchun — mazkur SHNQ ning 221-bandiga koʻra;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) armatura bilan beton jipslashmagan holda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Oldidan taranglashtirilgan elementlarni hisoblashda taranglashadigan armaturadan jamlangan kuchlarning betonga beriladigan joyini quyidagicha qabul etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashqi (chekkasida joylashadigan) va ichkaridagi (sterjenli-karkasli) ankerli konstruksiyalarda anker tiraladigan yoki mahkamlanadigan joyga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ankerlari boʻlmaydigan armaturali konstruksiyalarda (armatura bilan beton bevosita jipslashishi oqibatida ankerlanadigan siquvchi kuch beriladigan) kuchlanish beriladigan zona uzunligining 2/3 qismicha masofada.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Taranglashadigan notekis sirtli sterjenli armaturadan boʻladigan kuchning betonga berilish zonasining uzunligini quyidagicha qabul etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kuch silliq berilganida — 20 d (d — sterjen diametri);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sterjenni kesish oqibatida birdaniga berilganida (sterjen diametri 18 mm dan katta boʻlmagan holda ruxsat etiladi) — 25d.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashqi havoning eng sovuq besh kunligining oʻrtacha harorati minus 40 °S sovuq boʻlgan hududlarda foydalanishga moʻljallangan konstruksiya elementlari uchun kuchning betonga berilish zonasi uzunligini 5d ga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kuchning K-7 klassdagi taranglashtiriladigan armatura arqonlaridan betonga berilish zonasining uzunligini, ankerlar boʻlmagan holda, quyidagi 20-jadvalda koʻrsatilgan oʻlchamlarda qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashqi havoning eng sovuq besh kunligining oʻrtacha harorati minus 40 °S sovuq boʻlgan hududlarda foydalanish uchun moʻljallangan konstruksiya elementlari uchun K-7 sinfdagi armatura arqonlari (arqon shaklidagi armaturalar) boʻlganida zona uzunligini quyidagi 20-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan quyidagi miqdorlardan katta qilib qabul etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
arqon diametri 9 mm boʻlganida — 27 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
arqon diametri 12 mm boʻlganida — 30 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
arqon diametri 15 mm boʻlganida — 38 sm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kuchning K-7 sinfdagi taranglashtiriladigan armatura arqonlaridan betonga berilish zonasining uzunligini 1,4 koeffitsiyent bilan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Betonga jamlangan kuchlarning uzatish zonasini, jumladan zoʻriqtiriladigan armatura elementlaridan ham armaturalash, ushbu zonaning kuchlanish-deformatsiyalanish holatlarini hisobga olgan holda elastiklik nazariyasi uslubi yoki mahalliy kuchlanishga hisoblashning boshqa asoslangan uslublari bilan aniqlab bajarilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

20-jadval

K-7 sinfdagi arqon armaturaning diametri, mm

Siqilishdagi mustahkamlik sinfiga javob beradigan betonning berilish mustahkamliklari quyidagicha boʻlganidagi kuchning betonga berlish zonasining uzunligi lrp, cm da

V22,5

V25

V27,5

V30

V35

V40

V45

V50 va undan katta

9

12

15

88

98

125

85

95

110

83

93

105

80   90

100

75

87

95

70

85

90

65

75

85

60

70

80

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Siqish kuchi betonga birdaniga berilganida (arqonlarni kesish orqali), kuchning berilish zonasining boshlanishini element uchidan 0,25 lrp ga teng boʻlgan masofada deb qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Betonning oʻtirishi va oqishi taʼsirini quyidagilarni aniqlashda inobatga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan zoʻriqtirishda armaturadagi kuchlanishlar yoʻqolishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda beton qisilishining kamayishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sunʼiy ravishda tartiblashtiriladigan konstruksiyalarda zoʻriqishning oʻzgarishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doimiy yuklamalar va taʼsirlardan konstruksiyaning koʻchishlarini (deformatsiyalarini);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
statik noaniq konstruksiyalardagi kuchlarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yigʻma-quyma konstruksiyalardagi kuchlarni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vaqtinchalik yuklardan boʻladigan konstruksiyaning deformatsiyasini betonning choʻkishi va oqishini inobatga olmasdan aniqlash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkita oʻqli va uchta oʻqli — siqiluvchan elementlarni hisoblashda betonning oʻtirishi, oqishi oqibatida zoʻriqtiriladigan armaturada boʻladigan kuchlanish yoʻqolishini va beton qisilishining kamayishini, kuch taʼsirining har bir yoʻnalishida alohida aniqlash ruxsat etiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Oldindan zoʻriqtiriladigan konstruksiya elementlaridagi kuchlanishlarni, quyidagilarni chiqarib tashlagandan keyingi nazoratlanuvchi zoʻriqish boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonni siqish bosqichida — birinchi yoʻqolishlarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
foydalanish bosqichida — birinchi va ikkinchi yoʻqolishlarni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birinchi yoʻqolishlarga quyidagilarni kiritish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturalarini tirgakka tirab tortadigan konstruksiyalarda — ankerlarning deformatsiyalanishi oqibatidagi, eguvchi moslamalarga armaturaning ishqalanishi oqibatidagi, armaturadagi kuchlanishi relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida), haroratlar farqidan, tez yuz beradigan beton oqishidan hamda shakl deformatsiyasidan (armaturani qolipda tortganda) boʻladigan yoʻqolishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturani betonga tirab tortadigan konstruksiyalarda — ankerlar deformatsiyasi oqibatida, armaturani yopiq va ochiq kanallar devorlariga ishqalanishidan va armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) yoʻqolishlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkinchi yoʻqolishlarga quyidagilarni kiritish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturalarini tirgakka tirab tortadigan konstruksiyalarda — betonning oʻtirishi va oqishidan, armaturadagi kuchlanishi relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) yoʻqolishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturani betonga tirab tortadigan konstruksiyalarda betonning oʻtirishi va oqishi oqibatida, armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida), spiral yoki halqasimon armaturaning betonga oʻraladigan buramlari tagidagi ezilishdan va uzunasiga boʻlaklardan iborat konstruksiyalarda bloklar orasidagi ulovchi choklarning deformatsiyasidan tushadigan yoʻqolishlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanab oʻtilgan yoʻqolishlarning ayrimlarini qiymatlarini mazkur SHNQ ning 152-bandini inobatga olib mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan aniqlash kerak. Armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) boʻladigan ikkinchi yoʻqolishlarni bir xil miqdorda yuz beradi va betonning siqilishidan keyingi bir oy mobaynida toʻla tugallanadi deb qabul etish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birinchi va ikkinchi yoʻqolishlar qiymatining yigʻindisi 98 MPa (1000 kgk /cm2) dan kam boʻlmagan deb qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Betonning oʻtirishi va oqishidan hamda zoʻriqtirilgan armaturadagi kuchlanishning yoʻqolishini aniqlashda quyidagi koʻrsatmalarga rioya qilish zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning oʻtirishi va oqishidan yoʻqolishining vaqt davomida oʻzgarishi Δσp (t) ni kuyidagi formula bilan aniqlash mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(43)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Δσp (t → ∞) mazkur SHNQ ning 13 yoki 15-ilovalariga binoan aniqlanadigan betonning oʻtirishi va oqishidan hosil boʻladigan armaturadagi yoʻqolishlarning oxirgi (chegaraviy) qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t oqishdan boʻladigan yoʻqolishni aniqlashda betonning siqiladigan kunidan va oʻtirishidan boʻladigan yoʻqolishni aniqlashda betonlash tugagan kunidan hisoblanadigan vaqt, sutkada;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e= 2,718 — natural logarifm asosi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
atrof muhit havosining namligi 40 foizdan past boʻladigan sharoitlarda foydalanishga moʻljallangan konstruksiyalar uchun betonning oʻtirishi va oqishidan yuz beradigan yoʻqolishlarni 25 foizga koʻpaytirish kerak (DQN 2.04-01-98 (SNiP 23-01-99*) ga binoan, IVA iqlim mintaqasida foydalanishga moʻljallangan va quyosh radiatsiyasidan himoyalanmagan konstruksiyalar bundan mustasno, ular uchun koʻrsatilgan yoʻqolishlar 50 foiz ga koʻpaytiriladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning oʻtirishi va oqishidan boʻladigan zoʻriqishning katta taqsimlanishi va yoʻqolishlarni aniqlash uchun, betonning oʻtirish va oqish deformatsiyalarining chegaraviy nisbiy qiymatlarini, armatura taʼsirini, betonning uzatish mustahkamligi va yoshini, yuklamaning bosqichma-bosqich qoʻyilishi va uning har bitta bosqichda taʼsir etish muddatini, deformatsiyaning vaqt mobaynida rivojlanish tezligini, koʻndalang kesimlarning keltirilgan oʻlchamlarini, muhitning nisbiy namligi va boshqa omillarni inobatga oluvchi aniq uslublardan foydalanishga ruxsat etiladi. Bu uslublar oʻrnatilgan tartibda (texnologik reglamentlarda) asoslangan boʻlishi zarur (bu yerda betonning oʻtirishdagi normativ εp va oqishdagi normativ sp deformatsiyalarini mazkur SHNQning 163-bandi boʻyicha olish kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Temirbeton panjarali fermalarning siqiladigan elementlarining hisobiy uzunligi l0 ni poʻlat panjarali fermalarning siqiladigan elementlarini aniqlashga tegishli boʻlgan koʻrsatmalarga binoan qabul qilish kerak. Ustunlari rigel bilan yaxlit qilib birlashtirilgan romlarning alohida turgan ustunlarining hisobiy uzunligini, rigelning bikrligi B1=EbI1 ni, ustunlarning bikrligi B2=EbI2 ga nisbatiga bogʻliq holda quyidagi 21-jadvaldan qabul qilish mumkin. Qoziq oyoqlarning (quvurkesimli qoziqoyoqlarning, ustun qoziqoyoqlarning) hisobiy uzunligini, shular jumlasidan estakada turidagi tayanchlar elementlaridagini ham hisobiy uzunligini, gruntning deformatsiyalanishini, poydevorning va tayanchning tepa qismining koʻchishga qarshiligini inobatga olgan holda qabul qilish kerak. Tayanch elementlarini yoki qisimlarini hisoblashda, qurilish-mexanikasining siqilgan sterjenlarning hisobiy (erkin) uzunligini aniqlashga taalluqli uslublaridan foydalanib hisoblayotganda, koʻrilayotgan elementlar uchlarining, gruntning deformatsiyalanishi va qoʻzgʻaluvchan tayanchiqlardan ishqalanish kuchlarining mavjudligi oqibatidagi elastik ravishda qistirilganligini (elastik koʻnikuvchanlik holati) inobatga olish kerak. Bunday hisoblashlar qilinmagan hollarda, gʻaltakli va sektor tipidagi hamda ftorplast qatlamlaridagi qoʻzgʻaluvchan tayanchlar qoʻllanilganida, tayanch tepasining oʻzaro bogʻliqligini inobatga olmaslik kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilgan temirbeton elementlarda boʻylama armaturaning koʻndalang kesimi minimal maydonining betonning hisobiy kesimi toʻla maydoniga % miqdori, quyidagilardan kam boʻlmasliklari kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bukiluvchanligi boʻlgan elementlarda — 0,20 dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bukiluvchanligi boʻlgan elementlarda — 0,60 dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

21-jadval

Rigel uzunligi L ning ustun balandligi H ga nisbati

Bikrliklar nisbati lar quyidagicha boʻlganidagi ustunning hisobiy uzunligi

0,5

1

5

0,2

1,1

1

1,3

1,15

3

1,5

1,4

1,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. L/H va nisbatlarning oraliq qiymatlarida l0 ni interpolyatsiya qilib aniqlash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bukiluvchanlikning oraliq qiymatlarida interpolyatsiya boʻyicha; bu yerda, l0 — elementning hisobiy uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
element koʻndalang kesimining inersiya radiusi; Ib — beton kesimining inersiya momenti; Ab — beton kesimining maydoni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Minimal armaturalash miqdorlari talablari bajarilmasa, u holda, konstruksiya elementlarini betonlar sifatida hisoblash kerak. Siqilgan temirbeton elementlarining xohlagan yoʻnalishdagi bukiluvchanligi, inshootni foydalanish bosqichidagi qiymati — 120 dan, montajlash bosqichidagisi esa 150 dan oshmasligi kerak. Qisman (qiya) armaturalangan elementlarning bukiluvchanligi toʻrlar bilan armaturalanganda — 55 dan, burama armaturalar bilan armaturalanganda — 35 dan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda iof — beton qismi (metall burama yoki toʻrning yakuniy sterjenlari oʻqlari bilan chegaralangan) kesimining inersiya momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlar toʻdalarini yopiq konturli romga oʻxshatib hisoblash va qoʻshimcha qilib, ular devorlarini qattiq qistirilgan ustunlar sxemasida tekshirish kerak. Yumaloq temirbeton quvurlarning toʻdalarini, mazkur SHNQning 13-ilovasiga binoan aniqlanadigan eguvchi omentlarga (boʻylama va koʻndalang kuchlarni inobatga olmasdan) hisoblash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-bob. Beton va temirbeton konstruksiyalar uchun materiallar. Beton. Umumiy tavsiflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarida GOST 26633ga muvofiq keladigan oʻrtacha zichligi 2200 dan 25001) kg/m3 gacha boʻlgan konstruksion ogʻir betonlarni qoʻllash koʻzda tutilishi kerak. Boshqa belgilardagi va zichlikdagi betonni qoʻllash oʻrnatilgan tartibda tajriba oʻtkaziladigan konstruksiyalarda amalga oshirilishi mumkin. Konstruksiyalar betoni siqilishga mustahkamligi, loyihaviy sinfi, uzatuvchi va chiqarishdagi mustahkamligi bilan tavsiflanadi. Betonning siqilishdagi mustahkamlik sinfi “V” — 150x150x150 mm kublarning belgilangan muddatlarda tekshirgandagi va taʼminlanganligi 0,95 boʻlgan siqilish mustahkamligining kafolatlangan qiymati bilan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning loyihaviy “V” sinfi — bu konstruksiya betonining loyihada belgilangan mustahkamligidir. Betonning uzatish mustahkamligi Rbp deb tayyorlash va montaj qilish jarayonida unga zoʻriqishni berish paytidagi betonning (sinfiga munosib keladigan) mustahkamligiga aytiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Ushbu bobdagi bayon etilgan normalar va talablar koʻrsatilgan zichlikdagi, kelgusidagi “ogʻir beton” nomi bilan (zichligini koʻrsatmasdan) yuritiladigan betonlarga tegishli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalari uchun siqilishga mustahkamligi V20, V22,5, V25, V27,5, V30, V35, V40, V45, V50, V55 va V60 (shuningdek, mustahkamligini oshiruvchi qoʻshimchalar bilan olinadigan) sinflardagi ogʻir betonlar ishlatilishi kerak. V22.5 va V27.5 sinflardagi beton sementni tejash imkonini beradigan va konstruksiyaning boshqa texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini kamaytirmaydigan hollarda koʻzda tutilishi kerak. Konstruksiya turiga, ularni armaturalash va ishlash sharoitiga bogʻliq holda qoʻllaniladigan beton quyidagi 22-jadvalda keltirilgan talablarga muvofiq boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

22-jadval

Konstruksiya turi, armaturalash va ishlash sharoiti

Betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi

1. Betondan qilingan

V20

2. Zoʻriqtirilmagan armaturali temirbetondan qilinganda kuyidagi holatlarda joylashganida1):

a) suv sathi oʻzgaruvchan zonada

V25

b) inshootning yer tagidagi qismlarida

V22,5

v) inshootning yer tagidagi qisimlarida hamda yigʻma-quyma tayanchlarning ichki boʻshliklarida

V20

3. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbetondan qilingan:

a) ankersiz:

quyidagi sinflardagi sterjenli armaturalarda:

A600 (A-IV), At600 (At-IV),

V25

A800 (A-V), At800 (At-V),

V30

A1000 (At-VI)

V35

simli armaturalarda:

Vr sinflardagi yakka simlardan

V35

K-7 sinfdagi yakka armatura arqonlardan

V35

b)  ankerlar bilan:

simli armatura boʻlganida:

V sinfdagi (tashqi va ichki ankerli)

V25

K-7 sinfdagi yakka armatura arqonlardan

V25

K-7 sinfdagi oʻram arqonlardan

V35

poʻlat arqonlardan (burab eshilgan, ikkita va yopiq)

V35

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ochiq kanallarda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturalarni qoʻyish uchun siqilishga mustahkamlik sinfi V35 dan kam boʻlmagan beton koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldindan taranglashtirilgan konstruksiyalardagi armatura kanallarini yuqori bosim ostida toʻldirishga 28 kundagi mustahkamligi 29,4 MPa (300 kgk /sm2) dan kam boʻlmagan qorishma ishlatilishi kerak. Yigʻma konstruksiyalarning birlashadigan joylarini monolitlashga oʻsha elementlarning siqilishga boʻlgan mustahkamligidan kam boʻlmagan sinfdagi beton qoʻllanilishi kerak. Mustahkamligi sinfi V60 dan baland betonni (shuningdek, mustahkamligini oshiruvchi qoʻshimchalar bilan olinadigan) maxsus texnik shartlar bilan ishlatish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Beton va qorishmaning muzlashga pishiqlik markasi F ni qurilish zonasining iqlim sharoitiga, konstruksiyaning joylashishi va turiga bogʻliq holda quyidagi 23-jadvalga muvofiq qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Suv omborlari va gidrostansiya toʻgʻonlariga yaqin joylashgan koʻpriklar uchun sirtini qoplovchi bloklarning va tayanchlar tanalari betonining sovuqqa pishiqlik markalari, daryo gidrotexnik inshootlarining betoniga ushbu hollarda qoʻyiladigan talablarga va muayyan foydalanish sharoitlarining tahliliga asoslanib, har bir holat uchun alohida belgilanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Elektrik va kimyoviy yemirilishga uchramaydigan suv tagidagi va yer ustidagi inshootlarda, QMQ 2.03.11ga muvofiq suv shimdirmaslik markasi W4 boʻlgan beton qoʻllanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyaning qolgan elementlari va qismlari, shu jumladan temirbeton koʻpriklar va quvurlarning betonlab ulanadigan joylari, yurish polotnosining himoya qiluvchi qatlami ham suv shimdirmaslik markasi W6 dan kam boʻlmagan betondan loyihalanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha harorati (minus 40 °S) boʻlgan hududlardagi temirbeton tayanchlardagi, suvning oʻzgaruvchan sathidagi zonasida tayanchni qoplovchi bloklarda, namtoʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi chirish polotnosining bitta va ikkita qatlamli barcha hollardagi tekislovchi qatlamida, suv shimdirmaslik markasi W8 dan kam boʻlmagan beton qoʻllanilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Agressiv muhitda foydalanishga belgilangan konstruksiya elementlarida QMQ 2.03.11 va GOST 10060.0 talablariga muvofiq boʻladigan, shunday taʼsirlarga chidamli (pishiqlikka ega) boʻlgan beton va himoyalovchi qoplamalar qabul qilinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

23-jadval

DQN 2.04-01 (SNiP 23-01)ga binoan eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati bilan tavsiflanuvchi iqlim sharoiti °S da

Konstruksiya va ular qisimlarining joylashishi

Suv yuzasidan tepada, yer tagida va suv bosmaydigan zonalar* ustida

Suv sathi oʻzgarib turadigan zonada**, ***

Konstruksiya turi

Temir betondan va yupqadevorli betondan

(qalinligi 0,5 dan kichik)

Katta oʻlchamli beton

Temir betondan va yupqa oʻlchamli betondan

Katta oʻlchamli betondan

Sirtini qoplovchi bloklari

Tayanch tanasini terish

(tashqi zona betoni)

Sirtini qoplovchi bloklarni toʻldiruvchi termalar

(ichki zona betoni)

Yumshoq:

minus 10 va yuqori

F200

F100

F200

F100

F100

-

Sovuq:

minus 10 dan minus 20 (ham kiradi) gacha

F200

F100

F300

F200

F100

F300

Juda ham sovuq:

minus 20 dan past

F300

F200

F300****

F300

F200

F4005)

Muzlashga qarshi tuzlardan foydalanish

F300

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Tayanchlarda yer ustidagi suv bilan bostirib yuborilmaydigan zonalarga, grunt ustidan 1 m tepada joylashgan qisimlarini kiritmoq kerak. Tayanchning pastda joylashgan va grunt muzlash chuqurligining yarmigacha boʻlgan uchastkalarning betoni uchun suv sathi oʻzgaradigan zonadagi konstruksiyalar uchun koʻrsatilgan talablar koʻzda tutilmogʻi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Suv sathining oʻzgaruvchan zonasining ustki chegarasi deb muz qatlamining eng pastki yuzasidan 0,5 m ga pastda boʻlgan sathni qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
*** Konstruksiya uchun sovuqbardoshliq boʻyicha beton markasi suv koʻpayish davrida jadvalda keltirilgan marka asosida 100 siklga koʻtariladi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
**** Oʻta sovuq iqlim sharoitli hududlardagi doimiy suv oqadigan joylarda joylashgan temir yoʻl va aralash harakatli koʻpriklarda beton markasi sovuqqa chidamlilik boʻyicha F400 dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: Konstruksiyalarning suv tagidagi (eng pastdagi muz qatlamining pastki yuzasidan 0,5 m gacha chuqurda), yer tagidagi (yaxlash chuqurligining yarmisidan pastdagi), qismlarning betoniga sovuqqa pishiqlik talablari normalanmaydi. Koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlariga, konstruksiyaning yer tagidagi qismlariga konus gruntining yaxlash chuqurligining yarmisidan pastda joylashgan qirgʻoq tayanch qismlari kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Suv oʻtkazuvchi quvurlari barcha elementlarining, konuslar va daryo oʻzanlarini mahkamlovchi, yoʻnaltiruvchi va qirgʻoqlarni mahkamlovchi inshootlarning, hamda koʻprik polotnosi barcha elementlarining, buning ichida avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oʻtish qismi plitasining ham, nam toʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi yurish polotnosining tekislovchi qatlamining, temir yoʻl koʻpriklarining ballastsiz oraliq qurilmalarining koʻprik polotnosi plitasining betoni, sovuqqa pishiqlik talabiga koʻra, suv sathi oʻzgaruvchan zonada joylashgan betonga qoʻyiladigan talablarga javob beradigan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Burab kiritiladigan qoziqoyoqlarning suvsathi oʻzgaruvchan zonasidagi uchastkalarining sovuqqa pishiqlik talablarini belgilayotganda, ushbu zonaning eng pastki sathi deb shu oʻzan pastki yuzasidan 0,5 m chuqurdagi nuqta qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda armaturali kanallarni toʻldirish uchun suv-sement qorishmasi (maxsus reglament orqali qoʻshimchalar bilan), loyihalarda koʻrsatiluvchi quyidagi fizik-mexanik xossalarga ega boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tayyorlangandan keyin oquvchanlik 45 s dan koʻp emas, 1 soatdan keyin tayyorlangandan soʻng oquvchanlik 85 s dan koʻp emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻtirishi hajmdan 2 foizdan koʻp emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustahkamlik:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7 sutkada kamida 20 MPa (203,87 kgk /cm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28 sutkada kamida 30 MPa (305,81 kgk /sm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-bob. Hisobiy qarshiliklar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Betonning asosiy normativ mustahkamlik tavsiflari boʻlib 0,95 taʼminlanish bilan aniqlanuvchi, uning oʻqli siqilishga qarshiligi (prizmatik mustahkamlik) — Rbn va oʻqli choʻzilishga — ​​​​​​​ Rbtn, qarshiligi hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning asosiy hisobiy mustahkamlik tavsiflari boʻlgan oʻqli siqilishga qarshiligi — Rb va oʻqli choʻzilishga — Rbt, qarshiligi, uning normativ qarshiliklarini materialning (beton) ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlib γm va oʻrnatilgan ishlash sharoiti koeffitsiyentiga mn koʻpaytirib aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarini birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashda har xil sinflardagi betonning hisobiy qarshiligi quyidagi 24-jadvalga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Materialning (beton) ishonchlilik koeffitsiyentiga γm birinchi chegaraviy holatlar 1,3ga teng oʻqli siqilish uchun va oʻqli choʻzilish uchun 1,5 ga teng qilib olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkinchi chegaraviy holatlar uchun ishonchlilik koeffitsiyentiga γm 1,0 teng qilib olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ish sharoiti koeffitsiyenti tayinlashiga qarab quyidagilarga teng qilib olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,9 — birinchi chegaraviy holatlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,0 — ikkinchi chegaraviy holatlar uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQ ning 161-bandidagi va quyidagi 24-jadvaldagi keltirilgan betonning hisobiy qarshiliklarini, tegishli hollarda Mazkur SHNQ ning 25-jadvaliga binoan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan birgalikda qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

24-jadval

Qarshilik turi

Shartli belgilar

Quyidagi siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinflardagi betonning hisobiy qarshiligi, Mpa(kgk / cm2)da

V20

V22,5

V25

V27,5

V30

V35

V40

V45

V50

V55

V60

Birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda

Oʻq boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik)

Rb

10,5

(105)

11,75

(120)

13,0

(135)

14,3

(145)

15,5

(160)

17,5

(180)

20,0

(205)

22,0

(225)

25,0

(255)

27,5

(280)

30,0

(305)

Oʻq boʻylab choʻzishga

Rbt

0,85

(8,5)

0,90

(9,0)

0,95

(10,0)

1,05

(10,5)

1,10

(11,0)

1,15

(12,0)

1,25

(13,0)

1,30

(13,5)

1,40

(14,0)

1,45

(14,5)

1,50

(15,5)

Ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda

Oʻq boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik)

Rb,ser

15,0

(155)

16,8

(170)

18,5

(190)

20,5

(210)

22,0

(225)

25,5

(260)

29,0

(295)

32,0

(325)

36,0

(365)

39,5

(405)

43,0

(440)

Oʻq boʻylab choʻzishga

Rbt,ser

1,40

(14,5)

1,50

(15,5)

1,60

(16,5)

1,70

(17,5)

1,80

(18,5)

1,95

(20,0)

2,10

(21,5)

2,20

(22,5)

2,30

(23,5)

2,40

(24,5)

2,50

(25,5)

Egilishda konstruksiyalarda boʻylama yoriqlar boʻlmasligini hisoblashlar uchun

Rb,sh

1,95

(20,0)

2,30

(23,5)

2,50

(25,5)

2,75

(28,0)

2,90

(29,5)

3,25

(33,0)

3,60

(37,0)

3,80

(39,0)

4,15

(42,5)

4,45

(45,5)

4,75

(48,5)

Oʻq  boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik):

oldindan zoʻriqtirishda va montaj qilishda

Rb, mc1

-

-

13,7

(140)

15,2

(155)

16,7

(170)

19,6

(200)

23,0

(235)

26,0

(265)

29,9

(305)

32,8

(335)

36,2

(370)

foydalanish bosqichida

Rb, mc2

8,8

(90)

10,3

(105)

11,8

(120)

13,2

(135)

14,6

(150)

16,7

(170)

19,6

(200)

22,0

(225)

25,0

(255)

27,5

(280)

30,0

(305)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Rb,ser va Rbt,ser qiymatlari tegishli ravishda betonning normativ qarshiliklari Rbn va Rbtn larga teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyani birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda betonning bevosita qirqishga hisobiy qarshiliklari Rb,cut quyidagicha qabul etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyma armaturalangan betonda joylashgan kesim uchun armatura ishi inobatga olinmaganda — Rb,cut= 0,1 Rb
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushbu kesim uchun armatura ishi qirqishga hisobga olinganda — mazkur SHNQ ning 213-bandi koʻrsatmasiga binoan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yigʻma elementlar betoni bilan quyma betonlar birikadigan joylarda mazkur SHNQ ning 306-bandiga rioya qilinganida — Rb,cut = 0.05 Rb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton konstruksiyalar uchun siqishga hisobiy qarshiliklar Rb va Rb, mc2 larni yuqoridagi 24-jadvaldagi koʻrsatilgan qiymatlardan 10 foizga kam etib bevosita qirqish uchun Rb,cut = 0.05 Rb deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tayanchlar yumaloq qobigʻining ichki boʻshligʻidagi (yadrosidagi) V20 sinfdagi quyma betonning hisobiy qarshiligini 25 foizga oshirib hisoblashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

25-jadval

Ishlash sharoiti koeffitsiyentini kiritishga  sababchi boʻladigan omillar

Ishlash sharoiti koeffitsiyenti

Ishlash sharoiti koeffitsiyenti kiritiladigan betonning hisobiy qarshiligi

Ishlash sharoiti koeffitsiyenti qiymati

1. Koʻp marotaba takrorlanuvchi yuklama

mb1

Rb

Mazkur SHNQ ning 162-bandiga binoan

2. Koʻndalang kesim maydoni 0,3 m2 va undan kam boʻlgan siqiluvchi elementlarni vertikal (tik) holatda betonlash

mb4

Rb

0,85

3. Betonni koʻndalang qisishdagi ikki oʻqli kuchlanish holatini taʼsiri

mb6

Rb, Rb,sh

Mazkur SHNQ ning 163-bandiga binoan

4. Tashqi havoning eng sovuq besh kunlikdagi oʻr-tacha harorati (minus 40°S) boʻlgan hududlarda, betonda suvga toʻyinish boʻlmagan holda konstruksiyaning ishlashi

mb7

Rb

0,9

5. Tashqi havoning eng sovuq besh kunlikdagi oʻrtacha harorati (minus 40°S)  va undan yuqori boʻlgan hududlarda foydalaniladigan konstruksiyalardagi   suvga toʻyingan betonning galma-galdan yaxlashi va erishi

mb8

Rb

0,9

6. DQN 2.04-01-98 (SNiP  23-01-99*)ga binoan IVA iqlim mintaqasida quyosh radiatsiyasidan himoyalanmagan konstruksiyalarining   ishlashi

mb9

Rb, Rb,sh

0,85

7.Bir nechtadan tarkib topgan konstruksiyalarda  quyidagi hollar boʻlganida:

Mazkur SHNQ ning 164-bandiga, 28-jadvalga, 165-bandiga, 166-bandiga binoan

oʻzaro betonlanadigan  birikmalarda

mb10

Rb

yelimlab biriktirilganda

mb10

Rb

terilgandagi choklar  armaturalanmagan qorishmalarda

mb10

Rb

8. Elementlarni foydalanish  bosqichida ikkinchi guruh chegaraviy  holatlariga hisoblashda

a) qiya egriligi va qiya nomarkaziy siqishga

mb13

Rb, mc2

1,1

b) buralishga

mb14

Rb,sh

1,15

v) konstruksiya betoni bilan quyma beton birikadigan tekislik boʻylab ajralishga

mb15

Rb,sh

0,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Chidamlilikka hisoblanishi kerak boʻlgan elementlarga koʻp marotaba takrorlanuvchi yuklamalar taʼsir etganida chidamlilikka hisoblashdagi betonning siqilishdagi hisobiy qarshiligini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb,f = mb1 Rb = 0,6βbεb Rb, (44)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, mb1 — ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb — birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda betonning oʻq boʻylab siqilishga hisobiy qarshiligi (mazkur SHNQ ning 24-jadvaliga qarang);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βb — betonning vaqt oʻtishi bilan mustahkamligining ortishini inobatga oluvchi, mazkur SHNQ ning 26-jadvalidan olinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εb takrorlanuvchi kuchlanish siklining assimetriyasiga ρb = bogʻliq va mazkur SHNQ ning 27-jadvalidan olinadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

26-jadval

Siqilishga mustahkamligi boʻyicha beton sinfi

V27,5 va undan kichik

V30

V35

V40

V45

V50

V55

V60

βb

1,34

1,31

1,28

1,26

1,24

1,22

1,21

1,20

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

27-jadval

Takrorlanuvchi kuchlanish sikli koeffitsiyenti ρb

0,1 va kam

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6 va undan koʻp

εb

1,00

1,05

1,10

1,15

1,20

1,24

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. ρb ning oraliqdagi qiymatlarida εb koeffitsiyent interpolyatsiya qilib topiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarni koʻndalangiga σby kuchlanish bilan qisishdagi hisoblashlarda, betonning boʻylama siqishga, egilishdagi ajralishga Rb,sh va bevosita kesilishga Rb,cut hisobiy qarshiliklariga quyidagilarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini kiritish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) Rb uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,1Rb ≤σby≤0,2 Rb boʻlganida; mb6 = 1,1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σby 0,6 Rb ga teng kuchlanishda — mb6 = 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bular, hisoblashlarda inobatga olinadigan eng katta qiymatni koʻrsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) Rb,sh va Rb,cut lar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σby≤ 0,98 MPa (10 kgk / cm2) boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(45)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σby = 2,94 MPa (30 kgk / cm2) boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(46)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σby ning oraliqdagi qiymatlarida betonning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari interpolyatsiya qilib topiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Uzunasiga boʻlaklardan tarkib topadigan konstruksiyalarni hisoblashda konstruksiya betoni va ulovchi chokni toʻldiruvchi material mustahkamliklari oralaridagi farqni, chok ishining har xil bosqichida, inobatga oluvchi ishlash sharoiti koeffitsiyenti mb10 ning qiymatini, chok (oraliq) ning qalinligi b ga va chokdagi beton (qorishma)) mustahkamligi Rb,j ning, konstruksiya bloki betonining mustahkamligi Rb,con ga nisbatiga bogʻliq holda quyidagi 28-jadvaldan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Blok qismining qalinligi 120 mm dan kam boʻlganida va blok tanasida zoʻriqtiriladigan armaturani oʻtkazish uchun teshik mavjud boʻlsa, 20 dan 40 mm gacha qalinlikdagi chokdagi ulanadigan joylar uchun mb10 qiymatini, 70 mm qalinlikdagi chok uchun qabul qilgandek, 70 mm qalinlikdagi chok uchun ham 200 mm qalinlikdagi chok uchun qabul qilgandek olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

28-jadval

Chokning qalinligi, mm da

nisbati quyidagicha boʻlganidagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti  mb10

0,2 va undan kam

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

20 dan 40 gacha

0,70

0,76

0,82

0,88

0,94

1,0

1,0

1,0

1,0

70

0,50

0,58

0,65

0,72

0,80

0,85

0,90

0,95

1,0

200 va undan koʻp

0.20

0,30

0.40

0,50

0,60

0,70

0,80

0,90

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Uzunasiga boʻlaklardan tuzilgan choklari yelimlanib birlashtiriladigan konstruksiyalarni, yelim toʻla qotmagan sharoitdan montaj qilish paytidagi yuklamalari koʻtarish qobiliyati boʻladigan etib loyihalash kerak. Uzunasiga boʻlaklardan yelimlab tuziladigan konstruksiyalarni hisoblashlarda, bloklar betonning hisobiy qarshiligiga kiritiladigan va yelim qotganga qadar konstruksiya mustahkamligi kamayishini inobatga oluvchi ishlash sharoiti koeffitsiyentini, bloklar uchlaridagi betonning sirt yuzasining turiga bogʻliq holda qabul qilish va yuza notekis boʻlganida 0,90 ga, silliq boʻlganida 0,85 ga teng deb olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliqlari kesimning katta oʻlchamidan kichik boʻlgan yelimlangan choklar uchun hamda yonidan birlashtiriladigan diafragmalar ulanadigan joylar uchun mb10 qiymatini 0,05 ga kamaytirish kerak. Yelimlab ulangan joylardagi yelimi toʻla qotgan holat uchun mb10= 1 deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Armaturalanmagan qorishmalarda terilgan beton bloklarni hisoblashda mazkur SHNQ ning 161-bandiga muvofiq beton konstruksiyalar uchun qabul qilinadigan betonning hisobiy qarshiligiga quyidagilarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti mb10 ni kiritish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
blok betonining sinfi V20 va V22,5 boʻlganida — 0,85;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
blok betonining sinfi V25 va V35 boʻlganida — 0,75;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
blok betonining sinfi V40 va yuqori boʻlganida — 0,70.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu holda, choklarning qalinligi 1,5 sm dan katta boʻlmasligi kerak va choklarning 28 kunlik mustahkamligi 19,6 MPa (200 kgk/sm2)dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Oldindan taranglashtirilgan konstruksiyalarni tayyorlashda betonni qisish, uning loyihadagi sinfi uchun shart qilib qoʻyilgan mustahkamligidan kam boʻlmagan holda ruxsat etiladi. Betonning uzatish mustahkamligini belgilash uchun hisobiy qarshiligini mazkur SHNQ ning 24-jadvalidan betonning yaqin sinflariga tegishli qiymatlarini interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zoʻriqtiriladigan armaturadan zoʻriqishning toʻla miqdorini betonga berish vaqtidagi va montaj qilishdagi, uning mustahkamligini V25 sinfiga muvofiq keladigan mustahkamlikdan kam boʻlmaydigan qilib belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-bob. Deformatsiyalanish xususiyatlarining tavsiflari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Betonning asosiy deformatsiyalanish xususiyatlariga quyidagi normativ qiymatlar kiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning chegaraviy deformatsiyalari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻqli siqilishda ebo;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
egilishdagi siqilishida ebu;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻqli choʻzilishda ebto va choʻzilishdagi ebtu;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
siqilish va choʻzilishdagi edastiklik moduli Eb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
deformatsii moduli E;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning siljish moduli Gb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyenti n;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning chegaraviy oqish deformatsiyasi sn;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning chegaraviy oʻtirish nisbiy deformatsiyasi esn.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Beton konstruksiyasi tabiiy sharoitda qotganida, betonning siqishdagi va choʻzishdagi elastik modullari toʻgʻrisida tajribadan olingan maʼlumotlar boʻlmagan holda ularning qiymatlari quyidagi 29-jadvaldan olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

29-jadval

Siqishga mustahkamlikka koʻra beton sinfi

V20

V22,5

V25

V27,5

V30

V35

V40

V45

V50

V55

V60

Eb× 10 3, MPa (kgk/ cm2)

27,0

(275)

28,5

(290)

30,0

(306)

31,5

(321)

32,5

(332)

34,5

(352)

36,0

(367)

37,5

(382)

39,0

(398)

39,5

(403)

40,0

(408)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqoridagi jadvalda keltirilgan elastik modullarining qiymatlari Eb ni quyidagi koʻrsatilgan hollarda va miqdorlarda kamaytirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
issiqlik namlik bilan ishlangan va yaxlab ham eriydigan sharoitda ishlaydigan betonlar uchun 10 %;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
DQN 2.04 (SNiP 23-01-99) talablariga muvofiq IVA iqlimiy mintaqada quyosh radiatsiyasidan himoya qilinmagan konstruksiyali beton uchun 15 %.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Beton bloklardan terilgan hollarda quyidagi sinflardagi betonlar uchun elastiklik modullarining Eb qiymatlarini quyidagicha qabul etish, kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V20‑V35 boʻlganda — 0,5Eb deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V40 va undan katta boʻlganida — 0,6 Eb deb.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yigʻma-quyma turda qilinadigan tayanch betonning, butunasiga keltirilgan umumiy elastiklik moduli, teriladigan bloklar va kesim yadrosidagi betonlarning elastik modullari qiymatlaridan ularning har bittasining kesimi maydonlarining tayanch kesimining umumiy maydoniga nisbatan qancha miqdorini tashkil etishiga asoslanib, oʻrtachasi aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning chegaraviy oʻtirish nisbiy deformatsiyasi esn va oqish deformatsiyasini sn mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 3-jadvalidan qabul qilsa boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning siljish moduli Gb ni Eb ga teng deb, koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyentini (Puasson koeffitsiyentini) — ν = 0,2 deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻlaklardan yigʻiladigan konstruksiyalarning ulanadigan joylaridagi foydalaniladigan yelimlarning elastiklik modulining minimal qiymati 1500 MPa (150 000 kgk/sm2) dan kam, koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyenti ν ni 0,25 dan koʻp boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Cheklovchi oʻziga xos siljish va siqilish shtammlari standart qiymatlarni mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 4-jadvalidan olingan tuzatish omillariga koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-bob. Armatura
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Poʻlat buyumlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Koʻprik inshootlari va quvurlarini temirbeton konstruksiyalarga qoʻyilgan talablar asosida hisoblashda armatura turi va uning normallashtirilgan va nazorat qilinuvchi koʻrsatkichlari oʻrnatilgan boʻlishi kerak. Armaturaning asosiy mustahkamlik koʻrsatkichlariga armaturaning choʻzilishga mustahkamlik sinfi kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundan tashqari, har bir armatura sinfiga (oquvchanlik chegaralari tasniflaridan tashqari) oʻzining uzilishga mustahkamligi va uzilishdan keyingi nisbiy tekis choʻzilish qiymatlari mos keladi. Bu tasniflarning qiymatini armaturaning amaldagi davlat standartlari yoki texnik shartlari orqali olinadi va sertifikatsiyalash sinovlari bilan tekshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturaning turini konstruksiyaning tayinlanishiga, konstruktiv yechimga, yuklama va tashqi muhit taʼsiri xarakteriga qarab belgilanadi. Armaturaga qoʻshimcha sifat koʻrsatkichlariga mos keluvchi standartlar orqali aniqlanuvchi quyidagi talablar qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
payvandlash bogʻlanishlarini mustahkamligini uning payvand va bogʻlovchi turiga qarab sinash orqali baholanadigan payvandlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sinishga qadar egilishga (sterjenlar) yoki bukilishga (arqonlar) sinash orqali baholanadigan plastikligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maʼlum bir vaqt ichida kuchlanish taʼsiri sarfining qiymatini sinash orqali baholanadigan relaksatsiyaga mustahkamligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuklash sikli soniga qarab chidamlilik chegarasining sinash orqali baholanadigan charchashga mustahkamligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
past manfiy temperatura taʼsirida (minus 40 0S) namunalarni hamda payvandli bogʻlanishlarni mustahkamlikka va zarb yopishqoqligiga sinash orqali baholanadigan sovuqqa chidamliligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buzilishga qadar maʼlum bir vaqt ichida agressiv muhitda kuchlanganlik holatida boʻlgan armaturani sinash orqali baholanadigan korroziyaga chidamliligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton koʻpriklar va quvurlarning armaturalari uchun hisoblash bilan belgilanadigan poʻlatning markasini konstruksiya elementlarining ishlash sharoitiga va qurilish boʻladigan joyning eng sovuq besh kunligidagi tashqi havoning haroratiga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 41, 226 va 269-bandlarini inobatga olgan holda, quyidagi 30-jadvaldan orqali qabul qilish kerak. Bu yerda “musbat” ishorasi koʻrsatilgan markadagi poʻlatni ushbu sharoitda qoʻllanish mumkinligini koʻrsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Har xil sinfdagi choʻziladigan ishchi armaturalar ishlatilganda mustahkamlikka hisoblashlarda quyidagilarga rioya etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmaydigan armaturalar uchun ularning eng kam mustahkamlikdagi armatura poʻlatiga tegishli hisobiy qarshiligini qabul qilish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtiriladigan armaturalar uchun faqat bitta markadagi armaturani inobatga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A300 (A-II) sinfli St5ps markali armaturani, koʻpriklarning oraliq qurilmalari (shu jumladan xomutlar uchun ham) va tayanchlarida uning sterjenlarining diametrlari quyidagilardan katta boʻlmagan holda ishlatish ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chidamlilikka hisoblanmaydigan armaturali elementlari uchun 20 mm:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chidamlilikka hisoblanadigan armaturali elementlari uchun 18 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diametri 22 mm va undan kattaroq koʻrsatilgan poʻlat armaturalarni faqat muzlash qatlamining yarimidan pastda joylashgan poydevor va tayanch qismlarida ishlatish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Termik mustahkamlangan ikkilamchi va yopiq poʻlat armaturalarni, yuqori mustahkamli armatura simlarni, K-7 sinfli armatura kanatlari va spiralsimon yoʻgʻirilgan poʻlat kanatlarni payvandlab biriktirish mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Beton konstruksiyasi tanasida boʻlgan zoʻriqtirilgan sterjenli armaturalarin har qanday detal yoki armaturalarga eritib ulash mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yangi hamda import armaturalaridan ishchi armatura (hisobiy) sifatida foydalanish belgilangan tartibda olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

30-jadval

Poʻlat armatura turi

Poʻlat armatura sinfi

Armatura poʻlati sifatini belgilovchi hujjat

Oquvchanlik chegarasi σt, shartli oquvchanlik chegarasi σ0,2, mustahkamlik chegarasi σv, boʻyicha cheklanishlar, MPa

Poʻlat markasi

Diametr,

mm

Chidamlikka hisoblanmaydigan armaturali elementlar

Chidamlikka hisoblanadigan armaturali elementlar

eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havo harorati °S , quyidagicha boʻlgan rayonlarda ishlatilganda

30 va yuqori

30 dan 40 gacha

30 va yuqori

30 dan 40 gacha

Issiq quyilgan silliq sterjenli

A240

(A-I)

GOST 5781

82*

GOST 380

-05

235 < σt < 310

380 < σv < 500

St3sp

6 — 10

+

+

+

+

St3sp

12 — 40

+

+

+

+

St3ps

6 — 10

+

+

+

+1)

St3ps

12 — 16

+

+1)

+

+1)

St3ps

18 — 40

+

+1)

+1)

St3kp

6 — 10

+

Sirti notekis issiq quyilgan sterjenli

A300

(A-II)

GOST 5781

82*

GOST 380

-05

295 < σt < 370

500 < σv < 570

St5sp

10 — 40

+

+

+

+

St5ps

10 — 16

+

+1)

+

+1)

St5ps2

18 — 40

+

-

+1)

-

Ac300

(As-II)

10GT

10 — 32

+

+

+

+

A400

(A-III)

300 < σt < 470

600 < σv < 700

25G2S

6 — 40

+

+

+

+1)

35GS

6 — 40

+

+2)

-

-

A600

(A-IV)

Haqiqiy qiymatlar σt, σ0,2, σv normallashtiril gan qiymatdan 100 dan koʻp  oshishi mumkin emas

20XG2S

10 — 22

+

+

+

+

A-800

(A-V)

23X2G2T

10 — 32

+

+

+

+

Sirti notekis termik mustahkamlangan sterjenli

At6004)

(At-IV)

GOST 10884

-94

28S

10 — 28

+3)

+3)

-

-

10GS2

10 — 18

+5)

+3)

-

-

25S2R

10 — 18

+3)

+3)

-

-

At8004)

(At-V)

25S2R

10 — 28

+3)

+3)

-

-

At10004)

(At-VI)

25S2R

10 — 16

+3)

+3)

-

-

Yuqori mustahkamlikdagi sirti silliq sim

V1500-

B1000

(V-II)

GOST 7348

-81*

Haqiqiy qiymatlar σ0,2  i σv  σv normallashtiril gan qiymatdan 300 dan koʻp oshishi mumkin emas

-

3 — 8

+

+

+

+

Sirti notekis yuqori mustahkamlikdagi sim

Vr1500-

Br1100

(Vr-II)

-

3 — 8

+

+

+

+

Armatura arqonlar

K7-1500-

K7-1410

(K-7)

GOST 13840

-68*

-

9 — 15

+

+

+

+

Poʻlat arqonlar

Buramali

-

-

-

GOST boʻyicha sim diametrlari 3 mm va katta

+

+

+5)

+5))

qoʻshaloq eshilgan

GOST 3067

-88*

+

+

+5)

+5)

Yopiq

GOST 3090

-73*

GOST 7675

-73*

GOST 7676

-73*

GOST boʻyicha

+

+

+5)

+5)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) Toʻqilgan karkas va toʻrlarda ishlatishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) Dinamik koeffitsiyent 1,1 dan katta boʻlgan holda faqat toʻqilgan karkaslar va toʻrlarda qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) Faqat oʻlchov uzunligining butun sterjeni shaklida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4) Faqat S (payvandlanadigan) va K (zanglagandagi chaqnab yorilishga chidamli) markalardagi termik mustahkamlangan poʻlat armaturalar qoʻllashga ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5) Faqat aralash har xil harakatlar oʻtkaziladigan koʻpriklarning oraliq qurilmalarida ishlatishga ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Montaj (koʻtariluvchi) qilishdagi kerakli ilmoq uchun St3sp markadagi A240 (A-I) sinfdagi poʻlat armatura ishlatishni koʻzda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Loyihada, konstruksiyani tashqi havoning oʻrtacha sutkalik harorati 40°S dan past boʻlmagan holda montaj qilish nazarda tutilganida, montaj qilish ilmoqlari uchun St3sp markadagi A240 (A-I) sinfdagi poʻlat armaturani ishlatish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Barcha sharoitlarda konstruktiv armaturalar sifati mazkur SHNQ ning 30-jadvalida koʻrsatilgan A240 (A-I) va A300 (A-II) sinflardagi poʻlat armaturalarni hamda Vr sinfdagi tashqi yuzasi notekis armatura simlarni ishlatish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Deformatsiya choklari va boshqa hisoblanadigan elementlarning birlashtirishga qoʻyiladigan buyumlari uchun prokat poʻlatlarni va boshqa jihozlarni mazkur SHNQ ning 27-bobidagi talablar boʻyicha qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 19282 va GOST 19292 (17GS va 17G1S markalardan tashqari)larda koʻrsatilgan poʻlatlar markalardan qilingan prokatlarni ham, shuningdek qoʻshimcha issiqlik bilan ishlanmagan va taqdim etishni oltinchi darajasidan past boʻlmaganda ham qoʻllash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qurilish boʻladigan hududda eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha harorati minus 30°S dan past emas va dinamik koeffitsiyenti 1,1 dan koʻp boʻlmaganida GOST 535-05 boʻyicha St3ps markadagi 424 mm qalinlikdagi poʻlat prokatni qoʻllash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kuchlar taʼsiriga hisoblanmaydigan birlashtirishga qoʻyiladigan jihozlar uchun GOST 535-05 da koʻzda tutilgan qalinligi 4-30 mm boʻlgan St3kp markadagi poʻlat prokatlardan foydalanish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Armaturaning hisobiy tavsiflari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Armaturaning asosiy mustahkamlik tavsiflari mavjud poʻlat armaturalar standartlaridan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sterjenli armaturalar uchun choʻzilishda (siqilishda) normativ qarshilik Rs,n sifatida qoldiq choʻzilishning 0,2 foiziga toʻgʻri keluvchi fizik yoki shartli oquvchanlik chegarasiga teng kuchlanish olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tekis simli armatura sinfi V GOST 7348-818 boʻyicha va armatura arqonlari K-7 GOST 13840-68 boʻyicha shartli oquvchanlik chegarasining 0,95 ga teng kuchlanishi olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Notekis profilli Vr GOST 7348-81 boʻyicha shartli oquvchanlik chegarasining 0,9 ga teng kuchlanishi olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qayd etilgan tavsiflar poʻlat armaturalarning amaldagi davlat standartlari orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armatura qarshiligining hisobiy qiymatlari armatura qarshiligining meʼyoriy qiymatlarini mustahkamlash uchun ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi. Ishonchlilik koeffitsiyentining qiymatlari mustahkamlash sinfiga va koʻrib chiqilgan chegara holatiga qarab olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturaning meʼyoriy qiymatlari kamida 0,95 xavfsizlik bilan kafolatlanadi, deformatsiya xususiyatlarining meʼyoriy qiymatlari ularning oʻrtacha qiymatlariga teng ravishda olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choʻzilishda (siqilishda) novda armaturaning asosiy mustahkamlik xususiyati 0,2 foizga teng qoldiq choʻzilishga mos keladigan shartli fizik oqim kuchi mlm qiymatiga teng qarshilikning standart qiymati hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 7348 boʻyicha V sinfidagi silliq simni mustahkamlash va GOST 13840 boʻyicha K7 armatura arqonlari uchun standart qarshilik qiymati sifatida shartli oqish kuchining 0,95 ga mos keladigan kuchlanishlari olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu xususiyatlar poʻlatlarni mustahkamlash uchun amaldagi davlat standartlarga muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kuchlanishdagi armaturaning hisobiy mustahkamlik xususiyatlari (hisobiy qarshiliklari) standart qiymatlarni material uchun tegishli ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlish (mustahkamlash turi va sinfiga, chegara holatlar guruhiga qarab belgilanadi) va mazkur SHNQ ning 31-jadvali (12-ilovasi)ga muvofiq olingan maqsadli ish sharoitlari koeffitsiyentiga koʻpaytirish orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birinchi guruhning chegaraviy holatlari uchun material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti quyidagi 31-jadvalda keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belgilangan maqsadlar uchun mehnat sharoitlari koeffitsiyentlari quyidagicha teng qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl koʻpriklari uchun — 0,90;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil koʻpriklar uchun — 0,95.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikkinchi guruhning chegaraviy holatlari uchun material uchun ishonchlilik koeffitsiyentlari va ish sharoitlari koeffitsiyentlari 1,0 ga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturaning elastiklik moduli E hisobiy qiymatini uning normativ qiymatiga tenglab olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturaning umumlashgan mexanik xususiyatining tavsifi sifatida kuchlanish va nisbiy deformatsiya orasidagi bogʻlanishni, uning qisqa vaqt ichida bir marotabalik yuklanishdagi (standart sinovga muvofiq) oʻrnatilgan tartibdagi normativ qiymatlarini olish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik va quvurlarning temirbeton konstruksiyalarida ishlatishga ruxsat etiladigan poʻlat armaturalarning choʻzilishga hisobiy va normativ qarshiliklarini quyidagi 31-jadvalga binoan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

31-jadval

Poʻlat armatura sinfi

Diametri,

mm

Choʻzilishga normativ qarshiliklari Rsn va Rpn

MPa (kgk /sm2)

I-guruh chegaraviy holatlariga hisoblagandagi choʻzilishga hisobiy qarshiliklar MPa (kgk /sm2), quyidagi koʻpriklar va quvurlar uchun

temir yoʻllardagi

avtomobil yoʻli va shaharlardagi

Zoʻriqtirilmaydigan (Taranglashtirilmaydigan) armatura

1. Sterjenli:

a) sirti silliq A240 (A-I)

6 — 40

235 (2400)

200 (2050)

210 (2150)

b)sirti notekis

(davriy profilda):

A300 (A-II), Ac300 (Ac-II)

A400 (A-III)

10 — 40

6 va 8

10 — 40

295 (3000)

390 (4000)

390 (4000)

250 (2550)

320 (3250)

330 (3350)

265 (2700)

340 (3450)

350 (3550)

Zoʻriqtirilgan ( Taranglashtirilgan) armatura

2. Sterjenli:

a) issiq quyilgan

A6001) (A-IV)

A800 (A-V)

10 — 32

10 — 32

590 (6000)

785 (8000)

435 (4500)

565 (5750)

465 (4750)

600 (6100)

b)termik mustahkamlangan:

At600(At-IV)

At800 (At-V)

At1000 (At-VI)

10 — 28

10 — 14

16 — 28

10 — 14

16

590 (6000)

785 (8000)

785 (8000)

980 (10 000)

980 (10 000)

-

-

-

-

-

465 (4750)

645 (6600)

600 (6100)

775 (7900)

745 (7600)

3. Yuqori mustahkamlikdagi sim:

a) sirti silliq  V-II

V1500

V1400

V1400

V1300

V1200

3

4

5

6

7

1490 (15 200)

1410 (14 400)

1335 (13 600)

1255 (12 800)

1175 (12 000)

1120 (11 400)

1060 (10 800)

1000 (10 200)

940 (9600)

885 (9000)

1180 (12 050)

1120 (11 400)

1055 (10 750)

995 (10 150)

930 (9500)

b) sirti notekis Vr-II

(davriy profilda):

V1500

V1400

V1400

V1200

3

4

5

6

1460 (14 900)

1375 (14 000)

1255 (12 800)

1175 (12 000)

1100 (11 200)

1030 (10 500)

940 (9600)

885 (9000)

1155 (11 800)

1090 (11 100)

995 (10 150)

930 (9500)

4. Arqon armatura

K-7-1500

K-7-1500

K-7-1400

9

12

15

1375 (14 000)

1335 (13 600)

1295 (13  200)

1030 (10 500)

1000 (10 200)

970 (9900)

1090 (11 100)

1055 (10 750)

1025 (10 450)

5. Spiral (burama) yoki qoʻshaloq oʻralgan va yopiq poʻlat arqonlar

Tegishli standartlar boʻyicha

0,75  Rrpn (bu yerda Rrpn arqonning butuniga uzilishga normativ qarshiligi)

0,54 Rrpn

0,57 Rrpn

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aralash armaturalashda A600 (A-IV) sinfidagi sterjenli issiq quyilgan armaturani zoʻriqtirilmaydigan armatura sifatida qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. GOST 7348 ga muvofiq 3 — 8 mm li arqon mustahkamlik sinfi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
silliq uchun 1500 dan 1100 gacha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
davriy profilli uchun 1500 dan 1000 gacha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 13840 ga muvofiq 9 15 mmli armaturali K-7 kanatlarning mustahkamlik sinfi 1500 dan 1400 gacha boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (As-II) va A400 (A-III) sinflardagi zoʻriqtirilmaydigan poʻlat armaturalarning siqilishga hisobiy qarshiliklari Rsc ni, ushbu armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rs ga barobar deb qabul qilish kerak. Element kesimining siqilgan qismida joylashgan va beton bilan jipslashgan, zoʻriqtiriladigan armaturadagi konstruksiyalarni birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda foydalanadigan eng katta hisobiy siquvchi kuchlanish — Rps, 500 MPa (5100 kgk /sm2) boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Hisoblashlarda bevosita koʻrinmaydigan yuklama xarakteri, muhit taʼsiri, texnologik faktorlar va ishlash sharoitlarini, armaturaning mustahkamlik va deformatsion tavsiflarini hisoblashda bevosita uning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari orqali inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturani chidamlilikka hisoblashda (temir yoʻl va metropoliten uchun alohida ajratib quriladigan koʻpriklarda), poʻlat armaturaning zoʻriqtirilmaydigani uchun Rsf va zoʻriqtiriladigani uchun Rpf boʻlgan choʻzilishdagi hisobiy qarshiliklarini kuyidagi formulalar bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsf = mas1 Rsps βpw Rs, (47)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rrpn = mas1 Rspp βpw Rp, (48)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, mas1 , map1 — koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini hisobga oluvchi armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rs, Rp — poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvaldan olinadigan choʻzilishga hisobiy qarshiliklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
εps, εppquyidagi 32-jadvalda keltirilgan, armaturadagi kuchlanish oʻzgarishining sikl assimetriyasi ga bogʻliq koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βpw — quyidagi 32-jadvalda keltirilgan, armatura elementlarining ishlash sharoitiga, ularga payvandlab biriktirilgan boshqa elementlar yoki payvandlab ulangan joylar mavjudligini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

32-jadval

Qoʻllaniladigan poʻlat armaturaning sinfi

(turlari yoki xususiyatlari)

ρ dagi εps va εpp koeffitsiyentlarning qiymatlari

-1

-0,5

-0,2

-0,1

0

0,1

0,2

0,3

0,35

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

εrs koeffitsiyenti

A240 (A-I)

0,48

0,61

0,72

0,77

0,81

0,85

0,89

0,97

1

A300 (A-II)

0,40

0,50

0,60

0,63

0,67

0,70

0,74

0,81

0,83

As300 (As-II)

-

-

0,67

0,71

0,75

0,78

0,82

0,86

0,88

A400 (A-III)

0,32

0,40

0,48

0,51

0,54

0,57

0,59

0,65

0,67

εrp koeffitsiyenti

A600 (A-IV) (ulanmagan yoki mexanik tozalanib, kontaktli payvandlab ulangan)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

V yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Vr yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

-

-

-

-

-

K-7

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

32-jadval yakuni

Qoʻllaniladigan poʻlat armaturaning sinfi (turlari yoki xususiyatlari)

ρ dagi  εps va εpp koeffitsiyentlarning qiymatlari

0,4

0,5

0,6

0,7

0,75

0,8

0,85

0,9

1

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

εpskoeffitsiyenti

A240 (A-I)

1

1

1

1

1

1

1

1

1

A300 (A-II)

0,87

0,94

1

1

1

1

1

1

1

As300 (As-II)

0,90

0,92

0,94

1

1

1

1

1

1

A400 (A-III)

0,70

0,75

0,81

0,90

0,95

1

1

1

1

εpp koeffitsiyenti

A600 (A-IV) (ulanmagan yoki mexanik tozalanib, kon-taktli pay-vandlab ulangan)

0,38

0,49

0,70

0,78

0,85

0,91

0,94

0,96

1

V yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

0,85

0,97

1

1

1

Vr yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

0,78

0,82

0,87

0,91

1

K-7

-

-

-

-

0,78

0,84

0,95

1

1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: Burama yoki qoʻshaloq eshilgan va yopiq poʻlat arqonlar uchun ρ≥85 boʻlganida εpp koeffitsiyentini birga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ρ<85
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ρ ning oraliqlardagi qiymatlari uchun εps va εpp koeffitsiyentlarini interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

33-jadval

Payvandlangan birikma turi

Sikl assimetriyasi koeffitsiyenti sikla r

Quyidagi sinflardagi poʻlat armaturalar boʻlganida diametri 32 mm va undan kichik sterjenlar uchun βpw koeffitsiyenti

A240 (A-I)

A300 (A-II), As300 (Ac-II)

A400 (A-III)

A600 (A-IV)

Kontaktli payvandlangan (tozalamasdan)

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,75

0,85

1

1

1

1

0,65

0,70

0,80

0,90

1

1

0,60

0,65

0,75

0,75

0,75

0,85

-

-

0,75

0,75

0,80

0,90

Uzaytirilgan qatlamlar podkladka qoʻyilib vanna usilida payvandlangan

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,75

0,80

0,90

0,90

1

1

0,65

0,70

0,80

0,90

1

1

0,60

0,65

0,75

0,75

0,75

0,85

-

-

-

-

-

-

Oʻzaro kesishadigan nuqtada kontaktlab payvandlash va boshqa sterjenlarni yoniga payvandlash, juft aralash yopishmalarda payvandlash

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,65

0,70

0,75

0,90

1

1

0,65

0,70

0,75

0,90

1

1

0,60

0,65

0,65

0,70

0,75

0,85

-

-

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Choʻzilayotgan armatura sterjeni diametri 32 mm dan katta boʻlganida βρw qiymatlarini 5 % ga kamaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. r< 0 boʻlganida, βρw qiymatini r< 0 boʻlgandagi qiymatdagidek qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Sterjenlardagi payvandlab ulangan joylari kontakt usulida bajarilib, keyin boʻylamasiga tozalangan A600 (A-IV)sinfdagi choʻzilayotgan poʻlat armaturalar uchun βpw=1 deb qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. ρ ning oraliqlardagi qiymatlarida βρw ni interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Qiya kesimlardagi choʻzilgan koʻndalang armaturani (xomutlar va bukilgan sterjenlarni) koʻndalang kuch taʼsiriga hisoblashda poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvalda koʻrsatilgan choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga quyidagi ishlash sharoiti koeffitsiyentlari kiritiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sterjen armaturalar uchun — ma4 =0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuqori mustahkamlikdagi simdan qilingan armatura, K-7 sinfdagi armatura arqonlar va buramali, qoʻshaloq va yopilgan poʻlat arqonlar uchun ma4 =0,7 qiymatdagi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A400 (A-III) sinfiga poʻlat armaturadan qilinadigan payvandlangan karkaslardagi xomutlarning diametri boʻylama sterjenlarning diametrining 1/3 dan kam boʻlganida koʻndalang kuchga hisoblashdagi xomutlardagi inobatga olinadigan kuchlanishlar quyidagi qiymatlardan oshmasligi kerak, Mpa (kgk /sm2):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xomutlar diametri 6 m va 8 mm boʻlganida 245 (2500) dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xomutlar diametri 10 mm va undan katta boʻlganida 255 (2600) dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Boʻylamasiga mexanik tozalamasdan konstruksiyali payvandlash bilan bajariladigan ulangan joylarni va siljitilgan juft qatlamlar qoʻyib ulangan joylarni qoʻllaganda, A600 (A-IV) va A800 (A-V) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun yuqoridagi 31-jadvalda koʻrsatilgan choʻzilishga hisobiy qarshiliklarga armaturaning ma5=0,9 boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti kiritiladi. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (As-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun kontakt payvandlash bilan uzaytirilgan xalta tagliklar, siljitilgan juft yopishmalar qoʻyib, vanna usulida bajarilgan ulangan joylar boʻlganida, choʻzilishga hisobiy qarshiliklarni, ulangan joylari yoʻq boʻlgan poʻlat armaturalarnikidek bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egiladigan konstruksiyalardagi choʻzilgan armaturani mustahkamlikka hisoblashda, egiluvchi elementning choʻzilayotgan qirrasidan kesimning choʻzilgan zonasi balandligining 1/5 qismidan katta masofada joylashgan armatura elementlari uchun (alohida sterjenlar, oʻramlar, arqonlar) poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvaldagi choʻzilishga hisobiy qarshiliklarga armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentini quyidagi qiymatda kiritmoq kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(49)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, h-x — kesimning choʻzilgan zonasi (qismining) balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kesimning choʻzilgan qismining chekkadagi qirrasidan choʻzilgan armatura elementi oʻqigacha boʻlgan masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Konstruksiyani oldindan zoʻriqtirish va uni montaj qilish bosqichlaridagi hisoblashlarda poʻlat armaturaning hisobiy qarshiliklarini quyidagi qiymatlarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sterjenli poʻlat armatura va yuqori mustahkamlikdagi simlardan qilingan armatura elementlari uchun — 1,10;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K-7 sinfdagi armatura arqonlar va buramali va qoʻshaloq oʻrilgan va yopiq poʻlat arqonlar uchun — 1,05.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Burama yoki qoʻshaloq eshilgan poʻlat arqonlarni diametri D, 24d dan kichik boʻlgan (d — arqon diametri) yarimaylana hisoblashlarda arqonlarning choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga, D/d nisbat 8 dan 24 gacha boʻlganda quyidagi formula bilan aniqlashga ruxsat etiladigan arqonlarning ishlash sharoiti koeffitsiyenti ma10 kiritilishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (50)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diametri D, 8d dan kichik boʻlgan blok atrofida bukilganda, arqonlarning ishlash sharoiti koeffitsiyentini tajribada tekshirishlar natijasiga binoan belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Diametri 5 mm, yuqori mustahkamlikdagi ruxlangan V-II sinfdagi silliq simni mustahkamlikka hisoblashlarda simning yuqoridagi 31-jadvaldan olinadigan choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga quyidagilarga teng boʻlgan armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti ma11 ni kiritish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻrtacha tajovuzkor muhit sharoitiga javob beradigan qilib S guruhi boʻyicha simni ruhlaganda — 0,94;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jiddiy tajovuzkor muhit sharoitiga javob beradigan etib J guruhi boʻyicha simni ruhlaganda — 0,88.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Poʻlat buyumlar uchun hisobiy tavsiflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Temirbeton koʻpriklar va quvurlarning alohida konstruktiv qismidan iborat boʻladigan poʻlat buyumlar (tayanchlar, deformatsiya choklari va sharnirlar elementlari, tirash uskunalari va h. k.) uchun yupqa listli va fasonli prokatlardan tayyorlanib qoʻyiladigan poʻlat buyumlar uchun hisobiy qarshiliklarni koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalari elementlaridagidek qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning ichida ankerlanadigan sterjenli armaturalar uchun hisobiy qarshiliklarni armaturalarga tegishli koʻrsatmalarga binoan qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Armaturaning deformativ xususiyatlarining tavsiflari va elastik modullarining nisbati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Armaturaning asosiy deformatsion tavsiflari quyidagilardan iborat:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kuchlanishning normativ qiymatlariga erishilganda armaturaning nisbiy choʻzilish deformatsiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturaning elastiklik moduli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fizik chegaraviy oquvchanlikka ega boʻlgan armatura uchun nisbiy choʻzilish deformatsiyasining normativ qiymatini uning normativ qarshiligi va elastiklik moduli qiymati uchun toʻgʻri kelgan elastiklik deformatsiyasi orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shartli oqish chegarasiga ega boʻlgan armatura uchun armatura choʻzilishining normativ nisbiy deformatsiyasi shartli oqish chegarasi kuchlanishidagi 0,2 foizga teng boʻlgan uning qoldiq choʻzilishi va elastiklik nisbiy choʻzilishlarining yigʻindisiga teng qilib olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturaning normativ elastiklik moduli choʻzilishda va siqilishda bir xil qilib olinadi va uning turi va sinfiga qarab oʻrnatiladi. Armatura elastiklik modulining qiymatlarini quyidagi 34-jadvaldan olish kerak. Zarur boʻlgan hollarda elastiklik modulining qiymati nazorat sinovi natijalari orqali belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

34-jadval

Poʻlat armatura  sinfi (turi)

Armaturaning elastiklik moduli, MPa (kgk /sm2)da,

Es zoʻriqtirilmaydigan

Ep zoʻriqtirilgan

A240 (A-I), A300 (A-II),  As300 (As-II)

2,06×105(2,1×106)

-

A400 (A-III)

1,96×105(2,0×106)

-

A600 (A-IV), At600 (At-IV), A800 (A-V)

-

1,86×105(1,9×106)

At1000 (At-V), At1000 (At-VI)

-

1,86×105(1,9×106)

B, BpI sinflardagi parallel simlar

-

1,96×105(2,0×106)

V-II va Bp-II sinflardagi parallel simlardan qilingan oʻramlar.

-

1,77×105(1,8×106)

arqon armaturalar sinfi K-7

1,77×105(1,8×106)

K-7 arqon armaturalardan qilingan oʻramlar

-

1,67×105(1,7×106)

Poʻlat arqonlar:

-

Burama va qoʻshaloq eshilgan

-

1,67×105(1,7×106)

yopiq

-

1,57×105(1,6×106)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Zoʻriqtirilmagan armaturali koʻpriklarni chidamlilik va yorilishga pishiqlikka hisoblashlardan tashqari, koʻpriklar elementlarini elastik jismlar hisobi formulalariga binoan bajariladigan qolgan barcha hisoblashlarda, armaturalar uchun yuqoridagi 34-jadvalda va betonlar uchun mazkur SHNQ ning 29-jadvalida keltirilgan elastiklik modullarining qiymatlariga binoan aniqlanadigan modullar nisbatlari dan foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zoʻriqtirilmagan armaturali koʻprik elementlarini chidamlilikka va yorilishga pishiqlikka hisoblashlarda kuchlanishlarni, keltirilgan kesimning geometrik tavsiflarini aniqlashda armatura kesimi maydoni, betonning titrashda oqishini inobatga oluvchi elastiklik modullar nisbatlari koeffitsiyenti n' bilan hisobga olinadi. n' ni, betonning sinflariga koʻra quyidagicha qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V20..........................…22,5
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V22,5 va V25..................20
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V27,5..............................17
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V30 va V35.....................15
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V40 va undan yuqori......10
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22-bob. Koʻpriklar va quvurlarni birinchi guruh chegaraviy holatlariga hamda mustahkamlikka hisoblash. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Element boʻylama oʻqiga normal kesimlarni mustahkamlikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Koʻpriklar va quvurlarning beton va temirbeton elementlarini hisoblashni chegaraviy qiymatlari bilan taqqoslagan holda bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyalarda egiladigan, markaziy va nomarkaziy choʻziladigan beton elementlarini qoʻllash mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Statik noaniq konstruksiyalardagi hisobiy zoʻriqishlari, betonning oʻtirishi va oqishini sunʼiy ravishda tartiblashtirish, yoriq hosil boʻlishi va oldindan zoʻriqtirishlar oqibatida zoʻriqishning katta taqsimlanishlarini hisobga olish zarur. Ushbu sanalgan yuklamalar va taʼsirlarning normativ qiymatlaridan topilgan zoʻriqishlarning umumiy qiymatiga 1,1 (yoki 0,9) ga teng boʻlgan ishonchlilik koeffitsiyentlari kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Konstruksiya elementlaridagi zoʻriqishlarning chegaraviy qiymatlarini element boʻylama oʻqiga normal va qiya kesimlarida aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Beton va temirbeton elementlarni siquvchi boʻylama kuch N taʼsiriga hisoblashda mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashlardagi olingan qiymatlarning kam miqdordagisini zoʻriqishning hisobiy qiymati tariqasida qabul qilish kerak. Mustahkamlikka hisoblashda tasodifiy ekssentrisitet ec,cn = lo ni inobatga olish kerak (loelementning geometrik uzunligi yoki uning mahkamlangan nuqtalarining orasidagi qismi mazkur SHNQ ning 153-bandi boʻyicha).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Statik aniq konstruksiyalarning elementlarida ekssentrisitet ec (keltirilgan kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan) konstruksiyani statik hisoblashdan aniqlanadigan ekssentrisitet bilan tasodifiy ekssentrisitet ec,cn larining yigʻindisi sifatida topiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Statik noaniq konstruksiya elementlari uchun boʻylama kuchning keltirilgan kesim ogʻirlik markaziga nisbatining ekssentrisitet ec qiymati, statik hisoblashda olingan ekssentrisitetga barobar, ammo ec,cn — dan kam boʻlmagan holda qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Toʻgʻri burchakli, tavr va qoʻshtavr shaklidagi, qutisimon kesimli, siqilgan, nomarkaziy siqilgan beton va temirbeton elementlarni mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblash, ec = ekssentrisitet qiymatiga bogʻliq holda quyidagi 35-jadvalga muvofiq bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

35-jadval

Hisoblash turi

Konstruksiyalar

Beton

Temirbeton

Kuyidagicha ekssentrisitetlarda, hisoblashlarni bajarishda rioya qilinishi zarur boʻlgan bandlarning qator tartibdagi raqamlari

ecr

ec>r

ecr

ec>r

Mustahkamlikka

3.68

3.54

3.68

3.54

3.69,b

-

3.70

3.54

Ustivorlikka

3.66

3.55

-

-

3.69,a

3.55

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. r — yadro masofasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshlangʻich hisobiy ekssentrisiteti ec>r boʻlgan siqilgan elementlarni nomarkaziy siqilishga hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egilishning nomarkaziy siqilgan elementning hisobiy zoʻriqishining koʻpayishiga taʼsirini deformatsiyalanmaslik sxemasiga hisoblashda ekssentrisitet ec ni mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan aniqlanadigan η koeffitsiyentiga koʻpaytirish yoʻli bilan hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ustivorlikka hisoblashda, ec≤r boʻylama egilish koeffitsiyenti (φ) ni mazkur SHNQ ning 190-bandiga muvofiq qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Mustahkamlikka egilishdagi koʻchishining (egilishlikka) taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent η quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(51)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Ncr quyidagi formulalar bilan aniqlanadigan shartli kritik kuch:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton elementlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ncr (52)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temirbeton elementlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ncr (53)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, lb — betondagi yoriqlarni hisobga olmasdan aniqlanadigan beton kesimi maydonining inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Is — oʻriqtirilmaydigan va zoʻriqtiriladigan armaturalar kesimlari maydonlarining inersiya momentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Inersiya momentlari keltirilgan kesimlarning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan oʻqlariga nisbatan aniqlanadi. (52) va (53) formulalardagi φl va φp lar bilan egilishlikka, tegishli yuklamaning uzoq muddatli taʼsir koʻrsatishining, armaturani oldindan zoʻriqtirishning va ekssentrisitetning nisbiy qiymatining taʼsirlari hisobga olinadi. φl koeffitsiyentining qiymatini quyidagiga teng deb qabul etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Ml doimiy yuklamalardan boʻladigan moment; M — doimiy va vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan normativ kuch N ni, N kuchining joylashgan nuqtasidan eng koʻp choʻzilgan sterjengacha (beton elementlar uchun kesimning eng koʻp choʻzilgan qirrasigacha) yoki eng kam siqilgan sterjen yoki qirragacha (toʻliq siqilgan kesim boʻlganida) boʻlgan masofaga koʻpaytirib topilgan qiymatga teng moment. δ koeffitsiyentining qiymatini ec/h ga barobar deb qabul qilish kerak, lekin u, quyidagi formula bilan aniqlanadigan miqdordan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (54)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rb — betonning hisobiy qarshiligi, MPa da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lo — elementning hisobiy uzunligi, m, da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻla yuklamadan va doimiy yuklamadan hosil boʻladigan momentlar (ekssentrisitetlar) har xil va bir-biridan farq qiladigan ishorali boʻlganlarida toʻla yuklama ekssentrisitetining qiymati ec≥0,1h da φl=1,0; ec< 0,1h da esa φl=1,05 deb qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturani oldindan zoʻriqtirishning element bikrligiga taʼsirini hisobga oluvchi φp koeffitsiyentining qiymatini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(55)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σbp boʻylama armaturaning ogʻirlik markazi sathidagi mazkur SHNQ ning 8-ilovasiga binoan barcha yoʻqolishlarni hisobga olgandagi, oldindan zoʻriqtirishdan boʻladigan betondagi kuchlanish. Halqasimon va yumaloq kesimlar uchun h=D boʻladi. (15) formuladagi hisobiy qarshilik Rb, betonning ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini hisobga olmasdan qabul qilinadi (ec/h qiymati esa 1,5 dan oshmasligi kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilgan temirbeton elementlar, quyidagi shartni taʼminlay oladigan sharoitdagi tavsiflarga ega boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (56)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementlarni, nomarkaziy qoʻyilgan yuklama taʼsiridan egilish tekisligiga perpendikulyar yoʻnalishda nomarkaziy siqilishga hisoblashda tasodifiy ekssentrisitet qiymatini inobatga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Surilmaydigan tayanchga yoki majburan deformatsiyalanishdan bir xil koʻchadigan (masalan, harorat taʼsiridan uzayishlarda) tayanchlarga ega boʻlgan temirbeton elementlar uchun η koeffitsiyenti qiymatlarini quyidagicha qabul etish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
element uzunligining oʻrtadagi uchdan bir qismidagi kesimlari uchun (10) formula bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
element uzunligining chekkadagi uchdan bir qismidagi kesimlar uchun tayanchdagi kesimlar uchun birga teng boʻlgan qiymat bilan oʻrtadagi uchdan bir qism uchun hisoblagan qiymatlarning oraligʻida interpolyatsiya qilish yoʻli bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Siqilgan (ec=0) va ekssentrisitet nomarkaziy siqiladigan elementlarni hisoblashlarda boʻylama egilish koeffitsiyentini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (57)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, φm — vaqtinchalik yuklama taʼsirini hisobga oluvchi boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φl — doimiy yuklamalar taʼsirini hisobga oluvchi boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nl — doimiy yuklamalarda boʻladigan, zoʻriqtiriladigan, beton bilan jipslashmagan armaturadagi zoʻriqishni ham hisobga olgandagi hisobiy boʻylama zoʻriqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nm — vaqtinchalik yuklamadan boʻladigan hisobiy boʻylama zoʻriqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N= Nl+Nm toʻla hisobiy boʻylama zoʻriqish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQ ning 187-bandiga binoan tasodifiy ekssentrisitetlar qiymatlarini hisoblashlarda inobatga olingan φm va φl koeffitsiyentlarining qiymatini temirbeton elementlar uchun quyidagi 36-jadvaldan, beton elementlar uchun esa quyidagi 37-jadvaldan olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

36-jadval

Element bukiluvchanligining tavsiflari

Boʻylama egilish koeffitsiyentlari

Nisbiy ekssentrisitetlar ec/r kuyidagicha boʻlgandagi

j l

l0  / b

l0  / d

l0  / i

0

0,25

0,50

1,00

4

3,5

14

1

1

0,90

0,90

0,81

0,81

0,69

0,69

1

10

3,6

35

1

1

0,86

0,86

0,77

0,77

0,65

0,65

0,84

12

10,4

40

0,95

0,95

0,83

0,83

0,74

0,74

0,62

0,62

0,79

14

12,1

48,5

0,90

0,85

0,79

0,74

0,70

0,65

0,58

0,53

0,70

16

13,8

55

0,86

0,78

0,75

0,67

0,66

0,58

0,55

0,47

0,65

18

15,6

62,5

0,82

0,75

0,71

0,64

0,62

0,55

0,51

0,44

0,56

20

17,3

70

0,78

0,70

0,67

0,59

0,57

0,47

0,48

0,40

0,47

22

19,1

75

0,72

0,64

0,60

0,52

0,52

0,44

0,43

0,35

0,41

24

20,8

83

0,67

0,59

0,55

0,47

0,47

0,39

0,38

0,30

0,32

26

22,5

90

0,62

0,53

0,51

0,42

0,44

0,35

0,35

0,26

0,25

28

24,3

97

0,58

0,50

0,49

0,41

0,43

0,35

0,34

0,26

0,20

30

26

105

0,53

0,46

0,45

0,38

0,39

0,32

0,32

0,25

0,16

32

27,7

110

0,48

0,42

0,41

0,35

0,36

0,30

0,31

0,25

0,14

34

29

120

0,43

0,39

0,36

0,32

0,31

0,27

0,25

0,21

0,10

38

33

130

0,38

0,33

0,32

0,28

0,28

0,24

0,24

0,20

0,08

40

34,6

140

0,35

0,32

0,29

0,26

0,25

0,22

0,21

0,18

0,07

43

37,5

150

0,33

0,30

0,28

0,25

0,24

0,21

0,21

0,18

0,06

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Kasr chizigʻi ustida zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton elementlar va ushbu ishlash bosqichida zoʻriqtirilgan armatura bilan beton orasida jipslashish boʻlmagan oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun qiymatlar, kasr chizigʻi ostida esa zoʻriqtiriladigan armatura bilan beton jipslashgan holdagi oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun qiymatlar keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

37-jadval

Element buki luvchanligi tavsifi

Boʻylama egilish koeffitsiyentlari

ekssentrisitet ec/r lar quyidagicha boʻlgandagi φm

φi

l0 /b

l0 /i

0

0,25

0,50

1,0

4

6

8

10

12

14

16

18

20

22

24

26

14

21

28

35

42

49

56

63

70

77

84

91

1

0,98

0,95

0,92

0,88

0,85

0,79

0,74

0,67

0,63

0,58

0,49

0,86

0,84

0,81

0,78

0,76

0,74

0,68

0,63

0,56

0,51

0,46

0,38

0,77

0,75

0,72

0,69

0,67

0,65

0,59

0,54

0,46

0,43

0,38

0,31

0,65

0,63

0,6

0,57

0,55

0,58

0,48

0,43

0,37

0,34

0,29

0,22

1

0,94

0,88

0,8

0,72

0,62

0,58

0,43

0,32

0,26

0,20

0,16

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqoridagi 36 va 37-jadvallardagi belgilashlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b element koʻchishi yoʻnalishiga normal toʻgʻri burchakli kesimning tomoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d yumaloq kesimli element diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l0 / i — element bukiluvchanligi (i koʻndalang kesimning eng kichik inersiya radiusi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ec/rN kuchining nisbiy ekssentrisiteti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ecN kuchining keltirilgan kesimda markaziy ogʻirlikka nisbatan ekssentrisiteti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
r = yadroviy masofa (Wred va Ared keltirilgan kesimning qarshilik momenti va maydoni).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Kesimlardagi chegaraviy zoʻriqishlarni mazkur SHNQ ning 197 206 va 210-bandlariga muvofiq quyidagi asoslardan kelib chiqqan holda aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning choʻzilishga qarshiligi nolga teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonning siqilishga qarshiligi Rb ga barobar boʻlgan va uning shartli siqiladigan zonasi chegarasida teng taqsimlangan kuchlanishlar bilan cheklanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturadagi choʻzuvchi kuchlanish, zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtiriladigan armaturalarning choʻzilishga hisobiy qarshiliklari tegishli Rs va Rp lar bilan cheklanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmagan armaturadagi siquvchi kuchlanish, siqilishga hisobiy qarshilik Rso bilan, zoʻriqtiriladigandagi esa mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan eng katta siquvchi kuchlanishlar σps bilan cheklanadilar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kesimni QMQ 2.03.01ga binoan umumiy holga hisoblaganda, armaturadagi deformatsiya (kuchlanish), oldindan zoʻriqtirilgandagi deformatsiyani (kuchlanish) inobatga olib, betonning siqiladigan qismining balandligiga bogʻliq holda aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tegishli tartibda asoslanganda, yuqorida koʻrsatilgan hisoblashlarni, beton va armaturaning deformatsiyasi diagrammasidan foydalanib bajarish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Beton va armaturadagi hisobiy qarshiliklar va kuchlanishlar formulalarga MPa da kiritilishi kerak boʻlganida, matnda maxsus koʻrsatmalar beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Hisobiy kesimning siqiladigan qismida har xil sinflardagi betonlar boʻlganida, ularning maydonlari hisobiy qarshiliklariga proporsional ravishda bitta hisobiy qarshilikdagi betonga keltiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Siqiladigan qismida taxtasi joylashadigan toʻsinlarni hisoblashda, taxtaning qovurgʻa (devor) ichidan chiqib (osilib) turadigan hisobga kiritiladigan boʻlagining chiqib turgan joyining boshlanishidan oʻlchagandagi uzunligi, uning qalinligi h′f ning olti marta koʻpaytirilgan qiymatidan oshmasligi va toʻsinlar qovurgʻalari orasidagi sof masofaning yarmisidan koʻp boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Taxtaning chiqib turgan boʻlagining boshlanishi toʻsin qirrasidan yoki qiyaligi 1:3 va undan katta vut (qalinlashtirilgan qismi) boʻlganida, vutning oxiridan qabul qilinadi. Oʻzgaruvchi qalinlikdagi taxtalarda hamda vutlar qiyaligi 1:3 dan kichik boʻlgan hollarda, taxtaning chiqib (osilib) turadigan qismi uzunligi, taxta va vutlar maydonlarini hisobga olib topiladigan, taxtaning keltirilgan qalinligiga binoan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoʻshtavr kesimlarning choʻziladigan belbogʻlarining chiqib turadigan qismlari maydoni hisoblashda inobatga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Choʻzilgan armaturaning soni, konstruktiv maqsadda yoki yorilishga pishiqlikka hisoblashga binoan, mustahkamlikka hisoblashdagi talab etilgan armatura sonidan ortiqcha boʻlganida, hisoblashda barcha armaturani emas, faqat mustahkamlikka talab etilganini inobatga olish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Beton bilan jipslashib ketgan, ciqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturani hisoblashga quyidagi kuchlanish bilan kiritish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (58)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rpc — mazkur SHNQ ning 175-bandiga binoan, zoʻriqtiriladigan armaturadagi hisoblash bilan inobatga olinadigan eng katta siquvchi kuchlanish; σpc1 — zoʻriqtiriladigan armaturadagi hisobiy kuchlanish (barcha yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi), agar yuklamaga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti γg=1,1 boʻlsa; σpc1Rpc boʻlganida, σpc=0 deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilgan armaturaning koʻndalang kesimi maydoni A′s ni betonning siqilgan qismi hisobiy balandligi x va ushbu armaturadan kesimning siqilgan qirrasigacha boʻlgan masofa α′s lar nisbatlariga bogʻliq holda hisoblashga kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egiladigan elementlarni hisoblashda x2≥2a′s boʻlganida, maydon A′s toʻliq inobatga olinadi, bu yerda, x2 siqilgan armatura A′s ni hisobga olib aniqlanadigan siqilgan qismning balandligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilgan armaturani inobatga olmaganda kesimning siqilgan qism balandligi x2≥2a′s uni inobatga olganda esa x2<2as shartiga mos kelganida, mustahkamlikka hisoblashni quyidagi shartdan faydalanib bajarish, ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M≤(RpAp+RsAs)(ha-a′s) (59)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻlganida, A′s hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(60)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Element boʻylama oʻqiga normal kesimni hisoblash, tashqi kuch kesim simmetriya oʻqi tekisligida taʼsir etganida va armatura elementining koʻrsatilgan tekislikka perpendikulyar qirrasi oldida jamlangan boʻlganida, tegishli muvozanat shartidan aniqlanadigan siqilgan qism nisbiy balandligi ξ= qiymatiga bogʻlik holda bajarilishi kerak. Konstruksiyani hisoblashda ξ ning qiymati tuzilgan armaturadan, uning uchun tegishli ishlash sharoiti koeffitsiyentini hisobga olgandagi hisobiy qarshilik Rs va Rp ga teng boʻlgan kuchlanish boʻlmaganga qadar betonning siqilgan qismida chegaraviy holat yuz bermaydigan holdagi, oʻsha qismining nisbiy balandligi ξy dan oshmasligi kerak. ξy qiymati quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(61)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ω=0,85-0,008 Rb — odatdagi (zoʻriqtirilmagan) armaturali elementlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ω=0,85-0,008 Rb+δ≤0,9 — bevosita armaturali elementlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda betonning hisobiy qarshiligi Rb ni MPa da, δ ning qiymatini esa 10 μ ga teng deb olish kerak, ammo 0,15 dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armaturadagi kuchlanish σ1 ni, MPa da, quyidagiga teng qilib olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun Rs;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtiriladigan armatura uchun Rp+500σp;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtiriladigan armaturaning hisobiy qarshiligi Rp ni, uning tegishli ishlash sharoiti koeffitsiyentini inobatga olib, armaturadagi oldindan zoʻriqtiriladigan kuchlanish σp; qiymatini esa, mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan birinchi va ikkinchi yoʻqolishlarni hisobga olib qabul qilish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilgan va zoʻriqtirilmagan holda σ1 kuchlanishni zoʻriqtirilgan armaturaga koʻra qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σ1 kuchlanish siqilgan qismdagi armaturadagi chegaraviy kuchlanish hisoblanadi va u 500 MPa ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mustahkamlikka hisoblashda, ξy ning katta chegaraviy miqdoriga koʻra hisoblash orqali olingan qiymatini saqlash asosli va zarur boʻlgan holda QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga rioya qilish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quyidagi hollardagi hisoblashlarda QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga rioya etish tavsiya etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temirbeton elementlarni qiya nomarkaziy siqilish va egilishlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kesimi boʻylab armaturalar teng taqsimlangan elementlarni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qisqa konsollarni, konstruksiyalarni botirib teshish va tortib ajratib olishga, qoʻyilgan buyumlar, koʻtargich ilmoqlar va buralish bilan egilishga, buralish bilan nomarkaziy siqilishga ishlaydigan elementlarni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchburchakli, romb shakldagi va toʻgʻri burchakli boʻlmagan armaturasi jamlangan va teng taqsimlanib joylangan kesimlarni hisoblash uchun boshqa uslublarni qoʻllash, tegishli (oʻrnatilgan) tartibda ular asoslanganida ruxsat etiladi. Yumaloq kesimli temirbeton elementlarni nomarkaziy siqilishga mustahkamlikka hisoblash tavsiya etilgan mazkur SHNQ ning 9-ilovasida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha sanab oʻtilgan hisoblashlarda beton va armatura uchun meʼyorlarda belgilangan hisobiy qarshiliklarni olish kerak. Normal kuchlanishlarni oldindan zoʻriqtirilgan egri toʻsin kesimlarida yoriqbardoshlikni mazkur SHNQ ning 14-ilovasi boʻyicha hisoblash tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Egiladigan temirbeton elementlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Toʻgʻri burchakli kesimlarni boʻlganidagi hisoblashni quyidagi shartga koʻra bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) +Rs cs(h01 – aʼs) + σpcp (h0 – aʼp), (62)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, siqilgan qism balandligi x ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RpAp + RsAs – RscAs – σpcp = Rbbx (63)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda va bosh formulalardagi balandlik h0 ni Ap va A5 armaturadagi zoʻriqish teng taʼsir etuvchisidan olish kerak. Zoʻriqtiriladigan armatura boʻlmaganida, h0=h01
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda ∞ mazkur SHNQ ning 4, 6, 7-ilovalari boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm. Egiladigan temirbeton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimdagi, uni mustahkamlikka hisoblashdagi zoʻriqish va kuchlanish epyurasining sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari qovurgʻali oraliq qurilmalari oʻtish qismi plitasining boʻylama yoʻnalishdagi ulangan joylarini mustahkamlikka hisoblash (62) va (63) formulalarning oʻng tomonidagi formulalarga quyidagi ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini kiritib bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
diafragmalilari uchun — 0,8 ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
diafragmali oraliq qurilmalar uchun — 0,9 ga teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Tavrli, qoʻshtavrli va qutisimon, plitasi siqilgan qismda joylashgan kesimlarni boʻlganida hisoblashni siqilgan qism chegarasi holatiga bogʻlik holda bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) siqilgan qism chegarali plitada oʻtganida (3 rasm, a) yoki quyidagi shart bajarilganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(64)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQ ning 197-bandiga muvofiq b'f endagi toʻgʻri burchakli kesim hisoblangandek hisoblanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) siqilgan qism chegarali qovurgʻadan oʻtganida (3 rasm, b) yoki (64) shart bajarilmaydi, unda hisoblash quyidagi shartga binoan bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M≤Rb bx(h0 0,5x)+Rb(b′f b)h′f(h0 – 0,5h′f)+RsoA′s+ σpcA′s (h01 – a's) apcA′p (h0 – a'p) (65)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, betonning siqilgan qismi balandligini x quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(66)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-rasm. Plitasi siqilgan qismda boʻlgan temirbeton elementlarning kesimlaridagi siqilgan qismlarning shakli
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) siqilgan qism chegarali plitada joylashganda,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) siqilgan qism chegarali qovurgʻada joylashganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Halqa kesimli, ichki va tashqi radiuslarining nisbati boʻlgan, armaturasi aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama yoʻnalishdagi sterjenlar soni 6 tadan kam boʻlmagan), egiluvchi elementlar hisobi, mazkur SHNQ ning 202-bandiga muvofiq, nomarkaziy siqiladigan elementlar hisobini bajargandek, Nec qiymat oʻrniga eguvchi moment M qiymatini boʻylama kuch qiymati N = 0 deb qabul qilinib bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining egiladigan temirbeton elementlaridagi zoʻriqtiriladigan ishchi armatura beton bilan jipslashmagan holda, kesimini mustahkamlikka mazkur SHNQ ning 193 va 194-bandlariga muvofiq tegishli formulalarda zoʻriqtiriladigan armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rp oʻrniga oʻsha armaturadagi oldindan zoʻriqtirilganda belgilangan (barcha yoʻqolishlar chiqarib tashlangandan keyingi) kuchlanish qiymati σp1 ni kiritib hisoblash kerak. Bundan tashqari, uzunasiga alohida tayyorlangan bloklardan yigʻiladigan konstruksiyalarda, elastik materiallar qarshiligi formulalari bilan hisobiy yuklamalarga (yuklamalarga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan) oldindan zoʻriqtirish kuchini ham kiritib, qoʻshimcha hisoblash oʻtkazish kerak. Ishlashning barcha bosqichlarida, bloklar bir-biriga ulangan joylarda zoʻriqtirilmaydigan armatura qoʻyilmagan holda, tashqi kuchlardan choʻzuvchi kuchlanish hosil boʻladigan qismlarda, ushbu kuchlanish mavjud boʻlishi mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Boshlangʻich ekssentrisiteti ec ≤ r boʻlgan nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni quyidagi shartni bajargan holda ustivorlikka hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N ≤ φRbAb (67)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, φ — 186. boʻyicha olinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ab — elementning siqilgan kesim maydoni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni ec > r (r — 186-bandiga binoan yadro masofasi) boʻlgan holda, mustahkamlikka hisoblash neytral oʻq holatiga va quyidagi formuladan topiladigan a-ning qiymatiga bogʻliq holda bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a = ac – ecƞ (68)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, a — boʻylama kuch N qoʻyilgan nuqtadan kesimning koʻproq siqilgan qirrasigacha boʻlgan, mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan aniqlanadigan ƞ koeffitsiyentni inobatga olgandagi masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ac — toʻla kesimning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan oʻqdan koʻproq siqilgan qirrasigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ec — boʻylama kuch N ning, toʻla kesim ogʻirlik markaziga nisbatan boshlangʻich ekssentrisiteti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, tashqi kuchlar teng taʼsir etuvchisi quyidagi shartga rioya qilgan holda, element koʻndalang kesimi chegarasida boʻlishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ecƞ ≤ 0,8ac (69)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Tavr, qoʻshtavr va qutisimon plitasi siqilgan qismda joylashgan (3.3 rasm), nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni hisoblashda kesimning mustahkamligi quyidagi shart bajarilganda taʼminlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N ≤ Rbbx + Rb (bʼʄ – b) hʼʄ (70)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda siqilgan qism balandligi quyidagicha aniqlanadi: a>0,5h'f
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a>0,5f boʻlganida (neytral oʻq qovurgʻa chegarasidan oʻtadi)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(71)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a≤0,5h'f boʻlganida (neytral oʻq siqilgan plita chegarasidan oʻtadi), hisoblash uchun b ni b′f ga almashtirib, (70) va (71) formulalardan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-rasm. Nomarkaziy siqilgan beton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimdagi zoʻriqish va kuchlanish epyurasining sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻgʻri burchakli kesimli nomarkaziy siqilgan elementlarni hisoblashda quyidagi shart bajarilganda mustaqkamlik taʼminlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N≤Rbbx, (72)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda siqilgan qism balandligi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x=h­-2ecη (73)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eguvchi moment taʼsir koʻrsatadigan tekislikda mustahkamlikka hisoblashdan tashqari element u tekislikka tik yoʻnalishda egilish bilan ustivorlikka hisoblanib tekshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Hisoblash ekssentrisiteti es≤r boʻlgan nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarni quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ustivorlikka hisoblashda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armatura beton bilan jipslashgan holda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(74)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtiriladigan armatura bilan betonning jipslashishi boʻlmagan holda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(75)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) mustahkamlikka hisoblashda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
armatura beton bilan jipslashgan boʻlganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(76)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtiriladigan armatura bilan betonning jipslashishi boʻlmagan holda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(77)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(33)-(34) formulalardagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N hisobiy yuklamalardan boʻladigan boʻylama yoʻnalishdagi siquvchi kuch (oldindan zoʻriqtirish kuchi hisobga olinmagan);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φ — mazkur SHNQ ning 190-bandiga binoan qabul qilinadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb betonning mazkur SHNQ ning 24-jadvalidan olinadigan mustahkamlikka hisoblashdagi siqilishga hisobiy qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ab — element kesimining toʻla maydoni (armatura kesimining maydoni 3 foiz dan oshadigan boʻlganida, Ab ni Ab As Ap bilan almashtiriladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rsc, Rpc — armaturaning mazkur SHNQ ning 173-bandiga binoan olinadigan siqilishga hisobiy qarshiliklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σpc — siqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturadagi mazkur SHNQ ning 195-bandiga muvofiq hisoblashda inobatga olinadigan kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σpc1 — zoʻriqtiriladigan armatura Ap dagi, mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan barcha yoʻqolishlar oʻtib boʻlgandan keyingi, oʻrnashgan zoʻriqtirish kuchi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(78)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A's, A'p — tegishli, barcha zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armaturalar kesimlarining maydoni; n1 — 183-bandiga asosan olinadigan elastiklik modullari nisbati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Plitasi siqilgan qismda boʻlgan, koʻndalang kesimi qoʻshtavr, tavr va qutisimon nomarkaziy siqilgan, ekssentrisiteti ec>r temirbeton elementlarni, x>hʼʄ va ζ≤ζy (3 va 4-rasmlar) boʻlganida, mustaqkamlikka hisoblashni quyidagi shartdan foydalanib bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ne0 ≤ Rbbx (h0 – 0,5x) + Rb (b ʄ – b)h ʄ (h0 – 0,5h ʄ )+RscAs(h01 – as) + σ pcAp(h0 – ap), (79)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e0 ning qiymatini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e0 = e + ec (ƞ — 1) (80)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, N boʻylama kuch; ƞ — mazkur SHNQ ning 187-bandiga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent; e — N kuchning qoʻyilgan nuqtasidan choʻzilgan armaturadagi zoʻriqishning teng taʼsir etuvchisigacha boʻlgan masofa; ec — boʻylama kuch N ning barcha kesim ogʻirlik markaziga nisbatan boshlangʻich ekssentrisiteti (mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan tasodifiy ekssentrisiteti hisobga olingandagi); σpc — tashqi yuklamalar taʼsiridan siqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturadagi, mazkur SHNQ ning 195-bandiga asosan siquvchi kuchlanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻgʻri burchakli kesimlar uchun (37) formulada bʼʄ = b deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning siqilgan qismi balandligi x ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N + RpAp + R5A5 – Rscs – σpc p = Rbbx + Rb(bʼʄ – b)hʼʄ (81)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-rasm. Nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga normal kesimidagi, uni mustaqkamlikka hisoblashdagi kuchlanish epyurasi va zoʻriqishlar sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3.37) formuladagi zoʻriqishlar ishoralari N kuchning kesimdan tashqarida joylashgan holatiga toʻgʻri keladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plitasi choʻziladigan tomonda joylashgan qoʻshtavr kesimlarni hisoblashda plitaning tomonlarga chiqib turgan qismlari inobatga olinmaydi. Eguvchi moment taʼsir etadigan tekislikda mustahkamlikka hisoblashdan tashqari, u tekislikka tik yoʻnalishda ham egilish bilan ustivorlikka hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilgan zoʻriqtirilgan armatura ishini mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan hisobga olish kerak. Ammo u armaturani inobatga olmaganda x>2a′s inobatga olganda esa x<2a′s, boʻlganida mustahkamlikka hisoblashni, quyidagi shartdan foydalangan holda bajarishga ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(82)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nomarkaziy siqilgan oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning oldindan kuchlantirishdagi mustahkamlikka hisobi, betonning uzatuv mustahkamligi sinfiga loyiq boʻladigan Rbmc1 qiymatlari bilan normativ yuklamalardan betondagi siquvchi kuchlanishlarni cheklagan holda, normativ yuklamalardan boʻylama yoriqlar hosil boʻlishiga hisoblash bilan almashtiriladi. Temirbeton elementlari kesimini hisoblashda burovchi momentni mazkur SHNQ ning 14-ilovasida keltirilgan usulni ishlatish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Nomarkaziy siqilgan, halqa kesimli, ichki (r1) va (r2) tashqi (radiuslarning nisbati boʻlgan, aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama sterjenlar soni 6 ta dan kam emas) zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton elementlar hisobi, betonning siqilgan qismining quyidagiga teng boʻlgan nisbiy maydoniga bogʻliq holda bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(83)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisoblashlarda, ξstr qiymatlariga bogʻliq holda, quyidagi shartlardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) 0,15<ξ<0,60 boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
) — shartidan; (84)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) ξotr =0.15 boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— shartidan; (85)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, (86)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) ξstr≥0,60 boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— shartidan (87)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, (88)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(83) — (88) formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ab — halqa kesimli beton maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
As,tot — barcha boʻylama armaturaning kesim maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(89)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rs — koʻrilayotgan armatura sterjenlari ogʻirlik markazlari orqali oʻtadigan aylana radiusi. Boʻylama kuch ekssentrisiteti e0 mazkur SHNQ ning 187-bandi boʻyicha tasodifiy ekssentrisit, mazkur SHNQ ning 187 va 201-bandlariga binoan element koʻchishini hisobga olgan holda aniqlanadi. Halqa kesimli elementlarni, nomarkaziy siqilish va egilishning birgalikdagi taʼsiriga, zoʻriqtirilmagan armatura ishlatilganda, nomarkaziy siqilgan halqa kesimlar hisobi uchun tavsiya etilgan (83 — 88) formulalardan foydalanish ruxsat etiladi, ammo element egilishiga sababchi boʻladigan kuchning joylashishini hisobga olgan holda, momentlarning xulosaviy epyurasiga binoan olingan, yigʻindi eguvchi moment M ning qoʻshimcha taʼsiridan boʻlgan ekssentrisitet e0 ning oʻzgargan qiymati hisobga olingan boʻlishi kerak. Bunda (84), (85) va (87) formulalardagi ekssentrisitet e0 ning yigʻindi qiymati muayyan kesimlar uchun, ushbu kesimlardagi eguvchi momentlar va normativ kuchlar qiymatlarining yigʻindisini hisobga olib aniqlanadi. (52) formuladagi kritik kuch Ncr ning qiymatini aniqlashda, kesimning mustahkamligiga egilishning taʼsirini hisobga oluvchi ƞ koeffitsiyentini topishda, (3.11) formulaga binoan φi koeffitsiyentining qiymatini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Tutash kesimli, bevosita armaturalangan va zoʻriqtirilmagan boʻylama armaturali elementlarni hisoblashni mazkur SHNQ ning 204 va 205-bandlari talablariga muvofiq bajarish kerak. Hisoblashga, beton kesimining koʻndalang armatura turlarining chekka sterjenlari yoki spiral (uning oʻqi boʻylab olgandagi) bilan cheklangan qismini kiritib hisoblash formulalariga Rb ning oʻrniga keltirilgan prizmatik mustahkamlik Rb,red ni qoʻyish kerak. Bevosita armaturalangan elementlarning egiluvchanligi toʻrlar bilan armaturalanganda 55 dan, spiral bilan armaturalanganda esa 35 dan oshmasligi kerak (bu yerdagi ief — kesimning hisobga kiritilgan qismining inersiya radiusi). Rb,red qiymatlarini quyidagi formulalar bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) payvandlangan koʻndalang toʻrlar bilan armaturalanganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb,red = Rb + φμs,xyRs, (90)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rs — toʻr armaturalarining choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(91)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(90) va (91) formulalardagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nx,Asx,lx — tegishli, toʻrning bir yoʻnalishdagi sterjenlarining (chekkadagi sterjenlar oʻqidan sanagandagi) soni, koʻndalang kesim maydoni va uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ny,Asy,ly — xuddi shuning oʻzi, lekin boshqa yoʻnalishdagi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aef — toʻrlar konturi ichiga (chekkadagi sterjenlar oʻqlari boʻyicha) qamrab olingan beton kesimi maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s — toʻrlar orasidagi masofa (sterjenlar oʻqidan hisoblagandagi), agar bitta setka oʻrnatilsa “s” qiymati 7 cm boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φ — quyidagi formula bilan aniqlanadigan bevosita armaturalashning effektivlik koeffitsiyenti:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(92)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda, (93)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(93) formuladagi Rs va Rb lar MPa da olinadi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
μ = μs,xy
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻrning har bir yoʻnalishidagi uzunlik birligidagi sterjenlarining koʻndalang kesimi maydonlarining birining ikkinchisidan farqi 1,5 barobardan koʻp boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) spiral yoki halqa armatura bilan armaturalanganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(94)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, R5spiral armaturaning hisobiy qarshiligi; ec boʻylama kuchning qoʻyilish (egilishlik taʼsiri hisobga olinmagandagi) ekssentrisiteti; μ — armaturalash koeffitsiyenti, quyidagiga teng:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(95)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
As,cir — spiral armatura koʻndalang kesimi maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — spiral ichidagi kesim qismining diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s — spiral qadami.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bevosita armaturalangan elementlarning koʻtarish qobiliyatiga egilishlikning taʼsirini eʼtiborga olayotganda, toʻrlarning chekkalaridagi sterjenlari bilan chegaralangan yoki spiral ichiga qamralgan kesim qismi uchun inersiya momentini aniqlagan holda, mazkur SHNQ ning 189-bandi koʻrsatmalaridan foydalanish kerak. (11) formula bilan topilgan Ncr ning qiymati φ = 0,25 + 0,05 ≤ 1 koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi zarur (bu yerdagi cbeton kesimining hisobga olinadigan qismining balandligi yoki diametriga teng), δ ni aniqlashda (13) formulaning oʻng tomonidagi qismining ikkinchi aʼzosi 0,01 φ2 ga almashtiriladi (bunda). φ2 = 0,1 –1≤1 Elementning A va Rb,red larni inobatga olib topgandagi koʻtaruvchanlik qobiliyati, toʻla kesim Ab boʻyicha Rb,red larni inobatga olib (ammo bevosita armaturani inobatga olmasdan) aniqlangandagi koʻtaruvchanlik qobiliyatidan katta boʻlganida, hisoblashda bevosita armaturalash inobatga olinadi. Bundan tashqari bevosita armaturalash mazkur SHNQ ning 289-bandiga binoan konstruktiv talablarga ham javob berishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Bevosita armaturalangan elementlarni mustahkamlikka hisoblash bilan birga, betonning himoya qatlamining yorilishga pishiqligini taʼminlovchi hisoblarni ham bajarish kerak. Bu hisoblashni, foydalanish davridagi barcha yuklamalardan (ɣʄ = 1 deb olib), mazkur SHNQ ning 204 va 205-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq, beton kesimining barcha maydonini inobatga olib, Rb va Rs lar oʻrniga hisobiy qarshiliklarning ikkinchi guruh chegaraviy holatlar uchun belgilangan qiymatlari Rbn va Rsn larni qabul qilib, hamda armaturaning siqilishga qarshiligini 400 MPa dan oshirmagan holda Rsc,ser ga teng deb olib bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Markaziy choʻzilgan elementlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Markaziy choʻzilgan temirbeton elementlarining kesimlarini hisoblashda barcha hisobiy kuchlanishlarni armatura butunlay oʻziga qabul qilishi zarur, bunda quyidagi shart bajarilishi talab etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N ≤ Rs Rs + Rp Ap, (96)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, N — markaziy qoʻyilgan boʻylama choʻzuvchi kuchlanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Nomarkaziy choʻzilgan temirbeton elementlar kesimining hisobini boʻylama kuch N ning holatiga bogʻliq ravishda, quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) boʻylama kuch N tegishli armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir etuvchilarining orasiga qoʻyilganida (5 rasm, a) va bu yerda barcha kesim choʻzilgan holatda boʻlganida, barcha hisobiy kuch toʻlaligicha armatura bilan qabul qilinishi kerak va hisoblashni quyidagi shartlardan foydalanib bajarish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ne ≤ Rss(h01 – aʼs) + Rpp(h0 – aʼp); (97)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Neʼ ≤ RsAs(h – as – aʼs) + RpAp(h – ap –aʼp); (98)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) boʻylama kuch N, tegishli armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir etuvchilari bilan qovurgʻa atrofida joylashgan neytral oʻq orasidagi masofa chegarasidan tashqarida qoʻyilgan boʻlganida (5 rasm, b), kesimning mustahkamligini quyidagi shart bilan belgilash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ne ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ(h0 – 0,5hʼf) + Rscs(h01 – aʼs) + σpcp(h0 – aʼp). (99)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betonning siqilgan qismi balandligi x quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RpAp + RsAs – Rscs – σpcp – N = Rbbx + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(100) formula bilan hisoblab topilgan x>ζyh0 boʻlganida, (57) formulaga x = ζy h0 kiritiladi, bu yerdagi ξy ζy 192-bandi koʻrsatmasiga binoan aniqlanadi. Siqilgan armaturaning ishini mazkur SHNQ ning 191-bandiga binoan hisobga olish kerak. Ushbu armaturani inobatga olmagan holda x>2s, olganda esa x>2s boʻlganida mustahkamlikka hisoblashni quyidagi shartga asosan bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ne ≤ (RpAp + RsAs — N)(h0 — aʼs) (101)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-rasm. Nomarkaziy choʻzilgan temirbeton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimidagi, uni mustahkamlikka hisoblashdagi kuchlanish epyurasi va zoʻriqish sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — boʻylama kuch N armaturadagi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchilari orasida joylashganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — oʻsha kuch armaturadagi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchilari orasidagi masofadan tashqarida boʻlganida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimni mustahkamlikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Qiya kesimni mustahkamlikka hisoblash quyidagi hollarda bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻndalang kuchlar qiya yoriqlar oraligʻiga va qiya yoriqlar boʻylab taʼsir etganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
eguvchi moment koʻndalang armaturali elementlardagi qiya yoriqlar boʻylab taʼsir etganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimni koʻndalang kuch taʼsiriga hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Koʻndalang armaturali temirbeton elementlar uchun qiya yoriqlar orasida, siqilgan betonning mustahkamligini taʼminlaydigan quyidagi shart bajarilishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫ ≤ 0,3φw1φb1Rbbh0 (102)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(60) formuladagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫ — tayanch oʻqidan h0 qiymatidan kam boʻlmagan masofadagi koʻndalang kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φw1=1+ƞn1μw, xomutlar boʻylama oʻqqa normal joylashganida φw1≤1,3
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda element boʻylama oʻqiga normal xomutlar boʻlganida — ƞ=10; n1 — mazkur SHNQ ning 179-bandiga binoan aniqlanadigan armatura va beton elastiklik modullarining nisbati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(103)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asw — bitta tekislikda joylashgan xomutlar shaxobi kesimi maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sw — xomutlarga oʻtkazilgan normal boʻyicha oʻlchagandagi ular orasidagi masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — devor (qovurgʻa) qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h0 — kesimning ishchi balandligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φb1 koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φb1 = 1-0,01Rb, (104)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerdagi hisobiy qarshilik RbMPa da olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Koʻndalang armaturali elementlarning qiya kesimlarini koʻndalang kuchlar taʼsiriga (6 rasm) quyidagi shartga binoan bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmagan armaturali elementlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(105)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtiriladigan armaturali elementlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(106)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-rasm. Temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga qiya kesimdagi, uni koʻndalang kuchlar taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashdagi zoʻriqishlar sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — zoʻriqtirilmagan armaturali;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — zoʻriqtirilgan armaturali.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(105) va (106) formulalardagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫ — koʻrilayotgan qiya kesimning bitta tomonida joylashgan, tashqi yuklamalardan boʻladigan koʻndalang kuchning eng katta qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΣRswAsisinα — kesim proyeksiyasi uzunligi s boʻlgan barcha kesishadigan zoʻriqtirilmagan armaturalar kuchlanish proyeksiyalarining yigʻindisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΣRswAsw — 2h0dan va s0 qiymatidan katta boʻlmagan tegishli sharoitdagi, koʻndalang armatura qabul qilayotgan koʻndalang kuch, beton qabul qilayotgan koʻndalang kuchga teng boʻlgan holatda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΣRpwApisinα — bu ham yuqoridagidek, faqat oʻriqtiriladigan beton bilan jipslashgan armaturalarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΣRpwApw — (agar zoʻriqtirilgan armatura beton bilan jipslashmaydigan holatda, hisobiy qarshilik Rpw ni, u armaturadagi oʻrnashgan zoʻriqtirish kuchlanishi σpw1ga teng deb qabul etish kerak);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RswAsw — zoʻriqtirilmaydigan va zoʻriqtiriladigan armaturalarning mazkur SHNQ ning 176-bandiga binoan aniqlanadigan ma4 yoki mp4 koeffitsiyentlarni inobatga olgandagi hisobiy qarshiliklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — sterjenlarning (oʻramlarning) qiya kesimlarni kesgan joydagi element boʻylama oʻqiga qiyalik burchagi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫb — hisoblashda siqilgan qism betoniga qiya kesimning tepa uchi ustida beriladigan va quyidagi formula aniqlanadigan koʻndalang kuch qiymati:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(107)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, h0 — devor (qovurgʻa) qalinligi yoki tutash plita eni va qiya kesimning siqilgan qismining markazi orqali oʻtadigan kesimning hisobiy balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
c — qiymati mazkur SHNQ ning 214-bandi talablariga binoan qiyoslab hisoblashlar bilan topiladigan, eng noqulay qiya kesimning element boʻylama oʻqiga proyeksiyasining uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — qiymati quyidagiga teng boʻladigan ishlash sharoiti koeffitsiyenti
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(108)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lekin, u 1,3 dan kam va 2,5 dan koʻp boʻlmasligi kerak,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rb,sk — egilishdagi oʻrilib ajralishga hisobiy qarshilik (24-jadval); τq — normativ yuklamalardan boʻladigan eng katta yoruvchi kuch; τq≤0,25 Rb,sk — boʻlganida qiya kesimni mustahkamlikka tekshirmaslik ruxsat etiladi, τq> Rb,sk — boʻlganida esa kesim qaytadan loyihalanishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫʼw — gorizontal armatura bilan qabul qilinadigan zoʻriqish, kgk da,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫʼw=1000 · Aʼwk, (109)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Aʼw — qiya kesim β, grad., burchagi ostida kesib oʻtadigan, gorizontal, zoʻriqtiriladigan va zoʻriqtirilmaydigan armaturaning maydoni, sm2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — koeffitsiyentining qiymati quyidagi shartdan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(110)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xomutlar oraligʻida joylashgan kesimlarda β=90°boʻlganida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫʼw = 1000Aʼw (111)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3.68)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda (112)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — 3.64 formula boʻyicha; F — armatura maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — qirqimda armatura soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uq — xomutlar qadami.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Eng noqulay qiya kesim va element boʻylama oʻqiga uning proyeksiyasini beton va armatura qabul qiladigan koʻndalang kuch qiymatining eng kam boʻlishi kerakligi shartiga asosan, qiyoslab hisoblashlar orqali aniqlash kerak. Bunda, tayanchdagi kesimdan 2h0 uzunlikdagi uchastkalarda, zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalar uchun qiya kesimni tekshirishni tayanchdagi (vertikal) kesimga 45° va zoʻriqtiriladigan armaturali konstruksiyalar uchun 60° burchak ostidagi qiyalikda bajarish kerak. Tayanch atrofi yaqinida yuk nuqtada jamlanib taʼsir etganida, eng koʻp xavfli qiya kesim, yuk qoʻyilgan joydan tayanchga qarab yoʻnalgan boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Zoʻriqtirilgan xomutlar bor boʻlgan holda, qiya kesim boʻyicha qoʻshimcha tekshirilganda, element boʻylama oʻqiga boʻlgan burchakni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(113)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σm — bosh choʻzuvchi kuchlanish qiymati; τb — urinma kuchlanish qiymati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Koʻndalang armaturasiz temirbeton elementlar uchun qiya yoriqlarning rivojini cheklovchi shart bajarilishi zarur
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫ ≤ Ǫb + Ǫʼw (114)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Siqilgan kesim boʻlmagan, choʻzilgan va nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblashda toʻla koʻndalang kuch Ǫ koʻndalang armatura bilan qabul qilinishi kerak. Siqilgan qismi mavjud boʻlgan nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblashda (194) formula bilan hisoblangan Ǫb qiymatini quyidagiga teng boʻlgan kt koeffitsiyentiga koʻpaytirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(115)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ammo, 0,2 dan kam emas (N — choʻzuvchi boʻylama kuch).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Element boʻylama oʻqiga qiya kesimni eguvchi moment taʼsiriga hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Qiya kesimlarni eguvchi momentlarga hisoblashni (3.7 rasm) quyidagi shartlardan foydalanib bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmagan armaturali elementlar uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(116)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtiriladigan armaturali elementlar uchun, zoʻriqtirilmagan xomutlar bor boʻlganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(117)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M — qiya kesimning siqilgan qismining markazi orqali oʻtgan oʻqqa nisbatan, kesimning siqilgan chekkasining bitta tomoni boʻylab joylashgan hisobiy yuklamalar momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zsw, zs, zsi, zpw, zp, zpi zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan betonning siqilgan qismidagi zoʻriqishning teng taʼsir etuvchisi qoʻyiladigan moment aniqlanadigan kesimdagi, nuqtagacha boʻlgan masofa; qolgan belgilashlar mazkur SHNQ ning 213-bandida keltirilgan. Devorlardagi boʻylama armaturalar hisoblashda inobatga olinmaydi. Qiya kesimning noqulay holatini armaturalar uziladigan yoki bukiladigan va kesimning keskin oʻzgaradigan joylarida qiyoslash hisoblashlarini oʻtkazish yoʻli bilan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-rasm. Temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga qiya kesimdagi, uni mustahkamlikka eguvchi moment taʼsiriga hisoblashdagi zoʻriqishlar sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — zoʻriqtirilmagan armaturali;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — zoʻriqtiriladigan armaturali elementlarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Elementning choʻzilgan qirrasini kesib oʻtadigan qiya kesimlar uchun normativ yuklamalardan hosil boʻlgan yoriqlar normativdan oshmasligi taʼminlangan uchastkalarda (σbt˂Rbt boʻlganida) moment taʼsiriga hisoblamaslik ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Moment taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashda beton bilan jipslashmagan zoʻriqtiriladigan koʻndalang armaturani mazkur SHNQ ning 213-bandiga binoan koʻndalang kuchga hisoblashdagidek inobatga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Ulangan joylarni surilishga hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Egiladigan, uzunasiga boʻlaklardan yigʻilgan konstruksiyalarda yelimlanib yoki betonlanib ulangan joylarni (tekis yuzali yoki pogʻonali yuza boʻylab ulangan) surilishga mustahkamlikka quyidagi formula bilan hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ǫ ≤ 0,45mshNα (118)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, 0,45 — betonning betonga ishqalanish koeffitsiyenti qiymati; Ǫ — birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashlarga taalluqli ishonchlilik koeffitsiyenti bilan olingan tashqi yuklamalardan va qiya armaturadagi oldindan zoʻriqtirish kuchlanishidan boʻladigan maksimal suruvchi kuch (zoʻriqish); msh — har xil turdagi ulashlar uchun mazkur SHNQ ning 222-bandiga binoan aniqlanadigan ulovchi chokning surilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti; Nα — ulangan joy ishchi kesimining maydoni qabul qiladigan, normativ kuchlanishlar epyurasining siqilgan qismiga toʻgʻri keladigan zoʻriqish. Bu holda, zoʻriqtiriladigan armaturada yuz beradigan zoʻriqishlarga ishonchlilik koeffitsiyentlari (mazkur SHNQ ning 8-jadvalida va 112-bandida koʻrsatilganlar oʻrniga) quyidagilarga teng deb olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zoʻriqtiriladigan sterjenlar soni n≤10 boʻlganida, ɣʄ=1±0,1 deb
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n˃10 boʻlganida, deb.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ulangan joyning ishchi kesimiga devorcha (qovurgʻa) kesimi va uning yuqori hamda pastki plitalaridagi davomlari kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Devorcha chegarasida ulanadigan joyni, toʻldirilgan yopiq kanallarda joylashgan oʻramlar kesib oʻtgan holda, u joyning ishchi kesimiga, har bitta tomonidan plitaning yoki devorchaning (uning qalinligi plitanikidan yupqa boʻlganida) ikki karra qalinligidan koʻp boʻlmagan miqdordagi uzunlikdagi plita (vutsiz) devorchaga birlashtirilgan uchastkalari kiritilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yelimlangan ulama va koʻndalang kuchlarni qabul etuvchi, mahkam elementlarning (pogʻonalar, ponalar va xakazo) surilishga birgalikda ishlashini hisobga olgan holda, ushbu mahkam elementlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini 0,7 ga teng boʻlgan birgalikdalik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak. Bunda, mahkam element bilan qabul qilinayotgan zoʻriqish, ulangan joyga taʼsir etadigan koʻndalang kuch miqdorining yarmisidan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. (208) formuladagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti msh ni quyidagiga teng deb olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qotiriladigan yelim bilan yelimlangan zich, yupqa ulangan joy uchun — 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chiqib turgan armaturasi boʻlmagan, betonlab ulangan joylar uchun — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bloklar uchlarining silliq sirti qotirilmaydigan yelimlar bilan ulangan joylar uchun — 0,25;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bloklar uchlarining notekis qilingan sirti qotirilmaydigan yelimlar bilan ulangan joylar uchun — 0,45.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Uzunasiga boʻlaklardan yigʻilgan oraliq qurilmalarning ulangan joylarida birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda inobatga olinadigan hisobiy doimiy yuklamalardan choʻzuvchi kuchlanish boʻlishi ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Mahalliy siqilishga (egilishga) hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Bevosita armaturalanmagan elementlarni mahalliy siqilishning (egilishga) hisoblaganda quyidagi shart bajarilishi zarur
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N ≤ ᵠ loc R b,loc Aloc, (119)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, N — mahalliy yuklamadan boʻladigan boʻylama siquvchi kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φloc — quyidagilarga teng deb olinadigan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahalliy yuklamalardan ezilish maydoniga teng taqsimlanganida — 1,00 ga; teng taqsimlanmaganida esa — 0,75 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A loc — ezilish maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R b,loc — betonning quyidagi formula bilan aniqlanadigan ezilishga hisobiy qarshiligi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb,loc = 13,5ᵠ loc1 Rb1; (120)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(121)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(120) va (121) formulalardagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aloc beton konstruksiyalar uchun betonning choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ad — 3.8 rasmda keltirilgan sxemalarga muvofiq boʻladigan ezilish maydoniga nisbatan simmetrik boʻlgan hisobiy maydon.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Payvandlangan koʻndalang toʻrlar turida bevosita armaturalangan elementlarni mahalliy siqilish (ezilish)ga hisoblashda quyidagi shart bajarilishi zarur
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N≤Rb,redAloc (122)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Aloc ezilish maydoni; Rb,red — quyidagi formula bilan aniqlanadigan betonning oʻq boʻylab siqilishga keltirilgan mustahkamligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb,red = Rblocb + ᵠℳR5loc,s (123)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(123) formuladagi: — MPa da; Rb,R5 — MPa
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(124)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φ, ℳ — tegishli, bevosita armaturalashning effektivlik koeffitsiyenti va kesimni 203-bandiga binoan toʻr oʻqi spiral armaturalash koeffitsiyenti [(81), (82) va (105) formulalar];
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(125)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — bevosita armaturalashdagi chekkadagi sterjenlari boʻyicha oʻlchanadigan toʻrlar konturining ichiga qamrab olingan beton maydoni, bunda Aloc< A Asharti bajarilishi kerak; Ad — ezilgan maydoni Aloc ga nisbatan simmetrik boʻlgan hisobiy maydon va u 9-rasmda koʻrsatilganidan katta boʻlmaydigan etib qabul qilinadi. Qolgan belgilashlarni mazkur SHNQ ning 222-bandi talablariga muvofiq olish kerak. Konstruksiya betoni, nuqtaga qoʻyiladigan kuch oʻnga qoʻyiladigan zonada (8-rasm) mahalliy siqilishga (ezilishga) hamda mazkur SHNQ ning 247-bandi koʻrsatmalariga binoan mahalliy choʻzuvchi kuchlanishlarni eʼtiborga olgan holda yorilishga pishiqlikka hisoblanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-rasm. Ezilish maydoni Aloc holatiga bogʻliq boʻladigan hisobiy maydon Ad ning joylashish sxemasi. Chidamlilikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Temir yoʻl koʻpriklarining, metropoliten yoʻllari tagidagi koʻpriklar, aralash harakatli koʻprik elementlari, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismi plitalari, koʻmadigan grunt qalinligi 1,0 m dan kam boʻlganda — toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlarning ramalari rigellari va ustki yopmalari, ularni ichiga qamrab olgan devorchalariga biriktirgan joylari chidamlilikka hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chidamlilikka quyidagilar hisoblanmaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
beton tayanchlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
barcha turdagi poydevorlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yumaloq quvurlar boʻgʻinlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻgʻri burchakli quvurlar va ularning ustki yopmalari, koʻmadigan tuproq 1,0
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m va undan katta qalinlikda boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq qurilmalar toʻsinlarining devorlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻziladigan qism betoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
faqat siqilishga ishlaydigan armaturalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kuchlanish sikli assimetriya koeffitsiyentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonda 0,6 dan, armaturada 0,7 dan oshiq boʻladigan temirbeton tayanchlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton tayanch va quvurlarning ustki yopmalarini chidamlilikka hisoblashda armaturadagi kuchlanish belgilangan hisobiy qarshiliklarning (mazkur SHNQ ning 163 va 174-bandlariga binoan ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini hisobga olgandagi) 75 % dan oshmaganida, tashqi havoning koʻproq sovuq besh kunlikdagi oʻrtacha harorati (minus 40°S) boʻlganidagi chidamlilikka hisoblangan armatura uchun mazkur SHNQ ning 168-bandida koʻrsatilgan armatura sinfiga va poʻlat markasiga qoʻshimcha cheklashlar bajarilmasligi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbeton konstruksiyalarning yorilishga pishiqlikning 2a yoki 2b talab darajasiga yotqizilgan elementlarini (yoki ularning qismlarini) boʻylama oʻqqa normal kesimlar boʻyicha chidamlilikka hisoblashni, quyidagi keltirilgan formulalarga kuchlanishlarning absolyut qiymatlarini qoʻyib va element kesimlarini yoriqsiz qabul etib bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) choʻzilgan qism armaturasini hisoblashda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σ p,max = (σ p1 — σ el,c) + σ pg + σ pv ≤ Map1Rp; (126)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σ p,min = (σ p1 — σ el,c) + σ pg (127)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) egiladigan, nomarkaziy siqiladigan va nomarkaziy choʻziladigan elementlarning siqiladigan qismining betonini hisoblashda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σbc,max = σbc1 + σbcg + σbcv ≤ mb1Rb; (128)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σbc,min = σbc1 + σbcg (129)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(statik noaniq konstruksiyalarni hisoblashda kuchlanish ishorasi teskarisiga oʻzgartirilishi mumkin). (114) — (117) formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σp,max, σp,min — zoʻriqtiriladigan armaturalardagi tegishli maksimal va minimal kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σp1 — choʻzilgan qismdagi zoʻriqtirilgan armaturadagi oʻrnatilgan (yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi) zoʻriqish kuchlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σel,c — choʻzilgan qismdagi zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishning betonning elastiklik siqilishidan boʻladigan, mazkur SHNQ ning 228-bandiga binoan, kamayishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σpg = n1σbtg — armaturada doimiy yuklamalardan boʻladigan kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σpv = n1σbtv — armaturada vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan kuchlanish; bu yerda, n1 — mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan elastiklik modullari nisbati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mapl koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini mazkur SHNQ ning 174-bandiga asosan hisobga oluvchi armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb — mazkur SHNQ ning 172-bandiga binoan zoʻriqtiriladigan armaturaning hisobiy qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σbc,max, σbc,min — betondagi siquvchi tegishli maksimal va minimal kuchlanishlar; σbc1 — siqilgan qism betonidagi belgilangan (yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi) zoʻriqish kuchlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σbtg, σbcg — betondagi doimiy yuklamalardan boʻladigan tegishli choʻzilgan va siqilgan qismlaridagi kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σbtvbcv — betondagi vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan tegishli choʻzilgan va siqilgan qismlardagi kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mb1 koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini mazkur SHNQ ning 157-bandiga binoan inobatga oluvchi, betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb betonning mazkur SHNQ ning 163-bandiga binoan, siqilishga hisobiy qarshiligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Chidamlilikka va pishiqlikka mustahkamlikka hisoblashlarda, tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishlarni topish formulalaridagi ishtirok etadigan keltirilgan kesimlarni hisobga olgan betondagi kuchlanishni aniqlashda, ularning qiymati, betonning elastik qisilishida mumkin boʻlgan kuchlanish pasayishini hisobga olmagan holda, kamaytirilmasdan qabul qilinadi (bu hol, hisoblashda beton bilan jipslashgan barcha armaturani kesimning keltirilgan tavsifiga kiritilganda mavjud boʻladi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishni, tirgakka tortib zoʻriqtiriladigan barcha armaturadagi, betonning hammasi bir vaqtda siqqanda quyidagi formula bilan aniqlanadigan σel,c ning betonning elastik qisilishidan boʻladigan kamayishini inobatga olib hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σel,c = n1σbp (130)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturani betonga tirab bir nechta bosqichda tortganda, avvalo tortilgan armaturadagi oldindan zoʻriqishning kamayishini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σel,c = n1Δσbm1. (131)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(130) va (131) formulalardagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — 179-bandiga binoan elastiklik modullari nisbati; σbp — zoʻriqtiriladigan armaturaning ogʻirlik markazi sathidagi, barcha armatura bilan kesimni qisgandagi dastlabki kuchlanish; Δσb — armaturaning ogʻirlik markazi darajasidagi, koʻrilayotgan ishlash bosqichiga muvofiq boʻladigan yoʻqolishlarni inobatga olgan holdagi, bitta oʻram yoki sterjenni tortganda hosil boʻladigan betondagi kuchlanishi; m1 — kuchlanishning yoʻqolishi aniqlanadigan oʻramdan keyin tortilgan bir xil turdagi qolgan oʻramlar soni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton konstruksiyalarning elementlarini chidamlilikka hisoblash, materiallar qarshiligi formulalari bilan, betonning choʻzilgan qismidagi ishlashini inobatga olmagan holda bajariladi. Bu hisoblashni quyidagi 38-jadvalda keltirilgan formulalar bilan bajarish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

38-jadval

Elementning ishlash tavsifi

Hisoblash formulalari

Bosh tekisliklarning bittasida egilish:

betonni tekshirish

xʼ ≤ mb1Rb (3.89)

armaturani tekshirish

 = (h — xʼ — au) ≤ mas1R5 (3.90)

Betondagi oʻq boʻylab siqish

   (3.91)

Nomarkaziy siqish:

betonni tekshirish

 (3.92)

armaturani tekshirish

 (3.93)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38-jadval formulalarining chap tomondagi qismlarini, 27, 35 va 36-jadvallarda keltirilgan o koeffitsiyentini hisoblashdagi kerakli σmin va σmax larni aniqlashda foydalanish mumkin. (132) formulasi bilan hisoblashda mazkur SHNQ ning 226-bandidagi siqilgan armaturani oʻzgaruvchan ishoradagi kuchlanish taʼsiriga chidamlikka hisoblash haqidagi koʻrsatmani inobatga olish kerak. Xuddi shunday markazdan choʻziluvchi elementlarni ham hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Markazdan choʻziluvchi elementlarni ham hisoblashda choʻziluvchi kuchlarning hammasi armaturaga uzatiladi. Chidamlikka hisoblashdan tashqari kesimlar mustahkamlikka ham hisoblanishlari zarur. (217) — (221) formulalardagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M, N — moment va normativ kuch; Ired — neytral oʻqqa nisbatan, betonning choʻzilgan qismi inobatga olinmasdan, mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan barcha armatura maydoniga n' nisbatni kiritish bilan hisoblangan keltirilgan kesimning inersiya momenti; x' — betonning siqilgan qismining elastik jism formulalari bilan, uning choʻzilgan qismini inobatga olmasdan aniqlanadigan balandligi; mbs1, mas1 beton va armaturaning hisobiy qarshiliklari; tegishli Rb va Rs larga mazkur SHNQ ning 163 va 174-bandlariga binoan kiritiladigan armaturadagi (payvandlab ulangan joylarni inobatga olgandagi) kuchlanishlar sikli assimetriyasini hisobga oluvchi koeffitsiyentlar; au, a'u tegishli, choʻzilgan va siqilgan (yoki kam choʻzilgan) tashqi qirralaridan yaqin joylashgan qatordagi armatura oʻqigacha boʻlgan masofa; Ared elementning, barcha armaturaning koʻndalang kesim maydoniga mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan nisbatni kiritish bilan hisoblangan keltirilgan koʻndalang kesim maydoni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblash. Yorilishga pishiqlikka hisoblash. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Koʻpriklar va quvurlarning temirbeton konstruksiyalari, ularning turlari va bajaradigan xizmatlariga, qoʻllaniladigan armaturasi va ishlash sharoitiga bogʻliq holda yorilishga pishiqlikning quyidagi 39-jadvalda keltirilgan talablar darajalarini qoniqtirishi zarur. Yorilishga bardoshlilik betondagi choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlarning qiymatlari va yoriqning ochilgan hisobiy eni bilan tavsiflanadi. Agar konstruksiyani yoki uning qismini yoriqbardoshlik darajasi talablariga mos ravishda loyihalash mumkin boʻlmasa, u holda uni yoriqbardoshlikning yuqori darajasi talablari orqali loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoriqbardoshlik darajasi talablari foydalanish, tayyorlash, transportirovka qilish va montajlash kabi barcha bosqichlar uchun bir xil boʻlishi kerak. Bu holda, agar konstruksiyaning kuchlanish-deformatsiyalanish holati 28 kundan koʻp boʻlmagan vaqtda saqlansa, u qisqa vaqt ichidagi deb hisoblanishi mumkin. Bunday holat uchun vaqtinchalik yuklar taʼsiriga tegishli talablar darajasi saqlanib qolishi kerak. Betondagi kuchlanishlarni aniqlash, yoriqlarning paydo boʻlishi va ularning ochilgandagi enini aniqlashga taalluqli hisoblashlar, mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan armaturadagi oldindan kuchlanishning barcha yoʻqolishlarini hisobga olgan holda bajarilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzunlik boʻylab kompozitsion boʻlgan koʻpriklarning oraliq konstruksiyalarida yaratilgan meʼyoriy doimiy yuk taʼsirida betondagi minimal bosim kuchlanishlari 2b yorilishga chidamliligiga qoʻyiladigan talablar toifasiga mos kelishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armatura betonga ilashmaydigan temirbeton konstruksiyani ishlatishning barcha bosqichlarida u birinchi guruhning chegaraviy holatlariga, shu jumladan chidamlilik tahliliga qoʻyiladigan talablarga va 8-bobga muvofiq ikkinchi guruhga qoʻyiladigan talablarga javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyada oldingi kuchlanishni yaratish bosqichida, shuningdek, armaturani beton bilan birlashtirishdan oldin oʻrnatish bosqichida (oldindan kuchlanish armaturasini monolitlash) yeksenel kuchlanish uchun oldingi kuchlanish elementlarining mustahkamligini hisoblashda, poʻlat armaturaning koeffitsiyentlari bilan hisoblangan kuchlanish kuchi ish sharoitlariga teng:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shu bilan birga, agar loyihada choʻzilish jarayonini mexanik usulda (manometr boʻyicha) va vityajka boʻyicha nazorat qilish nazarda tutilgan boʻlsa, yuklanish boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 1,0 ga teng boʻlishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.10 — poʻlat sterjenli armatura, shuningdek, yuqori mustahkam simdan yasalgan mustahkamlovchi elementlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.05 — K7 sinfidagi arqonlarni, shuningdek, spiral va ikki qavatli va yopiq poʻlat arqonlarni mustahkamlash uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zoʻriqtirilgan armaturaning ayrim turlari va tegishli texnik-iqtisodiy asosga ega va tartibga solingan tegishli sinovlarga ega boʻlgan maxsus ishlab chiqaruvchilar uchun yuqorida koʻrsatilganidan kattaroq boshqa koeffitsiyentlarni qoʻllashga ruxsat beriladi, ammo bu bosqichlarda hisob qarshiligi vaqtinchalik kuchlanishdan 80 % oshmaydi, lekin choʻzilishga meʼyoriy qarshilikdan yuqori emas. Shu bilan birga, zoʻriqtirilgan armaturadagi kuchayishni aniqlashda yuklanish ishonchlilik koeffitsiyenti 1,10 ga teng deb qabul qilinadi va agar loyihada ikki marta nazorat qilish va kuchlanish va vityajkani loyihanikidan haqiqiy qiymatlarning ruxsat etilgan ogʻishi har bir kuchlanish elementi yoki guruh kuchlanishidagi elementlar guruhi uchun koʻpi bilan 5% nazarda tutilgan boʻlsa, 1,05 qiymatigacha kamaytirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

39-jadval

Konstruksiya turi va bajaradigan xizmati, armaturalash xususiyatlari

Yorilishga

Chegaraviy qiymatlari

pishiqlikka talablar darajalari

betondagi choʻzuvchi kuchlanishlarniki

yoriq ochilishining hisobiy eniniki Δcr

vaqtinchalik yuklama taʼsiri boʻlmagandagi minimal siquvchi kuchlanishniki

Temir yoʻl koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan barcha turdagi sim armaturalar bilan armaturalangan elementlari (oraliq qurilmalar toʻsinlari devorchalaridan tashqari).

Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan diametri 3 mm li yuqori mustahkamlikdagi simlar bilan, diametri 9 mm li K-7 sinfdagi arqon armaturalar bilan hamda zoʻriqtiriladigan poʻlat arqonlar bilan (burama va qoʻshaloq oʻramli hamda yopilgan) armaturalangan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa).

2a

0,4

-

-

Temir yoʻl koʻpriklarning zoʻriqtiriladigan sterjenli armatura bilan armaturalangan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa).

Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan, diametri 4 mm li va undan katta boʻlgan yuqori mustahkamlikdagi simlar bilan, diametri 12 va 15 mm li zoʻriqtiriladigan K-7 sinfdagi arqon armatura bilan armaturalanadigan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa).

Koʻpriklarning har xil xizmatlarni bajaradigan zoʻriqtiriladigan sterjen amatura va diametri 4 mm va undan katta yuqori mustahkamlikdagi zoʻriqtiriladigan simlar bilan hamda K-7 sinfdagi zoʻriqtiriladigan arqon armaturalar bilan armaturalanadigan qoziqoyoqlari.

2b

1,4

0,0152)

betonlar sinfi V30 va undan past boʻlganida 0,1Rdan kam boʻlmagan, beton sinfi V35 va undan yuqori boʻlganida 1,6 MPa (16,3 kgk/sm2)  dan kam boʻlmagan.

Koʻpriklarning oldindan zoʻriqtiriladigan oraliq qurilmalarining toʻsinlarini (qo-vurgʻalarini) bosh kuchlanishlarga hisoblaganda.

3a

37-jadvalga asosan

0,015

-

Avtomobil  yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan sterjenli armatura bilan armaturalanadigan elementlari.

Elementlarning zoʻriqtiriladigan sim armatura joylashgan zonada mahalliy kuchlanishga hisoblanadigan uchastkalari (barcha turdagi koʻpriklarda)

3b

-

0,020

-

Har xil xizmatlarga moʻljallangan barcha koʻpriklar va quvurlarning zoʻriqtirilmaydigan armaturali elementlari.

Har xil vazifali barcha koʻpriklarning element tanasidan tashqarida joylanadigan zoʻriqtiriladigan armaturali temirbeton elementlari.

Elementlarning (barcha vazifadagi koʻpriklarda) zoʻriqtiriladigan sterjen armaturalari joylashgan zonada mahalliy kuchlanishga hisoblanadigan uchastkalari

3v

-

0,0303

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) Aralash turda armaturalanganda betondagi chegaraviy choʻzuvchi kuchlanishni mazkur SHNQ ning 231-bandi koʻrsatmasiga binoan oshirish ruxsat etiladi. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan sim armaturali konstruksiyalarida, ularni oʻtish qismi plitalarida joylashtirganda, betondagi, uni qisish yoʻnalishidagi choʻzuvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati 0,8 Rtτ,ser dan katta boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) Ruxlangan simlarda Δcr=0,02 sm deb qabul etish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) Yoriqlarning ochilish eni quyidagi qiymatlardan oshmasligi kerak, cm:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,020 — temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalari elementlarida, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismining ustki plitalarida, ularda nam toʻsgich qatlam qilinganda, barcha tayanchlarning suv sathi oʻzgaradigan zonasida joylashgan qoziqoyoqlari va ustunlarida hamda suv oʻtkazuvchi quvurlarning qismlari va elementlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,015 — temir yoʻl koʻpriklari oraliq tayanchlarining suvning oʻzgaruvchi sathidan yuqoridagi va pastdagi zonalarida joylashgan elementlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,010 — avtomobil yoʻllari va shakar koʻpriklari oʻtish qismlari ustki plitalarining boʻylama choklarining tepadagi qirrasi sathida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar va quvurlar, vaqti bilan (GOST 10060ga binoan rejimda) yaxlab va eriydigan zonadagi gidrostansiya va suv omborlari toʻgʻonlari yaqinida joylashganida, yil davomida yaxlab va erish sikli soniga bogʻliq holda yoriqning ochilish eni quyidagidan katta boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,015 — sikllar soni 50 dan kam boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,010 — sikllar soni 50 dan koʻp boʻlganida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-§. Poʻlat mahsulotlari uchun hisob xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Ortiqcha qoʻllab-quvvatlanadigan siqilmagan betonli boʻgʻinlarga ega boʻlingan, oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlardan tashkil topgan, zoʻriqishsiz armatura bilan mustahkamlangan uzluksiz oraliqlarda, meʼyoriy yuk ostida betondagi yoriqlar kengligi mazkur SHNQ ning 5-bob talablari toifasiga javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mazkur SHNQ ning 39-jadvalida keltirilgan talablardan tashqari, temirbeton elementlarni kesimlarini armaturalash koeffitsiyenti μ bilan belgilanuvchi minimal armaturalash talablari orqali ham bajarish kerak. Armaturalari beton bilan jipslashgan konstruksiyalarda, shuningdek zoʻriqtirilgan armaturalarni kanallarni betonlash (ineksiyalash) tufayli uning qiymati μ=0.002 dir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Minimal armaturalash talablarini taʼminlovchi armaturalarni ishchi armaturalar deb qarash kerak va ularni joylashishi, tutashishi va himoyalanishi uchun barcha konstruktiv talablarini qondirish kerak. Bu armaturani barcha koʻtarishlik qobiliyatini tekshirish ishlarida hisobga olish kerak. U beton bilan kafolatlangan ishqalanishga ega boʻlishi va tashqi kuchlar taʼsiridagi choʻzilish zonasining tashqi konturida, hamda shu zonaga kiruvchi xomutlar tekisligi uzunligida oʻrnatilishi kerak. Armatura yuzasini talab qilinuvchi minimal armaturalash koeffitsiyentini choʻzilish zonasining yuzasiga koʻpaytirib olinadi. Oraliq qurilmalarning egiluvchi konstruksiyalari choʻzilish zonasining chegarasi uchun ikki qiymatdan kattasini olish kerak: kesim balandligining yarmi choʻzilayotgan armaturadan kesim ogʻirlik markazigacha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar konstruksiyani yoki uning qismini u tegishli boʻlgan yorilishga bardoshlilik toifasi talablariga muvofiq loyihalash mumkin boʻlmasa, u yuqori yorilishga bardoshlilik toifasiga qoʻyiladigan talablarni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yorilishga bardoshlilik toifasiga qoʻyiladigan talablar foydalanish bosqichida ham, ishlab chiqarish, tashish va oʻrnatish bosqichida ham bir xil boʻlishi kerak. Shu bilan birga, agar konstruksiyaning zoʻriqish holati 28 kundan ortiq davom etmasa, u holda uni qisqa muddatli deb hisoblash mumkin. Bunday holat uchun vaqtinchalik yuklarning taʼsiri ostida boʻlgani kabi bir xil talablar bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betondagi kuchlanishlarni aniqlash, yoriqlar hosil boʻlishi va ularni ochish kengligini aniqlash uchun hisob-kitoblar mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga muvofiq armaturadagi oldingi kuchlanishning yoʻqolishini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Minimal armaturalash talablariga binoan oʻrnatiluvchi armaturalarni kerakli darajada choʻzilishini tekshirishda armaturani beton bilan ishqalanishini tavsiflovchi mazkur SHNQ ning 140-bandi boʻyicha A400 armaturaning mustahkamligiga keltirilgan choʻziluvchi zonadagi butun armaturalar yuzasi bilan tenglashtiriladi. Bu holatda, agar armaturaning hisobiy qarshiligi 400 MPa dan katta boʻlsa shu qiymatning oʻzi qabul qilinadi. Yopiq yoki ochiq kanallarda joylashgan zoʻriqtirilgan armatura minimal armaturalash bilan normalashtirish orqali zoʻriqtirilmagan armaturalar bilan biriktirilishi (betonlanishi) tavsiya etilmaydi. Quyma va yigʻma-quyma konstruksiyalarning tutashish joylarida minimal armaturalash protsenti shu joyning hamma yuzasida taʼminlanishi shart. Minimal armaturalash protsenti xomutlarni oʻrnatish shartli boʻlgan holatlarida ularning minimal yuzalarini tayinlanayotganda taʼminlab berilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kesim balandligidan qovurgʻani eni katta boʻlsa, xomutlar tekisligining qadamlarini kesim balandligidan katta qilmay joylashtirish kerak. Plitali yoki toʻsinli (qovurgʻali) oraliq qurilmalarda, agar qovurgʻani eni uning balandligidan katta boʻlsa, u holda koʻndalang gorizontal armaturani ham minimal armaturalash protsentini taʼminlashdan kelib chiqqan holda oʻrnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida aralash armaturalash qoʻllanganda, choʻzuvchi kuchlanishning qiymati 1,4 Rbt,ser dan ortiqcha boʻlgan kesim maydoni qismidagi, choʻzuvchi kuchlanishlar epyurasi qismidan boʻladigan zoʻriqishlarni faqat zoʻriqtirilmagan armatura qabul qilgan sharoitda betondagi chegaraviy choʻzuvchi kuchlanishni 2 Rbt,ser gacha oshirish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundan tashqari koʻndalang yoriqlar enini hisoblashda mazkur SHNQ ning 245 va 246-bandlari koʻrsatmalariga rioya etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. 2a yorilishga pishiqlik darajasi talablariga binoan loyihalangan konstruksiyaning qisilgan betonida, koʻprikning montaj qilinadigan qismida, montaj qiluvchi kran yuklamasi bilan oʻtish imkonini tekshirganda quyidagilarni qabul qilish ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betondagi normativ choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini 1,15 Rbt,ser ga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoriq ochilishining hisobiy enining chegaraviy qiymatini 0,01 sm deb.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisoblashda, zoʻriqtiriladigan armaturadagi dastlabki kuchlanishning bir yil davomidagi yoʻqolishlarga muvofiq boʻladigan kamayishlarini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. 2a, 2b va 3b yorilishga pishiqlik darajasi talablariga binoan konstruksiya elementlarida konstruksiyani doimiy va vaqtinchalik yuklamalarga foydalanish bosqichida betonning siqilgan zonasida, ishlashning boshqa bosqichlarida 0,8 Rbt,ser qiymatdan koʻp boʻladigan choʻzuvchi kuchlanishlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-§. Yoriq paydo boʻlishiga hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Koʻprik va quvurlarning temirbeton konstruksiyalarining yorilishga pishiqligi, elementlarda paydo boʻladigan choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlarni, beton konstruksiyalarda — siquvchi kuchlanishlarni cheklash bilan taʼminlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan kuchlanishlarning kerak boʻlgan chegaraviy qiymatlari quyidagi shartlarni taʼminlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) konstruksiya elementlarida yoriqlarning paydo boʻlmasligini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) eni boʻyicha cheklangan miqdordagi yoriqlarning paydo boʻlishiga, ehtimoli bor (mumkin).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Barcha konstruksiyalarda va ular ishining barcha bosqichlarida normal siquvchi kuchlanishlardan boʻylama yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Normativ yuklamalar va taʼsirlardan, elementlar kesimlarida hosil boʻladigan normativ siquvchi kuchlanishlar sbx quyidagilardan oshmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton va beton konstruksiyalarda — hisobiy qarshilik Rb,mc2 dan (mazkur SHNQ ning 183 va 232-bandlarini inobatga olib);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar betonining qisiladigan qismida hisobiy qarshilik Rb,mc1 dan (tayyorlash va montaj qilish bosqichida) va Rb,mc2 dan (doimiy foydalanish bosqichida).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldindan zoʻriqtirilgan balkalar devorlarida sodir boʻluvchi bosh siquvchi kuch hech qaday holatda betonning Rb,mc2. hisobiy qarshilikdan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. 2a darajali talablar asosida loyihalanadigan koʻpriklarning konstruksiyalarining boʻylama oʻqlari boʻylab (normativ choʻzuvchi kuchlanishlar taʼsiri yoʻnalishiga perpendikulyar) yoriqlarning paydo boʻlishi mumkin emas (koʻprikdan montaj qiladigan kranni oʻtkazishga tekshirilgan holdan tashqari).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu shartlarni bajarish uchun qisilgan betondagi normativ choʻzuvchi kuchlanishlar mazkur SHNQ ning 39-jadvalida va 232-bandida koʻrsatilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. 2b, 3a, 3b va 3v darajalardagi yorilishga pishiqlik talablariga loyihalanadigan konstruksiyalarda koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda, 2b va 3a darajalardagi yorilishga pishiqlik talablariga loyihalanadigan konstruksiyalarda koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi mumkinligi, mazkur SHNQ ning 39-jadvalida koʻrsatilgan ikkita koʻrsatkichlar — chegaraviy ruxsat etilgan choʻzuvchi kuchlanishlar va koʻndalang yoriqning mumkin boʻladigan ochilish kattaligi bilan cheklanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundan tashqari, 2b darajadagi yorilishga pishiqlik talabiga loyihalanadigan oldindan zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda, koʻndalang yoriqlarning “qisilishini” taʼminlash kerak yoki koʻprikda vaqtinchalik yuklama boʻlmaganida qisiladigan betondagi minimal siquvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati mazkur SHNQ ning 39-jadvalida keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlar devorlaridagi bosh choʻzuvchi kuchlanishlar, kesimni tutash deb qaragandagi bosh siquvchi kuchlanish sts ning beton siqilishga hisobiy qarshiligi Rb,mc2 ga nisbatini hisobga olib cheklanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bosh choʻzuvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati koʻrsatilgan miqdorlar nisbatiga bogʻliq holda, quyidagi 40-jadvalda keltirilganlardan katta boʻlmagan miqdorda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

40-jadval

Koʻpriklarda qabul qilinadigan bosh choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlari, max σmt

Temir yoʻllardagi

Avtomobil  yoʻllaridagi va shaharlardagi

£ 0,52

Rbt,ser, ammo 1,75 MPa (18 kgk /sm2) dan koʻp emas

Rbt,ser, ammo 2,15 MPa (22 kgk /sm2) dan koʻp emas

³ 0,80

Rbt,ser

Rbt,ser

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. 1. nisbatning oraliqdagi qiymatlari uchun chegaraviy qiymatlar max σmt ni interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Oraliq qurilmalarning boʻlaklardan yigʻiladigan konstruksiyalarining yelimlab ulangan joylariga birlashadigan bosh choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini 10 % ga kamaytirish kerak. Koʻrsatilgan zona uzunligi, ulangan joyning har tomoniga, oʻsha joyning balandligi miqdoriga barobar etib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Bosh siquvchi va choʻzuvchi mazkur SHNQning 239 va 246-bandlarida koʻrsatilgan kuchlanishlarni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(132)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σbx — betondagi, boʻylama oʻq yoʻnalishida tashqi yuklamalar va yoʻqolishlarni hisobga olgandagi zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan boʻladigan normativ kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σby — betondagi, element boʻylama oʻqiga normativ yoʻnalishda zoʻriqtiriladigan xomutlardan, qiya bukilgan armaturalardan va tayanch reaksiyasidan yuz beradigan kuchlanishdan boʻladigan normativ kuchlanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda tayanch reaksiyasidan boʻladigan siquvchi zoʻriqish 45° burchak ostida tarqaladi deb qabul qilinishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τb — quyidagi formula bilan aniqlanadigan devorcha (qovurgʻa) betonidagi urinma kuchlanish:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τb = τq + τt ≤ mb6Rb,sh (133)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(133) formuladagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τq — koʻndalang kuchdan boʻladigan urinma kuchlanish (tashqi yuklamalar va oldindan zoʻriqtirishdan aniqlanadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τt — xuddi shunday burama kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mb6 — mazkur SHNQning164-bandiga binoan betonning koʻndalang qisilishi taʼsirini inobatga oluvchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rb,sh — betonning egilishdagi hisobiy qarshiligi, (24-jadvaldan olinadigan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzunasiga boʻlaklardan ulanib, yigʻiladigan toʻsinlarning devorchalarini (qovurgʻalarini) (135) formula bilan bosh kuchlanishga hisoblashda bloklar va ulanadigan koʻndalang qisiladigan oʻzaro tegib turadigan yuzasidagi, (136) formula tarkibiga kiradigan urinma kuchlanishlarni oʻng tomonidagi mb6 koeffitsiyent yoniga mb15 koeffitsiyentini ham kiritilgan qiymatlar bilan cheklash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bloklar birgalikda qisilmaydigan ulanishlar boʻlganida mb6 koeffitsiyenti oʻrniga mb5 koeffitsiyentini kiritish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisoblash bilan asoslanganda, bloklar, ulanadigan yuzalari orqali suruvchi zoʻriqish berilishi, konstruktiv jihatdan taʼminlanganda va tegib turadigan beton yuzasidagi ajratuvchi kuchlanish mazkur SHNQ ning 24-jadvaliga binoan 0,5 Rb,sh dan oshmaydigan holda ulaydigan quyma beton yuzasini ikkinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda inobatga olish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Atrofi berk kanallarga kiritilgan qorishma kesimni hisoblashda toʻla inobatga olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Balandligi, va oʻzgaruvchan uzunlikdagi oraliq qurilmalar elementlaridagi normal va urinma kuchlanishlarni aniqlashda kesimning oʻzgaruvchanligini hisobga olib bajarish kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-§. Yoriqni ochilishiga hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. 2b, 3a, 3b va 3v darajadagi yorilishga pishiqlik talablariga binoan loyihalangan temirbeton elementlaridagi boʻylama oʻqqa normal va qiya yoʻnalishlardagi yoriqlarning ochilish eni acr ni cm, da, quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(134)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σ — zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun eng chekkadagi koʻproq choʻzilgan sterjendagi kuchlanish σs ga, zoʻriqtiriladigan armatura uchun beton qisilishi tugagandan keyingi kuchlanish orttirmasi Δσp ga barobar boʻlgan choʻzuvchi kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E — tegishli, zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun Es va zoʻriqtiriladigani uchun Ep boʻlgan, mazkur SHNQ ning 34-jadvalidan olinadigan elastiklik moduli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ψ — armaturalash radiusiga (u betonning choʻzilgan qismining, armatura deformatsiyasining, profilining hamda element ishlash sharoitini hisobga oladi) bogʻliq ravishda aniqlanadigan va mazkur SHNQning 246-bandiga binoan qabul qilinadigan, yoriqlarning ochilish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δcr — yoriqlarning ochilgan hisobiy enining, mazkur SHNQ ning 39-jadvalidan olinadigan chegaraviy qiymati, oʻlchami cm da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Aralash armaturalashda (3.93) formula bilan yoriqning enini aniqlashda σ/E qiymati, zoʻriqtirilmaydigan armaturadagi choʻzuvchi kuchlanishni (σs), zoʻriqtiriladigan armaturali betondagi oldindan qisishni nolgacha tushirilgan kuchlanish ortttirmasini (Δσp) inobatga olib, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(135)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda ψ1 — zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun mazkur SHNKning 246-bandiga binoan olinadigan, yoriqning ochilish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ψ2 — zoʻriqtiriladigan armatura uchun xuddi shunday koeffitsiyent. Aralash armaturalangan holda yoriqning ochilishi koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(136)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda As, Ap — zoʻriqtirilgan va zoʻriqtirilmagan armatura yuzasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Toʻsin devorchasining (qovurgʻasidagi) koʻndalang va boʻylama armaturadagi choʻzuvchi kuchlanish σs ni quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(137)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σbt — zoʻriqtiriladigan xomutlari boʻlmagan oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlardagi kesimning ogʻirlik markazi sathidagi bosh choʻzuvchi kuchlanish σmt ga teng deb qabul qilinadigan, zoʻriqtirilmagan armaturali toʻsinlardagi xuddi shu sathdagi urinma kuchlanish τ ga barobar boʻlgan kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
μ — qiya kesimni kesib oʻtadigan sterjenlar bilan (belbogʻlarning vutlar orasida devorchani, ushbu sterjenlar kesimlari maydonlarining qiya kesimga normativ proyeksiyasi) qiya kesim betonining maydoniga nisbati sifatida aniqlanadigan armaturalash koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
δ — qiya yoriqlar paydo boʻladigan zonadagi kuchlanishning qayta taqsimlanishini hisobga oluvchi va quyidagi formula bilan aniqlanadigan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(138)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, li — belbogʻlar vutlari orasidagi uchastkadagi taxmin qilingan qiya yoriqning uzunligi, sm da (9 rasm boʻyicha tavr toʻsinlarda qiya kesimning boshlanishini, choʻzilgan armaturaning neytral oʻq tomondagi chekkadagi qatoridan qabul etiladi); yoriqning qiyaligini mazkur SHNQ ning 214-bandiga binoan qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-rasm. Qiya kesimga normativga koʻndalang armaturadagi zoʻriqishning proyeksiyasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — normal; 2 — xomut; 3 — qiya kesim; 4 — boʻylama armatura; 5 — oʻramga urinma; 6 — vut
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning choʻzilgan zonasidagi normativ yoriqlarning enini aniqlashda choʻziladigan barcha armaturani hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldindan zoʻriqtirilgan qoziqoyoqlardagi yoriqlarning enini aniqlashda choʻzilgan zonadagi barcha armaturani hisobga olish ruxsat etiladi. Mazkur SHNQning 242-bandiga binoan zoʻriqtiriladigan armaturadagi, vaqtinchalik yuklama taʼsiridan boʻladigan betondagi oldindan siquvchi kuchlanishning nolgacha kamayganidan keyingi, paydo boʻladigan choʻzuvchi kuchlanish orttirmasi Δσp ni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(139)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σbt — betonning choʻzilgan zonasi maydoni ogʻirlik markazi sathidagi betondagi choʻzuvchi kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
μp — hisoblashda inobatga olinadigan boʻylama armatura koʻndalang kesimi maydonining, betonning barcha choʻzilgan zonasi maydoniga nisbati sifatida aniqlanadigan armaturalash koeffitsiyenti (μp ni hisoblashda, beton bilan jipslashmagan armatura inobatga olinmaydi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aralash armaturalashda betondagi kuchlanish σbt, betonning choʻzilgan zonasi maydonining choʻzuvchi kuchlanish qiymati 1,4 Rbt,ser dan oshmagan boʻlagining ogʻirlik markazi sathida aniqlanadi. Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmaydigan armaturadagi kuchlanishni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(140)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σbts — betonning choʻzilgan zonasining, kuchlanish qiymati 1,4Rbt,ser dan ortiqcha boʻlgan qismi, maydoni Abts ning ogʻirlik markazi sathidagi betondagi kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(141)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Yoriqlarning ochilish koeffitsiyentlari y ni, armaturalash radiusi Rr(cm) bogʻliq ravishda quyidagilarga teng deb olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,35 Rr — sirti silliq sterjen armaturalar, silliq sim oʻramlaridan qilingan armaturalar va yopiq poʻlat arqonlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— sirti notekis profildagi sterjen armatura, periodik profildagi simlar, ushbu simlardan qilingan oʻramlar, K-7 sinfdagi arqonlar va ulardan qilingan oʻramlar, spiral va qoʻshaloq oʻrilgan poʻlat arqonlar, hamda devorchalardagi ixtiyoriy turdagi armaturalar uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Normativ yoriqlarning enini hisoblashda armaturalash radiusi ushbu formula bilan aniqlanishi zarur
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(142)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Ar — normativ kesim uchun, kesimning tashqi konturi va oʻzaro taʼsir radiusi r = 6d bilan chegaralangan deb qabul qilinadigan oʻzaro taʼsir maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
β — armatura elementlarining beton bilan jipslashish darajasini 41-jadvalga binoan hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — bir xil nominal diametr d li armatura elementlari soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — bitta sterjenning diametri (sterjenlarning guruhlarda joylashganlari ham hisobga kiradi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturasi konturi boʻylab teng taqsimlangan toʻgʻri burchakli boʻlmagan kesimlar uchun oʻzaro taʼsir radiusi r = 3d deb qabul qilinadi. Oʻramlar va arqonlar uchun d armatura elementning tashqi konturiga munosib keladi, r = 5d boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

41-jadval

Konstruksiyani armaturalash turi

β koeffitsiyenti

1. Yakka sterjenlar (silliq va periodik profilda) periodik profildagi yakka simlar yoki  K-7 sinfdagi armatura arqonlar

1,0

2. Ikkita sterjendan qilingan tik qatorlar (oralarida ochiq joy qoldirilmagan), juftlangan sterjenlardan qilingan guruhlar bilan (sterjenlar guruhlari orasida boʻshliq qoldirilgan)

0,85

3. Uchta sterjenlardan, yuqoridagidek, spiral va qoʻshaloq oʻrilgan poʻlat arqonlar, K-7 sinfdagi armatura arqonlardan oʻramlar

0,75

4. Simlar soni 24 tadan kam boʻlgan oʻramlar yoki yopiq poʻlat arqonlar

0,65

5. Simlar soni 24 ta va undan koʻp boʻlgan oʻramlar yoki yopiq poʻlat arqonlar

0,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzaro taʼsir etish radiusi r ni neytral oʻqqa yaqin joylashgan chekkadagi qatordagi sterjen oʻqidan tortib oʻlchash kerak. Chekka qatordagi sterjenlarning koʻndalang kesim maydoni, qolgan har qaysi qatordagi sterjenlar kesim maydonining yarmisidan kam boʻlganida, r ni chekkadagi qatordan keyingi sterjenlari soni toʻla boʻlgan qatordan oʻlchamoq kerak; yumaloq kesimlarda r ni neytral oʻq tomonda eng koʻproq kuchlangan sterjen oʻqidan, sterjenlardan qilingan oʻramlar boʻlganida esa, eng koʻproq kuchlangan oʻramning ichkari tomondagi sterjeni oʻqidan oʻlchash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzaro taʼsir koʻrsatish zonasi neytral oʻq orqasiga (m tashqarisiga) chiqqan boʻlmasligi va uning balandligi kesim balandligidan oshmasligi kerak, markaziy choʻziladigan elementlarda esa kesimning toʻla maydoniga teng etib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qiya yoriqlarning enini hisoblashda armaturalash radiusini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(143)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Ar — qiya kesim uchun oʻzaro taʼsir zonasi maydoni, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ar = lib ; (144)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
li — mazkur SHNQning 238-bandiga binoan devorcha qiya kesimining uzunligi; b — devorcha qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ni, nw, nl — qiya kesim chegarasidagi qiya sterjenlar, xomutlar shaxobchasining va boʻylama sterjenlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
di, dw, d1 — tegishli, devorcha chegarasida qiya kesimni kesib oʻtadigan qiya sterjenlar (yoki oʻramlar) xomutlar va boʻylama sterjenlarning diametrlari; αi, α​​​​​​​w, α1 — 27-rasmga binoan, qiya kesimga normativ bilan qiya sterjenlar (oʻramlar), xomutlar va boʻylama sterjenlar orasidagi burchaklar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Bitta joyga jamlab qoʻyilgan oldindan zoʻriqtirish kuchidan paydo boʻladigan mahalliy kuchlanishlarga elementlarning yorilishga pishiqligini va mahalliy yuklamalardan toʻsinlar devorchalarining egilishini, koʻrilayotgan uchastkada yoriqlar paydo boʻlishini nazarda tutgan, mahalliy taʼsirdan betondagi boʻladigan barcha choʻzuvchi zoʻriqishni oʻziga qabul etadigan qoʻshimcha armatura qoʻyish bilan taʼminlash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda yoriqning hisoblab topilgan eni 3b yoki 3v darajadagi (mazkur SHNQ ning 39-jadvali) yorilishga pishiqlik talablari uchun meʼyorlangan miqdoridan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan kuchlanishlar qiymati 0,4Rbt,ser dan oshmaydigan uchastkalar uchun armaturalashni, konstruktiv ravishda bajarishga ruxsat etiladi. Betonni anker tagida mahalliy siqilishga hisoblashda, armaturani betonga tirab zoʻriqtirganda armaturadagi zoʻriqishning 100 foiz, ichki ankerli oʻramni tirgakka tirab zoʻriqtirganda esa xuddi shunday zoʻriqishning 30 foiz miqdoriga teng deb qabul etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-§. Egilishlarni va burilish burchaklarini aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Egilishlar, burilish burchaklari va boʻylama koʻchishlar elementlar egriligi 1/ρ ga hamda toʻla (elastik va noelastik) deformatsiyalar uchun tekis kesimlar gipotezasidan kelib chiqqan holda aniqlanadigan nisbiy boʻylama koʻchishlarga bogʻliq ravishda qurilish mexanikasi formulalari bilan hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Element egilishining deformatsiyasi sabab boʻladigan silliqlik ʄ yoki buralish burchagi α ni ushbu formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(145)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M(x) — egilish f ni aniqlashda — ʄ egilish aniqlanayotgan yoʻnalishdagi qoʻyilgan birlik kuchdan boʻladigan eguvchi moment funksiyasi (buralish burchagi α ni aniqlashda — izlanayotgan buralish burchagining yoʻnalishida qoʻyilgan birlik momentdan boʻladigan eguvchi moment funksiyasi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— yuklama qoʻyilgan va oʻsha kesim uchun egilish yoki buralish burchagi aniqlanayotgan element joyining egriligi (ishorasi koʻrilayotgan kesimdagi eguvchi moment ishorasi bilan bir xil olinadi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3.103) formuladagi jamlashlar, M(x) va miqdorining qonunlari bilan farqlanadigan barcha uchastkalari (oraliq uzunligi boʻylab) boʻyicha bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egilishlarni (buralish burchaklarini) hisoblashni quyidagi formuladan foydalanib sonli hisoblashlar uslubi bilan bajarish ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(146)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M(x) va — koʻrsatilgan parametrlarning oʻzgarishi silliq oʻtadigan uzunligi Δx boʻlgan ayrim uchastkalarning egriligi va momentning oʻrtacha qiymati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Belbogʻlari 2a, 2b va 3b darajadagi yorilishga pishiqlik talablariga tegishli boʻladigan oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning egriligini tutash kesimlar uchun aniqlagandek quyidagi formula bilan aniqlashga ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(147)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Mp, Mg, Mv — koʻrilayotgan kesimdagi, tegishli, zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan, doimiy va vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan momentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bp*, Bg* — kesimning, tegishli zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishning va doimiy yuklamaning uzoq muddatli taʼsiridagi bikrligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B — tutash kesimning qisqa muddatli yuk taʼsir etganidagi bikrligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanab oʻtilgan bikrliklarning qiymatlarini mazkur SHNKning 14-ilovasiga binoan aniqlash ruxsat etiladi. (236) formulaning oʻng tomonini asoslanib belgilangan tartibda aniqlash ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldindan zoʻriqtirishdan boʻladigan momentlarni, konstruksiya ishining tegishli bosqichiga toʻgʻri keladigan, armaturadagi kuchlanishdan kelib chiqqan holda hisoblash kerak, xususan qisish bosqichida birlamchi yoʻqolishlarni chiqazib tashlab, keyingi bosqichlarida, shu jumladan foydalanish bosqichida ham ushbu yoʻqolishlar bilan birga, mazkur SHNQning 12-ilovasiga koʻra aniqlanadigan, ikkilamchi yoʻqolishlarni ham chiqazib tashlagandan keyingi, armaturadagi kuchlanishdan kelib chiqqan holda hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eguvchi momentlar Mgning qiymatlarini, konstruksiyani ustidan tortib turib montaj qilinganida montaj qilinadigan bloklar va boshqa mumkin boʻlgan qurilish yuklamalarini inobatga olib aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bikrliklar Bp* va Bg* larni aniqlayotganda, oldindan zoʻriqtirishdagi zoʻriqish va yuk bosib turishi muddatining uzoqligi taʼsiri inobatga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Belbogʻlari, yorilishga pishiqlik talabining 3v darajasiga kiritilgan, zoʻriqtirilmagan armaturali elementlarning egriligini quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(148)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Bg — yoriq paydo boʻlishini va beton oqishini inobatga olgan doimiy yuk taʼsir etgandagi kesimning bikrligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B — yoriq paydo boʻlishi inobatga olingan, vaqtinchalik yuk qisqa muddatga taʼsir etgandagi tutash kesimning bikrligi. Element egriligini hisoblashda, doimiy yuk bitta yoshdagi, ushbu yuklamaning eng koʻp qismini koʻtarishga javob beradigan betonga taʼsir qilayapti deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zoʻriqtiriladigan armaturali temirbeton elementlarning choʻzilgan zonasida yoriqlari bor (eni 0,015 sm dan ortiq) uchastkalarida egrilikni aniqlashni QMQ 2.03.01-97 koʻrsatmalariga binoan bajarish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Zoʻriqtirilmagan armaturali toʻsinlarning egilishlarini elastik materiallar qarshiligi formulalari bilan (betondagi yoriqlar eni 0,015 sm dan oshmaganida) hisoblaganda, hamda tayanchlar, ustunlar, qobiqchali-qoziq oyoqlar (shular jumlasidan ichi beton bilan toʻlgʻazilganlari ham) koʻchishlarini hisoblash uchun kesimdagi aniqlanadigan yoriq enidan qatʼiy nazar, bikrlikni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B = 0,8EbIb (149)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Ib — beton kesimining inersiya momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Katta oʻlchamli beton va temirbeton elementlarning vaqtinchalik va doimiy yuklamalardan koʻchishini hisoblashlarni, elementning toʻla kesimi boʻyicha aniqlangan bikirliklarni inobatga olib bajarish ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratilgan oraliqning oʻz ogʻirligidan egilishi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U=5*384*ql4EI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
q t/m2 oraliq (toʻsin, plitalar)da 1 p. m.ga. taqsimlangan yuk
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L toʻsinlarning tayanish nuqtalari orasidagi hisobiy oraliq uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E Beton egiluvchanligining elektron moduli (29-jadval);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — oraliq kesimining inersiya momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-§. Konstruktiv talablar. Element kesimlarining eng kichik oʻlchamlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Beton va temirbeton konstruksiyalarni loyihalashda, ularni tayyorlash sharoitlarini, talab qilingan darajada uzoq muddatga xizmat qilishini va armatura ham beton bilan birgalikda ishlashligini taʼminlash uchun, ushbu boʻlimda yozilgan konstruktiv talablarni bajarishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Temirbeton elementlardagi devorchalar, plitalar, diafragma va qovurgʻalarning qalinligi 42-jadvaldagi koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

42-jadval

Elementlar va ularning qismlari

Quyidagi koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalari uchun eng kam qalinligi, sm da

Temir yoʻllardagi

avtomobil yoʻllarida

1. Toʻsinlarning tik yoki qiya devorchalari:

a) qovurgʻali:

devorchalarda oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

12*

10*

devorchalarda oʻram armaturalar bor boʻlganida

15

18

b) qutisimon:

devorchalarda oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

15

12

devorchalarda oʻram armaturalar bor boʻlganida

18

15

2. Plitalar:

a) ballast togʻoralar:

devorchalar (qovurgʻalar) orasida

15

-

konsol uchlarida

10

-

b) qatnov qismida:

devorchalar (qovurgʻalar) orasida

-

-

plitada oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

-

12

plitada oʻram armaturalar bor boʻlganida

-

15

konsol uchlarida

-

8

v) Qutisimon toʻsinlarni pastki qismidagi:

plitada oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

15

12

plitada oʻram armaturalar bor boʻlganida

18

15

g) piyodalar yoʻlagining:

quyma (koʻtarib olinmaydigan)

8

8

yigʻma (koʻtarib olinadigan)

6

6

3. Plita oraliq qurilmalarning ichi gʻovak bloklari:

a) sterjenli, K-7 sinfdagi yakka arqonli va yuqori mustahkamlikdagi parallel sim oʻramli armaturali:

devorchalar va ustki plitalari

10

8

pastki plitalari

12

10

b) strunobetonli:

devorchalar va ustki plitalari

-

6

pastki plitalari

-

7

4. Oraliq qurilma diafragmalari va bikrlik qovurgʻalari

10

10

5. Tuproq koʻtarma tagidagi quvur boʻgʻinlarining devorchalari

10

10**

6. Ichi gʻovak yigʻma quyma qutisimon va yumaloq kesimli tayanchlar bloklarining devorchalari:

suv sathi oʻzgarib turadigan zonada

30

25

suv sathi oʻzgarib turadigan zonadan tashqarida

15

15

7. Ichi gʻovak temirbeton qoziqoyoqlar va quvursimon qoziqoyoqlarning devorchalari tashqi diametri quyidagicha boʻlganida, m da:

0,4

8

8

0,6 dan 0,8 gacha

10

10

1,0 dan 3,0 gacha

12

12

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Ikkita tur armatura qoʻllanilganida, devorchaning eng kichkina qalinligi 15 sm ga teng etib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Diametri 0,5 va 0,75 m boʻlgan quvurlar uchun devorcha qalinligini 8 sm ga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning eng kichik diametrlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning eng kichik diametrlarini quyidagi 43-jadvalga binoan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

43-jadval

Armatura turi

Armaturaning eng kichik diametri, mm

1. Koʻpriklar (pastda koʻrsatilgan elementlardan tashqari) va toʻgʻri burchakli quvurlar elementlarining hisobiy boʻylama armaturasi

12

2. Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oʻtish qismining (piyodalar yoʻlagini ham kiritgandagi) hisobiy armaturasi

10

3. Yumaloq quvurlar zvenolarining hisobiy va  konstruktiv armaturalari; koʻprik elementlaridagi boʻylama va koʻndalang konstruktiv armaturalar (plitalardagidan tashqari); toʻsinlar devorlarining va belbogʻlarining kengaytirilgan qismlarining barcha uzuasi boʻylab xomutlari

8

4. Qiyaliklarni mahkamlovchi plitalar va qoziqoyoqlarning diametri 5 mm boʻlgan armatura xomutlari uchun Vr sinfdagi sim armatura

10

5. Plitalarning konstruktiv (taqsimlovchi) armaturasi; qoziqoyoq va quvur shaklidagi qoziqoyoqlarning xomutlari; ichi gʻovak plitalarning xomutlari

6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plitalarning taqsimlovchi armaturalari va boʻylama armaturasi diametri 28 mm va undan katta boʻlgan quvursimon qoziqlarning xomutlari, boʻylama sterjenlar diametri qiymatining choragidan kam boʻlmagan diametrda boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yaxlit va yigʻma-yaxlit uzluksiz toʻsinlar va koʻp oraliqli ramali konstruksiyalar ishchi armaturalarini, uzmasdan joylashtiriladi. Bunda, ustki va pastki ishchi armaturaning qismlari butun konstruksiyaning ustki va pastki uzunligi boʻyicha mos yoki armaturaning uzilishini yoʻqotuvchi bogʻlanishlarga ega boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ustki va pastki uzluksiz armatura elementlarining soni quyidagicha olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalarda — ustki 15 % va pastki 20 % ishchi armaturadan kam emas;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) zoʻriqtirilgan armaturali konstruksiyalarda — ustki 5 % va pastki 10 % ishchi armaturadan kam emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda zoʻriqtirilgan armaturali konstruksiyalarda, ustki va pastki uzluksiz armatura elementlarini zoʻriqtirilgan, zoʻriqtirilmagan va ular kombinatsiyalaridan tashkil topgan armaturalar bilan toʻldirish ruxsat etiladi, lekin oxirgi holatda ishchi armaturaning umumiy yuzasini armatura elementlarining hisobiy qarshiliklari yuzalari yigʻindisi orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egri temirbeton plitalar va korobkali oraliq qurilmalarni armaturalash konstruksiyaning tashqi va ichki qirralari yoki tashqi va ichki devorlari, kuchlanish-deformatsiyalanish holati ayirmasi orqali olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egri korobkali oraliq qurilmalarda zoʻriqtirilgan armaturani qayirish uning ichki devori orqali boʻlishiga ruxsat etiladi. Bunda hosil boʻlayotgan burovchi momentni oraliq qurilmani burashga hisoblashda ishlatish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23-bob. Betonning himoya qatlami
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Betonning himoya qatlami uning tashqi sirtidan armatura elementi yoki kanali sirtigacha qalinligi quyidagi 44-jadvalda koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

44-jadval

Armatura va uning joylashishi

Beton himoya qatlamining eng kichik qalinligi, sm

1. Zoʻriqtirilmaydigan ishchi armatura:

avtomobil  yoʻllari va shahar koʻpriklari qatnov qismi plitasidagi ustki armatura qovurgʻa va plitali oraliq qurilmalardagi hamda balandligi 30 cm va undan katta boʻlgan plitalardagi balandligi 30 sm dan kichik plitalardagi quvurlar zvenolaridagi, ichi boʻsh quvur shakldagi qoziqoyoqlardagi tayanchlarning tashqi bloklaridagi

tayanchlarning tashqi bloklaridagi quyma tayanchlarning tashqi sirtlaridagi:

          a) tayanchning muz uriladigan qismidagi

          b) tayanchning qolgan qismlarida

qoziqoyoqlardagi, quduqlardagi va poydevorlarning yigʻma bloklaridagi quyma temirbetondan qilinadigan poydevorlarning tayanch plitalaridagi:

          a) beton toʻshak boʻlganida

          b) beton toʻshak boʻlmaganida

2. Zoʻriqtirilmagan xomutlarda:

toʻsinlarning devorchalaridagi (qovurgʻalaridagi) tayanchlarning ustunlarida:

         a) suv sathining oʻzgarmaydigan zonasida

         b) suv sathi oʻzgaradigan zonada

3. Toʻsinlar  devorchasidagi  (qovurgʻasidagi)  va plitalardagi boʻylama konstruktiv (hisobiy boʻlmagan) armatura

4. Zoʻriqtirilgan armatura quyma betoniga oʻrnatiladigan zoʻriqtirilmaydigan armatura

5

3

2

2*

4

7

5

3

4

7

2

2

3

1,5

5. Kesimning choʻzilgan zonasidagi zoʻriqtiriladigan armatura:

a) yuqori mustahkamlikdagi simlardan qilinadigan oʻram shaklidagi va K-7 sinfdagi arqonlardan qilinadigan oʻramlarniki

3

b) quyidagi sinflardagi armaturalar:

4**

A600 (A-IV), At600 (At-IV)

4

A800 (A-V), At800 (At-V), At1000 (At-VI)

5

v) poʻlat arqonlardan qilingan spiral, qoʻshaloq oʻralgan va yopiq, diametri d > 40 mm, ankerlari chekkalaridagi uchlarida joylashgan

d

6. Nam toʻsgich qatlam bilan biriktirilgan qatnov qismi plitasidagi barcha turdagi zoʻriqtirilgan armaturalar

3

7. Devorchalardagi (qovurgʻalardagi) zoʻriqtiriladigan xomutlar

3

8. Strunobeton konstruksiyalardagi zoʻriqtiriladigan armaturalar quyidagi koʻrsatilgan tomonlarida joylashtirilganida:

choʻzilgan qirralari

3***

yonidagi qirralari

2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Diametri 3 m va undan katta quvurlar uchun ichkari tomonidan himoya qiluvchi qatlam qalinligi 3 sm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Yopiq kanallarda joylashadigan zoʻriqtiriladigan armaturalar uchun himoya qiluvchi qatlam kanal sirtiga nisbatan olinadi. Diametri 11 sm boʻlgan kanallar uchun himoya qatlamini 5 sm ga teng etib belgilash kerak. Kanalning diametri 11 sm dan katta boʻlganida, himoya etuvchi qatlam qalinligini, kuch va toʻldiruvchi qorishma bosimi taʼsiriga hisoblash bilan tekshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
*** Qalinligi 20 sm dan kichik boʻlgan elementlar uchun himoya qatlamni 2 sm gacha kamaytirishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. 1. Mavjud TBK korxonalarining qolipli formalarida tayyorlanayotgan yigʻma temir beton konstruksiyalarning minimal himoya qatlami qalinligi oʻlchamlarini oʻrniga qoʻyib asoslangan holatda mavjud jadvalda keltirilgan qiymatdan kam qilib olinishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Xorijiy davlatlar (MDH davlatlari ham) poʻlat armaturalarining ishchi armaturalari import qiluvchi davlatlarning TSH va GOST lari yoki normativ hujjatlari bilan birgalikda ishlatishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning chekkalarida, zoʻriqishning berilish zonasi uzunligida (mazkur SHNQning 148-bandiga binoan) betonning himoya qatlami qalinligi armatura diametri qiymatining ikki barobaridan kam boʻlmasligi kerak. Zoʻriqtiriladigan A800 (A-V), At800 (At-V) va At1000 (At-VI) sinfdagi poʻlat sterjen armaturalar qoʻllanilganida, zoʻriqishning berilish zonasi uzunligida (148-bandi.) qoʻshimcha ravishda toʻrlar, sterjen diametridan 4 sm ga ortiq boʻlgan diametrdagi spirallar yoki qadami 5 sm dan katta boʻlmagan xomutlar qoʻyilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24-bob. Armatura elementlari orasidagi eng kam masofa
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Zoʻriqtirilmaydigan armaturani ankerlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Alohida armatura elementlari, hamda kanallar devorchalari orasidagi sof masofa, konstruksiyaning barcha hajmini beton aralashmasi bilan talab qilingan darajada toʻldirishni taʼminlay oladigan boʻlishi kerak. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda ushbu masofa qoʻshimcha ravishda zoʻriqtiriladigan armaturadan zoʻriqishning betonga berilish xususiyatini, ankerlarning joylashish holatlarini, tortishga qoʻllaniladigan jihozning oʻlchamlarini inobatga olgan holda belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning ayrim boʻylama ishchi sterjenlari va tirgakka tortib zoʻriqtiriladigan armatura oʻramlari orasidagi sof masofa quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) betonlashda sterjen gorizontal yoki qiya holatda va quyidagi qatorlarda joylashganida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta qatorda — 4 sm dan ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita qatorda — 5 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchta va undan koʻp qatorda — 6 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) betonlashda sterjenlar tik holatda joylashganida — 5 sm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturalarni joylashtirish uchun noqulay sharoitlarda zoʻriqtirilmaydigan sterjenlarni guruhlarda (sterjenlar orasida boʻshliq qoldirilmasdan), ikkita yoki uchta sterjenlar birgalikda joylashtirilishi ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Guruhlar orasidagi sof masofani quyidagilardan kam boʻlmaydigan etib qabul etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
guruhda ikkita sterjen boʻlganida — 5 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
guruhda uchta sterjen boʻlganida — 6 sm dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) Alohida boʻylama sterjenlar yoki ularning guruhlari, orasidagi maksimal masofalar hisoblash orqali belgilanishi kerak, ammo quyidagilardan oshmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 15 sm li plitalarni armaturalashda — 15 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 30 cm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 17,5 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 50 sm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 20 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 100 sm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 25 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 150 sm li va yuqori temirbeton elementlarini armaturalashda — 30 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda armatura elementlari orasidagi sof masofani belgilashda quyidagi 45-jadvalda koʻrsatilgan talablarga rioya etish lozim. Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmagan armatura sterjenlari bilan armatura oʻrami yoki yopiq kanal devori orasidagi minimal masofani 3 sm dan kam etmay qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Belgilanadigan sof masofa

Masofaning eng kichik oʻlchami

absolyut qiymati boʻyicha, sm

armatura elementining diametriga yoki kanalning diametriga bogʻliq holda

Tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda

1. Yuqori mustahkamlikdagi parallel simlardan qilinadigan armatura oʻramlari orasidagi

2. Armatura oʻramlari va ularning ichki ankerlarining tashqi sirtlari orasidagi

3. Armatura oʻramlari ichki ankerlarining tashqi sirtlari orasidagi

4. K-7 sinfdagi alohida arqon armaturalar quyidagicha joylashganida:

bitta qatorda

ikkita va undan koʻp qatorda

5. Ichki anker chekkasidagi uchidan beton uchidagi qirrasigacha masofa

6

4

3

4

5

5

d

-

-

-

-

-

Armaturani betonga tirab tortib zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda

6. Quyidagi diametrlardagi yumaloq yopiq kanallar devorlari orasidagi, cm:

9 va undan kam boʻlgan

9 dan 11 gacha

6

8

dc-1

-

11 dan yuqori boʻlsa

Hisoblab topiladi

7. Yuqori mustahkamlikdagi parallel simlardan qilingan oʻramlar, K-7 sinfdagi arqon armaturalardan qilingan oʻramlar hamda poʻlat arqonlar (spiral, qoʻshaloq eshilgan va yopiq) oralaridagi, ularning ochiq kanallarda quyidagicha joylashganlarida:

bitta qatorda

ikkita qatorda

8. Elektrotermik usulda zoʻriqtiriladigan bitta sterjenli kanallar devorlari orasidagi masofa, ular turi quyidagicha boʻlganlarida:

yopiq

ochiq

3

4

10

13

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Sirti notekis profildagi armatura sterjenlarini va sirti silliq profildagi sterjenlarni payvandlangan toʻrlar va karkaslarda uchlarini ilmoqsiz qoʻllashga ruxsat etiladi. Sirti silliq profildagi armaturaning choʻzilgan ishchi sterjenlarining va toʻqilgan toʻrlar, karkaslardagi silliq ishchi sterjenlar uchlarida ichki diametri sterjen diametrining 2,5 barobaridan kam boʻlmagan yarim aylanali va bukilgandan keyingi toʻgʻri uchastkasining uzunligi sterjen diametrining uch barobar qiymatidan kam boʻlmagan ilmoq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Egiladigan uzlukli toʻsinlarda va qalinligi 30 sm dan katta boʻlgan plita konstruksiyalarda choʻzilgan sterjenlarning uchini momentlar epyurasiga koʻra uzganda yorilishga pishiqlikka hisoblashdagi aniqlangan betonning siqilgan qismida ankerlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qayrilgan sterjenlarning uchlarida, betonning siqilgan zonasida, armatura diametri qiymatining kamida 10 barobaridek uzunlikdagi boʻylama armaturaga parallel boʻlgan toʻgʻri uchastkasi boʻlishi kerak. Qayirish tufayli siqilgan qismga kiritilgan sirti silliq sterjenlarning uchlarini, egishdan keyingi toʻgʻri uchastkasining uzunligi kamida armaturaning uchta diametridek toʻgʻri ilmoqli etish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari uchun, payvandlangan birikmalarda, sirti notekis profildagi armaturalarni, egilgan va nomarkaziy siqilgan elementlar betonining choʻzilgan zonasida, sterjenlarning nazariy tomondan uzilishi kerak boʻlgan joydan kamida ularning 30 diametridek uzunlikda betonga kiritib qoʻyishga ruxsat etiladi. Oraliq qurilmalarda, bundan tashqari ankerlanadigan sterjenlar uchlari yonidagi sterjenlarga, qalinligi 4 mm dan uzunligi 4d dan kam boʻlmagan chok bilan payvandlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Egilgan elementlardagi sirti notekis profildagi choʻzilgan boʻylama armatura sterjenlarining qayrilgan joyining yoki nomarkaziy siqilgan elementlardagi shunday sterjenlarning uziladigan joyining boshlanishini, sterjenlarning toʻla hisobiy qarshiliklari hisobga olinadigan kesimdan oʻtkazib joylashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻsha kesimga sterjenni kiritish uzunligi (mahkamlash uzunligi — Ɩs) A300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22d — beton sinfi V30 va undan yuqori boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25d — beton sinfi V20 — V27,5 boʻlganida (d — sterjen diametri).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A-III sinfdagi poʻlat armaturalar uchun betonga kiritib mahkamlash uzunligi Ɩs ni, tegishli ravishda 5d ga koʻpaytirish kerak. Sterjenlar oʻrami boʻlganida d ni maydoni, oʻramni tashkil qiluvchi sterjenlar maydonlari yigʻindisiga teng boʻlgan shartli sterjen diametridek aniqlanadi. Siqish uzunligini kamaytirish maqsadida armatura sterjenidan kuchning betonga uzatuvchi ankerlar ishlatishga ruxsat etiladi. Bu yerda, konstruksiya zonasida ankerga birlashuvchi betonning mustahkamligi taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Uzlukli toʻsinlarda va uzluksiz toʻsinlarning chekkalaridagi uchastkalarida boʻylama armaturaning choʻzilgan sterjenlarining, tayanch oʻqi orasida kamida sterjenning 8 diametridek uzunlikdagi toʻgʻri uchastkasi joylashishi kerak. Bundan tashqari toʻsinning yon sirtlariga yaqin joylashgan chekkadagi sterjenlari, toʻsin uchi oldida 90° burchak ostida qayrilishi va uning balandligining yarmisigacha davom etgan boʻlishi kerak. Toʻsin uchidan tayanch oʻqigacha kamida 30 sm va tayanch plitasi chekkasigacha kamida 15 sm masofa taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Boʻylama armaturaning choʻzilgan sterjenlarini, element sirtining burilib oʻzgarganida hosil boʻlgan kirish burchagi shakli boʻyicha bukish ruxsat etilmaydi. Bukilish burchagini tuzuvchi tekisliklar boʻylab joylashgan armaturaning boʻylama sterjenlari, ularning kesishgan nuqtalaridan kamida armaturaning 20 diametri uzunligida oʻz yoʻnalishlarida davom etgan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Zoʻriqtiriladigan armaturani ankerlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. Konstruksiyalarda, diametri 36 mm gacha boʻlgan sirti notekis profildagi sterjenlardan qilingan, tirgakka tirab tortiladigan, armatura qoʻllanilganda sterjenlarda ankerlar oʻrnatish talab qilinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chidamlilikka hisoblanadigan armaturali elementlarda barcha armatura (yuqorida koʻrsatilganidan tashqari) ichki yoki tashqi (chekkalarda) ankerlarga ega boʻlishi kerak. Tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan, armaturasi chidamlilikka hisoblanmaydigan elementlarda, K-7 sinfdagi alohida arqon armaturalarni va alohida yuqori mustahkamlikdagi sirti notekis profildagi simlarni ankerlar (ichki va tashqi) oʻrnatmasdan qoʻllash ruxsat etiladi. Betonga tirab tortiladigan konstruksiyalardagi qoʻllaniladigan ankerlashlar mustahkamligi, ular bilan mahkamlanadigan armatura elementlari mustahkamligidan kam boʻlmasliklari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Egiladigan elementlarda armatura ankerlarini, bosh choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlar, ular uchun belgilangan chegaraviy qiymatlarning 90 foiz dan ortiq boʻlgan beton zonalarida joylashtirmaslik kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Toʻsinlarning uchi tomonida sirtidagi (chekkadagi) tashqi ankerlarni imkoni boricha bir tekis joylashtirish kerak. Bunda toʻsin uchida ankerlar joylashadigan zonada betonni berkitib turadigan tutash poʻlat listlar qoʻyish koʻzda tutilishi zarur. Listlarning chekka uchastkalarini betonga ankerlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsin chekkasidagi ushbu listlarning qalinligini zoʻriqtiriladigan armatura elementlarini tortish kuchiga bogʻliq holda hisoblash bilan belgilanishi va quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tortish kuchi 590 kN (60) tk boʻlganida — 10 mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tortish kuchi 180 kN (120) tk boʻlganida — 20 mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tortish kuchi 2750 kN (280) tk boʻlganida — 40 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan miqdorlardan farq qiladigan kuchlar bilan tortilganda, listlar qalinligini yaqin boʻlgan katta qiymatdagi kuchga toʻgʻri keladigan qalinlikda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Armaturani betonga tirab tortadigan elementlarda tashqi armaturani betonlaydigan zonani diametri 10 mm dan, kataklari 10x10 sm dan katta boʻlmagan, sirti notekis profildagi sterjenlardan qilingan koʻndalang toʻrlar bilan armaturalash kerak. Asosiy konstruksiya betoni va yaxlitlash betonlarini oʻzaro birikshi uchun choralar koʻrish zarur. Toʻrlar orasidagi masofa 10 sm dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Elementlarni boʻylama armaturalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Payvandlangan armatura karkaslarida, armatura, sterjenlari har bittasida uchtadan koʻp boʻlmagan guruhlar boʻlib joylashadi. Guruhlardagi sterjenlar oʻzaro, bir tomonidan bogʻlovchi payvandlash choklari bilan birlashadi. Sterjenlar orasidagi bogʻlovchi choklarning uzunligi 4 diametr qiymatidan kam, qalinligi esa 4 mm dan koʻp boʻlmasligi kerak. Sterjenlar guruhi orasiga diametri 25 mm dan kam boʻlmagan, boʻylama yoʻnalishda qoʻyiladigan metall pona yordamida ochiqlik hosil qilinadi. Ushbu ponalar qayrilishdan oldinda va 2,5 m dan katta boʻlmagan masofada bir-biriga nisbatan ustma-ust boʻlmaydigan etib oʻrnatiladi. Ular ishchi armaturaga bir tomondan, qalinligi 4 mm dan koʻp va uzunligi ishchi armaturaning 2 diametridan kam boʻlmagan bogʻlovchi choklar bilan payvandlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Guruhdagi sterjenlar orasidagi bogʻlovchi payvandlash choklari, ponalarga va qoʻshni bogʻlovchi choklarga nisbatan, qoʻshni choklar umumiy boʻylama sterjenlarga qoʻyilganida ular orasidagi sof masofa 40 sm dan kam boʻlmagan holda, bogʻlovchi choklar karkasning har xil boʻylama sterjenlariga qoʻyilganida, 10 sm masofada har xil joylarga joylashtirilishi kerak. Bundan tashqari sterjenlar guruhining xohlagan joydagi kesimi toʻgʻri keladigan etib joylanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tegishli darajada asoslanganda, devorchalardagi payvandlangan toʻrlarning tik sterjenlarini armaturaga va guruh sterjenlari orasidagi parallel joylashgan ponalarga kontaktli nuqtada payvandlashga ruxsat etiladi. Xomutlarni asosiy armaturaga doʻgʻasimon elektrpayvand bilan payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Karkaslarning asosiy ishchi armaturasi uchun GOST 380-05 boʻyicha armaturani qoʻllash tavsiya etiladi. Ishchi armaturaga mahkamlovchi choklar toʻgʻrisidagi koʻrsatmalar mazkur SHNKning 296-bandida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Uzlukli toʻsinlarda va plitalarda ishchi armatura oraligʻining oʻrtadagi kesimi uchun belgilangan miqdorining kamida uchdan bir qismini tayanchgacha yetkazish kerak. Bunda, toʻsinlarda kamida ikkita, plitalarda esa, uning 1 m enida, kamida uchta sterjen tayanchgacha yotqizilishi kerak. Plitaning taqsimlovchi armaturasini 25 sm dan oshmagan qadamda oʻrnatish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmaydigan armaturaning sterjenlarini juftlab oʻrnatishga ruxsat etiladi, bu yerda ushbu armaturaning himoya qiluvchi qatlami qalinligi mazkur SHNQning 256-bandiga, sterjenlari va oʻramlari orasidagi masofalar mazkur SHNQning 259 va 263-bandlariga loyiq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Uzluksiz toʻsinlarda va koʻp oraliqli ramali konstruksiyalarning rigellarida ustki va pastki ishchi armaturalarning bir qismi butun uzunasiga davom etib ketgan yoki armatura uzilgan joyini berkitib ulangan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzunasiga tutashib ketgan armatura elementlarining soni quyidagilarni tashkil etishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) zoʻriqtirilmaydigan armaturali konstruksiyalarda — kamida 20 foiz pastki va 15 foiz ustki ishchi armaturalar sonini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) zoʻriqtiriladigan armaturali konstruksiyalarda — kamida 10 foiz pastki va 5 foiz ustki ishchi armaturalar sonini, ammo ikkita ustki, ikkita pastki armatura elementlaridan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Plita ishchi armaturasining qadami (oʻqlari orasidagi masofa) oraliq oʻrtasida va uning tayanchlarining ustida quyidagidan oshmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) temir yoʻl koʻpriklarining ballast togʻorasining plitalarida — 15 sm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllari koʻpriklarining qatnov qismi plitalarida — 20 sm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) alohida boʻylama sterjenlar yoki guruhlar oʻqi orasidagi maksimal masofa quyidagi qiymatlardan oshmasligi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15 sm, agar qalinligi 15 sm li plitani armaturalashda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17,5 sm, agar qalinligi 50 sm li temirbeton elementni armaturalashda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25 sm, agar qalinligi 100 sm li temirbeton elementni armaturalashda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30 sm, agar qalinligi 150 sm va undan katta temirbeton elementni armaturalashda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq oʻlchamlarida element balandligi — ekstrapolyatsiyalash orqali olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Elementlarni koʻndalang armaturalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Zoʻriqtirilmaydigan toʻsinlarning devorlari koʻndalang kuchlarni qabul etishga armaturalashni, qayrilgan va tik qoʻyilgan sterjenlar (xomutlar) yordamida amalga oshirish kerak va xomutlarni esa devorning boʻylama armaturalari bilan karkaslarga va toʻrlarga birlashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Zoʻriqtirilmaydigan toʻsinlardagi hisoblash bilan qoʻyiladigan qayrilgan sterjenlarni egiladigan elementlari boʻylama oʻqiga nisbatan simmetrik joylashtirish kerak. Sterjenlar, element boʻylama oʻqiga nisbatan 45°ga yaqin (60°dan koʻp va 30°dan kam boʻlmagan) burchak ostida boʻlishi kerak. Bunda, toʻsinning hisob boʻyicha qayirilgan sterjen oʻrnatilishi talab etiladigan qismida, uning boʻylama oʻqiga perpendikulyar oʻtkazilgan xohlagan kesim kamida bitta qayirilgan armatura sterjenini kesib oʻtishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Toʻsin hisobiga koʻra qoʻshimcha qoʻyiladigan qiya sterjenlar asosiy boʻylama ishchi armaturaga mahkamlangan boʻlishi zarur. Armatura sterjenlari A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlatlardan tayyorlanganida, qoʻshimcha qiya sterjenlarni mahkamlashni payvandlash choki yordamida bajarish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Toʻsinlarda armaturaning qiya sterjenlarini radiusi armaturaning 10 diametridan kam boʻlmagan doʻgʻa boʻylab qayirish kerak. Boʻylama armaturaning, toʻsinning uchi tomonidagi (tayanch oʻqi orqasidagi) qayirilishini, uning uchta diametridan kam boʻlmagan radiusdagi doʻgʻa boʻyicha amalga oshirish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. Zoʻriqtirilmagan toʻsinlarning devorlaridagi boʻylama armaturalarni quyidagicha oʻrnatish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻsinning choʻzilgan qirrasidan oʻlchaganda, devor balandligining uchdan bir qismi chegarasida qoʻllaniladigan armaturaning 12 diametridan katta boʻlmagan qadamda (d = 8 — 12 mm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
devor balandligining qolgan qismidagi chegarasida armaturaning 20 diametridan katta boʻlmagan qadamda (d = 8 — 12 mm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Yoʻnalishi, toʻsinning boʻylama oʻqi yoʻnalishi bilan mos kelmaydigan qismlari boʻlgan zoʻriqtiriladigan armatura elementlarini, toʻsinning boʻylama oʻqiga nisbatan simmetrik joylashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Toʻsinlardagi xomutlar hisoblashlar bilan oʻrnatiladi. Bunda xomutlar orasidagi kesim hisobi ham inobatga olinadi. Qalinligi 50 sm gacha boʻlgan devorlarda, uzunligi oraliqning 1/4, tayanch oʻqidan oʻlchagandagi masofadagi tayanch atrofida xomutlar qadami 15 sm dan katta boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq uzunligining 1/2 teng boʻlgan toʻsinning oʻrtadagi qismida xomutlar qadami 20 sm dan katta boʻlmaydigan etib qabul etiladi. Devor qalinligi 50 sm dan katta boʻlganida, oraliqning oʻrta qismida xomutlarning qadamini 5 sm ga kattalashtirish ruxsat etiladi. Bitta sinfdagi va diametrdagi armaturadan qilingan juftlangan xomutlar qoʻllanilishi ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Uzlukli plita oraliq qurilmalarida xomutlarni quyidagi qiymatlardan oshmaydigan qadamlar bilan oʻrnatish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15 sm — uzunligi 1/4 boʻlgan tayanch oldi uchastkalarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25 sm — uzunligi 1/2 boʻlgan, oraliqning oʻrtasidagi qismida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklarining ballast togʻorasining, avtomobil yoʻllari koʻpriklari qatnov qismining qalinligi 30 sm va undan koʻp boʻlgan tutash plitalarida siqilgan hisobiy armatura yoʻq boʻlganida, xomutlarni oʻrnatmaslik ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarida qalinligi 40 sm gacha boʻlgan plitalarga betondagi urinma kuchlanish 0,25 Rb,sh dan oshmagan holda koʻndalang armatura qoʻymaslik ruxsat etiladi (Rb,sh — 3.6-jadvalga binoan betonning ajralishga hisobiy qarshiligi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Zoʻriqtirilmagan toʻsinlarning belbogʻlaridagi xomutlar uning 50 sm dan koʻp boʻlmagan enini qamrab olishi va chekkadagi qatorlarda gorizontal joylashgan boʻylama armaturaning beshtadan koʻp boʻlmagan choʻzilgan va uchtadan koʻp boʻlmagan siqilgan sterjenlarini birlashtirishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Toʻsinlar belbogʻlarining kengaygan joylari sirti notekis profildagi armatura sterjenlaridan qilingan yopiq xomutlar bilan armaturalangan boʻlishi kerak; xomutlar shoxi belbogʻning barcha tashqi konturini qamrab olishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Yopiq xomutlarning yoki koʻndalang sterjenlarning zoʻriqtiriladigan toʻsinlarning belbogʻlarini qisib turadigan payvandlangan toʻrlardagi eng katta qadamlarini temir yoʻl koʻpriklarida 15 sm dan va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida 20 sm dan koʻp boʻlmagan holda qabul etish kerak. Qisiladigan belbogʻlardagi xomutlar qadami toʻsinlar devorlaridagi xomutlar qadamlaridan katta boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Buralishga hamda egilish, siqilish yoki choʻzilish bilan birgalikda buralishga hisoblanadigan elementlardagi xomutlar yopiq uchlari quyidagi miqdorda chiqazilgan boʻlishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sirti silliq poʻlat armaturadan qilingan xomutlar boʻlganida — 30 diametrga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sirti notekis profildagi armaturadan qilingan xomutlarda — 20 diametrga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Zoʻriqtiriladigan armatura elementlari tayanch plitalari tagida (mazkur SHNQning 268-bandiga qarang) joylashgan zonasida mahalliy kuchlanishga hisoblash bilan qoʻshimcha koʻndalang (qisman) armatura oʻrnatish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻrlarda — 10 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
spirallarda — 6 sm dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Konstruksiyaning siqilgan elementidagi boʻylama ishchi armatura va xomutlarni karkaslarga birlashtirish kerak. Xomutlar qadamini boʻylama armatura sterjenlar diametri d ga bogʻliq holda quyidagilardan koʻp oshirmagan holda qabul qilinishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15 d — payvandlangan karkaslarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12 d — toʻqilgan karkaslarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha hollarda ham xomutlar qadamini quyidagidan kam etib belgilash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kesimni boʻylama armatura bilan 3 % dan kam etib joylashtirganda — 40 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻsha holda, 3 % va undan koʻp boʻlganida — 30 sm dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kesimni boʻylama armatura bilan anchagina toʻldirganda, alohida xomutlar oʻrniga element koʻndalang kesimi shaklini takrorlovchi uzluksiz koʻndalang armatura oʻramini qabul qilish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Kvadrat yoki toʻgʻri burchakli shakldagi koʻndalang kesimli siqilgan elementlar xomutlarining konstruksiyasi quyidagicha boʻlishi yoki boʻylama sterjenlarga xomutlarning egilgan joylari toʻgʻri kelishi, element qirrasi boʻylab oʻrnatilgan xomutlar shoxi toʻrttadan koʻp boʻlmagan boʻylama sterjenni ushlab turishi va 40 sm dan katta boʻlmagan uzunlikka ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqorida keltirilgan koʻrsatmalar qirralarining oʻlchamlari 80 sm dan katta boʻlmagan tayanchlarga tegishlidir. Tayanchlar qirralari katta oʻlchamlarda boʻlganida, teskari tomonda joylashgan tayanchning ishchi boʻylama sterjenlarini tayanchni koʻndalangiga kesib oʻtadigan xomutlar bilan oʻzaro birlashtirmaslik, ularni beton kesimining ichkari yoʻnalishidagi xomutning asosiy boʻylama shoxiga perpendikulyar joylashgan, uzunligi 20 cm dan kam boʻlmagan yoniga ankerlanuvchi shoxlari boʻlgan, har bittasining uzunligi 40 sm gacha P shakldagi konstruktiv xomutlar zanjirchalari bilan almashtirish ruxsat etiladi. Yarim aylana ilmoqlar bilan tugaydigan kalta shoxlarning uchlari, tayanchning barcha balandligiga oʻrnashtiriladigan tik montaj sterjenlarga mahkamlanadi. Xomutlar oʻzaro bukiladigan joylarida ustma-ust kesishadi. Tayanchni perimetri boʻylab qamrovchi xomutlar zanjirchalari balandlik boʻylab har biri 40 sm dan joylashadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xomutlar va tik qoʻyilgan montajlash sterjenlari uchun diametri 10 mm dan kam boʻlmagan armaturani qoʻllash kerak. Tayanchlarning siqilgan ishchi sterjenlarining ustivorligini oshirish uchun, xomutlar zanjirchalaridan tashqari, tayanchning koʻndalang qirralaridagi boʻylama tik sterjenlarni birlashtiruvchi montajlovchi bogʻlamalar qoʻyish nazarda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bogʻlamalar, diametri 16 mm dan kam boʻlmagan uchta sterjendan boʻlishi shart va ular planda hamda balandligi boʻylab oralari 1,6 m dan yaqin boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kesimda toʻsiq boʻluvchi sterjenlar borligi tufayli betonlashdagi yuz beradigan qiyinchiliklarni boʻldirmaslik uchun bogʻlamalarni, bosqichma-bosqich, bevosita betonning navbatdagi qatlamini yotqizish oldidan oʻrnatish va mahkamlashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Siqilgan elementlarning yuklamasini, uchlari orqali boʻylama armatura sterjenlarining chiqib turadigan qismisiz uzatadigan chekkadagi qismlarida soni 4 tadan kam boʻlmagan (qoziqoyoqlarda beshta) payvandlangan koʻndalang toʻrlar oʻrnatilishi kerak. Toʻr bilan armaturalanadigan chekkadagi qismlarning uzunligini, boʻylama armatura sterjenlarining 20 diametridan kam boʻlmagan etib qabul qilish, toʻrlar orasidagi masofani esa 10 cm dan oshirmay belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Siqilgan elementlarni zoʻriqtirilmaydigan armaturalar bilan bir darajada armaturalashda (mazkur SHNQning 207-bandi) qoʻllaniladigan payvandlangan koʻndalang toʻrlar va spirallar A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) i A400 (A-III) (diametri 14 mm dan katta boʻlmagan) sinflardagi poʻlat armaturalardan qilinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq tepasiga oʻrnatiladigan koʻndalang toʻr sterjenlari va spiralning tolalari elementning ishchi boʻylama armaturasining barchasini qamrab olishi shart. Koʻndalang toʻrlar koʻzlari oʻlchamini 5,5 sm dan kam boʻlmagan, element kesimining kichik tomonining 1/4 qismidan yoki 10 sm dan koʻp boʻlmagan holda qabul qilish kerak. Koʻndalang toʻrlarning element uzunligi boʻylab qadamini kamida 6 sm va element kesimi kichik tomonining 1/3 qismidan yoki 10 sm dan kichik etib belgilash kerak. Siqilgan elementning koʻndalang kesimini oʻlchamlari ikki tekislik simmetriyasida (fermalar tagidagi maydonchalar va toʻsinlar va ustunlar tagidagi kursichalar) 80 sm dan baland boʻlsa, armaturalashni mazkur SHNQning 224 va 225-bandlari tomonidan asosga (rigel, fundament, grunt) oʻtkazuvchi kuchlar, hamda mazkur SHNQning 197 — 200-bandlari boʻyicha elementning 100 sm dan katta balandligida armaturalash bajariladi. Spirallarning toʻldirma diametri 20 sm dam kam boʻlmasligi kerak. Spiral tolasining buralish qadamini kamida 4 sm va kesim diametrining 1/5 qismidan yoki 10 sm dan kam etib belgilash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Yumaloq quvurlarning va silindrik qoplamalarning boʻgʻinlarida, ularni qoʻshaloq toʻrlar bilan armaturalaganda, ishchi armatura sterjenlari radial yoʻnalishda birlashtiruvchi sterjen-fiksatorlar bilan bogʻlangan yoki karkaslarga birlashtirilgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Armaturaning payvandli birikmalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Armaturaning payvandli birikmalari RST Uz 865-98 va GOST 10922-2012 talablariga javob beradigan boʻlishi kerak. Loyihalashda, qoʻllanilgan ulamalarning javobgarlik darajasi va ularga tegishli payvandli birikma sifati nazoratiga talablar darajasi koʻrsatilgan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻtarish qobiliyati birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda aniqlanadigan payvandli birikmalar I toifaliga, ikkinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblangandagilari esa II toifaliga yotqiziladi, qolgan hollardagi birikmalar III toifali sifatli ulamalarga va albatta III toifali sifatli tutashmalarga kiritiladi. Har bitta toifadagi javobgarlik uchun nazorat hajmi QMQ 3.03.02-98 koʻrsatmalariga binoan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. 30-jadvalda koʻrsatilgan sinflar va markalardagi issiq tayyorlangan poʻlat sterjen armaturalar, kontaktli ulab payvandlash yordamida biriktirilishi shart. Diametri 10 mm va undan kichik boʻlgan sterjenlar uchun, bu turdagi payvandlashni qoʻllash, faqat zavod sharoitida, maxsus jihozlar bor boʻlganida ruxsat etiladi. Kontaktli payvandlash bilan armaturani ulash, biriktiriladigan sterjenlar maydonlari nisbati 1,15 dan koʻp boʻlmaganida ruxsat etiladi. Chidamlilikka hisoblanadigan armatura elementlarida, payvandlash oqibatida ulanadigan zonada yuz beradigan kuchlanishlar jamlagichlari payvandlash oldidan va undan soʻng, tegishli boʻylama tozalashlar yoʻli bilan bartaraf etilishi zarur. Payvandlash ulamalarining boshqa turdagi samarali konstruktiv yechimlari, ushbu ulamalarning cheklangan chidamlilik chegarasi, payvandlanadigan armatura sterjenlarining chidamlilikka normativ chegarasidan kam boʻlmaydigan sharoitda ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Payvandlangan toʻrlarni, shu jumladan RST Uz 866-98 boʻyicha ham, hamda karkaslarni, sterjenlar kesishmasida kontaktli-nuqtali payvandlashni qoʻllab loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlat armaturalardan toʻrlar va karkaslarni tayyorlashda, 30-jadval koʻrsatmalariga binoan toʻqima variantda bajarish oʻrniga, asosiy armatura uchun armatura sterjenlaridagi kuchlanishlar, belgilangan hisobiy qarshiliklarning 50 % dan oshmaydigan joylarida payvandli brikmalarni qoʻllash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Elementning bitta hisobiy kesimidagi (uzunligi ulanadigan sterjenlarning 15 diametriga teng boʻlgan uchastka chegarasida) ulanmalar soni, kesimning choʻzilgan zonasidagi ishchi armaturaning umumiy sonining armaturasi chidamlilikka hisoblanadigan elementlarda 25 % idan, chidamlilikka hisoblanmaydigan elementlarda 40 % idan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yigʻma elementlarning montajlash ulanmalarida (armaturaning hisobiy qarshiligini pasaytirmasdan), hamda konstruksiyaning armatura 50 % dan kam foydalaniladigan qismlarida payvandli ulanmalarni sochiltirmasdan joylashtirish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlatdan qilingan issiq tayyorlangan sterjen armaturaning ulanmalari uchun, konstruksiyani montaj qilishda zoʻriqtirilgan poʻlat armaturalar qoʻyib, uzunligi sterjenning 5 diametridan kam boʻlmagan vannali payvandlashni qoʻllash, hamda bir-biriga nisbatan surilgan, juftlashgan, bir tomonlama yoki ikki tomonlama umumiy uzunligi ulanadigan sterjenlarning 10 diametridan kam boʻlmagan choklar bilan payvandlangan orttirmali ulanmalar qoʻllash ruxsat etiladi. Vannali payvandlashni sterjenlar diametri 20 mm dan kam boʻlmaganida qoʻllaniladi. Siqilgan sterjenlarning chidamlilikka hisoblanmaydigan ulanmalari uchun RST Uz 865 ga binoan kalta poʻlat orttirmalar qoʻyib vannali payvandlashni qoʻllash ruxsat etiladi. Armaturaning qiya sterjenlarini mahkamlovchi bir tomonlama payvandlash chokining uzunligi, uning qalinligi 0,25d dan va 4 mm dan kam boʻlmaganida, kamida 12d boʻlishi zarur; ikki tomonlama chokning uzunligini undan ikki marta kalta etib olish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Armaturaning montajlashga chiqib turadigan qismi, montaj qilishda uzaytirilgan orttirmalarda vannali-chokli payvandlashni, boʻylama payvandlangan choklarni ulanadigan sterjenlarga silliq chiqarib, sifatli bajarish uchun, ulanmalarda kerakli sharoitni taʼminlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllari va shakar koʻpriklari konstruksiyalarining toʻqilgan armatura karkaslarida, montaj qilishda, tashib borishda va betonlashda armaturani loyihadagi koʻrsatilgan holatda mahkamlab turish uchun ishchi armatura sterjenlarining konstruktiv armatura sterjenlari bilan kesishmalarida, quyidagi shartlarga rioya qilinganida, qoʻshimcha payvandli birikma qilish ruxsat etiladi: ishchi armaturaning mustahkamligi 50 % dan kam foydalaniladigan, hamda armatura faqat siqilishga ishlaydigan joylarda payvandlash bajarilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Zoʻriqtirilmaydigan armaturani uzunasiga ustma-ust qoʻyib (payvandlamasdan) ulashlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Nomarkaziy siqilgan va nomarkaziy choʻzilgan elementlarda, sirti notekis profildagi diametri 36 mm gacha boʻlgan va silliq sirtli yarim aylana ilmoqli poʻlat armatura sterjenlarning uchlarini bir-biriga oʻtkazib ustma-ust qoʻyib ulash ruxsat etiladi. Egiladigan va markaziy choʻziladigan elementlarda choʻzilgan armatura elementlarni uzunasiga ustma-ust qoʻyib ulash ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Ustma-ust qoʻyib ulashlarda A300 (A-II) va AS300 (Ac-II) sinflardagi poʻlatdan qilingan armatura sterjenlari uchlarining bir-biriga ustma-ust qoʻyish uzunligi ni quyidagi miqdorlardan kam qilmay qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30 d — beton sinfi V20 — V27,5 boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25 d — beton sinfi V30 va yuqori boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda d — ulanadigan sterjenlar diametri.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A400 (A-III) sinfdagi poʻlatdan qilingan armatura uchun uchlarining ustma-ust qoʻyilgan uzunligi ls ni tegishli 4 d ga koʻpaytirish kerak. A240 (A-I) sinfdagi poʻlatdan tayyorlangan armatura uchun oʻsha uzunlik Ɩ5ni (yarim aylana ilmoqlarning ichki sirtlari orasidagi) A400 (A-III) sinfdagi poʻlatdan qilingan armatura uchun olingan miqdordek qabul qilinadi. Kesimning siqilgan qismida joylashgan ulashlar uchun, Ɩ5 uzunlikni yuqorida belgilangan qiymatlardan 5 ga kam etib olish ruxsat qilinadi. Alohida payvandlangan va toʻqilgan toʻrlarni ularning boʻylama sterjenlarining 30 diametridan va 25 sm dan kam boʻlmagan uzunlikda ustma-ust qoʻyib ulash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Kesimning siqilgan qismidagi ishchi armatura sterjenlari ulanadigan joy boʻlganida, u sterjenlardagi kuchlanish hisobiy qarshilikning 75 % idan koʻp boʻlganida, ulanish zonasiga spiral armatura qoʻyish talab qilinadi. Spiral armatura qoʻyish talab qilinmaganda (sterjenlardagi kuchlanish hisobiy qarshilikning 75 % idan kam), ishchi choʻzilgan armaturani ustma-ust qoʻyib ulanadigan joyidagi xomutlar orasidagi masofani 6 sm dan oshirmay, burab-bosib kiritiladigan ustunlarga esa 12 sm etib belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturaning ustma-ust etib ulanishini, sochilgan holatda joylashtirish kerak. Bu yerda talabga koʻra ustma-ust qoʻyiladigan uzunlik boʻyicha ulanadigan ishchi sterjenlarning kesim maydoni sirti notekis profildagi sterjen boʻlganida, choʻzilgan armatura kesimining umumiy maydonining 50 % dan, silliq sterjenlar boʻlganida 25 % dan oshmasligi zarur. Sochilmasdan ulash montaj ulanishlarida hamda konstruksiyaning armaturasi 50 % dan kam miqdorda foydalaniladigan qismlarida ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ustunlar oʻqlari ustidagi ustunli tayanchlarining rigellarida oʻrnatish (payvandlash yoki boshqa usullar) ruxsat etilmaydi va u ustunlar oʻqlaridan kamida 100 cm masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Yigʻma konstruksiya elementlarining ulanishlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Yigʻma konstruksiyalarda, quyidagicha ulanishlar qoʻllanilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonlanadigan, keng (qisilmaydigan), biriktiriladigan elementlar uchlari orasidagi masofa 10 sm va undan koʻp, ishchi armaturalarning elementlardan chiqib turadigan qismlari yoki poʻlatdan quyilgan qismlari bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
betonlanadigan, tor (qisiladigan) eni 3 sm dan kichik, elementlardan armaturalar chiqib turadigan qismi yoʻq, ulanadigan joydagi yoriq sement yoki polimer-sement qorishma bilan toʻldiriladigan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yelimlangan zich (qisiladigan) eboksid smola yoki boshqa koʻpga chidaydigan (tajribada tekshirilgan) polimer qoʻshimchalari asosidagi, qalinligi 0,3 sm dan katta boʻlmagan yelim qatlamchasi bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oldindan zoʻriqtirilgan oraliq qurilmalarida asoslangan hollarda, betonlanadigan, keng armaturaning chiqib turgan qismlari yoʻq, choklari 10 sm gacha, ammo birlashtiriladigan boʻlaklar har bittasining qalinliklari yarmisidan koʻp boʻlmagan, siqiladigan ulashni qoʻllash ruxsat etiladi. Oraliq qurilmalarda quruq ulashlarni (bloklar orasidagi choklarni yelim bilan, sement yoki polimer qorishma bilan toʻldirmasdan) ishlatish ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Uzunasiga boʻlaklardan tashkil topadigan oraliq qurilma bloklarining uchlari, armaturaning chiqib turadigan qismlarisiz ulanganda diametri 6 mm dan kam boʻlmagan sterjenlardan qilinadigan koʻndalang toʻrlar bilan qoʻshimcha armaturalanishi kerak. Tishli yoki pogʻonali ulanishlar boʻlganida, tishning va pogʻonaning ishchi armaturasining diametri 10 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Uzunasiga (balandligiga) boʻlaklardan yigʻiladigan yelimli zich ulanishli konstruksiyalarda ulanadigan bloklar yuzalarining aniq toʻgʻri kelishini taʼminlash uchun, fiksatorlar oʻrnatish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari hamda aralash harakatli koʻpriklar toʻsinlarining ustki, harakatlanuvchi temir yoʻl yuklamasi toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatmaydigan plitalarda, sirti notekis profildagi, plitaning barcha qalinligidek toʻgʻri ilmogʻi bor, plitadan chiqib turadigan armatura qismi mavjud va u armaturalar ikki tomonidan plitalardan sterjenning 15 diametridan kam boʻlmagan va 25 sm dan kam boʻlmagan uzunlikdagi bir-biriga ustma-ust qoʻyilib, betonlanib ulanadigan hamda koʻrsatilgan uzunlikdagi ustma-ust qoʻyilgan yarim aylanali ilmoqni qoʻllab betonlanadigan choklar ham ruxsat etiladi. Bundan tashqari, plita betonidan, koʻrsatilgan uzunlikda chiqib turadigan yarim aylanali ilmoqlarni qoʻllash ruxsat etiladi, ammo ilmoqlar orasiga uzunligi ilmoq diametridan kam boʻlmagan toʻgʻri armatura qoʻyilishi kerak. Yarim aylana ilmoq diametrini armaturaning 10 diametridan kam boʻlmagan etib qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ulanadigan joydagi chok plitalar betonining sinfidan kam boʻlmagan sinfdagi beton bilan betonlanishi (toʻldirilishi) shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25-bob. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbeton elementlarning konstruksiyalarini tuzish boʻyicha qoʻshimcha koʻrsatmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Yangi va (oraliq qurilmasini almashtirish orqali) rekonstruksiya qilinayotgan koʻpriklarda zoʻriqtirilgan armaturani ochiq kanallarda joylashtirish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldindan zoʻriqtirilgan yaxlit temir beton oraliq qurilmalar uchun bir, toʻrt, yetti, oʻn ikki va oʻn toʻqqiztalik bogʻlamli diametri 15.2 va 15.7 mm boʻlgan K-7 armaturalardan foydalanish kerak. Asoslangan hollarda katta sonli toʻplam bogʻlamalardan foydalanish mumkin. Bu holda armaturaning hisobiy qarshiligiga 0.95 ga teng boʻlgan ishlash koeffitsiyentini kiritish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldidan zoʻriqtirish elementlar sistemasini: chekka va ichki ankerlar, biriktiruvchi qurilmalar, oʻrnatma detallar, zoʻriqishni ankerdan betonga oʻtkazuvchi tugunlar, mahalliy armaturalash armaturalarni, himoyalovchi qoplamalar, kanalyoʻgʻruvchilar va boshqalarni ishlatishni konstruksiyalarni har tomonlama koʻrikdan oʻtkazish texnik shartlari va seritifikatli sinashlar asosida qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldindan zoʻriqtirilgan yaxlit temir beton oraliq qurilmalar (betonga taranglangan) faqat boʻylama qirqimdagi betonli qism chegarasida joylashgan yopiq kanallarda joylashtiriladi, kanallarni armaturalari tortilgandan soʻng armaturani korroziyadan saqlashini taʼminlaydigan va uni asosiy konstruksiya bilan tirkalanadigan sement-suvli qorishma bilan berkitiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Armaturani tortgandan soʻng, kanallar armaturani korroziyadan va uning asosiy tuzilishga yopishishidan himoya qiladigan sement-suv eritmasi bilan inyeksiya qilinishi kerak Kanalyoʻrgʻichlar oʻlchamlarini quyidagi
46-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar asosida qabul qilish kerak. Chiqarib boʻlmaydigan kanalyoʻrgʻichlarda kanal barpo qilishda ruxlanmagan yumshoq poʻlat yengchalar va notekis quvurlachardan foydalanish taklif etiladi. Bunda kanalni toʻlgʻizuvchi material muzlashdagi hajm ortishini yoʻqotishi kerak, himoya qatlami kengligi esa 1 sm boʻlishi kerak, kattalari mazkur SHNQ ning 44-jadvalida koʻrsatilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Silliq poʻlat quvurlardan olinmaydigan kanal tuzilmalarini faqat qisqa boʻlaklarda, uzunligi boʻylab kompozitsion konstruksiyalarning yigʻma bloklari orasidagi boʻgʻinlarda va kichik radiusli yoki katta egilish burchaklarining egilish joylarida va oldindan zoʻriqtirilgan armaturani ankerlashda foydalanishga ruxsat beriladi. Olinmaydigan kanal shakllantiruvchilarning muftalari polimer materiallardan tayyorlanishiga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

GOST 13840-68* boʻycha bogʻlamdagi kanatlar soni

Bogʻlamdagi maksimal nazorat kuchlanish, kN

Egilishga boʻlgan minimal radius1, 3, 4, m

Ankerdan egilish boshigacha boʻlgan minimal masofa1, m

Kanal yoʻrgʻichning ichki diamteri2, mm

1

151

2,5

0,80

25 — 30

4

603

2.5

0,80

50 — 60

7

1 055

3,0

0,80

60 — 70

12

1 808

4,0

1,00

80 — 90

19

2 863

5,5

1,20

95 — 110

1 qolgan nazorat kuchlarida interpolyatsiya usulida olish kerak.

2 qolgan bogʻlam yuzalarida interpolyatsiya usulida qabul qilish kerak.

3 bir egri chegarasida egilish burchaklarining 90° dan koʻpida 3 barobar oshirish kerak, 180° dan koʻp boʻlganda 6 barobar oshirish kerak, oraliqdagi qiymatlarni interpolyatsiya usulida topiladi.

4 metall quvurlar yoki boshqa egiluvchan poʻlatdan qilingan kanalyoʻrgʻichlarda 2 barobar kamaytirish mumkin (3 ni hisobga olgan holda).

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Ochiq kanallardagi quyma betonning oldindan zoʻriqtiriladigan element betoni bilan jipslashishini taʼminlash maqsadida quyidagilarni koʻzda tutish tavsiya etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan zoʻriqtiriladigan elementlarda beton tanasidan qadami 10 sm dan koʻp boʻlmagan armaturali sterjen yoki xomutlar chekkalarini chiqarish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyma betonga va zoʻriqtiriladigan armaturaga birlashadigan betonning tozalangan sirti sement kolloidli yoki polimer sementli yelim bilan qoplanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suv-sement nisbati 0,4 dan katta boʻlmagan betonni quyish uchun ishlatilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyma betonning tashqi sirti oʻtirishga qarshi bugʻtoʻsuvchi tarkib bilan qoplanishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26-bob. Qoʻyiladigan buyumlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Tayanchlar konstruksiyasini tuzish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Alohida listlardan yoki fason profillardan, ularga tik va ustma-ust qilib, A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi diametri 25 mm dan katta boʻlmagan poʻlat anker armatura sterjenlari payvandlanib qoʻyilgan buyumlar GOST 19292 talablariga binoan loyihalanishi zarur. Payvandlangan birikmalar RST Uz 865 va GOST 10922 talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Qoʻyiladigan buyumlar betonni kesmaydigan boʻlishi kerak. Betonga kiritilib mahkamlanadigan ankerlanadigan choʻzilgan sterjenlarning uzunligini, ankerlanadigan sterjenga perpendikulyar yoʻnalishdagi betonning kuchlanish holatiga bogʻliq holda qabul etish kerak. Doimiy taʼsir etadigan yuklamalardan (yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng boʻlganida) anker sterjenlar zonasida maksimal qiymati quyidagi shartga javob beradigan siquvchi kuchlanish σbc mavjud boʻlganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(151)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sterjenlarni betonga mahkamlab kiritish chuqurligi quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sirti notekis profildagi armaturadan qilingan sterjenlar boʻlganida-12d dan (d-sterjen diametri); silliq armaturadan qilingan sterjenlar boʻlganida — 20 d dan va 25 sm dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Betondagi kuchlanish σbc armaturani mahkamlash zonasida yuqorida keltirilgan shartga javob bermaganida yoki kuchlanish taʼrifi aniqlanmaganda, choʻzilgan armaturaning betonga kiritilish uzunligi quyidagilardan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinflardagi poʻlat armatura boʻlganida — 25 d dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A400 (A-III) sinfdagi poʻlat armaturada — 30d dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choʻzilgan anker sterjenlarning kiritilish uzunligi, sterjenlar uchiga tekis metall elementlarni payvandlash yoki sterjenlar uchida issiq uslubda kattalashtirilgan kallak yaratish bilan kamaytirilishi mumkin. Bu yerdagi kallak diametri quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinfdagi poʻlat armaturada — 2d dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A400 (A-III) sinfdagi poʻlat armaturada — 3d dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu hollarda ankerlanadigan sterjenning kiritilish chuqurligi betonni ezilishga va sugʻurib olishga hisoblash bilan aniqlanadi va 10d dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Qoʻyiladigan buyumning tekis poʻlat elementining qalinligi δ ning ushbu buyum anker sterjeni diametri d nisbati () ni quyidagilarga teng deb qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) tavrga flyus ostida avtomatik ravishda payvandlanganda, quyidagilardan kam qilmasdan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,55 ÷ 0,65 — A300 (A-II) sinfdagi armatura uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,65 ÷ 0,75 — A400 (A-III) sinfdagi armatura uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) tavrga flyus tagida qoʻlda payvandlanganda, barcha sinflardagi armaturalar uchun — 0,75 dan kam boʻlmaydigan etib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) razzenkovalangan tuynukka qoʻlda payvandlanganda quyidagilardan kam emas:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,65 — A300 (A-II) sinfdagi armaturalar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,75 — A400 (A-III) sinfdagi armaturalar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) flang choklarda ustma-ust qoʻyib duga bilan payvandlaganda, barcha sinfdagi armaturalar uchun — 0,3 dan kam emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Temir yoʻl koʻpriklari tayanchlarining, suvning (grunt tarkibidagi yoki tabiiy holatdagi) yaxlashi mumkin boʻlgan zonasidagi turgan qismi tutash kesimli boʻlishi kerak. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida koʻrsatilgan joylarda, qovuqlar devorchasida yaxlayotgan suvning kuchi va qovuqning ichki boʻshligidagi sirtida muzning taʼsirlaridan yoriqlar paydo boʻlishiga qarshi choralar (masalan, drenaj teshiklar) koʻrilgan sharoitda ichkarisi boʻsh qovuq-qoziqoyoq turidagi temirbeton elementlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Tayanch qirralarining birlashadigan joylarini, radiusi 0,75 m boʻlgan silindrik sirtlar boʻyicha bajarish kerak. Tegishli asoslar boʻlganida, ushbu radius 0,3 m gacha kamaytirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Eng sovuq oydagi tashqi havoning oʻrtacha harorati minus 20°S va yuqori boʻlganida, koʻprikning oraliqdagi temirbetondan qilingan hamda kiritilgandagi tayanchlari sirtini maxsus himoyasiz betonning oʻzidan qilish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Daryo choʻkindilarining intensiv harakati boʻlgan daryolarda koʻpriklarning kanal tayanchlarini loyihalashda (toʻxtatilgan choʻkindilarning miqdori 1 m3 oqim uchun 1 kgk dan ortiq va oqim tezligi 2,5 m / s dan ortiq), qobiqli qoziqlardan yasalgan ustunlar bilan tayanchlar yoki qoziq ustunlari choʻkindi harakati zonalarida maxsus himoya bilan qoʻllanilishi kerak (metall qobiq-bandajlar va yedirilishga bardoshli betondan yasalgan temirbeton va boshqalar). Massiv tayanchlar ularning sirtlarini qoʻshimcha himoya qilmasdan ishlatilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eng sovuq boʻlgan oydagi tashqi havoning oʻrtacha oylik harorati minus 20°S dan past boʻlgan hududlarda joylashgan koʻpriklarning temirbeton va betondan qilingan oraliq tayanchlar sirtlari hamda tashqi havoning oʻrtacha sutkalik harorati sovuq boʻlganida, muzlari buziladigan daryolardagi tayanchlar muz oqimining sathi oʻzgaradigan zonasida qoplangan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu qoplovchi bloklarning qalinligi va balandligi 40 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Bloklarni tashish sharoitlari taqozo qilganida va muz taʼsiridan ajralib ketishga qarshi ankerlash kerak boʻlgan hollarda, armaturalangan qoplagich bloklar ishlatilishi kerak boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qorishma bilan toʻldirilgan vertikal choklarning eni 2,5 ± 0,5 sm, gorizontallarniki esa — 1 ± 0,5 sm miqdorida boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Tegishli sifatli beton qoplama bloklari boʻlmasa, texnik-iqtisodiy asoslash jarayonida kamida 59 MPa (600 kgf/sm2) bosim kuchiga ega boʻlgan tayanchlar uchun kuchli muz siljishida — kamida 98 MPa (1000 kgf/sm2) tabiiy sovuqqa chidamli toshdan yasalgan qoplamadan foydalanishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tabiiy toshdan yasalgan qoplamaning konstruksiyasi uni industrial usullari bilan ishlab chiqarish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Tayanchlar yigʻma temirbeton ustunlari va elementlarini sarrov bilan (oʻtirma) bilan birlashtirishni, teshiklar yoki maxsus moʻljallab qoldirilgan joylardagi chiqib turadigan armatura qismlari bilan birgalikda betonlash orqali amalga oshirish ruxsat etiladi. Bunday hollarda stakan tipidagi yigʻuvchilarning devorchalari koʻndalang va boʻylama kuchlar taʼsiriga hisoblab armaturalangan boʻlishi zarur. Xuddi shunday, ustunlarni poydevorga sokoli orqali ulashda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gʻov yoki teshikka kiritiladigan armatura uchlarining uzunligi sterjenning 20 diametri miqdoridan kam boʻlmasligi, ustun yoki qoziqoyoqning betoni esa rostverk yoki rigel teshiklari ichiga 5 sm dan ortiq kirmasliklari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Katta oʻlchamli tayanchlarni loyihalaganda qalinligi 0,4 m dan kam boʻlmagan temirbetondan qilingan kallak oʻrnatish koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementlarning (rigel, oʻtirma va hokazo), ularga oraliq qurilmalardan bosim tushadigan qismlari mahalliy siqilish (ezilish) (mazkur SHNQning 289-bandi) hisobi talabiga binoan qoʻshimcha ravishda armaturalangan boʻlishi zarur. Ushbu qismlarda hamda oraliq qurilmalarning quyma beton bilan ulangan joylari tagida va tayanchlar kallaklarida tushadigan suvlar yigʻilishi mumkin boʻladigan joylar boʻlmasligi kerak. Tayanchlarda koʻndalang choklar joylashadigan yerlarida, betonning ustki qatlamida suvning oqib ketishini taʼminlaydigan nishablik (1:10 dan kam boʻlmagan) berilishi kerak. Tayanch kallaklari va sarrovlarining ustki qismi qiyaligi bir vaqtda ularni betonlash bilan olib borilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Katta oʻlchamli tayanchlarning ustki yuzasida nishablik boʻlganida, temir yoʻl koʻpriklari uchun barcha hollarda, oraliq qurilmalarning tayanchlaridan tushadigan yuklamani temirbetondan qilingan ferma tagi maydonchalariga berilishi kerak. Ushbu maydonchalar balandligi ularning ustki qirrasining tayanch ustidan 15 sm dan kam boʻlmagan masofada yuqorida boʻlishligini taʼminlash zarur. Tayanchlarning pastki plitasidan ferma tagi maydonchalarning yon qirralarigacha yoki temirbeton elementlarning (rigel, oʻtirma va hokazo) yon qirralarigacha boʻlgan masofa 15 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Ferma tagi maydonchasining qirrasidan kallak qirrasigacha boʻlgan masofani, oraliq qurilma chekkasini koʻtarish uchun domkrat oʻrnatish imkonini hisobga olgan holda belgilash kerak va u quyidagidan kam boʻlmasligi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) koʻprik boʻylab:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq 15 dan 30 m gacha boʻlganida — 15 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq 30 dan 100 m gacha boʻlsa — 25 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq 100 dan katta boʻlganida — 35 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) koʻprik eniga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kallak aylana shaklida boʻlganida, ferma ferma tagi maydoncha burchagidan kallakning eng yaqin qirrasigacha boʻlgan masofa “a” bandida koʻrsatilganlardan kam boʻlmasliklari kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kallak toʻgʻri burchakli boʻlganida, quyidagidan kam boʻlmasligi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
plitali oraliq qurilmalar uchun — 20 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
plitadan tashqari barcha oraliq qurilmalar uchun, quyidagi turlardagi tayanchlar boʻlganida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rezinapoʻlatli — 20 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tekis va tangensial — 30 sm dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
katokli va sektorli — 50 sm dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Tayanchlarda temirbeton konstruksiyalarni, quruq (suvsiz) yerlarda joylashgan koʻpriklar uchun, yoʻl oʻtkazgichlar, jarkoʻprik (viaduk) va estakadalar uchun, suv oqadigan joylarda — sterjen armatura bilan armaturalanganda va sirtlarini mumkin boʻlgan shikastlanishlardan himoyalangan hollarda qoʻllanish ruxsat etiladi. Suv oqadigan joylardagi tayanchlarda zoʻriqtiriladigan sim armaturani qoʻllash ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Konstruksiyani namlikdan himoyalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Temir yoʻl koʻpriklarning oraliq qurilmalarining va qirgʻoq tayanchlarining ballast togʻoralarining barcha ichki sirtlari, avtomobil yoʻllari koʻpriklarida oraliq qurilmaning barcha eni (piyodalar yoʻlagini ham hisoblaganda), yoʻldan koʻprikka oʻtadigan joy plitasi hamda qirgʻoq tayanchlarning, suv oʻtkazuvchi quvurlarning (lotoklar) grunt bilan koʻmiladigan sirtlari, betonning himoya sirtlariga suvning oʻtishiga toʻsiq boʻladigan ajratgich bilan himoya qilingan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Namlikni toʻsib ajratgich yoki namtoʻsgich barcha ajratiladigan sirt boʻylab suv shimib kirmaydigan, suvga, biologik taʼsirlarga, issiqlikka, sovuqlikka va kimyoviy taʼsirlarga chidamli, loyihalash meʼyorlarida ruxsat etilgan betonning ajratilgan sirtidagi mumkin boʻladigan ochilish oqibatida hosil boʻladigan yoriqlardan shikastlanmaydigan va tutash, doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning uzoq muddatli taʼsiriga va betonning deformatsiyasiga, quvurlar uchun esa — tuproq koʻtarma bosimi va suvning gidrostatik bosimi mavjud boʻlganida mustahkam, arqon solib koʻtaradigan teshiklari bor joylari va ballast togʻoralar chekka tuzilmalar bilan ulanadigan joylar, shuningdek toʻsuvchi va suvlarni oqizib yuboruvchi uskunalarning mahkamlangan joylari, deformatsiya choklarning, piyodalar bloklarining karnizlarning, qoʻl tutgich panjaralar, chiroqlar ustunlari konstruksiyalari namlik yigʻilmaydigan va u shimib ivitmaydigan etib yopilgan boʻlishlari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Namtoʻsgichning konstruksiyasini va uni joylashga qoʻllaniladigan materiallarni, inshoot quriladigan rayondagi tashqi havo haroratining qiymatidan oʻrtacha qiymatigacha boʻlgan DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) boʻyicha namlikdan himoyaning, foydalanish davridagi ishonchliligini taʼminlash talabidan kelib chiqib qabul etish kerak. Ballast togʻoralarning va koʻpriklar oraliq qurilmalar oʻtish qismining, qirgʻoq tayanchlar, suv oʻtkazuvchi quvurlarning nam toʻsgichlarini belgilayotganda qurilish bajarilayotgan rayondagi iqlim sharoitining boshqa xususiyatlari ham eʼtiborga olingan boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Tekislovchi va himoyalovchi qatlamlarni mayda toʻldirgichli betondan qilmoq kerak. Koʻpriklar uchun betonning siqilishga mustahkamlikka sinfini V25 dan, quvurlar uchun esa V20 dan kam boʻlmagan etib qabul qilish kerak. Agar yoʻl qatnov qismining toʻshamasida himoyalovchi betonli qatlamni qurish koʻzda tutilsa, u holda uni armaturalash zarur. Oʻtish qismidagi himoyalovchi qatlamni armaturalash uchun toʻqilgan toʻr ishlatish ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Koʻpriklarning oraliq qurilmalarining, qirgʻoq tayanchlarining va suv oʻtkazuvchi quvurlarning namtoʻsgichlari, mazkur SHNQning 319 va 320-bandlari talablariga javob beradigan boshqa turlarini qoʻllash belgilangan tartibda ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27-bob. Poʻlat konstruksiyalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Eng sovuq besh kunlik tashqi havo oʻrtacha haroratining manfiy 40°S gacha (DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) boʻyicha taʼminlanganlik 0,98) boʻlgan hududlardagi oraliq qurilmalar, tayanchlar va quvurlarning bajarilish turini odatdagicha deb belgilash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini loyihalashda quyidagilarga amal qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oraliq qurilmalar va tayanchlarning iqtisodiy-texnik jihatdan optimal shakllari, tizimlari va konstruksiyalarini, elementlar, poʻlat markasi va prokat profillari (kesimlari) ning ratsional va samarali kesimlarini tanlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zavodlarda va qurilish-montaj maydonlarida tayyorlanuvchi konstruksiyalarni texnologik nuqtai nazardan ahamiyatliligini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yigʻishda minimal chiqitlar va minimal nomenklaturaga ega boʻlgan detallar, tugunlar, bogʻlanishlar, prokat profillarining unifikatsiyalanishini hisobga olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zavodlarda va qurilish-montaj maydonlarida minimal mehnat sarfini hisobga olgan holda maksimal yigʻish imkonini taʼminlovchi mujassamlangan konstruksiyalarni ishlatilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruksiyalarni montaj qilishda doimiy va mehnatni kam sarf qiluvchi yigʻish usullaridan kelib chiqqan holda joʻnatiluvchi jihozlarni chiziqli oʻlchamlari va geometrik shakllari uchun joizlikni ishlatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zavodda tayyorlangan va montaj qilishga oʻta iqtisodli va kam mehnat sarf qiluvchi ishonchli birikmalarni — payvandlangan, friksionli, boltli, sharnirli va kombinatsiya qilingan (friksion — boltli va boltli — payvandli) ishlatilishini koʻzda tutish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruksiyalarning silindrik yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan boltli bogʻlanishlar elementlari birikmalarini va chok qoplagʻichlari kontakt yuzalarini taʼmirlash, boʻyash, tozalash va koʻrikdan oʻtqazishni taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
elementlarda, tugunlarda va bogʻlanishlarda suv yigʻilishi va boshqa chiqindilarni koʻpayishi mumkin boʻlgan zonalarni yoʻqotish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suv yigʻilishi mumkin boʻlgan joylarda drenaj teshikchalarini, butun yopiq profillarni, elementlarni va bloklarni ichki zonalarini shamollatish va germetiklashni koʻzda tutish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Payvandlangan bogʻlanishlarning holatlarini metallprokatning ratsional va iqtisodiy shartlari orqali ochilishini, ushbu normadagi talablarni bajarilishini hisobga olib yaratish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Poʻlat koʻpriklar konstruksiyalari elementlari (konstruksiya elementlari kesimlarini mustahkamlikka, ustuvorlikka, chidamlikka va deformatsiyalanishga hisoblash shartlaridan kelib chiqib optimal qilish) prokatlarning amaldagi navlanishini hisobga olgan holda, ushbu norma talablarini qondiradigan minimal kesimlarga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyalarni hisoblashda oʻta kuchlanishlikka yoʻl qoʻyilmaydi. Panjara fermalar elementlarining toʻplama kesimlarini mustahkamlik va ustuvorlik boʻyicha hisoblanganda, ularning chala zoʻriqishi 5 % dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Koʻprik va quvurlarning odatdagidek bajarilgan poʻlat konstruksiyalarida quyidagilarni qoʻllash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) quyidagi 47-jadvalga binoan olingan poʻlat — prokat metalldan qilingan elementlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Bajarilish turi

Zavod va montajli bogʻlamalarni ishlatishda oraliq qurilmalar, tayanch va foydalanish qurilmalarining yuk koʻtaruvchi poʻlat payvandli elementlari

Prokat qalinligi, mm

Poʻlat markasi

Davlat standarti

Nomer

Qoʻshimcha talablar

1

2

3

4

5

Oddiy

8 — 50

15XSND-2

GOST 6713

3 izoh boʻyicha 11)jadvalga;

2.2.7, 2.2.9-bandlari

8 — 40

10XSND-2

GOST 6713

Xuddi oʻzi

4 — 50

390-14G2AFD-14

GOST 19281

1.41) bandlari boʻyicha

4 — 32

390-15G2AFDps-14

GOST 19281

Xuddi oʻzi

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47-jadvalning yakuni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Bajarilish turi

Zavod va montajli bogʻlamalarni ishlatishda oraliq qurilmalar, tayanch va foydalanish qurilmalarining yuk koʻtaruvchi poʻlat payvandli elementlari

Prokat qalinligi, mm

Poʻlat markasi

Davlat standarti

Prokat markasi

Nomer

Qalinligi, mm

1

6

7

8

9

10

Oddiy

Har qanday

16D

GOST 6713

-

20 gacha

Listli

15XSND

GOST 6713

3 izoh boʻyicha 11) jadvalga;

2.2.7, 2.2.9-bandlari

8 — 15

15XSND-2

GOST 6713

Xuddi oʻzi

16 — 50

10XSND

GOST 6713

Xuddi oʻzi

8 — 15

10XSND-2

GOST 6713

Xuddi oʻzi

16 — 40

390-14G2AFD-14

GOST 19281

1.41)-bandlari boʻyicha

4 — 50

390-15G2AFDps-14

GOST 19281

Xuddi oʻzi

4 — 32

Fasonli

15XSND

GOST 6713

3 izoh boʻyicha 11) jadvalga;

2.2.7, 2.2.9-bandlari

8 — 32

10XSND

GOST 6713

Xuddi oʻzi

8 — 15

09G2S-12

GOST 19281

GOST 19281

8 — 25

09G2SD-12

GOST 19281

8 — 25

Listli

15XSND-12

GOST 19281

GOST 22727 boʻyicha

32 gacha

Fasonli

15XSND-12

GOST 19281

10 gacha

Listli

10XSND-12

GOST 19281

40 gacha

Fasonli

10XSND-12

GOST 19281

15 gacha

14XGNDS-2 2, 3)

TU 14-1-5355-98

№№ 1, 2 ga oʻzgartirish

8 dan 50 gacha

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) marok 14G2AFD va 15G2AFDps poʻlat markalari GOST 19281 boʻyicha faqat avtoyoʻl, shahar va piyoda koʻpriklari uchun ishlatish ruxsat etiladi. Temir yoʻl koʻpriklari ballast togʻorasi plitasining yuqori mustahkamlik boltlaridan iborat montajli birikmalarining oddiy bajarilishida qalinligi 12 mm dan kam boʻlmagan zanglashga chidamli ikki qatlamdan iborat boʻlgan asosi past legirlangan poʻlat va GOST 10885 boʻyicha yassilangan zanglashga chidamli poʻlatdan iborat boʻlgan listli prokatni ishlatishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) 16D va 14XGND poʻlat markalaridan iborat boʻlgan zavoddagi va montajli bogʻlanishlarda ishlatiladigan listli prokatni payvandli choklarda vertikal holatda ishlatishga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) 14XGNDS poʻlat markalaridan iborat boʻlgan montajli bogʻlanishlarda ishlatiladigan listli prokatni payvandli choklarda ishlatishga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) osma va vantli, shprengelli koʻpriklarning choʻziluvchan (oldindan zoʻriqtirilgan) yuqori mustahkam elementlari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
simli arqonning butunicha davlat mezonlari yoki texnik shartlarida belgilab qoʻyilgan uzilish zoʻriqishining yarimiga teng boʻlgan (agar u normalarda berilmagan boʻlsa — eshilgan simli arqonning agregat mustahkamligining yarimiga) zoʻriqish orqali oldindan tortilgan metall oʻzakli eshilgan poʻlat simli arqonlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
TU 14-4-13-83-86 boʻyicha ruhlangan simdan parallel joylashtirilgan bogʻlamlar va simli arqonlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mustahkamlik sinfi 390 dan 590 gacha boʻlgan payvandlanuvchi poʻlatlardan tashkil topgan listli, keng tasmali universal va tasmali prokatlar — zanjirli osma va vantli koʻpriklar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 21437 boʻyicha SAM 9-1,5L rusumli qotishma — ankerlarda poʻlat simli arqonlar uchlariga quyish uchun ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 19281 boʻyicha 09G2S-14 rusumli poʻlat, hamda normalashtirilgan holatda GOST 1050 boʻyicha 20-b-T va 45-b-T rusumli poʻlatlardan — poʻlat simli arqonlar ankerlarining detallari uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 21631 boʻyicha listlar yoki GOST 13726 boʻyicha qalinligi 1 mm dan kam boʻlmagan GOST 4784 boʻyicha AD va AD1 rusumli aluminiy tasmalar — poʻlat simli arqonlar oraligʻidagi, hamda simli arqonlar va ankerlar detallari, ogʻdiruvchi qurilmalari va boshqa elementlar qistirmalari uchun. Yuqorida keltirilgan qurilmalar poʻlat kanatlari va poʻlat detallarini aluminiy bilan biriktirilganda hosil boʻluvchi elektroximik korroziyasini yoʻqotish uchun, ularning yuzalari qalinligi 20 mkm dan kam boʻlmagan sink yoki kadmiy bilan ishlanishi zarur;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) gofrirovka qilingan metall quvurlar uchun TU 14-2-207-76 boʻyicha 15sp rusumli poʻlatdan qilingan toʻlqinsimon profilli listlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) quyma qismlari uchun — GOST 977 boʻyicha 25L, 30L, 35L, 20GL, 20FL, 35GL rusumlardagi va TU 24-1-12-181-75 boʻyicha 35XN2ML rusumli poʻlatdan qilingan III-guruh quymalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) sharnirlar, katoklar, bolt-sharnirlar va katok ostiga qoʻyiladigan qistirma listlar — pokovkalar uchun GOST 5632 boʻyicha 40X13 rusumli poʻlatga qoʻyiladigan talablarni qoniqtiradigan GOST 535 va GOST 14637 boʻyicha St-5sp2-III rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP275 GOST 8479 guruhli; GOST 1050 boʻyicha 35-a-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP315 GOST 8479 guruhli; GOST 4543 boʻyicha 30G-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP345 GOST 8479 guruhli GOST 4543 boʻyicha 35G-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP345 GOST 8479 guruhli; GOST 4543 boʻyicha 40XN 2MA-2-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP 785 GOST 8479 guruhli; GOST 5632-2014 boʻyicha 40X13 rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP1200 guruhli; GOST 19281-2014 (boʻyicha 265-III-09G2S rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP245 GOST 8479 guruhli eritma;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) GOST 22353 boʻyicha yuqori mustahkam boltlar, GOST 22354 boʻyicha yuqori mustahkam gaykalar, GOST 22355 boʻyicha yuqori mustahkam boltlarga shaybalar, GOST 22356 boʻyicha qoʻyilgan umumiy texnik talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j) konstruksiyalarni payvandlash uchun — “Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini zavodda tayyorlaganda mexanizatsiyalashtirilgan va qoʻlda payvandlash texnologiyasi boʻyicha yoʻriqnoma” da koʻzda tutilgan payvandlash materiallari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z) koʻprik polotnosi, panjaralar va kuzatish moslamalari elementlarini biriktirish uchun — poʻlat boltlarni GOST 7798-70* boʻyicha, mustahkamlik sinfi 4.6 ni GOST 1759.4-87 boʻyicha (558 va 560-bandlari boʻyicha qoʻllash bilan) va gaykalarni GOST 5915-70* boʻyicha, mustahkamlik sinfi 4 va 5 ni GOST 1759.5-87 boʻyicha (bolt va gaykalar — tinchlangan poʻlatdan), hamda GOST 535-05 — boʻyicha St3sp4 rusumli poʻlatdan qilingan bolt va gaykalar maxsus texnik shartlar boʻyicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i) tayanchlarni oraliq qurilmalarga va poʻlat tayanchlarga mahkamlash uchun — GOST 7798-70 boʻyicha poʻlat boltlar va GOST 5915-70 boʻyicha, TU 14-1-287-72 boʻyicha 09G2 rusumli GOST 19281-2014 boʻyicha 295-III 09 G2-4 va 295-III 09G2S-4 rusumli, GOST 4543-2016 boʻyicha 40X rusumli poʻlatlardan qilingan gaykalar maxsus texnik shartlar boʻyicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k) tayanchlarni beton tayanchlar va poydevorlarga mahkamlash uchun — GOST 24379.0-80 va GOST 24379.1-2012 boʻyicha poydevor (ankerlash) boltlari, GOST 1050-2013 boʻyicha 20-g-T rusumli va GOST 19281-2014 boʻyicha 295-III 09G2S-4 rusumli poʻlatlardan qilingan, hamda GOST 4543-2016* boʻyicha 40X rusumli poʻlatlardan qilingan maxsus texnik shartlar boʻyicha; boltlar diametri 48 mm dan kam boʻlganda GOST 5915-70* boʻyicha va boltlar diametri 48 mm dan katta boʻlganda GOST 10605-94 boʻyicha; GOST 1759.5-87 boʻyicha (faqat tinchlangan poʻlatlardan) mustahkamlik sinfi 4 va 5 boʻlgan boltlar uchun 20-g-T rusumli, poʻlatlardan qilingan, GOST 1759.5-87 boʻyicha mustahkamlik sinfi 6 boʻlgani — boltlar uchun 295-III 09G2S-4 rusumli poʻlatlardan qilingan, GOST 1759.5-87 boʻyicha mustahkamlik sinfi 10 va 12 boʻlgani — boltlar uchun 40X rusumli poʻlatlardan qilingan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: Piyodalar yoʻlaklari va koʻzdan kechirish moslamalarining payvandlangan yuk koʻtaruvchi elementlari (piyodalar yoʻlagining konsollari va toʻsinlari, panjara toʻsiqlarining ustuncha va tutkichlari, zinapoya toʻsinlari, oʻtish maydonchalari, koʻzdan kechirish aravachalari va koʻtarish kajavalari) hamda koʻprik polotnalari uchun GOST 535-05 va GOST 14637 boʻyicha, St3sp5 rusumli poʻlatlarni, yuqorida koʻrsatilgan elementlarning payvandsiz birikmalari uchun esa GOST 535 va GOST 14637 boʻyicha, St3sp4 rusumli poʻlatlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda yumaloq kesimli quvurlarni qoʻllash cheklovlarsiz, toʻgʻri burchakli payvandlanganlari esa QMQ 3.03.02 dagi dinamik yuklamalarni qabul qiluvchi konstruksiyalarning bukilish radiusiga qoʻyiladigan talablarga amal qilish bilan qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quvur metallining mexanik xossalari loyihada koʻrsatilishi va konstruksiyalarni tayyorlovchi zavod tomonidan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Panjara toʻsiqlari va kuzatish moslamalarida, tokchasining kengligi 70 mm va undan kichik boʻlgan GOST 535-05 boʻyicha St3ps2 rusumi poʻlatlardan qilingan burchaklarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tayanchlarning gʻiloflari uchun GOST 14637 boʻyicha St0 rusumli poʻlatlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Panjara toʻsiqlari ishchi boʻlmagan qistirmalari va toʻldiruvchi elementlari uchun GOST 14637 va GOST 535 boʻyicha St3kp2 rusumli poʻlatlarni, koʻzdan kechirish yoʻlaklari va moslamalarining toʻshamalari uchun GOST 14637 boʻyicha St3ps2 rusumli poʻlatni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vertikal holatda bajariluvchi payvandli birikmali choklar uchun listli prokatning qalinligini 12 32 mm oraligʻida olinadi. Bunda 2-kategoriyadan kam boʻlmagan listli prokatni qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha yuqori mustahkamli boltlardan zavodda tayyorlangan koʻprik konstruksiyalari uchun yoki korroziyaga qarshi qatlam bilan ishlangan (kadiylangan, sinklangan, mislangan va h.k.) yuqori mustahkamli boltlar ishlatilganda buralish koeffitsiyentini har bir holat uchun alohida GOST 22356 koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zavodlarda GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha ishlab chiqarilgan koʻprik konstruksiyalari uchun yuqori quvvatli murvatlardan foydalanganda yoki korroziyaga qarshi qoplamali (kadmiy qoplamasi, rux qoplamasi, mis qoplamasi va boshqalar) yuqori quvvatli murvatlardan foydalanilganda, GOST 22356 koʻrsatmalariga muvofiq har bir aniq holatda burilish omili aniqlanishi kerak. Bunday holda, uning qiymatlari GOST 22356 ning 1.9-bandi talablariga muvofiq 0,14 0,2 oraligʻida boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Materiallar va birikmalarning hisobiy tavsiflari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Turli zoʻriqish holatlari uchun prokatning hisobiy qarshiligi quyidagi 48-jadvalda keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Turli zoʻriqish holatlari uchun prokatning mazkur SHNQ ning 47-jadvalida keltirilgan hisobiy va normativ qarshiligi mazkur SHNQ ning 50-jadvalida koʻrsatilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Prokatning materiali boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentining γm qiymatlarini mazkur SHNQ ning 49-jadvali boʻyicha qabul qilish kerak. GOST 535 va GOST 14637 lar boʻyicha prokatning hisobiy qarshiligini shu standartlarda keltirilgan oquvchanlik chegarasini materialning ishonchlilik koeffitsiyenti γm nisbati qiymatiga teng qilib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Uglerodli va legirlangan poʻlatdan qilingan quymalarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 51-jadvali boʻyicha olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Mazkur SHNQ ning 50-jadvalida keltirilgan bogʻlanuvchi poʻlatlar hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 52-jadvalida keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Turlicha koʻrinishdagi birikmalar va zoʻriqish holatlari uchun payvandli birikmalarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 53-jadvalida keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlash kerak. Hisobiy qarshiliklari har xil boʻlgan poʻlatlardan qilingan elementlar tutashish birikmalarining hisobiy qarshiliklari, hisobiy qarshiliklari kichik boʻlgan poʻlatdan qilingan tutashish birikmalari uchun qabul qilingani kabi olinishi kerak. Burchakli chok bilan payvandlangan birikmalar choklari metallining hisobiy qarshiliklari QMQ 2.03.05 boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Bir boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklarni mazkur SHNQ ning 54-jadvalida keltirilgan formula boʻyicha aniqlanishi kerak. Boltlarning choʻzilishga va qirqilishga hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 55-jadvali boʻyicha olish lozim. Boltlar bilan biriktiriladigan elementlarning ezilishga hisobiy qarshiligini QMQ 2.03.05 boʻyicha aniqlash kerak .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Poydevor (ankerlash) boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rba ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash (va 56-jadvaldan foydalanish) kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rba = 0,4Run, (152)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. SAM 9-1,5L qotishma uchun qirqilishga hisobiy qarshiligi 50 MPa (500 kgk / cm2) ga teng qilib olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. GOST 22353 va GOST 22356 boʻyicha olingan yuqori mustahkam boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rbh quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rbh = 0,7Rbun, (152)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rbun — yuqori mustahkam boltlarning GOST 22356 boʻyicha eng kichik vaqtinchalik qarshilik.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Friksiyaviy birikmalarda detallarning tutashgan yuzalari boʻyicha ishqalanish koeffitsiyenti µ ning qiymatlari mazkur SHNQ ning 57-jadvali boʻyicha olinishi kerak. Friksiyaviy birikmalardagi tutashuv yuzalariga ishlov berish usuli MK chizmalarida koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Parallel joylashtirilgan simlardan qilingan bogʻlamlarda va sim arqonlarda qoʻllaniladigan yuqori mustahkam poʻlat simning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rdh ni, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rdh = 0,63Run Rdh; (4.3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Run — davlat mezonlari va texnik shartlar boʻyicha simning uzilishga eng kichik vaqtinchalik qarshiligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Zoʻriqish holatlari

Prokatning hisobiy qarshiliklari

Choʻzilish, siqilish va egilish:

oquvchanlik chegarasi boʻyicha

vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha


Ru = Rynm

Ru = Runm

Siljish (qirqilish)

Rs = 0,58 Rynm

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganida)

Rp = Runm

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rtp = 0,5 Runm

Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda):

Run ≤ 600 MPa (5886 kgk/ cm2) boʻlganda

Run > 600 MPa (5886 kgk / cm2) boʻlganda


Rcd = 0,025 Runm

Rcd = [0,042 · 10-6(Run 600)+ 0,025] Runm

Prokat t yoʻnalishidagi choʻzilish t ning qalinligi 60 mm gacha boʻlgandagi

Rth = 0,5 Runm

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Davlat mezoni (poʻlatning rusumi yoki oquvchanlik chegarasining qiymati)

Material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γm

GOST 535-05 i GOST 14637-89* (St3sp, St3ps, St3kp)

GOST 19281-89* ( 380 MPa (39 kgk /mm2 gacha)

1,05

GOST 19281-89* (380 MPa (39 kgk /mm2 dan ortiq)

1,10

GOST 6713-91(16D)

1,09

GOST 6713-91 (15XSND)

GOST 19281-89* (09G2S; 09G2SD)

TU 14-1-5355-98* (14XGNDS)

1,165

GOST 6713-91 (10XSND)

1,125

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Poʻlat mustahkamlik cinfi

Kesimlar boʻyicha prokat oʻlchamlari, mm

Poʻlat markasi

Mexanik xossalari kam emas

Oquvchanlik chegarasi σ. (Ryn),kg/mm2

Vaqtinchalik qarshilik σ. Run kg/mm2

S235

GOST 19281-14 boʻyicha haqiqiy qoʻllashda

GOSTlar boʻyicha

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

GOSTlar boʻyicha

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

GOSTlar boʻyicha

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

S265

S295

S315

S325

S345

S355

S375

S390

S440

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) Fasonli prokat qalinligi tokchasining qalinligida olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) Normativ qalinligi, kgk/mm2 GOST 6713, GOST 19281 va TU 14-1-5355 da keltirilgan oquvchanlik chegarasining va vaqtinchalik qarshiligining minimal qiymatlari olingan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) Bu yerda choʻzilishga, siqilishga va egilishga hisobiy qarshiliklari Ry va Ru koʻrsatilgan. Qolgan hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQ ning 48-jadvalidagi formula boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Hisobiy qarshiliklar qiymati normativ qarshiliklarni mazkur SHNQ ning 49-jadvalidagi material ishonchlilik koeffitsiyentiga nisbati orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Zoʻriqish holati

Quymalarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

belgilanishi

rusumdagi poʻlatlardan

25L

30L

35L

20GL

20FL

35XN2ML

35GL

Choʻzilish, siqilish va egilish

Ry

175 (1800)

190 (1950)

205 (2100)

205 (2100)

220 (2250)

400 (4100)

220 (2250)

Surilish

Rs

105 (1100)

115 (1200)

125 (1300)

125 (1300)

130 (1350)

240 (2450)

130 (1350)

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilashi boʻlganda)

Rp

265 (2700)

300 (3050)

315 (3200)

345 (3500)

315 (3200)

440 (4500)

345 (3500)

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rip

125 (1300)

145 (1500)

155 (1600)

170 (1750)

155 (1600)

220 (2250)

170 (1750)

Kataklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda)

Rcd

7 (70)

7,5 (75)

8 (80)

9 (90)

8 (80)

1 (110)

9 (90)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Zoʻriqish holati

IV-guruhdagi toblangan poʻlatlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

Belgilanishi

mustahkamlik darajasida (poʻlatlarning rusumi)

KP275

(St5sp2)

KP245

(20-a-T)

KP315

(35-a-T)

KP345

(45-a-T)

1

2

3

4

5

6

Choʻzilish, siqilish va egilish

Ry

215 (2200)

205 )2100)

260 (2650)

290(2950)

Surilish

Rs

120 (1250)

115 (1200)

145 (1500)

165 (1700)

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganda)

Rp

325 (3300)

310 (3150)

395 (4000)

435 (4400)

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rtp

160 (1650)

150 (1550)

195 (2000)

215 (2200)

Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda)

Rcd

8 (80)

7,5 (75)

11 (110)

10 (100)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52-jadvalning yakuni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Zoʻriqish holati

IV-guruhdagi toblangan poʻlatlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

Belgilanishi

mustahkamlik darajasida (poʻlatlarning rusumi)

KP315

(30G-2-T)

KP345

(35G-2-T)

KP785

(40XN2M A-2-2-T)

KP1200

(40X13)

1

2

7

8

9

10

Choʻzilish, siqilish va egilish

Ry

260 (2650)

280 (2850)

605 (6150)

1050 (10700)

Surilish

Rs

145 (1500)

160 (1650)

350 (3550)

610 (6200)

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganda)

Rp

395 (4000)

420 (4250)

905 (9200)

1365 (13900)

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rtp

195 (2000)

205 (2100)

450 (4600)

685 (6950)

Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda)

Rcd

10 (100)

10 (100)

23 (230)

85 (860)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Payvandli birikmalar

Zoʻriqish holati

Payvandli birikmalarning hisobiy qarshiliklari

Tutashmali

Siqilish,

Rwy = Ry

Choklar sifatini fizik nazorat qilish bilan avtomat, yarim avtomat yoki qoʻlda payvandlangandagi choʻzilish va egilish:

oquvchanlik chegarasi boʻyicha vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha

Rwu= Ru

Siljish

Rws = Rs

Burchak choklari bilan

Qirqilishi(shartli):

chok metalli boʻyicha

Rwf = 0,55 

qotishma chegarasidagi metall boʻyicha

Rwz= 0,45 Run

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Qoʻl kuchi bilan olib boriluvchi payvandlash ishlarida Rwun ning qiymatini GOST 9467 da koʻrsatilgan metall chokning vaqtinchalik uzilishi qarshiligining qiymatiga teng deb olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomatlashtirilgan yoki yarimavtomatlashtirilgan payvandlash usulidagi choklar uchun Rwun ning qiymatini QMQ 2.03.05 ning 18-bobidan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chok materialining ishonchlilik koeffitsiyenti gwm 1,25 ga teng qilib olinadi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Zoʻriqish holati

Bir boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari

boltlarning qirqilish yoki choʻzilishga mustahkamlik sinfi yoki ular poʻlatining rusumi

normativ oquvchanlik chegarasi 440 MPa (4500 kgk/ cm2) gacha boʻlgan

4.6; St3sp4; 09G2; 295-09G2-4; 295-09G2-6; 325-09G2S-4; 325-09G2S-6

40X

poʻlatdan biriktiriladigan elementlarni ezilishga

Qirqilish

Rbs= 0,38Rbun

Rbs=0,4Rbun

Rbt= 0,5Rbun

-

-

-

Choʻzilish

Rbt= 0,42Rbun

-

Ezilish :

a) A — aniqlik sinfidagi  boltlar

-

-

Rbp= (0,6+410

b) V va S — aniqlik sinfidagi boltlar

-

-

Rbp= (0,6+340

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54-jadval davomi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Zoʻriqish holati

Boltlar mustahkamlik sinfi yoki ular poʻlatining rusumi, hisobiy qarshiligi MPa (kgk/sm2),

belgilanishi

4.6

St3sp4

09G2; 295-09G2-4; 295-09G2-6

325-09G2S-4;

325-09G2S-6

40X

Qirqilish

Rbs

145

(1500)

140

(1450)

165

(1700)

175

(1800)

395

(4000)

Choʻzilish

Rbt

160

(1650)

155

(1600)

185

(1900)

195

(2000)

495

(5000)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Boltlarning diametri d,

mm

Poʻlatning rusumlaridagi poydevor (ankerlash) boltlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

20

09G2; 295-09G2-6

325-09G2S-6

40X

12 — 20

16 — 27

21 — 32

30

36

33 — 60

42

48

61 — 80

81 — 100

101 — 160

161 — 250

160 (1650)

-

160 (1650)

-

-

160 (1650)

-

-

160 (1650)

160 (1650)

160 (1650)

160 (1650)

175 (1800)

-

175 (1800)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

185 (1900)

-

180 (1850)

-

-

180 (1850)

-

-

175 (1800)

170 (1750)

170 (1750)

-

-

430 (4400)

-

370 (3800)

295 (3000)

-

255 (2600)

235 (2400)

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Friksiyaviy birikmalarda tutashuv yuzalariga ishlov berish usuli

Ishqalanish koeffitsiyenti μ

1. Parcha oqimli yoki qum oqimli ikki yuzaning kvarsli qum yoki parchaning konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,58

2. Kvarsli qum yoki parcha bilan bitta yuzaning konservatsiyalangan polimer klei ap karborundli poroshkni sochib ishlash asosida va ikkinchi yuzani konservatsiyalanmasdan poʻlat choʻtka bilan ishlash asosida

0,50

3. Ikki yuzani gazolovli konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,42

4 Ikki yuzani poʻlat choʻtka bilan konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,35

5. Drobemyotda ikki yuza uchun parcha bilan konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,38

6. Ikkala yuzani drobemyotda parcha bilan keyinchalik teshiklari yaqinidagi aylana zonasida shayba yuzasidan kichik boʻlmagan maydonda (zavoddagi sharoitlar uchun) ularni gazlangada (250 — 300°S haroratgacha) qizdirish asosida  (zavoddagi sharoitlar uchun)

0,61

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Friksiyaviy birikmalar deb, bogʻlanuvchi elementlar yuzalarida yuqori mustahkamlangan boltlarni choʻzilishi taʼsirida faqat ishqalanish kuchlari hosil boʻluvchi birikmalarga aytiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Metall oʻzakli eshilgan poʻlat sim arqonning hisobiy qarshiligini aniqlashda davlat mezonlari yoki texnik shartlar tomonidan bir butun sim arqon uchun belgilangan qiymatlari (agar u normalarda yoʻq boʻlsa — eshilgan sim arqon agregat mustahkamligining qiymati) va ishonchlilik koeffitsiyenti γm=1,6 hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Prokat poʻlatning, poʻlat quymalar, bogʻlamalar va parallel joylashtirilgan simdan qilingan sim arqonlarning elastiklik modullarini 57-jadval boʻyicha olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Davlat mezonlari va texnik shartlar tomonidan bir butun sim arqon uchun belgilangan (agar u normalarda yoʻq boʻlsa — eshilgan sim arqon agregat mustahkamligining yarmiga) uzilish zoʻriqishining oldindan tortilishga duchor qilingan metall oʻzakli poʻlat, ruhlangan eshilgan sim arqonlarning elastiklik modullarini mazkur SHNQ ning 58-jadvali boʻyicha olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Yarim fabrikatlar

Elastiklik moduli E yoki surilish moduli G, MPa (kgk/sm2)

1. Poʻlat prokat va poʻlat quyma

E = 2,06 × 105 (2,1 × 106)

2. Aynan

G = 0,78 × 105 (0,81 × 106)

3. GOST 3617-71 boʻyicha sinkli arqonlardan parallel joylashtirilgan toʻplamlar va sim arqonlar

E = 2,01 × 106 (2,5 × 106)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Sim arqonlar

Oʻramning karraligi

Elastiklik moduli , MPa (kgk/sm2)

GOST 3064-80 boʻyicha

bir oʻramli

va yopiq koʻtarmalar yuk koʻtaruvchi

GOST 18899-73 boʻyicha

TU 14-4-1216-82 boʻyicha

6

8

10

11

12

14

16

1,18 · 105 (1,20 · 106)

1,45 · 105 (1,47 · 106)

1,61 · 105 (1,63 · 106)

1,65 · 105 (1,67 · 106)

1,70 · 105 (1,73 · 106)

1,75 · 105 (1,78 · 106)

1,77 · 105 (1,80 · 106)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ish sharoitlarini hisobga olish va konstruksiyalarni belgilash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalari va birikmalarini hisoblashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
belgilanishi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γn ni, γn =1,0 ga teng qilib olinishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ru — hisobiy qarshiliklarini qoʻllash bilan mustahkamlash boʻyicha hisoblanadigan konstruksiya elementlari uchun, ishonchlilik koeffitsiyentini γu =1,3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ish sharoiti koeffitsiyentlari m ni, 59 va 80-jadvallar va mazkur normaning boʻlimchalari boʻyicha, ogʻdirish uskunalarning bukilish zonasida sim arqonlari, xomutlar, tortqichlar, qisqichlar va ankerlar uchun esa — mazkur SHNQ ning 15-ilovasi boʻyicha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Qoʻllash joylari

Ish sharoiti koeffitsiyenti

1. Temir yoʻl va piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalari va tayanchlaridagi elementlar va ularning birikmalarini, ekspluatatsiyaviy yuklamalarga hisoblaganda

0,9

2. Xuddi shunday, tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklamalarga hisoblaganda

1,0

3. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalari va tayanchlaridagi elementlar va ularning birikmalarini ekspluatatsiyaviy yuklamalarga, hamda tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklarga hisoblaganda

1,0

4. Vantli va osma koʻpriklarda yuk koʻtaruvchi egiluvchan elementlarning sim arqonlari 

0,8

5. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar zoʻriqtirilgan elementlarining sim arqonlari

0,9

6. Bitta tokchasi (yoki devori) bilan mahkamlangan, yakka profillardan choʻzilish va siqilish elementlari:

0,7

kichik tokchasi bilan mahkamlangan tokchasi har hil boʻlgan burchak

0,8

xuddi shunday katta tokchasi bilan mahkamlangan teng tokchali burchak

0,75

prokat yoki yigʻilgan devori bilan mahkamlangan shveller yoki tokchasi bilan mahkamlangan tavr

0,9

7. 1 — 6 vaziyatlarda koʻrsatilmagan holatlar uchun

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Agarda hisoblashlarda majburiyati boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 1,1 dan kam boʻlmasa, unda 1 chi holatdagi ishlash sharoiti koeffitsiyentini 1,0 ga teng qilib olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1, 2 va 3 vaziyat boʻyicha olingan ish sharoiti koeffitsiyentlari muvofiq hollarda “4 — 7” vaziyatlar boʻyicha olingan koeffitsiyentlar bilan birgalikda qoʻllaniladi. 7 vaziyatdagi ish sharoiti koeffitsiyenti muvofiq hollarda “4 — 7” vaziyatlar boʻyicha olingan koeffitsiyentlar bilan birgalikda qoʻllaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Hisoblashlar. Umumiy hollar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Konstruksiyalarning hisobiy shakllarini, ularning loyihaviy geometrik shakllariga muvofiq qabul qilinishi kerak, bunda, qurilish koʻtarilishi va yuk ostidagi deformatsiyalari odatda hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementlardagi zoʻriqishlar va poʻlat koʻpriklar konstruksiyalarining siljishlari ularni brutto kesimi bilan ishlash shartidan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiya elementlarining siljishidan paydo boʻladigan geometrik nochiziqligini, agarda uni hisobga olish zoʻriqish va siljishlarni 5 % dan katta oʻzgarishiga sabab boʻlsa, tizimlarni hisoblashda eʼtiborga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Geometrik nochiziqliklarni olish bilan hisoblashlar bajarilganda tizimning umumiy deformatsiyalariga bogʻliq boʻlgan (taʼqib qilish effekti) kuch yoʻnalishda oʻzgarishlarini aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyalar elementlaridagi zoʻriqishlarni aniqlashda, payvandli va yuqori mustahkam boltli friksiyaviy birikmalarga qattiq birikmalar kabi qaralishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuk koʻtaruvchi, egiluvchan metall oʻzakli, yakka oʻramli, eshilgan sim arqonlardan va yuk koʻtaruvchi yopiq — mazkur SHNQ ning 326-bandiga binoan oldindan tortilishga duchor qilingan vantli va osma koʻpriklarni hisoblashda — ularning mazkur SHNQ ning 356 va 357-bandlariga binoan boʻylama va koʻndalang oquvchanligini hisobga olinish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Panjara fermalar tugunlarida elementlarning bikr birikmalarini hisoblashda sharnirli qilib olishga ruxsat etiladi, agar shunday ruxsat etishda konstruksiya oʻzining oʻzgarmasligini saqlasa, bunda bosh fermalar uchun elementlar kesimi balandligining uzunligiga nisbati 1:15 dan oshmasligi kerak. Fermaning belbogʻlaridagi osqichlar deformatsiyasida boʻladigan belbogʻ elementi kesimi balandligining uzunligiga nisbatidan qatʼiy nazar hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Panjara fermalar tugunlarining bikrligini hisobga olishni yaqinlashgan usullar bilan amalga oshirishga ruxsat etiladi, bunda oʻq boʻylab boʻladigan zoʻriqishlarni aniqlashni sharnirli hisobiy shakli boʻyicha bajarishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Oraliq qurilmalar elementini oʻqi deb, uning kesimlarining ogʻirlik markazlarini birlashtiruvchi chiziq qabul qilinadi. Kesimlarning ogʻirlik markazlarini aniqlashda boltli birikmalar teshiklari bilan uning pasayishini hisobga olinmaydi, teshish orqali pasayishi elementning bor uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib hisoblanadi va qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Panjara fermalar elementi oʻqining tugunlar markazlarini biriktiruvchi chiziqqa nisbatan siljigan, boʻlsa hisoblashda ekssentrisitetni hisobga olinadi, agarda u quyidagidan ortib ketkan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
P-simon, qutisimon, qoʻshshvellerli va qoʻshtavrli elementlar uchun kesim balandligining — 1,5 % dan; tavrli va N-simon elementlar uchun kesim balandligining 0,7 % dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementlar oʻqlarining siljiganligidan boʻladigan eguvchi momentlar barcha tugunidagi mos keluvchi elementlararo bikrligiga proporsional ravishda va uzunligiga noproporsional ravishda taqsimlanadi. Bunda har bir eguvchi momentni, eksentrisitetning asosiy hisobiy shaklda berilgan elementdagi zoʻriqishining maksimal qiymatiga koʻpaytmasiga teng qilib olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Obushkalarga yaqin boʻlgan joylarda tavakkalligi markazlashtirilgan, bolt birikmali burchaklardan qilingan bogʻlovchilar elementlarida, shuning natijasida hosil boʻladigan ekssentrisitetni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Bikr koʻndalang bogʻlovchilar bilan birlashtirilgan, yaxlit bosh toʻsinli, koʻp toʻsinli oraliq qurilmalar elementlarida vaqtinchalik yuklamalarni taqsimlash, oraliq uzunligining kengligiga nisbati 4 dan katta boʻlsa, koʻndalang kesim konturining deformatsiyalanmasligi toʻgʻrisidagi gipotezani qabul qilib, yupqa devorli sterjenlar nazariyasi boʻyicha aniqlashga ruxsat etiladi. Qolgan hollarda koʻndalang kesim konturi deformatsiyalarini hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. Loyihalashda oraliq qurilmalar va tayanchlarning butunicha, bloklarning, alohida elementlarning, ularning qismlarini, detallari va birikmalarini, tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklamalar taʼsiridan fazoviy oʻzgarmasligini, ekspluatatsiyaviy yuklamalar taʼsiridan hosil boʻladigan yuklamalarga — chidamliligini ham taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oddiy boltlar uchun qilingan teshiklar bilan pasaygan elementlarni hisoblaganda, mustahkamlikka va chidamlilikka — netto kesimini, turgʻunlikka va bikrlikka — brutto kesimini qabul qilish kerak. Yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy birikmalarni elementlarini chidamlilikka, turgʻunlikka va bikrlikka hisoblashda brutto kesimini, mustahkamlikka hisoblashda — shu boltda toʻgʻri keladigan zoʻriqishining yarimi koʻrilayotgan kesimda ishqalanish kuchlari orqali uzatilib boʻlganini hisobga olgan holda netto kesimini qabul qilish kerak. Konstruksiya elementlari netto kesimlarining geometrik tavsiflarini eng noqulay pasayishini aniqlab topilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Mustahkamligi boʻyicha hisoblashlar. Markaziy choʻzilgan va markaziy siqilgan elementlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. N kuch markaziy choʻzilishga va siqilishga uchraydigan elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(153)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda va mazkur SHNQ ning 348 — 354-bandlarida m — ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, 59-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Egiluvchi elementlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Bosh tekisliklardan birortasida egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(154)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, æ — kesimdagi plastik deformatsiyalarni cheklangan rivojlanishini hisobga oluvchi va mazkur SHNQ ning 354-bandidagi shartlar bajarilganda (155) va (156) formulalar orqali aniqlanadigan koeffitsiyent; Wn bu yerda va bundan keyingi mustahkamlik boʻyicha hisoblashlarda — belbogʻning samarali kengligi bef ni hisobga olgan holda aniqlanadigan netto kesimning minimal qarshilik momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kesimda bir vaqtning oʻzida moment — M va koʻndalang kuch Q taʼsir etganida aekoeffitsiyentni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τm ≤0,25Rs boʻlganda,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ = æ1 (155)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,25Rs m boʻlganda,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ = æ1
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻlganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0 ≤ æ ≤ æ1 (156)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, æ1 qoʻshtavr, qutisimon va tavr qismlar uchun — quyidagi 61-jadval boʻyicha, halqasimon kesimlar uchun 1,15 ga teng qilib, yaxlit toʻgʻri burchakli va N simonlar uchun — 1,25 ga teng qilib olinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— toʻsinning muhim joyidagi urinma kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; — qutisimon kesim uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— qoʻshtavr kesim uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Qu — chegaraviy koʻndalang kuch boʻlib, quyidagicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(157)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shunisi borki æ2 (176) formula boʻyicha qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Af, min

Aw

æ1  koeffitsiyentning qiymatlari, yuzalar nisbati (Af,min +Aw)/A boʻlganida, quyidagiga teng boʻladi

0,01

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

0

1,243

1,248

1,253

1,258

1,264

1,269

1,274

1.279

1,283

1,267

1,243

0,1

1,187

1,191

1,195

1,199

1,202

1,206

1,209

1,212

1,214

1,160

-

0,2

1,152

1,155

1,158

1,162

1,165

1,168

1,170

1,172

1,150

-

-

0,3

1,128

1,131

1,133

1,136

1,139

1,142

1,144

1,145

1,097

-

-

0,4

1,110

1,113

1,115

1,118

1,120

1,123

1,125

1,126

1,069

-

-

0,5

1,097

1,099

1,102

1,104

1,106

1,109

1,110

1,106

1,061

-

-

0,6

1,087

1,089

1,091

1,093

1,095

1,097

1,099

1,079

-

-

-

0,7

1,078

1,080

1,082

1,084

1,086

1,088

1,090

1,055

-

-

-

0,8

1,071

1,073

1,075

1,077

1,079

1,081

1,082

1,044

-

~

-

0,9

1,065

1,067

1,069

1,071

1,073

1,074

1,076

1,036

-

-

-

1,0

1,060

1,062

1,064

1,066

1,067

1,069

1,071

1,031

-

-

-

2,0

1,035

1,036

1,037

1,038

1,039

1,040

1,019

-

-

-

-

3,0

1,024

1,025

1,026

1,027

1,028

1,029

1,017

-

-

-

-

4,0

1,019

1,019

1,020

1,021

1,021

1,022

1,015

-

-

-

-

5,0

1,015

1,015

1,016

1,017

1,018

1,018

-

-

-

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: Qutisimon kesimlar uchun Aw yuzani devorlarining yuzalari yigʻindisiga teng qilib olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tavr kesim uchun yuza Af,min = 0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wn — ni hisoblaganda belbogʻning samarali kengligi bef — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(158)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, v — belbogʻ qismlarining kengligida belbogʻ qismlarining kengligida bi notekis taqsimlangan kuchlanishlarni, belbogʻning hamma samarali kengligi bef boʻyicha shartli tekis tarqalgan kuchlanishga keltirish koeffitsiyenti boʻlib, quyidagi 62-jadval boʻyicha qabul qilinadi; bi — koʻrilayotgan kesimda kuchlanishlar 205 maksimal boʻlgan ikki nuqta orasini, σmax (bunda bi=b) yoki shunday nuqta bilan belbogʻ chekkasini (bi = bk) oʻz ichiga olgan belbogʻ qismining kengligi, bunda b≥0,04l va bk≥0,02l shartlar bajarilishi kerak (aks holda v=1 boʻladi); l — oʻzlik toʻsin oraligʻining uzunligi yoki uzluksiz toʻsinlarda momentlar nol boʻlgan nuqtalar orasidagi masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

σminmax

Koeffitsiyent n

σminmax

Koeffitsiyent n

1,0

1

0,25

0,65

0,7

1

0,20

0,60

0,5

0,85

0,10

0,52

0,33

0,72

0

0,43

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σmax, σmin — belbogʻning bi kenglikda berilgan qismidagi maksimal va minimal kuchlanish boʻlib, fazoviy konstruksiyaning elastiklik bosqichidagi hisoblash orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Pilonlar tanasini oʻtkazish uchun ortotrop plitalarda kesiklari boʻlganda, koʻp seksiyali qutisimon kesimlarning otkeklarida uzilishlari boʻlganda, konstruksiya muntazamligining boshqa buzilishlarida, hamda, kesimning toʻplangan kuchlar qoʻyilgan joylarida, v — koeffitsiyentning qiymatlarini boshqa maxsus uslublar orqali aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Ikkita bosh tekisliklarda egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagicha bajarish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qoʻshtavrli va qutisimon kesimlarda — quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(159)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa turdagi kesimlarda — quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(160)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æx, æu — x va y oʻqlarga nisbatan egilish hollari uchun mustaqil qiymat (155) va (156) formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ψx,Ψy — quyidagicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qoʻshtavrli kesimlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(161; 162)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qutisimon kesimlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (163; 164)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(165; 166)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Egilish bilan oʻq kuchlari taʼsiriga uchraydigan elementlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Markazdan tashqari siqiluvchi, siqilib-egiluvchi, markazdan tashqari choʻziluvchi va choʻzilib-egiluvchi elementlarni bosh tekisliklardan birortasida egilganda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(167)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M — keltirilgan eguvchi moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ψ — (167) va (168) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ — (155) va (156) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Keltirilgan eguvchi moment M, sharnirli-tayangan sterjen uzunligining ikkita oʻrtacha choragi chegarasida va ular boʻylab qistirilgan sterjenning bor uzunligida joylashgan kesimlari uchun elementlarning egiluvchanligi λ>60 boʻlganda, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(168)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M1 — tekshirilayotgan kesimda taʼsir qilayotgan moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — tekshirilgan kesimda oʻzining belgisi bilan, (choʻzilishda — “musbat”) taʼsir qilayotgan boʻylama kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ne — sterjenning mos mahkamlanishi uchun aniqlangan, momentning taʼsir tekisligidagi kritik eyler kuchi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
𝜆 £ 60 boʻlganda, M=M1 qilib olishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koeffitsiyent ψ ni quyidagicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan qoʻshtavr, qutisimon va tavr kesimli elementlar uchun mazkur SHNQ ning 63-jadvali boʻyicha — agar zoʻriqish bir xil belgilardagi moment va boʻylama kuchdan kichik belbogʻda (Af,min yuza bilan) boʻlgan holda va mazkur SHNQ ning 64-jadvali boʻyicha — agar har-xil belgili moment va boʻylama kuchlardan zoʻriqish kichik belbogʻda boʻlgan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻgʻriburchakli va N simon yaxlit kesimlardagi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(169)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
halqasimon kesimdagi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(170)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa kesimlar hamda uchlari boshqacha mahkamlangan elementlar uchun mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(171)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(169)-(170) formulalardagi belgilashlar xuddi (167) formuladagidek hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Ikkita bosh tekisliklarda egiluvchi markazdan tashqari — siqilgan, siqilib — egiluvchi, markazdan tashqari — choʻziluvchi va choʻzilib — egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagicha bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan qoʻshtavr, qutisimon va tavr kesimli elementlar uchun, hamda toʻgʻri burchakli va halqasimon yaxlit kesimli elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(172)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, (173)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— mazkur SHNQ ning 350-bandi boʻyicha keltirilgan eguvchi momentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
y, æx, æu — mazkur SHNQ ning 350 va 348-bandlari boʻyicha olinadigan koeffitsiyentlar, shunisi borki
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa kesimlar, hamda uchlari boshqacha mahkamlangan elementlar uchun mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha amalga oshirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(174)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa qolgan hollarda, qachonki yuqorida keltirilgan maʼlumotlar æx va æu larni aniqlash uchun yetarli boʻlmasa æx = æu = 1 deb qabul qilib mustahkamlikka hisoblashni (mazkur SHNQ ning 174) formula boʻyicha olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Egiluvchi elementlar devorlarining kesimidagi τ urinma kuchlanishlarning qiymatlari M=Mx=My=0 boʻlganda, quyidagi shartni bajarishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(175)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda æ2 = 1,25 — 0,25 tmin,ef / tmax,ef
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— devor kesimidagi elastik ishi ehtimolida hisoblangan urinma kuchlanishlarning minimal va maksimal qiymatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Devorni boltli birikmalar teshiklari bilan pasayishi boʻlganda (mazkur SHNQ ning 175) formuladagi “t” oʻrniga quyidagi qiymatni qoʻyish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(176)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, a — boltlar qadami; d — teshik diametri.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Balka devorlari uchun, mazkur SHNQ ning 175 — 177-bandlaridagi hisoblashlar bajarilayotganda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(177)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σx — balkaning parallel oʻqidagi devor tekisligi oʻrtasida joylashgan, tekshirilayotgan (x, y) nuqtalardagi normativ (siqilishdagi “musbat”) kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
σy — R ilovasi boʻyicha, balkaning perpendikulyar oʻqlarida aniqlanadigan xuddi shunday kuchlanishlar; γ' σy=0 da 1,15 ga va σy≠0 da 1,10 ga teng boʻlgan koeffitsiyent; τxy — balka devorining tekshirilayotgan nuqtasidagi urinma kuchlanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Turli belgili zoʻriqishlarni qabul qiladigan elementlar, cheklangan plastik deformatsiyalarning rivojlanish ehtimollarini hisobga olgan holda mustahkamligini tekshirilgandan soʻng (æ > 1) quyidagi formula boʻyicha ham tekshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(178)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σmax, σmin tekshirilayotgan nuqtadagi materialning elastiklik ishi ehtimolida hisoblangan mos holdagi hisobiy maksimal va minimal (oʻz belgilari bilan) normativ zoʻriqishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τ1, τ2σmax va σmin lar kabi mos yuklamalardan hisoblangan, tekshirilayotgan nuqtadagi (ularning belgilarini hisobga olgan holda) urinma kuchlanishlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan shart bajarilmagan taqdirda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni elastiklik bosqichidagi ishi uchun eng katta zoʻriqishga bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Af,min

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

0,05

0,2

0,4

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

0

1

1

1

1

1

1

1

1

1

0,5

0,53

0,55

0,57

0,63

0,68

0,78

0,77

0,85

0,92

1

0,067

0,09

0,14

0,26

0,36

0,56

0,53

0,70

0,83

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62-jadval oxiri
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Af,min

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

0,6

0,8

0,95

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

0

1

1

1

1

1

1

1

1

1

0,5

0,89

0,93

0,96

0,96

0,98

0,99

0,99

0,99

0,997

1

0,78

0,87

0,93

0,92

0,95

0,97

0,98

0,99

0,994

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62-jadvalda: deb belgilangan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. ψ ning oraliq qiymatlari chiziqli interpolyatsiya usuli bilan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. N kuchni “musbat” ishora bilan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Af,min

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

-0,05

-0,2

-0,4

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

0

0,9

0,9

0,9

0,6

0,6

0,6

0,2

0,2

0,2

0,5

0,42

0,40

0,38

0,17

0,12

0,02

-0,17

-0,25

-0,32

1

-0,07

-0,09

-0,14

-0,27

-0,36

-0,56

-0,53

-0,70

-0,83

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63-jadval oxiri
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

Af,min

-0,6

-0,8

-0,95

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

0

-0,2

-0,2

-0,2

-0,6

-0,6

-0,6

-0,9

-0,9

-0,9

0,5

-0,49

-0,53

-0,56

-0,76

-0,78

-0,79

-0,94

-0,94

-0,95

1

-0,78

-0,87

-0,93

-0,92

-0,95

-0,97

-0,98

-0,99

-0,99

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Belgilash 62-jadval kabi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. y ning oraliq qiymatlari chiziqli interpolyatsiya usuli bilan aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. N kuchni “manfiy” ishora bilan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Poʻlat simli arqonlarni mustahkamlikka va oquvchanlikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Vantli va osma koʻpriklarda yuk koʻtaruvchi egiluvchan elementlardagi, hamda oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarning zoʻriqtirilgan elementlaridagi poʻlat simli arqonlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(179)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rdh — arqonlarning hisobiy qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — 4.15-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoitining koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m1 — 16-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan ish sharoiti koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobiy qarshilik Rdh paralell joylashtirilgan yuqori mustahkam simlardan qilingan arqonlar va bogʻlamlar uchun (179) formula boʻyicha, bittalik oʻralgan va yopiq yuk koʻtaruvchi arqonlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoki (180)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, [ΣPun] — davlat mezonlari yoki texnik shartlarida koʻrsatilgan, arqon uzish zoʻriqishining toʻla qiymati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γm=1,6 — mazkur SHNQ ning 339-bandiga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΣPun — arqondagi hamma simlar uzish zoʻriqishlarining yigʻindisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — eshilgan arqonning quyidagi 64-jadval boʻyicha hisoblanadigan agregat mustahkamligi koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Arqon

Oʻramning karralikdagi k koeffitsiyenti

6

8

10

12

14

16

Bittalik oʻramda

0,89

0,93

0,96

0,97

0,98

0,99

Yopiq yuk koʻtaruvchi

0,87

0,91

0,94

0,95

0,96

0,97

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Oldindan tortilishga uchratilgan bitta oʻramlik va yopiq yuk koʻtaruvchi — metall oʻzagi boʻlgan, ruhlagan, eshilgan poʻlat arqonlarning boʻylama oquvchanligi εpl,x — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (181)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σ — normativ doimiy yuklamalar va 1/3 normativ vaqtinchalik yuklamalar taʼsiridan hisoblangan zoʻriqishlardan arqondagi kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— arqonning normativ qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e — natural logarifmlarning asosi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. 4.34-bandida koʻrsatilgan arqonlarning koʻndalang yoyiluvchanligi εpl,y ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(182)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Barqarorligi boʻyicha hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Eng katta egiluvchanlik tekisligida markaziy siqilishga, egilish bilan siqilishga va egilishdagi markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan berk va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlar barqarorligining yassi shakldagi yoʻqotishni hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(183)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, φ — boʻylama egilish koeffitsiyenti boʻlib, elementning egiluvchanligi (λ) ga va keltirilgan nisbiy ekssentrisiteti (efe) ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — bu yerda va mazkur SHNQ ning 360 va 363-bandlarida ham, 60-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementning egiluvchanligi (λ) ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(184)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, lef — hisobiy uzunlik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i — eng katta egiluvchanlik tekisligiga (egilish tekisligi) perpendikulyar boʻlgan oʻqqa nisbatan kesimning inersiya radiusi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Keltirilgan nisbiy ekssentrisitet (efe) ni quyidagi formula boʻyichaaniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (185)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, 𝜂 — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan kesimining shakli taʼsir qiladigan koeffitsiyent; — egilish tekisligidagi nisbiy ekssentrisitet boʻlib, markaziy siqilishda nolga teng qilib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda e — markazdan tashqari siqilishdagi N kuchning haqiqiy ekssentrisiteti va egilish bilan siqilgandagi hisobiy ekssentrisiteti, p — yadroviy masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egilish bilan siqilgandagi egilish tekisligida hisobiy ekssetrisitetni e quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(186)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda N, M — boʻylama kuchning va eguvchi momentning hisobiy qiymatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ekssentrisitetning yoʻnalishi boʻyicha yadroviy masofa ρ ni quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(187)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Wc — eng koʻp siqilgan tola uchun hisoblanadigan, brutto kesimning qarshilik momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementdagi boʻylama kuch N ning va eguvchi moment M ning hisobiy qiymatlarini bitta va poʻlatning elastik deformatsiyasini faraz qilib, tizimning deformatsiyalanmagan shakli boʻyicha hisobidan shu yuklamalarning birgalikda kelishi uchun qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda M ning qiymatini quyidagicha qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rom tizimlarning oʻzgarmas qismli elementlari uchun — element uzunligi chegarasida eng katta momentlarga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bir tomoni qistirilgan, ikkinchisi uchi erkin boʻlgan elementlar uchun — qistirishi joyidagi momentga, lekin, qistirish joyidagi uzunlikning toʻrtdan uch qismidagi kesim momentidan kam boʻlmaganiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tugunidan tashqaridagi yuklamalarni qabul qilib oluvchi fermalarning siqilish belbogʻlari uchun — bel-bogʻning hisoblashidan egiluvchan uzluksiz toʻsin kabi aniqlanadigan belbogʻ panelining oʻrtacha uch qismi uzunligi chegarasidagi eng katta momentiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchlari sharnirli tayangan va egilish tekisligi bilan mos tushadigan bitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan kesimli siqiluvchi sterjenlar uchun — quyidagi 65-jadvali formulalari boʻyicha aniqlanadigan momentiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uchlari sharnirli tayangan va ikkita simmetriya oʻqiga ega boʻlgan kesimli siqiluvchi sterjenlari uchun, keltirilgan nisbiy ekssentrisitetlar eef ning hisobiy qiymatlarini QMQ 2.03.05 boʻyicha 212 aniqlash kerak va bunda mef ni eef ga va mef1 ni esa quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan eef1 ga teng qilib olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(188)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M1 — koʻrsatilgan turdagi siqilgan sterjenning sharnirli tayangan uchlariga qoʻyilgan eguvchi momentlardan kattasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Mmax ga mos keluvchi nisbiy ekssentrisitet

Shartli bukiluvchanligi quyidagicha boʻlganida M ning hisobiy qiymatlari

λ<4

λ4

3< 20

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mmax — sterjen uzunligi chegarasida eng katta eguvchi moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M1 — 0,5 Mmax dan kam boʻlmagan, sterjen uzunligining uchdan bir qismidagi eng katta eguvchi moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erel — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan nisbiy ekssentrisitet
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(189)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan shartli bukiluvchanligi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, aR — mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 4-jadvali boʻyicha olinadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Barcha hollarda ham M ³ 0,5 Mmax qilib qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Markaziy siqilishda, egilish bilan siqilishda va markazdan tashqari siqilishdagi, tarmoqlari plankalar bilan yoki teshikli listlar bilan biriktirilgan yopiq kesimli toʻppa toʻgʻrioy elementlarning turgʻunligini yoʻqotishining yassi shaklida hisoblashni bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
plankalar yoki teshikli listlar tekisligiga perpendikulyar boʻlgan tekislikda taʼsir etuvchi eguvchi moment yoki moʻljallanayotgan (markaziy siqilishda) egilishda bir butun elementni — keltirilgan bukiluvchanligi λef ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallar boʻyicha boʻylama egilish koeffitsiyenti φ ni aniqlash bilan formula boʻyicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
alohida tarmoqlarini — tarmogʻining bukiluvchnligi λα ga bogʻliq holda (184) formula boʻyicha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tarmogʻining bukiluvchanligi λani hisobiy uzunligi lef payvandlangan plankalar orasidagi masofaga (ochiqligi) yoki qoʻshni plankalar chetki boltlari markazlari orasidagi yoki teshikli listdagi teshikning 0,8 uzunligidagi masofa deb va tarmoq kesimining shaxsiy oʻqiga nisbatan inersiya radiusi i ni plankalarning yoki teshikli listlarning 213 perpendikulyar tekisliklari deb qabul qilib, (mazkur SHNQ ning 184) formula boʻyicha aniqlash kerak. Toʻppatoʻgʻri elementning biriktiruvchi plankalar va teshikli listlar tekisligida keltirilgan bukiluvchanligi λef ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(190)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, 𝜆 — (4.36) formula boʻyicha aniqlanadigan biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligida elementning bukiluvchanligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λa —tarmoqning bukiluvchanligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kesimning yuzasini hisoblashda, elementning inersiya momenti va inersiya radiusini ekvivalent qalinligi tef ni uni quyidagicha aniqlash orqali qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kengligi — b, uzunligi — l va qalinligi — t boʻlgan teshikli listlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(191)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, A=bl — listning teshiklar hosil qilinguncha maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΣA2 — list yuzasidagi barcha teshiklar yuzasining yigʻindisi; qalinligi — t boʻlgan biriktiruvchi plankalar uchun, quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi — t boʻlgan biriktiruvchi plankalar uchun, quyidagi formula boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(192)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Σl1 — elementning barcha plankalari uzunligining yigʻindisi (element boʻylamasiga); l — elementning uzunligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir biri bilan jips qilib yoki qistirma orqali biriktirilgan detallardan qilingan toʻppatoʻgʻri elementlarni yaxlit singari hisoblash kerak, agar boltlar, payvandlangan plankalar orasidagi (ochiqligi) yoki qoʻshni plankalarning chetki boltlari markazlari orasidagi masofalar quyidagidan oshmasa:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
siqilgan elementlar uchun — 40i;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻzilgan elementlar uchun — 80i.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda burchak yoki shvellerning inersiya radiusi i ni, yigʻib tuzilgan tavr yoki qoʻshtavr kesimlar uchun, qistirmalar joylashgan tekislikka parallel joylashgan oʻqiga nisbatan, xochsimon kesimlar uchun  minimal qilib olinishi kerak. Bunda siqilgan elementning uzunligi chegarasida kamida ikkita qistirma boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. N kuch bilan markaziy siqilishga yoʻliqtirilgan, inersiya momentlari Ix>Iy boʻlgan ochiq kesimli, yaxlit devorli elementlar barqarorligi yoʻqotilishining egilib buralish shaklidagi hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(193)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, φc — mazkur SHNQ ning 16-majburiy ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti va
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(194)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Simmetriya tekisligi va y oʻqi bilan mos keladigan eng kam bukiluvchanlik tekisligida egilish bilan siqilishga va markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan, inersiya momentlari Ix>Iy boʻlgan, yopiq va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlarni egilib-buralish barqarorligiga hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(195)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, e — N kuchining markazdan tashqari siqilgandagi haqiqiy ekssentrisitet va egilish bilan siqilgandagi e=M/N boʻlgan hisobiy ekssentrisitet;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— eng koʻp siqilgan tola uchun hisoblanadigan brutto kesimning qarshilik momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti va
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(196)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Egilish bilan siqilishga va ikkita tekislikda markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan yopiq va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlarning barqarorligini yoʻqotishini egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(197)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ex, eyy va x oʻqlari yoʻnalishi boʻylab markazdan tashqari siqilishdagi haqiqiy ekssentrisitetlar va egilish bilan siqilishdagi hisobiy ekssentrisitetlar; yc, xc va N larning birgalikdagi taʼsiridan kesimning eng koʻp siqilgan nuqtasining koordinatalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti va
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(198)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundan tashqari ekssentrisiteti ey boʻlgan (ex=0) y oʻqi tekisligida va ekssentrisiteti ex boʻlgan (ey= 0) x oʻqi tekisligida barqarorligini yoʻqotishining yassi shakli ehtimolida hisoblash formula boʻyicha bajarilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Bitta tekislikda egiluvchi yaxlit devorli toʻsinlar barqarorligini yoʻqotishining egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(199)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M — lef toʻsin siqilgan belbogʻining hisobiy uzunligi chegarasida eng katta hisobiy eguvchi momenti; Wc — siqilgan belbogʻning chekkadagi tolasi uchun toʻsin kesimining qarshilik momenti; ε — quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ε=1+(æ–1)(λ–λy/85) boʻlganda λy<85; (200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ε = 1,0 boʻlganda λy≥85; (201)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, æ — (155) va (156) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φb — mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha eef= 0 boʻlganda aniqlanadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti va devor tekisligidan bukiluvchanligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(202)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. Ikkita tekislikda egiluvchi yaxlbt devorli toʻsinlar barqarorligini yoʻqotishining egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni (4.50) formula boʻyicha bajarish kerak, bunda φb koeffitsiyentni eef =ηerel boʻlganda, mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha olish kerak. Bu yerda, η — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi boʻyicha olinadigan koeffitsiyent; erel — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan nisbiy ekssentrisitet:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(203)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, sfh — toʻsinning qistirilmagan uzunligining oʻrtacha uchdan bir qismi chegarasida joylashgan kesimidagi gorizontal tekislikda eguvchi momentdan siqilgan belbogʻning yon qirrasi nuqtasidagi eng katta kuchlanish; sfn — shu kesimdagi vertikal yuklamadan toʻsinning siqilgan belbogʻidagi kuchlanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Agar siqilgan belbogʻ temirbeton yoki poʻlat plita bilan birlashtirilgan boʻlsa, uzlukli toʻsinning va uzluksiz toʻsin belbogʻi siqilgan zonasining umumiy barqarorligini tekshirish bajarilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan koʻndalang kesimi doimiy boʻlgan, markaziy va markazdan tashqari siqilgan, hamda siqilib-egiluvchi va egiluvchi prokat va payvandlab yigʻilgan elementlar tokchalari va devorlarining barqarorligi boʻyicha hisoblashni (10-rasm), prizmatik taxlanma qobiqlar nazariyasi boʻyicha bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-rasm. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlar hisobiy kesimlarining shakllari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlar tokchalari va devorlarining barqarorligini, 0,2 σx dan oshmaydigan oʻrtacha urinma kuchlanishlarida, devorining balandligi (h, hw) ni yoki tokchasining kengligi (bf, bh) ni qalinligi (t, tw, tf, th)ga nisbatini, dan katta boʻlmagan qilib belgilash bilan taʼminlashga ruxsat etiladi (bu yerda, a — koeffitsiyent, σxcr,ef — keltirilgan kritik kuchlanish).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — koeffitsiyentni aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengligi bh, h boʻlgan bir tomonlama tayangan (10 rasm, b-e) plastinkalar uchun quyidagi formula boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(204)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kengligi hwbf boʻlgan ikki tomonlama tayangan (10 rasm, a, b, g) plastinkalar uchun, quyidagi formula boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(204) va (205) — formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v — quyidagi 66-jadvaldagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan plastinkani qistirish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
𝜉 — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan (brutto kesim uchun) koeffitsiyent
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(206)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σx, σx — plastinkalarni barqarorligi uchun noqulay boʻlgan yuklanishi uchun (153) — (174) formulalar boʻyicha aniqlanadigan, siqilishda musbat boʻladigan, plastinkaning boʻylama chegaralari boʻyicha maksimal va minimal boʻylama normal kuchlanishlar, bunda æ, æx, æu, ψ, ψx, ψu — koeffitsiyentlarni 1,0 ga teng qilib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Plastinkalarni qistirish koeffitsiyentlari  

Element kesimlarining turi

Devorining

tokchasining bh/h boʻlganda, burchakli

kesim uchun

1

0,667

0,5

qutisimon (4.1 rasm, a)

qoʻshtavrli (4.1 rasm, b)

Tavrsimon (4.1 rasm, v)

Shvellerli (4.1 rasm, g)

Burchakli — balandligi h boʻlgan tokcha uchun (4.1 rasm, d)

-

10

5,2

Xochsimon (4.1 rasm, e)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(207)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: Mazkur SHNQning 67-jadvalidagi formulalarda maxrajining qiymati manfiy boʻlganda, hamda u nolga teng boʻlganida, ϑ=ω etib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67-jadvalda koʻrsatilmagan, nisbati bh/h boʻlgan burchakli kesim uchun, ϑ ning qiymatini interpolyatsiya orqali aniqlanadi, biroq bunda uchun ϑ9 ning qiymatini 100 ga teng qilib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plastinka uchun keltirilgan kritik kuchlanish kuchlanish σx,cr,ef ni taʼsir σx/m etayotgan kuchlanishga teng qilib olingan kritik kuchlanish σx,cr ga bogʻliq holda 67-jadvaldagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak (bu yerda m ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, mazkur SHNQ ning 59-jadvali boʻyicha olinadi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Poʻlatning mustahkamlik sinfi

ning qiymati, MPa (kgk/sm2)

 ni aniqlash uchun formulalar yoki uning qiymatlari, MPa (kgk/sm2)

176 (1800) gacha

1,111

S235

176 (1800) dan yuqori 205 (2100 ) gacha

(1,868·10-3 – 2,242·10-3

205 (2100 ) dan yuqori

385 (3923)

186 (1900) gacha

1,111

S325 — S345

186 (1900) dan yuqori 284 (2900) gacha

(2,544·10-3 – 2,620·10-3

284 (2900) dan yuqori

524 (5342)

S390

206 (2100)gacha

1,111

206 (2100) dan yuqori 343 (3499)gacha

(2,868·10-3 – 2,778·10-3

343 (3499) dan yuqori

591 (6023)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblashni, koʻndalang diafragmalar bilan mahkamlangan prizmatik taxlanma qobiqlar nazariyasi boʻyicha bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan elementlarning plastinkalari, tokchalari va devorlarni barqarorligi boʻyicha hisoblashni mazkur SHNQ ning 17-ilovasiga binoan bajarish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
369. Ortotrop plitalar plastinkalarining barqarorligini ularning qalinliklarini kengliklariga nisbatini mazkur SHNQ ning 367-bandiga muvofiq belgilash bilan taʼminlashga ruxsat etiladi, bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tasmali boʻylama qovurgʻalar uchun koeffitsiyent a ni, qistirish koeffitsiyenti ϑ5 va tavr tokchasining osimi bhni (11-rasm, a) ξ2th≥hw boʻlganda, 0,5hw ga yoki ξ2th≥hw boʻlganda, ξ1thga teng boʻlsa, (204) formula boʻyicha aniqlash lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ortotrop plita listining qoʻshni polosali boʻylama qovurgʻalari orasidagi qismi uchun, koeffitsiyent a ni, qistirish koeffitsiyenti ϑ7 va devorining qalinligi hw, boʻylama qovurgʻalar orasidagi masofaga teng va tokchasining osilishi bh, boʻylama qovurgʻa balandligiga teng (11 rasm, b), lekin ξ2th dan katta boʻlmaganida formula boʻyicha aniqlash kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda ξ2 va ξ1 mazkur SHNQ ning 377-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-rasm. Ortotrop plitalar plastinkalari hisobiy kesimlarining shakllari hisobiy kesimlarining shakllari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Hisobiy uzunliklar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
370. Bosh fermalar elementlarining hisobiy uzunliklari lef ni, chorrahali panjaralar elementlaridan tashqari quyidagi 68-jadval boʻyicha olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Boʻylama egilishning yoʻnalishi

Hisobiy uzunlik lef

belbogʻlarni

tayanch tirgaklarini va tayanch ustunlarini1)

panjaraning boshqa elementlarini

1. Ferma tekisligida

l

l

0,8l

2. Ferma perpendikulyar tekisligidagi yoʻnalishda (ferma tekisligidan)

ll

ll

ll

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — ferma tekisligida elementning geometrik uzunligi (tugunlar markazlari orasidagi masofa);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l1— ferma tekisligida siljishdan mahkamlangan tugunlar orasidagi masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) Uzluksiz oraliq qurilmalarning oraliq tayanchlari oldidagi tayanch tirgaklari va tayanch ustunlarining hisobiy uzunligini, panjaraning boshqa elementlari kabi qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
371. Ferma (shprengelli, uchburchak panjarali yoki yarim tirgakli va h.k.) tekisligidan uzunligi boʻyicha turli siquvchi N1 va N2 (biroq N1>N2) zoʻriqishlar taʼsir etayotgan elementning hisobiy uzunligi lef quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(208)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, l1 ferma tekisligidan siljishdan mahkamlangan tugunlar orasidagi masofa. Bu holatda barqarorligi boʻyicha hisoblashni N1 zoʻriqishiga bajarish kerak. (208) formulani N2 choʻzuvchi kuchda qoʻllashda ruxsat etiladi, bu holda N2 ning qiymatini “manfiy” ishora bilan, lef ni esa lef ≥0,5l1 qilib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
372. Bosh fermaning kesishgan panjarali elementlarining hisobiy uzunligi lef ni quyidagi hollarda qabul qilish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ferma tekisligida — 0,8l ga teng qilib, bu yerda l — ferma tugunining markazidan, ularning kesishish nuqtasigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ferma tekisligidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
siqilgan elementlardan — quyidagi 70-jadval boʻyicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻzilgan elementlar uchun — elementning toʻla geometrik uzunligiga teng qilib, (lef=l1 , bu yerda l1 — quyidagi 69-jadvalga qaralsin).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Panjara elementlari kesishish tugunining konstruksiyasi

Ushlab turuvchi elementdagi ferma tekisligidan hisobiy uzunlik lef

choʻzilgan

ishlamaydigan

siqilgan

Ikkala element ham uzilmaydi

Ushlab turuvchi element uziladi va fasonka bilan yopiladi:

koʻrilayotgan element uzilmaydi

koʻrilayotgan element uzilmaydi va fasonka  bilan yopiladi

l

0,7 l1

0,7 l1

07l1

l1

l1

1,4 l1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
373. Toʻsinning umumiy barqarorligini tekshirishda, siqilgan belbogʻning hisobiy uzunligini quyidagilarga teng qilib olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻylama bogʻlovchilar fermasi tugunlari orasidagi masofaga — ustki va pastki belbogʻlar zonasida boʻylama bogʻlovchilari, tayanch kesimlarida koʻndalang bogʻlovchilari boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻndalang bogʻlovchilar fermalari orasidagi masofaga — boʻylama bogʻlovchilarni faqat choʻzilgan belbogʻlar zonasida boʻlganida, bunda koʻndalang bogʻlovchilarning fermalari, boʻylama bogʻlovchilar tugunlari bilan markazlashtirilgan boʻlishi kerak, koʻrsatilgan fermalar belbogʻlarining bukiluvchanligi esa 100 dan oshmagan boʻlishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻsinning oraligʻiga oraliqda boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilari boʻlmaganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konsol oxiridan, konsolning tayanch orti kesimidagi eng yaqin koʻndalang bogʻlovchilari tekisligigacha boʻlgan masofaga — oraliq qurilmani osma yoki boʻylama surish orqali montaj qilinganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
374. Shu belbogʻida boʻylama bogʻlovchilarga ega boʻlmagan, “ochiq” oraliq qurilma bosh toʻsini yoki fermasi siqilgan belbogʻining hisobiy uzunligi lef ni uzunligi boʻylab oʻzgaruvchan boʻylama kuch bilan siqilgan, elastik
tayanchlardagi sterjenning barqarorligi boʻyicha hisoblab aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan hisobiy uzunlikni quyidagi formula boʻyicha hisoblashga ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(209)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, l — belbogʻning uzunligi boʻlib, parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalar uchun hisobiy oraligʻiga, ustki belbogʻi egri chiziqli boʻlgan toʻsinlar va ustki poligonal belbogʻli fermalar uchun toʻla uzunligiga teng. μ — hisobiy uzunlik koeffitsiyenti. Parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalarning
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalarning belbogʻlari, hamda ustki belbogʻi poligonal fermalar yoki egri chiziqli toʻsinlar uchun hisobiy uzunlik koeffitsiyenti µ ni quyidagi 70-jadval boʻyicha olish kerak, bunda eng katta siljish δ ni, oraliq oʻrtasida joylashgan rom uchun olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

𝜉

µ

koeffitsiyenti

𝜉

µ

koeffitsiyenti

0

5

10

15

30

60

100

0,696

0,524

0.443

0,396

0,353

0,321

0,290

150

200

300

500

1000

1000 dan yuqori

0,268

0,246

0,225

0,204

0,174

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, d belbogʻni koʻndalang gorizontal siljishlardan mahkamlaydigan romlar orasidagi masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
δ — F=1 kuchdan rom tugunining eng katta siljishi (tayanch romlarini hisobga olmaganda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Im — toʻsin (ferma) siqilgan belbogʻining vertikal oʻqqa nisbatan inersiya momentining oʻrtacha (oraliq uzunligi boʻyicha) qiymati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: Agar 70-jadval maʼlumotlari boʻyicha olingan hisobiy uzunlik lef<1,3d boʻlsa, u holda uni elastik tayanchlardagi sterjenning barqarorligi boʻyicha hisoblab aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
𝜉 ning oraliq qiymatlari uchun µ koeffitsiyentni chiziqli interpolyatsiya boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
375. Arkali oraliqlar quyidagi turlarga boʻlinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻprik tayanchlariga qattiq mahkamlangan sharnirli arkalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tayanchlarga sharnirli mahkamlangan qoʻsh sharnirli arkalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tayanchlarda va arka oraligʻining oʻrtasida sharnirli uch sharnirli arkalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qattiq siqish bilan moslashuvchan arkalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uch va ikki sharnirli arkalar kesimlarida hisoblangan kuchlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M=MB Hy
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N=Qδϲοsφ+Ηϲοsφ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q= Qδϲοsφ-Ηϲοsφ,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda Μ va Qδ — egilish momenti va sharnirli balkaning (arka) tegishli kesim qismidagi kesuvchi kuch mos keladigan kesimida kesish kuchi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — arka oʻqi boʻylab zoʻriqishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — vertikal kuchlardan sharnir ustiga surish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U — arkning koʻrib chiqilgan qismidagi balandlik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φ — arkaning kamar tenglamasining tegishli boʻlimidagi kamarning moyillik burchagi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U= bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
𝑓 — tayanch ustidagi ilgak oʻqidan kamarning yuqori qismigacha boʻlgan kamar balandligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
𝑙 — ilgak oʻqlari orasidagi kamarning taxminiy uzunligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — koʻrib chiqilayotgan qismning qoʻllab-quvvatlash menteşesi oʻqidan pozitsiyasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F=, bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F — vertikal koʻndalang oʻqi boʻylab koʻndalang kesim maydoni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— arkaning kesim yuzasi maydoni normal
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
J — qiya kesimning inersiya momenti
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— arka kesimidagi normal inersiya momenti
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ht — harorat farqi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mt =Ht • U — harorat taʼsiridan arka kesimidagi eguvchi moment
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sharnirsiz arkada hisoblangan kuchlanishlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Na=N0+Hcosφ+Q·si·φ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q0=Q0-Hsinφ+Qcosφ, bu yerda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M0, N0, Q0 — tayanchga biriktirilgan markazdagi zoʻriqishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M, H i Q — sharnirli arkalarda shunga oʻxshash zoʻriqishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vertikal tirgaklar bilan birlashtirilgan arkadagi zoʻriqishlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Balka kesimi qalinligi — choʻzilishi dan olinishiga, ferma bomining balandligi dan olinishiga tavsiya etiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bikrli toʻsinlarda tirgakdagi zoʻriqishlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
q — doimiy va vaqtinchalik vertikal kuchlardan ferma uzunligi boʻylab chiziqli yuklar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bikrli toʻsin betonnidagi zoʻriqish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E — poʻlatning elastiklik moduli
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fδ — toʻsin kesimining maydoni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliqning oʻrtasida eguvchi moment
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
q — doimiy va vaqtinchalik vertikal kuchlardan chiziqli yuklar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ƶ — ferma kesimining ogʻirlik markazlari va bikrlik toʻsini orasidagi masofa
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ferma kesimidagi zoʻriqish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Jnp Arka bikrli toʻsinning — birga ishlashidan keltirilgan inersiya momenti
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Z2 bunda JH, JF — bikrli toʻsin va fermadagi inersiya momentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fd, Ff — bikrli toʻsin va ferma kesimlari maydoni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzluksiz arkalar umumiy bikrligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
φ — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi asosida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S2 va S3 jadvallari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — mazkur SHNQ ning 424-bandi, 60-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m1 — 16-ilovasi asosida RI jadval.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fδp — arka va bikrli toʻsin kesimlari maydoni yigʻindisi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fermaning oraliq oʻrtasida egilishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Jnp keltirilgan inersiya momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Arkalarni hisoblash, arkalar va qatnov qismi elementlari hamda ularni ushlab turuvchi elementlarning birgalikda ishlashini hisobga olgan holda SHEXM da bajariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yaxlit oʻzgarmas kesimli arkani umumiy barqarorlikka tekshirishda uning tekisligidagi hisobiy uzunligi lef ni quyidagi formula bilan hisoblash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, l — arka oraligʻining uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a = f/l — koeffitsiyent (bu yerda f — arkaning koʻtarilish mili);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ζ — 72-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzgaruvchan kesimli ikki sharnirli arka uchun ζ ning qiymatini, uning inersiya momenti uni oraliq uzunligi boʻyicha oʻrtacha qiymatining ± 10 % chegarasida oʻzgarganda, quyidagi 71-jadvalning 4 vaziyati boʻyicha aniqlanadi, bunda Elbog ni oraliqning choragida olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hamma hollarda arkaning uzunligi lef uning tekisligida, ustunlar yoki osgichlar mahkamlangan tugunlar orasidagi masofadan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Arkaning turi

ζ  koeffitsiyenti

1. Arka bilan osgichlar orqali biriktirilgan buki-luvchan tortqichli1), harakat pastidan boʻladigan ikki sharnirli

2. Sharnirsiz

3. Uchsharnirli

4. Arka bilan ustunlar orqali biriktirilgan bikrlik toʻsini uzluksiz boʻlgan ikki sharnirli

va  dan kichigi

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71-jadvalda belgilanganlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ζ1, ζ2 — quyidagi 72-jadval boʻyicha olinadigan koeffitsiyentlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — (209) formulaga qarang; bu yerda, Ibal va Ibogbikrlik toʻsiniga va arkaga muvofiq keluvchi kesimning inersiya momentlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) Tortqichning va arkaning bikrliklari nisbati 0,8 dan katta boʻlganda, arkaning hisobiy uzunligi, arka bilan ustun orqali biriktirilgan, bikrlik toʻsini uzluksiz boʻlgan ikki sharnirli arkaniki kabi aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Α

Koeffitsiyentlar

α

Koeffitsiyentlar

ζ1

ζ2

ζ1

ζ2

0,1

28,5

22,5

0,5

36,8

44,0

0,2

45,4

39,6

0,6

30,5

0,3

46,5

47,3

0,8

20,0

0,4

43,9

49,2

1,0

14,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: α ning oraliq qiymatlari uchun ζ1 va ζ2 koeffitsiyentlar chiziqli interpolyatsiya orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
376. Xochsimonidan tashqari xohlagan panjarali boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlarining hisobiy uzunligi lef ni quyidagilarga teng qilib olish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻlovchilar tekisligida — bogʻlovchilar elementlarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsinlariga mahkamlash markazlari orasidagi masofa I2 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻlovchilar tekisligidan — bogʻlovchilar elementlari oʻqlarini, bogʻlovchilar fasonkalarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsinlariga mahkamlovchi boltlarning chetki qatorlari oʻqlari bilan tutashgan nuqtalar orasidagi masofa I3 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bogʻlovchilarning oʻzaro kesishuvchi elementlarining hisobiy uzunligi — lef quyidagicha qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻlovchilar tekisligida — bogʻlovchilar elementlarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsiniga mahkamlanish markazidan bogʻlovchilar oʻqlari kesishgan nuqtagacha boʻlgan masofaga teng qilib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻlovchilar tekisligidan: choʻziluvchi elementlar uchun — I3ga teng; siqiluvchi elementlar uchun — mazkur SHNQ ning 69-jadvali boʻyicha, bunda bogʻlovchilar elementlari oʻqini bogʻlovchilar fasonkalarini mahkamlovchi boltlarning chetki qatori oʻqi bilan kesishish nuqtasidan bogʻlovchilar elementlari oʻqlarining kesishish nuqtasigacha boʻlgan masofani l deb, I1 ni I2masofa deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yakka burchaklardan qilingan, xochsimonidan tashqari, bogʻlovchilarning xohlagan panjarali elementlari uchun, hisobiy uzunlik lef ni, ularning uchlarini mahkamlovchi chetki boltlar orasidagi l ga teng qilib olinadi.
Bogʻlovchilarning xochsimon panjaralarida lef =0,6 l boʻladi. Kesimning inersiya radiusini minimal qilib (i=imin) qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
377. Yaxlit devorli toʻsinlarda, bitta yoki bir nechta tayanch bikrlik qovurgʻalaridan tashkil topgan tayanch ustunlarining hisobiy uzunligi lef ni va ularga tutashuvchi devorning qismlarini quyidagi formula bilan aniqlanadi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lef = μlc (212)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, μ — hisobiy uzunlik koeffitsiyenti; lc — toʻsinning tayanch ustuni uzunligi boʻlib, koʻtaruvchi ustunning yuqorisidan ustki belbogʻigacha yoki koʻndalang bogʻlovchilarning eng yaqin joylashgan tugunigacha boʻlgan masofaga teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tayanch ustunining hisobiy uzunlik koeffitsiyenti μ ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (213)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, bunda Ic devorning tekisligi bilan mos tushadigan oʻqqa nisbatan tayanch ustuni kesimining inersiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IT, lT — koʻndalang bogʻlovchilar tirgaklarining mos holdagi kesimining inersiya momenti va uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“ochiq” oraliq qurilmalarda (213) — formuladagi n=0 deb olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bitta bikrlik qovurgʻasi boʻlgan tayanch ustunining yuzasini, inersiya momentini va inersiya radiusini aniqlashda uning kesimi tarkibiga, bikrlik qovurgʻasidan tashqari, unga tutash boʻlgan devorining b11t kenglikdagi qismini kiritish kerak (bunda t — kesimning qalinligi, ζ1 — 73-jadvaldan olinadigan koeffitsiyent).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

73-jadval

74-jadval

Poʻlatning mustahkamlik sinfi

 koeffitsiyent qiymati

Poʻlatning mustahkamlik sinfi

 koeffitsiyent qiymati

S235

14

S235

44

S325 — S345

12

S325 — S345

38

S390f

11,5

S390

36

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir nechta bikrlik qovurgʻasi boʻlgan tayanch ustunining, ular orasidagi masofalar b22t (bunda ζ2 — 74-jadvaldan olinadigan koeffitsiyent) boʻlganda, yuzasini, inersiya momentini va inersiya radiusini aniqlashda, uning kesimi tarkibiga, koʻrsatilgan barcha bikrlik qovurgʻalari, ular orasidagi devorlari hamda chetki qovurgʻalarga tashqi tomondan tutash boʻlgan devorining b11t kenglikdagi qismini kiritish kerak, bu yerda ζ1 — 73-jadvaldan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-§. Sterjenli elementlarning chegaraviy bukiluvchanligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
378. Sterjenli elementlarning chegaraviy bukiluvchanligi quyidagi 75-jadvalda keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Konstruksiyalarning elementlari

Koʻpriklarning sterjenli elementlarining chegaraviy bukiluvchanligi

Temir yoʻl va piyodalar yoʻlidagi

avtomobil yoʻllari va shahardagi

Bosh fermalarning siqilgan va siqilib-choʻziladigan elementlari; tayanch ustunlari;

bosh fermalar belbogʻlarining choʻzilgan elementlari.

100

120

Bosh fermalarning belbogʻlardan tashqari choʻzilgan elementlari;

lef — hisobiy uzunlikni kamaytirish uchun xizmat qiladigan elementlar.

150

150

Bosh fermalar va boʻylama toʻsinlar boʻylama bogʻlovchilarining siqilgan elementlari, hamda tormozlash bogʻlovchilari

130

150

Xuddi shunday, choʻzilgan

130

180

Koʻndalang bogʻlovchilarning elementlari:

Tayanchda

130

150

Oraliqda

150

150

Sathida boʻylama bogʻlovchilari boʻlmagan koʻndalang bogʻlovchilar fermalarining belbogʻlari yoki birgalikda ishlashi uchun bosh toʻsin belbogʻlari bilan biriktirilgan plita

100

100

Siqilgan yoki siqilib-choʻziladigan toʻplanma elementning tarmoqlari

40

40

Xuddi shunday, choʻzilgan

50

50

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementning egiluvchanligi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bunda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — platina sterjeni uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Jo — koʻndalang kesim inersiyasi radiusi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-§. Poʻlat konstruksiyalar elementlarini va ularning birikmalarini chidamlilikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
379. Poʻlat konstruksiyalar elementlarini va ularning birikmalarini (poʻlat arqonlardan tashqari) quyidagi formulalar boʻyicha bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (214)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (215)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σmax,ef — mutloq eng katta normal kuchlanish (choʻzuvchi-musbat); τmax,ef — burchak choklarini qirqilishga hisoblashda eng katta mutloq kuchlanish (uning yoʻnalishi musbat qilib olinadi); γw koeffitsiyent; m — 59-jadval boʻyicha olinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti. σmax,ef va τmax,ef kuchlanishlarni quyidagi 76-jadvalda keltirilgan formulalarning toʻgʻri keladigani orqali va mazkur SHNQ ning 106 va 109-bandlaridagi kuchlanishlarning (234) — (245) formulalari bilan aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γ — koeffitsiyentni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (216)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ζ — temir yoʻl va piyodalar oʻtish koʻpriklari uchun 1,0 ga, avtomobil yoʻllaridagi va shahar koʻpriklari uchun 0,7 ga teng boʻlgan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
υ — σmax ni aniqlashda, taʼsir chizigʻini yuklash uzunligi λ ga bogʻliq boʻlgan, koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
αβ — poʻlat rusumini va yuklanish tartibini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
β — 19-ilovasining 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyenti; ρ — oʻzgaruvchan kuchlanishlar siklining assimetriya koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koeffitsiyent ρ ni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(217)
(218)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σmin, σmax, τmin, τmax — shu kesimda, aniqlangan formulalar bilan eng kichik va eng katta haqiqiy miqdori boʻyicha, oʻzining belgilari bilan aniqlanadigan kuchlanishlar qiymati, xuddi shu σmax,ef va τmax,ef kabi; bunda æ3 =1,0 deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Zoʻriqish holati

smax,ef  ni aniqlash uchun formula

Choʻzilish yoki siqilishda

Asosiy tekisliklar birortasining egilishida

Asosiy tekisliklar birortasining egilishi bilan choʻzilish yoki siqilishda

Ikkita asosiy tekisliklarning egilishida

Ikkita asosiy tekisliklarning egilishi bilan choʻzilish yoki siqilishda

 

 

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M, Mx, My — 73-bandiga asosan aniqlanadigan, qaralayotgan kesimdagi keltirilgan egilish momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ3 — 1,05 ga teng deb qabul qilingan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Yuqori mustahkam boltlar bilan friksiyaviy ulangan elementlarni hisoblashda 76-jadvaldagi formulalarga brutto kesim tavsifi qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(214) formulada qavs ichidagi ustki belgilarini (212) formula boʻyicha hisoblaganda, agar σmax>0 boʻlsa va har doim (213) formula boʻyicha hisoblaganda olinishi kerak. α va β — koeffitsiyentlari quyidagi 77-jadval boʻyicha olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 Poʻlatning  mustahkamlik sinfi

Koeffitsiyentlarning qiymatlari

S235

S325 — S345

S390

0,64

0,72

0,81

0,20

0,24

0,20

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γm — koeffitsiyentlarni payvandli choklar uchun hisoblashda, α va β koeffitsiyentlarni element metalli uchun olingan qiymatlari qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
υ — koeffitsiyentni quyidagiga teng qilib olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, υ va ξ qiymatlarini quyidagi 78-jadval boʻyicha olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyentitsiyenti β

Poʻlatning mustahkamlik sinfi uchun υ va ξ koeffitsiyentlarning qiymatlari

S235

S325 — S390

υξυξ

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

1,7

1,8

1,9

2,0

2,2

2,3

2,4

2,5

2,6

2,7

3,1

3,2

3,4

3,5

3,7

4,4

1,45

1,48

1,51

1,54

1,57

1,60

1,63

1,66

1,69

1,71

1,74

1,80

1,83

1,86

1,89

1,92

1,95

2,07

2,10

2,15

-

-

-

0,0205

0,0218

0,0232

0,0245

0,0258

0,0271

0,0285

0,0298

0,0311

0,0325

0,0338

0,0364

0,0377

0,0390

0,0404

0,0417

0,0430

0,0483

0,0496

0,0523

-

-

-

1,65

1,69

1,74

1,79

1,83

1,87

1,91

1,96

2,00

2,04

2,09

2,18

2,23

2,27

2,31

2,36

2,40

2,57

2,62

2,71

2,75

2,84

3,15

0,0295

0,0315

0,0335

0,0355

0,0375

0,0395

0,0415

0,0436

0,0455

0,0475

0,0495

0,0536

0,0556

0,0576

0,0596

0,0616

0,0636

0,0716

0,0737

0,0777

0,0797

0,0837

0,0977

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
380. Arqonlarni chidamlilikka quyidagi formula boʻyicha hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(220)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, m1 — arqonni chidamlilikka hisoblashdagi ish sharoiti koeffitsiyenti, teng boʻladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
arqonlardagi zoʻriqishlarni individual tartibga solinmaydigan vantli va osma koʻpriklarning egiluvchan yuk koʻtaruvchi elementlari uchun — 0,83;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarning zoʻriqtirilgan elementlari va arqonlardagi zoʻriqishlari individual tartibga solinadigan vantli va osma koʻpriklarning egiluvchan yuk koʻtaruvchi elementlari uchun, jumladan, arqonlarni montaj qilishda egilish milining miqdori boʻyicha — 1,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rdh — arqonlarning mazkur SHNQ ning 355-bandi boʻyicha aniqlanadigan hisobiy qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γws — kuchlanishning oʻzgaruvchanligini hisobga oluvchi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(221)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ζϑρ — mazkur SHNQ ning 379-bandiga binoan qabul qilinadigan koeffitsiyentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βs — qiymati mazkur SHNQ ning 18-ilovasining 2-jadvali boʻyicha olinadigan kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — 59-jadval boʻyicha olinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-§. Yuk koʻtaruvchi elementlar va birikmalarni hisoblashning alohida xususiyatlari. Bosh fermalar elementlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
381. Panjarali bosh fermalar elementlari va birikmalarining kesimlari balandligini element uzunligiga nisbati 1/15 dan katta boʻlganidagi mustahkamligi boʻyicha hisoblashda, tugunlarining bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olinishi kerak. Bu talab yuqori mustahkam boltlardagi tugun birikmali panjarali bosh fermalar elementlarini chidamlilikka hisoblashga ham taalluqlidir; payvand tugunli birikmalarda chidamlilikka hisoblashni, elementlar kesimlari balandligini uzunligiga nisbatining qiymatidan qatʼiy nazar tugunlar bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olgan holda bajarish kerak. Qatnov sathida belbogʻga ega boʻlgan, yuklamani tugundan tashqari qoʻyilishidan oʻq zoʻriqishlari va egilishning birgalikdagi taʼsiriga ishlovchi panjarali bosh fermani mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, kesim balandligini panel uzunligiga nisbatidan qatʼiy nazar, koʻrsatilgan belbogʻ tugunlarining birligini hisobga olgan holda bajarilishi kerak. Qolgan tugunlarning bikrligini hisobga olishni yuqorida koʻrsatilgani kabi bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan barcha hollarda mustahkamligi boʻyicha hisoblashlar va tugunlarning bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni 20 % kamaytirish kerak. Bogʻlovchilarni yoki gorizontal diafragmalarni ekssentrisitet bilan tutashishidan va fermalar elementlarini toʻla markazlashtirilmaganligidan (mazkur SHNQ ning 344-bandini hisobga olgan holda) boʻladigan eguvchi momentlarni toʻliq hisobga olish kerak. Bu talab panjarali bosh fermalar va bogʻlovchilarning gorizontal va qiya elementlarida, ularning xususiy ogʻirligidan hosil boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olishga ham tegishlidir. Bunda bu eguvchi momentlarini, element uzunligining oʻrtasida va uning chetlarida erkin tayangan element uchun olingan momentning 0,6 siga teng boʻlgan parabola boʻyicha tarqalgan ordinatalar bilan qabul qilishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
382. Panjarali bosh fermalar elementlarining barqarorligi boʻyicha hisoblashlarda, tugunlarining bikrligi, bogʻlovchilar va koʻndalang toʻsinlar taʼsiridan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tomonlarining oʻlchamlari nisbati ikkidan katta boʻlmagan, yopiq qutisimon kesimga ega boʻlgan panjarali fermalar elementlarini, kesimining gorizontal va vertikal oʻqlariga nisbatan yassi egilishi shakli boʻyicha barqarorlikka hisoblashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
383. Siqilgan elementlarning erkin uzunligini kamaytirish uchun ishlatiladigan oraliq qurilmalarning ustunlari, tirgaklari, tortqichlari, bogʻlovchilari va boshqa elementlarini, siqilgan elementdagi boʻylama zoʻriqishning 3 % ga teng boʻlgan kuch bilan siqilishga va choʻzilishga hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
384. Qiya itarish kuchini tayanchlarga uzatuvchi arkali koʻpriklarda, arkalar orasidagi boʻylama bogʻlovchilari, uchlari boʻyicha qistirilgan toʻsinli fermaning elementlari kabi hisoblanadi. Uzlukli toʻsinli oraliq qurilmalarda, bosh ferma belbogʻlari va boʻylama bogʻlovchilardan hosil qilingan shamol fermasini, oʻzining tekisligida portallarga yoki tayanchiqlarga harakatlanuvchi-tayangan uzlukli toʻsinli qilib qabul qilinadi. Arkalarda va ferma belbogʻlarining poligonal shakllarida, shamol fermasining belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni, olingan natijalarni berilgan elementning gorizontalga qiyalik burchagi kosinusiga boʻlish bilan yassi ferma uchun hisoblangani kabi hisoblashga ruxsat etiladi. Harakat pastidan tashkil qilingan uzluksiz toʻsinli oraliq qurilmalarda, bosh fermalar belbogʻlari va boʻylama bogʻlovchilar bilan hosil qilingan shamol fermasini, ustki egiluvchan tayanchga harakatlanuvchi-tayanganlarini — oxirgi tayanchlardagi portallar va bosh fermalarning har bir oraliq tayanchlarida deb, pastkisini esa — bikr tayanchlarga tayangan tayanchiqlar deb hisoblab, uzluksiz toʻsinlar kabi hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
385. Bosh fermalar va bogʻlovchilarning elementlarini, shamol taʼsiridan egilishga hisoblamaslikka ruxsat etiladi. Tayanch portallarini mos keladigan shamol fermalarini reaksiya bilan taʼsir etishiga hisoblanishi kerak, bunda toʻsinli oraliq qurilmalarning pastki belbogʻlarida, boʻylama zoʻriqishlarning gorizontal hosil qiluvchilarning oyoqlarida hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
386. Tayanch tuguniga tutashuvchi bosh fermalar belbogʻlari va panjara elementlarini, oʻq boʻylab taʼsir etuvchi kuchga va tormozlashning yoki tortqichning boʻylama kuchini harakatlanmaydigan tayanchiqqa ekssentrisitet bilan uzatishidan boʻladigan eguvchi momentga, hamda bir katokli tayanchiqning, tayanch tuguni markaziga nisbatan reaksiyasining ekssentrisitetidan boʻladigan eguvchi momentga hisoblanishi kerak. Eguvchi momentlarni tayanch tuguni elementlari aro tarqalishini mazkur SHNQ ning 344-bandiga binoan olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
387. Panjarali yoki yaxlitdevorli diafragmalar hamda ortotron plitalarning koʻndalang qovurgʻalari va listlari va toʻsin devorlari bilan, qutisimon va P simon kesimli oraliq qurilmalarda hosil qilinadigan koʻndalang mustahkamlagichlar. Oraliq qurilmalarni fazoviy hisoblashlar bilan aniqlanadigan zoʻriqishlarga mustahkamlikka, barqarorlikka va chidamlilikka tekshirilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konfiguratsiyasi oraliq qurilmaning koʻndalang koʻrinishiga mos keladigan, kesim tarkibiga esa panjarali yoki yaxlitdevorli koʻndalang qovurgʻalar yoki diafragmalardan tashqari umumiy kengligi bosh toʻsinlarning qoʻshni devorlari orasidagi masofaning 0,2 qismiga teng, lekin koʻndalang mustahkamlagichlar orasidagi masofadan katta boʻlmagan list ham kiradigan, koʻndalang mustahkamlagichlarni rom yoki toʻsin kabi hisoblashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻndalang mustahkamlagichlarning tayanch kesimlarida, tayanchiqlar joylashadigan joyida bikr tayanchlari boʻladi. Bu mustahkamlagichlarni tayanch reaksiyalariga, mahalliy vertikal yuklarga va devorlari va ortotrop plitalar listlarida, koʻndalang kesimli konturi boʻyicha tarqalgan, shu tayanchga tutashuvchi oraliqlarni egilishi va buralishidan boʻladigan urinma kuchlanishlarga hisoblash kerak. Oraliqda, jumladan toʻplangan kuchlar qoʻyilgan (masalan, vantlardan boʻladigan zoʻriqishlar) joylarda joylashgan koʻndalang mustahkamlagichlarni, barcha tashqi kuchlar va devorlari va ortotrop plitalar listlarida egilish va buralishdan boʻladigan urinma kuchlanishlarni hisobga olgan holda hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
388. Izlarning radiusi 1000 m dan kam boʻlgan egri chiziqli qismida joylashgan toʻgʻri chiziqli temir yoʻl oraliq qurilmalarini mustahkamlikka va chidamlilikka hisoblashlarda, oraliq qurilmani fazoviy konstruksiyalar singari buralishida hosil boʻladigan zoʻriqishlarni hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
389. Konstruksiyalarni koʻp bosqichli qilib qurilganda, montajning oraliq bosqichlarida kesimlarning mustahkamligini, (153) — (174) formulalar boʻyicha, bunda æ, æx, æu, y, yx, yu koeffitsiyentlarni 1,0 ga teng qilib olib tekshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
390. Vantli tizimlar oraliq qurilmalari vantlarining boʻylama deformatsiyalarini, quyidagi formula boʻyicha hisoblanadigan keltirilgan elastiklik modulini qabul qilib aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(222)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, E — arqonning mazkur SHNQ ning 58 va 59-jadvallari boʻyicha olinadigan elastiklik moduli; ρ — arqon materialining zichligi; g — ogʻirlik kuchining tezlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — vantlarning gorizontal proyeksiyasi; A — arqon koʻndalang kesimining yuzasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S1, S2 hisoblash bajarilayotgan vantdagi, yuklamani qoʻyilgunicha va qoʻyilgandan keyingi mos keladigan zoʻriqishlarining boshlangʻich va oxirgi qiymati. Vantlardagi zoʻrigʻishlarni ketma-ket yaqinlashish orqali aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
391. Vantli va osma koʻpriklarning pilonlarini, deformatsiyaviy hisoblashlar asosida mustahkamligi va barqarorligi boʻyicha tekshirilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy barqarorligini tekshirishda pilonning egiluvchanligini, oʻzgaruvchan bikrligini, uni poydevorlarga va rigellar, kabellar va vantlar tutashtirilgan tugunlarda mahkamlash va yuklash shartlarini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vant-toʻsinli koʻpriklarning bir ustunli pilonlari uchun, vantlardagi zoʻriqishlardan boʻladigan taʼqib qiluvchi samarani hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
392. Oldindan zoʻriqtiriladigan yoki tartibga solinadigan konstruksiyalar, oldindan zoʻriqtirish yoki tartibga solishni bajarishning barcha bosqichlarida mustahkamligi va barqarorligi boʻyicha hisoblash bilan tekshirilishi kerak, bunda, ish sharoiti koeffitsiyentlarini mazkur SHNQ ning 341-bandi boʻyicha, yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlarini (1,0 dan katta yoki kichik) — mazkur SHNQ ning 16-bob koʻrsatmalariga binoan qabul qilinishi va har bir bosqich uchun hisoblangan zoʻriqishlar yigʻilishi kerak. Hisoblashlarda kuchlanishlarni zoʻriqtirilgan elementlar ankerlarining relaksatsiyasi ishqalanishni va qayishqoqligidan yoʻqotishlarini mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga muvofiq hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-§. Qatnov qismi elementlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
393. Boʻylama toʻsinlarida uzilishlari boʻlmagan (ularning biri ikkinchisiga uchlari bilan tutashadigan boʻylama siljuvchi tayanish bilan maxsus tugunalari) oraliq qurilmalar qatnov qismining boʻylama toʻsinlarini, ishining elastik bosqichi boʻyicha ularni bosh fermalar belbogʻlari bilan birgalikda ishlashidan boʻladigan qoʻshimcha zoʻriqishlarini hisobga olgan holda hisoblanishi kerak, bunda bosh fermalar belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamaytirishni, faqat qatnov qismini ular bilan maxsus gorizontal diafragmalar orqali birgalikda ishlashga kiritilgandagina hisobga olishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
394. Koʻndalang yuk koʻtaruvchi konstruksiyalardagi (plitali, koʻndalang toʻsinlar, drafragmalar, sterjenli bogʻlanishlarda) kuchlarni bu elementlarni oraliq qurilmalarning asosiy toʻsinlarini fazoviy birga ishlash (umumiy hisoblash) va mahalliy kuchlar taʼsiri (mahalliy hisoblash) ni inobatga olib aniqlash kerak. Diafragmalarni ustki belbogʻlarini koʻndalang toʻsinlar pastki belbogʻlari bilan qoʻshilishiga tavsiya etiladi. Koʻndalang bogʻlanishlarni asosiy toʻsinlar koʻndalang tutgichlari tekisligida joylashtirish kerak. Qatnov qismini panjarali bosh fermalar bilan birgalikda ishlashga kiritilganda, ularni montaj qilish tartibidan qatʼiy nazar barcha boltpayvandli oraliq qurilmalarni belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamaytirishni, faqat vaqtinchalik vertikal yuklamalarga nisbatangina hisobga olish kerak. Qatnov qismida zoʻriqishlarni aniqlashda, belbogʻlardagi deformatsiyalarni hisobga olishni bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
barcha yuklamalardan — qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikda ishlashini ularni montaji bilan bir vaqtda kiritilganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
faqat vaqtinchalik vertikal yuklamadan qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikda ishlashni, doimiy yuklamalarni bosh fermalarga uzatilgandan keyin kiritilganida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
395. Qatnov qismi elementlaridagi bosh fermalar bilan birgalikda ishlashidan boʻladigan zoʻriqishlarni, gorizontal tekislikda quyidagi mahkamlashlar bor deb faraz qilib aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻylama toʻsinlar koʻndalanglariga sharnirli mahkamlangan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bogʻlovchilar sathida joylashgan koʻndalang toʻsinning belbogʻi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bosh ferma belbogʻlariga bikr mahkamlangan, uning boshqa belbogʻi esa — sharnirli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻndalang toʻsinlar kesimlarini, qatnov qismi elementlarini bosh fermalar belbogʻlari bilan birgalikda ishlashidan, gorizontal tekislikda hosil boʻladigan eguvchi momentlar My ni hisobga olgan holda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
My 20 % ga kamaytirib olib, (159) — (168) formulalar boʻyicha bajarish kerak. Ballastkiz polotnoli plitali qatnov qismli elementlarini mustahkamligi boʻyicha hisoblashlarda, plitalarni boʻylama toʻsinlar bilan birgalikda ishga kiritilishidan boʻladigan ulardagi zoʻriqishlarga hisobga olinmogʻi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
396. Koʻndalang toʻsinlar bilan ustki yoki ikkala belbogʻi boʻyicha qoplagich (“baliqcha”) bilan tutashtirilgan boʻylama toʻsinlardagi zoʻriqishlarni, toʻsinlarning uzluksizligi va tayanchlarni egiluvchan qayishqoqligini hisobga olgan holda aniqlash lozim. Boʻylama toʻsinlarning belbogʻlari mahkamlagichlari va devori orasida oʻq boʻylab zoʻriqishlar va eguvchi momentlarni tarqatishi, ularning qayishqoqligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
397. Bosh ferma bilan birgalikda ishlashga kiritilmagan qatnov qismi boʻlgan panjarali oraliq qurilmalarning boʻylama toʻsinlarini, ularning belbogʻlarini koʻndalang toʻsinlarga tutashishida, qanday konstruktiv shaklda mahkamlanishidan qatʼiy nazar, mustahkamligi boʻyicha uzlukli kabi hisoblashga ruxsat etiladi, bunda toʻsinlarning belbogʻlari va devorini koʻndalangiga mahkamlash detallarini, uzlukli toʻsin oraligʻi oʻrtasidagi 0,6 momentiga, uni mazkur SHNQ ning 396-bandiga binoan taqsimlash bilan hisoblanishi kerak. Koʻrsatilgan boʻylama toʻsinlarni chidamlilikka hisoblashda, eguvchi momentlarni, eguvchan-qayishqoq tayanchlardagi uzluksiz toʻsinlarning taʼsir chiziqlari boʻyicha aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
398. Panjarali oraliq qurilmalarning koʻndalang toʻsinlari, koʻndalang toʻsin va tugun fasonkalariga tutashuvchi bosh ferma elementlari bilan hosil qilingan romning elementlari kabi hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻndalang toʻsinlar, osqichlar va ustunlarning tayanch kesimlarini (osqich yoki ustunlari boʻlmaganda bosh ferma tirgaklarini ham), vertikal yuklamalar taʼsiri ostida koʻndalang toʻsinlarni egilishi natijasida koʻrsatilgan elementlar bilan tashkil qilingan rom elementlarida hosil boʻladigan eguvchi momentga tekshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklarining bir izli oraliq qurilmalari uchun yopiq koʻndalang rom elementlarida eguvchi momentlarni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻndalang toʻsindagi tayanch eguvchi momentlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (223)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osqich yoki ustundagi eguvchi moment: koʻndalang toʻsinni mahkamlangan cheti yonida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (224)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻndalang toʻsinga yaqin joylangan koʻndalang bogʻlovchilar tuguni markazining sathida, ular boʻlmagan taqdirda esa bosh fermaning qarama-qarshi joylashgan belbogʻining markazida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(225)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(221) va (222) formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F — koʻndalang toʻsinning tayanch reaksiyasi; α — bosh ferma belbogʻi kesimining oʻqi va boʻylama toʻsin kesimining oʻqi orasidagi masofa; B — bosh ferma belbogʻlarining oʻqlari orasidagi masofa; lm— bosh ferma panelining uzunligi (koʻndalang toʻsinlar orasidagi masofa); H — ferma tekisligidan osqich yoki ustunning hisobiy uzunligi; Ibal — koʻndalang toʻsinning, uni uzunligining oʻrtasidagi brutto kesimining inersiya momenti; Ic — bosh ferma tekisligiga parallel boʻlgan oʻqqa nisbatan osqich yoki ustunni brutto kesimining inersiya momenti; It — koʻndalang toʻsinga tutashadigan bosh ferma belbogʻining toza buralishining inersiya momenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
399. Harakat pastidan tashkil qilingan ochiq oraliq qurilmalarda koʻndalang romlarni, belbogʻ kesimining ogʻirlik markazi sathiga qoʻyilgan va toʻsin yoki fermaning siqilgan belbogʻidagi boʻylama zoʻriqishning 2 % ga teng boʻlgan shartli gorizontal kuchlarga hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
400. Poʻlat ortotrop plitali avtomobil yoʻl, shahar, aralash va piyodalar oʻtadigan koʻpriklarning qatnov qismi elementlaridagi zoʻriqishlarni, koʻndalang qovurgʻalarini diskret joylashgan qovurgʻalarini diskret joylashgan fazoviy hisobiy shakllarini qoʻllab va plitalarni bosh fermalar (toʻsinlar) bilan birgalikda ishlashini hisobga olib aniqlash kerak. Ortotrop plitalar elementlarini mustahkamligi va barqarorligini hisoblashni mazkur SHNQ ning 19-ilovasi boʻyicha bajariladi, chidamlilikka — mazkur SHNQ ning 19-ilovasida keltirilgan maxsus uslub boʻyicha bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-§. Bogʻlovchilarning elementlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
401. Xochsimon, romb va uchburchak panjarali boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi, bosh fermalar yoki toʻsinlar belbogʻlari deformatsiyasidan boʻladigan zoʻriqishlarni, ularni ishga kiritilgandan keyin taʼsir etadigan vertikal yuklamalardan aniqlash kerak. Boʻylama toʻsinlar bilan biriktirilmagan yoki ularda uzilish boʻlganda biriktirilgan (mazkur SHNQ ning 393-bandi) boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi zoʻriqishlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qachonki, koʻndalang egiluvchi toʻsin, bogʻlovchilar tirgagi boʻlganda, xochsimon panjaraning qiya tirgagida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(226)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xochsimon panjaralarning bosh qiya tirgaklarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (227)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
romb panjaralar qiya tirgagida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (228)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchburchak panjaralar qiya tirgagida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (229)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
har qanday panjarali bogʻlovchilar tirgaklarida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(230)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(224) — (228) formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— mos holdagi bogʻlovchilar qiya tirgagi va tirgagidagi zoʻriqishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— mos holdagi tirgakdan chap va oʻng tomonlari qiya tirgakdagi zoʻriqishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bosh ferma belbogʻidagi normativ kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— koʻndalang toʻsinning pastki belbogʻidagi oʻrtacha eguvchi momentlarni (toʻsin uzunligi boʻyicha notekis tarqalishini eʼtiborga olgan holda hisoblangan) kuchlanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— mos holda qiya tirgak va tirgakning kesim yuzasi; koʻndalang egiluvchi toʻsin tirgak boʻlgan holda (204) — (207) — formulalarda Ac = ∞ deb olinishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — bosh ferma belbogʻining vertikal oʻqqa nisbatan inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α — belbogʻlar qiya tirgagi va bosh ferma belbogʻi orasidagi burchak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yaxlit devorli toʻsinlar bogʻlovchilari elementlaridagi zoʻriqishlarni hisoblashda (204) — (207) formulalarda σf ni oʻrniga, bogʻlovchilar tekisliklari sathida joylashgan brutto yuzasi boʻyicha hisoblangan bosh toʻsin devoridagi kuchlanish σw ni qabul qilish kerak; (204) formuladagi σmf oʻrniga, bogʻlovchilar tekisliklari sathida koʻndalang toʻsin devoridagi oʻrtacha σmf qanday hisoblangan boʻlsa, shunday hisoblangan zoʻriqish σmw ni qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yarim qiya tirgak panjarali boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi vertikal yuklamadan boʻladigan zoʻriqishni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
402. Bir butun payvandlangan oraliq qurilmalarda boʻylama bogʻlovchilarni birgalikda ishlashga kiritilishi hisobiga bosh fermalar belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamayishini, boʻylama bogʻlovchilarni oʻrnatilgandan va mahkamlangandan keyin taʼsir qiluvchi hamma yuklamalardan, boltli-payvandli oraliq qurilmalarda esa faqat vaqtinchalik vertikal yuklamalardan hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
403. Bogʻlovchilari romb va uchburchak panjarali, hamda turli bikrlikdagi xochsimon tirgakli bosh fermalar belbogʻlarini mustahkamlikka va chidamlilikka hisoblashni, bogʻlovchilar elementlaridagi deformatsiyalardan va bogʻlovchilarning turidan qatʼiy nazar, qatnov qismi koʻndalang toʻsinlari deformatsiyalaridan belbogʻlarda hosil boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olgan holda bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belbogʻdagi, uchburchak va romb panjarali bogʻlovchilar tekisligida taʼsir etayotgan eguvchi momentlarni, quyidagi formula bilan aniqlash zarur
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(231)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Nc — bogʻlovchilar tirgagidagi zoʻriqish; lm — elementlarni belbogʻlarga mahkamlangan tugunlar markazlari orasidagi masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-§. Birikmalarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
404. Payvandli, friksiyaviy va boltli birikmalarni, konstruksiya elementida ishtirok etadigan barcha zoʻriqishlarni uzatishga hisoblash kerak, bunda element kesimining har bir qismi unga toʻgʻri keladigan zoʻriqishga muvofiq mahkamlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu shartlar bajarilmagan holda, alohida zonalar va mahkamlash detallarini ortiqcha yuklashni mazkur SHNQ ning 60 va 80-jadvallarida koʻrsatilgan ish sharoiti koeffitsiyentlarini kiritish bilan hisobga olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementni tugunga bittalik fasonka bilan mahkamlashni hisoblashda, fasonka tekisligiga perpendikulyar boʻlgan tekislikdagi eguvchi momentlarni hisobga olmaslik ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birikmaning ogʻirlik markazi boʻylab oʻtuvchi boʻylama zoʻriqishni taqsimlashni, mahkamlashning boltlari yoki payvand choklari orasida tekis tarqalgan qilib olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Parchinlangan oraliq qurilmalar rekonstruksiyasi loyihasida parchinlangan birikmalarni hisoblarida birikuvchi elementlarning koʻtara olish qobiliyatini hisoblash kerak. Zaklyopka (boltlar) va payvand choklari bilan birgalikda biriktirishga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nuqsonli zaklyopkalarni GOST 22356 asosan 177kN (18tk) gacha boʻlgan yuqori mustahkamlangan boltlarga almashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zaklyopka boʻgʻinlarini hisoblashda, berilgan zaklyopkaning diametri (burgʻulangan teshikning diametri) hisoblangan deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
405. Siqilgan elementning frezalangan uchlari orqali toʻliq quvvatni oʻtkazishda, parchinlangan tutashma boʻgʻinlarini hisoblash 50% ga qisqartirilgan birlashtirilgan elementning maydoniga qarab shartli ravishda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Parchinli boʻgʻinlarni hisoblashda quyidagi ish sharoitlari koeffitsiyentlari kiritiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) biriktirilgan elementning burchak tekisligiga va tarmoqlariga nisbatan biriktiradigan parchinlar uchun ekssentrik boʻlgan, agar bu tarmoqlar biriktirma ichidagi taxtalar bilan oʻzaro bogʻlanmagan boʻlsa, shuningdek elementlarning va ularning tarmoqlarining bir tomonlama qoplamalarida — 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) burchak qisqartmasi chiqadigan gardishdagi parchinlar uchun — 0,7;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) kesimning alohida qismlarini toʻgʻridan-toʻgʻri emas, balki biriktirilgan qismning boshqa elementlari orqali mahkamlaydigan parchinlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta list orqali biriktirilganda 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita list orqali biriktirilganda 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
parchin birikmasidan tashqariga chiqadigan va maydonning ¼ dan kamroq qismiga biriktirilgan qistirmalari orqali biriktirganda 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) ular bir-birining ustiga chiqadigan barcha qismlar bilan bevosita aloqada boʻlmagan qoplamali ikki tomonlama qoplaydigan birlashmadagi parchinlar uchun 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻylama balka koʻndalangga biriktirilishining vertikal burchaklaridagi parchinlar, ular boʻylama balkaning butun qoʻllab-quvvatlash reaksiyasini idrok etishi bilan hisoblab chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday holda, ish sharoitlarining quyidagi koeffitsiyentlari kiritiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) boʻylama balkaga biriktirilgan burchaklarning gardishlaridagi parchinlar uchun, shuningdek, koʻndalang balkaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlgan tuzilishga ega) 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) koʻndalang balkagga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlmagan tuzilishga ega) 0,7.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Egiluvchi momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlmagan konstruksiyaga faqat qatnov qismi va asosiy balkalarning kamarlarining qoʻshma ishi hisobga olinmasa, ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻndalang balkaning asosiy fermaga biriktirilishining vertikal burchaklaridagi parchinlar koʻndalang balkaning butun tayanch reaksiyasini oʻzlashtirganligi sababli hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday holda, ish sharoitlarining quyidagi koeffitsiyentlari kiritiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) fermaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini idrok eta olmaydigan konstruksiyada) 0,85;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) fermaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini idrok eta oladigan konstruksiyalarda) 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
c) koʻndalang nurga biriktirilgan burchaklarning javonlaridagi perchinlar uchun 0,9.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
406. Payvand choklari kesimining hisobiy balandligini quyidagicha qabul qilish zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tutash choklar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻla eritish bilan payvandlanadigan detallarni — tw=tmin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻla boʻlmagan eritish bilan payvandlanadigan detallarni — tw=tw2min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Burchak choklari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chokning metalli boʻyicha — t11k1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erish chegarasining metalli boʻyicha — t22k1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, tmin — payvandlanayotgan detallar qalinligining eng kichigi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tw,min — detallarni toʻla boʻlmagan eritish bilan payvandlangandagi tutashgan chok kesimining eng kichik qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kf — burchakli chok katetlaridan eng kichigi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βf, βz — quyidagi 79-jadval boʻyicha olinadigan burchakli choklar hisobiy kesimining koeffitsiyentlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Payvandlash simining diametri d , mm boʻlgandagi payvandlashning turi

Chokning holati

Burchak choklarining hisobdagi kesim koeffitsiyenti

Belgilanishi

Chok katetlari yonida kf, mm

3 — 8

9 —  12

14 — 16

18 va undan koʻp

Avtomatli boʻlganida d = 3 — 5

Qayiqchasiga

βf

1,1

0,7

βz

1,15

1,0

Pastki

βf

1,1

0,9

0,7

βz

1,15

1,05

1,0

Avtomatli va yarimvtomatli boʻlganida d = 1,4 — 2

Qayiqchasiga

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

Pastki,

gorizontal,

vertikal

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

Qoʻlda, yarimavtomatli oʻzini himoya qiluvchi poroshokli sim bilan  d < 1,4

Qayiqchasiga, pastki, gorizontal, vertikal, shipli

βf

 

βz

0,7

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Koeffitsiyentlar qiymatlari “Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini zavodda tayyorlanganida mexanizatsiyalashgan va qoʻlda payvandlash texnologiyasi boʻyicha yoʻriqnomalar”da koʻzda tutilgan payvandlash va tartiblariga mos keladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
407. Payvandli tutashgan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni bajarish quyidagicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustahkamlik darajasi har xil poʻlatlardan boʻlgan detallarni payvandlashda, hamda, materiallari uchun Rwyy boʻlgan payvandlashda (bu hollarda Rwy loyihada koʻrsatilgan boʻlishi kerak);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qachonki, chokning zonasida buralish yoki kuchsizlanish boʻlganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lw < b, (232) yoki
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tw,min < t; (233)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aw,n < A; (234)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, lw — tutashgan chokning toʻla uzunligi; b, t — tutashtiriladigan detallarning kengligi va qalinligi; Aw,n— tutashgan chokning kuchsizlangan (masalan, teshiklar bilan) kesimining netto yuzasi; A — tutashtiriladigan detallarning tutashish zonasidagi kesimining brutto (yoki netto) yuzasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Payvandli tutashgan birikmalarni markaziy choʻzilish yoki siqilish hollarida mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula bilan bajarish kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (235)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Payvandli tutashgan birikmalarni, bitta yoki ikkita bosh tekisliklarda egilgan holida, hamda oʻq boʻylab kuchning egilishi bilan taʼsirida mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, (154) — (174) formulalar boʻyicha bajarish kerak, bularda geometrik parametrlari va koeffitsiyentlari æ, æx, æu, ψ, ψx, ψu larni, mazkur SHNQ ning 406-bandiga binoan qabul qilinadigan tutashgan birikmalar kesimlari uchun hisoblanishi, oʻng qismida esa Rym va Rsm lar oʻrniga mos holda Rwym va Rwsm qiymatlari qoʻyilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
408. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarning mustahkamligini, boʻylama yoki koʻndalang kuchlar taʼsir qilganida, ikkita kesimi boʻyicha qirqilishga (shartli) tekshirilishi kerak (12 rasm):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chokning metalli boʻyicha (0-1 kesim)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (236)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erish chegarasi metalli boʻyicha (02 kesim)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (237)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, lw — chokning toʻla uzunligi; lf, lz — chok kesimining hisobiy balandligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — 60-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-rasm. Burchakli chok bilan payvandlangan hisobiy kesimlarni qirqilishga hisoblashdagi shakllari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — chok metali, 2 — erish chegarasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
409. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarni, mustahkamligi boʻyicha choklar (13 rasm, a) joylashgan tekislikka perpendikulyar tekislikdagi moment taʼsiriga hisoblashni, ikkita kesimlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chokning metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erish chegarasi metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(238) va (239) formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wf — chokning metalli boʻyicha hisobiy kesimning qarshilik momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wz — xuddi shunday, erish chegarasi metalli boʻyicha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
410. Burchakli choklar (13 rasm, b) bilan payvandlangan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha, shu choklar joylashgan tekislikdagi moment taʼsiriga hisoblashni, ikkita kesimlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chokning metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erish chegarasi metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, lfx, lfy — chokning metalli boʻyicha uning bosh oʻqiga nisbatan hisobiy kesimning inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izx, Izy — bu ham erish chegarasi metalli boʻyicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x, y — choklarning hisobiy kesimlari ogʻirlik markazidan, shu kesim bosh oʻqlariga nisbatan chokning eng uzoqlashgan nuktasining koordinatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-rasm. Tekislik boʻyicha moment taʼsirining burchak choklari boʻyicha payvandlash choklari joylashuvi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — perpendikulyar; b — chokning parallel tekislikda joylashishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
411. Payvandli tutashgan birikmalarni, normativ va urinma kuchlanishlarni, bir kesimning oʻzida bir vaqtda taʼsiridagi mustahkamligini (178) formula boʻyicha tekshirilishi kerak, bunda, ikkita oʻzaro perpendikulyar yoʻnalish boʻyicha payvandli birikmadagi normativ zoʻriqishlar σxwx va σywy; payvandli birikmadagi urinma zoʻriqish τxywxy; Ry=Rwy etib olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
412. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha boʻylama va koʻndalang kuchlarni hamda momentni bir vaqtdagi taʼsiriga hisoblashda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, τf, τz — boʻylama va koʻndalang kuchlar hamda momentdan hosil boʻladigan kuchlanishlarning geometrik yigʻindisiga teng boʻlgan mos holdagi chokning metalli boʻyicha va erish chegarasi metalli boʻyicha hisobiy kesimdagi kuchlanishlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
413. Belbogʻ listlarini oʻzaro va egiluvchi toʻsinlarning devorlariga burchakli choklar bilan mahkamlangan payvandli birikmalarni mustahkamligi boʻyicha hisoblash quyidagi formulalar orqali bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahalliy bosimlar boʻlmaganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chokning metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erish chegarasi metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, n burchakli choklar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
belbogʻga mahalliy bosimlar taʼsir etganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chokning metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erish chegarasi metalli boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, q — mazkur SHNQ ning 118 — 120-bandlari va 6-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan harakatlanuvchi vertikal yuklamadan boʻladigan bosim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
414. Toʻplanma yaxlit devorli siqilgan elementlar kesimlarining alohida listli detallarini biriktiruvchi payvandli choklarini, elementning bor uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib olinadigan shartli koʻndalang kuchga hisoblash va quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, W — brutto element kesimining tekshirilayotgan tekislikdagi inersiya momenti (listli detallarning teshiklar bilan kuchsizlanishini hisoblamaslikka ruxsat etiladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — toʻplanma elementning uzunligi; φ — elementni barqarorligi boʻyicha hisoblaganda, tekshirilayotgan tekislikdagi boʻylama egilish koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilib-egilgan toʻplanma elementlardagi payvand choklarni ham, (248) formula boʻyicha aniqlanadigan shartli Qflc va haqiqiy koʻndalang kuchlar yigʻindisiga teng boʻlgan Q1 koʻndalang kuchga hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar toʻplanma element koʻndalang kesimida, ikkita parallel joylashgan listli detal va undan koʻp boʻlsa, unda ularning har birining mahkamlangan joyini, quyidagi formula bilan aniqlanadigan koʻndalang kuch Q1 ga hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ti mahkamlanadigan listli detalning qalinligi; n — parallel joylashgan listli detallar soni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
415. Kesimlarining alohida qismlari tugun fasonkalariga toʻgʻridan-toʻgʻri mahkamlanmaydigan yaxlit devorli toʻplanma elementlarini bosh toʻsinlar tugunlariga mahkamlashda, kesimning mahkamlanmaydigan qismini mahkamlanadiganiga biriktiruvchi payvand choklarni, unga toʻgʻri keladigan zoʻriqishni uzatishga, bunda ish sharoitlari koeffitsiyentlari m ni quyidagiga teng qilib olib hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m = 0,8 — kesimning mahkamlanadigan qismi yuzasi Av ni, element kesimining barcha yuzasi A ga nisbati 0,6 gacha boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m = 0,9 — AvA nisbat 0,6 dan 0,8 gacha boʻlganida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m = 1,0 — AvA nisbat 0,8 dan katta boʻlganida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda payvand chokining hisobiy uzunligini elementni fermaning tugun fasonkasi bilan yopiladigan uzunligiga teng etib olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
416. Bitta bolt bilan qabul qilib olinishi mumkin boʻlgan hisobiy zoʻriqish Nb ni, quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qirqilishga
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ezilishga
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻzilishga
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rbs, Rbp, Rbt — boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — bolt sterjenining diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bolt sterjenining kesim yuzasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Abn — netto bolt kesimining yuzasi; metrik rezbali boltlar uchun Abn ning qiymatini GOST 22356 boʻyicha olish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— bitta yoʻnalishda eziladigan elementlar eng kam qalinliklarining yigʻindisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ns — bitta boltning hisobiy qirqilishlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mbl — quyidagi 80-jadval boʻyicha olinishi kerak boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Birikmalarning tavsifnomasi

Birikmalarning ish sharoiti koeffitsiyenti

Koʻp boltli, qirqilish va ezilishga hisoblangandagi boltlarda:

yuqori aniqlikda

normativ va qoʻpol aniqlikda

1,0

0,9

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
417. Birikmaning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan boʻylama kuch N taʼsir qilgandagi birikmadagi boltlar soni ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Nb,min — (4.99) va (4.100) formulalar boʻyicha hisoblab chiqarilgan bitta bolt uchun hisobiy qiymatlaridan eng kichigi; m, mb — mos holdagi quyidagi 81 va mazkur SHNQ ning 59-jadvallari boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Tutashma yoki mahkamlangan joylarning tavsifnomasi

Boltlarning ish sharoiti koeffitsiyenti

Kesimning hamma qismlari bir tomonlama qoplagichlar bilan yopilgan element tutashmasi yoki uning tarmoqlari

0,9

Kesimning toʻgʻridan-toʻgʻri yopilmagan qismi boʻlgan ikki tomonlama qoplagichli element tutashmasi yoki uning tarmoqlari

0,9

Elementning tugunda bitta fasonka bilan mahkamlangan joyi

0,9

Kesim qismining quyidagilar bilan mahkamlangan joyi:

Bitta list

0,9

Ikkita va undan koʻp list

0,8

Kesim bilan toʻla zoʻriqishning 1/4 dan kam boʻlmagan qabul qilishi mumkin boʻlgan, birikmadan tashqarida qistirgich orqali mahkamlangan joy

0,9

Shveller, burchak tokchasidan yoki qutisimon kesimdagi gorizontal listdan burchakli koro-tish bilan chiqib turuvchi mustahkamlash joyi

0,7

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
418. Birikma tekisligida eguvchi moment taʼsir etganda, zoʻriqishlarni boltlarga tarqatishni, birikmaning ogʻirlik markazidan koʻrilayotgan boltgacha boʻlgan masofaga proporsional qilib olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
419. Boʻylama kuch va momentning bir vaqtdagi taʼsiridan qirqilishga ishlovchi boltlarni, alohida boʻylama kuch va momentdan teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar kabi aniqlanadigan zoʻriqishga tekshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
420. Bir vaqtda qirqilishga va choʻzilishga ishlaydigan boltlarni alohida qirqilishga va choʻzilishga tekshirishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
421. Toʻplangan toʻsinlar devorini va belbogʻlarini biriktiruvchi boltlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahalliy bosimlar boʻlmaganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
belbogʻga mahalliy bosim q taʼsir etganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, a — belbogʻ boltlarning qadami; Nb,min — bitta bolt uchun mazkur SHNQ ning 416-bandi boʻyicha aniqlanadigan hisobiy zoʻriqishlardan eng kichigi; S — neytral oʻqqa nisbatan toʻsinning brutto belbogʻining statik momenti; I — neytral oʻqqa nisbatan toʻsinning brutto kesimining inersiya momenti; m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha aniqlanadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
422. Bitta yuqori mustahkam bolt bilan tortilgan (bitta bolt kontaktli) biriktirilgan elementlarning har bir ishqalanish yuzasi bilan qabul qila olishi mumkin boʻlgan hisobiy zoʻriqish Qbh ni, quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, P — yuqori mustahkam boltni tortish zoʻriqishi; μ — mazkur SHNQ ning 57-jadvali boʻyicha olinadigan ishqalanish koeffitsiyenti; γbh — mazkur SHNQ ning 83-jadvali boʻyicha olinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqori mustahkamlikli boltni tortish zoʻriqishi P ni quyidagicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rbh (151) formula boʻyicha aniqlanadigan yuqori mustahkam boltni choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi; mbh yuqori mustahkam boltlarni, ularni 0,95 ga teng boʻlgan buralish momenti bilan tortishdagi ish sharoiti koeffitsiyenti. Flansli birikmalar uchun silindrik yoki konik yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan oldindan zoʻriqtirilgan kuchlardagidek boltlar ishlatilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, R — yuqori mustahkam boltni hisobiy tortish zoʻriqish kuchi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
423. Birikmaning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan boʻylama N kuch taʼsir etganda birikmadagi yuqori mustahkam boltlarning soni n ni quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha aniqlanadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti; Qbh — (259) formula orqali aniqlanadigan bitta bolt kontaktdagi hisobiy zoʻriqish; ns — birikmadagi kontaktlar soni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
424. Koʻrilayotgan yuqori mustahkam boltga toʻgʻri keladigan, birikma tekisligida eguvchi moment yoki eguvchi moment bilan boʻylama kuchning taʼsiridan zoʻriqishni, mazkur SHNQ ning 418 va 419-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Birikmadagi yuqori mustahkam boltlarning soni

Kontakt yuzalarga ishlov berishdagi, ishonchlilik koeffitsiyenti γbh ning qiymati1), quyidagi usullardagi

qumoqimli yoki pitra oqimli

friksiyaviy tuproq yoki yelimli friksiyaviy qoplama surtish bilan pitra oqimli

Gazplazmali

poʻlat choʻtka bilan

pitraotgichli

teshik zonasida metall yuzasini 250 — 350 °S gacha gazalangali qizdirish bilan pitra otgichli

2 — 4

5 — 19

20

1,568

1,362

1,184

1,250

1,157

1,068

1,956

1,576

1,291

2,514

1,848

1,411

1,441

1,321

1,208

1,396

1,290

1,189

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) Ishlov beriladigan kontakt yuzalar (bittasi yoki ikkalovi) soni — mazkur SHNQ ning 57-jadvaliga muvofiq.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda bolt kallagiga qoʻyiluvchi burovchi moment qiymatini N·m (tk·m), quyidagi formuladan aniqlanadi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kr = KPd
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda, K — buralish koeffitsiyenti, R — relaksatsidan hosil boʻluvchi yoʻqolishni hisobga olmagandagi boltni taranglashtiruvchi nazorat kuchi, kN (tk). d — bolt rezbasining nominal diametri, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Koʻprik konstruksiyalarini uchun GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha zavodlarda tayyorlangan yuqori mustahkamlikkka ega boʻlgan boltlarni ishlatilishida, yoki yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan boltlar bilan korroziyaga qarshi qoplamalardan foydalanilganda, har bir konkret holat uchun buralish koeffitsiyentini GOST 22356 koʻrsatmalaridan aniqlash kerak. Bunda, uning qiymati 0,14 0,2 oraligʻida GOST 22356 ning talabiga muvofiq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
425. Toʻplanma toʻsinlarning devorini va belbogʻlarini biriktiruvchi yuqori mustahkam boltlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahalliy bosim boʻlmaganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
belbogʻga mahalliy bosim q taʼsir etganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ns — birikmadagi kontaktlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qbh — bitta bolt kontakt bilan qabul qilib olinadigan va (262) formula bilan aniqlanadigan hisobiy zoʻriqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qolgan belgilashlar xuddi mazkur SHNQ ning 421-bandidagi kabi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
426. Agar qatnov qismi bilan bosh ferma belbogʻlarining birgalikda ishlashi maxsus gorizontal diafragmalar bilan taʼminlanadigan boʻlsa, boʻylama toʻsinlarni koʻndalang toʻsinlarga mahkamlashni hisoblashni, koʻndalang kuchga va momentga mazkur SHNQ ning 396-bandi talablarini hisobga olgan holda bajarilishi kerak; bunda vertikal burchaklarni koʻndalang toʻsin devoriga mahkamlovchi boltlardagi zoʻriqishlarni, flanetsli birikmalar kabi aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Panjarali bosh fermali oraliq qurilmalar qatnov qismi toʻsinlarini mahkamlagichlarining boltli va friksiyaviy birikmalarini hisoblashni, faqat koʻndalang kuchlarga, quyidagi 83-jadvalga muvofiq qoʻshimcha ish sharoitlari koeffitsiyentlari mb ni kiritib bajarish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
427. Fermalar va yaxlit toʻsinlar belbogʻlaridagi choʻziluvchi elementlarning tutashma qoplagichlarini mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, qoplagichlar uchun m = 0.9 boʻlgan ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish bilan bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
428. Tugun fasonkalari listlarini choʻzilgan va siqilgan elementlarning mahkamlanishi mustahkamligiga, koʻrsatilgan elementlarni mahkamlovchi chetki boltlar teshiklari markazlarini biriktiruvchi kontur boʻyicha quyidagi formula orqali tekshirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — elementdagi boʻylama zoʻriqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — tugun fasonkasining qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — 59-jadvaldan olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
li — tugun fasonkasi tekshirilayotgan konturining i chi qismining uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
α1 — tekshirilayotgan konturning i chi qismi yoʻnalishi bilan elementning oʻqi orasidagi burchak, rad.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Mahkamlashlar tavsifi va boltlar joylashish joyi

Tugun konstruksiyasining alohida xususiyatlari

Ish sharoitlari koeffitsiyenti 

Hamma oraliq qurilmalarda:

Panjarali bosh fermalar tuguniga koʻndalang toʻsin mahkamlagichlarining vertikal burchaklari:

fermaga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

koʻndalang toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaramaydi

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaraydi

Konstruksiyadan qatʼiy nazar

0,85

0,9

0,9

Qatnov qismini va bosh fermalar belbogʻlarining birgalikda ishlashi taʼminlanmaydi:

Boʻylama toʻsinlarni koʻndalang toʻsinlarga mahkamlagichlarning vertikal burchaklari:

koʻndalang toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

boʻylama toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaramaydi

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaraydi

Konstruksiyadan qatʼiy nazar

0,7

0,9

0,9

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
429. Tugundagi bolt-sharnirlar mustahkamligini, bolt bilan tutashadigan paketlar oʻqi boʻyicha boltning egilishga ishini toʻplangan yuklamalar bilan yuklangan erkin yotuvchi toʻsin singari faraz qilib, hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 47-jadvali boʻyicha olgan holda tekshirishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-§. Biriktiruvchi plankalar va teshikli listlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
430. Tuynukli siqilgan elementlarning biriktiruvchi plankalari yoki teshikli listlarini, sterjenning butun uzunligi boʻyicha ning butun uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib olingan shartli koʻndalang Qficga hisoblanishi va quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, N — elementdagi boʻylama siqilish zoʻriqishi; φ — keltirilgan nisbiy ekssentrisitetga eef ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 1-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha olinadigan, elementni biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligida barqarorligini tekshirishdagi boʻylama egilish koeffitsiyenti; α — qiymati α=0,024-0,00007λ ga teng qilib olinadigan, ammo 0,017 dan koʻp boʻlmagan koeffitsiyent. bu yerda λ — elementning biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligidagi bukiluvchanligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilgan-egilgan tuynukli elementlarning biriktiruvchi plankalari va teshikli listlarini, egilishdagi haqiqiy koʻndalang kuch va (268) formula boʻyicha aniqlanadigan shartli Qflc ning yigʻindisiga teng boʻlgan koʻndalang kuchga hisoblash kerak. Biriktiruvchi elementlarni barqarorligini tekshirish bajarilayotgan oʻqiga nisbatan perpendikulyar boʻlgan bir necha parallel tekisliklarda joylashganida, koʻndalang kuch Q ni quyidagicha taqsimlash zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
biriktiruvchi plankalar yoki teshik listlarda, hamda ularni uygʻunlashganida — hamma plankalar yoki teshikli listlar tekisligi boʻyicha teng qilib;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yaxlit listda (paketda) va biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlarda — yaxlit list (paket)da Qbl ga teng boʻlgan va quyidagicha aniqlanadigan koʻndalang kuchning bir qismi olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Aef — uynukli elementning Σbtef ga teng boʻlgan brutto kesimining yuzasi, bu yerda b va ttf mazkur SHNQ ning 354-bandi boʻyicha aniqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Abl,ef — yaxlit element bilan birga ishlovchi va Abl+2tvζ1 ga teng boʻlgan element yuzasining bir qismi (bu yerda Abl — yaxlit listning kesim yuzasi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tv — vertikal listning yoki paketning qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ζ1 — 372-bandi boʻyicha olinadigan koeffitsiyent).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Biriktiruvchi plankalar va teshikli listlarni perforatsiya teshiklari orasidagi oraliqlarda, ularga toʻgʻri keladigan koʻndalang kuch Q ning bir qismiga, qiya tirgaksiz fermalarning elementlari kabi hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-§. Tayanch qismlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
431. Tayanch qism elementlari (katoklar, plitalar, balansirlari) elastik zamindagi konstruksiyalar kabi hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hamma tayanchlarning ustki balansirlarida, harakatlanmaydigan tayanchlarning pastki balansirlarida zoʻriqishni, yuklamani tayanish yuzasiga tekis taqsimlangan deb faraz qilib aniqlash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
432. Tayanchlarni hisoblashda mazkur SHNQ ning 126 va 134-bandlarining koʻrsatmalari hisobga olingan boʻlishi kerak, harakatlanuvchi tayanchlar uchun esa, yana normativ yuklamalardan va taʼsirlardan katoklar, sektorlar va balansirlarning boʻylama siljishlariga teng boʻlgan bosimlarni uzatish ekssentrisitetlarini hisobga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Harakatlanuvchi tayanchlarning boʻylama siljishlarini doimiy yuklamalardan, dinamik koeffitsiyenti bilan vaqtinchalik vertikal yuklamalardan, tayanchlar va ular zaminlarining hamda mazkur SHNQ ning 133-bandida koʻrsatilgan haroratlarning deformatsiyalaridan aniqlanishi kerak. Bunda fermalar orasidagi masofalarning oraliqqa nisbati 1:15 dan katta boʻlgan oraliq qurilmalar uchun, harakatlanmaydigan tayanchlarga, bosh fermalar belbogʻlaridagi haroratlarining har xillik oʻlchami 15°S boʻlgandagi yuklamalar taʼsirini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
433. Anker boltni kiritilishini, QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga muvofiq holda, bunda m=0,7 boʻlgan ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish bilan hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
434. Balansirli tayanchlarning silindrik sharnirlari (sapfalari)ni ezilishga hisoblashni (yuzalar tutashishlarining markaziy burchagi 90° ga teng yoki undan katta boʻlganida) quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Katoklarni diametral siqilishga hisoblashni quyidagi formula asosida bajarish lozim
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4.113) va (4.114) formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F — tayanchga taʼsir etayotgan bosim; F1 — eng koʻp yuklangan bitta katokka tushadigan bosim; r — katok yoki sharnir yuzasining egrilik radiusi; l — katok yoki sharnir uzunligi; m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti; Rlp, Rcd — zich tutashgandagi va mazkur SHNQ ning talablariga binoan qabul qilinadigan erkin tutashgandagi katoklarning diametrial siqilishidagi mahalliy ezilishiga muvofiq keladigan hisobiy qarshiliklar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-§. Konstruksiyalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
435. Poʻlat konstruksiyalarni loyihalashda quyidagilar zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlat konstruksiyalarni tayyorlovchi zavodlarning texnologik va kran jihozlari hamda qurilish tashkilotlarining koʻtarish, tashish va montaj qilish jihozlari imkoniyatlarini hisobga olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
transport vositalarining yuk koʻtarish qobiliyati va oʻlchamlarini hisobga olish, tayyorlovchi zavodlarda ishlarni maksimal hajmda bajarish shartiga koʻra konstruksiyalarni joʻnatish qismlariga ajratish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashish, montaj qilish va foydalanishda, butun konstruksiyani, uning qismlari va elementlarini barqarorligini va fazoviy oʻzgarmasligini taʼminlovchi bogʻlovchilarni koʻzda tutish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
montaj bloklari va elementlarini hamda tugunlar va boltlar teshiklarini joylashishini unifikatsiyalashni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
elementlarning montaj mahkamlagichlarini qulayligini, montaj tolchalarini qurishni va hokazolarni koʻzda tutib yigʻish va montaj birikmalarini bajarishning qulayligini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoʻllanilayotgan prokatni profillari va uzunligi boʻyicha, metallni minimal chiqindilar va yoʻqotishlar bilan qoʻllanish talablarini hisobga olgan holda unifikatsiyalashni amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
prokatning ruxsat etishlari va zavodda tayyorlanishning ruxsat etishlarini hisobga olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
loyihaning MK bosqichida konstruksiyaning atrof muhit-iqlimiy hisobga olingan korroziyadan ishonchlik saqlashni va koʻprik ekspluatatsiyasi hududidagi atrof muhitni ishlab chiqish korxonalaridan chiquvchi iflosliklardan saqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
flyus ostida avtomat payvandlashni va yuqori mustahkam boltlardagi friksiyaviy biriktirishlarni qoʻllashni koʻzda tutish. Payvandlash materiallarini ishlatiluvchi poʻlatning mustahkamlik sinfi va markasiga, payvandlash usuli, payvandlash birikmasi va konstruksiyaning bajarilishiga qarab tanlash kerak. Boshqa payvandlash materiallarini, xorijiylarini ham, ularni faqat sertifikat sifati va payvandlash birikmalarini koʻpriklar konstruksiyalarining payvandlash texnologiyalari bilan shugʻullanuvchi maxsus laboratoriyada kompleks nazorat sinovlarini oʻtqazish orqali ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
436. Payvandli konstruksiyalarni loyihalashda, payvandlanadigan detallarning zich joylashishini, elementlar kesimining keskin oʻzgarishini, fasonkalar va mustahkamlik qovurgʻalarida uzilish koʻrinishidagi konstruktiv kesiklarni yoki ularda kesimlarning (toʻsinlarning belbogʻlari va devorlari, toʻplangan elementlar listlari va h.k.) zoʻriqqan qismlari yuzasiga burchak ostida tutashadigan qirqimlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyalarning chidamliligi va sovuqqa bardoshliligini oshirish va payvandlashdan boʻladigan deformatsiyalar va kuchlanishlarning salbiy taʼsirini pasaytirish uchun, konstruktiv va texnologik xususiyatlarga ega boʻlgan tadbirlarni (elementlarni yigʻish va payvandlashning eng muvofiq tartiblari, choklarni chiqarish, oldindan bukilishi va mahalliy qizdirish, alohida zonalarni payvandlashdan keyingi qizdirish, kesimning qolgan qismi yuzasiga urinma boʻyicha toʻgʻri keluvchi uziladigan detallarning uchlaridan toʻla eritilishi va burama kuchlanishlar yigʻiladigan zonalarga mexanik ishlov berish va boshqalar) koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tropik iqlim sharoitlarida foydalanish uchun moʻljallangan konstruksiyalarni korroziyadan himoyalash GOST 9.401 ga muvofiq koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
437. Temir yoʻl koʻpriklaridagi alohida toʻsinli oraliq qurilmalar va qatnov qismining boʻylama toʻsinlari, ustki va pastki belbogʻlari boʻyicha boʻylama bogʻlovchilarga ega boʻlishi kerak. Temir yoʻl koʻpriklarida boʻylama bogʻlovchilarni toʻsinlar devorlariga mahkamlashga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklarida “ochiq” oraliq qurilmalar (mazkur SHNQ ning 374-bandi) va “ochiq” qatnov qismlariga, faqat texnik-iqtisodiy asoslari boʻlganda va koʻndalang toʻsinlar tekisligida erkin belbogʻlarini bikr romlar bilan, qatnov qismida esa — koʻndalang bogʻlovchilar bilan mahkamlangan shartlardagina ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsin va fermalar belbogʻlarini bikr bogʻlovchi elementlar boʻlganida (masalan, temirbeton yoki poʻlat plitalar), mos keladigan tekisliklarda, agar ular montaj sharti boʻyicha talab etilmasa, boʻylama bogʻlovchilarni qoʻymaslikka ruxsat etiladi. Arkali oraliq qurilmalarda boʻylama bogʻlovchilarni, arkaning biror-bir belbogʻi tekisligida va agar uning plitasi boʻlmasa, qatnov qismi tekisligida qurilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
438. Boʻylama bogʻlovchilarni tarxda bosh fermalar belbogʻlari bilan markazlashtirilishi kerak, bunda mahkamlashlardagi bogʻlovchilar tekisligidan ekssentrisitetlar minimal boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
439. Temir yoʻl koʻpriklarida, koʻndalang toʻsinchalari boʻlgan polotnolarda boʻylama toʻsinlar orasidagi masofani 1.70 — 1,90 m etib, bosh toʻsinlar (fermalar) oʻqlarining orasi esa toʻsinlar katagi boʻlmaganda — 2,00 m etib belgilanishi kerak. Bosh toʻsinlar (fermalar) orasidagi masofalar katta boʻlganida, temirbeton yoki poʻlat plitalar koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
440. Temir yoʻl koʻpriklarida, ajratilgan qoʻshtavr toʻsinli oraliq qurilmalar va qatnov qismi boʻylama toʻsinlari, toʻsinlarning ikki balandligidan oshmagan masofalarda joylashtiriladigan koʻndalang bogʻlovchilarga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
441. Bosh fermalar belbogʻlarining deformatsiyasidan qatnov qismining koʻndalang bogʻlovchilaridagi kuchlanishlarni kamaytirish uchun qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikdagi ishiga kiritilishi kerak. Bosh fermalar bilan birgalikda ishlashga kiritilmagan qatnov qismi boʻlgan oraliq qurilmalarda tormozlash bogʻlovchilari koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
442. Qatnov qismi toʻsinlarini, toʻsinlarning devoriga va belbogʻlariga qirra listlari yordamida mahkamlanishiga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklarining oraliq qurilmalarida koʻndalang va boʻylama toʻsinlar devorlarini mahkamlashni vertikal burchaklar va friksiyaviy birikmalar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha koʻpriklarning oraliq qurilmalarida butun uzunligi davomida, qatnov qismida uzilishlari boʻlganida esa, ular orasidagi qismida uzluksizligini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
443. Osma va vantli koʻpriklar oraliq qurilmalarining aerodinamik barqarorligini oshirish uchun, alohida bosh toʻsinlar boʻyicha boʻylama bogʻlovchilar yoki berk qutisimon kesimli bikrlik toʻsinlarini qoʻllash va unga shamol taʼsirini silliq oʻtkazuvchi konstruksiya hisobiga ularning buralish bikrligini oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22-§. Elementlarning kesimlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
444. Oraliq qurilmalar va tayanchlar elementlari detallarining eng kichik qalinligini, mustahkamlikka, barqarorlikka, chidamlilikka, bikrlikka va tebranishga hisoblash orqali, lekin quyidagi 84-jadvalda koʻrsatilganidan kam boʻlmagan holda olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Prokatning quyidagi eng katta qalinligiga ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
odatdagi boltlar bilan tortiladigan paketlar detallarida — 20 mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uglerodli va past legirlangan poʻlatlardan qilingan payvandli elementlarda — 60 mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tutashma qoplagichlarida va friksiyaviy birikmalar qoʻllanilgandagi tugunlar fasonka listlarida — 16 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konussimon yuqori mustahkamlikka ega boltlarni birikmalarda — 20 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Konstruksiya detallari

Konstruksiya detallarining eng kichik qalinligi yoki kesimi, mm

temir yoʻl tagidagi quvurlar va temir yoʻl koʻpriklarida

avtomobil yoʻllari tagidagi quvurlar va avtomobil yoʻllaridagi, shahar va piyodalar koʻpriklarida

1. Oddiy qoʻllaniladigan, gof-rirlangan metall quvur uchun notekis yuzali listlar

2

1,5

2. Listli detallar (4 — 10 vaziyatlarda koʻrsatilganlardan tashqari)

10

10

3. Bosh fermalarning tugun fa-sonkalarida

12

10

4 Payvandlangan egiluvchan bosh toʻsinning vertikal devorlarida

12

10

5. Tugun fasonkalarining tutashmalarida

10

8

7. Prokladkalarda

8

8

6. Ortotrop plita va planka qovurgʻalarining tutashmalaridagi ustama quymalarda

4

4

8. Gorizontal tayanch listlari

20

20

9. Ortotrop plitalarni nastil listlari

14

12

10. Ortotrop va qovurgʻali plitalar qovurgʻalari

12

12

11. Qatnov qismi va bosh fermalardagi asosiy elementlardagi burchaklarda

100 x 100 x 10

100 x 100 x 10

12. Boʻylama va koʻndalang toʻsin-larni flanetsli mahkamlashdagi burchaklarda

100 x 100 x 12

100 x 100 x 10

13. Element tutashmalaridagi burchaklarda

80x80x8

80x80x7

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
445. Biriktiruvchi payvandli choklar sonini kamaytirish uchun panjarali fermalarning toʻplanma elementlari kesimlarini detallarning minimal sonida loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
446. Panjarali bosh fermalarda, qutisimon va N simon kesimli elementlarning materiali ferma tekisligida joylashgan listlarda yigʻilgan boʻlishi kerak. Fermalar va tayanchlarning belbogʻlari va siqilgan elementlarini qutisimon kesimda loyihalanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
447. Panjara fermalarning toʻplanma elementlarida, hisobiy uzunligi b ning listlarning qalinligi t ga nisbati ζ, quyidagi qiymatlardan oshib ketmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qutisimon elementlarning vertikal va gorizontal listlarida — 60;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N simon elementlarning gorizontal listlarida — 45;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
erkin (hoshiyalanmagan) osilmali metallarda — 20;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burchaklar yoki qovurgʻalar bilan hoshiyalangan osilmali listlarda — 30.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Listning hisobiy kengligi b ni quyidagicha olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ikkalasi ham mahkamlangan boʻylama qirralarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boltli biriktirilgan elementlar uchun — shu listni unga perpendikulyar boʻlgan listlarni yoki birikma bogʻlovchilarini biriktiruvchi bolt riskalari orasidagi eng yaqin masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
payvandli va prokat elementlar uchun — koʻrsatilgan listlar oʻqlari orasidagi masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) bitta boʻylama qirrasi mahkamlanganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boltli biriktirilgan elementlar uchun — listning erkin qirrasidan eng yaqin boltlar riskalarigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
payvandli va prokat elementlar uchun — listning erkin qirrasidan, shunga perpendikulyar joylashgan eng yaqin listning oʻqigacha boʻlgan masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
448. N simon kesimli siqilgan elementlarda gorizontal listning qalinligi, biriktiriladigan listlar qalinliklari tf ning quyidagidan kam boʻlmaganini tashkil qilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4tf — boltli biriktirilgan elementlarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,6tf – tf≤24 mm va tf> 24 mm da 0,5 boʻlganida, payvandli va prokat elementlarda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
449. Fermalar tugunlarini konstruksiyalashda, tugun fasonkalarining siqilish zonasini mazkur SHNQ ning 377-bandi boʻyicha, zarur boʻlgan hollarda erkin qirralarini hoshiyalovchi burchaklar yoki qovurgʻalar bilan mahkamlab, mahalliy barqarorligini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
450. Payvandli qoʻshtavr toʻsinlarni bitta vertikal va ikkita gorizontal listlardan, qutisimonlarini esa ikkita vertikal va ular bilan bevosita belbogʻ choklari orqali biriktirilgan ikkita gorizontal listlardan loyihalanishi kerak. Agar payvandli toʻsin belbogʻining zaruriy qalinligi 60, 50 va 40 mm dan ortiq boʻlsa, belbogʻlarda ikkita listdan qilingan paketlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belbogʻ kesimini oʻzgartirishni uning tutashmalari joylashgan zonada kengligi boʻyicha yoki qalinligi boʻyicha qiyaligini, zarur boʻlgan holda esa shu bilan bir vaqtda choʻzilgan belbogʻ uchun 1:8 va siqilgani uchun 1:4 nishablikni koʻzda tutgan holda amalga oshirish kerak. Ikkita listdan qilingan belbogʻlarda bir-biridan kengligi boʻyicha 100 mm dan kam boʻlmagan oʻlchamga farq qiluvchi listlar qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllaridagi va shahar koʻpriklaridagi toʻsinlar belbogʻida tutashuvchi qirralari boʻyicha qoʻyilgan, keyingisini hisob boʻyicha zaruriy chuqurlikka yetkazish orqali payvand choklari bilan tutashtirilgan bir xil kenglikdagi listlardan qilingan paketlar qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
451. Mazkur SHNQning 436-bandi koʻrsatmalarini hisobga olgan holda, oraliqda uziladigan toʻsin belbogʻi paketining tashqi listini, uni nazariy uzilish joyidan ortiga list kesimi yuzasining 50 % ni mahkamlanishini taʼminlovchi uzunlikka davom ettirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda ushbuni koʻzda tutish kerak: shu listning uchidagi qalinligi — 10 mm; kengligi boʻyicha (nolga yetkazish bilan) simmetrik qiya qirqimi — 1:4 nishablik bilan; qalinligi boʻyicha qiya qirqimi — choʻzilgan belbogʻ uchun 1:8 va siqilgani uchun — 1:4 nishablik bilan. Qiya choklar uchun list oxirida katetlarning 1:2 nisbatini (kichik katet — vertikal boʻyicha) va belbogʻni uzilmaydigan listining asosiy metalliga tekis (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) oʻtishini olish uchun mexanik ishlov berishni koʻzda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
452. Temir yoʻl koʻpriklarida, koʻprik polotnosi yogʻoch poperechinali boʻlganida, poperechinalar bosimlarining bosh yoki boʻylama toʻsinlar devorlariga markazlashtirib uzatilishi taʼminlanishi kerak, bunda yuklama ostida poperechinalarni boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlariga tegishi mustasno boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23-§. Egiluvchi yaxlit toʻsinlarning bikrlik qovurgʻalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
453. Tayanch kesimlarida toʻplangan kuchlar uzatiladigan (koʻprik poperechinalari tayanadigan joylardan tashqari), yaxlit egiluvchi toʻsinlardagi koʻndalang bogʻlovchilarning joylashish joylarida tasmalar, burchaklar yoki tavrlardan koʻndalang bikrlik qovurgʻalari koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq koʻndalang hamda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini tayyorlash, tashish, montaj qilish va foydalanish bosqichlari uchun, devorlarini mahalliy barqarorligini hisoblashga muvofiq koʻzda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahalliy bosimlar boʻlmagan holda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini siqilgan belbogʻdan quyidagi masofalarda joylashtirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta qovurgʻa boʻlganda — (0,20 — 0,25) hw;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki yoki uch qovurgʻali boʻlganda: birinchi qovurgʻa — (0,15 — 0,20) hw ikkinchi qovurgʻa — (0,40 — 0,50) hw, uchinchi qovurgʻani, devorning choʻzilgan zonasida joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Devorning hisobiy balandligi hw ni 18-ilovasiga muvofiq olinishi kerak. Devori faqat koʻndalang qovurgʻalar bilan mahkamlangan toʻsinlarda, ularning chiqib turgan qismi kengligi bh, simmetrik boʻlgan juft qovurgʻalar uchun +40 mm dan kam boʻlmagan, bittalik qovurgʻalar uchun +50 mm dan kam boʻlmagan boʻlishi kerak; qovurgʻalarning qalinligi ts dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Devorlarni koʻndalang va boʻylama bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanganda, ular kesimlarining inersiya momentlari koʻndalang qovurgʻalar uchun 85-jadvaldagi, boʻylamasi (bitta boʻylama qovurgʻa boʻlganida) uchun — 86-jadvaldagi normalarni qoniqtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Barcha koʻpriklarning oraliq qurilmalarida devorning bir tomonida qovurgʻalarning joylashishi, hamda bir tomonlama koʻndalang va boʻylama qovurgʻalarning devorning boshqa tomonida joylashishi ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir tomonlama qovurgʻalar bikirligi inersiya momenti tutash kesimning neytral oʻqiga nisbatan hisoblanadi, bunda uning ichiga qovurgʻaning oʻzi (tekis, burchakli va tavrli) va mazkur SHNQning 377-bandi boʻyicha aniqlanuvchi devorning b1 = z1t, li uchastkalari ham kiradi. Boʻylama bikirli qovurgʻalarning chiqib turuvchi qismining minimal oʻlchamlari yuqorida keltirilgan koʻndalang bikirli qovurgʻalarga berilgan talablar asosida amalga oshiriladi. Zarur boʻlganda katta inersiya momentiga ega boʻlgan qovurgʻalarni burchakli yoki tavr koʻrinishidagi koʻndalang bikrli qovurgʻalar oʻrniga qoʻyilishi mumkin. Tavr kesimli boʻylama qovurgʻalarni devorlarni korobkali oraliq qurilma ichida joylashganida ularni baquvvat qilish uchun ishlatishga ruxsat etiladi. Burchakdan iborat boʻylama qovurgʻalarda vertikal polka pastka qaratilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
454. Temir yoʻl koʻpriklarida koʻndalang bikrlik qovurgʻalarini devorga, toʻsin belbogʻlariga va payvandlash choklarini oʻtqazuvchi oʻymasiz butun boʻylama bikrlik qovurgʻalariga payvandlash zarur; qovurgʻalarni bogʻlovchi payvandlash choklari tagidan oʻtqaziluvchi qovurgʻalar ustiga yotqiziladi. Toʻsin belbogʻlarida qovurgʻa erkin chekkasini tutashgan qismning payvandlash chokigacha kamida 30 mm masofada qoldirib bogʻlashni toʻliqligicha bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllari koʻpriklarida toʻsin devoriga payvandlangan bogʻlovchilar fasonkalariga ham tutashish joylarida radiusi 50 mm dan kam boʻlmagan aylana shaklidagi toʻgaraklangan qirqimlar koʻzda tutilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
455. Payvandli toʻsinlar oraliq koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining chetlari, toʻsinlarning belbogʻ listlariga zich tutashgan boʻlishi kerak. Buni taʼminlash uchun, barcha koʻpriklarda qovurgʻalar uchlarida maxsus oʻtish detallarini oʻrnatishga, temir yoʻl koʻpriklarida — friksiyaviy birikmalar yordamida devorga mahkamlangan burchakli bikrlik qovurgʻasini qoʻllashga, avtomobil yoʻllaridagi, shahar va piyodalar koʻpriklarida esa — qovurgʻalarni belbogʻlarga payvandlashga ruxsat etiladi. Bunda avtomobil yoʻl qatnov qismidagi ortotrop plitaning koʻndalang bikrlik qovurgʻalari mahkamlanadigan, koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining uchlari, konstruksiyaning qanday turda bajarilishidan va belbogʻdagi kuchlanishning belgisidan qatʼiy nazar va mazkur SHNQning 490-bandi talablarini hisobga olgan holda toʻsin belbogʻlariga payvandlangan boʻlishi kerak. Oraliq koʻndalang bikrlik qovurgʻalarida, belbogʻlar yaqinidagi devorlarda, mazkur SHNQning 487-bandi talablariga muvofiq qovurgʻaning uzilish zonasini rasmiylashtirish bilan uzilishlar qilishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

koʻndalang qovurgʻalar uchun

0,75

0,62

0,50

0,40

0,33

\

0,80

1,44

2,8

4,6

6,6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85-jadvalda belgilanganlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— koʻndalang qovurgʻaning inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— devorning hisobiy balandligi 18-ilovasidan olinsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻsin devorining qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining oʻqlari orasidagi masofa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

h1/hw

Boʻylama qovurgʻa kesimining zaruriy inersiya momenti

ning chegaraviy qiymatlari

minimal

hisoblashda eʼtiborga olinadigan maksimali

0,20

0,25

0,30

-

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86-jadvalda belgilanganlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h1 — boʻylama bikrlik qovurgʻasi oʻqidan payvandli toʻsinlarda eng yaqin belbogʻ oʻqigacha yoki boltli biriktirilgan toʻsinlarda belbogʻ burchaklarining chetki riskalarigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a, hw — 85-jadvaldagi belgilashga qaralsin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— boʻylama qovurgʻalar kesimlarining inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— toʻsin devorining qalinligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Isl ning oraliqdagi qiymatlari h1/hw ni hisoblashda chiziqli interpolyatsiyadan foydalanish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
456. Payvandli toʻsinlarda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini, mahalliy barqarorligini birgina koʻndalang bikrlik qovurgʻalarini oʻrnatish va devor qalinligini oʻzgartirish hisobiga taʼminlash maqsadga muvofiq boʻlmagan hollardagina qoʻllash kerak. Temir yoʻl koʻpriklari mustahkamlovchi boʻylama qoburgʻalar payvand toʻsinlarini har doim koʻndalangiga birikishini taʼminlash kerak, bunda ularni joylashuvida qoburgʻalarni choʻzilish qismini siqilish qismiga simetrik tarzda, devor listida erkin tekislikni kamaytirgan holda joylashtirish kerak. Qovurgʻaning bunday joylashuvi devorning temir yoʻl yuklamalariga ahamiyatli boʻlgan vibratsiya taʼsirida ishonchlilik va doimiyligin taʼminlaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
457. Zavoddagi yoki montaj qilingandagi payvandli devor yoki tokchasining tutashish choklariga parallel qilib toʻsinning devoriga yoki tokchasiga payvandlanadigan bikrlik qovurgʻalari, ulardan odatdagidek bajarilgan konstruksiyalarda 10 tw dan kam boʻlmagan masofaga uzoqlashtirilgan boʻlishi kerak. Bikrlik qovurgʻasi sifatida foydalaniladigan va devoriga boltlar bilan mahkamlanadigan juftlikni yoki burchak obushkasini payvandlangan tutashish chokida uzoqlashtirilishi 5 tw dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
458. Bikrlik qovurgʻalari ikkiyoqlama uzluksiz choklar bilan mahkamlangan boʻlishi kerak. Bikrlik qovurgʻalarini va ularni devorga mahkamlovchi choklarni, devorning tutashish choklari bilan kesishish joylarida uzilishlariga ruxsat etilmaydi. Belgilanishi va bajarilishi boʻyicha barcha turdagi oraliq qurilmalarda bikrlik qovurgʻalari kesishgan joylarida, boʻylama qovurgʻalarni va ularning choklarini uzluksiz oʻtkazilishi, koʻndalang qovurgʻalarni esa (tayanchdagidan tashqari) uzilish va ularga burchakli choklar bilan mahkamlanishi kerak; bu choklar devorning choʻzilgan zonasida katetlari nisbati 1:2 boʻlishi va asosiy metallga tekis oʻtgan boʻlishi kerak. Boʻylama bikrlik qovurgʻasini boltli koʻndalang tutashma yonida uzilganida, qovurgʻaning uzilish zonasi devorini jihozlash mazkur SHNQning 487-bandi talablariga javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24-§. Oldindan zoʻriqtirilgan oraliq qurilmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
459. Balandligi oʻzgarmas boʻlgan uzluksiz toʻsinlarda tortqichlarni maksimal musbat va manfiy momentlar zonasida joylashtirish kerak. Yaxlit devorli oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlarning kesimlarini, siqilgan belbogʻlari koʻproq rivojlantirilgan nosimmetrik qilib loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
460. Oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlarni loyihalashda, tortqichlarni toʻsinning uzunligi boʻyicha belbogʻlarga kamida toʻrtta nuqtasida biriktirishni shunday koʻzda tutish kerakki, yuk ostida ishlaganda ularni yon tomon yoʻnalishidagi birgalikdagi va mustaqil holda boʻylama yoʻnalishdagi siljishi taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
461. Tortqichlarni ushlab turuvchi bikrlik qovurgʻalari yoki kronshteynlarni mahkamlagichlar, tortqichlarni tortilganda vujudga keladigan ishqalanish kuchini hisobga olgan holda loyihalangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
462. Tortqichlarning uchlari maxsus chiqarib oʻrnatilgan bikr elementlar — tirgaklarga mahkamlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsinlarning tirgaklar mahkamlanadigan joylardagi elementlarini toʻplangan yuklar taʼsiriga moʻljallab kuchaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
463. Fermalarning siqiluvchi elementlari barqarorligini taʼminlash uchun tortqichlar sterjenlar bilan diafragmalar yordamida biriktiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahkamlash nuqtalari orasidagi masofalarni, shu qismlar uzunliklariga mos keluvchi sterjenning erkin uzunligining barqarorligi shartidan kelib chiqib qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25-§. Payvandli, friksiyaviy va boltli birikmalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
464. Qachonki, bir butun payvandlanadigan konstruksiyalarda elementlarni bir devorli kesimlarida ekssentrisitetsiz mahkamlashning iloji boʻlmagan hollarda, ularni birikmaning butun konturi boʻyicha mahkamlashni amalga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
465. Payvandli konstruksiyalarning MK chizmalarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
barcha choklarning turlari, oʻlchamlari, montajda va zavodda bajarilgan choklarning belgilanishlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
barcha payvandli choklarning bajarilish usullarining (avtomatik, flyus ostida yarimavtomatik payvandlash, qoʻlda payvandlash va b.) quyidagi 87-jadvalda keltirilgan koʻprik konstruksiyalarida qoʻllanishiga qarab.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik konstruksiyalarini payvandlash usullari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Avtomatik  flyus tagida (AF) GOST 8713 va GOST 11533 boʻyicha

Pastki holatdagi payvandlanuvchi chok bogʻlanishlarida:

Ikki tomonlama metall qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan flyus yostiqchasining chetlarini qiyalamasdan biryoqli oʻtuvchi  payvandlash bilan;

Ikki tomonlama metall qalinligi 20 — 50 mm boʻlgan flyus yostiqchasining chetlarini X shaklida simmetrik qiyalab koʻpyoqli oʻtuvchi  payvandlash bilan

Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlar:

“qayiqchaga” yoki “burchakka” mos bir tomonlama payvandlash bilan;

“burchakka” (ustma-ustdan tashqari) mos ikki tomonlama ikkidoʻgʻali payvandlash bilan;

“qayiqchaga” mos metall ximik oʻtirish kuchi boʻylab joylashgan burchakli choklarni bir tomonlama payvandlash bilan

Yarim avtomatik  flyus tagida (YAF)  GOST 8713 va GOST 11533 boʻyicha

Himoyalovchi gaz aralashmasida yarimavtomatik:

1) 80 %Ar+20 %SO2;

2) (95 — 97) % Ar+(3-5) % O2 3)85 % Ar+(10-12) % SO2 +(3-5) % O2;

4) CO2 — koʻprik konstruksiyalarini  payvandlash  texnologiyasini ishlab chiquvchi maxsuslashtirilgan korxona bilan kelishilgan holda cheklash;

5) GOST 14771 va GOST 23518 boʻyicha oʻz-oʻzini saqlovchi sim orqali

Pastki holatda qalinligi 10 — 20 mm boʻlgan listning  chetlarini qiyalab bir tomonlama yoki ikki tomonlama asosiy konstruksiyaga (masalan, fasonka tutashmalarining toʻsinlar belbogʻlariga) ulanuvchi detallar uchun ikki tomonlama payvandlangan shok birikishlari:

Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlar;

“qayiqchaga” yoki “burchakka” mos bir tomonlama payvandlash bilan;

“burchakka” (ustma-ustdan tashqari) mos ikki tomonlama ikkidoʻgʻali payvandlash bilan;

Pastki  holatda ikki tomondan payvandlanuvchi chok birikishlari:

qalinligi 6 — 8 mm boʻlgan list uchun chetlarini qiyalamasdan;

V shakldagi chetlarini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun;

bir tomonining ikki simetrik (K shakldagi) chetini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun;

ikki tomonining ikki simetrik (X shakldagi) chetini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun;

Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan, pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlarning pastki, gorizontal, vertikal holatda “qayiqchaga” yoki “burchakka” mos payvandlanishi

Qoʻlda elektrdoʻgʻali (Q) GOST 3264 va GOST 11534 boʻyicha

Barcha fazoviy joylashishlarda chetlarini boʻlib va boʻlmasdan metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan, pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlarning qisqa choklari ( uzunligi 1000 mm dan kam). Avtomatik va yarimavtomatik payvandlanishdan keyin nuqsonlarni toʻgʻirlash

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birikuvchi choklar uchun taglik (podkladka) turi, zarur boʻlganda — choklarni ketma-ket oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
detal qalinligini toʻla eritish bilan bajarilgan payvandli choklarning qismlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruksiyalarning “Koʻpriklar poʻlat konstruksiyalarida payvandli birikmalarga mexanik ishlov berish boʻyicha yoʻriqnomalar”ga muvofiq ishlov berilishi kerak boʻlgan barcha joylari, mos keladigan bandlarini koʻrsatilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birinchi marta qoʻllanilayotgan tugun va konstruksiyalar uchun, MK chizmalarida, payvandli choklari mexanik ishlov berishga taalluqli boʻlgan detallar shakllarini oʻlchamlari bilan va kuchlanishlar toʻplanadigan zonalarni va uni bajarish usullari boʻyicha tavsiyanomalar koʻrsatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprik konstruksiyalarining payvandlangan montajli birikmalari poʻlat koʻpriklari uchun montajli payvandlash texnologiyasi boʻyicha maxsus ishlab chiqilgan koʻrsatmalar (yoki standartlar) asosida bajarilishi kerak. MK chizmalarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak: payvandlangan montajli choklarning turi va oʻlchamlari, payvandlash usuli, payvandlash choklari uchastkalaridagi butun payvandlangan detallar qalinligi, montajli birikmalarning mexanik ishlangan joylari va usullari, hamda konstruksiyalarda choʻzilish zonalarining joylashish sxemalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
466. Murakkab prokat profillarni (shvellerlar, tavrlar va qoʻshtavrlar, jumladan tokchalari qirrasi parallel boʻlgan) qoʻllashda payvandlash yordamida tugunlarga koʻndalang tutashmalar va mahkamlagichlar oʻrnatish ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Odatdagi ishlarga moʻljallab bajarilgan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining konstruksiyalarida bir-butun (uzunligi boʻyicha tutashmalari boʻlmagan) tavrlar va qoʻshtavrlarni (jumladan turli tartib raqamli) oʻzaro va butun uzunligi boʻyicha tutash yoki profil devoriga tavr qilib yoki profil tokchalari qirralariga ikkita burchakli chok bilan mahkamlanadigan list bilan boʻylama uzluksiz chokli payvandlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan koʻpriklar konstruksiyalarida, tugun va bogʻlovchilar fasonkalarini profillar devorlariga, mazkur SHNQning 487 va 488-bandlariga muvofiq, fasonkalar chetlari yaqinida kuchlanishni pasaytirish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish bilan payvandlashni hamda bikrlik qovurgʻasini — faqat qoʻshtavr va tavrlar devorlariga payvandlashni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sertifikat maʼlumotlari boʻyicha oqish chegarasi 400 MPa ga ega birikmali, tavrli, burchakli bogʻlanishlarni hosil qiluvchi payvandlash qalinligi 20 mm boʻlgan pastnikellangan koʻprik uchun ishlatiluvchi poʻlatlarni 40 mm enli chetlarini 100 — 120 °S temperaturada payvandlashdan oldin yoki payvandlash davri oldida qizitish kerak. Qalinligi 20 mm dan kam boʻlgan tavrli, burchakli qaysi bir birikmalar elementlarini qizitishga ruxsat etilmaydi. Qizitish uchun gazkislorodli va gazhavoli gorelkalar tavsiya etiladi. Koʻpyoʻlakli payvandlashning dam oldirish davrida metall temperaturasi 80 °S pastga sovib ketsa oldindan qizitish qaytariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
467. Elektrparchinlar temir yoʻl koʻpriklarida qoʻllanilmaydi, avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida, faqat ishchi boʻlmagan bogʻlovchilarda qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
468. Burchakli choklarni, ularning yuzalarini botiq chiziqli koʻrinishda va asosiy metallga tekis oʻtadigan qilib qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Roʻpara choklarini, katta kateti zoʻriqish boʻylab yoʻnaltirilgan tomonlari teng boʻlmasligini taʼminlab loyihalash kerak, bunda katta katetning kichigiga nisbatini 2 ga teng qilib olish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
469. Burchakli payvand choklarining oʻlchamlarini mustahkamligi va chidamlilikka hisoblashlardan kelib chiqqan holda, quyidagi texnologik talablarni hisobga olib iloji boricha kichik belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qutisimon, tavrli va N simon elementlarning boʻylama biriktiruvchi burchakli choklari, mazkur SHNQ ning 47-jadvalida koʻrsatilgan poʻlatlar va prokat qalinliklari uchun, 4 mm dan kam boʻlmagan hisobiy kesimi balandligiga ega boʻlishi kerak, bikrlik qovurgʻalarini toʻsin devoriga, hamda ortotrop plitaning boʻylama qovurgʻalarini yopuvchi listga mahkamlovchi choklar esa — 3 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Roʻpara yoki yondagi burchak choklarning uzunligi 60 mm dan hamda chok oʻlchamining olti barobaridan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
470. Tutashma choklarining konstruksiyasi, tutashtirilayotgan detallar hisobiy qalinligining toʻla erish imkoniyatini va asosiy metallga tekis oʻtishini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
471. Tutashmani elementdagi zoʻriqishga koʻndalang joylashganida tutashish chokining qalinligi payvandlanadigan listning qalinligidan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
472. Payvandli toʻsinlarda va toʻplanma elementlarda, biriktiruvchi choklar yordamida hosil boʻladigan kesimlar, agar payvandlanadigan detallar bitta kesimda uzilsa, tavrli va burchakli birikmalarni toʻla eritish talab etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzilishdan 100 mm uzunlikda bitta kesimda boʻlmagan uzilishlar boʻlganida, payvandlanadigan detallarning tavrli va burchakli birikmalarining toʻla eritilishi koʻzda tutilishi zarur. Uzilishga ishlaydigan birikmalarda toʻla eritilish taʼminlanishi shart. Ustma-ust qilib burchakli payvand choklari yordamida hosil qilingan paket detallarida uzilishga ishlaydigan tugunlarni qoʻllash ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Biryoqlama burchakli choklar bilan hosil qilingan toʻplangan yopiq germetik elementlarning burchakli birikmalarida, eritilish chuqurligi, koʻproq yupqa listning qalinligi 16 mm gacha boʻlganda 4 mm dan va koʻproq yupqa listning qalinligi 16 mm dan katta boʻlganida 5 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Konstruksiyalarning alohida detallarini biriktirish va elementlarini mahkamlash uchun, uzlukli choklarni qoʻllashga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
473. Friksiyaviy birikmali konstruksiyalarda yuqori mustahkamlikdagi boltlarni erkin oʻrnatish, paketni boltlar bilan zich tortish va gaykalarni dinamometrik kalitlar va gayka buragichlar bilan buray olish imkoniyatlari taʼminlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
474. Prokat profillarni yuzalari parallel boʻlmagan tokchalari bilan biriktirishda ponasimon shaybalar qoʻllash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
475. Boltli va friksiyaviy birikmalardan iborat boʻlgan koʻprik konstruksiyalarida teshiklarni parmalab hosil qilinadi. Friksiyaviy birikmalardagi yuqori mustahkam boltlar ostidagi teshiklarning nominal diametrlari quyidagi 88-jadvalda keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Birikmalar guruhi

Friksiyaviy birikmalarda boltlarning diametri nominal boʻlgandagi teshiklarning nominal diametri, mm 0

18

22

24

27

Konstruksiyaning loyihaviy holatini belgilovchi asosiy yuk koʻtaruvchi elementlar va bogʻlovchilarning tutashmalari va mahkamlagichlari

21

23 — 25

25 — 28

28 — 30

Mahkamlagichlar: konstruksiyalarning loyihaviy holatini belgilamaydigan bogʻlovchilar; boʻylama toʻsinlar belbogʻlarining chok qoplagichlari (riboklari), qatnov qismining tormozlash bogʻlovchilari va gorizontal diafragmalari.

23

23 — 27

25 — 30

28 — 32

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
476. Birikmalarni quyidagi 89-jadvalda berilgan normalar boʻyicha yuqori mustahkam va odatdagi boltlarning imkoni boricha zichroq joylashtirib loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
477. Koʻprik konstruksiyalari uchun loyihada koʻrsatilgan va mazkur SHNQning 326-bandiga mos keluvchi boltlar, gaykalar va shaybalar ishlatilishi kerak. Boltlarni, komplektda konstruksiya bilan birgalikda joʻnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boltlar (1000 kg gacha), gayka va shaybalarni (500 kg gacha) har bir partiyasini zavod-bajaruvchi sertifikati bilan taʼminlanib, quyidagilar koʻrsatilishi kerak: buyumning shartli belgilari, payvand va partiyaning nomeri, zavodda mexanik xususiyatlari va buralish koeffitsiyentini aniqlash boʻyicha oʻtqazilgan tajriba natijalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqori mustahkam boltlarning soni quyidagilarda ikkitadan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bosh fermalar va qatnov qismlari bogʻlovchilarini mahkamlashda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahkamlagichning yoki tutashma tagligining (tutashma oʻqidan hisoblab) har bir boʻylama qatorida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sterjenlarni odatdagi boltlarda mahkamlanganda boʻylama qatorlardagi boltlar soni quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bir qatorli boʻlganda — 3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki va undan ortiq qatorli boʻlganda — 2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
burchakli korotishning chiqib turadigan tokchasida — 5.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Choʻzilgan va siqilgan-choʻzilgan elementlarning tutashmalari va mahkamlagichlarida, birinchi ikki koʻndalang qatorlarida (toʻla zoʻriqishli element yoki qoplagichning kesimidan hisoblab) bir hilda qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boltlar soni keyingi qatorlarda sekin-asta ortib borishi lozim. Boltlari ikki qator joylashgan tutashmalarda va burchaklarni mahkamlagichlarida birinchi bolt obushka yonida joylashgan boʻlishi kerak. Zoʻriqish boʻylamasi boʻyicha boltlar qatorining soni (mazkur SHNQning 428-bandi talablarini bajarganida) minimal boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsinlar devorlarining boʻylama va koʻndalang tutashmalarida, boltlarni tutashmaning har ikki tomonidan bir qator joylashtirishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Masofalarning tavsifi

Norma

1. Boltlar markazlari orasidagi masofa:

a) istalgan yoʻnalishlarda minimal

b) choʻzilganda va siqilganda chetki qatorlarda istalgan yoʻnalishda maksimal:

2,5 d*

Listlarda

7 d yoki 16 t

Burchaklarda**

160 mm

v) oʻrta qatorlarda maksimal:

choʻzilganda va siqilganda zoʻriqishga koʻndalang


24 t

choʻzilganda zoʻriqishga boʻylama

siqilganda zoʻriqishga boʻylama

24 t

16 t

2. Bolt markazidan element chetigacha boʻlgan masofalar:

a) zoʻriqish boʻylamasiga va diagonal boʻyicha minimal

b) xuddi shunday, zoʻriqishga koʻndalang:

mexanik ishlov berilgandan keyingi qirralarda

prokat yoki “yuvish-jarayon” usuli va kislorod toʻsiq bilan gazli kesilgandagi qirralarda

1,5 d

1,5 d

1,3

v) maksimali

8 t yoki 120 mm

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88-jadvalda belgilanganlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — boltning nominal diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — paketning tashqarisida joylashgan eng yupqa detalning qalinligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Odatdagi boltlar uchun 3,0 d deb belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Ikki qator joylashganida norma per yaqinidagi qatorga tegishli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
478. Asosiy elementlarning burchaklarida qoʻyilgan boltlarning diametri, burchak tokchasining 1/4 kengligidan katta boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bogʻlovchilar elementlarida, bikrlik qovurgʻalarida, diafragmalar va h.k. da burchak tokchasi kengligi 80 mm boʻlganida, diametri 22 mm li boltlarni, tokchasining kengligi 90 mm boʻlganida diametri 24 mm li boltlarni qoʻyishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqori mustahkam boltlar soni koʻp boʻlgan friksiyaviy birikmalarda, ularning diametrini kattaroq etib belgilash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
479. Yuqori mustahkam boltlarning toʻla uzunligini shunday shartdan belgilanishi kerakki, gaykaning tepasi tortilgandan keyin bolt faskasidan pastda joylashsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
480. Boltli birikmalardagi toʻsinning vertikal devori tutashmalari qoplagichlar bilan butun balandligi boʻyicha yopilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
481. Tugunlar va tutashmalarda tuynukli bosh fermalar elementlarining bevosita mahkamlash yuzalari, elementning ishchi yuzalarining 50 % dan koʻpini tashkil etishi kerak. Kesim yuzasini toʻgʻri boʻlmagan berkitishda, qoplagichni mahkamlashda ekssentrisitetni kamaytirish va uning uzunligini koʻpaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26-§. Konstruksiyalarning detallari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
482. Konstruksiyalarda tegib turadigan biriktirilmagan qismlari (bikrlik qovurgʻasini toʻsin belbogʻlariga tutashish joylaridan tashqari), hamda tirqishlar, ochiqliklar, boʻshliqlar va oʻyiqlar boʻlmasligi kerak. Nam yigʻilish ehtimoli boʻlgan joylarda, diametri 50 mm dan kam boʻlmagan drenaj teshigi teshib qoldirilishi shart. Poʻlat arqonlar va yuqori mustahkam simlar bogʻlamlari, ularning ankerlari, birikish va tutashish joylari korroziyadan ishonchli qilib himoyalangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
483. Simmetrik kesimli, ularni tugunlardagi bolt-sharnirlar bilan biriktirish uchun teshiklar bilan taʼminlangan choʻzilgan elementlarda, bolt teshiklari orqali oʻtadigan netto qirqim yuzasi element hisobiy kesimining 140 % dan kam boʻlmagan, elementning chetidan bolt teshiklarigacha boʻlgan qirqimda esa 100 % dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
484. Boltli birikmali toʻplangan sterjenlarning siqilgan tarmoqlari hamda siqilgan-egilgan payvandli elementlar toʻplangan kuchlar taʼsir etadigan joylarda koʻndalang diafragmalar bilan mustahkamlangan boʻlishi kerak. Fermalarning payvandli qutisimon va N simon elementlarida diafragmalarni, faqat vertikal listlarga, diafragma va gorizontal listlar orasidagi oraliqni 50 mm dan koʻp etib, payvandlash yoki boltlarda mahkamlash tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
485. Yordamchi detallarni (kronshteynlar, piyodalar yoʻlagi va panjara toʻsiqlar elementlari, navigatsion belgilar va signallar va h.k.) bosh toʻsin va qatnov qismi toʻsiniga hamda panjara bosh fermalari elementlariga bevosita payvandlashga ruxsat etilmaydi. Ushbu detallarni faqat koʻndalang bikrlik qovurgʻalariga payvandlashga ruxsat etiladi; shimolga moʻljallangan temir yoʻl oraliq qurilmalarida koʻrsatilgan detallarni boltlarda mahkamlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻylama bogʻlovchilarning tirgaklari va diagonallarini, koʻndalang bogʻlovchilarning tirgaklarini barcha xildagi oraliq qurilmalar toʻsinlarining belbogʻlariga bevosita payvandlashga ruxsat etilmaydi. Temir yoʻl oraliq qurilmalarida xuddi shunday, boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlarini bikrlik qovurgʻalariga va bogʻlovchilar fasonkalariga, qistirmalarni — asosiy elementlarga, shimolga moʻljallangan konstruksiyalarda esa — siljishga qarshi burchaklarni toʻsinlar belbogʻlariga payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
486. Foydalanish bosqichida choʻziladigan va siqib-choʻziladigan detallarning koʻndalang tutashmalarida va temir yoʻl oraliq qurilmalarining elementlarida chok metallidan asosiy metallga tekis (15 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) oʻtishlarni taʼminlash uchun, mexanik ishlov berish koʻzda tutilishi kerak; bu talab toʻsinlar devorlarini koʻndalang tutashmali choklarining, choʻzilgan zona balandligining 40 % balandligi davomida, lekin choʻzilgan belbogʻdan hisoblab, 200 mm dan kam boʻlmagan chetki qismlariga ham taalluqlidir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
487. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalarida gorizontal fasonkalarni boʻylama tutashmalarga toʻgʻridan-toʻgʻri mahkamlashda, uzluksiz toʻsin belbogʻlarida fasonkaning butun qalinligini eritishni va uning buzilmasligini nazorat qilishni koʻzda tutish lozim. Bundan tashqari fasonka uchlariga buralishlar va mexanik ishlov berish yoʻli bilan choklarga silliq ulanib (60 mm dan kam boʻlmagan radiusda) belbogʻga oʻtishini taʼminlash ham koʻzda tutilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
488. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalari uchun, belbogʻlarga nisbatan aralash sathda joylashtirilgan, boʻylama bogʻlovchilarning hochsimon va yarim qiya tirgakli tizimlarida, devorga tavr qilib payvandlanadigan fasonkalar uchun kuchlanishlarni yigʻilishini pasaytirish boʻyicha mazkur SHNQning 487-bandida koʻrsatilgan tadbirlar koʻzda tutilishi kerak. Bunda barqarorligini taʼminlash va belbogʻni devoriga nisbatan tebranishini yoʻqotish uchun, har bir bogʻlovchilar tuguni tekisligida toʻsin devorida koʻndalang bikrlik qovurgʻasi oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar koʻrsatilgan fasonkalar koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan kesishadigan hollarda, fasonkalar va ularning choklarini uzluksiz qilib qurish kerak; koʻndalang bikrlik qovurgʻasi elementlarini fasonkaga payvandlashni burchakli choklar bilan katetlar nisbatini 1:2 (katta katet fasonkada) etib va fasonkaning asosiy metalliga tekis oʻtish bilan amalga oshirish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
489. Bir butun payvandlangan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalarida, fasonkalarga ustma-ust qilib biriktiriladigan bogʻlovchilar elementlarini, mazkur SHNQning 464-bandiga binoan ikkita yon va ikkita roʻpara choklari bilan mahkamlash zarur; fasonkaga nisbatan simmetrik joylashtirilgan burchaklar juftidan qilingan bogʻlovchilar elementlarini, ikkita yon va bitta roʻpara (chetki) choklar bilan mahkamlashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bogʻlovchilar elementlarini mahkamlovchi choklar bilan, fasonkalarni toʻsin devoriga, hamda koʻndalang bikrlik qovurgʻalariga mahkamlovchi choklar orasidagi masofalar 60 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
490. Toʻplangan yuklamalar uzatiladigan joylarda toʻsinlar kamar listlariga bikrlovchilarning uchlarini oʻrnatishni taʼminlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Payvandli toʻsinlarning koʻndalang oraliq bikr qovurgʻalari uchlari bilan toʻsinlar kamar listlariga mahkam tutashgan boʻlishi kerak Buni taʼminlash uchun barcha koʻpriklarda qovurgʻalar uchlariga maxsus oʻtish qismlarini oʻrnatishga ruxsat beriladi, temir yoʻl koʻpriklarida devorga ishqalanish boʻgʻinlari bilan biriktirilgan burchak qotirgichlaridan, yoʻl, shahar va piyodalar koʻpriklarida esa qovurgʻalarni kamarlarga payvandlashdan foydalanishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shu bilan birga, yoʻlning ortotrop plastinkasining koʻndalang qovurgʻalari biriktirilgan koʻndalang qattiqlashtirgichlarning uchlari, qurilish turidan va belbogʻdagi zoʻriqish belgisidan qatʼi nazar va mazkur SHNQning 485-bandi talablarini hisobga olgan holda, kamarlariga olib kelinishi kerak. Mazkur SHNQning 482-bandi talablariga muvofiq koʻndalang bikrli qovurgʻani kamar yaqinidagi devorlarda, uzilish hududini tashkil qilib uzilishiga ruxsat beriladi. Temir yoʻl koʻpriklarida koʻndalang qovurgʻalarni kamarga payvandlash mazkur SHNQning 449-bandi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vertikal diafragmalar, bikrlik qovurgʻalari va fasonkalarni choʻzilgan belbogʻga payvandlangan hollarda, oraliqda koʻrsatilgan elementlarni mahkamlovchi koʻndalang choklarni katetlar nisbati 1:2 (katta katet belbogʻda) va asosiy metallga tekis oʻtadigan qilib loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
491. Odatdagi sharoit uchun bajarilgan konstruksiyalarda siljishga qarshi burchaklarni payvandli toʻsinlarning ustki belbogʻiga boʻylama va koʻndalang burchakli choklar bilan payvandlashga ruxsat etiladi. Bunda koʻndalang choklar uchun mazkur SHNQning 490-bandida koʻrsatilgan kuchlanishlarni yigʻilib qolishini pasaytirish, hamda asosiy metallga tekis oʻtishi (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) uchun mexanik ishlov berish boʻyicha tadbirlarini koʻzda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
492. Konstruksiya elementlari uchun arqonlar asosan choʻzilish kuchlarini qabul qilish uchun ishlatiladilar. Bu holda, kesimlarni ustivorlik shartlari boʻyicha rivojlantirishga muhtoj qolmaydi va poʻlat materialining butunlay yuk koʻtarish qobiliyatiga, metallning kam sarf qilishini, uning ogʻirligini kamayishiga va shu sababli uning samaradorligini oshishiga imkoniyat yaratiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shu bilan birga arqon diametrining kichikligini tufayli uning zanglashdan himoyalashga alohida eʼtibor bermoq kerak. Poʻlat arqonlarni (chetga chiqaruvchi qurilmalar, pilonlar kallaklari va boshqalar) yoki arqondagi simlarni (anker qurilmalari) yoʻnalishini oʻzgartiruvchi hamda arqonlarni qisuvchi (qisgichlar, xomutlar, osgichlar va h.k.) detallar konstruksiyalarida koʻndalang kesimi egri chiziqli chekkasiga yaqin yumaloqlangan (arqonning chiqish joyida) va kaltalashtirilgan (asosi bilan solishtirilganda), aluminiydan (mazkur SHNQning 326-bandiga muvofiq) yoki boshqa yumshoq materialdan qisib turuvchi qoplagichli jelob qoʻllanilishi kerak. Bunda elektrkimyoviy korroziyani istisno qilish uchun, poʻlat arqonlarni va yuqorida koʻrsatilgan jihozlarning poʻlat detallarini aluminiy bilan tutashuvchi joylarini 20 mkm dan kam boʻlmagan qalinlikda kadmiy yoki qoʻrgʻoshindan qilingan qoplama bilan himoyalangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27-§. Plankalarning va teshikli listlarning konstruksiyalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
493. Temir yoʻl koʻpriklari bosh fermalarining payvandlangan qutisimon va N simon elementlarida faqat yaxlit yoki teshikli gorizontal listlarni qoʻllashga ruxsat etiladi. Biriktiruvchi plankalar faqat temir yoʻl koʻpriklari bogʻlovchilarining elementlarida va avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining, biriktiruvchi plankalar kesimining asosiy qismlari bilan kuchlanishlarni yigʻilishini kamaytirish boʻyicha maxsus tadbirlarsiz amalga oshirilishi mumkin boʻlgan elementlari uchun ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
494. Oraliq plankalarning uzunligi ls , 0,75 a dan kam boʻlmasligi kerak, bu yerda a — plankalarni mahkamlovchi boltlar qatorlari (yoki payvandli choklar) orasidagi masofa. Siqiluvchi va siqiluvchi-choʻzuvchi elementlardagi chetki plankalarni, oraliqlardagidan 1,7-marta, choʻziluvchilarda esa 1,3-marta uzunroq qilib boʻlish kerak. Chetki plankalar iloji boricha tugunga yaqinroq oʻrnatilishi kerak. Payvandli qutisimon va N simon elementlarda teshiklarni element chetiga chiqishiga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
495. Plankalarning bir tomonini mahkamlash uchun boltlar soni quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vaqtinchalik yuklamalarga ishlovchi elementlar uchun — 4 tadan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
faqat doimiy yuklamalarga ishlovchi elementlar uchun — 3 tadan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishchi boʻlmagan elementlar uchun — 2 tadan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28-§. Bolt-payvandli oraliq qurilmalar konstruksiyalarining alohida xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
496. Anʼanaviy bolt-payvandli oraliq qurilmalarda bolt teshiklari orqali elementlarning kesimini zaiflashtirish uchun kompensatorlardan foydalanishga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻshatuvchi tutashma kompensatorlarining uchlarida (tutashma yonida) mazkur SHNQning 450 va 486-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq kesim va mexanik ishlov berishni koʻzda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻshatuvchi qoplagich kompensatorlarda kengligi boʻyicha nishabligi 1:1 boʻlgan qirqimlar koʻzda tutilishi lozim. Qiya choklar uchun katetlar nisbatini 1:2 qilib olish kerak. Chokdan asosiy metallga tekis oʻtishni (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) taʼminlash uchun, qiya choklarni kompensatorlar chetida ishlov berish koʻzda tutilishi zarur. Qiya va boʻylama choklarning teshiklarni birinchi qatorigacha boʻlgan qismlari, kompensator maydonining toʻla mahkamlanishini taʼminlashi kerak. St3, 15XSND i 10XSND rusumli poʻlatlardan qilingan kompensatorlarning kengligi mos holda uni qalinligining 44, 38 va 36 sidan katta boʻlmasligi kerak. Undan katta kenglikdagi talab qilinganda, ikkita alohida kompensator qoʻllash kerak, ularning choklari orasidagi masofa 60 mm dan kam boʻlmasligi lozim. Boltning markazidan kompensator chetigacha boʻlgan masofa, bolt osti teshik diametrining ikki baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
497. Odatdagidek bajarilgan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalarining panjarali bolt-payvandli fermalari uchun, belbogʻlar bilan payvand yordamida biriktiriladigan tugunlar oʻrnatma-fasonkalari va oʻrnatgich fasonkalarini qoʻllashga ruxsat etiladi. Tugunlar oʻrnatma-fasonkalari va oʻrnatgich fasonkalari, belbogʻga tekis oʻtishga (250 mm dan kam boʻlmagan radiusda) ega boʻlishi kerak. Belbogʻ tutashmasi va oʻrnatgich fasonkalardan undagi aylanma boshlanishigacha boʻlgan masofa 70 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Choʻziluvchi va siqiluvchi-choʻziluvchi belbogʻlar oʻrnatma-fasonkalarining tutashma choklari uchun, mazkur SHNQning 486-bandi talablariga javob beradigan mexanik ishlov berish koʻzda tutilishi kerak. Oʻrnatgich fasonkalar yonida butun qalinligini toʻla erishini va uni buzmasdan nazorat qilish imkoni hamda fasonkalar chetiga mexanik ishlov berish koʻzda tutilgan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
498. Boʻylama va koʻndalang toʻsinlarning belbogʻ listlari, vertikal qirrasi uziladigan belbogʻ listning qirrasi bilan mos tushadigan, devor burchaklarida toʻgʻri burchakli aylanma (15 mm li radius bilan) qirqimlar qilingan shartlarda, devor uzunligidan kam uzunlikka ega boʻlishi mumkin. Bunday qirqimlar ham, bosh fermalarga mahkamlash zonasida uning devorining balandligini oshirish uchun koʻndalang toʻsinning ustki belbogʻiga payvandlanadigan fasonkalarga ega boʻlishi kerak. Fasonka chetini koʻndalang toʻsin belbogʻi bilan tutashish konstruksiyasi mazkur SHNQning 487 va 488-bandlari talablariga javob berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Devorida yuqorida koʻrsatilgan qirqimni hosil qilmasdan qoʻshtavr toʻsinlar belbogʻlarida uzilish hosil qilish zarur boʻlganda, quyidagilarni koʻzda tutish kerak: belbogʻ uzilish joyi tomonga, qalinligi boʻyicha 6 mm gacha 1:8 nishablik bilan va kengligi boʻyicha 32 mm gacha 1:4 nishablik bilan qirqilgan boʻlishi kerak, belbogʻning qirqilgan qismi davomida toʻsin devoriga mahkamlanishi toʻla erishga ega boʻlishi kerak. Belbogʻ uchini devorga (ikkala tekislikda) tekis oʻtishini hosil qilish uchun (60 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) mexanik ishlov berishni ham koʻzda tutish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29-§. Qatnov qismi ortotrop plitasining konstruksiyasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
499. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida ortotrop plitaning konstruksiyasini, vertikal devorlari toʻshama listiga ikki tomonlama burchakli chok bilan payvandlangan boʻylama va koʻndalang qovurgʻalar bilan mustahkamlangan toʻshama listidan iborat boʻlgan holda bir qavatli etib loyihalash kerak. Ortotrop plitalarning montaj bloklari, uzun tomoni bilan koʻprik oʻqi boʻylab yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
500. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida toʻsham listining qalinligi tmin ni, 14 mm dan kam boʻlmagan va quyidagi formula boʻyicha olingan qiymatlardan katta qilib olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(268)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, a — boʻylama qovurgʻalar orasidagi masofa; P — polotno konstruksiyasi tomonidan uni taqsimlanishini hisobga olgan holda aniqlanadigan, toʻplama kuchlardan listga tushadigan maksimal bosim; x = 7,8 yoki 15,6 — mos holdagi polosali va fasonli profilga ega boʻlgan boʻylama qovurgʻali ortotrop plitalar konstruksiyalari uchun qabul qilinadigan koeffitsiyent qiymatlari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
501. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida ustki ortotrop plitalar toʻshamasi listining montaj tutashmalarini payvandli qilib loyihalash kerak. Pastki ortotrop plitalarda hisoblashlar orqali asoslangan taqdirda, gorizontal listni, boʻlaklarini toʻla boʻlmagan toʻldirish bilan boʻylama payvandli montaj tutashmalarini qoʻllashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklarida natktil listlarning montaj choklari yuqori yoki pastki ortotrop plitalarda chigʻriqli bogʻlanmalar gorizantal listlarda boʻylama payvandli choklar qoʻllaniladi. Qatnov qismi ortotrop plitasining toʻshama listlarini, bosh toʻsinlar yoki fermalar belbogʻlariga ustma-ust qoʻyib payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
502. Ortotrop plitalarda boʻylama qovurgʻalarda koʻproq ochiq kesimli polosalarni, prokat tavrlarni, tomonlar teng boʻlmagan burchaklarni va payvandli tavrlardan, ayniqsa temir yoʻl koʻpriklarida payvandli tavrlardan qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
503. Ustki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalarining montaj tutashmalarini, oraliqning uchinchi qismida koʻndalang qovurgʻalar orasida joylashtirilishi va teshiklari zavod sharoitida bajarilgan friksiyaviy qilib koʻzda tutilishi kerak. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida pastki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalarining montaj tutashmasini payvandli qilib loyihalash kerak. Toʻshama listiga boʻylama qovurgʻa oʻrnatmalar bilan payvandlanmagan va oraliq qurilma bloklarining montaj tutashmalari zonasida qovurgʻalari uzilgan ortotrop plita montaj tutashmalarini qoʻllash ruxsat etilmaydi. Temir yoʻl koʻpriklarda pastki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalar montaj choklari chigʻriqli qilib bajarish koʻzda tutilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
504. Devorlarning va tavr kesimli koʻndalang qovurgʻalar belbogʻlarining montaj tutashmalarini, teshiklarini toʻla diametriga zavod sharoitida bajariladigan yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy qilib loyihalash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ortotrop plitali qatnov qism konstruksiyalarining toʻsiq qurilmalari ustunchalarini ankerlash koʻndalang toʻsinlar tekisligida bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
505. Boʻylama qovurgʻalar koʻndalang toʻsinlar devorlari bilan kesishish joylarida uzilmagan boʻlishi kerak. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida boʻylama qovurgʻalarni, koʻndalang toʻsinlar devorlaridagi qirqimlar orqali oʻtkazish va qirqimning devordagi vertikal qirrasiga yoki tayanch plastinkasiga zavodda burchakli choklar bilan payvandlanishi kerak (18-ilovasi, 1-jadval, 17 a,b, larga qaralsin). Boʻylama qovurgʻalar chetlarini, koʻndalang qovurgʻalar devorlariga payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
506. Ustki ortotrop plitaning koʻndalang qovurgʻalarini bikrlik qovurgʻalariga yoki bosh toʻsinlarning maxsus fasonkalariga mahkamlashni, yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy qilib amalga oshirilishi kerak. Oʻtish qismi orttrop plitali boʻlgan konstruksiyalarda toʻsiq qurilmalarining ustunlarini koʻndalang toʻsinlar tekisligida bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
507. Loyihada toʻshama listining korroziyaga qarshi qoplamasining turi va poʻlat ortotrop plita boʻylab qatnov qismi polotnosi toʻshamasining turi koʻrsatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
508. Temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalarida, boʻylama qovurgʻalarini koʻndalang toʻsinlarning ustki tokchasiga yuqori mustahkam friksiyaviy boltlarda mahkamlash bilan ikki qavatli ortotrop plitalarni qoʻllash kerak. Agar toʻshama listi toʻsinlar devorlari bilan bevosita biriktirilgan hollarda boʻylama qovurgʻalarni koʻndalang toʻsinlar tokchalariga klemm turidagi tortqich moslamalar bilan mahkamlashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30-§. Tayanch qismlarning konstruksiyalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
509. Oraligʻi 25 m dan katta boʻlgan toʻsinli oraliq qurilmalarning tayanch qismlarini oraliq qurilmani fazoda harakatsiz ushlab bitta turuvchidan tashqari gorizontal tekislikda harakatlanuvchi qilish kerak, bunga asosan oraliq qurilma tik yuk taʼsirida tayanchlarga tik bosim beradi va deformatsiyada oʻzining oʻlchamlarini erkin oʻzgartirishi mumkin boʻladi. Polimer materiallar qoʻllangan tayanchlarni ishlatishga ruxsat etiladi (seysmik mintaqalarda tavsiya etiladi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
510. Bitta tayanchda joylashgan tayanchlar markazlari orasidagi masofa 15 m dan katta boʻlganda, tayanchlardan birortasini, ikkiyoqlama harakatlanuvchi tayanchlar oʻrnatish yoki boshqa usullar orqali koʻndalang harakatlanuvchanligini taʼminlash kerak. Temir yoʻl koʻpriklarida harakatlanmaydigan tayanchlarning pastki balansirlari va harakatlanuvchi tayanchlarning plitalari, tayanchlarda anker boltlari bilan mahkamlangan boʻlishi kerak. Mazkur SHNQning 42-bandi talablari bajarilmaganida oraliq qurilmalarning uchlari tayanchlarga hisoblashlar boʻyicha mahkamlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
511. Tayanchlarning konstruksiyasi, oraliq qurilmaning tayanish tuguni va tayanchga tayanishning butun maydoni boʻyicha yuklamalarning taqsimlanishi taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
512. Odatda, quyma erkin teguvchi sharnirli tayanch qismlarni ishlatish kerak. Yuqori mustahkam poʻlatlardan, hamda katok va plitalar yuzasiga yuqori qattiqlikka ega boʻlgan materiallar qoʻyilgan bir katokli harakatlanuvchi tayanchlarni oʻziga muvofiq ravishda asoslanganda qoʻllashga ruxsat etiladi. Harakatlanuvchi tayanchlarda toʻrttadan ortiq katoklar boʻlishi mumkin emas. Katoklarning oʻzaro birgalikda siljishini taʼminlovchi, yumalashga va tozalashga toʻsqinlik qilmasligiga kafolat beruvchi yon tortqichlar bilan biriktirilgan boʻlishi va yonga siljishlar hamda boʻylama qochishlardan saqlovchi jihozlar bilan jihozlangan, shuningdek gʻilof bilan himoyalangan boʻlishi kerak. Ikki yonidan yassi qirrasi boʻlgan silindrik katoklar qoʻllanilganda, ularni agʻdarilish va ponalanib qolish imkoniyati istisno boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28-bob. Poʻlat-temir-beton konstruksiyalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
513. Ushbu boʻlimning normalariga temirbeton plita poʻlatdan qilinadigan bosh toʻsinlar fermalar bilan, yoki oʻtish qismining toʻsinlari bilan, ularning birgalikda ishlashini taʼminlash maqsadida birlashtirilgan oraliq qurilmalarni loyihalashda rioya qilinmogʻi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Hisoblashlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
514. Hisoblashlarni, poʻlat va temirbeton qismlarning birlashtirish choklarining boʻysinuvchanligini hisobga olmasdan, tekis kesimlar gipotezasidan kelib chiqqan holda, bajarmoq kerak. Birlashish choklarining boʻysinuvchanligini, oraliq uzunligi 8 m dan kam boʻlgan toʻsinlar va paneli uzunligi 8 m dan kam panjarali fermalar uchun hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
515. Poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni hisoblashlarda keltirish koeffitsiyentini nb = Est/Eb, qoʻllash kerak , bu yerda Est = 2,06×105 MPa (2,1×106 kgk/sm2) — poʻlat qismining konstruksion metalining elastiklik moduli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eb 18-bobidan aniqlanadigan betonning siqilishdagi va choʻzilishdagi elastiklik moduli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
516. Hisoblashlar tarkibini va unda hisobga olinadigan noelastik deformatsiyalar turlarini quyidagi 90-jadvalga binoan qabul qilinadi. Statik noaniq turkumlarning elementlaridagi zoʻriqishlarni aniqlashda ham noelastik deformatsiyalar hisobga olinishi kerak. Betonning noelastik deformatsiyasini mazkur SHNQning 20 va 21-ilovalaridagi shartli elastik modulidan foydalanib, taxminiy hisobga olish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Hisoblashlarda eʼtiborga olinadigan  noelastik deformatsiyalar

Yuklamalar va taʼsirlar

mustahkamlikka va ustivorlikka

chidamlilikka

Yorilishga chidamlilikka

Vertikal va gorizontal bikrligining

Qurilish koʻtarilishining ordinatalari (yigʻma plitali konstruksiyalar uchun

temir yoʻl koʻpriklarining statik aniq oraliq qurilmalarini

avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarini

hosil boʻlgan yorilishida

yoriqni ochilishida

Doimiy

kr, us

vkr, us

kr, us

kr, us

Kr, us

-

kr, us

Vaqtinchalik vertikal

cr, rl

vkr, us

cr

Wud

cr

wud

wud

Haroratiy va choʻkishga

cr, rl

-

-

Wud

cr

-

-

Vaqtinchalik koʻndalang gorizontal

rl

-

-

-

-

wud

-

Vaqtinchalik koʻndalang gorizontal tashiganda, montaj qilganda, oldindan  kuchaytirganda va zoʻriqishni tartibga solganda

wud

-

-

Wud

cr

-

wud

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90-jadvaldagi belgilashlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kr — betonning oquvchanligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
us — yigʻma temirbeton plitaning koʻndalang choklarining qisilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vkr — betonning titrama oquvchanligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
cr — temirbetondagi koʻndalang yoriqlar (taʼsir etadigan barcha yuklamalardan);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rl — poʻlat va betonning plastik deformatsiyasi (taʼsir etadigan barcha yuklamalardan va faqat kesimni tekshirganda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
wud — noelastik deformatsiyalarni hisoblamaganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tire — hisoblanmasligini bildiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
517. Betondagi doimiy yuklar va taʼsirlardan boʻladigan eng katta kuchlanishlar 0,2 Rb dan oshgan holda, u yuklamalardan boʻladigan eguvchi moment va zoʻriqishlarni aniqlayotganda betonning oquvchanligini hisobga olish lozim, bu yerda Rb — mazkur SHNQning 161-bandiga koʻra betonning siqilishga hisobiy qarshiligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poʻlat-temir-beton konstruksiyaga beton oquvchanligining taʼsirini aniqlayotganda, temirbeton konstruksiyaning egilishga bikrligi ni hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agarda EbIb £0,2 EstIs; boʻlganda, betonning oquvchanligini 20-ilovasiga binoan taxminan hisobga olish ruxsat etiladi; bu yerda EstIs — konstruksiya poʻlat qismining egilish mustahkamligi. Kuchlantirilgan armaturadagi betonning oquvchanligidan boʻladigan tortishning yoʻqolishini hamda yigʻma temirbeton plitalarning koʻndalang choklaridagi qisilishdan boʻladigan qoʻshimcha deformatsiyani 20-ilovasiga binoan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
518. Vaqtinchalik yuklama, temir yoʻl koʻpriklarining betonda siquvchi kuchlanishlarni koʻpaytiradigan zonalarini chidamlilikka hisoblashni 20-ilovasiga binoan betonning titrama oquvchanligini hisobga olib bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
519. Betonning qisqarishini harorat taʼsiriga hisoblashlarda eʼtiborga olmoq kerak. Bunda betonning qisqarishidan yengillashtiruvchi taʼsiri hisobga olinmaydi. Beton qisqarishining cheklangan nisbiy deformatsiyasi ni quyma plitalar uchun 2×10-4 ga va yigʻma plitalar uchun 1×10-4 ga barobar deb qabul qilinadi. Betonning qisqarishidan boʻladigan koʻndalang kesim chegarasidagi tenglashtirilgan kuchlanishni 21-ilovasiga binoan aniqlash ruxsat qilinadi. Betonning qisqarishidan boʻladigan kuchlanishidan oquvchanligini hisoblashlarda, betonning shartli elastiklik moduli Eef,shr = 0,5Eb ni qoʻllash yoʻli bilan hisobga olish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
520. Harorat taʼsiriga hisoblashlarda kesimlarning temirbeton va poʻlat qismlaridagi haroratlarning farqini hisobga olmoq kerak. Ularni, issiqlik fizikasi hisoblashlari asosida aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Haroratning taʼsiriga hisoblashlarni, poʻlat-temir-beton oraliq qurilmaning butun uzunasiga koʻndalang kesimlaridagi haroratning tarqalishini oʻzgarmas deb qabul qilib va temirbeton plita hamda poʻlat konstruksiyalar haroratlari farqining quyidagi meʼyoriy eng katta qiymatlari tn,max dan kelib chiqqan holda bajarish ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) harakat ustki qismidan oʻtadigan, tutash devorli poʻlat toʻsinli oraliq qurilmalar uchun (14-rasm, a):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlatning harorati temirbetonnikidan yuqori va toʻsin ufqqa nisbatan 30 °S va undan ham katta qiyalikda tushadigan quyosh nurlari taʼsiridan isiydigan holda, u qiymat 30 °S ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlatning harorati temirbetonnikidan yuqori, ammo toʻsin quyosh nurlari taʼsiridan isimaydigan holda, u qiymat 15°S ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlatning harorati temirbetonnikidan past boʻlgan holda, u qiymat manfiy (minus) 15 °S ga barobar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) harakat ustki qismidan oʻtadigan, bosh fermalari panjarali boʻlgan oraliq qurilmalar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fermaning poʻlat elementlarining harorati temirbetonga nisbatan yuqori, quyosh bilan yoritilish sharoitiga bogʻliq boʻlmagan holda, u qiymat 15 °S ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fermaning poʻlat elementlarining harorati temirbetonnikiga nisbatan past boʻlgan holda, u qiymat minus 10 °S ga barobar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) bosh toʻsinlari tutash devorli yoki bosh fermalari panjarali fermali va ular orasida joylashgan temirbeton plitali harakat balandligiga nisbatan oʻrta yoki pastki qismidan oʻtadigan oraliq qurilmalar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlatning harorati temirbetonnikiga nisbatan yuqori boʻlgan holda, u qiymat 20 °S ga barobar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poʻlatning harorati temirbetonnikiga nisbatan past boʻlganda, u qiymat minus 15 °S ga teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) oʻtish qismida ballastsiz plitali temir yoʻl koʻpriklarining oraliq qurilmalari uchun va harakat ustki qismidan oʻtadigan avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oraliq qurilmalarida, oʻtish qismining temirbeton plitasida, oʻtish polotnosi toʻshamasi yotqizilmasdan oldin, temirbeton harorati poʻlatnikiga nisbatan yuqori boʻlganda, u qiymat 20 °S ga barobar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Harorat taʼsiridan zoʻriqish va kuchlanishni aniqlash quyidagicha bajariladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“a” bandi boʻyicha — haroratlar farqi egri chiziqli epyurasi bilan nuqtadagi ordinatasi kesimning poʻlat qismi balandligi boʻylab olinganda (14-rasm, b)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Zb1,i, hw — 14a-rasm boʻyicha, sm da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“b” va “v” bandi boʻyicha — kesimning poʻlat qismining butun balandligi boʻylab haroratlar farqining toʻgʻri burchak shaklidagi epyurasini qabul qilganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“g” bandi boʻyicha — nuqtadagi ordinata 14-rasm, v da koʻrsatilgandek haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi bilan olinganda
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda Zbf,i — 14v-rasmdagidek, cm da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Harakat ustki qisimida boʻladigan oraliq qurilmalarda qutisimon kesimning poʻlat qismini shartli ravishda qoʻshtavr kesimli toʻsiqlarga ajratish ruxsat qilinadi va u holda haroratlar farqini 14-rasm, b dagidek qabul qilinadi. Harorat oʻzgarishidan koʻndalang kesim chegarasida muvozanatlashgan kuchlanish 21-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-rasm. Poʻlat-temir-beton konstruksiyaning koʻndalang kesimi va haroratlar farqining hisobiy epyuralari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — koʻndalang kesim sxemasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — poʻlat qismi kesimi balandligi boʻyicha haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v — toʻsin kesimining ustki qismi uchun haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
521. Siqilgan temirbeton plitali avtomobil yoʻllari koʻpriklarida mustahkamlikka, yorilishga chidamlilikka, temir yoʻl koʻpriklarida esa, hisoblash shular bilan birga chidamlilikka ham hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Beton va poʻlatdagi cheklangan plastik deformatsiyaning koʻpayishining statik noaniq konstruksiyalardagi zoʻriqishining tarqalishga taʼsirini hisobga olmaslik ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
522. Choʻzilgan temirbeton plitalarni mustahkamlikka va yorilishga chidamlilikka hisoblash kerak. Yorilishga chidamlilik talab darajasi 3.boʻlimga binoan qabul qilinadi. Temirbeton plitaning choʻzilishdagi bikrligini paydo boʻlgan yoriqlarni hisobga olgan holda, ushbu formula bilan aniqlanadi, bu yerda Er, Ar — plitaning boʻylama armaturasining elastiklik moduli va maydoni, ψcr — quyidagi 91-jadvaldan olinadigan, yoriqlar orasidagi beton choʻzilishiga ishlashga qisman jalb qilinishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Armatura

Ushbu hollar uchun   koeffitsiyentining qiymati

temir yoʻl koʻpriklarini hisoblashda

avtomobil va shahar koʻpriklarini mustahkamlikka va

yorilishga chidamlilikka hisoblashda

mustahkamlikka

yorilishga chidamlilikka

Tashqi yuzasi silliq; yuqori mustahkamlikdagi simlardan oʻramlar, poʻlat arqonlar

1,00

1,00

0,70

Tashqi yuzasi notekis profilli

1,00

0,75

0,50

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Statik noaniq turkumlarda zoʻriqishlarni, temirbeton plitadagi koʻndalang yoriqlarining mavjudligini hisobga olib, aniqlanadi. Boʻylama armaturasi ulanmaydigan yigʻma siqilmaydigan temirbeton plitalar uchun choʻzilishdagi bikrlikni noʻlga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
523. Oʻtish qismi plitasini mahalliy egilishga va uning bosh toʻsinlar bilan birgalikdagi ishlashiga hisoblashlarini birini ikkinchisidan begʻaraz holda bajarishga ruxsat etiladi. Ushbu ikkita turdagi hisoblashda aniqlangan zoʻriqishlar va deformatsiyalar qiymatlarini, taxtaning faqat boʻylama yoʻnalishda mahalliy egilishga ishlagan holida birgalikda qoʻshish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
524. Koʻndalang kesimni hisoblashni bosqichma-bosqich bajarish kerak. Ularning soni kesimdagi ketma-ket ishga kirishadigan, qismlarning soniga koʻra aniqlanadi. Kesimning har bitta qismi uchun kuchlanish taʼsirini ularni ishlash bosqichlariga koʻra yigʻib, aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
525. Temirbeton plitaning kesim tarkibiga qoʻshiladigan hisobiy eni ni, poʻlat konstruksiya oʻqidan ikkita tomonga osilgan qismlarining hisobiy uzunliklarining yigʻindisi miqdorida deb aniqlash kerak (15 rasm). Plitaning osilgan qismi uzunligining hisobiy qiymatini fazoviy hisoblash bilan aniqlash kerak; uning qiymatlarini quyidagi 92-jadvalga binoan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-rasm. Kesim tarkibiga kiritiladigan temirbeton plitaning hisobiy enini aniqlash uchun sxema
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Poʻlat qismiga nisbatan plitaning osilgan tomonlarining holati, uning belgilanishi

Plitaning parametri

Plitaning osilgan tomoni uzunligining hisobiy qiymati

Qoʻshni poʻlat element b tomondagi osilgan boʻlagi,

4V dan koʻp

4V dan kam

V/2

a + 6tsl ,

ammo V / 2 dan koʻp emas va l/8 dan kam emas

Konsol tomonga bosilgan boʻlagi

12 S dan koʻp

12 S dan kam

C

a + 6tsl,c,

 ammo S dan koʻp emas va  l/12 dan kam emas

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92-jadvaldagi belgilashlar izohi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — temirbeton qovurgʻa yoki vut enining yarmisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ular yoʻq boʻlsa — temirbeton plita bilan poʻlat belbogʻning tegib turadigan joyining enining yarmisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tsl, tsl,c — oraliq va konsol tomonlardagi temirbeton plitaning (qovurgʻa yoki vutlarini chiqazib tashlagandagi) oʻrtacha qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — plitaning uzunligi, u quyidagilarga teng:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bosh toʻsin yoki fermalar uchun — oraliq uzunligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻtish qismining boʻylama toʻsinlari uchun — panel uzunligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻtish qismining koʻndalang toʻsinlari uchun — bosh fermalar orasidagi masofaga yoki bosh fermalar orasidagi masofadan kam boʻlganida temirbeton plitali koʻprikning koʻndalang yoʻnalishidagi eniga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B — bikrliklariga koʻra bir xil boʻlgan poʻlat konstruksiyalar yuklamalari orasidagi masofa (15-rasm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — plitaning konstruktiv qabul qilingan konsol qismining poʻlat konstruksiya oʻqidan oʻlchagandagi uzunligi (15-rasm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
526. Temirbeton plitaning maydoni Ab ni, buralishga hisoblashlarda — uning qalinligi tsl ni ham va qovurgʻa yoki vutning enini mazkur SHNQning 515-bandiga binoan keltirish koeffitsiyenti nb ga boʻlingan deb qabul qilish kerak. Elastik boʻlmagan deformatsiyalarni hisobga olganda, betonning 20 va 21-ilovalariga koʻra aniqlanadigan shartli elastiklik moduli boʻyicha topilgan keltirish koeffitsiyentidan foydalanish ruxsat etiladi. Beton bilan jipslashgan boʻlama armatura yuzasi maydonini keltirish koeffitsiyenti nr = Est / Er ga boʻlingan deb qabul qilinadi, bu yerda Er — kuchlantirilmagan Ers yoki oldindan kuchlantirilgan Erp armaturalarning elastiklik moduli va u 34-jadvaldan olinadi. Hisobiy koʻndalang kesim tarkibiga quymani, oʻtish qism qatlamlarini va temir yoʻl yoʻlining ustki qurilmasini kiritish kerak emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
527. Poʻlat qismi va keltirilgan kesimlarning birlik markazlarini barcha kesimga nisbatan aniqlash kerak. Kesimning, boltlar joylanadigan teshiklar borligi tufayli zaiflanishi mazkur SHNQning 341-bandiga binoan hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
528. Poʻlat toʻsinlarning montaj qilayotgandagi mustahkamligi va ustivorligi mazkur SHNQning 363, 364 va 373-bandlariga binoan tekshiriladi. Konstruksiyalar va ular elementlarining oldindan kuchlantirishdagi, tashishdagi va montaj qilish bosqichlaridagi mustahkamligi va yorilishga chidamliligini, poʻlat va betonni elastiklik darajasida ishlaydi deb hisoblab tekshiriladi. Ushbu tekshirishlarni, betonning qisqarishini, oquvchanligini va koʻndalang choklarning qisilishini hisobga olmagan holda, ammo oldindan zoʻriqishlarining taʼsiri yoʻqolishini 18-bobga binoan eʼtiborga olib bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Konstruksiyalarni hisoblash. Mustahkamlikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
529. Poʻlat-temir-beton konstruksiyada paydo boʻluvchi siquvchi kuchlanishlar temirbeton qism orqali, normal kuchlanishlar — poʻlat qism orqali, urinma kuchlanishlar — poʻlat qism orqali, temirbeton qismning koʻndalang armaturasi, hamda beton orqali qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni hisoblash oʻziga yarasha kesimdagi temirbeton va poʻlat qismlarning xususiyatlari bilan ifodalanadi. Poʻlat-temir-beton toʻsinni musbat ishorali eguvchi moment taʼsiriga (92-rasm) hisoblashni koʻrsatilgan A, B yoki V hisobiy holatlarning birortasi boʻyicha temirbeton plitaning ogʻirlik markazi sathidagi betondagi kuchlanish qiymati sb ga va ushbu kuchlanish sr dan boʻladigan betondagi deformatsiyaga javob beradigan boʻylama armaturadagi sr kuchlanishga quyidagi 93-jadvaldagi formulalar bilan bogʻliq holda bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93-jadval
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Tekshirishlar va kriteriylar turlari

Hisobiy holatlarda mustahkamlikka tekshirish va kriteriylar uchun formulalar

A

B

V

Kriteriylar:

mustahkamlik nisbatlari

-

-

betondagi kuchlanish

 (+ siqilishdagi,  choʻzilishdagi)

hisobiy boʻylama armaturadagi kuchlanish

(+ siqilishdagi, choʻzilishdagi)

Tekshirishlar:  temirbetonni (+ ciqilishdagi, choʻzilishdagi)

-

-

 poʻlat toʻsinning ustki belbogʻini (+ ciqilishdagi, choʻzilishdagi)

poʻlat toʻsinning pastki belbogʻini (+ ciqilishdagi, choʻzilishdagi)

+

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93-jadvaldagi belgilashlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M=M1 + M 2 — eguvchi momentning toʻla qiymati (M1 va M2 larnikidek tegishli ishoralar bilan olinadi );
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M1 — birinchi bosqichda ishlagandagi eguvchi moment (yuklamani faqat poʻlat toʻsin qabul qiladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M2 — ishlashning ikkinchi bosqichidagi eguvchi moment (yuklamalarni temirbeton konstruksiya qabul qiladi), statik noaniq turkumlar uchun betonning oquvchanligi, koʻndalang choklarning qisilishi, temirbeton plitaning choʻziladigan tomonida koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi hamda betonning qisqarishi) va haroratning oʻzgarishlari hisoblanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sbi, sri — poʻlat temirbetonning koʻndalang kesimidagi beton qismining koʻndalang kesimi ogʻirlik markazi sathidagi, uning oquvchanligi, yigʻma plita koʻndalang choklarining qisilish, betonning oʻtirishi va harorat oʻzgarishidan (mazkur SHNQning 520-bandiga binoan temirbeton plita harorati poʻlatnikidan koʻp boʻlgan va 93 — 95-jadvallardagi formulalarda hisoblanadigan hol bundan mustasno) betondagi va boʻylama armaturadagi tenglashtirilgan kuchlanishlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
As = As1 + Aw + As2 — poʻlat toʻsinning koʻndalang kesimi yuzasining toza maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
As1, As2, Aw, Ab, Ar = Ars — elementlarning koʻndalang kesimlarining oʻz tartibida poʻlat toʻsinning pastki, ustki belbogʻlarining, devorining, plitaning beton qismining va uning kuchaytirilmagan boʻylama armaturasi yuzalarining maydonlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarshilik momentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— beton kesimining ogʻirlik markazi sathidagi shartli qarshilik mementi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Istb, Is — poʻlat-temir-beton toʻsinning poʻlatnikiga keltirilgan koʻndalang kesimining va poʻlat toʻsin koʻndalang kesimlarining teshiklarni chiqazib tashlagan qismlarining inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zb,stb, Zbs, Zs1,s, Zs2,s — 16-rasmda koʻrsatilgan masofalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— mazkur SHNQning 526-bandida koʻrsatilganga binoan qabul qilinadigan keltirish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nb — mazkur SHNQning 512-bandiga binoan qabul qilinadigan, keltirish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
eb,lim = 0,0016 — poʻlat-temir-beton konstruksiya uchun beton koʻndalang kesimining ogʻirlik markazi sathida boʻladigan, uning chegaraviy nisbiy deformatsiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ry, Rb, Rr = Rrs — mazkur SHNQ ning 328 va 329-bandlariga koʻra poʻlat konstruksiyaning, mazkur SHNQning 161-bandiga koʻra betonning siqilishga mazkur SHNQning 168-bandiga koʻra olinadigan kuchlantirilmagan boʻylama armaturalarning hisobiy qarshiliklaridir;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ3 = 1 + h(æ — 1) — poʻlat toʻsinni eguvchi moment bilan boʻylama kuchning birgalikdagi taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashdagi qarshilik momentiga tuzatuvchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ4 = æ3 / m1 — poʻlat toʻsinning ustki belbogʻini tekshirishdagi qarshilik momentiga tuzatuvchi koeffitsiyent, u 1,0 dan kam boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ — mazkur SHNQning 348-bandiga koʻra qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — quyidagi 94-jadvalga koʻra qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — poʻlat konstruksiya uchun mazkur SHNQning 336-bandiga koʻra qabul qilinadigan ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mb — 18-bobga koʻra qabul qilinadigan betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mr — 18-bobga koʻra olinadigan armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— yetarli kuchlantirilmagan beton plitadan tushadigan yuklamani hisobga oluvchi poʻlat toʻsinning ustki belbogʻining ishlash sharoiti koeffitsiyenti va u 1,2 dan koʻp boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — plastik deformatsiya kuchayishidan betondagi nisbiy deformatsiyaning koʻpayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda K =1 boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
agar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻlganida K=1,0 va qiymatlarini interpolyatsiya qilib topiladi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-rasm. Musbat ishorali eguvchi momentni qabul qiladigan poʻlat-temir-betonning koʻndalang kesimidagi zoʻriqishlar, kuchlanishlar va deformatsiyalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

94-jadval

As2

Koeffitsiyent h ni N / AsmRy dagi koeffitsiyenti qiymatlari, quyidagilarga teng

As1

0

0,05

0,10

0,15

0,20

0,25

0,30

0,35

0

1,0

1,0

1,0

0,98

1,0

0,94

1,0

0,90

1,0

0,87

1,0

0,81

0,99

0,75

0,98

0,67

0,2

1,0

1,0

1,0

0,97

1,0

0,92

1,02

0,87

1,03

0,80

1,04

0,70

1,05

0,57

1,06

0,38

0,4

1,0

1,0

1,04

0,90

1,08

0,80

1,12

0,67

1,14

0,52

1,16

0,34

1,19

0,53

1,20

0,68

0,6

1,0

1,0

1,10

0,84

1,19

0,64

1,28

0,40

1,35

0,56

1,40

0,75

1,44

0,95

1,46

1,13

0,8

1,0

1,0

1,20

0,61

1,39

0,51

1,55

0,84

1,70

1,12

1,83

1,36

1,93

1,60

1,98

1,86

1,0

1,0

1,0

1,29

1,29

1,63

1,63

2,04

2,04

2,47

2,47

2,86

2,86

3,20

3,20

3,38

3,38

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

94-jadval davomi

As2

Koeffitsiyent h ni N / AsmRy dagi koeffitsiyenti qiymatlari, quyidagilarga teng

As1

0,40

0,45

0,50

0,55

0,60

0,65

0,70

0

0,96

0,58

0,95

0,45

0,92

0,28

0,88

0,52

0,83

0,68

0,75

0,76

0,63

0,82

0,2

1,07

0,49

1,06

0,61

1,05

0,72

1,02

0,82

0,99

0,91

0,90

0,99

0,75

1,05

0,4

1,21

0,84

1,20

0,98

1,18

1,12

1,16

1,22

1,13

1,30

1,09

1,38

1,04

1,42

0,6

1,47

1,30

1,46

1,45

1,45

1,58

1,42

1,69

1,39

1,76

1,35

1,84

1,30

1,90

0,8

2,00

2,08

2,02

2,29

2,01

2,47

1,99

2,52

1,97

2,50

1,91

2,46

1,84

2,38

1,0

3,49

3,49

3,56

3,56

3,57

3,57

3,53

3,53

3,43

3,43

3,29

3,29

3,05

3,05

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

95-jadval

Kriteriylar va tekshirishlar turlari

Quyidagi hisobiy hollardagi mustahkamlikni tekshirishlar va kriteriylar uchun formulalar

G

D

Kriteriylar:

mustahkamliklar nisbatiga

-

betondagi kuchlanishlarga (siquvchi +,  choʻzuvchi -)

Tekshirishlar:

temirbetonning boʻylama armaturasidagi kuchlanishni (siquvchi +, choʻzuvchi -)

-

ustki poʻlat belbogʻni (siquvchi +, choʻzuvchi -)

pastki poʻlat belbogʻni (siquvchi +, choʻzuvchi -)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95-jadvaldagi belgilashlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M; M1; M2; σbi; σri; As2; Aw;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ab; Ar; As; Wb,stb; Ws2,s; Ws1,s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nr; nb; Ry; Rb; Rr; ?3; h; m; mr; mb — cm, 93-jadvaldagi belgilashlarni qarang;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — maydonli (poʻlat konstruksiya materiali keltirilgan) boʻylama armatura bilan birgalikda ishlaydigan toʻsindagi sof ogʻirlikdagi (netto) poʻlat konstruksiyasi koʻndalang kesimiga toʻgʻri keluvchi maydon, qarshilik va inersiya momentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zbs; Zb,sy; Zrs; Zr,sy — 17-rasmda koʻrsatilgan masofalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
æ5 = æ3/m2 — 1,0 dan kam boʻlmagan, toʻgʻrilovchi koeffitsiyent;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ustki poʻlat belbogʻning ishlash sharoiti koeffitsiyenti, 1,2 dan ortmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93 — 95-jadvallardagi belgilashlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N = Nbr = Absb + Arsr — A va G hollarda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N = Nbr,R = AbRb + Arsr — B hollarda pastki belbogʻni tekshirayotganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N = Nbr,R = AbRb + ArRr — B va V hollarda ustki belbogʻni tekshirayotganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N = NrR = ArRr — D hollarda, ustki belbogʻni tekshirayotganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N = Nr = Arsr , ammo dan koʻp emas ArRr — D holda, pastki belbogʻni tekshirayotganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: 1. A, B, V hollarni mazkur SHNQning 529-bandi (17-rasm), G va D holni mazkur SHNQni 5.21-bandiga koʻra (17-rasm), qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Bu yerda As2 — poʻlat toʻsini yuzasining maydoni kichik belbogʻ maydoni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Suratda poʻlat toʻsin yuzasining kichik belbogʻida moment va boʻylama kuchdan boʻladigan kuchlanishlarni qoʻshgan holdagi qiymatlari, maxrajida poʻlat toʻsinning katta maydondagi yuzali belbogʻdagi oʻsha kuchlanishlarni qoʻshgan holdagi qiymatlari berilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Temirbeton plitada siquvchi kuchlanishlar boʻlganida normal kuch N ni poʻlat toʻsinni choʻzuvchi deb, temirbeton va armaturada choʻzuvchi kuchlanishlar boʻlganida u kuch poʻlat toʻsinni siquvchi deb qabul qilmoq kerak (ikkala holdagi formulalarda N kuchiga musbat ishora qoʻymoq kerak).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
530. Kesimning neytral oʻqi temirbeton taxtaning balandligi chegarasida toʻplanganida va taxtaning chiziladigan qismda mazkur SHNQning 155 va 156-bandlarida mbRbt dan katta qiymatdagi kuchlanishlar boʻlganida kesim tarkibiga betonning faqat siqilayotgan qismini kiritmoq kerak. Kesimning mustahkamligini temirbeton plitasining balandligida kuchlanishlarni notekis tarqalganini hisobga olib bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
531. Poʻlat temirbeton toʻsinni manfiy ishorali eguvchi moment taʼsiriga hisoblashni, 17-rasmda koʻrsatilgan G yoki D hisobiy hollarning birortasiga, temirbeton plitasining ogʻirlik markazi sathida betondagi kuchlanish ning qiymatiga bogʻliq, ravishda, 19-jadvalning formulalari bilan bajarmoq kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-rasm. Manfiy ishorali eguvchi momentga ishlaydigan poʻlat-temir-beton kesimdagi zoʻriqish va kuchlanishlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poʻlat temirbeton egiluvchi toʻsinni koʻndalang kesimidagi poʻlat qismi dekoridagi urinma kuchlanish t qiymati M = Mx = Mu = 0 boʻlganda quyidagi shartni qanoatlantirishi shart
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Q1 — birinchi bosqich ishlashidagi koʻndalang kuch (yukni faqat konstruksiyaning poʻlat qismi qabul qiladi); Q2 — ikkinchi bosqich ishlashidagi koʻndalang kuch (yukni faqat konstruksiyaning temirbeton qismi qabul qiladi) temirbeton plitani choʻzilish zonalarida, statik noaniq sistema uchun betonning oquvchanligi va koʻndalang choklarning siqilishini, koʻndalang yoriqlarni paydo boʻlishi, hamda betonning oʻtirishi va haroratning oʻzgarishi orqali aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Is va Istb – poʻlat kesimning va poʻlat poʻlatga keltirilgan temirbeton kesimning inersiya momenti; t — devor qalinligi; Si,s va Si,stb — “I” balandlikda kesilgan poʻlat qismning va poʻlatga keltirilgan poʻlat temirbeton kesimning mos ravishda poʻlatning umumiy va umumiy keltirilgan poʻlat temirbeton kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan statik momentlari; æ2 — (175) formula va mazkur SHNQning 352-bandi boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
532. Ancha murakkab kesimlarni (masalan, eguvchi moment bilan tashqi boʻylama kuchning birgalikdagi taʼsirida) mazkur SHNQning 529 — 531-bandlarining koʻrsatmalariga rioya etgan holda, ularning konstruktiv xususiyatlarini va kuchlanish holatlarini hisobga olib bajarmoq kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqori mustahkamlikdagi armaturali kesim uchun oldindan taranglashtiruvchi kuchni, armaturani tortish bosqichida tashqi yuklama deb hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Keyingi bosqichlardagi ishlashida N — ning yengillashtiruvchi (boʻshashtiruvchi) kuchini, beton va taranglashtirilmagan armaturalar bilan birgalikda hisobga olmoq kerak bu yerda yuqori mustahkamlikdagi armaturaning mustahkamligini qoʻshimcha ravishda tekshirmoq kerak. D holda yuqori mustahkamlikdagi armaturani, poʻlat konstruksiyada plastik deformatsiya rivoji cheklangan holatdagi armaturada zoʻriqishning kuchayishini hisobga olib tekshirish kerak. Kesimga eguvchi moment M bilan birga tashqi boʻylama kuch Ne taʼsir etganda, kesimning koʻrilayotgan qismining ogʻirlik markazi holatining oʻzgarishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha eguvchi momentni ham hisobga olmoq kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
533. Boʻylama yoʻnalishda mahalliy egilishga ishlaydigan temirbeton plitali kesimni hisoblashni A, B, V, G va D hisobiy hollariga bajarish kerak. Bu yerda B, V va D hollarda plitani mazkur SHNQning 204, 205, 206, 207, 209 va 523-bandlariga binoan nomarkaziy siqilayotgan yoki nomarkaziy choʻzilayotgan temirbeton sterjen deb qabul qilib, chegaraviy muvozanatga hisoblash kerak, butun yaxlit kesimni hisoblashda esa, uning plita kesim qabul qilayotgan choʻzuvchi yoki siquvchi boʻylama kuchlarning teng taʼsir etuvchisining poʻlat qismi ahvolini birmuncha yengillashtirayotganini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Chidamlilikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
534. Chidamlilikka hisoblashni, temir yoʻl koʻpriklarida konstruksiyaning poʻlat va temirbeton qismlari, hamda poʻlat bilan temirbetonni birlashtiruvchi konstruksiyalar uchun, piyodalar, shahar va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida faqat konstruksiyaning poʻlat qismi va ularni temirbeton bilan birlashtirib mahkamlovchi elementlari uchun bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu holda beton bilan jipslashib ketgan yuqori mustahkamlikdagi armaturani temirbeton qismiga, jipslashmagan armaturani esa poʻlat qismiga kiritish kerak. Chidamlilikka hisoblashda betonning noelastik deformatsiyalarini mazkur SHNQning 516-518-bandlariga va 20-ilovasiga binoan hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chidamlilikka hisoblashda gorizontal yuklarni, harorat taʼsirini va betonning qisqarishini hisobga olmaslik ruxsat etiladi. ni aniqlayotganda kesimning tarkibiga koʻrilayotgan yuklanish holatida betonning choʻzilish boʻlmaydigan qismini kiritish kerak. Chidamlilikka tekshirishlarni mazkur SHNQning 226 — 229 va 379-bandlarida koʻrsatilgan talablarni hisobga olib bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
535. Temir yoʻl koʻpriklari kesimining temirbeton qismida kuchaytirilmagan armaturali poʻlat temirbetonli toʻsinlarini chidamlilikka hisoblashni quyidagi formulalarga asosan bajarish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M1w — chidamlilikka hisoblashlarda taʼsir etadigan yuklamalardan ishlashning birinchi bosqichidagi eguvchi moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M2w — chidamlilikka hisoblashlarda taʼsir etadigan yuklamalardan, statik noaniq turkumlarda betonning titrama oquvchanligidan boʻladigan eguvchi momentni ham kiritgandagi ishlashning ikkinchi bosqichidagi eguvchi moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W'i,stb — sof poʻlat-temir-beton kesimning i (bf, s1, s2) tolasidagi sathga nisbatan betonning poʻlatga keltirilgan koeffitsiyenti boʻlgandagi aniqlangan qarshilik momenti; Evk r 20-ilovasiga binoan betonning titrama oquvchanligini hisobga olgandagi shartli elastiklik moduli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mb1 — mazkur SHNQning 162-bandiga binoan olinadigan koʻp marta takrorlanuvchi yuklama taʼsiridagi betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti; qolgan belgilashlar mazkur SHNQning 229, 379, 529-bandlaridagi va 16-rasmdagi qabul qilingan belgilarga mos keladi. Toʻsinning devorida, kuchlanishni birorta joyga toʻplagichlar boʻlganida, kesimning u joydagi nuqtalarining chidamliligini (94) va (95) formulalarga qarashlik momentlarning va gw koeffitsiyentining tegishli qiymatlarini qoʻyib, hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Yorilishga chidamlilikka hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
536. Temirbeton plitalarning poʻlat konstruksiyalar bilan birga ishlagandagi yorilishga chidamliligini mazkur SHNQning 230 — 248 va 522-bandlarining talablariga binoan bajarish kerak. Bu yerda yoriqning hosil boʻlishiga hisoblashda, betonga choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini, mazkur SHNQning 516-bandiga binoan olingan foydalanish bosqichida noelastik deformatsiyani eʼtiborga olib, ekspluatatsiyaviy yuklamalardan hisoblangan, elastik ishlaydigan poʻlat-temir-betonning betonning chekka tolasidagi kuchlanish bilan solishtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoriqning ochilishiga hisoblashlarda, chekka qatordagi boʻylama armaturadagi kuchlanishni, mazkur SHNQning 5.22-bandiga koʻra uning maydonining kattalashishini va noelastik deformatsiya taʼsiridan kuchlanishning yoʻqolishini hisobga olib aniqlash kerak. Kuchaytirilmagan boʻylama armatura boʻlganida va kesim ikkita bosqichda ishlaganida choʻzuvchi kuchlanish ushbu formula orqali aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M2 — foydalanishdagi yuklamalardan ikkinchi bosqichda ishlagandagi eguvchi moment, (statik noaniq turkumlarda betonning oquvchanligini, koʻndalang choklarning qisilishini, temirbeton plitaning choʻzilayotgan qismida koʻndalang yoriqlar hosil boʻlishini hamda betonning choʻkishini (qisqarishini) va harorat oʻzgarishini hisobga olib topiladi); boshqa belgilashlar mazkur SHNQning 522, 529, 531-bandlarida va 17-rasmda koʻrsatilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
537. Choʻziladigan yigʻma temirbeton plitada koʻndalang choklarda kuchaytirilmagan armatura ulanmagan boʻlganida yoriqning ochilishi (ikkita bosqichda ishlaganda) ushbu formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, s2,s2 — ustki poʻlat belbogʻda ikkinchi bosqichda ishlashdagi yuklamalar va taʼsirlardan, choʻzilayotgan tomonda temirbeton plita yoʻq deb hisoblagandagi, choʻzuvchi kuchlanish; la — koʻndalang choklar oldidagi birlashtiruvchi konstruksiyalar orasida masofa yoʻq boʻlganda plita bloklarining uzunligi; Zbf,s , Zs2,s — masofa, 17-rasmda koʻrsatilganga binoan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dcr,d = 0,03 sm — koʻndalang kuchni qabul qilishga moʻljallangan armatura boʻlgan koʻndalang chokdagi yoriq ochilishining cheklangan eni; chokda armatura yoʻq boʻlganida Dcr,d ni koʻndalang kuch chok orqali berilmaydi deb hisoblash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklarida temirbeton plitalarga yelimlangan choklar qilinganda, ularning yorilishga chidamliligini 2a darajali talabga binoan tekshirish kerak; avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining temirbeton plitalarini yorilishga chidamliligini tekshirishda choʻzuvchi kuchlanishlarning qiymati (24-jadvaldagi) 0,5 Rbt,ser dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kuchaytirilgan temirbeton plitada yelimlangan choklar qilinganida uning yorilishga chidamliligini mazkur SHNQning 536-bandiga binoan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Temirbeton plita bilan poʻlat konstruksiya birlashishini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
538. Birlashtiruvchi konstruksiyani, birlashtiradigan chokdagi kesuvchi kuchdan boʻladigan suruvchi kuchlar SQ ga va harorat taʼsiridan, betonning qisqarishi, yuqori mustahkam armaturani ankerlashdan, vantlar yoki raskoslar va h.k.lar taʼsiridan boʻladigan boʻylama suruvchi kuch SN ga hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton plitalarning chekka qismlarida joylashgan birlashtiruvchi konstruksiyalarni uzuvchi kuchlarga, jumladan harorat taʼsiridan va beton qisqarishidan boʻladigan kuchlarga ham hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
539. Temirbeton plitani va poʻlat konstruksiyani birlashtiruvchi choklar boʻylab suruvchi kuchni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, σb1, σb2 — uzunlikdagi plitaning hisoblanadigan qismining oʻng va chap tomonlaridagi kesimlarida betonning koʻndalang kesimlarining ogʻirlik markazlaridagi kuchlanishlar; σr1, σr2 — oʻsha kesimlarga tegishli, boʻylama armaturadagi kuchlanishlar; Ab, Ar — mazkur SHNQning 529 va 522-bandlariga muvofiq koʻrsatkichlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton plitadagi choʻzuvchi kuchlanish 0,4Rbt,ser dan ortiq boʻlganida, suruvchi kuchni plitada yoriqlar bor deb hisoblab aniqlash va armaturadagi kuchlanishni plitaning boʻylama bikrligini mazkur SHNQning 529-bandiga koʻra σr ni eʼtiborga olib hisoblash kerak. Chekkadagi toʻla suruvchi kuch Se ni, chekkada deb qabul qilib va chekkadagi hisoblanayotgan qism uzunligini:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
deb belgilab aniqlash kerak, bu yerda, N — poʻlat-temir-beton element koʻndalang kesimining hisobiy balandligi; bsl — mazkur SHNQning 525-bandiga binoan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temirbeton plita bilan poʻlat konstruksiya orasida, taʼsir etishning murakkab hollarida, suruvchi kuchlarning taqsimlanishini 23-ilovasiga binoan qabul qilish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
540. Chekka qismdagi temirbeton plitani poʻlat konstruksiyadan uzib ajratuvchi kuch Sab ni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Zb,s2 — betonning koʻndalang kesimi ogʻirlik markazidan poʻlat konstruksiyaning ustki tolasigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Se, H, bsl — mazkur SHNQning 539-bandiga binoan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzib ajratuvchi kuch Sab ni plitaning uchidan 0,024 (N + bsl) masofada qoʻyilgan deb qabul qilish kerak (23-ilovasi rasmiga qarang).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
541. Poʻlat qismni temirbeton bilan birlashtiruvchi konstruksiyalarini hisoblashlarda quyidagilarni:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) mustahkam tirgaklar boʻlganida — tirgakning ezilayotgan hisobiy yuzasidan berilayotgan siquvchi kuchlanishning epyurasini toʻgʻri burchakli deb hisoblagan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) egiluvchan vertikal tirgaklar boʻlganida — tirgakning egilishga, 24-ilovasiga binoan ezish bilan ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) qiya joylashgan ankerlar boʻlganida — 21-ilovasi bilan ankerning, choʻzilish va betonni ezish bilan egilishlarining birgalikdagi ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) poʻlat belbogʻlar bilan plitaning yuqori mustahkamlikdagi bolt bilan birlashganida bogʻlovchi qismlar boʻlganida — 27-bobga koʻra yuqori mustahkamli boltlarni friksion birlashtirish hisobidan chiqqan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) yuqori mustahkam boltlar bilan temirbetonni siquvchan birlashtiruvchi choklar boʻlganida — 22-ilovasiga binoan birlashtirish chokining tegishib turadigan yuzalari boʻylab ishqalanishga ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) boltli yelimlangan birlashtiruvchi choklar boʻlganida yelimlagandagi yopishish kuchlarini hisobga olgandagi “g” va “d” bandlariga binoan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j) taroqli tirgaklarga oraliq qurilma uzunligida tekis tarqalishini hisobga olingandagi suriluvchi va ajraluvchi hisobiy kuchlar taʼsiriga binoan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
542. Mustahkam tirgakli birlashtiruvchi konstruksiyalarni quyidagi formulalarga binoan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl koʻpriklarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustahkamlik boʻyicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
chidamlilikka
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida — mustahkamlikka
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bajarish kerak, bu yerda, Sh, Sw — tegishli mustahkamlikka yoki chidamlilikka hisoblayotganda bitta tirgakka toʻgʻri keladigan suruvchi kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ab,dr — betonning tirgak bilan ezilish yuzasining maydoni; (silindrsimon va doʻgʻasimon shakldagi tirgaklarda — ularning diametrial kesimining maydoni);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mbl — mazkur SHNQning 535-bandiga binoan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yigʻma temirbeton plitalarda va tirgaklar teshiklarida joylashganida, hisobiy qarishlik Rb ni bloklar betonining klassiga koʻra qabul qilish kerak, lekin quymaning qalinligini ezilish maydoniga kiritilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tirgaklar plitaning boʻylama choklarida joylashganida butun ezilish yuzasini hisobga olish kerak, va hisobiy qarshilikni chokni toʻldiruvchi quyma betonning klassiga koʻra qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agarda mustahkam tirgaklar temirbeton qovurgʻa yoki vutlarda joylashgan boʻlsa, Sh va Sw larning qiymatini keltirilgan formulalarning oʻng tomonini, boʻlganda 0,9 ga koʻpaytirib, boʻlganda 0,7 ga koʻpaytirib topish kerak, bu yerda, — bdr qovurgʻa yoki vut betonining tirgak bilan hisobiy ezilish maydonining ogʻirlik markazi sathidagi eni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
543. Poʻlat qismiga birlashtiruvchi konstruksiyalarni mahkamlashlarni mazkur SHNQning 399 — 425-bandlariga koʻra hisoblash kerak. Mustahkam tirgakni konstruksiyaning poʻlat qismiga mahkamlashni hisoblashlarni suruvchi kuchdan boʻladigan momentlarni hisobga olib bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
544. Birlashtiruvchi konstruksiyada mustahkam tirgak va qiya ankerlarni bir vaqtning oʻzida foydalanganda, ularning birgalikdagi ishlashini, birlashtiruvchi chokning toʻla qarshiligini tirgaklar va ankerlarning qarshiliklarining yigʻindisiga teng deb hisoblash mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Bikrlikni tekshirish, qurilish koʻtarilishini aniqlash va gorizontal yuklamalarga hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
545. Taʼsir etuvchi yuklamalardan boʻladigan vertikal egilishlarni va tebranish davrini aniqlashdagi koʻchishlarni, betonda yuz beruvchi kuchlanishlarning ishoralaridan qatʼiy nazar, uni elastik holda ishlaydi deb hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir oraliqli toʻsinning bir xil taqsimlangan yukdan egilishi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda ℓ — tayanish nuqtalari orasidagi taxminiy oraliq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Eδ — siqilish va taranglikda betonning elastiklik moduli (29-jadval)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Jnp metallga olib keladigan poʻlat temirbeton qirqimining inersiya momenti
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(283)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda Jst — oraliq qirqimida poʻlat toʻsinining inersiya momenti (17-rasm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
JB — beton plitaning inersiya momenti (29-jadval);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F — metall toʻsinning kesim maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fδ — temirbeton plitaning kesimi maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Z — birlashtirilgan kesimning ogʻirlik markazining holati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(284)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda So — 0-0 oʻqiga nisbatan statik momenti (93-rasm)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(285)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — temirbeton plita va metall toʻsinning ogʻirlik markazlari orasidagi masofa — keltirish koeffitsiyenti (286)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda Fδ — 58-jadval boʻyicha.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Erkin gorizontal tebranishning davrlarini aniqlashda temirbeton plitaning gorizontal tekislikdagi salqiligini kesim tarkibidagi himoyalovchi qatlamni, ballast togʻora yon tomonlarining nam toʻsgich qatlamlarining va temirbeton piyodalar yoʻlaklari bloklarining taglaridagi tayyorlovchi qatlamchalarni kiritish bilan aniqlash ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yigʻma plitali oraliq qurilmaning qurilish balandligini hisoblashda betonning qisqarishini hisobga olinmaydi. Monolit plitali qatnov qismi oraliq qurilmasining qurilish balandligini hisoblashda, plitaning ketma-ket betonlanishini, betonning oʻtirishi va oquvchanligini, inshootning poʻlat va temirbeton qismlaridagi haroratni sakrashini, hamda betonni qattiqlashishidagi oʻz-oʻzini isitishini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
546. Bitta yoʻlli temir yoʻl va oraliq qurilmalarda temirbeton plita gorizontal tekislikda, gorizontal yuklamalardan boʻladigan eguvchi momentlar va temirbeton elementi bilan poʻlat konstruksiyaning birgalikdagi ishlashidan — egiluvchi (yoki choʻzilib-egiluvchi) element deb mustahkamlikka tekshirilishi kerak. Bu holda harorat taʼsiri va betonning qisqarishini hisobga olmaslik ruxsat etiladi. Vertikal yuklama va taranglash kuchi taʼsiridan plitaning betoni plastik holatda boʻlganida va gorizontal eguvchi momentni qabul qila olmaganida, u konstruksiyaning poʻlat qismi tomonidan qabul qilinadi. Bu holda betondagi toʻla nisbat deformatsiya eb,lim gorizontal eguvchi momentni hisobga olganda 0,0016 dan ortmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Konstruksiyalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
547. Temirbeton plitani poʻlat bosh toʻsinlar va fermalar bilan, ularning butun uzunasi boʻylab birlashtirish kerak. Yorilishga chidamlilikning talab qilinadigan darajasi boʻylama yoʻnalishda armaturalash yoki taranglashtirish bilan taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyalarni talab qilingan mustahkamligini uning kesimlar balandligini kamaytirish, metall sarfini qisqartirilgan holda oldindan zoʻriqtirish orqali olib boriladi. Egiluvchi elementni oldindan siqish uning butun uzunligiga emas, balki maksimal eguvchi momentlar taʼsir qiluvchi zonalarida boʻladi. U yuksak mustahkamlikka ega boʻlgan payvandlanuvchi armatura tashqi sterjenlari orqali olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
548. Oʻtish qismining temirbeton plitasining qalinligi 3-boʻlimda koʻrsatilgandan kam boʻlmasligi kerak. Temirbeton plitaning ishchi kesimi tarkibiga kiradigan piyodalar yoʻlagi tagidagi konsolining qalinligi yigʻma konstruksiyalar uchun 8 sm dan kam, monolitlilar uchun esa — 12 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
549. Yigʻma temirbeton plitani poʻlat konstruksiya bilan birlashtirishni friksion, boltelimli yoki kavsharlovchi birikmalarni ishlatib amalga oshirish zarur. Qatnov qismi plitasi ustini i = 0,02 ga teng boʻlgan qiyalik bilan oqishni taʼminlovchi uchburchak qurilmasisiz bajarish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yigʻma temirbeton plitalarni teshiklarga va choklarda joylashadigan va quyma beton bilan toʻlgʻaziladigan tirgaklar va ankerlar bilan birlashtirish ruxsat etiladi. Tirgaklar bilan konstruksiyaning plita bloklarining orasidagi yoriqning eni, oraliq qurilma uzunasi yoʻnalishida 5 sm dan, koʻndalang yoʻnalishida 3 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Tirgaklar va ankerlarni, tepasi berk boʻshliq va yoriqlarga hamda qiyin toʻlgʻaziladigan joylarga joylashtirish ruxsat qilinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzlukli birlashtiruvchi choklar qilinganida tayanch uchastkalari orasida mahalliy egilishga ishlaydigan temirbeton plitaning mustahkamligi taʼminlangan boʻlishi kerak, bu holda plita bilan belbogʻ orasidagi boʻshliqning balandligi, belbogʻni boʻyashga yetarli boʻlishi kerak. Qatnov qismining monolitli temirbeton plitasini oraliq qurilmalarning asosiy toʻsinlari bilan qoʻshilishi doimiy va vaqtinchalik yuklar taʼsirida oʻzaro birga ishlashini taʼminlash uchun metallkonstruksiyalarni zavodda tayyorlash davrida poʻlat tasmalardan iborat uzluksiz taroqsimon tirgaklarni asosiy toʻsinlarni ustki belbogʻlariga payvandlash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Taroqsimon qurilmalar shahar, avtomobil va temir yoʻl koʻpriklari, kesilgan va uzluksiz yoʻl oʻtkazgich va estakadalarning har qanday gabaritli va oraliqli poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarida, gorizontal va vertikal egriliklarda, hamda qiyshiq chorrahalarda ishlatiladi. Monolitli plita armaturasi taranglashtirilmagan yoki oldindan zoʻriqtirilgan, hamda plita va metallkonstruksiyalarni oʻzaro birga ishlashida kuchlarni boshqaradigan boʻlishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Taroqsimon tirgaklar, metall toʻsin elementlari boʻlib, qatnov qismi plitasi beton ankeridir va umumlashgan poʻlat temirbeton konstruksiyasida surilish va ajrovchi kuchlarni qabul qiladi. Metall toʻsindan betonga kuch va undan orqaga taroqning teshiklari va boʻshliqlarida joylashgan kalta va uzun koʻndalang armatura sterjenlari orqali uzatiladi. Bunda beton siqilish va parchalanishga ishlaydi. Taroqlarni metall ikki tavrli va qutisimon toʻsinlar ustki belbogʻlariga uzluksiz payvandlab mahkamlanishi metallkonstruksiyalar va plitalar betonida boʻluvchi kuchlanishlar konsentratsiyasini oldini olishga xizmat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmalar uzunligida taroqsimon tirgaklarni uzluksizligi elementlarni birikuvchi yarimavtomatik payvandlashning (tayyorlanmalar) yaxlit payvandliligini taʼminlash orqali olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
550. Birlashtiruvchi konstruksiyaning joylanishi quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustahkam tirgak bilan ankerlar orasidagi toza masofa plitaning oʻrtacha qalinligidan sakkiz marta koʻp qiymatidan oshmasligi kerak. Oʻrtacha qalinligi, plitaning ishlaydigan maydonini, uning hisobiy eniga boʻlib topiladi. Bu yerda plitaning maydoni qovurgʻa yoki vutlar maydonlarini hisobga olib, qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mustahkam tirgaklar orasidagi toza masofa tirgak bilan betonning hisobiy ezilish maydoni balandligining 3,5 barobar qiymatidan kam boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ankerlar orasidagi toza masofa 3 dan dan kam boʻlmasligi kerak, dan — anker sterjenining diametri. Temirbeton plitani qisuvchi yuqori mustahkam boltlarning orasidagi minimal masofalar 96-jadvaldan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

96-jadval

Normalangan oʻlcham

Kuyidagi diametrli (mm, da), boltlarning orasidagi ruxsat qilingan minimal masofa, mm, da

22

24

Teshikning markazidan temirbeton elementining chekkasigacha

100

120

Barcha yoʻnalishlarda teshiklar — markazlari orasidagi

140

160

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
551. Mustahkam tirgaklarning konstruksiyasi, ezilish maydoni boʻylab beton deformatsiyasi bir xil boʻlishini taʼminlashi va betonni sinib tushishga olib kelmasligi kerak, masalan, burchaklar mavjudligidan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tirgakdan betonga bosim oʻtkazadigan sirtining tagi doʻmboq boʻlganida (silindrik tirgaklar va h.k.) betonning tirgak bilan mahalliy siqiladigan qismini armaturalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
552. Ankerlarni suruvchi kuch yoʻnalishiga 45° burchak ostida joylashgan ilmoqlar turida oʻrnatish kerak. Yakka armaturali ankerlarni qoʻllash ruxsat etiladi. Qistiriladigan qismlarda ilmoqli armaturali ankerlarni mustahkam tirgaklar bilan birgalikda ishlatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
553. Yigʻma temirbeton plitalarni poʻlat belbogʻlar bilan yuqori mustahkam boltlar ishlatib birlashtirish uchun quyidagilar zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuqori mustahkam boltlar joylanadigan teshiklarni tayyorlash va montaj qilish normalari bilan koʻrsatilgan, ruxsat etilgan oʻrnatilishini taʼminlaydigan kattaroq diametrini belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻysinuvchan taglik qismlarni yoki boshqa choralarni qoʻllab, tortishdagi poʻlat listning deformatsiyasi hisobiga zichlanmaslikni yoʻqotish imkonini taʼminlash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
554. Temirbeton plita uning poʻlat qismdan uzilib ajralib ketmasligini taʼminlash uchun ankerlangan boʻlmogʻi kerak. Temirbeton plitaning ankerlanishini taʼminlay olmaydigan mustahkam tirgaklarda uning ajralishiga qarshi qoʻshimcha choralar koʻrilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agarda qiya ankerli birlashmalarda suruvchi kuch taʼsir yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin boʻlganida, yangi yoʻnalishga qiya boʻlgan ankerlar qoʻyiladi yoki qiya ankerlarni tik ankerlar bilan birgalikda joylash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
555. Yigʻma temirbeton bloklarning koʻndalangiga ulanadigan joylarini quyidagilarni ishlatib qurish tavsiya etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ulanadigan joylar uchlarining sirtlarini yelimlab, uchlariga kamida 0,5 MPa (5 kgk/sm2) bosim beradigan kuch bilan qisishni; chiqib turgan armaturalarni svarkalashni va keyin chokni beton bilan quyishni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
556. Yigʻma temirbeton plitalarga, blokning butun uzunasiga birlashganida ustki poʻlat belbogʻ va temirbeton blok orasiga, ustki belbogʻni zanglashdan saqlovchi beton yoki qorishma qatlami loyihalanishi kerak. Qorishma yoki beton qatlamning qalinligi 5 sm va undan ortiq boʻlganida armaturalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29-bob. Yogʻoch konstruksiyalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
557. Yogʻoch koʻpriklarda zavodda tayyorlangan elementlar qoʻllanilishi kerak, temir koʻpriklarning elementlari va barcha koʻpriklar yopishqoq birikmalarining elementlari faqat zavodda tayyorlanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch temir yoʻl koʻpriklar oraliq qurilmalari progonlar yoki oddiy (birlashmagan) paketlardan iborat boʻlgan toʻsinli estakada turida ishlatilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
558. Yogʻoch koʻpriklar uchun, yogʻochni chirishdan himoya qiladigan, zarur hollarda esa yongʻinga bardosh berish darajasini oshirish uchun maxsus choralar koʻzda tutilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
559. Yogʻoch koʻpriklarning konstruksiyasi hamma joylarini koʻrishga, tozalashga, bolt va tyajlarni tortib mahkamlashlar oqibatida yuz berishi mumkin boʻladigan boʻshashishlarni toʻgʻrilashga, hamda ayrim elementlarida oddiy taʼmirlash ishlarini oʻtkazishga, temir yoʻl koʻpriklarida kapital turdagi koʻpriklar yoki quvurlar bilan almashtirishga qulay va moslashgan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyalarda qoʻllanilayotgan tugunlar, ulanishlar va birikmalar, inshootning qismlari va alohida elementlari orasida zoʻriqishning bir meʼyorda tarqalishini taʼminlashi kerak. Loyihalashda, konstruksiyaning ayrim qismlarini shamollatish uchun sharoit yaratishga alohida eʼtibor qilinishi kerak. Yogʻoch koʻpriklarni yogʻli va suvda eriydigan 60 — 80°S haroratgacha isitilgan antiseptiklar bilan chyotka yoki sachratuvchi gidropulta yordamida 2 — 4 soat oraligʻida 2-marta ishlov berish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
560. Toʻsinli estakada koʻpriklarida bitta qatorli tayanchlar boʻlganida gorizontal kuchlarni qabul qilishga, har beshinchi tayanchni ikkita yoki koʻp qatorli etib qurish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
561. Yogʻoch tayanchlar muzlar va har xil suzib yurgan narsalar taʼsiridan qoplamalar, oʻramalar va muzkesarlar yordamida ishonchli darajada himoya qilingan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Materiallar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
562. Yogʻoch koʻpriklar uchun GOST 9463 va GOST 8486 talablariga javob beradigan qaragʻay, archa, listvennitsa, pixta daraxtlari ishlatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmaning egilishga va choʻzilishga ishlaydigan hamda koʻprik bruslari 1-chi nav yogʻoch materialdan qilingan boʻlishi zarur. Koʻprik konstruksiyalarining qolgan elementlari 2-chi nav yogʻoch materiallardan tayyorlanishi mumkin. Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimli yelimlangan toʻsinlarning chekka tomonlarida (qirrasidan umumiy balandligining 1/6 qismigacha, ammo ikkita doskadan kam boʻlmagan) 1-nav taxtalar ishlatilishi zarur, qolgan qismlarida esa 2-nav taxtalar ishlatilishi ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birlashtiruvchi mayda boʻlaklarni (detallarni) (yostiqlar, ponalar va hokazolar) tayyorlash uchun, tanlab olingan, qattiq bargli jinsli daraxtlarni (eman, shumtol, buk va grablarni) ishlatish zarur, ular yumaloq holda ishlatilganida GOST 9462, tilingan taxtalar holida ishlatilganida esa GOST 2695talablariga javob berishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklarning tayanchlaridagi oʻtirma va tayanch bruslari uchun GOST 9462 va GOST 2695 larga toʻgʻri keladigan qattiq bargli jinsli — eman, shumtol, buk va grab daraxtlaridan qilingan yumaloq yogʻoch va bruslarni ishlatish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
563. Yogʻoch koʻpriklarning elementlarini tayyorlashda ishlatiladigan yogʻochlarning mustahkamlik xususiyatlari (meʼyoriy va vaqtinchalik qarshiligi) QMQ 2.03.08 dagi tanlangan navdagi yogʻoch materiallar uchun belgilangan talablarga javob berishi kerak. Yogʻoch fermali koʻprik qurishda va yogʻochning past mustahkamlikda ekanligi koʻringan barcha hollarda, ishlatiladigan yogʻoch namunalarini laboratoriyada mustahkamlikka sinab, tekshirish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sinashda koʻringan mustahkamligi meʼyoriy qarshilikdan kam boʻlmaganida, yogʻoch ishlatishga yaroqli deb hisoblanadi. Yumaloq yogʻoch va bruslarning mustahkamligini ushbu meʼyorning mazkur SHNQ ning 559-bandida koʻrsatilgan davlat standartlarida keltirilgan tegishli talablarga binoan baholash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
564. Ishlatiladigan yogʻoch materiallarning namliklari % da — yumaloq holatdagi yogʻochlarniki 25 dan, tilingan yogʻochlarniki 20 dan, yelimlangan konstruksiyalar uchun ishlatiladiganlariniki 12 dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ichki xoʻjalik avtomobil yoʻllari, qishloq xoʻjaligi korxonalari va tashkilotlari, kichik avtoyoʻl va shahar koʻpriklarida ustki toʻshama, koʻndalang toʻsinchalar va gabarit chegarasiga qoʻyiladigan bruslar uchun 40 % gacha namlikdagi yogʻoch materiallarni ishlatish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suvning eng past sathidan pastda joylashadigan elementlar va qoziq oyoqlar uchun ishlatiladigan yogʻoch materiallarning namligi cheklanmaydi. Yogʻoch materiallari qurilish maydonchasi sharoitida tayyorlanganda, ularni chirishdan himoya etish taʼminlanganda, yuk koʻtarib turadigan elementlar uchun 25 % gacha, yordamchi elementlar uchun 40 % gacha namlikdagi yogʻoch materiallarni ishlatish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
565. Yogʻoch koʻpriklarning poʻlat elementlari uchun mazkur SHNQ ning 18 va 27-boblarning talablarini qanoatlantiradigan poʻlatdan tayyorlangan armaturalar, yupqa taxta, boʻlak shakldagi va fasonli prokatlar qoʻllaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mixlarni GOST 4028 ga, poʻlat dyubellarni esa TU 14-4-1231ga binoan qoʻllash kerak. Asoslangan hollarda TU 10-69-369ga binoan vintli poʻlat mixlarni ishlatish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
566. Konstruksiya elementlarini yelimlashda, talab qilinadigan mustahkamlikka, suvga chidamlilikka, biologik taʼsirlarga chidamlilikka ega boʻlgan va uzoq muddatga yaroqli: foydalanish sharoitiga bogʻliq holda QMQ 2.03.08 talablariga toʻgʻri keladigan fenolli, rezorsinli va fenolli-rezonsinli yelimlarni qoʻllash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch materialni metall bilan yelimlash uchun epoksid yelim ishlatish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Material va birikmalarning hisobiy xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
567. 1-nav qaragʻay yogʻochining, uning namligiga bogʻliq ravishdagi hisobiy qarshiliklarini quyidagi 97-jadvalga binoan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

97-jadval

Kuchlanish hollari va elementlarning xususiyatlari

Quyidagi % lardagi hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2) da

belgilanishi

25 va undan kam

25 dan koʻp

1. Egilish:

 

a) chekkalari tabiiy holatdagi yumaloq yogʻochdan qilingan elementlarniki

Rdb

17,7 (180)

15,2 (155)

b) bruslardan va chekkalari qirrali kesilgan yogʻochdan qilingan elementlarniki

15,7 (160)

13,7 (140)

v) toʻshaladigan taxtalarniki va boshqalarniki

13,7 (140)

11,8 (120)

2. Tolalari boʻylab choʻzilish

Rdt

11,8 (120)

9,8 (100)

3. Tolalari boʻylab siqilish va ezilish

Rdc, Rdqs

14,7 (150)

11,8 (120)

4. Tolalariga koʻndalang yoʻnalishda barcha sirtlarning siqilishi va ezilishi

Rdq

1,77 (18,0)

1,47 (15,0)

5. Tolalariga koʻndalang yoʻnalishda mahalliy ezilish:

 

a) yuzma-yuz oʻymalarda (ezilish maydonining uzunligi 15 sm gacha boʻlganda)

Rdqp

3,1 (32,0)

2,5 (26,0)

b) shaybalarning tagidagi ezilish burchagi 90° dan 60° gacha boʻlganida

3,9 (40,0)

3,3 (34,0)

6. Egilishda tola boʻylab qirqilishi (eng katta qiymati)

Rdab

2,35 (24,0)

2,15 (22,0)

7. Elementning ikkita brutto qalinligini va 10 oʻyma chuqurligiga teng uzunlikni hisobga olgan holda, oʻymalar ulangan joydagi (maydon boʻyicha oʻrtacha) qirqilish:

a) tola yoʻnalishida

Rdam

1,57 (16,0)

1,47 (15,0)

b) tolaga koʻndalang yoʻnalishda

Rdsm­­

0,78 (8,0)

0,69 (7,0)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Yogʻochning ezilishga va tola yoʻnalishiga a burchak ostida qirqilishiga hisobiy qarshiligini ushbu formula bilan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rd1, Rd2 lar — a1=0° va a2=90° boʻlganidagi ezilishga yoki siqilishga hisobiy qarshiliklar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Elementning yuklanmagan qismining uzunligi ezilish maydonidan va element qalinligidan kam boʻlmaganida, uning uzunligi qismidagi tolasining koʻndalangiga mahalliy ezilishga (ushbu jadvalning 5 vaziyatida koʻrsatilgan holatlardan tashqari) hisobiy qarshilikni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ls — yogʻochning tolasi boʻylab ezilish maydonining uzunligi, cm, da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Elementning hisobiy kesimlarida, kesish yoki teshish oqibatida, boʻshashish holati boʻlganda, tegishli hisobiy qarshiliklarni qiymati quyidagiga teng boʻlgan elementlarning ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻziladiganlari uchun — 0,80 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
egiladigan bruslar uchun — 0,85 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
egiladigan yumaloq yogʻochlar uchun — 0,90 ga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-nav qaragʻay yogʻochining hisobiy qarshiliklari 1-nav uchun belgilanganlaridan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tolalari boʻylab choʻzilgandagisi 30 % ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qolgan barcha kuchlanish holatlardagisi 10 % ga kam miqdorda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
568. Yelimlanadigan taxtalarning qalinligi 33 mm va element balandligi 50 sm va undan kam boʻlgan yelimlangan qaragʻay yogʻochlarning hisobiy qarshiliklarini quyidagi 98-jadvaldan qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

98-jadval

Kuchlanish holati

Hisobiy qarshiliklar

Belgilanishi

MPa

kgk/sm2

1. Brusning egilishi

Rdb

17,7

180

2. Tola boʻylab choʻzilish

Rdt

12,7

130

3. Tola boʻylab siqilish

Rds

15,7

160

4. Tola boʻylab ezilish

Rdqs

14,7

150

5.Tolaning koʻndalangiga barcha sirtlarning siqilishi va ezilishi

Rdcq, Rdq

1,96

20,0

6. Tolaning koʻndalangiga mahalliy ezilishi:

 

a) konstruksiyaning tayanadigan joyidagi tekislikda

Rdq

2,50

26,0

b) shaybalarning tagida ezilish burchagi 90° dan 60°gacha  boʻlganda

Rdap

4,31

44,0

7. Egilishda yelimlangan choklarda tolalar boʻylab katta qirqilish

Rdaf

1,47

15,0

8. Yelimlangan choklarda tolalarni koʻndalang parchalash

Rdsf

0,78

8,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qalinligi 33 mm dan farq qiladigan taxtalarni (qatlamlarni) qoʻllashda egilishga, siqilishga va tola boʻylab qirqilishga hisobiy qarshiliklarini quyidagilarga teng boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 19 mm va undan kam boʻlganida — 1,10 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 26 mm boʻlganda — 1,05 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qalinligi 43 mm boʻlganda — 0,95 ga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yelimlangan elementlarning balandligi 50 sm dan katta boʻlganida egilishga va tola boʻylab siqilishga hisobiy qarshiliklarni quyidagi 99-jadvalda keltirilgan ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

99-jadval

Kesim balandligi, sm,da

Ish sharoiti koeffitsiyenti

50 va undan kam

1,00

60

0,96

70

0,93

80

0,90

100

0,85

120 va undan koʻp

0,80

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
569. Yelimlangan poʻlat armatura sterjenli-yelimli shtirli birlashtirishlarda, tortib olishga yoki teshib oʻtishga (18 rasm) ishlaydigan qaragʻay yogʻochning tola boʻylab qirqilishga hisobiy qarshiligi Rdaf ni shtirning kirish chuqurligi l ga bogʻliq holda 100-jadvaldan qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-rasm. Yelimlashtirishli ulangan joy.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-ulanuvchi bloklar, 2-bloklarning ulanadigan joyi, 3-shtirlar uchun teshiklar, 4-teshiklarga yelimlangan shtirlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

100-jadval

Shtirni kiritish chuqurligi l, sm, da

Qirqilishga hisobiy qarshiligi, Rdat

MPa

kgk/sm2

15

2,94

30,0

20

2,75

28,0

25

2,55

26,0

30

2,45

25,0

35

2,26

23,0

40

2,16

22,0

45

2,01

20,5

50

1,91

19,5

55

1,77

18,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: 1. Sterjenni tola yoʻnalishida a burchagi ostida kiritib yelimlaganda qirqilishga hisobiy qarshilikni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Yelimshtirli birikmalarni tayyorlash faqat kerakli texnologik qurilmasi bor zavodlarga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
570. Boshqa turdagi yogʻochlar uchun mazkur SHNQ ning 97, 98 va 100-jadvallaridagi berilgan hisobiy qarshilik qiymatlarini quyidagi 101-jadvaldagi oʻtkazish koeffitsiyentlariga koʻpaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

101-jadval

Yogʻochlarning jinslari

Hisobiy qarshiliklar uchun oʻtkazish koeffitsiyenti

choʻzilishga, egilishga, siqilishga va tola boʻylab ezilishga

tola koʻndalangiga siqilishga va ezilishga

qirqilishga

Archa

1,0

1,0

1,0

Listvennitsa

1,2

1,2

1,01)

Pixta

0,8

0,8

0,8

Eman

1,3

2,0

1,3

Shumtol; grab

1,3

2,0

1,6

Buk

1,1

1,6

1,3

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) Yelimlangan konstruksiyalar uchun — 0,9.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
571. Barcha turdagi yogʻoch materiallari uchun tolasi boʻylab siqilish va choʻzilishdagi hamda egilishdagi elastiklik modulini quyidagicha qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
odatdagi yogʻochlar uchun doimiy yuklamalardan deformatsiyani aniqlashda — 8340 MPa (85000 kgk/sm2) ga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yelimlangan yogʻochlar uchun xohlagan yuklamalardan deformatsiyani aniqlashda — 9810 MPa (100000 kgk/sm2) ga teng deb.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch tolasining koʻndalangiga siqilishdagi elastiklik modulini 392 MPa (4000 kgk/sm2)ga teng deb qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
572. Yogʻoch koʻpriklarning poʻlat elementlari uchun elastiklik moduli va hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 18 va 27-boblariga binoan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
573. Qaragʻaylardan boʻladigan birikmalardagi ichlariga kiritilib joylashtiriladigan poʻlatdan qilinadigan pona (nagel), dyubel yoki mixlarning ponadan beriladigan zoʻriqishi tola boʻylab, dyubel va mixdan beriladigani esa maʼlum burchak ostida taʼsir koʻrsatganlaridagi zoʻriqishlarni oʻziga qabul qilish (yoki ogʻirlikni koʻtarish) qobiliyatining hisobiy qiymatlari quyidagi 102-jadvalda keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

102-jadval

Birikmalar turi

Kuchlanish holati

Pona (nagel), dyubel yoki mixning bitta kesimga kuchni qabul qilish qobiliyatining qiymati

kN

kgk

Simmetrik

Oʻrtadagi elementlarning ezilishi

0,441 dt1

45 dt1

Chekkadagi elementlarning ezilishi

0,685 dt2

70 dt2

Nosimmetrik

Bir xil qalinlikdagi barcha elementlarning hamda bitta kesimdagi birik-malarning ancha katta qalinlikdagi elementlarining ezilishi

0,294 dt1

30 dt1

Chekkadagi ancha yupqa elementlarning ezilishi

0,685 dt2

70 dt2

Simmetrik va nosimmetrik

Pona (nagel) ning egilishi

1,618d2 Q 0.019t32; lekin, 2,256d2 dan koʻp emas

165d2 Q 2t32 ; lekin 230d2 dan koʻp emas

Mixning egilishi (GOST 4028-63*)

2,256d2 Q 0.010t32; lekin, 3,628d2 dan koʻp emas

230d2 Q t32 ; lekin 370d2 dan koʻp emas

Dyubelning egilishi (TU 14-4-1231-83)

3,384d2 Q 0.015t32; lekin, 5,442d2 dan koʻp emas

234,5d2 Q 1,5t32; lekin 555d2 dan koʻp emas

Burama mixning egilishi

 

 

(TU 10-69-369-87)

4,14 d2

420 d2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100-jadvalda belgilanganlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — pona (nagel) yoki mixning diametri, sm, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t1 — oʻrtadagi va teng, koʻproq qalinliklardagi bitta qirqiladigan birikmadagi elementlarning qalinligi, sm, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t2 — chekkadagi elementlarning va bitta qirqiladigan birikmalarning ancha yupqa elementlarining qalinligi, sm, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t3 — bitta qirqiladigan birikmalarning chekkadagi elementiga mixni yoki dyubelni kirgizish chuqurligi, sm, da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Pona (nagel)ning, koʻrilayotgan chokdagi, zoʻriqishni qabul qilish qobiliyatining hisobiy miqdorini jadvaldagi formulalarga asosan topilgan qiymatlarning eng kichigiga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Pona (nagel)ning diametri d ni, uning egilishdagi zoʻriqishni qabul qilish qobiliyatining toʻla foydalanilishidan sal koʻproq sharoitdan kelib chiqqan holda belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ushbu meʼyorlarning talablariga muvofiq ponalar (nagellar)ni joylash sharoiti bajarilgan boʻlganida, pona (nagel)li birikmalarda yogʻochni yorilib ajralishga hisoblamaslik mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Silindrik pona, mixlar va dyubellar yogʻochning ichiga yetarli darajada kiritilib joylashtirilib, ustiga qoʻyilgan narsa zich berkitib turadigan hollarda, bolt tagiga poʻlatdan qilingan yopishtirma qoʻyiladigan birikmalar qoʻllash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Poʻlatdan qilingan yopishtirmali birikmalardagi dyubel va mixlarning hisobiy zoʻriqishni qabul qilish qobiliyati quyidagi koeffitsiyentlarga koʻpaytirib aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kuch bilan kiritilgan dyubellar uchun — 1,0 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oldindan burgʻilangan teshiklarga kiritilganda — 0,8 ga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa turdagi yogʻochdan qilingan birikmalarda poʻlat pona (nagel) ning zoʻriqishni oʻziga qabul qilish qobiliyatining hisobiy qiymati, pona joylashgan teshikda yogʻochni ezishga hisoblaganda mazkur SHNQ ning 102-jadvalidagi tegishli koeffitsiyentlarni mazkur SHNQ ning 102-jadvalidagi miqdorlarga koʻpaytirib va u teshikning ichida egilishga ishlaganda, shu koeffitsiyentlardan kvadrat ildiz olgandagi qiymatlarni jadvaldagi miqdorlarga koʻpaytirib aniqlanadi. Kuch pona (nagel) dan yogʻoch tolalariga a burchagi ostida berilganida, uning zoʻriqishni oʻziga qabul qilish qobiliyatini QMQ 2.03.08ning koʻrsatmalarga koʻra ka koeffitsiyentini hisoblab aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
574. Choʻziladigan va siqiladigan yelimshtirli (poʻlat sterjen yogʻochlardagi teshiklarga yelimlangan) birikmalarda yelimlangan shtir (poʻlat sterjen)ning sugʻirilib olishga yoki teshib oʻtishga hisobiy mustahkamlik qobiliyati Ndd kN, (kgk) ni ushbu formula bilan aniqlash zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, m — teshik diametrlari 2,4 cm va undan kam boʻlganida — 1,0 ga; 2,6 va 2,8 sm da — 0,95 ga; 3,0 sm va undan katta boʻlganida — 0,90 ga teng deb qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyentlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
de — shtir (sterjen) kiritiladigan teshik diametri, m (sm) da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
le — shtir (sterjen) kiradigan qismining uzunligi, m (sm) da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rdaf — mazkur SHNQ ning 100-jadvalidan olinadigan yelimshtirli birikmalardagi yogʻochning yorilib ajrashiga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
575. Boʻylama yoʻnalishda joylashgan prizmatik ponalarning (kolodka, shponka) hisobiy, zoʻriqish qabul qilish qobiliyatini ezilishga va yorilib ajralishga aniqlash kerak. Bu yerda, yorilib ajralishga hisobiy qarshiligini ish sharoiti koeffitsiyenti ma=0.8 bilan qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Hisoblashlar. Zoʻriqishlar va momentlarni aniqlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
576. Koʻpriklarning konstruksiyalarini hisoblashda quyidagilarga ijozat beriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
elementlar va birikmalardagi zoʻriqishlarni materialni elastik ishlaydi deb faraz qilib aniqlashga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fazoviy konstruksiyani alohida tekis turkumlarga ajratishga va ularni elementlarning koʻnuvchanligini nazarga olmasdan mustahkamlikka hisoblashga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
panjarali konstruksiyalar elementlarining tugunlarida birlashishlarini hisoblashlarda sharnirli deb qabul qilishga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta qatorli va fazoviy tayanchlarning ustunlariga oʻtirmalardan beriladigan vertikal kuchlarni qabul qilishda qiyatirgaklar, diagonal bogʻlanishlar va raskoslar qatnashmaydi deb hisoblashga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
haroratning oʻzgarishidan hamda yogʻochning qurishidan va shishganidan boʻladigan deformatsiya va kuchlanishlarni hisobga olmaslikni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishqalanish kuchi taʼsirini, konstruksiya yoki birikmaning ishlash sharoitini yomonlashtirgan holdagina hisobga olish kerakligiga (bunday hollarda yogʻochning yogʻochga ishqalanish koeffitsiyentini 0,6 ga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
577. Toʻsinli koʻpriklarning progonlarini, toʻshamasining pastki qatlami elementlarini (taxtalari, nakatniklari va h.k.) koʻndalang toʻsinchalarini, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismining boʻylama va koʻndalang toʻsinlarini uzlukli deb hisoblash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻndalang progonlarga tayanuvchi yogʻochli taxtalarni eni b ga teng boʻlgan, ikkita tayanchda yotgan toʻsin deb hisoblash ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) yelimlangan yogʻochli taxta uchun
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) mixlangan yogʻochli taxta uchun mixlarning orasidagi masofa 25 sm va undan kam boʻlganida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻsha masofa 25 cm dan katta boʻlganida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5.6)-(5.7) formulalarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — gʻildirakning yoki oʻrmalovchi zanjirning koʻprikka tegib turadigan joyining yogʻoch taxtalarning koʻndalang yoʻnalishdagi oʻlchami;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — qoplama qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — bitta yogʻoch taxtaning qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — yogʻoch qoplamali plitaning hisobiy oraligʻi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Progonlarga uzluksiz koʻndalang toʻsinchalar orqali tushadigan bosimni aniqlashda, yuklamalarning ularga elastik ravishda tarqalishini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻshamadagi yogʻoch taxtalarning ulangan joylari bitta qatorga toʻgʻri kelmagan holatda (bitta kesimda barcha ulangan joylarning 30 % dan kami toʻgʻri kelganida) koʻndalang toʻsinchaga boʻladigan bosimni aniqlashda, yuklamalarning tarqalishini hisobga olishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
578. Progonlardagi zoʻriqishlarni aniqlashda oʻtirmalarning ustida podbalkalar qoʻyilganida oraliqning uzunligini kamaytirib olish ruxsat etiladi, lekin u kamaytirilgan miqdor, umumiy uzunligining 10 % dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
579. Fermalarning metall tortmalaridagi zoʻriqishlarni aniqlayotganda, ularning oʻzlarining ogʻirliklari ustki va pastki tugunlarga teppa-teng tarqaladi deb qabul etish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oraliq qurilmaning oʻtish qismi sathida joylashgan tomonga qarshi bogʻlanishlarini, fermaning belbogʻi, oʻtish qismi va qoʻl tutgich panjarasiga toʻgʻri keladigan shamoldan boʻladigan yuklamaga va vaqtinchalik yuklamadan gorizontal koʻndalang taʼsirga hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Siqiluvchi elementlarning hisobiy uzunligi va elementlarning egiluvchanligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
580. Boʻylama kuchlar taʼsir etadigan toʻgʻri chiziqli elementlarni ustivorlikka hisoblashda, ularning hisobiy uzunligini QMQ 2.03.08 koʻrsatmalariga muvofiq uchlarining mahkamlanish turiga bogʻliq ravishda qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
581. Ustivorlikka hisoblashda oraliq qurilma va tayanchlar elementlarining hisobiy uzunligini quyidagicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) fermalarning siqilayotgan belbogʻlari uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ferma tekisligida boʻlganida — tugunlar orasidagi masofaga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ferma tekisligidan boʻlganida — gorizontal bogʻlanishlarning tugunlari orasidagi masofani;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) Gau-Juravskiy fermasidagi raskoslar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ferma tekisligida boʻlganida — raskosning toʻla uzunligining yarmiga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ferma tekisligidan boʻlganida — raskosning toʻla uzunligiga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) yogʻoch taxtali tutash devorli fermalarning siqilayotgan taxtalari uchun ular enining olti barobar kattalashtirilgan qiymatiga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) fazoviy tayanchlarning ustunlari uchun — bogʻlanishlar tugunlari orasidagi masofaga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) qoʻshimcha bogʻlanishlar yoʻq boʻlganida qoziq oyoqlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) qiya qoziq oyoqlarini qoqish yoʻli bilan gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlaganda va qoziq oyoqni gruntga toʻla kiritganda — 0,7l deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlaganda va qoziq oyoq gruntga toʻla kiritilmaganda (sharnirli holatda, qoziq oyoqning bir qismi gruntdan tepada turganida) — l ga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlamaganda va qoziq oyoqlar gruntga toʻla kiritilganida — 2l ga teng deb, qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bu yerda, l — qoziq oyoqning boshidan (rostverk yoki oʻtirmaning pastidan) suv yuvilishini ham hisobga olgandagi gruntga kiritilgan joydagi kesimgacha boʻlgan nazariy uzunligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
582. Hisobiy egiluvchanlikni quyidagilarga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) butun kesimli elementlar uchun (ikkita tekislikdagi) va tarkibi bir nechta boʻlgan sterjenlar (shaxobchalar orasini biriktiruvchi bogʻlanishlar tekisligiga meʼyoriy tekislikda) element hisobiy uzunligining toʻla yuzasining tegishli inersiya radiusiga nisbatiga teng deb;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) bir nechtadan tarkib topgan elementlar (shaxobchalari orasini birlashtiruvchi bogʻlanishlar tekisligida) uchun keltirilgan egiluvchanlik lz ni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ga teng deb, qabul qilish zarur;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, l, la — tegishli bir elementlarning va uning ayrim shaxobchalarining egiluvchanligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mz — keltirilgan egiluvchanlik koeffitsiyenti, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, lc — elementning hisobiy uzunligi, m da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — elementning koʻndalang kesimining egilish tekisligidagi oʻlchami, cm da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nf — elementning shaxobchalari orasidagi choklar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nq — bitta chokdagi bogʻlanishlar qirqimlarining elementning 1 m. ga toʻgʻri keladigan soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — quyidagi 103-jadvalga binoan aniqlanadigan birlashmaning koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — element kesimining toʻla eni, sm, da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. l va la egiluvchanliklar elementning hisobiy uzunligi lc va butun elementlar uchundek bogʻlanishlar orasidagi masofalarga koʻra aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Shaxobchaning hisobiy uzunligi la, uning yetti karra enidan oshmaydigan boʻlganida la = 0 deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

103-jadval

Bogʻlovchilar turi

Quyidagicha siqilgandagi birikmaning koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti d ning qiymati

markaziy

Egilish bilan birgalikda

Poʻlat pona (nagel)lar:

D  1/7 l

1/5d2

1/2,5d2

D > 1/7 l

1.5/dt

3/dt

Mixlar va dyubellar

1/10d2

1/5d2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.7-jadvaldagi belgilashlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — birlashtirilayotgan elementlarning eng yupqasining qalinligi, sm da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — mix, dyubel yoki pona (nagel)ning diametri, sm, da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
583. Bir nechtadan tashkil topgan elementlarning keltirilgan egiluvchanlik koeffitsiyentlarini aniqlayotganda quyidagi shartlarni bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) qistirib mahkamlangan uchlari 4 d dan kam boʻlgan mixlar va dyubellar hisobga olinmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) shaxobchalarni pona (shponka)lar yoki kolodkalar yordamida birlashtirganda mz = 1,2 deb qabul qilish kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) choklarda ikki xil diametrdagi (d1 va d2) pona (nagel) lar qoʻllanilganida, bogʻlovchilarning chokdagi qirqiladiganlarining soni n quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, n1, d1 — d1 diametrdagi pona (nagel)larga toʻgʻri keladigan qirqimlar soni va koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n2, d2 — d2 diametrdagi pona (nagel)larga toʻgʻri keladigan qirqimlar soni va koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
584. Markaziy siqiluvchan elementlarning qabul qiluvchanlik (koʻtaruvchanlik) qobiliyatining kamayish koeffitsiyenti j ni ularning egiluvchanligiga bogʻliq ravishda quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ≤70 boʻlganida, φ = 1 — 0.8 (λ/100)2; (297)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
λ>70 boʻlganida, φ = 3000/λ2; (298)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Konstruksiya elementlarini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
585. Koʻpriklarning yogʻoch konstruksiyalarining elementlarini mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashni quyidagi 104-jadvaldagi formulalarga binoan bajarish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

104-jadval

Elementning ishlashi

Hisoblash uchun formula

Normal kuchlanishlarni koʻra mustahkamlikka

Tolasi boʻylab choʻzilish

Nd/Ant dt                          (6.13)

Tolasi boʻylab siqilish

Nd/Ant ds                           (6.14)

Bosh tekisliklarning birortasida egilish

Md/Wnt db                          (6.15)

Qiya egilish

Mdx/Ix ×y + Mdy/Iy ×x db     (6.16)

Bosh tekisliklarning birortasida egilish bilan choʻzilish

Nd/Ant+ Md/Wnt × R­dt/R­db  R­dt    (6.17)

Bosh tekisliklarning birortasida egilish bilan siqilish

Nd/Ant+ Md/ξWnt × R­dt/R­db dc  (6.18)

Tola koʻndalangiga siqilish (ezilish)

Nd/Ad dq                                 (6.19)

Urinma kuchlanishlarga koʻra mustahkamlikka

Egilish

QdSbr/Ibrb dab                        (6.20)

Ustivorlikka

Markaziy siqilish

Nd/Ad   φds                                (6.21)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104-jadvaldagi belgilashlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nd, Md, Qd — tegishli boʻylama kuch, eguvchi moment, kesuvchi kuchlarning hisobiy qiymatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rdb, Rdq — hisobiy qarshiligi (indekslar kuchlanish Rdb, Rdq holatlariga mos keladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ant, Abr — tegishli koʻndalang kesimning sof va toʻla maydonlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sbr — toʻla kesim qismining neytral oʻqqa nisbatan statik momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wnt — bir nechtadan tarkib topgan sterjenlar uchun, 6.33-bandiga binoan ish sharoiti koeffitsiyenti hisobga olingan holda qabul qilingan boʻshashgan kesimning qarshilik momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ix, Iy — x va u oʻqlariga nisbatan sof kesimning inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ibr — toʻla kesimning inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x, u — bosh oʻqlar x va u lardan kesimning eng uzoqda joylashgan nuqtalarigacha boʻlgan masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — kesimning eni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j — mazkur SHNQ ning 562-bandiga binoan markaziy siqiluvchi elementlarni ustivorlikka tekshirgandagi koʻtaruvchanligining kamayish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aq — ezilish maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ad — ustivorlikka tekshirgandagi koʻndalang kesimning hisobiy maydoni. U quyidagicha qabul qilinadi: kesim 25 % va undan kam boʻshashganda — Abr ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25 % dan koʻp boʻshashganda — 4/3 Ant ga teng deb.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — element deformatsiyalangandagi normal kuch Nd dan boʻladigan qoʻshimcha momentning taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent. U quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ξ q 1 – λ2/3000 × Nd/RdsAbr (299)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Markaziy siqiluvchi elementlarni, chet tomoniga chiqadigan nosimmetrik boʻshashganida, nomarkaziy siqiluvchi deb hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Nomarkaziy siqiluvchi elementni, egilish tekisligiga perpendikulyar tekislikda hamda Nd/Abr kuchlanishning 10 % dan oshmaydigan egilish tekisligida Md/Wbr kuchlanish boʻlganida, ustivorlikka hisoblashni (6.14) formulaga binoan, eguvchi momentni hisobga olmasdan bajarish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Yelimlangan sterejenli (shtirli) ulangan joyi bor siqiluvchi elementlarni siqilishga hisoblaganda, kesim toʻla siqiluvchan boʻlgan holda shtirlar joyidagi teshiklar taʼsiridan boʻshashish hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Choʻziladigan elementlarning yelimlangan shtirli ulangan joylaridagi kesimlarini mustahkamlikka tekshirganda uning maydoni Ant ni 0,9 ga teng boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyentiga koʻpaytirish yoʻli bilan, kesimda kuchlanish jamlanishini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
586. Oralariga qatlam qoʻyilgan, bir nechtadan tashkil topgan nomarkaziy siqiluvchi elementlarning koʻproq kuchlanuvchi tarmogʻini ustivorlikka hisoblash, uning hisobiy uzunligi, qalinligining yetti karra oshirilgan qiymatidan katta boʻlganida, quyidagi shartdan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nd/Abr + Md/ξWbr · Rds/Rab ≤ φRds (300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, j — alohida tarmoq koʻtaruvchanligining kamayish koeffitsiyenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Abr, Wbr — tarmoqning brutto maydoni va qarshilik momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
x — 6.30-bandiga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
587. Yumaloq yogʻochlardan qilinadigan elementlarni diametri 1 m uzunligida 1,0 sm ga kichrayib borishini eʼtiborga olgan holda hisoblash kerak. Kesim maydoni Ant ni, 20 sm uzunlikda joylashgan uni boʻshashtiruvchi sharoitlarning barchasini, shartli ravishda koʻrilayotgan kesimda joylashgan deb faraz qilib, aniqlash kerak. Bu holda, toʻla kesim maydonining (brutto) nisbiy boʻshashishi nosimmetrik boʻshashishda 0,4 miqdordan, simmetrik boʻshashishda 0,5 miqdordan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Siqilayotgan elementlarda pona (nagel)lar tufayli boʻlayotgan boʻshashishlarni ularga yaqin joylashgan boshqa boʻshashishlarni eʼtiborga olmasdan hisoblash ruxsat etiladi. Qoqilib kiritilgan mixlar tufayli siqilayotgan elementlardagi boʻshashishlarni hisobga olmaslik ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pogʻanali ravishda ajralib turishi moʻljallangan (qoʻshni boʻshashgan joylar orasidagi yorilish maydonchalarini hisobga olgandagi) aniqlangan ishchi maydon noqulay xulosa bersa, uni Ant maydoni sifatida qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
588. Egiladigan, bir nechtadan tashkil topgan prizmatik boʻylama ponali (shponkali, kolodkali) toʻsinlarni (tarkibiy toʻsinlarni) quyidagi qiymatlarga teng boʻlgan tutashish koeffitsiyentlarini inobatga olib hisoblash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikki qavatli toʻsinlar uchun — 0,85;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uch qavatli toʻsinlar uchun — 0,80.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan toʻsinlar uchun birikmaning koʻnikuvchanligini hisobga olmasdan topilgan egilishlar 30 % ga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkil qiluvchi progon va shponkalarda kesimlarning qarshilik ishchi (zaiflashtirilgan) momentlari quyidagi formulalar boʻyicha:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) Kolodkalarda ikki sathli progonlar uchun (6.2-rasm a)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (301)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) Kolodkalarda uch sathli progonlar uchun (6.26-rasm)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (302)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) Koʻndalang shponkalarda ikki sathli progonlar uchun (6.2 v-rasm)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (303)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) Koʻndalang shponkalarda uch sathli progonlar uchun (6.2 g-rasm)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
. (304)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkil qiluvchi prgonlarda sathlar orasidagi bogʻlanishlar ham hisob-kitobga bogʻliq boʻlib, yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, bu juda muhim rol oʻynaydi. Ushbu ulanishlar kolodkalar, shponkalar, plastinali nagellar) odatda progon oraligʻining butun uzunligi l boʻylab teng ravishda joylashtiriladi va bu holda har bir chok uchun zarur boʻlgan ulanishlar soni nsv oraliqning yarmida (tayanchdan oraliq oʻrtasigacha) qoʻyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(305)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda M — progonga taʼsir qiluvchi eng katta hisobiy egiluvchi moment;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— progonning neytral oʻqiga nisbatan koʻrib chiqilayotgan chok boʻylab harakatlanishga moyil boʻlgan elementning yalpi kesimining statik momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iσp — butun progonning yalpi kesimining inersiya momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Tsv ] koʻrib chiqilgan chokda joylashgan bitta ulanishda (kolodka, shponka, plastik nagel) ruxsat etilgan kuch.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6.2-rasm. Tarkibli progonlarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
589. Yelimlangan konstruksiyalarning koʻp qatlamli elementlarini mustahkamlik va ustivorlikka, ponalarning koʻnikuvchanligini inobatga olmasdan hisoblashga ruxsat etiladi. Yelimlangan toʻsinlarning salqiligiga choklarning koʻnikuvchanlik taʼsirini 20 % ga oshirib hisobga olishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
590. Panjarali fermalarning uchlari joyga toʻgʻrilab tayyorlangan belbogʻlaridagi ulangan joylarida, oralariga qatlam, ustiga yopishtirmalar qoʻyilgan boʻlib, mahalliy egilish yoʻq boʻlsa, ulangan joy ferma tugunida joylashganida, belbogʻning uchi orqali hisobiy kuchning toʻla miqdori, tugundan chetroqda joylashganida esa uning yarmi berilishiga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
591. Yogʻoch fermalarni, eguvchi momentlari belbogʻlari bilan, koʻndalang kuchlar panjara yoki devorchaning barcha kesishadigan raskoslariga bir xil tarqalib qabul qilinadigan tutash toʻsinga oʻxshatib hisoblashga ruxsat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belbogʻning sof kesim (netto) maydoniga devorchaga yaqin joylashgan taxta uchun — 1,0 ga, keyingisi uchun — 0,8 ga, uchinchisi uchun — 0,6 ga teng boʻlgan koeffitsiyentlar kiritish zarur. Parallel belbogʻli yogʻoch taxtali fermalar birikmalarining koʻnikuvchanliklarini hisobga olmay hisoblangan egilishlarini 30 % oshirib olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fermaning tayanch ustunchalari, panjaraning ularga kelib birlashuvchi elementlaridan tushadigan toʻla bosimga hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
592. Ryaj (ichi toshga toʻldirilgan qutisimon)larni hisoblaganda, uning tovoni maydonining 2/3 qismi tayanib turadi deb qabul qilish kerak. Grunt bilan ishqalanish koeffitsiyentini mazkur SHNQning 634-bandi talablariga muvofiq qabul qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
593. Tayanch holatining agʻdarilishga ustivorligiga hisoblash, yon tomonida qoʻshimcha qoʻyilgan tirgaklar yoki qiya qoqilgan qoziq oyoqlar yoʻq boʻlganida, chekkasida joylashgan, gruntdan tepaga chiqib turgan qoziq oyoqqa nisbatan, agarda yuqoridagi koʻrsatilgan elementlar bor boʻlganida yonidagi qiya tirgakning yoki qiya qoziq oyoqning, pastki tayanch nuqtasiga (pastki gorizontal bogʻlamalar sathida) nisbatan bajarish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Birikmalarni hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
594. Elementlarning boʻylama kuchlarga ishlaydigan birikmalarini egilishga va yorilishga hisoblashni poʻlatdan qilingan mahkamlovchilarning ishlarini inobatga olmasdan quyidagi formulalar bilan bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ezilishga: Nd/Aq ≤ mqRdqp (306);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yorilishga: Nd/Aa ≤ maRdam (307);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Aq, Aa — ezilish va yorilish maydoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mq — suv sathidan yuqorida joylashgan konstruksiya elementlarini yotiq va oʻtirmalarni qoziq oyoqlar yoki ustunlar bilan birlashtirgandagi birikmalar uchun, yogʻoch tolasining koʻndalangiga ezilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti va u 1,2 ga teng deb, huddi yuqoridagi hollarda, ammo konstruksiya gruntga tegib turganda yoki uning tagida joylashganida 0,85 ga teng deb, shu hollardagi konstruksiyalar doimo namlanib turganida yoki suvda joylashganida 0,75 ga teng deb qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ma — yorilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti, u quyidagilarga teng deb qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchma-uch biri ikkinchisiga kiritiladigan hollarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta tishli kiritmalar — 1,0 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita tishli kiritmalarda, uchidan birinchi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tishga — 0,8 ga va huddi shu holda ikkinchi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tishga — 1,15 ga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boʻylama pona (shponka)li birlashgan elementlarda — 0,7 ga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birikmalardagi ishqalanish kuchlari, ular mabodo qoʻshimcha kuchlanishlar hosil qilmasa, ezilishga va yorilishga hisoblashlarda inobatga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch tolasining koʻndalangiga mahalliy ezilish maydonchasining (uchma-uch mixlar, pona (nagel)lar bilan va biri ikkinchisiga kiritilib biriktirilgan hollardan tashqari) hisobiy koʻtaruvchanligi, yogʻochning ezilishga birga ishlaydigan metall mahkamlagichlar (mixlar, dyubellar, shuruplar, burama mixlar) bilan ularni kuchaytirish hisobiga oshirish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahalliy ezilish maydonchasida botirishga ishlaydigan metall biriktirgichlarni 106-jadval talablariga muvofiq joylashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Biriktirishlar bilan kuchaytirilgan tola koʻndalangiga mahalliy ezilish maydonchali birikma quyidagi formulaga asosan hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, ns — mahalliy ezilish maydonchasidagi biriktirishlar soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ndds — bitta biriktirishning (mix, burama mix, dyubel) yogʻoch tolasiga koʻndalang kiritgandagi koʻtaruvchanlik qobiliyati, kN (kgk) da va quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, Rdds — yogʻoch bilan biriktirgichning hisobiy tegib turadigan yuzasining bir-biriga botirilishiga hisobiy qarshiligi, mixlar va dyubellar uchun yogʻoch namligiga bogʻliq boʻlmagan holda 0,3 MPa (3 kgk/ cm2)ga teng, buraladigan mixlar (TU 10-69-369-87) uchun quruq yogʻochlar boʻlganida 0,6 MPa (6 kgk/cm2)ga teng, shuruf gluxarlar uchun yogʻochning tegishli namligiga muvofiq 6.1-jadvalga binoan Rdsm ga barobar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ds — biriktirgich sterjenining diametri, m (sm) da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ls — yogʻoch bilan biriktirgichning tegib turadigan joyining hisobiy uzunligi, m (cm) da;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ndqp — 97-jadvalga muvofiq aniqlanadigan tola koʻndalangiga mahalliy ezilishga hisobiy qarshiligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ds — biriktirgich qalpoqchasining diametri, m (sm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6.26) formulaning oʻng tomoni 2mqRdqp dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
595. Uchma-uch bir-biriga kiritilgan ikkita tishli birikmalarni yorilishga hisoblashni quyidagicha: uchidan birinchi tish uchun yorilish tekisligi boʻyicha — uning ezilish maydoniga toʻgʻri keladigan kuchga, ikkinchi tish uchun esa — barcha kuchga bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
596. Qiya kolodka bilan biriktirilgan elementlardagi yorilishning hisobiy uzunligi ld quyidagiga teng deb qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tortib turuvchi boltlarga tushadigan kuchlarni aniqlashga kerakli bitta kolodkadagi ajratuvchi kuch S ni quyidagi formula bilan hisoblash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(310) va (311) formulalardagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q — birikmaning koʻnikuvchanligini eʼtiborga olmagandagi bitta kolodkaga toʻgʻri keladigan hisobiy suruvchi kuch;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — kolodkalar orasidagi sof masofa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Z — kolodkani yoruvchi kuchlar yelkasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
la — kolodkaning uzunligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
597. Qoʻsh tavr yogʻoch taxtali-mixli toʻsinlar belbogʻlarining, kesishma holatdagi tutash devorlarga mahkamlagichlardagi bogʻlanishlarini belbogʻ va devor orasida yuz beradigan suruvchi kuchga hisoblash kerak. Bu holda, mahkamlagichlardagi mixlarning qabul qiluvchanlik qobiliyatini, devorcha taxtalarining umumiy qalinligi uning hisobiy qalinligiga teng boʻlganida, 0,8 ga barobar ishlash sharoiti koeffitsiyentiga koʻpaytirib qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mixni yogʻochga qayirib qistirishning hisobiy uzunligini quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, d — mixning diametri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ry — poʻlat mixning oquvchanlik chegarasidagi choʻzilishga va egilishga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da va mazkur SHNQ ning 27-bobiga binoan qabul qilinadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rdqs — yogʻochning tolasi boʻylab ezilishga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mixning qistirib mahkamlaydigan tomonining hisobiy uzunligini aniqlashda oʻtkirlashtirilgan qismining uzunligi 1,5d ni hisobga olmaslik kerak. Bundan tashqari, birlashtiriluvchi elementlar orasidagi har bitta chokka 2 mm dan mixning uzunligidan kamaytirish kerak. Bir nechta qatlam yogʻoch taxtadan mix erkin chiqib turadigan boʻlganida, uning uzunligini 1,5d ga kamaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
598. Siqiluvchi elementlarda va egiluvchi elementlarning siqiluvchi tomonida joylashgan yelim shtirli birikmalarni, zoʻriqishlarning 70 % i ulanuvchi elementlarni uchlari yuzasi bilan, qolganlari esa shtirlar bilan qabul qilinadi deb hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egiluvchi elementlar va choʻziluvchi elementlarning choʻzilish zonalarida joylashuvchi yelimshtirli birikmalarni hisoblashda birikuvchi elementlarning alohidagi yuzalariga toʻgʻri keluvchi kuchlar butunlay shtirlar orqali qabul qilinadi deb hisoblanadi. Ulanayotgan elementlar uchlari orasidagi yelimli choklar choʻzilishda hisobga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egiluvchi elementlarning yelimshtirli birikma bilan ulangan qismini koʻndalang kuch taʼsiriga butun kesim deb qabul qilib hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Konstruksiyani tuzish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
599. Bogʻlamlarda eng kam sonli oddiy kesib kiritiladigan birikmalarni qoʻllash lozim va ularda suv toʻplanmasligini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tarkibiy (bir nechta boʻlaklardan tarkib topgan) elementlarda bruslar orasida 4 sm dan, yumaloq yogʻochlar orasida 2 sm dan kam boʻlmagan shamollatib turuvchi boʻsh joy qoldirish nazarda tutilishi kerak. Boʻsh joy qoldirish ruxsat etilmaydigan konstruksiyalarda, atmosfera yogʻinlaridan bevosita namlanishga qarshi choralar koʻrilishi zarur. Yogʻoch konstruksiyalarning suv sathidan tepada joylashgan qismlarida yopiq (barcha tomoni yopishmalar bilan qoplangan) birikmalar qilish ruxsat etilmaydi. Yelimlangan oraliq qurilmalarda, ularga quyosh nurlarining toʻgʻri tushishiga toʻsiq boʻladigan tadbirlarni koʻzda tutish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch konstruksiyalarning yogʻochli elementlarini ketma-ketlikda moʻrt sinishlarini yoki uzilishini kamaytirish uchun ular birikmalarini yopishqoq ishlashini taʼminlash orqali tabiiy moʻrtlikni kamaytirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birikmalarda yogʻochni ezilishga ishlashini taʼminlab berish kerak. Birikmalarga yopishqoqlikni berish uchun boʻlish va zichlik prinsiplari ishlatilsa kuchlar elementdan elementga iloji boricha koʻpaytirilgan bogʻlanishlar soni orqali uzatiladi. Bu holda parallel ishlovchi bogʻlanishlar oʻrtasida kuchlar toʻlaroq tekis taqsimlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
600. Tilingan materiallarni uzunasi boʻylab, GOST 16483.10 ga binoan, tishli birikmalar yordamida ulash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
601. Bakteriyalari yoʻqotilgan elementlarni, mahkamlovchi buyumlar uchun teshiklar tayyorlashdan boshqa qayta ishlov berish ishlariga ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bakteriyalari yoʻqotilgan yogʻochlarda, mahkamlovchi buyumlar oʻrnatilishidan avval, tayyorlangan teshiklar GOST 2770 ga muvofiq toshkoʻmir yogʻi bilan qalin surkalishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
602. Yelimlangan va taxta-mixli bosh toʻsinli oraliq qurilmaning koʻndalang bikrligini taʼminlash uchun tayanch kesimlarida va oraligʻida har 4 — 6 m da koʻndalang bogʻlanishlar, taxta-mixli toʻsinlarda ularning ustki belbogʻi tekisligida boʻylama bogʻlanishlar ham oʻrnatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
603. 15 m va undan uzun oraliq qurilmalarning bosh toʻsinlarini, rezina tayanchlarga oʻrnatish kerak. Toʻsinlarning tagiga tayanchlar oʻrniga, bakteriyalari yoʻqotilgan yogʻochlardan qilingan, ruberoid qatlamlari ustiga yotqiziladigan mauerlat bruslarni oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
604. Oʻtish qismining, yogʻoch temirbeton plitasi bosh toʻsinlarga gorizontal kuchlarning berilishini taʼminlaydigan mahkamlagichlar bilan ularga bogʻlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
605. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining yelimlangan oraliq qurilmalarining oʻtish qismini tuzayotganda, suvlarning tezda uning ustidan oqib ketishini taʼminlaydigan boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarda nishablik boʻlishini koʻzda tutish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻprikning uzunligi 50 m gacha va boʻylama yoʻnalishida bir tomonga nishabligi kamida 1 ‰, uzunligi 100 m va oʻrtasidan har ikkala tomonga nishabliklari kamida 1 ‰ dan boʻlganida, uzunasi boʻylab oqizib, koʻprik ustiga yigʻiladigan suvlarni ketkazishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
606. Yelimlangan oraliq qurilmalarning oʻtish qismi, pastda yotgan konstruksiyalarni yogʻingarchilik suvlari tegishidan va quyosh nurlarining bevosita taʼsiridan himoya qilish zarur. Oʻtish qismining plitasini uzluksiz ravishda qurish kerak. Toʻsinlarning temirbeton plita tagidagi ustki belbogʻiga suv oʻtkazmaydigan qatlamlar yotqizilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
607. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida shamollatish sharoitini yaxshilash uchun bosh toʻsinlar uchlarining orasida kamida 10 sm boʻlgan boʻshliq qoldirish va tayanchlarning balandliklarini kamida 5 sm etib belgilash kerak. Bosh toʻsinlar va oʻtish qismilar orasida balandligi 5-6 sm boʻlgan boʻshliqlar qoldirilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
608. Yogʻoch plitali yelimlangan koʻpriklarning qoplamasi sifatida yuzasiga uch karra ishlov berilgan qatlam yoki bir qatlamli asfaltbeton yotqizishni belgilash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
609. Harakat ustki qismida boʻladigan oraliq qurilmalarda ferma bilan mahkamlangan yuqori bikrlikdagi oʻtish qismini ustki bogʻlanishlar sifatida foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
610. Egiluvchi elementlarda eng katta qiymatdagi eguvchi moment hosil boʻladigan kesimlarda choʻzilayotgan tolalarini har xil kesiklar bilan boʻshashtirmaslik kerak. Elementlarning tayanchlardagi kesimlarida yogʻoch tolalarining koʻndalangiga ajralishga mustahkamligi taʼminlangan holda elementning 1/3 balandligigacha kesish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Elementlarning eng kichkina oʻlchamlari va ularning ruxsat etiladigan egiluvchanligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
611. Yogʻoch qismlari va metall buyumlar koʻndalang kesimlarda quyidagi 105-jadvalda keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmagan oʻlchamlarga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

105-jadval

Yogʻoch qismlar va metall buyumlar

Koʻndalang kesimning meʼyorlangan oʻlchami

Quyidagi koʻpriklar uchun meʼyorlangan oʻlchamlarning eng kichik qiymati

avtomobil yoʻllari va shaharlardagi

16

8

4*

18**

22

14

9

19

16

12

22

12

4

8

6

3,2

1.Bruslar va tilingan taxtalar:

asosiy elementlar uchun

Katta tomoni, sm, da

bogʻlanishlar, biriktiruvchi yopishmalar, qoʻl tutgich panjaralar va boshqa qoʻshimcha elementlar uchun

Huddi oʻzi

2.Yogʻoch taxtalar

Qalinligi, cm, da

3.Yumaloq yogʻochning ingichka uchida:  asosiy elementlar uchun

Diametr,

sm, da

 qoziq oyoqlar uchun

nakatniklar uchun

4.Plastinalar

Aylana radiusi, sm, da

5.Boltlar:

 ishchi va tortib turuvchilari

Diametr,

mm da

 konstruktivlari

6.  Yelimoʻtirli ulangan joydagi  shtirlar

Diametr,

mm, da

7.  Poʻlat tyajlar

Huddi oʻzi

8.  Poʻlat pona (nagel)lar

Huddi oʻzi

9.  Mixlar va dyubellar

Huddi oʻzi

10. Poʻlat yopishmalar

Qalinligi, mm, da

11. Shaybalar

Huddi oʻzi

12. Tishli tikan (ship)lar

Uzunligi,

cm, da

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Bosh toʻsinlar uchun yelimlangan konstruksiyalarda yogʻoch taxtalarning ishlov berilgandan keyingi qalinligi 3,3 sm dan, qolgan boshqa elementlar uchun 4,3 sm dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Ingichka tomning diametri 18 sm dan kam boʻlgan yumaloq yogʻochlar faqat oʻtish qismining toʻshamasi va javobgarligi kam joydagi elementlar (ikkinchi darajali bogʻlanishlar,qistirgichlar va hokazolar) uchungina qoʻllash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
612. Konstruksiyalarda yogʻoch elementlarning egiluvchanligi quyidagilardan oshmasligi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) belbogʻlar, raskoslar, tayanchlarning ustunlari va qoziq oyoqlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
siqilayotganlariniki — 100 dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻzilayotganlarniki — 150 dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) bogʻlanishlar uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
siqilayotganlariniki — 150 dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
choʻzilayotganlarniki — 200 dan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Tutashmalar va bogʻlamlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
613. Fermalarda siqilayotgan va choʻzilayotgan elementlarning ulanadigan joylarini, tugundan tashqarida (panelda) joylash kerak, bunda siqilayotgan elementlarni biriktirishlarni (ulashlarni) ferma tekisligidan chiqadigan joylarda mahkamlangan tugunlarning yonida joylash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yelimlangan uzluksiz toʻsinlarda ulashlarni, momentlar qiymati kam boʻladigan qismlarida joylash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
614. Birlashtiriladigan elementlar boltlar bilan zarur boʻlsa — xomutlar bilan tortib qoʻyilishi kerak. Boltlarning ikkala tomonidagi uchlarida poʻlat shaybalari boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
615. Fermalarning choʻzilayotgan va choʻzilib-egilayotgan elementlarining ulanishlarini silindrik poʻlat pona (nagel) lar teshib oʻtkazilgan yogʻoch yopishtirma (nakladka) lar bilan berkitish yoki yelimshtirli qilib bajarish tavsiya etiladi. Pogʻonali yopishtirmali birikmalarni ishlatmaslik kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belbogʻlarning siqilayotgan elementlari uchlarining yuzalari bir-biriga toʻla tegib turadigan qilib ulangan joylar ustilariga yopishmalar qoʻyilishi, zarur boʻlganida uchlariga yelimlab kiritilgan poʻlat shtirlar (yelimshtirli tutashma) bilan kuchaytirilishi zarur. Tilingan taxtali-mixli fermalar belbogʻlarining ulanadigan joylarini tashqarisidan qoʻyiladigan poʻlat pona (nagel) li yopishmalar bilan berkitish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
616. Boltlar, pona (nagel) lar, mixlar, dyubellar, shuruflar, gluxarlar va shtirlar qatorasiga joylashganda ular orasidagi eng kam masofa miqdorini quyidagi 106-jadvalga binoan qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 

106-jadval

Meʼyorlanuvchi masofalar

Quyidagilar uchun, ularning hisobiy diametrlarida ifodalangan eng kam masofalar qiymatlari:

Boltlar va teshib oʻtkaziladigan nagellar

Ichida qoldiriladigan (chiqib turmaydigan) nagellar

shtirlar

Mixlar va dyubellar

Shruflar va gluxarlar

1. Mahkamlagichlar oʻqlarining orasi:

tola boʻylab

6

7

-

15* yoki 25**

10

tola koʻndalangiga

3

3,5

3

4

5

2. Chekkadagi biriktirgich (mahkamlagich) oʻqidan tola boʻylab element uchining chekkasigacha

6

7

-

15* yoki 25**

10

3. Chekkadagi biriktirgich (mahkamlagich) oʻqidan element chekkasigacha tolaga koʻndalang yoʻnalishda

2,5

3

2

4

35

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Teshib oʻtkazilayotgan element qalinligi 10 d dan kam boʻlmaganida (bu yerda d — mix yoki dyubel diametri);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Teshib oʻtkazilayotgan element qalinligi 4d boʻlganida. Mixlar yoki dyubellar bilan toʻlasiga teshib oʻtkazilmaydigan elementlar uchun ularning qalinliklaridan qatʼiy nazar tola boʻylab mixlar yoki dyubellar oʻqlari orasidagi masofa 15d dan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: 1. Yelimshtirli birikmalardagi shtirlar oʻqlari orasidagi masofalar, ularning tola boʻylab joylashgandagi holati uchun berilgan. Shtirlarni tolaga koʻndalang yoki unga burchak ostida joylaganda, shtirlar orasidagi masofa tugunli birikmaning ishlash sharoitiga koʻra belgilanishi kerak, ammo jadvalda keltirilganidan kam boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Elementlarning qalinliklari yuqorida koʻrsatilgan qiymatlarning oraliqlarida boʻlganida, mixlar yoki dyubellar orasidagi masofaning eng kam miqdorini interpolyatsiya qilib aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Nagellar (shtirlar) orasidagi eng kam masofa, ular uchun tayyorlangan teshiklarning uzunligi 10d dan katta boʻlganida, oʻsha qiymatni 5 % oshirgandagi miqdorga teng boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
617. Listvennitsa va boshqa qattiq jismlardan tashkil topgan yogʻoch elementlarini mixlar va dyubellar bilan biriktirishda, hamda d diametri 6 mm dan katta barcha mixlarning ishlatilishida oldindan 0,8-0,9 d oʻlchamda parmalangan teshiklar hosil qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
618. Pona (nagel) lar, dyubellar, shuruflar, gluxarlar va mixlarni tilingan taxtalarning yoki bruslarning oʻqlari boʻylab joylamaslik kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nagelli birikmalarda parmalangan teshiklarni shaxmat tartibida joylash tavsiya qilinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fermalarning belbogʻlaridagi mixlarni vertikal qatorlar bilan joylash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
619. Mixlar va dyubellar, elementlarni teshib chiqmaydigan qilib ikkala tomonlaridan bir-biriga qarshi yoʻnalishda qoqilganida, ular orasidagi masofa kattalashtirilmasdan, uchlarining birining ikkinchisidan ichkariga kirib turadigan masofasi taxtaning 1/3 qalinligi miqdorida boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
620. Nagelli biriktiruvchi ulamalarda, nagel diametri bilan bir xil diametrdagi tortuvchi boltlarni qoʻllash lozim. Boltlarning soni, nagellar sonining 20 % dan kam boʻlmasligi kerak va yopishmaning har qaysi yarmiga kamida toʻrttadan toʻgʻri kelishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
621. Yelimshtirli birikmalarda A300 (A-II) klassdagi poʻlatdan qilingan diametri 12 — 26 mm boʻlgan, qaynoq holda qoliplarda qotirilgan, ustki yuzasi notekis boʻlgan armatura sterjeni shtirlar sifatida qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtirlar kiritiladigan teshiklarning diametrlarini, shtir diametri 12 mm boʻlganida 2 mm ga, 14 — 18 mm boʻlganida 3 mm ga, 20 — 24 mm boʻlganida 4 mm ga va 25 mm dan katta boʻlganida 5 mm ga katta qilib belgilanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtirning yogʻochga kiritish chuqurligini, uning 15 — 20 diametri miqdorida qabul qilish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
622. Siqilayotgan va choʻzilayotgan elementlarda, shtirlarni kesimi boʻylab barobar ravishda joylash kerak. Shtirlar soni kamida toʻrtta boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Egiluvchi elementlarning choʻziluvchi va siqiluvchi qismlarida, shtirlarning har bittasi yogʻochning unga jalb qilingan uchastkasidan zoʻriqishni beradigan etib joylanishi lozim. Har bitta qismdagi sterjenlarning soni toʻrttadan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shtirlar soni beshta va undan ortiq boʻlganida, kuchlanishlar bitta joyga yigʻilmasligi uchun, ularning uzunliklarini har xil belgilash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
623. Birlashtirilgan joylardagi elementlarning yoki qismlarning birining ikkinchisiga oʻyilib yoki kesilib kiritilgan joylarining chuqurliklari bruslarda 2 sm dan, yumaloq yogʻoch boʻlganida 3 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻyilib va kesilib kiritilgan joylarning chuqurliklari quyidagilardan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ponalar va kolodkalar bilan biriktirilganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bruslarda — ular qalinliklarining 1/5 qismidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yumaloq yogʻochlarda — ular diametrlarining 1/4 qismidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) oʻyilib birlashtirilganlarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tayanchlardagi tugunlarda element qalinligining 1/3 qismidan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
panjarali fermalarning oraliqlaridagi tugunlarida element qalinligining 1/4 qismidan katta boʻlmasliklari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birikmalardagi yorilish tekisligining uzunligi kesib kiritish chuqurligidan kamida 4-marta katta va 20 sm dan kam etmay belgilash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
624. Elementlarni oʻyib birlashtirishlarni, pesh tomonida katta tishli oʻyiqli yoki kelib qoʻshiladigan siqiladigan elementlarning peshlarini toʻgʻridan-toʻgʻri tirash bilan amalga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Peshda ikkita tishli oʻyiqli birikmalarda tishlarning chuqurligi birinchi tishning chuqurligidan 2 sm ga katta boʻlishi kerak. Peshda uchta tishli birikmalarni qoʻllash ruxsat etilmaydi. Jagʻli oʻyiqli birikmalar ishlatish tavsiya etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ezilishning ishchi tekisligini, kelib birikadigan siqiluvchi elementning oʻqiga perpendikulyar joylash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
625. Yogʻoch prizmatik ponalarni (yoki kolodkalarni) faqat tolalari suruvchi kuchlar yoʻnalishiga parallel yoki oʻshanga yaqin boʻlgan boʻylama yoki qiya holda qoʻllash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ponalar (kolodkalar) orasidagi sof masofa barcha hollarda uning uzunligidan kam boʻlmasligi kerak. Pona uzunligi l ning qirqish (kesish) chuqurligi a ga nisbatan 5 dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Elementlarni oralarida  miqdordagi boʻshliq bilan birlashtirilganda quyidagi shart bajarilishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(313)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boʻshliq joyning eni δ, d diametrli qiya ponali (kolodkali) yumaloq yogʻochlarni birlashtirganda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkita yarusli toʻsinlarda (0,4-0,5)d dan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uchta yarusli toʻsinlarda 0,25d dan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Oraliq qurilmalar va tayanchlarning elementlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
626. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismi ni taxta-mixli plita yoki ikki qatlamli taxta toʻshamali etib qurish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklari ballast togʻorasi tubining va yongʻinga qarshi maydalangan tosh qatlamli toʻshamaning hamda avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismining pastki qatlami elementlari orasida 2-3 sm ochiq joy qoldirib yotqizilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismi toʻshamasining ustki qatlamini boʻylamasiga qurish tavsiya etiladi. Toʻshamaning tilingan taxtalarining qalinligi 5 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
627. Progonlarning bruslari va yumaloq yogʻochlari oʻzaro bogʻlangan va tayanchlarga boʻylama, koʻndalang yoʻnalishlarda siljimaydigan etib mahkamlangan boʻlishi kerak. Sochilgan progonlarning uchlari tayanch oʻtirmalarining (yoki tayanch bruslarining) oʻqlaridan kamida 30 sm ga uzunroq qilib chiqazib qoʻyiladi. Temir yoʻl koʻpriklari ballast chuqurligining tagidagi progonlarning oralarini 15-20 sm dan joylash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
628. Fermalarning belbogʻlariga kuchlar koʻndalang toʻsinlardan, ularning barcha shaxoblarini yopib turgan yostiq orqali markaziy ravishda berilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
629. Raskoslar va ustunlarning peshlari bilan tiralib turadigan joylarida ichlariga kiritiladigan shtirlar, raskoslar oʻzaro kesishadigan joylarga esa, prokladka va boltlar qoʻyilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
630. Panjarali fermalarda tyajlarning shaxoblari soni ikkitadan koʻp boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tyajlar uchlarida kontrgaykalar koʻzda tutilishi zarur, kesikchalarining uzunligi qurayotganda va foydalanish davrida tyajlarni kerakli darajada tortishga imkon berishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gaykaning tagiga qoʻyiladigan bruslar bitta tugundagi barcha tyajlar uchun umumiy boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
631. Tilingan taxtali fermalar belbogʻlarining har bir pogʻonasida devorchaning bitta tomonida ulovchi yopishmani ham hisobga olganda, uchtadan ortiq taxta boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belbogʻ har bir pogʻonasining bitta kesimida ikkitagacha taxtani ulashga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Har bir taxta nazariy jihatdan uzilishi kerak boʻlgan joydan, yopishma uzunligining yarmisidan kam boʻlmagan masofaga uzaytirilishi kerak. Bitta pogʻona ning ulanadigan taxtalarini boshqa pogʻona ning ishga kirishadigan taxtalari bilan almashtirish ruxsat etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
632. Tilingan taxtali fermalar devorchalarining ustivorligi, 3 m masofadan kam boʻlmagan oraliqda va ferma balandligidan kichik qilib qoʻyiladigan bruslar yordamida taʼminlanadi. Bruslar fermaning devorchasini va belbogʻlarini ikki tomonidan qisib turishlari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
633. Tutash devorning tilingan taxtalarining kesishadigan joylariga diametri 4,5 mm dan kam boʻlmagan mix qoqilishi kerak. Mixlarning uzunligi devorcha qalinligidan kamida 3 sm katta boʻlishi zarur. Mixlarning uchlari qayirib kiritilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
634. Qoziqoyoqli va romli tayanchlarning koʻndalang va boʻylama yoʻnalishlaridagi bikrligi hamda ustivorligi, qiya qoziq oyoqlar, raskoslar, podkoslar, tyajlar shaklidagi gorizontal va diagonal bogʻlanishlar va hokazolarni qoʻshish bilan taʼminlanishi kerak. Qiya qoziq oyoqlar yoki tirgaklarni tayanchlarning balandligi (gruntdan oʻtirmaning tepasigacha boʻlgan masofa) chekkalardagi qoziq oyoq yoki ustunlar oʻqlari orasidagi masofadan oshib ketganida qoʻyilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Temir yoʻl koʻpriklari uchun suv ichidagi tyajlar va ryajli obolochkalar qoʻllash tavsiya etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
635. Qoziqoyoqlarning ulanadigan joylari, gruntning yuvilishini ham hisobga olgandagi yuzasidan 2 m pastda joylash kerak. Gruntning suv bilan yuvilib ketish mumkin boʻlgan sathidan ularni ulash kerak boʻlganida, oʻsha joyga bogʻlanishlar qoʻyilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tayanchlarning siqiladigan elementlari (ustunlari, qoziq oyoqlari)ning ulanishlarini uchma-uch (yolgʻiz qoziq oyoqlarni ulashni shtirlar bilan) birlashtirish va boltli metall yopishtirmalar bilan ustidan berkitish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziqoyoqlarning ulanadigan joylari grunt sathidan tepada joylashganida pona (nagel)li yopishmalar qoʻllash ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir nechtadan bir butun qilingan qoziq oyoqlarning alohida bruslarining yoki yumaloq yogʻochlarining har bittasining ulangan joylari har xil satxdagi kesimlarda boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
636. Qoziqoyoqlarni gruntlarga qoqishning iloji boʻlmagan hollarda ryajli tayanchlar ishlatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
637. Ryajning enini, (koʻprik uzunasi yoʻnalishida) uning balandligining 1/3 qismidan va 2,0 m dan kam boʻlmagan oʻlchamda belgilash lozim. Ryajning balandligi choʻkishi va quriganda qisqarishini inobatga olib, 5 % ortigʻi bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ryajning tepa qismi muz oqishining eng baland sathidan kamida 0,5 m ga, suvning baland sathidan kamida 0,25 m ga yuqorida turishini taʼminlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
638. Suv oqmaydigan joylarda va suv sekin oqadigan daryolarda ryajlarni planda toʻgʻri burchakli etib qurish tavsiya etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oqim tezligi 1,5 m/sek va undan katta boʻlganida, oldi tomoni uchqirroq va silliq shakldagi ryajlarni qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
639. Ryaj tashqi devorlarining orasiga koʻndalang va boʻylama gʻovlar (ichki devorlar) oʻrnatish kerak. Ichki devorlar bilan hosil qilingan joylar tomonlarining oʻlchamlari 2 m dan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashqi devorlarning burchaklarida va gʻovlarning ularga birikadigan joylarida vertikal bruslar hamda har toʻrtinchisida boltlar uchun avval teshiklar qoldirilgan qirralangan qisuvchi yogʻochlar — qisqichlar qilinishi kerak. Ryajning tashqi devorlari koʻndalang yoʻnalishda qisqichlar orqali oʻtkazilgan poʻlat tortgichlar (tyajlar) bilan birlashishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30-bob. Zaminlar va poydevorlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
640. Koʻprik va quvurlarning zaminlari va poydevorlarini, ushbu boʻlimning talablarini hisobga olib, QMQ 2.02.01, SHNK 2.02.03 i SHNK 2.01.20 larga, hamda SNiP II-7 ning 27-bobiga muvofiq loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
641. Asoslarning gruntlarini GOST 25100 ga muvofiq sinflarga ajratish zarur tasniflash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
642. Sayoz joylanadigan yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarning tavonlari tagidagi zaminlarning hisobiy qarshiligini, hisoblash uchun kerakli boʻlgan gruntlarning fizik xususiyatlarining tavsiflari qiymatlarini ushbu normativ hujjatning 23-ilovasiga va QMQ 2.02.01 ning koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tabiiy mavjud, hamda sunʼiy tarzda ishlangan gruntlarning tavsiflarini, bevosita dala va laboratoriya sharoitlarida ularning namligini qurilish va foydalanish davrida oʻzgarishi mumkinligini hisobga olgan holda aniqlash kerak. Bunda gruntlar tavsiflarining normativ va hisobiy qiymatlarini GOST 20522. GOST 20522 da berilgan sinash natijalarini statistik qayta ishlash usuli orqali oʻrnatish kerak
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
643. Poydevor uchun foydalaniladigan materiallar fizik-matematik hossalarining tavsiflarining meʼyoriy va hisobiy qiymatlari 18, 27 va 27-boblarning talablarini qanoatlantirishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poydevorlar elementlarini betonning quyidagi suvoʻtkazmaslik markasidan iborat boʻlgandagina loyihalash lozim: W4 — suv osti va yer osti zonalaridagi elementlar uchun (chuqur boʻlmagan poydevorlar va svayli rostverk plitalaridan tashqari); W6 — suv osti va yer osti zonalaridagi poydevorlar va svayli rostverk plitalari; W8 — suv usti, yer usti va suv sathi oʻzgaruvchan zonalaridagi, hamda tuzlar tushishidan himoya qilinmagan elementlar uchun.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Hisoblashlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
644. Koʻprik va quvurlarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarini zaminlarini doimiy yuklar va noqulay vaqtinchalik yuklar birlashmasi taʼsiriga kerak boʻlgan mustahkamlik zapasi va ishonchliligini taʼminlagan holda hisoblash kerak. Hisoblash inshoot elementlari va zaminlaridagi yuklarni va paydo boʻluvchi kuchlar va kuchlanishlar, hamda deformatsiya, koʻchish, yoriqlarni ochilishi va h.k. larni taqqoslashdan iboratdir. Bu qiymatlar ularning oʻrnatilgan chegaraviy qiymatlaridan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar va quvurlarning zaminlari va poydevorlarini ikkita guruh chegaraviy holatlariga hisoblash zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birinchi guruhga koʻra — zaminni yuklamani koʻtarish qobiliyati boʻyicha, poydevorning agʻdarilib va surilib ketishiga mahkamligiga, gruntlarning sovuqdan shishganidagi kuchi taʼsiridan poydevorlarning ustivorligiga, poydevorlar konstruksiyaning mustahkamligi va ustivorligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkinchi guruh boʻyicha — zaminlar va poydevorlarning deformatsiyalariga (choʻkishlariga, qiyshayishlariga, gorizontal koʻchishlariga), poydevorlarning temirbeton konstruksiyalarining yorilishga pishiqlikka (mazkur SHNQ ning 140-bandiga koʻra).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
645. Poydevorlar qumlarda, supeslarda va balchiqlarda joylashganida zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatiga, poydevorlar holatining ustivorligiga hisoblashlarda yer usti yoki yer osti suvlari sathidan pastda joylashgan inshoot qismlari va gruntlarga oʻsha suvlarning bosib kiruvchanlik taʼsirlarini hisobga olmoq zarur. Poydevorlarni suglinoklarda, loylarda va qoyali gruntlarda joylashtirganda, suvlar taʼsirini, ular koʻproq noqulay hisobiy sharoitlar yaratadigan boʻlgan hollarda, hisobga olmoq talab qilinadi. Bu hollarda noqulay taʼsir koʻrsatadigan — eng past yoki eng baland suv sathi qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
646. Gruntga bekitilganligi eʼtiborga olinmasdan hisoblanadigan sayoz joylanadigan poydevorlarning tagidagi qoyali emas gruntlardan boʻladigan zaminlar uchun hisobiy yuklamalarning teng taʼsir etuvchisining nisbiy ekssentrisitent bilan tavsiflanuvchi holati (poydevor tovoni maydonining ogʻirlik markaziga nisbati) quyidagi 107-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar bilan cheklanmoqligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

107-jadval

Koʻpriklarning joylashuvi

Quyidagi hollar uchun eng katta nisbiy ekssentrisitet e0* / r

quyidagi yuklamalar taʼsiridagi oraliq tayanchlar uchun

quyidagi yuklamalar taʼsiridagi qirgʻoq tayanchlar uchun

faqat doimiy yuklamalar

doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi eng noqulay holida

faqat doimiy yuklamalar

doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi eng noqulay holida

Umumiy setdagi va sanoat korxonalaridagi temir yoʻllardagi va alohida joylashgan metropoliten yoʻllarida

0,1

1,0

0,5

0,6

Avtomobil yoʻllaridagi (sanoat korxonalari va xoʻjalik ichidagi yoʻllar ham kiradi), shaharlar, posyolkalar va qishloq koʻchalari yoʻllaridagi:

0,1

1,0

0,8

katta va oʻrtacha koʻpriklarda

1,0

kichik koʻpriklarda

1,2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Ekssentrisitet, poydevor kesimi yadrosining radiusi r (tavonidagi) ushbu formulalar bilan aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(314)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, M — payvor tavonining bosh markaziy oʻqiga nisbatan taʼsir etuvchi kuchlar momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — vertikal kuchlarning teng taʼsir etuvchisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W — poydevor tavonining kamroq kuchlangan qirrasi uchun qarshilik momenti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — poydevor tavoni maydoni.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qirgʻoq tanchlar poydevorlarning tovoni sathida yuklarning teng taʼsir etuvchisining holatini, yoʻlga ulanadigan joydagi tuproq koʻtarma balandligi 12 m dan katta boʻlganida, poydevor qismiga vertikal bosadigan grunt ogʻirligini hisobga olgan holda tekshirmoq kerak. Bu holda oraliq tomonga boʻladigan nisbiy ekssentrisitet, 107-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlarning 20 % dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar ekssentrisitet qiymati birdan katta boʻlganda, poydevor tavonining zaminga maksimal bosimini, zaminning siqilayotgan qismi chegarasidagi uchburchak shakldagi epyuradan kelib chiqqan holda lekin fundamentning oʻlchamini va hajmini oʻzgartirish tavsiya etilib, aniqlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
647. Tayanchlarni, koʻprikning boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarida vaqtinchalik yuklamalar taʼsiriga alohida hisoblayotganda, sayoz joylashadigan yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlar tovonlarining tagidagi zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatlari quyidagi shartlarni qanoatlantirishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(315)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda, r, rmax — poydevor tovonidan zaminga tushadigan oʻrtacha va maksimal bosim, kPa (tk/m2) da; R — qoyali emas yoki qoyali gruntlardan boʻlgan zaminlarning, 25-ilovasiga binoan aniqlanadigan oʻq boʻylab siqilishga hisobiy qarshiligi, kPa (tk/m2) da; γn — inshootning xizmatiga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti va u 1,4 ga teng deb qabul qilinadi; γc — ishlash sharoiti koeffitsiyenti uning qiymatini 7 — 9-sonli vaqtinchalik yuklamalar taʼsiriga qoyali emas gruntli zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini hisoblayotganda 1,0 ga, qoyali emas gruntli zaminlarning 10 — 15 va 17-sonli vaqtinchalik yuklamalarning bittasi yoki bir nechtasining taʼsir etgandagi va qoyali gruntli zaminlarning barcha hollardagi koʻtaruvchanlik qobiliyatini topayotganda 1,2 ga teng deb qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
648. Sayoz joylanadigan va botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlar tavonlarining tagida № 10 — 14 sonli yuklamalardan (mazkur SHNQning 109-bandidagi birgalik koeffitsiyentlarini hisobga olgan mazkur SHNQning 101-bandiga binoan) boʻladigan kuchlanishlarni, zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini hisoblayotganda koʻprikning koʻndalang va boʻylama yoʻnalishlarida alohida aniqlash va koʻproq noqulay vaziyat tugʻdiradiganini doimiy va vaqtinchalik vertikal yuklamalardan boʻladigan kuchlanish qiymatlariga qoʻshish kerak. Qoziqoyoq poydevorlarda yuqorida koʻrsatilgan, koʻprik oʻqiga boʻylama va koʻndalang taʼsir etuvchi yuklamalardan boʻladigan zoʻriqishlarni birga qoʻshish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
649. Qoziqoyoq va botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarni (gruntlarga va qilinadigan materiallariga koʻra) hisoblashlarda (zaminlarning koʻtarish qobiliyatiga hisoblashlardan tashqari) quyidagi hollar uchun gruntlarning hisobiy yuzasi deb, pastdagi koʻrsatilgan sharoitlarni: qirgʻoq tayanchlarning poydevorlar uchun — gruntlarning tabiiy holatdagi sathini; oraliq tayanchlarning poydevorlari uchun — tayanch atrofidagi gruntlarning qirqilgandan (tekislangandan) keyingi yoki mazkur SHNQning 27 — 30-bandlariga binoan hisobiy va eng koʻp suv miqdorlariga [hisobiy (chegaraviy) va foydalanish davridagi yuklamalar taʼsiriga hisoblashlarni] koʻra aniqlanadigan mahalliy yuvilishlardan keyingi yuzasi sathini qabul qilish kerak. Rostverklari gruntdan tepada joylashgan, qoziq oyoqlari toʻldirilgan yoki tuproq koʻtarma uyilgan joyga kiritilgan poydevorli qirgʻoq va oraliq tayanchlar uchun gruntlarning ishchi yuzasini qoziq oyoqlarning ushbu tuproq koʻtarmaga kirib turishini hisobga olgan holda qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
650. Yakka qoziq oyoqning muzlamaydigan gruntlardagi oʻqi boʻylab siquvchi yoki tortuvchi kuchlarga koʻtaruvchanlik qobiliyatini QMQ 2.02.03 ga binoan aniqlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
651. Zaminning, qoziq oyoqning uchi sathidagi koʻtaruvchanlik qobiliyatini 27-ilovasiga binoan, shartli, poydevordek tekshirish talab qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu koʻrsatilgan tekshirish quyidagilar uchun zarur emas:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xohlagan sharoitdagi gruntli, bitta qatorli qoziq oyoqli poydevorlar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qoziq oyoqlari ustunga oʻxshab ishlaydigan (ular, qoyali gruntlarga, qum toʻldirmali katta boʻlakli gruntlarga, qoziq oyoqlari oʻqlari orasidagi masofa 5d dan koʻp boʻlib tiralagan boʻlganida) koʻp qatorli qoziq oyoqli poydevorlar uchun talab etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
652. Poydevor tovonining bosimini qabul qiluvchi ogʻirlikni koʻtaruvchi qatlamdan pastda, muzlagan gruntning eriydigan qatlami yoki muzlamagan kam mustahkamlikdagi grunt qatlami joylashganida, u qatlamning koʻtaruvchanlik qobiliyatini 28-ilovasiga muvofiq tekshirish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
653. Muzlamagan yoki eriydigan muzlagan gruntlarda sayoz joylashadigan poydevorlarning agʻdarilishi yoki tekis siljishga ustivorligini 3-bobida koʻrsatilganlarga muvofiq hisoblashda, taxlami bilan grunt qatlamlari orasidagi ishqalanish koeffitsiyentlari qiymatlarini quyidagicha qabul qilinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
cilliq yuzali (loyli ohaktoshlar, slanslar va hokazolar) qoyali gruntlar va loylarda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) namlangan holatda boʻlganida . . . . . . . . . 0,25;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) quruq holatda boʻlganida . . . . . . . . . . . . . .0,30;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suglinok va supeslarda . . . . . . . . . . . . .. . . . .0,30;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qumlarga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 0,40;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shagʻalli yoki maydatoshli gruntlarda . . . . . . .0,50;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuzasi yuvilmaydigan qoyali gruntlarda . . . ..0,60.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
654. Muzlamagan yoki muzlagan eriydigan gruntlardagi poydevorlarning chuqur siljishiga (surilishga nojoʻya sirtda joylashgan grunt bilan birgalikda koʻchuvchi) ustivorligini hisoblashni togʻ yon bagʻrida joylashadigan oraliq tayanchlar uchun va qirgʻoq tayanchlar uchun: tuproq koʻtarma 12 m dan baland boʻlganida barcha hollarda, 6 m dan 12 m gacha boʻlganida poydevor zaminida muzlamagan qatlam yoki eriydigan loyli grunt yoki loyli grunt ustida yotgan suv shimgan qumlar yotgan hollarda bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
655. Sayoz joylanadigan poydevorlarning choʻkishi va qiyshayishini muzlamaydigan gruntlar boʻlganida QMQ 2.02.01 ga muzlagan gruntlar boʻlganida SNiP 2.02.04 ga binoan hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qirgʻoq tayanchlarning choʻkishini hisoblashda, tuproq koʻtarmaning balandligi 12 m dan katta boʻlganida 29-ilovasiga binoan aniqlanadigan zaminga tuproq ogʻirligidan boʻladigan qoʻshimcha bosimni ham hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
656. Qoziq oyoqli yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarning choʻkishni, oʻlchamlarni 27-ilovasiga muvofiq shartli ravishda toʻgʻri burchakli parallelepiped shakldagi poydevor deb qabul etib, mazkur SHNQ ning 632, 636-bandlaridagi koʻrsatmalarga binoan aniqlash kerak. Qoziq oyoqli poydevorning choʻkish qiymatini, quyidagi shartlardan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) qoziq oyoqlar ustunga oʻxshab ishlaydigan boʻlganida,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) qoziq oyoqlarning boʻylama yoʻnalishdagi qatorlari soni uchtadan koʻp boʻlmaganida va qatorlar oʻqlari orasidagi masofa qadami 5d dan katta boʻlib birortasi bajariladigan boʻlganida, oʻsha gruntda bitta qoziq oyoqni statik sinagandagi yuz beradigan choʻkishiga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
657. Poydevorning choʻkishini mazkur SHNQning 636 va 637-bandlariga binoan aniqlashda gruntning hisobiy yuzasi deb, uning tabiiy holdagi yuzasini (qirqib olishlarni yoki mumkin boʻlgan yuvilishlarni hisobga olmaganda) qabul qilishga ruxsat etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Poydevorning muzlamagan gruntlaridagi choʻkishini quyidagi hollarda aniqlamaslik mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevorlar qoyali, qum toʻldirmali katta boʻlakli gruntlar va qattiq loylarga tayanganda — barcha turdagi koʻpriklar uchun;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻllardagi oraligʻi 55 m gacha, avtomobil yoʻllaridagi oraligʻi 105 m gacha boʻlgan, tashqi statik aniq turkumdagi koʻpriklar uchun, poydevorlari yuqorida koʻrsatilgan gruntlardan boshqasiga tayanganida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
658. Qoziq oyoq tepasining rostverk betoniga tiralgandagi bosimidan boʻladigan kuchlanish, mustahkamlikka hisoblashdagi meʼyorda belgilangan oʻq boʻylab siqishdagi rostverk betonning hisobiy qarshiligining yuzaning oʻqli siqilishidan, oshmasligi kerak. Kuchlanish rostverk betonning hisobiy qarshiligidan oshib ketgan holda, sinfi ancha yuqori boʻlgan beton ishlatilishi ruxsat etiladi. Agarda kuchlanish rostverk betonning hisobiy qarshiligidan oshib ketka, har bitta qoziq oyoq tepasiga diametri 12 mm boʻlgan sterjenlardan qilingan armaturali bitta toʻr (rostverk betonining hisobiy qarshiligidan 20 % gacha katta boʻlgan holda), ikkita toʻr (kuchlanish betonining hisobiy qarshiligidan 2030 % gacha katta boʻlganida) joylash koʻzda tutilmogʻi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Konstruksiyani tuzish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
659. Zamin va poydevorlar turini quyidagi eng muhim faktorlarni tahlil qilgan holda tanlash zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻprik konstruksiyasining xususiyatlari, hamda poydevorning ruxsat etilgan choʻkishi, ogʻishi va qiyshayishi qiymatlariga nisbatan boʻlgan talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevorlar tomonidan qabul qilinuvchi yuklar qiymati va xarakteri, gruntlarning qatlam-qatlam boʻlib yigʻilishi va fizik-mexanik hossalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
gruntdagi va yer yuzasidagi suvlar va ularning rejimlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suv oqovalari uchun qirqimlarni, toʻldirishlarni va yuvilishlarni mavjudligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
klimatik sharoitlar; mahalliy sharoitlarni xarakterli xususiyatlari, shuningdek tuproq koʻchishlari uchastkalarining va kommunikatsiyalarning mavjudligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
poydevorlar qurish uchun ishlash usuli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
har xil turli poydevorlar variantlarining texnik-iqtisodiy taqqoslamalari natijalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tayanchlar va ular poydevorlarining oʻlchamlari va shakllarini mahalliy gidrogeologik va muhandis-geologik sharoitlarni inobatga olib hisoblash, hamda tayanchlarga oraliq qurilmalarni oʻrnatish usulini hisobga olib aniqlash kerak. Poydevorlarning chuqurligini loyihalash jarayonida muhandis-geologik maʼlumotlar asosida koʻprik teshigini hisoblab aniqlanayotgandagi daryo tubining mumkin boʻlgan maksimal yuvilishini hisobga olib oʻrnatish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklar va quvurlarning poydevorlarini mazkur SHNQning 644 — 657-bandlariga binoan zamin va poydevorlarning koʻtarish qobiliyatiga hisoblab topilgan va sayoz joylanadigan poydevorlar uchun QMQ 2.02.01 va SNiP 2.02.04, qoziq oyoq va rostverklar uchun KMK 2.02.03 i SNiP 2.02.04 lar talablarida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmagan chuqurliklarda joylamoq kerak. Planda qoziq oyoqlar oralaridagi minimal masofani SHNK 2.02.03 va SNiP 2.02.048 larga muvofiq belgilamoq kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agarda sayoz joylanadigan poydevorlar qoyali gruntga tiralsa, gidrostatik bosimni faqat ustivorlik holatini agʻdarilish va surilishga qarshi tekshirilayotganda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻpriklarning poydevorlari suv oqadigan joylar chegarasida hisobiy va eng koʻp suv miqdorlariga mazkur SHNQning 27 — 32-bandlari koʻrsatmalariga binoan aniqlangan mahalliy yuvilish sathidan pastda va hisobiy (chegaraviy) va ekspluatatson (foydalanishdagi) choklar taʼsiriga hisoblab topilgan gruntdagi chuqurlarga joylashtirilmogʻi zarur. Bosimni gruntga bir tekis qilib tarqatuvchi quvurlar poydevorlarini va quvurlar toʻdalarini boʻylama yoʻnalishda birlashishini yigʻma betonli bloklardan va quyma betonlardan bajarish kerak. Teshigi 1,5 m boʻlgan temirbeton va betonli yoʻl, hamda metall quvurlarini sheben-qum yoki maydatosh-qum yostiqlariga, qulay muhandis-geologik sharoitlarda esa tekislangan tabiiy zaminlarga yotqizish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
660. Qoziq oyoqli poydevorlarning rostverkning rejadagi oʻlchamlarini SHNQ 2.02.03 da koʻrsatilgan qoziq oyoqlar oʻqlari orasidagi masofalarga, hamda qoziq oyoqlarni gruntga kirgazishning belgilangan aniqlik miqdorlarini hisobga olgan holda va qoziq oyoq bilan rostverkning tikka qirrasining orasidagi sof masofa kamida 25 sm, diametri 2 m dan katta boʻlgan qoziq oyoq — obolochka ishlatilganida kamida 10 sm masofa taʼminlanishi zarurligidan kelib chiqqan holda qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suv tagida joylash uslubiga koʻra yotqizilgan betonning tamponaj qatlamini rostverkning ishchi (yuk koʻtaradigan) qismi sifatida foydalanish qatʼiyan man etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
661. Qoziq oyoqlar rostverkka, (suv tagida betonlash uslubida yotqizilgan beton qatlamdan tepada) hisoblab aniqlangan va prizmatik qoziq oyoqlar uchun perimetri uzunligining yarmisidan, diametri 0,6 m va undan katta boʻlgan qoziq oyoqlar uchun 1,2 m dan kam boʻlmagan holda qabul qilingan uzunlikda kiritilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qoziq oyoqlarni rostverkka boʻylama armatura sterjenining uzunligi hisoblab aniqlanadigan, ammo tashqi sirti notekis armatura ishlatilganida kamida sterjenning 30 ta diametri, silliq armatura esa kamida 40 ta diametri miqdoridagi boʻlishi zarur uzunlikdagi chiqib turadigan qismi yordamida birlashtirib kiritish ruxsat etiladi. Bu holda qoziq oyoq rostverkka kamida 10 sm ga kiritilgan boʻlmogʻi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
662. Temirbeton rostverkni 3 boʻlim koʻrsatmalaridagi hisoblashlarga binoan armaturalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Beton rostverkni, uning pastki qismida (qoziq oyoqlar oralarida) konstruktiv holda armaturalash kerak. Koʻprikning koʻndalang va boʻylama oʻqlari yoʻnalishida rostverkning 1 m, ga armatura sterjenlarining koʻndalang kesimining maydoni kamida 10 sm2 toʻgʻri keladigan etib qabul qilinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
663. Qoyali gruntlarda burgʻilab teshilgan quduqchalarga qoziq oyoqlarni yoki qoziq oyoq ustunlarni mahkamlashga ishlatiladigan qorishmalarning mustahkamligi 9,8 MPa (100 kgk/sm2) dan, boshqa gruntlarda esa huddi oʻsha holda 4,9 MPa (50 kgk/sm2) dan kam boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
664. Poydevorning ustki qismi, suvning va muzning sathlarining oʻzgarib turadigan chegarasiga toʻgʻri kelganida, kamida 0,3x0,3 m, oʻlchamdagi faska oʻrnatish koʻzda tutilmogʻi va poydevorga silliq shakl berilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
665. Poydevorlar, zaruriyatga koʻra pogʻonali qilinganida, ularning oʻlchamlari hisoblashlar bilan asoslangan boʻlmogʻi zarur, shuningdek, beton poydevorning zinalarining ichki qovurgʻalarini birlashtiruvchi sirtning vertikal bilan boʻlgan burchagi 30° dan oshmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Botiriladigan quduqlarning yon qirralarining vertikalga qiyaligi (yoki quduq pogʻonalarining enlari yigʻindisining joylash chuqurligiga nisbati), 1:20 dan oshmasligi kerak. Koʻrsatilgandan kattaroq qiyalik quduqni kiritishning talab qilingan aniqligini taʼminlovchi tadbirlar qabul qilinganida ruxsat etiladi.