27.12.2024 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 3593
16.03.2026
24.09.2025
01.01.2025
View
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining buyrugʻi, 27.12.2024 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 3593
Date of entry into force
01.01.2025
16.03.2026
24.09.2025
01.01.2025
View
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buyrug‘i
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”ni tasdiqlash to‘g‘risida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 27-dekabrda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 3593]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma” 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mazkur buyruq 2025-yil 1-yanvardan e’tiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazir D. KUCHKAROV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024-yil 14-noyabr,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 14-noyabrdagi 191-son buyrug‘iga
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur Buxgalteriya hisobining milliy standarti (bundan buyon matnda BHMS deb yuritiladi) O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan va O‘zbekiston Respublikasida buxgalteriya hisobini normativ tartibga solish elementi bo‘lib hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Mazkur BHMS xo‘jalik yurituvchi subyektlar (bundan budjet tashkilotlari va nobank kredit tashkilotlari mustasno) (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) tomonidan buxgalteriya hisobini tashkil etish tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mazkur BHMSda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buxgalteriya hisobvarag‘i (bundan buyon matnda hisobvaraq deb yuritiladi) — iqtisodiy resurslarning holati va harakati haqidagi buxgalteriya axborotini qayd etish hamda saqlash uslubi va ularga bo‘lgan talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doimiy hisobvaraqlar — buxgalteriya balansida aks ettiriladigan va hisobot davri oxiriga saldoga ega bo‘lgan hisobvaraqlar. Doimiy hisobvaraqlar aktiv, passiv, kontr-aktiv va kontr-passivlarga bo‘linadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aktiv hisobvaraqlar (A) — aktivlarni aks ettirishga mo‘ljallangan hisobvaraqlar bo‘lib, unda iqtisodiy resurslarning qoldig‘i va ko‘payishi hisobvaraqning debetida, kamayishi esa krediti bo‘yicha aks ettiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
passiv hisobvaraqlar (P) — majburiyat va xususiy kapitalni aks ettirishga mo‘ljallangan hisobvaraqlar bo‘lib, unda majburiyat va xususiy kapitalning qoldig‘i va ko‘payishi hisobvaraqning krediti bo‘yicha, kamayishi esa debeti bo‘yicha aks ettiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kontr-aktiv hisobvaraqlar (KA) — mazkur hisobvaraq bilan bog‘liq bo‘lgan aktiv hisobvaraqning saldosidan chegiriladigan moliyaviy hisobotda aktivning sof qiymatini aks ettiruvchi hisobvaraqdir;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kontr-passiv hisobvaraqlar (KP) — mazkur hisobvaraq bilan bog‘liq bo‘lgan passiv hisobvaraqning saldosidan chegiriladigan moliyaviy hisobotda majburiyat yoki xususiy kapitalning sof qiymatini aks ettiruvchi hisobvaraqdir;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tranzit hisobvaraqlar (T) — hisobot davrida foydalaniladigan va hisobot davri oxiriga saldoga ega bo‘lmaydigan daromadlar va xarajatlarning vaqtinchalik hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
balansdan tashqari hisobvaraqlar (BT) — tashkilotga qarashli bo‘lmagan, lekin vaqtinchalik tasarrufida bo‘lgan, aktivlarning mavjudligi va harakati, shartli huquqlar va majburiyatlar haqidagi axborotni umumlashtirishga mo‘ljallangan hisobvaraqlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Tashkilotlar mazkur BHMSning 1-ilovasidagi buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi asosida moliyaviy-xo‘jalik operatsiyalari bo‘yicha buxgalteriya hisobining ishchi hisobvaraqlar rejasini tuzadi. Ishchi hisobvaraqlar rejasi tashkilotning hisob siyosatida aks ettirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi moliyaviy hisobotning aktiv, majburiyat, xususiy kapital, daromad va xarajat kabi guruhlashtirilgan elementlari hamda balansdan tashqari hisobvaraqlardan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Tashkilotlar mazkur BHMSning 2-ilovasidagi yo‘riqnomaga muvofiq buxgalteriya hisobini yuritadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”ga
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
HISOBVARAQLAR REJASI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Hisobvaraqlar raqami

Hisobvaraqlar nomi

Hisobvaraqlar turi

1-BOB. AKTIVLAR

1-§. Uzoq muddatli aktivlar

0100

Asosiy vositalar

A

0110

Yer

0111

Yerni obodonlashtirish

0112

Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish

0120

Binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalar

0130

Mashina va asbob-uskunalar

0140

Mebel va ofis jihozlari

0150

Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasi

0160

Transport vositalari

0170

Ishchi va mahsuldor hayvonlar

0180

Ko‘p yillik o‘simliklar

0190

Boshqa asosiy vositalar

0199

Konservatsiya qilingan asosiy vositalar

0200

Asosiy vositalarning eskirishi

KA

0211

Yerni obodonlashtirishning eskirishi

0212

Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi

0220

Bino, inshoot va uzatuvchi moslamalarning eskirishi

0230

Mashina va asbob-uskunalarning eskirishi

0240

Mebel va ofis jihozlarining eskirishi

0250

Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasining eskirishi

0260

Transport vositalarining eskirishi

0270

Ishchi hayvonlarning eskirishi

0280

Ko‘p yillik o‘simliklarning eskirishi

0290

Boshqa asosiy vositalarning eskirishi

0299

Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi

0300

Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar

A

0310

Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar

0400

Nomoddiy aktivlar

A

0410

Patentlar, litsenziyalar va nou-xau

0420

Savdo markalari, tovar belgilari va sanoat namunalari

0430

Dasturiy ta’minot

0440

Yer va tabiat resurslaridan foydalanish huquqlari

0460

Franshizing

0470

Mualliflik huquqlari

0480

Gudvill

0490

Boshqa nomoddiy aktivlar

0500

Nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi

KA

0510

Patentlar, litsenziyalar va nou-xauning amortizatsiyasi

0520

Savdo markalari, tovar belgilari va sanoat namunalarining amortizatsiyasi

0530

Dasturiy ta’minotning amortizatsiyasi

0540

Yer va tabiat resurslaridan foydalanish huquqlarining amortizatsiyasi

0560

Franshizing amortizatsiyasi

0570

Mualliflik huquqlarining amortizatsiyasi

0590

Boshqa nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasi

0600

Uzoq muddatli investitsiyalar

A

0610

Qimmatli qog‘ozlar

0620

Shu’ba xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar

0630

Qaram xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar

0640

Chet el kapitali ishtirokidagi tashkilotlarga investitsiyalar

0690

Boshqa uzoq muddatli investitsiyalar

0700

O‘rnatiladigan asbob-uskunalar

A

0710

O‘rnatiladigan asbob-uskunalar — mahalliy

0720

O‘rnatiladigan asbob-uskunalar — xorijiy

0800

Kapital qo‘yilmalar

A

0810

Tugallanmagan qurilish

0820

Asosiy vositalarni xarid qilish

0830

Nomoddiy aktivlarni xarid qilish

0840

Asosiy podani tashkil qilish

0850

Yerni obodonlashtirishga kapital qo‘yilmalar

0860

Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar

0870

Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar

0890

Boshqa kapital qo‘yilmalar

0900

Uzoq muddatli debitorlik qarzlari va kechiktirilgan xarajatlar

A

0910

Olingan veksellar

0920

Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlar

0930

Xodimlarning uzoq muddatli qarzlari

0940

Boshqa uzoq muddatli debitorlik qarzlar

0950

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i

0960

Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar

0990

Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar

2-§. Joriy aktivlar

1000

Materiallar

A

1010

Xom ashyo va materiallar

1020

Sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi buyumlar

1030

Yoqilg‘ilar

1040

Ehtiyot qismlar

1050

Qurilish materiallari

1060

Tara

1070

Chetga qayta ishlash uchun berilgan materiallar

1080

Inventar va xo‘jalik jihozlari

1090

Boshqa materiallar

1100

O‘stirishdagi va boquvdagi hayvonlar

A

1110

O‘stirishdagi hayvonlar

1120

Bo‘rdoqidagi hayvonlar

1200

1300

1400

1500

Materiallarni tayyorlash va xarid qilish

A

1510

Materiallarni tayyorlash va xarid qilish

1600

Materiallar qiymatidagi farqlar

A

1610

Materiallar qiymatidagi farqlar

1700

1800

1900

2000

Asosiy ishlab chiqarish

A

2010

Asosiy ishlab chiqarish

2100

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar

A

2110

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar

2200

2300

Yordamchi ishlab chiqarish

A

2310

Yordamchi ishlab chiqarish

2400

2500

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari

A

2510

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari

2600

Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar

A

2610

Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar

2700

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar

A

2710

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar

2800

Tayyor mahsulotlar

A

2810

Ombordagi tayyor mahsulotlar

2820

Ko‘rgazmadagi tayyor mahsulotlar

2830

Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tayyor mahsulotlar

2900

Tovarlar

A

2910

Ombordagi tovarlar

2920

Chakana savdodagi tovarlar

2930

Ko‘rgazmadagi tovarlar

2940

Prokatdagi buyumlar

2950

Tovarlar bilan band va bo‘sh taralar

2960

Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tovarlar

2970

Yo‘ldagi tovarlar

2980

Savdo ustamasi

KA

2990

Boshqa tovarlar

3000

3100

Kelgusi davr xarajatlari — joriy qismi

A

3110

Oldindan to‘langan operativ ijara haqi

3120

Oldindan to‘langan xizmat haqi

3190

Boshqa kelgusi davr xarajatlari

3200

Kechiktirilgan xarajatlar — joriy qismi

A

3210

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i

3220

Diskont (chegirma)lar bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlar

3290

Boshqa kechiktirilgan xarajatlar

3300

3400

3500

3600

3700

3800

3900

4000

Olinadigan joriy to‘lovlar

A

4010

Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan to‘lovlar

4020

Olingan veksellar

4100

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan joriy to‘lovlar

A

4110

Ajratilgan bo‘linmalardan olinadigan to‘lovlar

4120

Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan to‘lovlar

4200

Xodimlarga berilgan bo‘naklar

A

4210

Ish haqi bo‘yicha berilgan bo‘naklar

4220

Xizmat safarlariga berilgan bo‘naklar

4230

Umumxo‘jalik xarajatlari uchun berilgan bo‘naklar

4290

Xodimlarga berilgan boshqa bo‘naklar

4300

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar

A

4310

Tovar-moddiy zaxiralar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar

4320

Uzoq muddatli aktivlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar

4330

Boshqa berilgan bo‘naklar

4400

Budjetga bo‘nak to‘lovlari

A

4410

Budjetga soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari (turlari bo‘yicha)

4500

Davlat maqsadli jamg‘armalariga va sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari

A

4510

Sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari

4520

Davlat maqsadli jamg‘armalariga bo‘nak to‘lovlari

4600

Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha debitorlik qarzi

A

4610

Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi

4700

Xodimlarning boshqa operatsiyalar bo‘yicha qarzi

A

4710

Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha xodimlarning qarzi

4720

Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlarning qarzi

4730

Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi

4790

Xodimlarning boshqa qarzlari

4800

Boshqa joriy debitorlik qarzlar

A

4810

Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar

4820

Operativ ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar

4830

Olinadigan foizlar

4840

Olinadigan dividendlar

4850

Olinadigan royalti

4860

Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar

4890

Boshqa debitorlik qarzlar

4900

Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv

KA

4910

Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv

5000

Kassadagi pul mablag‘lari

A

5010

Milliy valyutadagi pul mablag‘lari

5020

Chet el valyutasidagi pul mablag‘lari

5100

Hisob-kitob hisobvarag‘idagi pul mablag‘lari

A

5110

Hisob-kitob hisobvarag‘i

5200

Chet el valyutasidagi pul mablag‘lari

A

5210

Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari

5220

Chet eldagi valyuta hisobvaraqlari

5300

5400

5500

Bankdagi maxsus hisobvaraqlardagi pul mablag‘lari

A

5510

Akkreditivlar

5520

Chek daftarchalari

5530

Boshqa maxsus hisobvaraqlar

5600

Pul ekvivalentlari

A

5610

Pul ekvivalentlari (turlari bo‘yicha)

5700

Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)lari

A

5710

Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)lari

5800

Qisqa muddatli investitsiyalar

A

5810

Qimmatli qog‘ozlar

5830

Berilgan qisqa muddatli qarzlar

5890

Boshqa joriy investitsiyalar

5900

Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar hamda boshqa joriy aktivlar

A

5910

Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar

5920

Boshqa joriy aktivlar

2-BOB. MAJBURIYATLAR

1-§. Joriy majburiyatlar

6000

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar bo‘yicha joriy majburiyatlar

P

6010

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar

6020

Berilgan veksellar

6100

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar bo‘yicha joriy majburiyatlar

P

6110

Ajratilgan bo‘linmalarga to‘lovlar

6120

Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar

6200

Kechiktirilgan joriy majburiyatlar

P

6210

Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar

6220

Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar

6230

Boshqa kechiktirilgan daromadlar

6240

Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha kechiktirilgan majburiyatlar

6250

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i majburiyatlari

6290

Boshqa kechiktirilgan majburiyatlar

6300

Olingan bo‘naklarning joriy qismi

P

6310

Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar — joriy qismi

6320

Aksiyaga obunachilardan olingan bo‘naklar

6390

Boshqa olingan bo‘naklar

6400

Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar

P

6410

Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)

6500

Sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar bo‘yicha joriy qarzlar

P

6510

Sug‘urta bo‘yicha to‘lovlar

6520

Davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar

6600

Ta’sischilarga bo‘lgan joriy qarzlar

P

6610

To‘lanadigan dividendlar

6620

Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarz

6630

Ta’sischilarning ustav kapitalini oshirish bo‘yicha ulushlari

6700

Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar

P

6710

Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar

6720

Deponentlangan ish haqi

6800

Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar

P

6810

Qisqa muddatli kreditlar

6820

Qisqa muddatli qarzlar

6830

To‘lanadigan obligatsiyalar

6840

To‘lanadigan veksellar

6900

Boshqa joriy kreditorlik qarzlar

P

6910

To‘lanadigan operativ ijara

6920

Hisoblangan foizlar

6930

Royalti bo‘yicha qarzlar

6940

Kafolatlar bo‘yicha qarzlar

6950

Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi

6960

Da’volar bo‘yicha to‘lovlar

6970

Hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar

6990

Boshqa majburiyatlar

2-§. Uzoq muddatli majburiyatlar

7000

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga uzoq muddatli to‘lovlar

P

7010

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga uzoq muddatli to‘lovlar

7020

Berilgan uzoq muddatli veksellar

7100

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar bo‘yicha uzoq muddatli majburiyatlar

P

7110

Ajratilgan bo‘linmalarga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar

7120

Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar

7200

Kechiktirilgan uzoq muddatli majburiyatlar

P

7210

Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar

7220

Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar

7230

Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar

7240

Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar

7250

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i uzoq muddatli majburiyatlari

7290

Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar

7300

Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar — uzoq muddatli qismi

P

7310

Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar — uzoq muddatli qismi

7400

7500

7600

7700

7800

Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar

P

7810

Uzoq muddatli kreditlar

7820

Uzoq muddatli qarzlar

7830

To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar

7840

To‘lanadigan uzoq muddatli veksellar

7900

Boshqa uzoq muddatli kreditorlik qarzlar

P

7910

To‘lanadigan moliyaviy ijara

7920

Kreditorlarga bo‘lgan boshqa uzoq muddatli qarzlar

3-BOB. XUSUSIY KAPITAL

8000

8100

8200

8300

Ustav kapitali

P

8310

Oddiy aksiyalar

8320

Imtiyozli aksiyalar

8330

Pay va ulushlar

8400

Qo‘shilgan kapital

P

8410

Emissiya daromadi

8420

Ustav kapitalini shakllantirishdagi kurs farqi

8500

Rezerv kapitali

P

8510

Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash bo‘yicha tuzatishlar

8520

Rezerv kapitali (fondi)

8530

Tekinga olingan mulk

8600

Sotib olingan xususiy aksiyalar

KP

8610

Sotib olingan xususiy aksiyalar — oddiy

8620

Sotib olingan xususiy aksiyalar — imtiyozli

8700

Taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar)

P

8710

Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)

8720

Jamg‘arilgan foyda (qoplanmagan zarar)

8800

Maqsadli tushumlar

P

8810

Grantlar

8820

Subsidiyalar

8830

A’zolik badallari

8840

Maqsadli foydalaniladigan soliq imtiyozlari

8890

Boshqa maqsadli tushumlar

8900

Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlari

P

8910

Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlari

4-BOB. DAROMADLAR VA XARAJATLAR

9000

Asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlari

T

9010

Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar

9020

Tovarlarni sotishdan daromadlar

9030

Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar

9040

Sotilgan tovarlar (mahsulotlar)ning qaytishi

9050

Xaridorlar va buyurtmachilarga berilgan chegirmalar

9100

Sotilgan mahsulot (tovar, ish, xizmat)larning tannarxi

T

9110

Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi

9120

Sotilgan tovarlarning tannarxi

9130

Bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarning tannarxi

9140

Davriy hisobda tovar-moddiy zaxiralarni sotib olish/xarid qilish

9150

Davriy hisobda tovar-moddiy zaxiralar bo‘yicha tuzatishlar

9200

Asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishi

T

9210

Asosiy vositalarning chiqib ketishi

9220

Boshqa aktivlarning chiqib ketishi

9300

Asosiy faoliyatning boshqa daromadlari

T

9310

Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda

9320

Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda

9330

Undirilgan jarima, penya va ustamalar

9340

O‘tgan yillar foydalari

9350

Operativ ijaradan daromadlar

9360

Kreditor va deponent qarzlarni hisobdan chiqarishdan daromadlar

9370

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar daromadlari

9380

Qaytarilmaydigan moliyaviy yordam

9390

Boshqa operatsion daromadlar

9400

Davr xarajatlari

T

9410

Sotish xarajatlari

9420

Ma’muriy xarajatlar

9430

Boshqa operatsion xarajatlar

9500

Moliyaviy faoliyat bo‘yicha daromadlar

T

9510

Royalti ko‘rinishidagi daromadlar

9520

Dividendlar ko‘rinishidagi daromadlar

9530

Foizlar ko‘rinishidagi daromadlar

9540

Valyutalar kurslari farqidan daromadlar

9550

Moliyaviy ijaradan daromadlar

9560

Qimmatli qog‘ozlarni qayta baholashdan daromadlar

9590

Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari

9600

Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlar

T

9610

Foizlar ko‘rinishidagi xarajatlar

9620

Valyutalar kurslari farqidan zararlar

9630

Qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va tarqatish bo‘yicha xarajatlar

9690

Moliyaviy faoliyat bo‘yicha boshqa xarajatlar

9700

Favqulodda vaziyatlardan olingan foyda (zarar)

T

9710

Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar

9720

Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar

9800

Soliq majburiyatlarini to‘lash uchun foydaning ishlatilishi

T

9810

Foyda solig‘i bo‘yicha xarajatlar

9820

Foydadan hisoblangan boshqa soliq majburiyatlari bo‘yicha xarajatlar

9900

Yakuniy moliyaviy natija

T

9910

Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)

5-BOB. BALANSDAN TASHQARI HISOBVARAQLAR

001

Operativ ijaraga olingan asosiy vositalar

BT

002

Mas’ul saqlashga qabul qilingan tovar-moddiy zaxiralar

BT

003

Qayta ishlovga qabul qilingan materiallar

BT

004

Vositachilik shartnomasi bo‘yicha qabul qilingan tovarlar

BT

005

O‘rnatish uchun qabul qilingan uskunalar

BT

006

Qat’iy hisobdagi blankalar

BT

007

To‘lovga qobiliyatsiz debitorlarning zararga o‘tkazilib hisobdan chiqarilgan qarzi

BT

008

Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — olingan

BT

009

Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — berilgan

BT

010

Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berilgan asosiy vositalar

BT

011

Ssuda shartnomasi bo‘yicha olingan mulk

BT

012

Kelgusi davrlarda soliq solinadigan bazadan chegiriladigan xarajatlar

BT

013

Vaqtinchalik soliq va bojxona imtiyozlari (turlari bo‘yicha)

BT

014

Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlari

BT

015

Oddiy shirkat shartnomasi (birgalikdagi faoliyat) bo‘yicha olingan mulk

BT

016

Foydalanish huquqi bo‘yicha olingan nomoddiy aktivlar

BT

(1-ilova O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”ga
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasini qo‘llash bo‘yicha
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
YO‘RIQNOMA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur Yo‘riqnoma xo‘jalik yurituvchi subyektlarda (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasini qo‘llash tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Aktivlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Uzoq muddatli aktivlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ushbu paragrafning hisobvaraqlari asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, uzoq muddatli investitsiyalar, kapital qo‘yilmalar, uzoq muddatli debitor qarzlar va boshqa uzoq muddatli aktivlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu paragrafning hisobvaraqlari quyidagilar to‘g‘risidagi axborotlarni yoritadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) tashkilotga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan va moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarning mavjudligi, harakati va eskirishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) tashkilotga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan nomoddiy aktivlarning mavjudligi, harakati va eskirishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) qimmatli qog‘ozlarga, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga, chet el kapitali ishtirokidagi va boshqalarga qilingan uzoq muddatli investitsiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) O‘zbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqarilgan va xorijdan keltirilgan o‘rnatiladigan asbob-uskunalarning mavjudligi va harakati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) barcha turdagi kapital qo‘yilmalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) olingan veksellar bo‘yicha hisob-kitoblarning uzoq muddatli qismi, moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlar, xodimlarning uzoq muddatli qarzlari, boshqa uzoq muddatli debitor qarzlar, vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i, boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vositalar (0100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Tashkilotga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan asosiy vositalarning mavjudligi va harakati, foydalanilayotgan, konservatsiya qilingan yoki operativ ijara shartnomasi bo‘yicha berilgan asosiy vositalar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0110 “Yer”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0111 “Yerni obodonlashtirish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0120 “Binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0130 “Mashina va asbob-uskunalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0140 “Mebel va ofis jihozlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0150 “Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0160 “Transport vositalari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0170 “Ishchi va mahsuldor hayvonlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0180 “Ko‘p yillik o‘simliklar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0190 “Boshqa asosiy vositalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0199 “Konservatsiya qilingan asosiy vositalar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Analitik hisobning tashkil qilinishi respublika hududi va xorijdagi asosiy vositalarning mavjudligi va ularning harakati to‘g‘risidagi axborotlarni olish imkoniyatini ta’minlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Aktivni asosiy vositalar tarkibiga kiritish tartibi tashkilotning hisob siyosatida O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (5-sonli BHMS) “Asosiy vositalar”ga (ro‘yxat raqami 3546, 2024-yil 9-avgust) muvofiq belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ta’sischilar tomonidan tashkilotning ustav kapitaliga ulush hisobidan kiritilgan asosiy vositalarni kirim qilish asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0100) debeti va 4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Tashkilotning o‘zi tomonidan qurilgan, shuningdek pudrat shartnomasiga asosan qurilgan obyektlar tegishli asosiy vositalar hisobvaraqlarining (0100) debeti, 0810 “Tugallanmagan qurilish” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Mol yetkazib beruvchilar, pudratchilar va boshqa shaxslardan sotib olingan obyektlar asosiy vositalar hisobvaraqlarining (0100) debeti va 0820 “Asosiy vositalarni xarid qilish” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Tekinga olingan asosiy vositalarning kirim qilinishi asosiy vositalar hisobvaraqlarining (0100) debeti va 8530 “Tekinga olingan mulklar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Asosiy vositalarni hisobdan chiqarishda ularning boshlang‘ich qiymati tegishli (0100) asosiy vositalar hisobvaraqlaridan 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. 0110 “Yer” hisobvarag‘ida qonunchilik hujjatlariga muvofiq mulk huquqi asosida berilgan yer maydonlarining hisobi olib boriladi. 0110 “Yer” hisobvarag‘ining debetida yer maydonlarini xarid qilishda to‘lanadigan qo‘shimcha xarajatlar, ko‘chmas mulk agentlarining komission mukofoti, advokatlarning xizmat haqi, sotib olish bilan bog‘liq soliqlar, zovurlar qiymati, yerlarni tozalash va tekislash xarajatlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yerlarni foydalanishga tayyorlash, jumladan suv olib kelish, oqova suvlarni chiqarish inshootlari, geodeziya ishlari bo‘yicha umumiy xarajatlar 0110 “Yer” hisobvarag‘ida jamg‘arib boriladi. Chunki ushbu xarajatlar yerdan kelgusida foydalanish va uning qiymatini oshirish uchun zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yer maydoni bino va inshootlarni rekonstruksiya qilish yoki qurish uchun sotib olinganda, mavjud konstruksiyalar va boshqa to‘siqlarni bartaraf etish qiymati 0110 “Yer” hisobvarag‘ining debetida jamg‘arib boriladi. Bunda konstruksiyani tugatishdan olingan materiallarni sotishdan tushgan tushum ushbu xarajatlarni kamaytiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar yer maydoni oldindan tasarrufda bo‘lsa va mavjud konstruksiyalar yangi qurilish obyektiga joy berish uchun buzib tashlansa, buzish bo‘yicha xarajatlar 0110 “Yer” hisobvarag‘ida jamg‘arib borilmaydi, balki eski konstruksiyalarni hisobdan chiqarish bilan bog‘liq xarajat sifatida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. 0111 “Yerni obodonlashtirish” hisobvarag‘ida yer maydonlari tuzilishini o‘zgartirish, kelish yo‘llari, avtomobillar va boshqa transport vositalarining to‘xtash maydonlari, devorlar va boshqa inshootlarning holatini yaxshilash xarajatlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. 0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish” hisobvarag‘ida moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha ijaraga olingan mulkni obodonlashtirish bilan bog‘liq kapital xarajatlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish bo‘yicha kapital xarajatlarga rekonstruksiya va modernizatsiya qilish xarajatlari ham qo‘shiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. 0120 “Binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalar” hisobvarag‘ida quyidagilar hisobga olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) bino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki bo‘lishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga mo‘ljallangan, tayanch, to‘sma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi (mustaqil xo‘jalik ahamiyatiga ega bo‘lgan, alohida turgan bino yoki qo‘shimcha qurilishlar). Bino va qo‘shimcha qurilishlar tarkibiga bir me’yorda foydalanish uchun sharoit yaratib beradigan barcha kommunikatsiya tizimi (isitish, yoritish, shamollatish, suv-gaz ta’minoti tizimlari, ichki telefon va kompyuter tarmoqlari, lift xo‘jaligi, yong‘indan saqlash va qo‘riqlash signalizatsiya tizimi) kiradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) inshootlar — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha bo‘lishi (harakatlanishi), shuningdek uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (o‘tkazish, ulash) uchun mo‘ljallangan, tayanch, to‘sma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi (masalan, avtomobil yo‘llari, ko‘priklar, osma yo‘llar, suv ombori, neft va gaz quduqlari, shaxta quduqlari va boshqalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) uzatuvchi moslamalar — elektr quvvatini uzatish tizimlari, truba yo‘llari, issiqlik va gaz tarmoqlari, transmissiyalar va boshqalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. 0130 “Mashina va asbob-uskunalar” hisobvarag‘ida quyidagilar hisobga olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) kuchlantiruvchi mashina va uskunalar — atom reaktorlari, qozonlar, bug‘ dvigatellari, turbinalar, kuchlantiruvchi transformatorlar, ichki yonuv dvigatellari va boshqalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) ishchi mashinalar va uskunalar — mehnat buyumlariga mexanik, issiqlik, kimyoviy va boshqa texnologik ta’sir ko‘rsatuvchi stanoklar, apparatlar, agregatlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) o‘lchov va boshqaruv moslamalari va laboratoriya uskunalari hamda jihozlari — tarozilar, manometrlar, termostatlar, dispetcher nazorati uskunalari, signalizatsiya, ilmiy-tekshirish laboratoriyasi, seysmologik stansiya uskunalari va boshqalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) boshqa mashinalar va uskunalar — telefon stansiyasi uskunalari va boshqa oldingi guruhlarda hisobga olinmaydigan mashina va uskunalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. 0140 “Mebel va ofis jihozlari” hisobvarag‘ida ishlab chiqarish va boshqaruv uchun mo‘ljallangan mebel va jihozlar (stollar, shkaflar, mebel yig‘imlari, kreslo, temir seyflar va boshqalar), shuningdek ofis jihozlari (telefaks apparati, qog‘oz qirqadigan va yo‘q qiladigan mashinalar va boshqalar) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. 0150 “Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasi” hisobvarag‘ida kompyuterlar, printerlar, skanerlar, modem va boshqa kompyuter jihozlari hamda hisoblash texnikalari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. 0160 “Transport vositalari” hisobvarag‘ida temir yo‘l, suv, havo, avtomobil, ishlab chiqarish va kommunal transport vositalarining harakatlanuvchi tarkibi, shuningdek magistral quvur tarmoqlari (truboprovodlar) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. 0170 “Ishchi va mahsuldor hayvonlar” hisobvarag‘ida ishchi kuchi sifatida foydalaniladigan ishchi hayvonlar — otlar, ho‘kizlar, tuyalar, xachir va eshaklar hamda boshqa ishchi hayvonlar (yuk transport vositasi sifatida foydalaniladigan hayvonlar) hamda mahsulot (nasl, sut, jun va boshqalar) beradigan hayvonlar — sigirlar, biyalar, qo‘ylar, echkilar va boshqalar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. 0180 “Ko‘p yillik o‘simliklar” hisobvarag‘ida ko‘kalamzorlashtirish, dekoratsiya, meva-rezavor daraxtlar va o‘simliklar, yashil devorlar hamda boshqalar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. 0190 “Boshqa asosiy vositalar” hisobvarag‘ida yuqorida keltirilgan hisobvaraqlarda sanab o‘tilmagan asosiy vositalar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. 0199 “Konservatsiya qilingan asosiy vositalar” hisobvarag‘ida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda konservatsiyalangan asosiy vositalar hisobi yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Asosiy vositalar hisobvaraqlarining (0100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Qurib bitkazilgan va foydalanishga topshirilgan obyektlarning asosiy vositalar tarkibiga o‘tkazilishi

0110-0190

0810

2.

Oldi-sotdi shartnomasi bo‘yicha olingan obyektlarning asosiy vositalar tarkibiga kiritilishi

0110-0190

0820

3.

Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan obyektlarning moliyaviy ijara shartnomasi tugaganidan keyin asosiy vositalar tarkibiga qabul qilinishi

0110-0190

0310

4.

Ta’sischilarning ustav kapitaliga ulush (pay) sifatida kiritilgan yoki aksiyalarga to‘lov sifatida kelib tushgan asosiy vositalarning kirim qilinishi

0110-0190

4610

5.

Asosiy vositalarning tekinga kelib tushishi

0110-0190

8530

6.

Asosiy vositalarning ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan kelib tushishi

0110-0190

6110, 6120

7.

Qo‘shimcha qurish, uskunalar o‘rnatish, modernizatsiya, rekonstruksiya qilish va boshqa sifat jihatidan yaxshilash natijasida asosiy vositalar boshlang‘ich qiymatining ko‘payishi

0110-0190

0890

8.

Yerni obodonlashtirish bilan bog‘liq xarajatlarni asosiy vositalar tarkibiga kiritish

0111

0850

9.

Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish bilan bog‘liq xarajatlarni asosiy vositalar tarkibiga kiritish

0112

0860

10.

Ishchi va mahsuldor hayvonlarning asosiy vositalar tarkibiga kirim qilinishi

0170

0840

11.

Asosiy vositalarni qayta baholash:

a) qiymatining oshirilishi;

0110-0199

8510

b) qiymatining kamaytirilishi.

8510

0110-0199

12.

Inventarizatsiya jarayonida aniqlangan hisobga olinmagan asosiy vositalar kirimi

0100

9390

13.

Tugatish, sotish, ayirboshlash, tekinga berish, ulush sifatida ustav kapitaliga berish, nodavlat notijorat tashkilot mulkini shakllantirishda mulkiy badal sifatida berish, moliyaviy ijara, aniqlangan kamomad yoki yo‘qotish, ishtirokchining yuridik shaxs ishtirokchilari tarkibidan chiqishida asosiy vositalar bilan hisob-kitob qilish

9210

0110-0190

14.

Ajratilgan bo‘linmalarga asosiy vositalarning berilishi

4110

0110-0190

15.

Qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda konservatsiya qilingan asosiy vositalar

0199

0110-0190

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vositalarning eskirishi (0200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Tashkilotning mulki hisoblangan yoki moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarning eskirishi to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0211 “Yerni obodonlashtirishning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0212 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0220 “Bino, inshoot va uzatuvchi moslamalarning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0230 “Mashina va asbob-uskunalarning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0240 “Mebel va ofis jihozlarining eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0250 “Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasining eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0260 “Transport vositalarining eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0270 “Ishchi hayvonlarning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0280 “Ko‘p yillik o‘simliklarning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0290 “Boshqa asosiy vositalarning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Analitik hisobning tashkil qilinishi O‘zbekiston Respublikasi hududidagi va xorijdagi asosiy vositalarning mavjudligi va eskirishining harakati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni olish imkoniyatini ta’minlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Asosiy vositalar bo‘yicha eskirishni hisoblash usullari tashkilotning hisob siyosatida belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Quyidagi asosiy vositalarga eskirish hisoblanmaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) yer uchastkalari va tabiatdan foydalanishga doir boshqa obyektlar (suv, yer osti boyliklari va boshqa tabiiy resurslar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) mahsuldor chorva mollari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) axborot-kutubxona fondi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda konservatsiyalashga o‘tkazilgan asosiy vositalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) muzey ashyolari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) moddiy madaniy meros obyektlari;
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j) umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llari, yo‘laklar, sayilgohlar, xiyobonlar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tasarrufida bo‘lgan obodonlashtirish inshootlari;
(26-bandning “j” kichik bandi O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2026-yil 4-martdagi 336-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-2, 13.03.2026-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 16.03.2026-y., 10/26/3593-2/0238-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z) to‘liq amortizatsiyalangan asosiy vositalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. 0211 — 0290 hisobvaraqlarida tashkilotga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan asosiy vositalarning eskirishi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. 0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi” hisobvarag‘ida moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarning eskirishi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Asosiy vositalarga hisoblangan eskirish summasi tegishli asosiy vositalarning eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0200) kreditida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Ijaraga beruvchi operativ ijaraga berilgan asosiy vositalar bo‘yicha hisoblangan eskirish summasini tegishli asosiy vositalarning eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0200) krediti va 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘ining debetida aks ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Asosiy vositalarning qiymatini balansdan chiqarishda ularga hisoblangan eskirish summasi tegishli asosiy vositalarning eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0200) debetidan 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Asosiy vositalar eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0200) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Asosiy, yordamchi ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda foydalanilayotgan asosiy vositalarga eskirish hisoblash

2010, 2310, 2710

0211-0299

2.

Umumiy ishlab chiqarish maqsadida foydalanilayotgan asosiy vositalarga eskirish hisoblash

2510

0211-0299

3.

Savdo tashkilotlarida foydalanilayotgan asosiy vositalarga eskirish hisoblash

9410

0211-0299

4.

Ma’muriy maqsadlar uchun foydalanilayotgan asosiy vositalarga eskirish hisoblash

9420

0211-0299

5.

Quyidagi maqsadlarda foydalaniladigan asosiy vositalarga eskirish hisoblash:

a) yangi turdagi buyumlarni ishlab chiqarish uchun mo‘ljallangan ishga tushirish ishlarida;

b) seriyali yoki ommaviy ishlab chiqarishga mo‘ljallanmagan yangi texnologik jarayonlarni o‘zlashtirishda xizmat ko‘rsatishda

9430

0211-0299

6.

Ishchi hayvonlar bo‘yicha eskirishni hisoblash

xarajatlarni hisobga oluvchi

hisobvaraqlar

0270

7.

Ko‘p yillik o‘simliklar eskirishini hisoblash

xarajatlarni hisobga oluvchi

hisobvaraqlar

0280

8.

Operativ ijaraga berilgan asosiy vositalar eskirishini hisoblash

9430

0220-0299

9.

Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarning xususiy asosiy vositalar tarkibiga o‘tishi natijasida ularga hisoblangan eskirish summasini o‘tkazish

0299

0211-0290

10.

Moliyaviy ijara shartnomasining muddati tugagandan keyin ijaraga beruvchiga qaytariladigan asosiy vositalarning eskirishini hisobdan chiqarish

0299

0310

11.

Asosiy vositalarning eskirishini qayta baholash:

a) qiymati oshirilganda;

8510

0211-0299

b) qiymati kamaytirilganda.

0211-0299

8510

12.

Asosiy vositalarning qiymatini balansdan chiqarish

0211-0290

9210

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar (0300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olgan asosiy vositalarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi. Ushbu hisobvaraq ijarachida qo‘llaniladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Moliyaviy ijara asosida kelib tushgan va kapital qo‘yilmalarni talab etmaydigan obyektlar 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar” hisobvarag‘ining debeti va 7910 “To‘lanadigan moliyaviy ijara” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
(34-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalardan foydalanganlik uchun ijaraga beruvchiga to‘lanadigan joriy to‘lovlar 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi” hisobvarag‘ining debeti va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha hisoblangan foizlar summasi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ijarachida 9610 “Foizlar ko‘rinishidagi xarajatlar” hisobvarag‘ining debeti va 6920 “Hisoblangan foizlar” hisobvarag‘ining kreditida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ijaraga beruvchida 4830 “Olinadigan foizlar” hisobvarag‘ining debeti va 9550 “Moliyaviy ijaradan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan obyektni ijarachining mulkiga o‘tishi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ijaraga olingan obyektning qiymati asosiy vositalar tarkibiga o‘tkazilishi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 0100 asosiy vositalarning turlari bo‘yicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish” hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) eskirish summalarini o‘tkazilishi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 0212 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 0200 asosiy vositalarning turlari bo‘yicha eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlari.
(37-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan obyektlar ijaraga beruvchiga qaytarilganda buxgalteriya hisobida quyidagi yozuvlar amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) boshlang‘ich qiymatiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish” hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) eskirish summasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 0212 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) ijaraga beruvchi tomonidan moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha obodonlashtirish qiymatining qoplanadigan summasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) obodonlashtirish bo‘yicha xarajatlarni qoplash uchun ijaraga beruvchidan pul mablag‘lari kelib tushgan summasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari” hisobvarag‘i;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
f) ijara (lizing) to‘lovlari jadvali (tartibi) bo‘yicha asosiy qarzning qoplanmagan qoldig‘i summasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 7910 “To‘lanadigan moliyaviy ijara” hisobvarag‘i — uzoq muddatli qismi (moliyaviy ijara shartnomasi muddati tugagunga qadar qaytarilish amalga oshirilgan hollarda qo‘llaniladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) ijarachi tomonidan amalga oshirilgan moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarni qaytarish bo‘yicha xarajatlar (buzish, tashish va boshqalar) summasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit materiallarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (1000), mehnat haqi bo‘yicha xodim bilan hisoblashishlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6700), sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar bo‘yicha qarzni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6500) va boshqa tegishli hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h) moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarni qaytarish natijasida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
olingan foyda summasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 9310 “Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda” hisobvaraqlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ko‘rilgan zarar summasiga:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari.
(38-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Analitik hisob 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar” hisobvarag‘i bo‘yicha asosiy vositalarning turlari va alohida inventar obyektlari bo‘yicha yuritiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Moliyaviy ijara (Lizing) shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0300) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Moliyaviy ijara obyektini aktiv (kapital qo‘yilmalar talab etilganda) va majburiyat sifatida tan olinishi

0890

7910

2.

Moliyaviy ijara obyektini maqsadli foydalanish uchun yaroqli holatga keltirish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar summasi

0890

majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar

3.

Moliyaviy ijara obyektini boshlang‘ich qiymat bo‘yicha foydalanishga topshirish

0310

0890

4.

Moliyaviy ijaraga olingan obyektga eskirish hisoblanganda

xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

0299

5.

Moliyaviy ijaraga olingan obyektni ishchi holatda saqlab turish bilan bog‘liq joriy xarajatlar summasi

xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar

6.

Moliyaviy ijaraga olingan obyektni yaxshilash va obodonlashtirish bo‘yicha xarajatlari summasi

0860

majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar

7.

Moliyaviy ijaraga olingan obyektni obodonlashtirish bilan bog‘liq kapital xarajatlar summasi

0112

0860

8.

Moliyaviy ijaraga olingan obyektni obodonlashtirish bo‘yicha eskirish hisoblanganda

xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

0212

9.

Moliyaviy ijara to‘lovlari jadvaliga muvofiq moliyaviy ijara bo‘yicha uzoq muddatli majburiyatlarning joriy qismi o‘tkazilganda

7910

6950

10.

Moliyaviy ijara to‘lovlari jadvaliga muvofiq moliyaviy ijara bo‘yicha hisoblangan foizlar summasi

9610

6920

11.

Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha to‘langan summasi

6950

6920

pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar

(40-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nomoddiy aktivlar (0400)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Tashkilotga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan nomoddiy aktivlarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0410 “Patentlar, litsenziyalar va nou-xau”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0420 “Savdo markalari, tovar belgilari va sanoat namunalari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0430 “Dasturiy ta’minot”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0440 “Yer va tabiat resurslaridan foydalanish huquqlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0460 “Franshizing”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0470 “Mualliflik huquqlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0480 “Gudvill”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0490 “Boshqa nomoddiy aktivlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Obyektlarni nomoddiy aktivlarga kiritish tartibi va ularning tarkibi O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (7-sonli BHMS) “Nomoddiy aktivlar”ga (ro‘yxat raqami 3547, 2024-yil 9-avgust) muvofiq hisob siyosatida belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Ta’sischilar tomonidan ustav kapitaliga ularning ulushlari hisobiga kiritilgan nomoddiy aktivlarni kirim qilish (0400) nomoddiy aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida va 4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa xarid qilingan nomoddiy aktivlar nomoddiy aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debeti va 0830 “Nomoddiy aktivlarni xarid qilish” hisobvarag‘ining kreditiga kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Boshqa tekinga olingan nomoddiy aktivlarning kirim qilinishi nomoddiy aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida 8530 “Tekinga olingan mulk” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Agar nomoddiy aktiv tashkilotning o‘zi tomonidan yaratilsa va uni yaratish xarajatlarining aniq summasini aniqlash imkoni mavjud bo‘lsa, nomoddiy aktiv haqiqiy tannarxi bo‘yicha aks ettiriladi. Nomoddiy aktivlarning haqiqiy tannarxini aniqlash imkoniyati mavjud bo‘lmaganda, ushbu xarajatlar ilmiy-tadqiqot ishlari yoki ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik ishlari xarajatlari sifatida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Nomoddiy aktivlar chiqib ketganda (sotilganda, tekinga berilganda, inventarizatsiya jarayonida kamomad aniqlanganda va boshqalarda) ularning boshlang‘ich qiymati nomoddiy aktivlarni hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlarning (0400) kreditidan 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Nomoddiy aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0400) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Xarid qilingan nomoddiy aktivlarning boshlang‘ich qiymati (haqiqiy tannarxi) bo‘yicha kirim qilinishi

0410-0490

0830

2.

O‘zida yaratilgan nomoddiy aktivlarning haqiqiy tannarxi bo‘yicha kirim qilinishi

0410-0490

0830

3.

Ustav kapitaliga ulush sifatida yoki aksiyaga obuna bo‘lishga haq to‘lash hisobiga olingan nomoddiy aktivlarning kirim qilinishi

0410-0490

4610

4.

Tekinga olingan nomoddiy aktivlarning kirim qilinishi

0410-0490

8530

5.

Sotib olishda aktivlarning haqiqiy bahosi va sotib olish bahosi o‘rtasidagi farq sifatida vujudga keladigan gudvillni aks ettirish

0480

majburiyatlarni hisobga olish hisobvaraqlari

6.

Inventarizatsiya jarayonida aniqlangan hisobga olinmagan nomoddiy aktivlarni aks ettirish

0410-0490

9390

7.

Gudvill summasining har oy foydali xizmat muddati davomida hisobdan chiqarilishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

0480

8.

Nomoddiy aktivlarning boshlang‘ich qiymati bo‘yicha sotilishi, hisobdan chiqarilishi, xarid qilingan qimmatli qog‘ozlar haqining to‘lovi uchun berilishi, boshqa tashkilotning ustav kapitaliga ulush sifatida, shuningdek tekinga berilganda va boshqalar natijasida chiqib ketishi

9220

0410-0490

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi (0500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Tashkilotga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan nomoddiy aktivlar obyektlari bo‘yicha jamlangan amortizatsiya to‘g‘risidagi ma’lumotlar quyidagi hisobvaraqlarda umumlashtiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0510 “Patentlar, litsenziyalar va nou-xauning amortizatsiyasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0520 “Savdo markalari, tovar belgilari va sanoat namunalarining amortizatsiyasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0530 “Dasturiy ta’minotning amortizatsiyasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0540 “Yer va tabiat resurslaridan foydalanish huquqlarining amortizatsiyasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0560 “Franshizing amortizatsiyasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0570 “Mualliflik huquqlarining amortizatsiyasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0590 “Boshqa nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi hisob siyosatida belgilangan usullarga muvofiq, tashkilot tomonidan hisoblab chiqilgan me’yorlar bo‘yicha oyma-oy tegishliligiga qarab tannarxga va davr xarajatlariga kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Nomoddiy aktivlarga hisoblangan amortizatsiya summasi xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debeti va (0500) nomoddiy aktivlar amortizatsiyasini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditiga olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Nomoddiy aktivlarning chiqib ketishida (sotilishi, tekinga berilishi va boshqalar) ular bo‘yicha hisoblangan eskirish summasi (0500) nomoddiy aktivlar amortizatsiyasini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetidan 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nomoddiy aktivlar amortizatsiyasini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0500) bo‘yicha analitik hisob nomoddiy aktivlarning turlari va alohida obyektlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Asosiy, yordamchi ishlab chiqarishda foydalanilayotgan nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiya hisoblash

2010, 2310

0510-0590

2.

Umumiy ishlab chiqarish maqsadida va xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda foydalanilayotgan nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiya hisoblash

2510, 2710

0510-0590

3.

Savdo tashkilotlarida foydalanilayotgan nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiya hisoblanganda

9410

0510-0590

4.

Boshqaruv maqsadida foydalanilayotgan nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiya hisoblanganda

9420

0510-0590

5.

Quyidagi maqsadlarda foydalaniladigan nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiya hisoblash:

a) yangi turdagi buyumlarni ishlab chiqarish uchun mo‘ljallangan ishga tushirish ishlarida;

b) seriyali yoki ommaviy ishlab chiqarishga mo‘ljallanmagan yangi texnologik jarayonlarni o‘zlashtirishda xizmat ko‘rsatish uchun.

9430

0510-0590

6.

Kapital qo‘yilmalarda foydalanilayotgan nomoddiy aktivlar bo‘yicha amortizatsiya hisoblanganda

0810-0890

0510-0590

7.

Nomoddiy aktivlar qiymatini balansdan chiqarish natijasida yig‘ilgan amortizatsiya summasini hisobdan chiqarish

0510-0590

9220

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli investitsiyalar (0600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Boshqa tashkilotlarning qimmatli qog‘ozlariga, mamlakat hududida va xorijda tuzilgan shu’ba hamda qaram xo‘jalik jamiyatlari va boshqa tashkilotlarning ustav kapitallariga qilingan uzoq muddatli investitsiyalarning mavjudligi va harakati, shuningdek boshqa tashkilotlarga taqdim etilgan, berilgan uzoq muddatli qarzlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0610 “Qimmatli qog‘ozlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0620 “Shu’ba xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0630 “Qaram xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0640 “Chet el kapitali ishtirokidagi tashkilotlarga investitsiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0690 “Boshqa uzoq muddatli investitsiyalar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Aktivlarni investitsiyalar tarkibiga kiritish O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (8-sonli BHMS) “Konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotlar va shu’ba xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar hisobi” (ro‘yxat raqami 3537, 2024-yil 26-iyul) va O‘zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobi milliy standarti (12-sonli BHMS) “Moliyaviy investitsiyalarni hisobga olish” (ro‘yxat raqami 3531, 2024-yil 18-iyul) bilan tartibga solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. 0610 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ida obligatsiyalar, aksiyalar va boshqa qimmatli qog‘ozlarga qilingan uzoq muddatli investitsiyalarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. 0620 “Shu’ba xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar”, 0630 “Qaram xo‘jalik jamiyatlariga investitsiyalar”, 0640 “Chet el kapitali ishtirokidagi tashkilotlarga investitsiyalar” hisobvaraqlarida shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari hamda chet el kapitali ishtirokidagi tashkilotlarga qilingan uzoq muddatli investitsiyalarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. 0690 “Boshqa uzoq muddatli investitsiyalar” hisobvarag‘ida yuqorida keltirilgan hisobvaraqlarda nazarda tutilmagan boshqa uzoq muddatli investitsiyalar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa qimmatli qog‘ozlar sotib olish bahosida 0610 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ining debetida ushbu investitsiyalar hisobiga berilgan qiymatliklar hisobga olinadigan hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Agar xarid qilingan obligatsiyalar va qarz qimmatli qog‘ozlarining xarid qiymati ularning nominal qiymatidan past bo‘lsa, xarid qilingan vaqtdan boshlab qoplash vaqtigacha bo‘lgan davrda xarid qiymati va nominal qiymati o‘rtasidagi farq qismi qo‘shimcha hisoblanadi. Bunda 0610 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ining debeti va 9590 “Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha yozuvlar amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqorida ko‘rsatilgan har ikkala holatda ham qimmatli qog‘ozlarni qoplash muddati kelganda, 0610 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ida hisobga olingan qiymat nominal qiymatga to‘g‘ri kelishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizlar (dividendlar) hisoblanganda, 4830 “Olinadigan foizlar” yoki 4840 “Olinadigan dividendlar” hisobvaraqlarining debeti va 9530 “Foizlar ko‘rinishidagi daromadlar” yoki 9520 “Dividendlar ko‘rinishidagi daromadlar” hisobvaraqlarining krediti bo‘yicha yozuvlar amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bo‘yicha analitik hisob uzoq muddatli investitsiyalarning turlari va ushbu investitsiyalar amalga oshirilgan obyektlar bo‘yicha yuritiladi. Bunda analitik hisobning tashkil qilinishi O‘zbekiston Respublikasi hududi va xorijdagi obyektlarga qilingan uzoq muddatli investitsiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni olish imkoniyatini ta’minlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Uzoq muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Asosiy vositalarni berish yo‘li bilan qimmatli qog‘ozlarni xarid qilish

0610

9210

2.

Nomoddiy aktivlar va materiallar berish yo‘li bilan qimmatli qog‘ozlarni xarid qilish

0610

9220

3.

Mahsulot, tovar, ish, xizmatlarni berish yo‘li bilan qimmatli qog‘ozlarni xarid qilish

0610

9010, 9020, 9030

4.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni berish yo‘li bilan qimmatli qog‘ozlarni xarid qilish

0610

9220

5.

Qimmatli qog‘ozlar uzoq muddatli investitsiyalar sifatida tekinga olinganda

0610

8530

6.

Qimmatli qog‘ozlar xarid qilinganda

0610

5010-5530

7.

Debitorlik qarzlari hisobiga qimmatli qog‘ozlarning xarid qilinishi

0610

Olinadigan hisobvaraqlar

8.

Qisqa muddatli investitsiyalar tarkibi o‘zgartirilganda (restrukturizatsiya)

0610

5810-5890

9.

Ta’sischilarning ustav kapitaliga ularning ulushi sifatida berilgan qimmatli qog‘ozlarning qiymati

0610

4610

10.

Qimmatli qog‘ozlarga tegishli huquqlar unga o‘tganligi to‘g‘risida guvohnomaning olinishi

0610

6990, 7920

11.

Obligatsiyalar va boshqa qarz qimmatli qog‘ozlarning xarid va nominal qiymatlari o‘rtasidagi farq:

a) nominal qiymati xarid qiymatidan yuqori;

0610

9590

b) xarid qiymati nominal qiymatidan yuqori.

9690

0610

12.

Chet el valyutasidagi uzoq muddatli investitsiyalar bilan bog‘liq operatsiyalar bo‘yicha kurs farqlari:

ijobiy

0610

9540

salbiy

9620

0610

13.

Uzoq muddatli investitsiyalarni:

9010-9030, 9210-9220

a) shu’ba xo‘jalik jamiyatlarida;

0620

b) qaram xo‘jalik jamiyatlarida;

0630

v) chet el kapitali ishtirokidagi tashkilotlarda aks ettirish.

0640

14.

Uzoq muddatli investitsiyalar sifatida hisobga olingan qimmatli qog‘ozlarning qoplanishi (sotib olinishi)

5110-5530

0610

15.

Uzoq muddatli investitsiyalar sifatida hisobga olingan qimmatli qog‘ozlarning sotilishi

9220

0610

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘rnatiladigan asbob-uskunalar (0700)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Qurilayotgan (ta’mirlanayotgan) kapital qo‘yilma obyektlarida o‘rnatish uchun mo‘ljallangan va montajni talab qiluvchi texnologik, energetik va ishlab chiqarish asbob-uskunalarining (shuningdek laboratoriya, tajriba moslamalari va ustaxonalar uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar) mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0710 “O‘rnatiladigan asbob-uskunalar — mahalliy”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0720 “O‘rnatiladigan asbob-uskunalar — xorijiy”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Montajni talab qiluvchi asbob-uskunalarga ularning qismlari yig‘ilganidan so‘ng va fundamentga yoki tayanchga, polga, qavatlar o‘rtasidagi ustunlarga hamda boshqa bino va inshootlarning konstruksiyalariga mustahkamlangandan so‘ng ishga tushiriladigan ko‘tarma asbob-uskunalar, shuningdek shu kabi asbob-uskunalarning ehtiyot qismlari kiradi. Bunday asbob-uskunalar tarkibiga nazorat-o‘lchov apparatlari yoki o‘rnatiladigan asbob-uskuna tarkibida yig‘ish-o‘rnatish uchun mo‘ljallangan boshqa asboblar kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (0700) montajni talab qilmaydigan asbob-uskunalar (transport vositalari, mustaqil turuvchi stanoklar, qurilish mexanizmlari, qishloq xo‘jaligi mashinalari, ishlab chiqarish vositalari, inventarlar, o‘lchov asboblari va boshqalar) hisobga olinmaydi. Montajni talab qilmaydigan asbob-uskunalarni xarid qilish xarajatlari bevosita 0820 “Asosiy vositalarni xarid qilish” hisobvarag‘ida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Asbob-uskunalar o‘rnatiladigan asbob-uskunalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (0700) tashkilot omborlariga ushbu qiymatliklarni yetkazib berish va tayyorlash xarajatlari hamda xarid qilish (tayyorlash) qiymatidan tashkil topadigan haqiqiy xarid qilish tannarxi bo‘yicha hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari hisobiga kiritilgan asbob-uskunalarni kirim qilish 0710 “O‘rnatiladigan asbob-uskunalar — mahalliy”, 0720 “O‘rnatiladigan asbob-uskunalar — xorijiy” hisobvaraqlarining debeti va 4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Quruvchi (buyurtmachi) tomonidan qurilish maydoniga keltirilgan montaj va o‘rnatishni talab qiluvchi asbob-uskunalar pudratchi tomonidan balansdan tashqari 005 “O‘rnatish uchun qabul qilingan uskunalar” hisobvarag‘iga qabul qilinadi. Ushbu montajga berilgan asbob-uskunalar yoki ularning qismlari qiymatini pudratchi balansdan tashqari 005 “O‘rnatish uchun qabul qilingan uskunalar” hisobvarag‘idan hisobdan chiqaradi. Pudratchiga berilgan, biroq doimiy foydalanish joyiga o‘rnatish va montaj qilish hali boshlanmagan asbob-uskunalar qiymati quruvchida hisobdan chiqarilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0700) bo‘yicha analitik hisob asbob-uskunalarning turlari va saqlanish joylari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0700) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kelib tushgan o‘rnatiladigan asbob-uskunalarning kirim qilinishi

0710-0720

6010-6020, 6110-6120

2.

Kelib tushgan o‘rnatiladigan asbob-uskunalarning kirim qilinishi (1510-hisobvaraqdan foydalanilganda)

0710-0720

1510

3.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarning qiymatiga yordamchi ishlab chiqarishning turli xizmatlarining (transport, ehtiyot qismlar, shtamplarni tayyorlash va boshqalar) kiritilishi

0710-0720

2310

4.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni yetkazib berish va saqlash bilan bog‘liq ishlarga ish haqi hisoblanishi

0710-0720

6710

5.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni xarid qilish va saqlashda hisoblangan ish haqi bo‘yicha davlat maqsadli jamg‘armalariga ajratmalar qilinishi

0710-0720

6520

6.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni xarid qilish, yetkazib berish va saqlash bilan bog‘liq turli xarajatlar hisobdor shaxslar tomonidan to‘lanishi

0710-0720

4220-4290, 6970

7.

Aksiyaning to‘lovi evaziga o‘rnatiladigan asbob-uskunalar kelib tushishi

0710-0720

4610

8.

Turli shaxslardan o‘rnatiladigan asbob-uskunalarning sotib olinishi

0710-0720

6990

9.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan ortiqcha asbob-uskunalar summasi

0710-0720

9390

10.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni qayta baholash:

a) qiymatining oshirilishi

0710-0720

8510

b) qiymatining kamaytirilishi

8510

0710-0720

11.

Banklar tomonidan ularning uzoq va qisqa muddatli kreditlari hisobidan to‘langan o‘rnatiladigan asbob-uskunalar kirim qilinishi

0710-0720

6810, 7810

12.

Qarz beruvchilar tomonidan ularning uzoq va qisqa muddatli qarzlari hisobidan to‘langan o‘rnatiladigan asbob-uskunalar kirim qilinishi

0710-0720

6820-6840

7820-7840

13.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarning sotilishi, xarid qilingan qimmatli qog‘ozlar haqining to‘lanishi, boshqa tashkilotlarning ustav kapitaliga ulush sifatida, tekinga berilishi va boshqalar natijasida hisobdan chiqarilishi

9210

0710-0720

14.

Montajga berilgan asbob-uskunalar qiymatining hisobdan chiqarilishi

0810

0710-0720

15.

Mol yetkazib beruvchilarga yoki transport tashkilotlariga o‘rnatiladigan asbob-uskunalarning kamomadi uchun da’vo qilinishi

4860

0710-0720

16.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan asbob-uskunalarning kamomadi

9220

0710-0720

17.

Tabiiy ofatdan keyin o‘tkazilgan inventarizatsiya natijasida aniqlangan asbob-uskunalarning kamomadi

9720

0710-0720

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kapital qo‘yilmalar (0800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67 Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarga investitsiyalar, shuningdek mahsuldor va ishchi hayvonlarning (qiymatidan qat’i nazar, aylanma mablag‘larga kiruvchi parrandalar, quyonlar, asalarilar, qo‘riqlovchi itlar, tajriba uchun mo‘ljallangan hayvonlardan tashqari) asosiy podasini tashkil qilish bo‘yicha xarajatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0810 “Tugallanmagan qurilish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0820 “Asosiy vositalarni xarid qilish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0830 “Nomoddiy aktivlarni xarid qilish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0840 “Asosiy podani tashkil qilish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0850 “Yerni obodonlashtirishga kapital qo‘yilmalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0860 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar”;
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar”;
(67-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) asosan sakkizinchi xatboshi bilan to‘ldirilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0890 “Boshqa kapital qo‘yilmalar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. 0810 “Tugallanmagan qurilish” hisobvarag‘ida (qurilish pudrat yoki xo‘jalik usulida amalga oshirilishidan qat’i nazar) kapital qurilish smetalari, smeta-loyiha hisob-kitoblari va titul ro‘yxatlarida keltirilgan bino va inshootlarni barpo etish, uskunalar, asboblar, inventarlar va boshqa jihozlarni sotib olish bo‘yicha xarajatlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. 0820 “Asosiy vositalarni xarid qilish” hisobvarag‘ida asosiy vositalarni xarid qilish, o‘rnatish va yig‘ish bilan bog‘liq barcha xarajatlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. 0830 “Nomoddiy aktivlarni xarid qilish” hisobvarag‘ida nomoddiy aktivlarni xarid qilish yoki tashkilotning o‘zida yaratilishi bilan bog‘liq barcha xarajatlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. 0840 “Asosiy podani tashkil qilish” hisobvarag‘ida asosiy podaga o‘tkaziladigan xo‘jalikdagi yosh mahsuldor va ishchi hayvonlarni o‘stirish bo‘yicha xarajatlar, asosiy poda uchun xarid qilingan katta yoshdagi mahsuldor va ishchi hayvonlarning qiymati, shuningdek ularni yetkazib berish bilan bog‘liq xarajatlar, tekinga olingan katta yoshdagi hayvonlarni xo‘jalikka yetkazib berish bilan bog‘liq xarajatlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy podaga o‘tkaziladigan yosh hayvonlar haqiqiy tannarx bo‘yicha baholanadi. Asosiy podaga o‘tkaziladigan yosh mahsuldor va ishchi hayvonlarning barcha turlarining qiymati yil davomida 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” hisobvarag‘idan 0840 “Asosiy podani tashkil qilish” hisobvarag‘ining debetiga yil boshida hisobda turgan balans qiymatiga, yil boshidan boshlab hayvonlarni asosiy podaga o‘tkazish vaqtigacha bo‘lgan davrda ortgan vazni yoki o‘sgan vaznining reja tannarxini qo‘shgan holda hisobdan chiqariladi. Bir vaqtning o‘zida yosh hayvonlarni asosiy podaga o‘tkazishda 0170 “Ishchi va mahsuldor hayvonlar” hisobvarag‘i debetlanadi va 0840 “Asosiy podani tashkil qilish” hisobvarag‘i kreditlanadi. Yil oxirida hisobot kalkulyatsiyasi tuzilgandan keyin yil davomida o‘tkazilgan yosh hayvonlarning ko‘rsatilgan qiymati bilan uning haqiqiy tannarxi o‘rtasidagi farq 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” hisobvarag‘idan 0840 “Asosiy podani tashkil qilish” hisobvarag‘iga hamda hayvonning bahosini aniqlab, qo‘shimcha 0170 “Ishchi va mahsuldor hayvonlar” hisobvaraqlariga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xarid qilingan katta yoshdagi ishchi va mahsuldor hayvonlarning qiymati 0840 “Asosiy podani tashkil qilish” hisobvarag‘ining debetiga uni yetkazib berish xarajatlari bilan birgalikda xarid qilishning haqiqiy tannarxi bo‘yicha kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy podani tashkil etishning tugallangan operatsiyalari bo‘yicha xarajatlar 0840 “Asosiy podani tashkil qilish” hisobvarag‘idan 0170 “Ishchi va mahsuldor hayvonlar” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. 0850 “Yerni obodonlashtirishga kapital qo‘yilmalar” hisobvarag‘ida yer maydonini obodonlashtirish bo‘yicha xarajatlar, shuningdek kirish yo‘llari, avtomobil va boshqa transport vositalarining to‘xtash maydonlari, devorlar va ko‘kalamzorlashtirishning boshqa turlari qiymati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yer maydonlari, o‘rmon va suv havzalari hamda ko‘p yillik o‘simliklarga qilingan inventar xususiyatiga ega bo‘lgan kapital qo‘yilmalar, asosiy vositalar tarkibiga, kompleks ishlar tugashidan qat’i nazar foydalanishga qabul qilingan maydonlarga tegishli xarajatlar summasi bo‘yicha kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. 0860 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar” hisobvarag‘ida moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha ijaraga olingan mulkni obodonlashtirish hamda uning ta’mirlanishi va modernizatsiyasiga qilinadigan kapital qo‘yilmalar hisobga olinadi.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
731. 0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar” hisobvarag‘ida operativ ijara shartnomasi bo‘yicha ijaraga olingan mulkni obodonlashtirish hamda uning ta’mirlanishi va modernizatsiyasiga qilinadigan kapital qo‘yilmalar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Operativ ijara shartnomasi bo‘yicha olingan mulk qaytarilganda, kapital qo‘yilmalar summasining hisobdan chiqarilishi hisobvaraqlarning 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” debetida va 0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar” kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Operativ ijara shartnomasi bo‘yicha olingan mulkni yaxshilash bo‘yicha kapital qo‘yilmalar qiymatining ijaraga beruvchi tomonidan qoplanadigan summasi hisobvaraqlarning 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari” debetida va 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” kreditida aks ettiriladi.
(731-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) asosan kiritilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Kapital qo‘yilmalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida asosiy vositalar obyektlarining boshlang‘ich qiymatiga o‘rnatilgan tartibda qo‘shiladigan quruvchining barcha haqiqiy xarajatlari, shuningdek asosiy vositalarni va nomoddiy aktivlarni xarid qilish, asosiy podani tashkil etish va boshqa kapital qo‘yilmalar bilan bog‘liq xarajatlari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kapital qo‘yilmalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bo‘yicha saldo tugallanmagan qurilish, asosiy vositalar, nomoddiy aktivlarni xarid qilish, yerni va moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishga qilingan kapital qo‘yilmalar miqdori, shuningdek asosiy podani tashkil etish bo‘yicha tugallanmagan xarajatlar summasini aks ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kapital qo‘yilmalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0800) bo‘yicha analitik hisob kapital qo‘yilmalarning har bir yo‘nalishi bo‘yicha yuritiladi. Bunda analitik hisobning tashkil etilishi quyidagi xarajatlar haqida ma’lumot olish imkonini berishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) qurilish va rekonstruksiya ishlari xarajatlari (burg‘ulash ishlari, asbob-uskunalarni yig‘ish, o‘rnatiladigan asbob-uskunalarni xarid qilish, montajni talab qilmaydigan asbob-uskunalarni xarid qilish, shuningdek kapital qo‘yilmalarning smetalarida nazarda tutilgan asboblar va inventarlarni xarid qilish loyiha-qidiruv ishlariga oid va boshqa kapital qo‘yilmalar bo‘yicha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni xarid qilish xarajatlari (asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning turlari va nomlari bo‘yicha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) yer va moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish xarajatlari (obyektlarning turi va nomi bo‘yicha);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) asosiy podani tashkil etish xarajatlari (hayvonlarning turlari (yirik shoxli hayvonlar, qo‘ylar, otlar va boshqalar) bo‘yicha).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Kapital qo‘yilmalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Obyektlarni qurishda foydalanilayotgan asosiy vositalarning eskirishi kapital qo‘yilmalar xarajatiga kiritilishi

0810

0211-0299

2.

Obyektlarni qurishda foydalanilayotgan nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasi xarajatlariga kiritilishi

0810

0510-0590

3.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalar montajga topshirilishi (montajga tayyorgarlik boshlangan paytdan)

0810

0710-0720

4.

Sarflangan qurilish va boshqa materiallar qiymati kapital qo‘yilmalar bo‘yicha xarajatlarga kiritilishi

0810

1010-1090

5.

Yordamchi ishlab chiqarishning kapital qo‘yilmalarga ko‘rsatgan xizmatlari hisobdan chiqarilishi

0810

2310

6.

Kapital qo‘yilmalarda foydalanilgan bank kreditlari va boshqa qarz majburiyatlari bo‘yicha foizlar hisoblanishi

0810

6920

7.

Tugallanmagan qurilishni qayta baholash:

a) qiymatining oshirilishi;

0810

8510

b) qiymatining kamaytirilishi.

8510

0810

8.

Kapital qurilishda bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga qarzlar

0810

6010, 7010

9.

Kapital qo‘yilmalar bilan bog‘liq qondirilmagan da’volar bo‘yicha summa hisobdan chiqarilishi

0810

4860

10.

Inventarizatsiya natijasida tugallanmagan qurilishda kamomad summasi aniqlanishi

5910

0810

11.

Yosh hayvonning asosiy podaga o‘tkazilishi

0840

1110

12.

Asosiy podaning tashkil qilinishi

0170

0840

13.

Kelgusi davr xarajatlari tegishli qismining kapital qo‘yilmalariga olib borilishi

0810-0890

3110-3190

14.

Kapital qo‘yilmalar tannarxiga kiritiladigan sug‘urta bo‘yicha qarzlar

0810-0890

6510

15.

Kapital qo‘yilmalar tannarxiga kiritiladigan davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha qarzlar

0810-0890

6520

16.

Ta’sischilar tomonidan ustav kapitaliga ulush (pay) sifatida kiritilgan tugallanmagan kapital qo‘yilmalar

0810-0890

4610

17.

Kapital qo‘yilmalar tannarxiga kiritiladigan budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarz

0810-0890

6410

18.

Kapital qo‘yilmalarni o‘zlashtirishda band bo‘lgan xodimlarga ish haqi bo‘yicha turli summalar hisoblanishi

0810-0890

6710

19.

Hisobdor shaxslarning kapital qo‘yilmalarga ularning qilgan xarajatlari bo‘yicha qarzlari hisobdan chiqarilishi

0810-0890

4220-4290, 6970

20.

Asosiy vositalarni xarid qilish va qurish jarayonida vujudga kelgan turli kreditorlar oldidagi qarzlar

0810-0890

6990

21.

Kapital qo‘yilmalar bo‘yicha ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarining ko‘rsatgan xizmatlari uchun qarzlar

0810-0890

6110-6120

22.

Asosiy vositalar obyektlarini qurish yoki xarid qilish natijasida ularni boshlang‘ich qiymati bo‘yicha foydalanishga berish

0110-0190

0810-0890

23.

Asosiy vositalarni qurish va xarid qilish bilan bog‘liq, ammo obyektlarning boshlang‘ich qiymatiga qo‘shilmaydigan xarajatlar

9430

0810-0820

24.

Agar aybdor shaxsni aniqlash imkoni bo‘lmasa, kamomad va buzilgan qiymatliklarning summasi kapital qo‘yilmalar bo‘yicha xarajatlarga olib borilishi

0810-0890

5910

25.

Asosiy vositalar obyektlarining ishga tushirish-sozlash ishlarini amalga oshirish jarayonida materiallardan foydalanish

0810-0890

1010-1090

26

Aktivning maqsadi bo‘yicha foydalanilishi uchun lozim darajada ishlashini tekshirish jarayonida (asosiy vositalar ishga tushirilgunga qadar) olingan mahsulotni kirim qilish

1000-2800

0810-0890

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli debitorlik qarzlar va kechiktirilgan xarajatlar (0900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Hisob-kitoblarning uzoq muddatli qismi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0910 “Olingan veksellar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0920 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0930 “Xodimlarning uzoq muddatli qarzlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0940 “Boshqa uzoq muddatli debitorlik qarzlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0950 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0960 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0990 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. 0910 “Olingan veksellar” hisobvarag‘ida xaridorlar va buyurtmachilardan ular sotib olgan tovar-moddiy zaxiralari va boshqa aktivlar, ular uchun bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar bo‘yicha xaridorlar va buyurtmachilar tomonidan to‘lov hujjati sifatida veksel taqdim qilishi natijasida ulardan olinishi kerak bo‘lgan to‘lov summasi hisobga olinadi. Bunda shunday hisob-kitoblar sodir bo‘lganda, olinadigan hisobvaraqlarning uzoq muddatli qismi 0910 “Olingan veksellar” hisobvarag‘ining debeti va 9010 “Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar”, 9020 “Tovarlarni sotishdan daromadlar”, 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar”, 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”, 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvaraqlarining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. 0920 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘i ijaraga beruvchida mulkning moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha operatsiyalarni hisobga olishda foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vosita obyektlarini moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berishda ijaraga beruvchi obyektlarning qiymatini umumiy tartibda hisobdan chiqaradi. Bunda moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlarning uzoq muddatli qismi 0920 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetiga, joriy qismi 4810 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetiga va debitorlik qarzining jami summasi 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditiga o‘tkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘i bo‘yicha kreditdagi saldo (ijaraga berilgan asosiy vosita obyektlarining ijarachi va ijaraga beruvchi tomonidan kelishilgan bahodagi qiymati bilan bu obyektlarning qoldiq qiymati o‘rtasidagi farq) kechiktirilgan foyda sifatida 7230 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘iga uzoq muddatli qismi va 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘iga joriy qismi hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ijaraga berilgan asosiy vosita obyektlarining ijarachi va ijaraga beruvchi kelishgan bahodagi qiymati bilan ushbu obyektlarning qoldiq qiymati o‘rtasidagi farqning tegishli qismi ijara haqi kelib tushganda 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘idan 9550 “Moliyaviy ijaradan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobot davrining oxirida ijaraga beruvchi 12 oy davomida kelib tushadigan summalarni 0920 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditidan 4810 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetiga o‘tkazadi. Ijara haqining kelib tushishi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debeti va 4810 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar asosiy vositalar obyekti ijara muddatining tugashiga qadar ijarachining mulkiga o‘tsa, sotib olish bahosi to‘langan ijara haqini chegirib tashlagan holda ijara haqining kelib tushishini aks ettirish tartibida sotib olish vaqtida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0920 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir ijara shartnomasi bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. 0930 “Xodimlarning uzoq muddatli qarzlari” hisobvarag‘ida xodimlarga kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha hisob-kitoblar, berilgan qarzlar bo‘yicha ularning qarzdorligi, xodimlarning pul mablag‘lari, tovar-moddiy zaxiralarning kamomadi va o‘g‘irlanishi, yaroqsizligi natijasida yetkazilgan moddiy zararlarning qoplanishi, shuningdek boshqa turdagi zararlarning qoplanishi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlarga berilgan qarzlar summasi 0930 “Xodimlarning uzoq muddatli qarzlari” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi schyotlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kreditga sotilgan tovarlar, berilgan qarzlar, moddiy va boshqa zararlarning qoplanishi bo‘yicha qarzlarning uzoq muddatli qismining joriy debitorlik qarzlari qismiga o‘tkazilishida 4710 “Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha xodimlarning qarzi”, 4720 “Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlarning qarzi”, 4730 “Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi”, 4790 “Xodimlarning boshqa qarzlari” hisobvaraqlarining debeti, 0930 “Xodimlarning uzoq muddatli qarzlari” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha yozuv amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0930 “Xodimlarning uzoq muddatli qarzlari” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir xodim bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. 0940 “Boshqa uzoq muddatli debitorlik qarzlari” hisobvarag‘ida xaridorlar va buyurtmachilardan da’volar hamda boshqalar bo‘yicha olinadigan to‘lovlarning uzoq muddatli qismi hisobga olinadi. Analitik hisob xaridorlar va buyurtmachilarga berilgan har bir hisobvaraq bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. 0950 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ida vaqtinchalik farqlarga oid xarajatlar bo‘yicha soliqni hisoblash 0930 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining debeti va 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Keyinchalik soliqning tegishli qismi uzoq muddatli qismidan joriy qismga o‘tkaziladi hamda 3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining debeti va 0950 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda (daromad) solig‘i” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Tegishli muddatda to‘lanadigan foyda (daromad) solig‘ini hisoblashda ushbu summa hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vaqtinchalik farqlar — bu hisobot davridagi soliq solinishi lozim bo‘lgan foyda summasi va buxgalteriya hisobidagi foyda summasi o‘rtasidagi farqlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xarajatlarning tegishli summasiga soliqlar kamaytirilishi yuz berganda, soliqlar summasi 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarz (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining debeti va 3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. 0950 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining debetidagi saldo kelgusi davrlarda budjetga to‘lanadigan umumiy soliq summasidan kamaytirish zarur bo‘lgan soliq summasining uzoq muddatli qismini ko‘rsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. 0960 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ida xarajatlarga qoplash muddati davomida taqsimlanib boradigan obligatsiya diskont (chegirma)lari bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar aks ettiriladi. Ushbu hisobvaraq faqat obligatsiyalarni sotuvchi (emitent)lar tomonidan foydalaniladi. Obligatsiyalarning chegirma bilan sotilishi 0960 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘i va olingan summaga pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida va 7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlarning joriy qismi hisobdan chiqarilganda, 0960 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘i 3220 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. 0990 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ida 0960 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” va 0950 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvaraqlarida ko‘rsatilmagan boshqa kechiktirilgan xarajatlar aks ettiriladi. Ushbu xarajatlarni ishlab chiqarish, davr xarajatlari, moliyaviy faoliyat xarajatlariga hisobdan chiqarish muddati qonunchilik hujjatlarida belgilanadi. Bunda boshqa kechiktirilgan xarajatlarning uzoq muddatli qismi 0990 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ida, joriy qismi esa 3290 “Boshqa kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0990 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir berilgan bo‘nak bo‘yicha mol yetkazib beruvchi yoki pudratchi bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Uzoq muddatli debitorlik qarzlari va kechiktirilgan xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Bank tomonidan to‘lovi kafolatlangan xaridorlar va buyurtmachilardan olingan veksellarning uzoq muddatli qismi

0910

4010

2.

Olingan veksellarning uzoq muddatli qismini joriy qismiga o‘tkazish

4020

0910

3.

Ijarachi bilan kelishilgan bahoda asosiy vositalarning moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berilishi:

uzoq muddatli qismiga;

0920

9210

joriy qismiga.

4810

9210

4.

Olinadigan moliyaviy ijaraning uzoq muddatli qismining joriy qismiga o‘tkazilishi

4810

0920

5.

Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha xodimlar qarzlarining uzoq muddatli qismi

0930

7810

6.

Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha qarzlarning uzoq muddatli qismining joriy qismiga o‘tkazilishi

4710

0930

7.

Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlar qarzlarining uzoq muddatli qismi

0930

5110-5530

8.

Berilgan qarzlar bo‘yicha qarzlar summasining uzoq muddatli qismining joriy qismiga o‘tkazilishi

4720

0930

9.

Moddiy zararlarni qoplash bo‘yicha qarzlarning uzoq muddatli qismi

0930

1010-2990, 5010-5530, 9210

10.

Moddiy zararlarni qoplash bo‘yicha qarzlar summasining uzoq muddatli qismining joriy qismiga o‘tkazilishi

4730

0930

11.

Berilgan bo‘naklarning uzoq muddatli qismi

0940

5110-5530

12.

Berilgan bo‘naklarning uzoq muddatli qismidan joriy qismiga o‘tkazilishi

4310-4330

0940

13.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan hisobvaraqlarning uzoq muddatli qismini joriy qismiga o‘tkazish

4110-4120

0940

14.

Boshqa shaxslar qarzlari summasining uzoq muddatli qismini joriy qismiga o‘tkazish

4890

0940

15.

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i

0950

6410

16.

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i summasining uzoq muddatli qismini joriy qismiga o‘tkazish

3210

0950

17.

Obligatsiyalarni chegirma (diskont) bilan sotish

0960

7830

18.

Diskont bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlarning uzoq muddatli qismini joriy qismiga o‘tkazish

3220

0960

19.

Kelgusi davrlar (uzoq muddatli) uchun to‘langan ijara to‘lovlari

0990

5110-5530

20.

Kelgusi davrlar (uzoq muddatli) uchun to‘langan abonent to‘lovlari

0990

5110-5530

21.

Kechiktirilgan xarajatlarning uzoq muddatli qismini joriy qismiga o‘tkazish

3290

0990

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Joriy aktivlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Ushbu paragrafning hisobvaraqlari quyidagilarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahsulot ishlab chiqarish yoki ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish jarayonida foydalanish uchun mo‘ljallangan xom ashyo zaxiralari, materiallar, sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi buyumlar, yoqilg‘i, taralar, ehtiyot qismlar, inventar va xo‘jalik jihozlari, boshqa materiallar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tugallanmagan ishlab chiqarish, ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tayyor mahsulotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sotish uchun mo‘ljallangan tovarlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kelgusi davr va kechiktirilgan xarajatlarning joriy qismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
joriy debitorlik qarzlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
budjetga bo‘nak to‘lovlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pul mablag‘lari, qisqa muddatli investitsiyalar va boshqa joriy aktivlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Materiallar (1000)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Xom ashyo, materiallar, yoqilg‘i, ehtiyot qismlar, butlovchi buyumlar, sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar, konstruksiyalar, detallar, taralar, inventarlar, xo‘jalik jihozlari va boshqa qiymatliklarning mavjudligi hamda harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1010 “Xom ashyo va materiallar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1020 “Sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi buyumlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1030 “Yoqilg‘ilar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1040 “Ehtiyot qismlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1050 “Qurilish materiallari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1060 “Tara”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1070 “Chetga qayta ishlash uchun berilgan materiallar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1080 “Inventar va xo‘jalik jihozlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1090 “Boshqa materiallar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Materiallar quyidagilarning eng past qiymati bo‘yicha hisobga olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
haqiqiy tannarxi (sotib olish bahosi yoki ishlab chiqarish tannarxi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bozor bahosi (sotishning sof qiymati).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Zarur hollarda (ishlatiladigan materiallarning nomenklaturasi katta bo‘lganda, materiallarning ichki harakati intensiv bo‘lganda, qishloq xo‘jaligida ishlab chiqarishi va boshqa hollarda) materiallar hisobi hisob bahosi bo‘yicha yuritilishi mumkin. Hisob bahosi sifatida reja tannarxi, o‘rtacha sotib olish narxlari, ulgurji narxlar va boshqalar qabul qilinishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Materiallarni hisob bahosi bo‘yicha hisobga olishda har oy haqiqiy tannarxi ko‘rsatilgan bahosining qiymatidan farqlanish summasi va foizlari hisoblab chiqiladi. Farqlar 1610 “Materiallar qiymatidagi farqlar” hisobvarag‘ida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. 1010 “Xom ashyo va materiallar” hisobvarag‘ida quyidagilarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ishlab chiqarilayotgan mahsulotning tarkibiga kiradigan, uning asosini tashkil etadigan yoki uni tayyorlashda (ishlab chiqarishda) zarur tarkibiy qismlar hisoblanadigan xom ashyo va asosiy materiallar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) mahsulot ishlab chiqarishda yoki xo‘jalik ehtiyojlari uchun sarflanadigan, texnik maqsadlar va ishlab chiqarish jarayoniga yordamlashishda ishtirok etadigan yordamchi materiallar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) qayta ishlash uchun tayyorlangan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari va boshqalar.;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) yem-xashak va to‘shamalar. Tashkilotda ishlab chiqarilgan yem-xashak va to‘shamalar yil oxirida haqiqiy tannarxiga tuzatish bilan yil davomida reja tannarxi bo‘yicha aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. 1020 “Sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi buyumlar” hisobvarag‘ida yig‘ishda va qayta ishlov berishda xarajat talab qiladigan ishlab chiqarilayotgan (qurilish) mahsulotni butlash uchun ishlab chiqarish kooperatsiyasi tartibida xarid qilingan, sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar, tayyor butlovchi buyumlar, qurilish detallari va konstruksiyalarining mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik tashkilotlari tomonidan ilmiy-tadqiqot va konstruktorlik mavzulari bo‘yicha ilmiy va eksperimental ishlarni o‘tkazish uchun chetdan sotib olinadigan butlovchi buyumlar, maxsus uskunalar, asboblar, moslamalar va boshqa qiymatliklar 1020 “Sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi buyumlar” hisobvarag‘ida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. 1030 “Yoqilg‘ilar” hisobvarag‘ida neft mahsulotlari, yoqilg‘i-moylash materiallari (YOMM) (neft, benzin, kerosin, dizel yoqilg‘isi, yog‘ va boshqalar), qattiq yoqilg‘i (ko‘mir, o‘tin va boshqalar) va gazsimon yoqilg‘i (gaz, gazolin va boshqalar), shuningdek ishlab chiqarish chiqindilari va qattiq yoqilg‘i sifatida ishlatiladigan ikkilamchi material qiymatliklarining mavjudligi va harakati hisobga olinadi. Yoqilg‘i-moylash materiallari (YOMM) uchun talonlardan foydalanilganda ham ularning hisobi 1030 “Yoqilg‘ilar” hisobvarag‘ida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. 1040 “Ehtiyot qismlar” hisobvarag‘ida mashina, uskuna, transport vositalari va boshqalarni ta’mirlash, eskirgan qismini almashtirish uchun xarid qilingan yoki tayyorlangan ehtiyot qismlarining mavjudligi va harakati hamda zaxiradagi avtomobil shinalari hisobga olinadi. Mazkur hisobvaraqda ta’mirlash zavodlarida va texnik servis punktlarida ta’mirlash bo‘limlarida qilingan (yaratilgan) agregatlar, dvigatellar, uskunalar, mashinalarning almashadigan qismlari harakati ham hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. 1050 “Qurilish materiallari” hisobvarag‘ida qurilish konstruksiyalari va detallari, bino va inshootlarning qismlari, konstruksiya va detallarni qurish va pardoz qilish, qurilish detallarini tayyorlash, qurilish va montaj ishlarida ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun ishlatiladigan, shuningdek boshqa ehtiyojlar uchun chetdan sotib olingan va o‘zida ishlab chiqilgan qurilish materiallarining mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. 1060 “Tara” hisobvarag‘ida taralarning barcha turlari (xo‘jalik inventari sifatida foydalaniladigan taralardan tashqari), shuningdek taralar tayyorlash va ta’mirlash uchun mo‘ljallangan materiallar va detallarning (yashiklarni yig‘ish uchun detallar, bochka taxtasi, temir gardish va boshqalar) mavjudligi va harakati yuritiladi. Yuklanadigan mahsulotlarning butligi va saqlanishini ta’minlash maqsadida vagonlar, barjalar, samolyotlar, kemalarni qo‘shimcha jihozlash uchun mo‘ljallangan buyumlar 1010 “Xom ashyo va materiallar” hisobvarag‘ida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. 1070 “Chetga qayta ishlash uchun berilgan materiallar” hisobvarag‘ida chetga qayta ishlash uchun berilgan materiallarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi. Bunda materiallarga qayta ishlov berish bilan bog‘liq chetdagi tashkilotlarga to‘langan xarajatlar bevosita qayta ishlashdan olingan buyumlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetiga olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. 1080 “Inventar va xo‘jalik jihozlari” hisobvarag‘ida aylanma mablag‘lari tarkibiga kiradigan inventarlar, asboblar, xo‘jalik jihozlari va boshqa mehnat vositalarining ( kam baholi va tez eskiruvchi buyumlar) mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Inventar va xo‘jalik jihozlarining qiymati ular foydalanishga berilgan vaqtda ishlab chiqarish yoki davr xarajatlariga to‘liq qo‘shilishi mumkin. Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlarining saqlanishini ta’minlash maqsadida ularning hisobi balansdan tashqari 014 “Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlari”hisobvarag‘ida sex, ombor va alohida foydalanuvchilar bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Inventar va xo‘jalik jihozlari keyinchalik foydalanishga yaroqsiz holga kelgan hollarda ularni balansdan tashqari hisobvaraqdan hisobdan chiqarish belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan hisobdan chiqarish dalolatnomasiga asosan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. 1090 “Boshqa materiallar” hisobvarag‘ida yuqorida keltirilgan hisobvaraqlarda nazarda tutilmagan materiallarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi. Bu hisobvaraqda ishlab chiqarish chiqindilari (qirqimlar, qirindi va boshqalar), tuzatib bo‘lmaydigan yaroqsiz mahsulotlar, asosiy vositalarning chiqib ketishidan olingan moddiy qiymatliklar (metallolom, yaroqsiz xom ashyo, eskirgan shinalar, kameralar, yaroqsiz rezina, ishlatilgan moy va boshqalar) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Qishloq xo‘jaligi tashkilotlari urug‘liklar, ekish materiallari (sotib olingan va o‘zida ishlab chiqarilgan), mineral o‘g‘itlar, qishloq xo‘jaligi ekinlari zararkunandalariga qarshi kurashda ishlatiladigan, biologik preparatlar, zaharli kimyoviy moddalar, dorilar hamda kimyoviy moddalarni (o‘simlikchilikda, chorvachilikda va yordamchi xo‘jalikda) hisobga olish va boshqalar uchun qo‘shimcha hisobvaraqlarni ochishlari mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Materiallarning kelib tushishi 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” va 1610 “Materiallar qiymatidagi farqlar” hisobvaraqlaridan foydalanilgan holda (agar bu tashkilotning hisob siyosatida belgilangan bo‘lsa) yoki ushbu hisobvaraqlardan foydalanilmagan holda aks ettirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Materiallarning ishlab chiqarishga yoki boshqa xo‘jalik maqsadlariga sarflanishi materiallarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (1000) kreditida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Materiallarni chetga sotish materiallarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (1000) krediti va 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Materiallarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (1000) analitik hisobi materiallaring saqlanish joylari va ularning alohida nomlari (turlari, navlari, hajmlari va boshqalar) bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Materiallarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (1000) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Mol yetkazib beruvchilardan materiallar olinishi

1010-1090

6010

2.

Asosiy vositalarni tugatish natijasida kelib tushgan materiallarning qiymati

1090

9210

3.

Ta’sischilardan ularning ulushi hisobidan turli xil materiallarning kelib tushishi

1010-1090

4610

4.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan materiallarning kelib tushishi

1010-1090

6110, 6120

5.

Boshqa shaxslardan materiallarning tekinga olinishi

1010-1090

8530

6.

Materiallar kirim qilingandan keyin aniqlangan yaroqsizlik (defekt) bo‘yicha mol yetkazib beruvchiga bildirilgan da’vo

4860

1010-1090

7.

Transport-tayyorlov xarajatlarining materiallar tannarxiga kiritilishi

1010-1090

1510

8.

Yaroqsiz mahsulotdan qolgan materiallarning kirim qilinishi

1090

2610

9.

Materiallarning haqiqiy tannarxi bo‘yicha kirim qilinishi (1500 hisobvaraq qo‘llanilganda)

1010-1090

1510

10.

O‘zida ishlab chiqarilgan materiallarning kirim qilinishi

1010-1090

2310

11.

To‘lovi inkor etilgan oldin bildirilgan da’vo summasining hisobdan chiqarilishi

1010-1090

4860

12.

Asosiy, yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarga materiallarning chiqarilishi

2010, 2310, 2510, 2710

1010-1090

13.

Ma’muriy ehtiyojlar uchun materiallarning berilishi

9420

1010-1090

14.

Yaroqsiz mahsulotni tuzatish uchun materiallarning sarflanishi

2610

1010-1090

15.

Mahsulotlarni sotish uchun taralarning sarflanishi

9410

1060

16.

Chetga chiqib ketayotgan materiallarning qiymatini hisobdan chiqarilishi

9220

1010-1090

17.

Tabiiy ofat natijasida yo‘qotilgan materiallarning hisobdan chiqarilishi

9720

1010-1090

18.

Inventarizatsiya natijasida materiallarning kamomadi aniqlanishi

5910

1010-1090

19.

Tog‘-kon tayyorgarlik ishlarida foydalanilgan qurilish materiallarining hisobdan chiqarilishi

2010, 0800

1050

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘stirishdagi va bo‘rdoqidagi hayvonlar (1100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Yosh hayvonlar, bo‘rdoqidagi va yaylovdagi katta yoshdagi hayvonlar, parrandalar, yovvoyi hayvonlar, quyonlar, asalari oilalari hamda qoramollarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1110 “O‘stirishdagi hayvonlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1120 “Bo‘rdoqidagi hayvonlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuqorida ko‘rsatilgan hayvonlarni o‘stirish va bo‘rdoqiga boqish xarajatlari 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” (agar chorvachilik asosiy faoliyat turi bo‘lsa) yoki 2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvaraqlarida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Asosiy podadan yaroqsiz sifatida ajratilgan hayvonlar 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditidan (mahsuldor hayvonlar boshlang‘ich qiymat bo‘yicha, ishchi hayvonlar yaroqsizga chiqarish natijasida olingan haqiqiy miqdori bo‘yicha) 1120 “Bo‘rdoqidagi hayvonlar” hisobvarag‘ining debetiga kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Nasl sifatida olingan yosh hayvonlar nasl beradigan hayvonlarni saqlash xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqning kreditidan 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” hisobvarag‘ining debetiga kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Yosh yirik shoxli qoramollar va boquvdagi (yaylovdagi) hayvonlarning ortgan vaznining qiymati, shuningdek, yosh hayvonlar (toylar va boshqalar)ning o‘sish qiymati har oyda ushbu hayvonlarni parvarishlash xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditidan 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” va 1120 “Bo‘rdoqidagi hayvonlar” hisobvaraqlarining debetiga parvarishlash reja tannarxi bo‘yicha olib boriladi. Yil oxirida ko‘rsatilgan hisobvaraqlar bo‘yicha yil davomida parvarishlash reja tannarxi bo‘yicha hisobga olingan hayvonlarning qo‘shilgan vazni yoki o‘sish qiymatini, parvarishlashning haqiqiy tannarxigacha tuzatish o‘tkazmalari amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Asosiy podaga o‘tkaziladigan yosh hayvonlar 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” hisobvarag‘idan 0840 “Asosiy podani tashkil etish” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi. Bir vaqtning o‘zida yosh hayvonlarning asosiy podaga o‘tkazilishida 0170 “Ishchi va mahsuldor hayvonlar” hisobvarag‘i debetlanadi va 0840 “Asosiy podani tashkil qilish” hisobvarag‘i kreditlanadi. Qiymati 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” hisobvarag‘ida yuritiladigan hayvonlarning chetga chiqib ketishi, shu jumladan, asosiy podadan yaroqsiz qilingan hayvonlarni tayyorlash tashkilotlariga topshirilishi 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar”, 1120 “Bo‘rdoqidagi hayvonlar” hisobvaraqlarining krediti va 9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi va bir vaqtning o‘zida ushbu hayvonlar uchun sotib oluvchidan olinadigan summaga 9010 “Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar” hisobvarag‘ining krediti bilan bog‘langan holda 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Nobud bo‘lgan va noilojlikdan so‘yilgan (epizootiya yoki tabiiy ofatdan nobud bo‘lganlaridan tashqari) hayvonlarning qiymati moddiy qiymatliklarning yo‘qotilishi sifatida 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” va 1120 “Bo‘rdoqidagi hayvonlar” hisobvaraqlarining krediti va 5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi. Nobud bo‘lgan va noilojlikdan so‘yilgan hayvonlardan olingan terilar, shoxlar, tuyoqlar, texnik yog‘lar va shu kabilar foydalanish yoki sotish mumkin bo‘lgan narxlar bo‘yicha baholanib, qo‘shimcha mahsulot sifatida hayvonlarni parvarishlash xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditidan kirim qilinadi. Epizootiya yoki tabiiy ofatdan nobud bo‘lgan yoki so‘yilgan hayvonlarning qiymati 1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” va 1120 “Bo‘rdoqidagi hayvonlar” hisobvaraqlarining kreditidan bevosita 9720 “Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1110 “O‘stirishdagi hayvonlar” va 1120 “Bo‘rdoqidagi hayvonlar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisoblar hayvonlarni o‘stirish va boqish xarajatlarini hisobga olish uchun belgilangan hayvonlarni saqlash joylari, turlari, yoshlarining guruhlari va boshqalar bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. O‘stirishdagi va boquvdagi hayvonlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (1100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Boshqa shaxslardan va aholidan xarid qilingan hayvonlar kirim qilinishi

1110, 1120

6990

2.

Boshqa shaxslardan va aholidan xarid qilingan hayvonlar kirim qilinishi (1500-hisobvaraqdan foydalanilganda)

1510

6990

3.

Hayvonlarning ortgan vazni va o‘sishining kirim qilinishi

1110, 1120

2010, 2710

4.

Mol yetkazib beruvchilardan xarid qilingan yosh hayvonlar kirim qilinishi

1110

6010

5.

Undirilmaydigan da’volar summasining hisobdan chiqarilishi

1110, 1120

4860

6.

Hayvonlarni yetkazib kelish bo‘yicha hisobdor shaxslarning xarajatlari

1110, 1120

6970

7.

Ta’sischilardan ulush sifatida olingan yosh hayvonlarning kirim qilinishi

1110

4610

8.

Yirik shoxli qoramollar nasllarining kirim qilinishi

1110

2010, 2710

9.

Ishchi otlar nasllarining (toychoqlar) kirim qilinishi

1110

2310

10.

Boshqa shaxslardan tekinga kelib tushgan yosh hayvonlarning kirim qilinishi

1110

8530

11.

Yosh hayvonlarning asosiy podaga o‘tkazilishi

0840

1110

12.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan chetga sotilgan va berilgan yosh hayvonlar

9110 yoki 9220

1110

13.

Yosh hayvonlarning shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga berilishi

9220

1110

14.

Epizootiya natijasida nobud bo‘lgan yosh hayvonlarning hisobdan chiqarilishi

9720

1110

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Materiallarni tayyorlash va xarid qilish (1500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Aylanma mablag‘larga taalluqli bo‘lgan moddiy qiymatliklarni tayyorlash va sotib olish to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Moddiy qiymatliklarning hisob bahosi 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” hisobvarag‘ining debetiga olib boriladi. Bunda, qiymatliklar qayerdan kelib tushganligi va materiallarni tayyorlash va olib kelish xarajatlarining xususiyatiga ko‘ra 6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar” va shu kabi boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda yozuvlar amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xarid qilingan qiymatliklarni xarid qilish (tayyorlash)ning haqiqiy tannarxi bo‘yicha hisoblangan qiymati moddiy qiymatliklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” hisobvarag‘ining kreditiga olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi va hisob bahosi bo‘yicha qiymati orasidagi farq summasi 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” hisobvarag‘idan 1610 “Materiallar qiymatidagi farqlar” hisobvarag‘iga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oy oxirida 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” hisobvarag‘idagi saldo tayyorlangan va xarid qilingan, shuningdek, yo‘ldagi yoki mol yetkazib beruvchilarning omborlaridan (ushbu qiymatliklar omborga kirim qilinmasdan) olib kelinmagan materiallarning mavjudligini ko‘rsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Materiallarni tayyorlash va xarid qilishni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (1500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Tovar-moddiy zaxiralarni tayyorlash va yetkazib berish jarayonida yordamchi ishlab chiqarish tomonidan ko‘rsatilgan xizmatlarning hisobdan chiqarilishi

1510

2310

2.

Mol yetkazib beruvchilardan materiallar olinishi

1510

6010

3.

Mol yetkazib beruvchilarga materiallarning kamomad summasi bo‘yicha da’vo bildirilishi

4860

1510

4.

Undirilmagan da’vo summalarining materiallar tannarxiga kiritilishi

1510

4860

5.

Tovar-moddiy zaxiralarni xarid qilishda hisobdor shaxslar tomonidan to‘langan summalar

1510

6970

6.

Materiallarni xarid qilishdagi turli tashkilotlarning xizmatlari summasi

1510

6990

7.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan kelib tushgan materiallar

1510

6110, 6120

8.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalar kirim qilinishi

0710

1510

9.

Omborga kelib tushgan moddiy qiymatliklarning kirim qilinishi

1010-1090, 2910-2990

1510

10.

O‘stirishga va boquvga kelib tushgan hayvonlarning kirim qilinishi

1110, 1120

1510

11.

Farq summasining hisobdan chiqarilishi:

a) kelib tushgan moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi hisob bahosidan past bo‘lganda;

1510

1610

b) kelib tushgan moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi hisob baholaridan yuqori bo‘lganda.

1610

1510

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Materiallar qiymatidagi farqlar (1600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi va hisob bahosi orasidagi farq to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 1610 “Materiallar qiymatidagi farqlar” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi va hisob baholari orasidagi farq summasi 1610 “Materiallar qiymatidagi farqlar” hisobvarag‘ining debeti yoki kreditiga 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” hisobvarag‘idan hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1610 “Materiallar qiymatidagi farqlar” hisobvarag‘ida yig‘ilgan moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi va hisob baholari orasidagi farq summalari sarflangan materiallarning hisob bahosiga mutanosib ravishda ishlab chiqarish xarajatlari, davr xarajatlari va boshqa tegishli xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1610 “Materiallar qiymatidagi farqlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob moddiy qiymatliklarning guruhlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Materiallar qiymatidagi farqlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (1600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Farq summasining hisobdan chiqarilishi:

a) kelib tushgan moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi hisob baholaridan past bo‘lganda;

1510

1610

b) kelib tushgan moddiy qiymatliklarning haqiqiy tannarxi hisob baholaridan yuqori bo‘lganda.

1610

1510

2.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olingan materiallar bo‘yicha farqlar summasi

1610

4110, 4120

3.

Materiallar qiymatidagi farqlar (hisoblangan ulushda) tegishli hisobvaraqlarga hisobdan chiqarilishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

1610

4.

Ajratilgan bo‘linmalarga berilgan materiallar bo‘yicha materiallar qiymatidagi farqning hisobdan chiqarilishi

4110

1610

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy ishlab chiqarish (2000)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Asosiy faoliyat turi hisoblangan mahsulot (ish, xizmat)lar, asosiy ishlab chiqarish xarajatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Tashkilotning xarajatlari ularning to‘langan paytidan (oldindan to‘lash (ijara, abonent to‘lovi va boshqalar) yoki keyinchalik to‘lash (hisobdor summasining ortiqcha xarajatlari uchun to‘lovlar va boshqalar)) qat’i nazar qaysi davrga taalluqli bo‘lsa, o‘sha hisobot davrida mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxiga kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining debeti bo‘yicha mahsulot ishlab chiqarish, ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xarajatlar, shuningdek, yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari, asosiy ishlab chiqarishni boshqarish va xizmat ko‘rsatish bilan bilvosita bog‘liq bo‘lgan xarajatlar hamda yaroqsiz mahsulot hisobiga yo‘qotishlar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahsulot ishlab chiqarish, ish bajarish va xizmat ko‘rsatish bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xarajatlar ishlab chiqarish zaxiralari, ish haqi to‘lash bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditidan 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘i debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining kreditidan 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘i debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy ishlab chiqarishni boshqarish va xizmat ko‘rsatish bilan bilvosita bog‘liq bo‘lgan xarajatlar 2510 “Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari” hisobvarag‘i kreditidan 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘i debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yaroqsiz mahsulot hisobiga yo‘qotishlar 2610 “Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar” hisobvarag‘idan 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘iga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining kreditida tugallangan mahsulot ishlab chiqarish, ish va xizmatlarni bajarishning haqiqiy tannarxi summalari aks ettiriladi. Ushbu summalar 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘idan 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar”, 9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi”, 9130 “Bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarning tannarxi” hisobvaraqlarining debetiga hisobdan chiqarilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘i bo‘yicha oy oxiridagi saldo tugallanmagan ishlab chiqarishning tannarxini ko‘rsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Analitik hisob xarajatlarning turlari va chiqarilayotgan mahsulotlarning turlari bo‘yicha yuritiladi. Xarajatlarning yuzaga kelish joylari va boshqa belgilari bo‘yicha guruhlanishi, shuningdek, kalkulyatsion hisob alohida hisobvaraqlar tizimida amalga oshiriladi. Ushbu hisobvaraqlarning tarkibi va foydalanish uslubiyati tashkilot tomonidan har bir ishlab chiqarish faoliyatining o‘ziga xosliklari, tuzilishi, boshqarishni tashkil etish xususiyatlariga qarab belgilanadi. Agar xarajatlarning vujudga kelish joyi va boshqa belgilari bo‘yicha guruhlanishi hamda kalkulyatsion hisob alohida hisobvaraqlar tizimida hisobga olinmasa, 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining analitik hisobi tashkilotning alohida bo‘linmalari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Asosiy ishlab chiqarishni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2000) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Bevosita mahsulot ishlab chiqarish (ish bajarish, xizmat ko‘rsatish)da qatnashadigan asosiy vositalarning eskirishi

2010

0211-0299

2.

Mahsulot ishlab chiqarish, ish bajarish va xizmat ko‘rsatishga taalluqli bo‘lgan nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasi

2010

0510-0590

3.

Bevosita material xarajatlarining mahsulot ishlab chiqarish, ish bajarish va xizmat ko‘rsatishga hisobdan chiqarilishi

2010

1010-1090

4.

Chorvachilik mahsulotini olish uchun hayvonlarni so‘yish (hayvonlar qiymati)

2010

1110, 1120

5.

Materiallar qiymatidagi farq tegishli ulushlarda asosiy ishlab chiqarishga hisobdan chiqarilishi

2010

1610

6.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarni qayta ishlash uchun asosiy ishlab chiqarish sexlariga chiqarish

2010

2110

7.

Yordamchi sexlarning xarajatlarini asosiy ishlab chiqarishning mahsuloti va xizmatlari tannarxiga kiritish

2010

2310

8.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining asosiy ishlab chiqarish mahsuloti va xizmatlarining tannarxiga kiritilishi

2010

2510

9.

Yaroqsiz mahsulotlar hisobiga yo‘qotishlar asosiy ishlab chiqarish mahsuloti va xizmatlari tannarxiga kiritilishi

2010

2610

10.

Oldin kelgusi davr xarajatlari sifatida aks ettirilgan xarajatlarning tegishli ulushi mahsulot tannarxiga olib borilishi

2010

3110-3190

11.

Kirim qilingan tayyor mahsulotning ombordan sexlarga qayta ishlash va boshqalar uchun qaytarilishi

2010

2810

12.

Tovarlar qayta ishlashga berilishi

2010

2910-2990

13.

Ishlab chiqarish uchun bevosita sexlarga kelib tushadigan moddiy qiymatliklar va xizmatlarning olinishi

2010

6010

14.

Qondirilmagan da’volar summasi asosiy ishlab chiqarish mahsulotlari, ish va xizmatlarining tannarxiga kiritilishi

2010

4860

15.

Asosiy ishlab chiqarishdagi sug‘urta xarajatlari

2010

6510

16.

Asosiy ishlab chiqarish xarajatlari bo‘yicha davlat maqsadli jamg‘armalariga ajratmalar

2010

6520

17.

Asosiy ishlab chiqarish xodimlariga ish haqi to‘lash bo‘yicha summalar hisoblanishi

2010

6710

18.

Hisobdor shaxslar tomonidan amalga oshirilgan asosiy ishlab chiqarish xarajatlari

2010

4220-4290, 6970

19.

Asosiy ishlab chiqarish tomonidan ko‘rsatilgan xizmatlar uchun qarzlar

2010

6990

20.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarining asosiy ishlab chiqarish ehtiyojlariga qilgan xarajatlari

2010

6110, 6120

21.

Asosiy sexlarda aniqlangan tugallanmagan ishlab chiqarishning ortiqchalari kirim qilinishi

2010

9390

22.

Materiallarning asosiy ishlab chiqarishdan qaytarilishi; o‘zida ishlab chiqarilgan materiallar, shuningdek, qaytariladigan chiqindilarning kirim qilinishi

1010-1090

2010

23.

Hayvonlarni o‘stirish va bo‘rdoqiga boqish bo‘yicha joriy xarajatlarning hayvonlar tannarxiga (o‘sish va ortgan vaznning) kiritilishi; hayvonlar naslining aks ettirilishi

1110, 1120

2010

24.

Tugallanmagan mahsulotni qayta baholash:

a) qiymatining oshirilishi;

2010

6230

b) qiymatining kamaytirilishi.

3290

2010

25.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar operatsiyalararo omborlarga kirim qilinishi (yarim tayyor mahsulot holida)

2110

2010

26.

Asosiy ishlab chiqarishda aniqlangan to‘g‘rilanmaydigan yaroqsiz mahsulotdan yo‘qotishlar hisobdan chiqarilishi

2610

2010

27.

Mahsulotni haqiqiy tannarx bo‘yicha ishlab chiqarish

2810

2010

28.

Asosiy sexlarda bajarilgan ish yoki ko‘rsatilgan xizmatlarning sotilishi; tugallangan va buyurtmachi tomonidan qabul qilingan ishlarning bosqichlari bo‘yicha xarajatlar summasining hisobdan chiqarilishi

9130

2010

29.

Boshqa chiqib ketgan (tekinga berish va boshqalar) mahsulot tannarxining hisobdan chiqarilishi

9110

2010

30.

Tabiiy ofatlar, yong‘in va shu kabilar natijasida tugallanmagan ishlab chiqarishdagi yo‘qotishlarning hisobdan chiqarilishi

9720

2010

31.

Asosiy ishlab chiqarishda aniqlangan moddiy qiymatliklarning kamomadi

5910

2010

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar (2100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. 2110 “O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ida quyidagilar kabi tashkilotning o‘zida ishlab chiqarilgan (ishlab chiqarishning to‘liq siklida) yarim tayyor mahsulotlar aks ettirilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qora metallurgiyada qayta ishlanuvchi cho‘yan, texnik rezina sanoatida xom rezina va yelim, kimyo sanoatining azotli o‘g‘it kombinatlaridagi sulfat kislota, to‘qimachilik sanoatida yigirilgan ip, xom surp va boshqalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2110 “O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ining debetida 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda yarim tayyor mahsulotlarni ishlab chiqarish bilan bog‘liq xarajatlar aks ettiriladi. Qayta ishlashga berilgan yarim tayyor mahsulotlarning tannarxi 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘i bilan va sotilgan yarim tayyor mahsulotlarning tannarxi 9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda 2110 “O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2110 “O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob yarim tayyor mahsulotlarning saqlanish joylari va alohida nomlari (turlari, navlari, miqdorlari va shu kabilar) bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Asosiy va yordamchi ishlab chiqarishda chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar omboriga kirim qilinishi

2110

2010, 2310

2.

Yarim tayyor mahsulotlarning ortiqcha qismi kirim qilinishi

2110

9390

3.

Ajratilgan bo‘linmalardan olingan yarim tayyor mahsulotlar kirim qilinishi

2110

6110

4.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarni qayta baholash

a) qiymatining oshirilishi;

2110

6230

b) qiymatining kamaytirilishi.

3290

2110

5.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar asosiy va yordamchi ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun berilishi

2010, 2310

2110

6.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarning ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotni tuzatishga sarflanishi hamda yarim tayyor mahsulotlarning yaroqsizligi tufayli yo‘qotishlarning aks ettirilishi

2610

2110

7.

Sotish uchun mo‘ljallangan o‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarning tayyor mahsulot sifatida aks ettirilishi

2810

2110

8.

O‘zida ishlab chiqarilib yarim tayyor mahsulotlar sotilganda, ularning tannarxini hisobdan chiqarish

9110

2110

9.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarni tekinga berilishi

9430

2110

10.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarning ajratilgan bo‘linmalarga berilishi

4110

2110

11.

Tabiiy ofatlar natijasida o‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar bo‘yicha ko‘rilgan zararlarni hisobdan chiqarish

9720

2110

12.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar kamomadi aniqlanishi

5910

2110

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yordamchi ishlab chiqarish (2300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Tashkilotning asosiy ishlab chiqarishiga yoki asosiy faoliyatiga yordamchi va xizmat ko‘rsatuvchi hisoblangan ishlab chiqarish xarajatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Mazkur hisobvaraq quyidagilarni ta’minlaydigan ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish uchun qo‘llaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) energiyaning turli xillari (elektr energiyasi, bug‘ va boshqalar) bilan xizmat ko‘rsatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) transport xizmatini ko‘rsatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) asosiy vositalarni ta’mirlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) asboblar, to‘rtburchak muhrlar, ehtiyot qismlar, qurilish detallari va konstruksiyalarini tayyorlash yoki qurilish materiallarini boyitish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) tosh, shag‘al, qum va boshqa ruda bo‘lmagan materiallarni qazib olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) yog‘och materiallarni tayyorlash va taxta qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j) qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini tuzlash, quritish va konserva qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bundan tashqari ushbu hisobvaraqlarda tashkilot buxgalteriya balansida turuvchi ilmiy tekshirish va tajriba konstruktorlik bo‘linmalarining xarajatlari aks ettirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining debetida mahsulot ishlab chiqarish, ishlar bajarish va xizmat ko‘rsatish bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xarajatlar, shuningdek, yordamchi ishlab chiqarishni boshqarish va xizmat ko‘rsatish bilan bilvosita bog‘liq bo‘lgan xarajatlar va yaroqsiz mahsulot hisobiga yo‘qotishlar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahsulot ishlab chiqarish, ish bajarish va xizmat ko‘rsatish bilan bevosita bog‘liq xarajatlar ishlab chiqarish zaxiralari, ish haqi to‘lash bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar, asosiy vositalarga eskirish va nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblash va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditidan 2310 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yordamchi ishlab chiqarishni boshqarish va xizmat ko‘rsatish bilan bilvosita bog‘liq bo‘lgan xarajatlar 2510 “Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari” hisobvarag‘idan 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘iga hisobdan chiqariladi. Yordamchi ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq xarajatlar ayrim hollarda bevosita 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘ida hisobga olinishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yaroqsiz mahsulot hisobiga yo‘qotishlar 2610 “Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar” hisobvarag‘idan 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘iga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining kreditida ishlab chiqarish tugallangan mahsulotlar, bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlar haqiqiy tannarxining summalari aks ettiriladi. Ushbu summalar 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘ining kreditidan 2010 “Asosiy ishlab chiqarish”, 2510 “Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari”, 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar”, 9130 “Bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarning tannarxi”, 9420 “Ma’muriy xarajatlar” hisobvaraqlariga va boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob xarajat elementlari va moddalari hamda mahsulot turlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvarag‘i bo‘yicha oy oxiridagi saldo tugallanmagan ishlab chiqarish qiymatini ko‘rsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Yordamchi ishlab chiqarishni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2300) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Yordamchi ishlab chiqarish sexlarida foydalanilayotgan asosiy vositalarning eskirishi

2310

0211-0299

2.

Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlariga taalluqli nomoddiy aktivlarga amortizatsiya hisoblanishi

2310

0510-0590

3.

Yordamchi ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun materiallar sarflanishi

2310

1010-1090

4.

Mahsulot olish uchun hayvonlarning so‘yilishi

2310

1110, 1120

5.

Tugallanmagan mahsulotni qayta baholash

a) qiymatining oshirilishi;

2310

6230

b) qiymatining kamaytirilishi.

3290

2310

6.

Materiallar qiymatidagi farqlarni hisoblangan ulushlarda yordamchi ishlab chiqarish hisobvaraqlariga hisobdan chiqarish

2310

1610

7.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarning yordamchi ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun sarflanishi

2310

2110

8.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining tegishli ulushi yordamchi ishlab chiqarish mahsulotlari, ish va xizmatlari tannarxiga kiritilishi

2310

2510

9.

Yordamchi ishlab chiqarish mahsulotlarini tayyorlashdagi yaroqsiz mahsulotdan ko‘rilgan yo‘qotishlar ularning tannarxiga kiritilishi

2310

2610

10.

Kelgusi davrlar xarajatlarining ulushi yordamchi ishlab chiqarish mahsulotlari, ish va xizmatlar tannarxiga kiritilishi

2310

3110-3190 3210-3290

11.

Asosiy sexlarning mahsulotlari yordamchi ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun ishlatilishi

2310

2810

12.

Mol yetkazib beruvchilardan yordamchi ishlab chiqarishga moddiy qiymatliklar va xizmatlar (suv, bug‘, energiya va boshqalar) kelib tushishi

2310

6010, 6990

13.

Qondirilmagan da’volar summasining yordamchi sexlarga tegishli bo‘lgan qismi ularning mahsuloti, ish va xizmatlari tannarxiga hisobdan chiqarilishi

2310

4860

14.

Yordamchi ishlab chiqarishdagi sug‘urta xarajatlari

2310

6510

15.

Yordamchi ishlab chiqarishga tegishli bo‘lgan yagona ijtimoiy to‘lov bo‘yicha xarajatlarning hisoblanishi

2310

6520

16.

Yordamchi ishlab chiqarish xodimlariga ish haqi to‘lash bo‘yicha summalarning hisoblanishi

2310

6710

17.

Yordamchi ishlab chiqarishga ko‘rsatilgan xizmatlar bo‘yicha qarzlar

2310

6990

18.

Olingan summadan ortiqcha xarajat qilganliklari uchun hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar

2310

6970

19.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarining yordamchi ishlab chiqarish sexlariga ko‘rsatgan xizmatlari

2310

6110, 6120

20.

Yordamchi ishlab chiqarishdagi tugallanmagan ishlab chiqarishning ortiqchasi kirim qilinishi

2310

9390

21.

Yordamchi ishlab chiqarish tomonidan o‘rnatiladigan asbob-uskunalarni xarid qilishda qilingan xarajatlar asbob-uskunalar qiymatiga qo‘shilishi

0710-0720

2310

22.

Kapital qo‘yilmalarda amalga oshirilgan yordamchi sexlarning xarajatlari va xizmatlari hisobdan chiqarilishi

0810-0890

2310

23.

Oldin yordamchi ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun hisobdan chiqarilgan materiallarning qaytarilishi

1010-1090

2310

24.

Yordamchi ishlab chiqarishda ishlab chiqarilgan ehtiyot qismlarning kirim qilinishi

1040

2310

25.

Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlarining o‘stirishdagi va boquvdagi hayvonlar tannarxiga kiritilishi

1110, 1120

2310

26.

Materiallarni tayyorlash va xarid qilishda yordamchi ishlab chiqarishning ko‘rsatgan xizmatlari va xarajatlari summasi

1510

2310

27.

Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari va xizmatlari tashkilotning o‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarning tannarxiga kiritilishi

2110

2310

28.

Yaroqsiz mahsulotlarni tuzatish bo‘yicha yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari

2610

2310

29.

Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlarining xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarga o‘tkazilishi

2710

2310

30.

Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari va xizmatlarining (mavsumiy tarmoqlarda) kelgusi davr xarajatlariga olib borilishi

3190-3290

2310

31.

Yordamchi ishlab chiqarishda ishlab chiqarilgan tayyor mahsulotlarning kirim qilinishi

2810

2310

32.

Mahsulotlarni sotish va yetkazib berishda yordamchi ishlab chiqarishning ko‘rsatgan xizmatlari hisobdan chiqarilishi

9410

2310

33.

Yordamchi ishlab chiqarishning sotilgan mahsulotlari va bajarilgan ishlari, ko‘rsatgan xizmatlarining haqiqiy tannarxini hisobdan chiqarish

9110, 9130

2310

34.

Quyidagilarni sotish va boshqa chiqib ketishidagi yordamchi ishlab chiqarish xarajatlarining hisobdan chiqarilishi:

asosiy vositalar;

9210

2310

nomoddiy aktivlar.

9220

2310

35.

Boshqa tashkilotlarga investitsiya tariqasida yordamchi ishlab chiqarishning mahsulotlari berilishi va xizmatlari ko‘rsatilishi

9110, 9130

2310

36.

Ajratilgan bo‘linmalarga yordamchi ishlab chiqarishning xarajatlari hisobdan chiqarilishi yoki mahsulotlari berilishi

4110

2310

37.

Tabiiy ofat, yong‘in va shu kabilar natijasida ko‘rilgan yordamchi sexlarning zararlari hisobdan chiqarilishi

9720

2310

38.

Yordamchi ishlab chiqarishdagi aniqlangan moddiy qiymatliklarning kamomadi va yo‘qotishlari

5910

2310

39.

Qaytariladigan va ko‘p marta ishlatiladigan taralar bo‘yicha xarajatlar va yo‘qotishlar

9430

2310

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy ishlab chiqarish xarajatlar (2500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 2510 “Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Mazkur hisobvaraqda umumiy ishlab chiqarish xarakteriga ega bo‘lgan, shu jumladan quyidagilar bo‘yicha xarajatlar aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) mashina va uskunalarni saqlash va ulardan foydalanish bo‘yicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) ishlab chiqarishga taalluqli bo‘lgan asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning amortizatsiya ajratmalari bo‘yicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) ishlab chiqarishga taalluqli bo‘lgan asosiy vositalarni ta’mirlash xarajatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) ishlab chiqarishdagi mol-mulkning sug‘urta xarajatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) ishlab chiqarish binolarini isitish, yoritish va saqlash xarajatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e) ishlab chiqarishda foydalaniladigan ishlab chiqarish binolari, mashina va uskunalar, boshqa ijaraga olingan vositalar uchun ijara to‘lovlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
j) ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatishda band bo‘lgan ishlab chiqarish xodimlarining ish haqi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z) ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan boshqa xarajatlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari ishlab chiqarish zaxiralari, xodimlar bilan ish haqi bo‘yicha hisob-kitoblar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda umumiy ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi. Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarda hisobga olingan xarajatlar 2010 “Asosiy ishlab chiqarish”, 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvaraqlarining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarini alohida hisob obyektlari orasida taqsimlash tartibi tashkilotning hisob siyosatida belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bo‘yicha analitik hisob tashkilotning alohida bo‘linmalari va xarajatlar moddalari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Umumiy ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan asosiy vositalarning eskirishi

2510

0220-0299

2.

Umumiy ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasi

2510

0510-0590

3.

Umumiy ishlab chiqarish maqsadlariga materiallarning sarflanishi

2510

1010-1090

4.

Umumiy ishlab chiqarish maqsadlariga sarflangan materiallar qiymatidagi farq hisobdan chiqarilishi

2510

1610

5.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar umumiy ishlab chiqarish maqsadlari uchun (sinovlar, tajribalar o‘tkazishga) berilishi

2510

2110

6.

Yordamchi ishlab chiqarish xizmatlari umumiy ishlab chiqarish xarajatlariga hisobdan chiqarilishi

2510

2310

7.

Kelgusi davr xarajatlari umumiy ishlab chiqarish xarajatlariga hisobdan chiqarilishi

2510

3110-3190

8.

O‘zida tayyorlangan mahsulotlardan umumiy ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan ehtiyojlar uchun foydalanilishi

2510

2810

9.

Ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatish (energiya, suv, gaz, aloqa va hokazo) bo‘yicha mol yetkazib beruvchilarning xizmatlari

2510

6010

10.

Oldin taqdim etilgan, lekin qondirilmagan da’volar summasining umumiy ishlab chiqarish xarajatlariga hisobdan chiqarilishi

2510

4860

11.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari bilan bog‘liq sug‘urta xarajatlari

2510

6510

12.

Umumiy ishlab chiqarishga tegishli bo‘lgan yagona ijtimoiy to‘lov bo‘yicha xarajatlar

2510

6520

13.

Ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatishda band bo‘lgan xodimlarning ish haqi xarajatlarining hisoblanishi

2510

6710

14.

Ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari tomonidan amalga oshirilgan xarajatlar

2510

6110, 6120

15.

Oldin ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatish uchun berilgan materiallarning ortiqchasi va qaytarilishi

1010

2510

16.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining mahsulot tannarxiga kiritilishi

2010

2510

17.

Yordamchi sexlarga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha xarajatlar ularning ish va xizmatlari tannarxiga kiritilishi

2310

2510

18.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining bir qismi yaroqsiz mahsulotlarni tuzatish xarajatlarga qo‘shilishi

2610

2510

19.

Ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatish xarajatlari kelgusi davr xarajatlari tarkibida aks ettirilishi

3110-3190

2510

20.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining (bekor turib qolishlar va boshqalar) bir qismi javobgar shaxslar zimmasiga yuklanishi

4730

2510

21.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining bir qismi (tabiiy ofat, yong‘in va boshqalar sababli) zararlarga hisobdan chiqarilishi

9430, 9720

2510

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar (2600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulot hisobiga yo‘qotishlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 2610 “Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2610 “Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar” hisobvarag‘ining debetida aniqlangan yaroqsiz mahsulotlar bo‘yicha xarajatlar, shuningdek, kafolatli ta’mirlash xarajatlari yig‘iladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2600 “Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar” hisobvarag‘ining kreditida yaroqsiz mahsulotdan ko‘rilgan yo‘qotishlarning kamayishiga olib boriladigan summalar (yaroqsiz mahsulotning foydalanish mumkin bo‘lgan bahosi bo‘yicha qiymati, yaroqsiz mahsulotning aybdorlaridan ushlanadigan summalar, mol yetkazib beruvchilar tomonidan yetkazib berilgan sifatsiz materiallar va yarim tayyor mahsulotlardan foydalanish natijasida yuzaga kelgan yaroqsiz mahsulot va boshqalar uchun undiriladigan summalar), shuningdek, yaroqsiz mahsulotlardan ko‘rilgan yo‘qotish sifatida ishlab chiqarish xarajatlariga hisobdan chiqarilgan summalar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bo‘yicha analitik hisob tashkilotning alohida sexlari, mahsulot turlari, xarajat moddalari va yaroqsiz mahsulotlarning vujudga kelish sabablari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Yaroqsiz mahsulotlarni tuzatish bo‘yicha materiallar sarflanishi

2610

1010-1090

2.

Asosiy va yordamchi ishlab chiqarishda aniqlangan tuzatib bo‘lmaydigan yaroqsiz mahsulotdan ko‘rilgan yo‘qotishlarning hisobdan chiqarilishi

2610

2010, 2310

3.

O‘zida ishlab chiqarilgan yaroqsiz yarim tayyor mahsulotlar aniqlanishi va hisobdan chiqarilishi

2610

2110

4.

Umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining ulushi yaroqsiz mahsulotlar tannarxiga kiritilishi

2610

2510

5.

Xaridorga yaroqsiz mahsulot o‘rniga yuborilgan mahsulot tannarxi

2610

2810

6.

Yaroqsiz mahsulotlarni tuzatish va kafolatlangan ta’mirlash bo‘yicha mol yetkazib beruvchilardan olingan xizmatlar

2610

6010

7.

Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotga tegishli bo‘lgan yagona ijtimoiy to‘lov bo‘yicha xarajatlar

2610

6520

8.

Yaroqsiz mahsulotlarni tuzatish bo‘yicha ish haqi summasi hisoblanishi

2610

6710

9.

Yaroqsiz mahsulotlarning qaytarilishi va boshqalar bilan bog‘liq summalarning hisobdor shaxslar hisobidan chiqarilishi

2610

4220-4290 6970

10.

Iste’molchilar tomonidan olingan yaroqsiz mahsulotlarni tuzatish bo‘yicha qilingan xarajatlari uchun ularga bo‘lgan qarz

2610

6990

11.

Yaroqsiz mahsulotni tuzatishdan qolgan va yakuniy yaroqsiz mahsulotlarni hisobdan chiqarishdan olingan moddiy qiymatliklarning (foydalanish mumkin bo‘lgan bahosida) kirim qilinishi

1010-1090

2610

12.

Yaroqsiz mahsulotdan ko‘rilgan yo‘qotishlar asosiy va yordamchi ishlab chiqarishning mahsulotlari, ish va xizmatlari tannarxiga kiritilishi

2010, 2310

2610

13.

Yaroqsiz mahsulotdan ko‘rilgan yo‘qotishlar moddiy zarar yetkazgan aybdor ishchilar hisobiga hisobdan chiqarilishi

4730

2610

14.

Kompensatsiya qilinmaydigan o‘tgan yillarning yaroqsiz mahsulotlaridan yo‘qotishlar zararga hisobdan chiqarilishi

9430

2610

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar (2700)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda ishlab chiqarilgan mahsulot, bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlar bilan bog‘liq xarajatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilotning xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklari sifatida tashkilotning asosiy faoliyati bo‘lgan mahsulotlarni ishlab chiqarish, ishlarni bajarish va xizmatlar ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lmagan ishlab chiqarish va xo‘jaliklar tushuniladi. Jumladan, mazkur hisobvaraqda tashkilotning balansida bo‘lgan sog‘liqni saqlash obyektlari, bolalar bog‘chalari, uy-joy kommunal xo‘jaligi obyektlari, sport va madaniyat, tikuvchilik va boshqa maishiy xizmat ko‘rsatish ustaxonalari, oshxona va bufetlar, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlikka oid ajratilgan bo‘linmalarni saqlash xarajatlari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. 2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvarag‘ining debetida xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda mahsulot ishlab chiqarish, ish bajarish va xizmatlar ko‘rsatish bilan bog‘liq xarajatlar aks ettiriladi. Bunda, xarajatlar tovar-moddiy zaxiralar, ish haqi to‘lash bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditidan 2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvarag‘ining kreditida xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot, bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarning haqiqiy tannarxi aks ettiriladi. Ushbu summalar 2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvarag‘ining kreditida tovar moddiy zaxiralar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvarag‘i bo‘yicha oy oxiridagi saldo tugallanmagan ishlab chiqarish qiymatini ko‘rsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2710 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob har bir xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jalik va xarajat elementlari, moddalari bo‘yicha va mahsulot turlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2700) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda foydalanilayotgan asosiy vositalarning eskirishi

2710

0210-0299

2.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda band bo‘lgan xodimlarga ish haqi to‘lash xarajatlari

2710

6710

3.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda foydalanilayotgan nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi

2710

0510-0590

4.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar tomonidan yordamchi ishlab chiqarishga ko‘rsatilgan va ularning iste’mol qilgan xizmatlari qiymati

2710

2310

5.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar xarajatlarining sotish va ma’muriy xarajatlarga taqsimlanishi

9410, 9420

2710

6.

Hisobot davri oxirida xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar zararlarining davr xarajatlariga hisobdan chiqarilishi

9430

2710

7.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar ehtiyojlari uchun materiallarning sarflanishi

2710

1010-1090

8.

Mahsulot olish uchun hayvonlarning so‘yilishi

2710

1110, 1120

9.

Tugallanmagan mahsulotni qayta baholash:

a) qiymatining oshirilishi;

2710

6230

b) qiymatining kamaytirilishi.

3290

2710

10.

Materiallar qiymatidagi farqlar hisoblangan ulushda xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar hisobvarag‘iga hisobdan chiqarilishi

2710

1610

11.

O‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlar xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar ehtiyojlari uchun sarflanishi

2710

2110

12.

Kelgusi davrlar xarajatlarining ulushi xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning mahsuloti, ish va xizmatlari tannarxiga olib borilishi

2710

3110-3190

13.

Asosiy sexlar mahsulotlarining bir qismi xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning ehtiyojlari uchun ishlatilishi

2710

2810

14.

Mol yetkazib beruvchilardan xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarga kelib tushgan moddiy qiymatliklar (suv, bug‘, energiya va boshqalar) va xizmatlar

2710

6010

15.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda sug‘urta bo‘yicha xarajatlar

2710

6510

16.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar xarajatlariga tegishli bo‘lgan yagona ijtimoiy to‘lov bo‘yicha xarajatlar

2710

6520

17.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarga ko‘rsatgan xizmatlari uchun bo‘lgan qarzlar

2710

6990

18.

Hisobdor shaxslarga qarzlar

2710

6970

19.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarga ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarning ko‘rsatgan xizmatlari

2710

6110, 6120

20.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarda ortiqcha tugallanmagan ishlab chiqarishning kirim qilinishi

2710

9390

21.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning kapital qo‘yilmalarni amalga oshirishdagi xarajatlari va xizmatlari hisobdan chiqarilishi

0810-0890

2710

22.

Oldin xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar ehtiyojlari uchun hisobdan chiqarilgan materiallarning qaytarilishi

1010-1090

2710

23.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning xarajatlari o‘stirishdagi va bo‘rdoqiga boqilayotgan hayvonlarning tannarxiga kiritilishi

1110, 1120

2710

24.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning materiallarni xarid qilishda ko‘rsatgan xizmatlari va xarajatlari

1510

2710

25.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning xarajatlari (mavsumiy tarmoqlarda) kelgusi davr xarajatlari tarkibiga kiritilishi

3110-3190

2710

26.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklardan tayyor mahsulotlar kirim qilinishi

2810

2710

27.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning mahsulotlarni yetkazish va sotishda ko‘rsatgan xizmatlari hisobdan chiqarilishi

9410

2710

28.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning sotgan mahsulotlari, bajargan ishlari va ko‘rsatgan xizmatlarining haqiqiy tannarxining hisobdan chiqarilishi

9110, 9130

2710

29.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar tomonidan boshqa tashkilotlarga investitsiya tariqasida mahsulotlar berilishi va xizmatlar ko‘rsatilishi

9110, 9130

2710

30.

Ajratilgan bo‘linmalarga xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning mahsulotlari berilishi yoki xarajatlari hisobdan chiqarilishi

4110

2710

31.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning tabiiy ofat, yong‘in va shu kabilar natijasida ko‘rgan zararlari hisobdan chiqarilishi

9430, 9720

2710

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tayyor mahsulotlar (2800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Tayyor mahsulotlarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2820 “Ko‘rgazmadagi tayyor mahsulotlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2830 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tayyor mahsulotlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Chetga ko‘rsatilgan xizmatlar va bajarilgan ishlarning qiymati tayyor mahsulotlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (2800) aks ettirilmaydi. Ular bo‘yicha haqiqiy xarajatlar xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlardan 9130 “Bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlar tannarxi” hisobvarag‘iga hisobdan chiqariladi. Buyurtmachilarga joyida topshiriladigan va qabul qilish dalolatnomasi bilan rasmiylashtirilmagan mahsulotlar tugallanmagan ishlab chiqarish tarkibida qoladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ida tayyor mahsulotlar haqiqiy ishlab chiqarish tannarxi bo‘yicha hisobga olinadi. Qishloq xo‘jaligi tashkilotlari o‘simlikchilik mahsulotlari, chorvachilik va qayta ishlangan mahsulotlarining harakatini biznes-rejadan kelib chiqib, yil davomida prognoz tannarxi bo‘yicha hisobga oladi. Yil oxirida tayyor mahsulotning haqiqiy va prognoz tannarxi o‘rtasida aniqlangan farq mahsulotlar hisobvarag‘iga hisobot yili oxiridagi keltirilgan mahsulotlarning qoldig‘iga taalluqli bo‘lgan ulushlarda o‘tkaziladi. Mazkur hisobvaraqda realizatsiya qilishga mo‘ljallangan qurilish obyektlarining tannarxi ham hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sotish uchun tayyorlangan (olingan) tayyor mahsulotlar, shu jumladan, qisman tashkilotning o‘z ehtiyojlari uchun mo‘ljallangan mahsulotlarning kirim qilinishi 2810 “Ombordagi tayyor mahsulot” hisobvarag‘ining debetida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xaridorlar (buyurtmachilar)ga jo‘natilgan tayyor mahsulotlar va ular uchun ushbu xaridor (buyurtmachi)lar tomonidan hisob-kitob hujjatlarining taqdim etilishi tayyor mahsulotlarning sotilishi tartibida 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ining kreditidan 9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ida tayyor mahsulotlarni analitik hisobda haqiqiy ishlab chiqarish tannarxi bo‘yicha hisobga olishda, mahsulotning haqiqiy ishlab chiqarish tannarxining uning hisob bahosi bo‘yicha qiymatidan farqini ko‘rsatgan holda ularni hisob bahosida (reja tannarxi, sotish bahosi va boshqalar) aks ettirish mumkin. Bunday farqlar tayyor mahsulotlarning bir xilda guruhlari bo‘yicha haqiqiy ishlab chiqarish tannarxining shakllantiriladigan hisob bahosi qiymatidan farqi darajasidan kelib chiqqan holda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tayyor mahsulotlarni 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘idan hisobdan chiqarishda haqiqiy ishlab chiqarish tannarxining analitik hisobda qabul qilingan bahosi bo‘yicha qiymatidan farq summasi hisobot davri boshiga tayyor mahsulotlar qoldig‘idagi farqlar va hisobot oyi mobaynida omborga kelib tushgan tayyor mahsulotlar bo‘yicha farqlarning bu mahsulotlarning hisob bahosidagi qiymatiga nisbati sifatida aniqlanadigan foizlar bo‘yicha aniqlanadi. Sotilgan mahsulotga to‘g‘ri keladigan tayyor mahsulot haqiqiy ishlab chiqarish tannarxining uning hisob bahosi bo‘yicha qiymatidan farq summasi 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ining kreditida va ular ortiqcha xarajat yoki tejalganlikni ko‘rsatishidan kelib chiqqan holda qo‘shimcha yozuv orqali tegishli hisobvaraqlarining debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. 2820 “Ko‘rgazmadagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ida ko‘rgazma, yarmarka, reklama va ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan tayyor mahsulotlar haqiqiy ishlab chiqarish tannarxi bo‘yicha hisobga olinadi. Bunda, 2820 “Ko‘rgazmadagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ining debeti va 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha yozuvlar amalga oshiriladi. Tayyor mahsulotlar uchun javobgarlik vaqtincha bir moddiy javobgar shaxsdan boshqasiga o‘tadi. Agar ko‘rgazmaga, yarmarkaga va boshqalarga qo‘yilgan tayyor mahsulotlar sotilsa, 2810 “Ombordagi tayyor mahsulot” hisobvarag‘idagi kabi buxgalteriya yozuvlari amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. 2830 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ida vositachilik shartnomalari bo‘yicha jo‘natilgan tayyor mahsulotlar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa tashkilotlarga vositachilik shartlari asosida sotish uchun berilgan tayyor mahsulotlar 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘idan 2830 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi. Vositachilik shartlari asosida berilgan tayyor mahsulotlarni sotishda 2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvarag‘i kabi buxgalteriya yozuvlari amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar”, 2820 “Ko‘rgazmadagi tayyor mahsulotlar”, 2830 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tayyor mahsulotlar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob javobgar shaxslar bo‘yicha, tayyor mahsulotlarning turlari (sortlar, partiyalar, kiplar) bo‘yicha va ularni saqlash joylari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Tayyor mahsulotlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Asosiy, yordamchi sexlardan, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklardan tayyor mahsulotlarning kirim qilinishi

2810

2010, 2310, 2710

2.

Tayyor mahsulotlarni hisobning yarim tayyor usulida kirim qilishi

2810

2110

3.

Tayyor mahsulotlarning ko‘rgazmadan omborga kirim qilinishi

2810

2820

4.

Tayyor mahsulotni qayta baholash:

a) qiymatining oshirilishi;

2810

6230

b) qiymatining kamaytirilishi.

3190

2810

5.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan ortiqcha tayyor mahsulotlar

2810

9390

6.

Ichki ehtiyojlar uchun tayyor mahsulotlarning ishlatilishi, tayyor mahsulotlarning sexlarga qayta ishlovga berilishi va boshqalar uchun qaytarilishi

2010, 2310, 2510, 2710 9410-9430

2810

7.

Ombordagi tayyor mahsulotlar yaroqsiz mahsulotlarni tuzatish uchun berilishi

2610

2810

8.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan kamomad, agar aybdor shaxs aniqlanmagan bo‘lsa

5910

2810

9.

Kelgusi davr xarajatlari tarkibida yuritiladigan xarajatlarga tayyor mahsulotlarning ishlatilishi

3190

2810

10.

Tayyor mahsulotlarning ko‘rgazmaga berilishi

2820

2810

11.

Sotilgan tayyor mahsulotning tannarxini hisobdan chiqarish

9110

2810-2830

12.

Moliyaviy investitsiyalar (shu jumladan, qimmatli qog‘ozlar) hisobiga tayyor mahsulotlarning berilishi

0600, 5800

9110

9010

2810

13.

Inventarizatsiya natijasida moddiy javobgar shaxsning aybi bo‘yicha kamomadning aniqlanishi

4730

2810

14.

Ajratilgan bo‘linmalardan tayyor mahsulotlarning kelib tushishi

2810

6110

15.

Tayyor mahsulotlarning ajratilgan bo‘linmalarga berilishi

4110

2810-2830

16.

Tayyor mahsulotlarning tekinga berilishi

9430

2810

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovarlar (2900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Sotishga mo‘ljallangan tovar va prokat buyumlari sifatida xarid qilingan tovar-moddiy zaxiralarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2910 “Ombordagi tovarlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2920 “Chakana savdodagi tovarlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2930 “Ko‘rgazmadagi tovarlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2940 “Prokatdagi buyumlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2950 “Tovarlar bilan band va bo‘sh taralar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2960 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tovarlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2970 “Yo‘ldagi tovarlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2980 “Savdo ustamasi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2990 “Boshqa tovarlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Sanoat va boshqa ishlab chiqarish tashkilotlarida tovarlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar buyumlar, materiallar hamda oziq-ovqat mahsulotlari sotish uchun maxsus xarid qilingan hollarda qo‘llaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Ta’minot, tayyorlov, savdo tashkilotlarida tovarlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda ishlab chiqarish yoki xo‘jalik ehtiyojlari uchun xizmat qiladigan inventarlar hamda asosiy vositalar yoki materiallarni hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlarda hisobga olinadiganlardan tashqari sotib olingan va o‘zida ishlab chiqarilgan taralar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. 2910 “Ombordagi tovarlar” hisobvarag‘ida ulgurji va taqsimot bazalarida, omborlarda, umumiy ovqatlanish tashkilotlarining saqlash joylarida, sabzavotni saqlash joylarida va boshqalarda saqlanayotgan mavjud tovar zaxiralarining mavjudligi va harakati xarid qilish qiymatida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Omborga kelib tushgan tovarlar va taralarning kirim qilinishi 2910 “Ombordagi tovarlar” hisobvarag‘ining debetida tovarlarni xarid qilish bilan bog‘liq xarajatlar bilan birgalikda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovarlar va taralarning kelib tushishini materiallar bilan bog‘liq operatsiyalarni hisobga olish tartibi bir xil tartibda 1510 “Materiallarni tayyorlash va xarid qilish” hisobvarag‘idan foydalanilgan holda hisobda aks ettirish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xaridorlar (buyurtmachilar)ga sotilgan tovarlar va ular uchun ushbu xaridor (buyurtmachi)larga hisob-kitob hujjatlarining taqdim etilishi yoki xaridor (buyurtmachi)lar tomonidan pul mablag‘larining to‘lanishi 2910 “Ombordagi tovarlar” hisobvarag‘idan 9120 “Sotilgan tovarlarning tannarxi” hisobvarag‘ining debetiga sotish tartibida hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. 2920 “Chakana savdodagi tovarlar” hisobvarag‘ida chakana savdo tashkilotlari (magazinlar, palatkalar, kiosklar va boshqalar) va umumiy ovqatlanish tashkilotlarining bufetlaridagi tovarlarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi. Chakana savdo tashkilotlari va umumiy ovqatlanish tashkilotlarining bufetlaridagi shisha taralar (shishalar, bankalar va boshqalar)ning mavjudligi va harakati ham ushbu hisobvaraqda hisobga olinadi. Chakana savdodagi tovarlarning sotilishida ham 2910 “Ombordagi tovarlar” hisobvarag‘idagi kabi buxgalteriya yozuvlari amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. 2930 “Ko‘rgazmadagi tovarlar” hisobvarag‘ida ko‘rgazmalar, yarmarkalar, reklama va ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan tovarlar hisobga olinadi. Bunda 2930 “Ko‘rgazmadagi tovarlar” hisobvarag‘ining debeti va 2910 “Ombordagi tovarlar” yoki 2920 “Chakana savdodagi tovarlar” hisobvaraqlarining krediti bo‘yicha yozuvlar amalga oshiriladi. Tovarlar uchun javobgarlik vaqtincha bir moddiy javobgar shaxsdan boshqasiga o‘tadi. Agar ko‘rgazmaga, yarmarkaga va boshqalarga qo‘yilgan tovarlar sotilsa, buxgalteriya yozuvlari 2910 “Ombordagi tovarlar” hisobvarag‘idagi kabi amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. 2940 “Prokatdagi buyumlar” hisobvarag‘ida prokatga (ijaraga) berish uchun mo‘ljallangan buyumlarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. 2950 “Tovarlar bilan band va bo‘sh taralar” hisobvarag‘ida tovarlar bilan band va bo‘sh turgan taralarning (chakana savdo tashkilotlaridagi va umumiy ovqatlanish tashkilotlarining bufetlaridagi shisha taralardan tashqari) mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Savdo tashkilotlari tovarlar bilan band va bo‘sh bo‘lgan taralarning harakatini ularning tarkibi va bahosidan kelib chiqqan holda taralar guruhi bahosi uchun o‘rnatiladigan o‘rtacha hisob bahosi bo‘yicha hisobga olishlari mumkin. Bunda, taralarni xarid qilish bahosi bilan o‘rtacha hisob baholari orasidagi farq 9390 “Boshqa operatsion daromadlar” hisobvarag‘ida yoki 9490 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘ida olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. 2960 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tovarlar” hisobvarag‘ida boshqa tashkilotlarga vositachilik shartnomasi bo‘yicha berilgan tovarlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. 2970 “Yo‘ldagi tovarlar” hisobvarag‘ida hisobot davri oxirida yo‘lda qolgan (omborga kelib tushmagan) tovarlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Agar chakana savdo va umumiy ovqatlanish tashkilotlarida tovarlar buxgalteriya hisobida sotish bahosida yuritilsa, tovarlarning savdo ustama (chegirma)lari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish 2980 “Savdo ustamasi” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Umumiy ovqatlanish tashkilotlarida ushbu hisobvaraqda omborxonalar, bufetlar va oshxonalardagi mavjud oziq-ovqat mahsulotlari va tovarlarning savdo ustamalari, shuningdek, oshxona va bufet mahsulotlariga sotish bahosida ularning qiymatiga qo‘yiladigan ustama summalari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2980 “Savdo ustamasi” hisobvarag‘i tovarlar kirim qilinganda savdo ustamasi summasiga kreditlanib, sotilgan yoki tabiiy yo‘qolish, yaroqsiz, buzilgan, kamomad va boshqalarda natijasida hisobdan chiqarilgan tovarlar bo‘yicha savdo ustamasi summasiga debetlanadi. Savdo ustamasining sotilgan tovarlarga to‘g‘ri keladigan qismi 2980 “Savdo ustamasi” hisobvarag‘ining debetida va 9120 “Sotilgan tovarlarning tannarxi” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Savdo ustamasi summasining sotilmay qolgan tovarlar qoldig‘iga to‘g‘ri keladigan qismi inventarizatsiya dalolatnomasi asosida o‘rnatilgan me’yorlarga muvofiq sotilmay qolgan tovarlarga tegishli ustamani hisoblash orqali aniqlashtiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chakana savdo tashkilotlarida sotilmagan tovarlar qoldig‘iga to‘g‘ri keladigan savdo ustamasi summasi oy boshida tovarlar qoldig‘iga to‘g‘ri keladigan savdo ustamasi summasi va 2980 “Savdo ustamasi” hisobvarag‘i debeti bo‘yicha aylanma summasiga (boshqa hisobdan chiqarishlarga) kamaytirilgan 2980 “Savdo ustamasi” hisobvarag‘i krediti bo‘yicha aylanmani bir oyda sotilgan tovarlar summasi (hisob baholari bo‘yicha) va oy oxiridagi tovarlar qoldig‘iga (hisob baholari bo‘yicha) nisbatidan kelib chiqqan holda hisoblangan foiz bo‘yicha aniqlanishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. 2990 “Boshqa tovarlar” hisobvarag‘ida 2910 — 2950 hisobvaraqlarida aks ettirilmaydigan boshqa tovarlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovarlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (2900) bo‘yicha analitik hisob moddiy javobgar shaxslar, tovarlarning nomlari (navi, guruhlari, toylar) va tovarlarning saqlanish joylari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Tovarlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (2900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Tovarlarni hisobdor summa hisobidan sotib olish

2910-2990

6970

2.

Mol yetkazib beruvchilardan tovarlar olinishi

2910-2990

6010, 7010

3.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan tovarlar va prokat buyumlarining kelib tushishi

2910-2990

6110, 6120, 7110, 7120

4.

Ustav kapitaliga ulush sifatida kelib tushgan tovarlarning kirim qilinishi

2910-2990

4610

5.

Tovarlarni qayta baholash:

a) qiymatining oshirilishi;

2910-2990

6230

b) qiymatining kamaytirilishi.

3190

2910-2990

6.

Tekinga olingan tovarlarni kirim qilish

2910-2990

8530

7.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan ortiqcha tovarlar va taralar

2910-2990

9390

8.

Ilgari tovar sifatida kirim qilingan moddiy qiymatliklarni materiallar tarkibiga kiritish yoki tovarlarni o‘z ehtiyojlari uchun olingan materiallar sifatida kirim qilish

1010

2910-2990

9.

Yaroqsiz holga kelgan prokat buyumlarini hisobdan chiqarish

9430

2940

10.

Tovarlarning qayta ishlashga berilishi

2010

2910-2990

11.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan kamomad, agar aybdor shaxs aniqlanmagan bo‘lsa

5910

2910-2990

12.

Moliyaviy investitsiyalar hisobiga (shu jumladan, qimmatli qog‘ozlar uchun to‘lov hisobiga) tovarlarning berilishi

9120

2910-2990

13.

Sotilgan tovarlarning tannarxini hisobdan chiqarish

9120

2910-2990

14.

Inventarizatsiya natijasida moddiy javobgar shaxs aybi bilan aniqlangan kamomad

4730

2910-2990

15.

Ajratilgan bo‘linmalarga tovarlarning berilishi

4110

2910

16.

Tovarlarga savdo ustamasi

2920

2980

17.

Sotilgan savdo ustamasining hisobdan chiqarilishi

2980

9120

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelgusi davr xarajatlari — joriy qismi (3100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Hisobot davrida amalga oshirilgan, ammo joriy qismi bo‘yicha kelgusi hisobot davrlariga taalluqli bo‘lgan xarajatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3110 “Oldindan to‘langan operativ ijara haqi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3120 “Oldindan to‘langan xizmat haqi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3190 “Boshqa kelgusi davr xarajatlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Mazkur hisobvaraqlarda quyidagilar bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar aks ettirilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) matbuotning davriy nashrlariga yillik obunaning jami summasini oldindan to‘lash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) mulkning yillik sug‘urtasini oldindan to‘lash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) kelgusi davrlar uchun operativ ijara to‘lovi badallari hamda kelgusida xarajatlarga kiritilishi mumkin bo‘lgan boshqa xarajatlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Kelgusi davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (3100) hisobga olingan xarajatlar xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetiga hisobdan chiqariladi. Kelgusi davr xarajatlarini joriy xarajatlarga hisobdan chiqarish o‘rnatilgan muddat davomida yoki ishlab chiqarilgan mahsulot hajmi yoxud miqdoriga mutanosib ravishda amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. 3110 “Oldindan to‘langan operativ ijara haqi” hisobvarag‘ida joriy hisobot davrida to‘langan, ammo kelgusi hisobot davriga tegishli operativ ijara haqi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. 3120 “Oldindan to‘langan xizmat haqi” hisobvarag‘ida ushbu hisobot davrida oldindan haqi to‘langan, ammo kelgusi hisobot davrlariga taalluqli bo‘lgan xizmatlar hisobga olinadi. Ushbu hisobvaraqda obuna bo‘yicha xarajatlar va boshqalarni aks ettirish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. 3190 “Boshqa kelgusi davr xarajatlari” hisobvarag‘ida 3110 “Oldindan to‘langan operativ ijara haqi” va 3120 “Oldindan to‘langan xizmat haqi” hisobvaraqlarida hisobga olinmagan boshqa oldindan to‘langan xarajatlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelgusi davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (3100) bo‘yicha analitik hisob hisobvaraqlar, xarajat moddalari va obyektlari (yo‘nalishlari) bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Kelgusi davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (3100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kelgusi davr xarajatlarida hisobga olinadigan ishlarni amalga oshirish uchun materiallar, tayyor mahsulotlar chiqarildi

3190

1010-1090, 2810

2.

Kelgusi davr xarajatlariga tegishli bo‘lgan ishlarni amalga oshirishda yordamchi ishlab chiqarishning ko‘rsatgan xizmatlari

3190

2310

3.

Kelgusi davrlar xarajatlariga taalluqli bo‘lgan umumiy ishlab chiqarish xarajatlari ulushi hisobdan chiqarildi

3190

2510

4.

Kelgusi yilga obuna bo‘yicha xarajatlar amalga oshirildi

3120

5110

5.

Kelgusi davr xarajatlariga tegishli bo‘lgan moddiy qiymatliklar yoki ishlar uchun mol yetkazib beruvchilarga va pudratchilarga bo‘lgan qarzlar

3190

6010, 7010

6.

Kelgusi davr xarajatlari tarkibida hisobga olinadigan boshqa to‘lanadigan hisobvaraqlar

3190

Majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

7.

Kelgusi davr xarajatlarining ulushi navbatdagi hisobot davri kelganda tegishli xarajatlar hisobvaraqlariga o‘tkazildi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

3110-3190

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kechiktirilgan xarajatlar — joriy qismi (3200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i va kechiktirilgan xarajatlarning joriy qismi bo‘yicha axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3220 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3290 “Boshqa kechiktirilgan xarajatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. 3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ida vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘ining joriy qismi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vaqtinchalik farqlarga tegishli soliqlarning hisoblanishi umumiy summada 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarz (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining kreditida va joriy qismi 3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kechiktirilgan soliqlarning tegishli qismini uzoq muddatli qismdan joriy qismga o‘tkazish 3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining debeti va 0950 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Soliqni kechiktirilgan xarajatlarning tegishli summasiga kamaytirish yuz beradigan davr kelganda soliq summasi 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarz (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining debetida va 3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Shunga ko‘ra, 3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i” hisobvarag‘ining debetidagi saldo joriy hisobot davrida budjetga to‘lanadigan umumiy soliq summasining kamaytirishi lozim bo‘lgan soliq summasining joriy qismini ko‘rsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. 3220 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘i obligatsiyalarga diskont (chegirma)lar bo‘yicha obligatsiyalarni so‘ndirish muddati davomida xarajatlarga taqsimlanib boriladigan tashkilotning uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlarining joriy qismini aks ettiradi. Ushbu hisobvaraq faqat obligatsiyalarni sotuvchi (emitent)lar tomonidan qo‘llaniladi. Obligatsiyalarni chegirma bilan sotish 3220 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlar” yoki 0960 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvaraqlari diskont (chegirma)lar summasi va olingan summaga pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar debetida va 6830 “To‘lanadigan obligatsiyalar” yoki 7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Obligatsiyalar bo‘yicha joriy diskont (chegirma)lar hisoblanganda 9610 “Foizlar ko‘rinishidagi xarajatlar” hisobvarag‘i debetlanadi va 3220 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘i kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Boshqa kechiktirilgan xarajatlarning joriy qismiga, uzoq muddatli qismi 0990 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ida hisobga olinadigan va kelgusi davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (3100) hisobga olish nazarda tutilmagan xarajatlar kiradi. Masalan, sanoatning mavsumiy tarmoqlarida ishlab chiqarishga tayyorgarlik, yerning rekultivatsiyasi va boshqalar bilan bog‘liq xarajatlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa kechiktirilgan xarajatlar 3290 “Boshqa kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ining debetida 0990 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda hisobga olinadi. Bu xarajatlarni joriy xarajatlarga o‘tkazish vaqti kelganida ular 3290 “Boshqa kechiktirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ining kreditidan ushbu xarajatlarni hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlarining debetiga o‘tkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3210 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i”, 3220 “Diskont (chegirma)lar bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlar”, 3290 “Boshqa kechiktirilgan xarajatlar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob kechiktirilgan xarajatlarning har bir turi, har bir davri va hisobdan chiqarish muddatlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Kechiktirilgan xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (3200) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Vaqtinchalik farqlarga tegishli bo‘lgan xarajatlar bo‘yicha hisoblangan soliqlarning joriy qismi

3210

6410

2.

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan soliqni uzoq muddatli qismidan joriy qismiga o‘tkazish

3210

0950

3.

O‘tgan hisobot davrida hisoblangan kechiktirilgan soliqning tegishli summasiga joriy hisobot davrida budjetga to‘lanadigan soliqlarning kamaytirilishi

6410

3210

4.

Obligatsiyalarni chegirma bilan sotish

3220

7830, 6830

5.

Diskont bo‘yicha kechiktirilgan xarajatlarni uzoq muddatli qismidan joriy qismiga o‘tkazish

3220

0960

6.

Joriy obligatsiya chegirmasini hisobdan chiqarish

9610

3220

7.

Boshqa kechiktirilgan xarajatlarning joriy qismi hisoblanishi

3290

Majburiyatlarni

hisobga oluvchi hisobvaraqlar

8.

Boshqa kechiktirilgan xarajatlarni uzoq muddatli qismidan joriy qismiga o‘tkazish

3290

0990

9.

Kechiktirilgan xarajatlarning tegishli qismi joriy xarajatlar tarkibiga kiritilishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

3290

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olinadigan joriy to‘lovlar (4000)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Xaridorlar va buyurtmachilar bilan tovarlar, tayyor mahsulotlar, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlar uchun joriy debitorlik qarzlari bo‘yicha hisob-kitoblar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4020 “Olingan veksellar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ida sotilgan mahsulot (tovar)lar, bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar uchun xaridorlar va buyurtmachilarga taqdim etilgan hisob-kitob hujjatlari bo‘yicha debitorlik qarzlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. 4020 “Olingan veksellar” hisobvarag‘ida olingan veksellar bilan ta’minlangan xaridorlar va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar bo‘yicha debitorlik qarzi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Muddatida to‘lanmagan veksellar bo‘yicha da’vo bildirilganda, veksellar qiymati 4020 “Olingan veksellar” hisobvarag‘ining kreditidan 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan hisobvaraqlar” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Olinadigan hisobvaraqlar (4000) asosiy (operatsion) faoliyat daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9000), asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9200) va asosiy faoliyatning boshqa daromadlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9300) bilan bog‘langan holda xaridor (buyurtmachi)larga taqdim etilgan hisob-kitob hujjatlaridagi summaga debetlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olinadigan hisobvaraqlar (4000) kelib tushgan to‘lovlar, olingan bo‘naklarni hisobga olish va boshqalar summasiga pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olinadigan hisobvaraqlar bo‘yicha analitik hisob har bir xaridor (buyurtmachi) bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Olinadigan hisobvaraqlarning (4000) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Tovar, mahsulot, ish va xizmatlarni sotishdagi xaridorlar va buyurtmachilarning qarzlari summasi

4010

9010-9030

2.

Asosiy vositalar va boshqa aktivlarni sotishdagi xaridorlar va buyurtmachilarning qarzlari summasi

4010

9210, 9220

3.

Xaridorlar va buyurtmachilardan to‘lovlar kelib tushishi

5010-5530

4010

4.

Xaridorlar va buyurtmachilarga sotilgan mahsulotlar, tovarlar, bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlar uchun da’vo bildirilishi

4860

4010

5.

Xaridorlar va buyurtmachilarga sotilgan tovarlar, mahsulotlar, bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar bo‘yicha hisob-kitob hujjatlarini taqdim etishda olingan bo‘naklarning hisobga olinishi

6310

4010

6.

Xaridorlar va buyurtmachilarning to‘lanmagan qarzlarining zararga hisobdan chiqarilishi

9430

4010

7.

Xaridorlar va buyurtmachilarning qarzlari dargumon qarzlar bo‘yicha rezervlar hisobiga hisobdan chiqarilishi

4910

4010

8.

Olingan veksellar bo‘yicha qarzlarning qoplanishi

5010-5530

4020

9.

Olingan veksellarning uzoq muddatli qismdan joriy qismga o‘tkazilishi

4020

0910

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan joriy to‘lovlar (4100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari bilan tovarlar, tayyor mahsulot, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlar uchun joriy debitorlik qarzlari bo‘yicha hisob-kitoblar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4110 “Ajratilgan bo‘linmalardan olinadigan to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan to‘lovlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. 4110 “Ajratilgan bo‘linmalardan olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ida tashkilotning umumiy balansiga (ichki xo‘jalik yoki ichki balans hisob-kitoblar) qo‘shiladigan ajratilgan bo‘linmalar (filiallar, vakolatxonalar)ning debitorlik qarzlari hisobga olinadi. Mazkur hisobvaraqda ajratilgan mulklar, moddiy qiymatliklarni o‘zaro hamkorlikda chiqarish, bo‘linmalarning xodimlariga ish haqi to‘lash va boshqa joriy operatsiyalar bo‘yicha hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisob-kitoblarni amalga oshirishda ta’sis shartnomasi, chora-tadbirlar shartnomasi, ta’sischilarning ushbu bo‘linmalarni tashkil qilish to‘g‘risidagi qarori, ta’sischilarning mulkni berish to‘g‘risidagi qarori va boshqalar asosiy hujjatlar bo‘lib hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratilgan bo‘linmalarga berilgan mulk asosiy vositalar (0100), nomoddiy aktivlar (0400), o‘rnatiladigan asbob-uskunalar (0700), materiallar (1000), tayyor mahsulotlar (2800), tovarlar (2900) va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlardan 4110 “Ajratilgan bo‘linmalardan olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. 4120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ida shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarining (balanslararo yoki tashkilotlararo hisob-kitoblar) debitorlik qarzlari hisobga olinadi. Mazkur hisobvaraqda tovar, mahsulotlar sotish, ishlar bajarish, xizmatlar ko‘rsatish va boshqa joriy operatsiyalar bo‘yicha hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4110 “Ajratilgan bo‘linmalardan olinadigan to‘lovlar” va 4120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan to‘lovlar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob har bir ajratilgan bo‘linma, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olinadigan joriy to‘lovlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Debitorlik qarzlarini qoplash uchun ajratilgan bo‘linmalardan asosiy vositalar va boshqa aktivlar kelib tushishi

0110-0190 va boshqalar

4110

2.

Ajratilgan bo‘linmalarga mol-mulk (asosiy vositalar va boshqa aktivlar) berilishi

4110

0110-0190 va boshqalar

3.

Ajratilgan bo‘linmalar xodimlariga ish haqi to‘lash uchun pul mablag‘lari ajratilishi

4110

5010, 5110

4.

Ajratilgan bo‘linmalar tomonidan asosiy vositalar qaytarilishi

0110-0190

4110

5.

Debitorlik qarzlarini qoplash uchun ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan pul mablag‘lari kelib tushishi

5010-5530

4110, 4120

6.

Ajratilgan bo‘linmalarga moddiy qiymatliklar berilishi (1500-hisobvaraqdan foydalanilganda)

4110

1510

7.

Ajratilgan bo‘linmalarga berilgan materiallar bo‘yicha materiallar qiymatidagi farqning ajratilgan bo‘linmalarga hisobdan chiqarildi (1610-hisobvaraqni qo‘llaganda)

4110

1610

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlarga berilgan bo‘naklar (4200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Tashkilotning xodimlarga ish haqi, operatsion va ma’muriy-xo‘jalik xarajatlari uchun hisobdorlik, shuningdek, xizmat safarlari uchun berilgan bo‘naklar bo‘yicha joriy hisob-kitoblar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4210 “Ish haqi bo‘yicha berilgan bo‘naklar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4220 “Xizmat safarlariga berilgan bo‘naklar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4230 “Umumxo‘jalik xarajatlari uchun berilgan bo‘naklar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4290 “Xodimlarga berilgan boshqa bo‘naklar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Hisobdorlikka berilgan summaga xodimlarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4200) pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan, jumladan 5010 “Milliy valyutadagi pul mablag‘lari”, 5020 “Chet el valyutasidagi pul mablag‘lari” hisobvaraqlari bilan bog‘langan holda debetlanadi. Xodimlarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4200) xarajatlar va xarid qilingan qiymatliklar hisobga olinadigan hisobvaraqlar yoki amalga oshirilgan xarajatlarning turiga qarab boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
To‘liq ishlatilmagan bo‘naklar (masalan, xizmat safarlari uchun) tashkilot kassasiga qaytarilishi hamda xodimlarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4200) kreditida va 5010 “Milliy valyutadagi pul mablag‘lari”, 5020 “Chet el valyutasidagi pul mablag‘lari” hisobvaraqlarining debetida aks ettirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. 4210 “Ish haqi bo‘yicha berilgan bo‘naklar” hisobvarag‘ida tashkilot xodimlariga ish haqi bo‘yicha berilgan bo‘naklarning barcha turlari yuzasidan hisob-kitoblar hisobga olinadi. Bo‘naklarning kelgusidagi ish haqi hisobiga berilishi xodimlarning sababi ko‘rsatilgan arizasiga asosan amalga oshiriladi. Bundan tashqari, mazkur hisobvaraqda ish haqi bo‘yicha har oylik bo‘naklar hisobga olinadi hamda ular oy oxirida 4210 “Ish haqi bo‘yicha berilgan bo‘naklar” hisobvarag‘ining kreditidan 6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” hisobvarag‘ining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. 4220 “Xizmat safarlariga berilgan bo‘naklar” hisobvarag‘ida tashkilotning xodimlariga xizmat safarlari uchun berilgan bo‘naklar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xizmat safarlari uchun bo‘naklar xizmat safari to‘g‘risidagi buyruq, chiptalar qiymati, kunlik yashash xarajatlari va boshqalar ko‘rsatilgan holda bo‘nak summasini hisoblash asosida beriladi. Xizmat safarlari uchun berilgan va sarflangan chet el valyutasining hisobi alohida yuritiladi, valyuta bo‘nak berilgan kunda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi bo‘yicha so‘mga o‘tkaziladi va so‘mda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. 4230 “Umumxo‘jalik xarajatlari uchun berilgan bo‘naklar” hisobvarag‘ida umumxo‘jalik ehtiyojlari uchun turli xildagi kichik inventar va jihozlarni naqd pulga, shuningdek, korporativ bank kartalaridan foydalangan holda sotib olish uchun berilgan bo‘naklar aks ettiriladi. Tovar-moddiy zaxiralarni baholash va kirim qilish tegishli tasdiqlovchi hujjatlarga asosan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. 4290 “Xodimga berilgan boshqa bo‘naklar” hisobvarag‘ida 4210 — 4230-hisobvaraqlarda aks ettirilmagan tashkilot xodimlariga berilgan boshqa bo‘naklar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4200) bo‘yicha analitik hisob har bir berilgan bo‘nak bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Xodimlarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4200) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ish haqi hisobidan bo‘nak berilishi

4210

5010

2.

Xodimlarga kelgusidagi ish haqi hisobiga berilgan bo‘naklar ushlab qolinishi

6710

4210

3.

Hisobdor shaxslarga bankdagi hisobvaraqlardan bo‘naklar berilishi

4220-4290

5110-5530

4.

Hisobdor shaxslarga kassadan bo‘naklar berilishi

4220-4290

5010, 5020

5

Hisobdor shaxslarga pul ekvivalentlari berilishi

4220-4290

5610

6.

Ishlatilmagan hisobdor summalari kassaga qaytarilishi

5010, 5020

4220-4290

7.

Ishlatilmagan hisobdor summalari tashkilotning bankdagi hisobvarag‘iga qaytarilishi

5110-5530

4220-4290

8.

Hisobdor shaxslar sotib olingan turli xildagi pul ekvivalentlari uchun to‘lovlarni amalga oshirishi

5610

4220-4290

9.

Ishlatilmagan pul ekvivalentlarining qaytarilishi

5610

4220-4290

10.

Hisobdor shaxslar kapital qo‘yilmalar, tovarlar, hayvonlar, materiallar, asbob-uskunalarni sotib olish, yetkazib kelish, tayyorlash bilan bog‘liq xarajatlarni amalga oshirishi

0710-0890, 1010-1090, 1110-1120, 2910-2990

4220-4290

11.

Hisobdor shaxslar yaroqsiz mahsulot bilan bog‘liq turli xildagi xarajatlarni to‘lashi

2610

4220-4290

12.

Hisobdor shaxslar asosiy, yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar, shuningdek, umumiy ishlab chiqarish xarajatlarini amalga oshirishi

2010, 2310, 2510, 2710

4220-4290

13.

Hisobdor shaxslar davr xarajatlariga tegishli bo‘lgan turli xildagi xarajatlarni to‘lashi

9410-9430

4220-4290

14.

Hisobdor shaxslar kelgusi davr xarajatlariga tegishli bo‘lgan turli xarajatlarni to‘lashi

3190

4220-4290

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar (4300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Tovar-moddiy zaxiralar va boshqa aktivlarni yetkazib berish, shuningdek, ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatish uchun berilgan bo‘naklar bo‘yicha joriy hisob-kitoblar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4310 “Tovar-moddiy zaxiralar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4320 “Uzoq muddatli aktivlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4330 “Boshqa berilgan bo‘naklar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Berilgan bo‘naklar summasi, shuningdek, qisman tayyor holdagi tovarlar, ish va xizmatlar uchun to‘langan summalar 4310 “Tovar-moddiy zaxiralar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar”, 4320 “Uzoq muddatli aktivlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar”, 4330 “Boshqa berilgan bo‘naklar” hisobvaraqlarining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga bo‘naklar mol yetkazib beruvchilar va tashkilot o‘rtasida tuzilgan shartnoma yoki kontrakt asosida beriladi. Ayrim hollarda, qisman bajarilgan ishlar to‘g‘risidagi dalolatnoma bo‘lishi mumkin. Bunda, to‘lov topshiriqnomalarida qisman to‘lov miqdori yoki oldindan to‘lov foizi ko‘rsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4300) bo‘yicha analitik hisob har bir debitor bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4300) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini tayyorlash uchun naqd pulda bo‘naklar berilishi

4310

5010

2.

Bankdagi hisobvaraqlardan bo‘naklar o‘tkazilishi

4310-4330

5110-5530

3.

Olingan kreditlar va qarzlar hisobidan bo‘naklar o‘tkazilishi

4310-4330

6810-6820, 7810-7820

4.

Kontraktning bekor qilinishi natijasida avval berilgan bo‘naklar qaytarilishi

5010-5530

4310-4330

5.

Mol yetkazib beruvchilar yoki pudratchilarga bo‘lgan qarzlarni qoplashda avval berilgan bo‘naklarning hisobga olinishi

6010, 7010

4310-4330

6.

Mol yetkazib beruvchilarga berilgan bo‘naklarning da’vo muddati o‘tganlari hisobdan chiqarilishi

9430

4310-4330

7.

Berilgan bo‘nakning tegishli summasi uzoq muddatli qismidan joriy qismga o‘tkazilishi

4310-4330

0940

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Budjetga bo‘nak to‘lovlar (4400)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Tashkilot tomonidan soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha to‘langan bo‘naklar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 4410 “Budjetga soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. 4410 “Budjetga soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ida bo‘nak sifatida to‘langan soliq summalari, shu jumladan, xarid qilingan tovar-moddiy zaxiralar bo‘yicha hisob-kitob hujjatlarida ko‘rsatilgan qo‘shilgan qiymat solig‘i hisobga olinadi. Soliqlar summasini hisobdan chiqarish 4410 “Budjetga soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining kreditida 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarz (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Budjetga bo‘nak to‘lovlari o‘tkazilganda budjetga bo‘nak to‘lovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4400) debeti va pul mablag‘larni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida yozuvlar amalga oshiriladi. Budjetga to‘lovlar bo‘yicha yakuniy hisob-kitoblar 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarz (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining debeti va budjetga bo‘nak to‘lovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4400) krediti bo‘yicha yozuvlar amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Budjetga bo‘nak to‘lovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4400) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Xarid qilingan moddiy resurslar, tovarlar, ishlar va xizmatlar bo‘yicha QQS summasi

4410

6010, 6120, 6990

2.

Budjetga soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha bo‘naklar o‘tkazildi

4410

5110

3.

Moddiy resurslar, tovarlar, ish va xizmatlarga tegishli bo‘lgan QQS hisobga olindi

6410

4410

4.

Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha yakuniy hisob-kitoblar

6410

4410

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Davlat maqsadli jamg‘armalariga va sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlar (4500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Tashkilot tomonidan davlat maqsadli jamg‘armalari va sug‘urtalar bo‘yicha joriy to‘lovlari uchun to‘langan bo‘naklar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4510 “Sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4520 “Davlat maqsadli jamg‘armalariga bo‘nak to‘lovlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. 4510 “Sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari” hisobvarag‘ida tashkilot tomonidan sug‘urtalar bo‘yicha to‘langan bo‘nak to‘lovlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. 4520 “Davlat maqsadli jamg‘armalariga bo‘nak to‘lovlari” hisobvarag‘ida tashkilot tomonidan budjetdan tashqari Pensiya, Yo‘l va boshqa davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘langan bo‘nak to‘lovlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bo‘nak to‘lovlarini o‘tkazishda davlat maqsadli jamg‘armalari va sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4500) debeti, pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida yozuvlar amalga oshiriladi. Majburiy to‘lovlar bo‘yicha yakuniy hisob-kitoblarda 6510 “Sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari”, 6520 “Davlat maqsadli jamg‘armalariga bo‘nak to‘lovlari” hisobvaraqlarining debeti va davlat maqsadli jamg‘armalari va sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4500) kreditida yozuvlar amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Davlat maqsadli jamg‘armalariga va sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Davlat maqsadli jamg‘armalari va sug‘urtalar bo‘yicha bo‘nak to‘lovlari o‘tkazildi

4510-4520

5110-5530

2.

Davlat maqsadli jamg‘armalari va sug‘urtalarga to‘lovlar bo‘yicha yakuniy hisob-kitoblar

6510-6520

4510-4520

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha debitorlik qarzi (4600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Tashkilot ta’sischilari (aksiyadorlik jamiyatining aksiyadorlari, shirkat shartnomasi (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnoma) sheriklari va boshqalar)ning tashkilot ustav kapitaliga ulushlar bo‘yicha joriy qarzlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Tashkilotni tashkil qilishda ta’sischilar yoki aksiyaga obuna bo‘lgan shaxslarning qarz summasi 4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ining debetida ustav kapitalini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (8300) bilan bog‘langan holda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ta’sischilarning ulush summalari pul mablag‘lari ko‘rinishida haqiqatda kelib tushganda, 4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda yozuv amalga oshiriladi. Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha moddiy va boshqa qiymatliklar (pul mablag‘laridan tashqari) kelib tushganda, 4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ining kreditida asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, materiallar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda o‘tkazmalar amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aksiyalar uchun to‘lov sifatida tashkilotning mulkiga natura shaklida berilgan mol-mulk ta’sischilar kelishuvi asosida aniqlangan bahoda kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4610 “Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzi” hisobvarag‘ining analitik hisobi har bir ta’sischi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Ustav kapitaliga ta’sischilarning ulushlari bo‘yicha qarzini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ishtirokchilar ulushlari summasida (aksiyaga obuna summasida) ustav kapitalining e’lon qilingan hajmi (tashkilot ro‘yxatdan o‘tganidan keyin)

4610

8310, 8320, 8330

2.

Ta’sischilar tashkilot mulkiga tugallanmagan qurilish, asbob-uskuna, asosiy vositalarni taqdim etishi

0110-0190, 0710-0720, 0810

4610

3.

Ta’sischilar aksiyalarga obuna to‘lovi sifatida nomoddiy aktivlarni taqdim etishi

0410-0490

4610

4.

Ta’sischilar aksiyalarga obuna to‘lovi sifatida uzoq muddatli va qisqa muddatli investitsiyalarni taqdim etishi

0610, 5810

4610

5.

Ta’sischilar tashkilot mulkiga tovar-moddiy zaxiralarni taqdim etishi

1010-2990

4610

6.

Ta’sischilarning ulushlari summasi pul mablag‘lari ko‘rinishida kelib tushishi

5010-5530

4610

7.

Tashkilotning ustav kapitaliga ulushlari ta’sischilarning ish haqidan ushlab qolinishi

6710

4610

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlarning boshqa operatsiyalar bo‘yicha qarzi (4700)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Tashkilot xodimlari bilan ish haqi bo‘yicha, hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblardan tashqari barcha turdagi joriy hisob-kitoblar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4710 “Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha xodimlarning qarzi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4720 “Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlarning qarzi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4730 “Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4790 “Xodimlarning boshqa qarzlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. 4710 “Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘ida tashkilot xodimlariga kreditga berilgan tovarlar bo‘yicha hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kreditga tovar sotib olgan shaxslar ishlaydigan tashkilotlar tovarlar qiymati summasini savdo tashkilotlariga bank krediti hisobiga qoplashi mumkin. Bank tomonidan tegishli hisob-kitob hujjatlari to‘langanda 4710 “Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘i 6810 “Qisqa muddatli kreditlar” va 7810 “Uzoq muddatli kreditlar” hisobvaraqlari bilan bog‘langan holda debetlanadi. Tashkilot xodimlaridan navbatdagi to‘lovlarni ushlab qolishda 6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” hisobvarag‘i 4710 “Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda debetlanadi, keyinchalik ushlab qolingan summa bank kreditini to‘lash uchun 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i” hisobvarag‘ining kreditidan 6810 “Qisqa muddatli kreditlar” va 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi” hisobvaraqlarining debetiga o‘tkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zining xodimlari tomonidan kreditga sotib olingan tovarlar bo‘yicha qarzlarini qoplashda bank kreditlaridan foydalanmaydigan tashkilotlar ushbu xodimlar bergan topshiriq-majburiyatlariga asosan xodimlarning ish haqi summasidan navbatdagi to‘lovlarni ushlab qolganda, 6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” hisobvarag‘i turli kreditorlarga bo‘lgan qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6900) bilan bog‘langan holda (savdo tashkilotlarining hisob-kitob hisobvaraqlari bo‘yicha) debetlanadi. Ushlab qolingan summaning savdo tashkilotlariga o‘tkazib berilganda, turli kreditorlarga bo‘lgan qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6900) pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda debetlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. 4720 “Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘ida tashkilot xodimlariga berilgan qarzlar bo‘yicha hisob-kitoblar aks ettiriladi (masalan, yakka tartibda uy-joy qurishga va boshqalarga).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4720 “Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘ining debetida xodimlarga berilgan qarz summasi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Agar mablag‘lar tashkilotga berilgan kredit hisobidan bevosita bank tomonidan (bu mablag‘larni oldindan tashkilotning hisob-kitob hisobvarag‘iga o‘tkazmasdan) xodimlarga berilsa, bunda 4720 “Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘ining debetida 6810 “Qisqa muddatli kreditlar” va 7810 “Uzoq muddatli kreditlar” hisobvaraqlari bilan bog‘langan holda yozuvlar amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qarzdor xodimlardan kelib tushgan to‘lovlar summasiga 4720 “Berilgan qarzlar bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘i (qabul qilingan to‘lovlar tartibidan kelib chiqqan holda) 5010 “Milliy valyutadagi pul mablag‘lari”, 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”, 6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” hisobvaraqlari bilan bog‘langan holda kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bank kreditlarini qoplash 6810 “Qisqa muddatli kreditlar”, 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi” hisobvaraqlarining debetida va bankka o‘tkazilgan pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. 4730 “Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘ida tashkilot xodimi tomonidan pul mablag‘lari va tovar-moddiy zaxiralarning kamomadi va talon-taroj qilinishi, yaroqsizlik natijasida yetkazilgan moddiy zararni qoplash bo‘yicha hisob-kitoblar, shuningdek, boshqa turdagi zararlarni qoplash bo‘yicha hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraqning debetida aybdor shaxslardan undirib olinadigan summalar tovar-moddiy zaxiralar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraqning kreditida aybdor shaxslardan tomonidan to‘langan to‘lovlar summasi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar va moddiy zararni qoplash uchun ish haqidan ushlab qolinadigan summa 6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Ish beruvchining mulki o‘g‘irlanganda, kam chiqqanda, qasddan yo‘qotish yoki qasddan buzish natijasida hamda boshqa hollarda yetkazilgan zarar hajmi bozor qiymati bo‘yicha hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan hollarda va agar baholash natijasida kam chiqqan aktivning bozor qiymati (undiriladigan summa) kam chiqqan aktivning chiqib ketishidan ko‘rilgan zarardan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) yuqori bo‘lsa, daromad summasi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 4730 “Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi” — aybdor shaxs yoki moddiy javobgar shaxsdan undirilishi lozim bo‘lgan kam chiqqan aktivning bozor qiymatiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” — kam chiqqan aktivning chiqib ketishidan ko‘rilgan zarar summasiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 9310 “Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda”, 9320 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda” — aybdor shaxs yoki moddiy javobgar shaxsdan undirilishi lozim bo‘lgan kam chiqqan aktivning bozor qiymati va ularning chiqib ketishidan ko‘rilgan zarar summasi o‘rtasidagi farqiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) past bo‘lsa, zarar summasi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 4730 “Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi” — aybdor shaxs yoki moddiy javobgar shaxsdan undirilishi lozim bo‘lgan kam chiqqan aktivning bozor qiymatiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” — aybdor shaxs yoki moddiy javobgar shaxsdan undirilishi lozim bo‘lgan kam chiqqan aktivning bozor qiymati va ularning chiqib ketishidan ko‘rilgan zarar summasi o‘rtasidagi farqiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” — kam chiqqan aktivning chiqib ketishidan ko‘rilgan zarar summasiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. 4790 “Xodimlarning boshqa qarzlari” hisobvarag‘ida 4710 — 4730 hisobvaraqlarida aks ettirilmagan tashkilot xodimlari bilan hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlarning boshqa operatsiyalar bo‘yicha qarzini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4700) bo‘yicha analitik hisob tashkilotning har bir xodimi kesimida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Xodimlarning boshqa operatsiyalar bo‘yicha qarzini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4700) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Savdo tashkilotlari tomonidan xodimlarga kreditga sotilgan tovarlar uchun o‘tkazib berildi

4710

5110-5530

2.

Kreditga olingan tovarlar bo‘yicha xodimlarning qarzi uchun bank kreditlari olindi

4710

6810, 7810

3.

Kreditga olingan tovarlarning to‘lovi uchun xodimlardan kelib tushgan navbatdagi to‘lovlar summasi

5010, 5110

4710

4.

Kreditga olingan tovarlar uchun xodimlarning ish haqidan ushlab qolingan to‘lovlar

6710

4710

5.

Xodimlarga berilgan qarzlar summasi

4720

5010-5530

6.

Yaroqsiz mahsulotdan ko‘rilgan yo‘qotishlar moddiy zararni yuzaga keltirgan aybdor shaxslar hisobiga hisobdan chiqarildi

4730

2610

7.

Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning kamomadi uchun aybdor shaxslardan undiriladigan summalar

4730

9210, 9220

8.

Qimmatli qog‘ozlarning kamomadi uchun aybdor shaxslardan undiriladigan summalar

4730

0610-0690, 5810-5830

9.

Tovar-moddiy zaxiralarning kamomadi uchun aybdor shaxslardan undiriladigan summalar

4730

1010-2990

10.

Inventarizatsiya natijasida kassadagi pul mablag‘lari va pul ekvivalentlarining kamomadi

4730

5010, 5020, 5610

11.

Xodimlarga pul ekvivalentlari berildi

4790

5610

12.

Boshqa operatsiyalar bo‘yicha xodimlarning qarzi zararga hisobdan chiqarildi, agar undirilishi sud tomonidan rad etilgan bo‘lsa

9430

4790

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa joriy debitorlik qarzlar (4800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. 4000 — 4700 hisobvaraqlarida aks ettiriladigan operatsiyalardan boshqa operatsiyalar, jumladan olinadigan foizlar, dividendlar, royalti, moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar, da’volar bo‘yicha olinadigan hisobvaraqlar va boshqalar bo‘yicha debitorlar bilan hisob-kitoblar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4810 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4820 “Operativ ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4830 “Olinadigan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4840 “Olinadigan dividendlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4850 “Olinadigan royalti”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4890 “Boshqa debitorlik qarzlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. 4810 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘ida shartnomaga muvofiq, moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan ijara to‘lovlarining joriy qismi hisobga olinadi. Ijara to‘lovlari joriy qismining kelib tushishi 4810 “Moliyaviy ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. 4820 “Operativ ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘ida shartnomaga muvofiq, operativ ijara bo‘yicha olinadigan ijara to‘lovlari hisobga olinadi. Operativ ijara to‘lovlari hisoblanganda 4820 “Operativ ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘i 9350 “Operativ ijaradan daromadlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda debetlanadi. Ijara to‘lovlarining kelib tushishi 4820 “Operativ ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. 4830 “Olinadigan foizlar” hisobvarag‘ida foizlarni hisoblash va ular bo‘yicha to‘lovlarning olinishi hisobga olinadi. Muddati o‘tgan foizlar alohida hisobga olinadi va ular bo‘yicha shartnomaga muvofiq penya hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. 4840 “Olinadigan dividendlar” hisobvarag‘ida qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha dividendlarni hisoblash bo‘yicha hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. 4850 “Olinadigan royalti” hisobvarag‘ida royaltini hisoblash va ularning olinishi hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetida da’volar bo‘yicha hisob-kitoblar, jumladan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) mol yetkazib beruvchilarga, pudratchilarga va transport tashkilotlariga ularning hisobvaraqlari tekshirilganda shartnomada kelishilgan va preyskurantda nazarda tutilgan baho va tariflarning bir-biriga muvofiq kelmasligi, shuningdek, arifmetik xatolar aniqlanganda — mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga taqdim etilgan hisobvaraqlardagi baholarning oshib ketishi yoki arifmetik xatolar tovar-moddiy zaxiralar yoki xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda yozuvlar amalga oshirilganidan so‘ng aniqlanganda mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lanadigan hisobvaraqlar yoki ishlab chiqarish zaxiralari, tovarlar va tegishli xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) mol yetkazib beruvchilarga, transport va boshqa tashkilotlarga yukning kamomadi bo‘yicha mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lanadigan hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) mol yetkazib beruvchilar yoki pudratchilarga ularning aybi bilan yuzaga kelgan, yaroqsiz mahsulotlar va bo‘sh turib qolishlar bo‘yicha xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) tashkilotning hisobvaraqlaridan noto‘g‘ri hisobdan chiqarilgan (o‘tkazilgan) summalar bo‘yicha bank muassasalariga, pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) shartnoma majburiyatlariga rioya etmaganligi uchun mol yetkazib beruvchilar, pudratchilar va boshqalardan, to‘lovchilar tomonidan tan olingan yoki iqtisodiy sud tomonidan belgilangan miqdorda olinadigan jarimalar, penyalar, neustoykalar bo‘yicha (to‘lovchilar tomonidan tan olinmagan, bildirilgan da’volar summasi hisobda aks ettirilmaydi), 9390 “Boshqa operatsion daromadlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘i pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda kelib tushgan to‘lovlar summasiga kreditlanadi. Keyinchalik aniqlangan va olinishi kerak bo‘lmagan summalar, qoidaga muvofiq, hisobga olishga qabul qilingan shu hisobvaraqlarga 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob da’volar bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. 4890 “Boshqa debitorlik qarzlar” hisobvarag‘ida yuqoridagi hisobvaraqlarda ko‘rsatilmagan joriy hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Analitik hisob har bir debitor bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Joriy debitorlik qarzlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Moliyaviy ijara bo‘yicha to‘lovlarning joriy qismi

4810

0920

2.

Operativ ijara bo‘yicha olinadigan summalarni hisoblash

4820

9350

3.

Ijara bo‘yicha qarzlarni qoplash uchun ijarachilardan summalar kelib tushishi

5010-5530

4810, 4820

31.

Moliyaviy ijara muddati tugagandan keyin ijaraga oluvchida moliyaviy ijara obyektining qoplanmagan qiymati summasiga

 

0800

(tegishli hisobvaraqlar)

 4810

32.

    
Moliyaviy ijara muddatidan oldin qaytarishi ijaraga oluvchida to‘xtatilgan sanadagi moliyaviy ijara shartnomasiga muvofiq moliyaviy ijara obyektining qoplanmagan qiymati summasiga

 

0800

(tegishli hisobvaraqlar)

4810

(joriy qismi)

0920

(uzoq muddatli qismi)

 

4.

Olingan veksellar bo‘yicha foizlar hisoblanishi

4830

9530

5.

Mijozlardan kelib tushishi lozim bo‘lgan quyidagi to‘lovlarning hisoblanishi:

a) foizlar;

4830

9530

b) dividendlar;

4840

9520

v) royalti.

4850

9510

6.

Tashkilotning bankdagi hisobvarag‘iga foizlar va dividendlar kelib tushishi

5110-5530

4830, 4840

7.

Boshqa tashkilotlardan royaltining kelib tushishi

5110-5530

4850

8.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalar hisobvarag‘ida aniqlangan baho va tariflarning bir-biriga muvofiq kelmasligi, xatolar bo‘yicha mol yetkazuvchilarga da’vo bildirilishi

4860

0710-0720

9.

Kapital qo‘yilmalar uchun oldin to‘langan hisoblar bo‘yicha hajmning oshib ketishi, baholarning nomutanosibligi va xatolar yuzasidan pudratchilarga da’vo bildirilishi

4860

0810-0890

10.

Baholarning nomutanosibligi va arifmetik xatolar bo‘yicha tovar-moddiy zaxiralarning kamomadi bo‘yicha mol yetkazib beruvchilarga da’vo bildirilishi

4860

1010-2990

11.

Kamomadlar, hisob-kitoblardagi xatolar hamda sifat bo‘yicha da’vo bildirilishi (1510-hisobvaraqdan foydalanilganda)

4860

1510

12.

Tashkilot hisobvaraqlaridan noto‘g‘ri olingan summalar bo‘yicha bankka da’vo bildirilishi

4860

5110-5530

13.

Kelib tushgan moddiy qiymatliklarni kirim qilishda mol yetkazib beruvchilarga da’volar bildirilishi

4860

6010

14.

Boshqa tashkilotlar tomonidan shartnoma majburiyatlarini bajarmaganliklari uchun tan olingan jarima, penya va neustoykalar summasi

4860

9330

15.

Qoniqtirilmagan da’vo summasi xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarga olib borilishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

4860

16.

Ajratilgan bo‘linmalar tomonidan turli tashkilotlarga xizmat ko‘rsatilishi

4890

6110

17.

Boshqa tashkilotlar va shaxslar hisobidan xodimlarga tegishli bo‘lgan summalar

4890

6710

(216-bandning jadvali O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv (4900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Shubhali qarzlar bo‘yicha rezervlarning holati va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 4910 “Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi. Tashkilotning yuridik va jismoniy shaxslar bilan hisob-kitoblari bo‘yicha shubhali qarzlari summasiga rezerv tashkil qilinadi va 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘iga olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belgilangan muddatda qoplanmagan va tegishli kafolatlar bilan ta’minlanmagan tashkilotning debitorlik qarzi shubhali qarz sifatida tan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv hisobot yili oxirida tashkilotning debitorlik qarzlarining inventarizatsiyasi natijalari asosida tashkil etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Rezerv hajmi har bir shubhali qarz bo‘yicha alohida, qarzdorning moliyaviy ahvoli (to‘lov qobiliyati) va qarz summasini to‘liq yoki qisman to‘lash ehtimolini baholash asosida aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar shubhali qarz bo‘yicha rezerv tashkil etilgan yildan keyingi yilning oxirigacha ushbu rezervning ma’lum bir qismi ishlatilmasa, ishlatilmagan summa tegishli yilning foydasiga qo‘shiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Oldin tashkilot tomonidan dargumon qarz sifatida tan olingan qarzlarni balansdan chiqarish 4910 “Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv” hisobvarag‘ining debetida tegishli debitorlar bilan hisob-kitoblar (olinadigan hisobvaraqlar)ni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Ishlatilmagan dargumon qarzlar bo‘yicha rezerv summasining foydaga qo‘shilishi 4910 “Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv” hisobvarag‘ining debetida va 9390 “Boshqa operatsion daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. 4910 “Shubhali qarzlar bo‘yicha rezerv” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir dargumon qarz va rezerv tashkil qilingan muddat bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Shubhali qarzlar bo‘yicha rezervni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (4900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Dargumon qarzlar bo‘yicha rezerv tashkil qilindi

9430

4910

2.

Xaridor va buyurtmachilarning qarzlari dargumon qarzlar bo‘yicha rezerv hisobiga hisobdan chiqarildi

4910

4010, 4020

3.

Dargumon qarzlar bo‘yicha rezervlar summasining ishlatilmagan qismining ular tashkil etilgan yildan keyingi yilning foydasiga qo‘shilishi

4910

9390

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kassadagi pul mablag‘lari (5000)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Tashkilot kassasidagi pul mablag‘larining mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5010 “Milliy valyutadagi pul mablag‘lari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5020 “Chet el valyutasidagi pul mablag‘lari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zarur hollarda ayrim (transport, aloqa) tashkilotlarda “Tashkilot kassasi” va “Operatsion kassa” kabi hisobvaraqlar ochilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kassadagi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5000) debeti bo‘yicha tashkilot kassasiga kelib tushgan pul mablag‘lari aks ettiriladi. Krediti bo‘yicha tashkilot kassasidan to‘lanadigan pul mablag‘lari va limitdan ortiqcha pulni bankka topshirish aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Kassadagi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5000) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kreditga sotilgan tovarlar bo‘yicha foizlar naqd pulda olinishi (savdo tashkilotlarida)

5010, 5020

4830

2.

Mahsulot, ish va xizmatlarning naqd pulga sotilishi

5010, 5020

9010-9030

3.

Asosiy vositalar va boshqa aktivlarni sotishdan tushumning naqd pulda olinishi

5010, 5020

9210-9220

4.

Bankdagi tegishli hisobvaraqlardan pul mablag‘lari kassaga kelib tushishi (ish haqi, nafaqa, mukofotlar va shu kabilarni berish uchun)

5010, 5020

5110-5530

5.

Hisobdor shaxslar tomonidan ishlatilmagan oldin olingan bo‘naklarning qaytarilishi

5010, 5020

4220-4290

6.

Aksiyani nominal qiymatidan yuqori narxda sotish natijasida olingan emissiya daromadi

5010, 5020

8410

7.

Ta’sischilar o‘zlarining ulushlari hisobidan tashkilotning ustav kapitaliga naqd pul mablag‘larini kiritishi

5010, 5020

4610

8.

Kvartira ijarachilaridan qarz summasi kelib tushishi

5010, 5020

4890

9.

Kommunal xizmatlar, aloqa xizmatlari va boshqa to‘lovlarning kelib tushishi

5010, 5020

4890

10.

Ishchilarga alohida uy-joy qurishga qarz berish uchun kredit summasi naqd pulda olinishi

5010, 5020

6810, 7810

11.

Pul mablag‘lari kassadan topshirilishi va bankdagi hisob-kitob hisobvarag‘iga o‘tkazilishi

5110-5530

5010, 5020

12.

Aksiyadorlardan ularga tegishli aksiyalar qaytarib sotib olinishi

8610, 8620

5010, 5020

13.

Qimmatli qog‘ozlarni xarid qilish bilan bog‘liq xarajatlar to‘landi (brokerlar xizmatiga haq)

0610, 5810

5010, 5020

14.

Hisoblangan ish haqi va boshqa to‘lovlar berilishi (mukofot va shu kabilar)

6710

5010, 5020

15.

Hisobdor summalar berilishi

4220-4290

5010, 5020

16.

Xodimlarga berilgan qarz summasi

4720

5010, 5020

17.

Turli xil summalar berilishi (bajarish varaqalari bo‘yicha va boshqalar)

6990

5010, 5020

18.

Tashkilotning ajratilgan bo‘linmalari hisobiga naqd to‘lanishi

4110

5010, 5020

19.

Tabiiy ofatlar bilan bog‘liq turli xil qoplanmaydigan xarajatlar to‘lanishi

9720

5010, 5020

20.

Pul mablag‘larining kamomadi (inventarizatsiya natijasida)

4730

5010, 5020

21.

Hisoblangan foizlar bo‘yicha qarzlarning qoplanishi

6920

5010, 5020

22.

Ijaraga beruvchiga tegishli to‘lovlarning to‘lanishi

6910, 6950

5010, 5020

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisob-kitob hisobvarag‘idagi pul mablag‘lari (5100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Tashkilotning bankdagi hisob-kitob hisobvarag‘idagi pul mablag‘larining mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”da amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”ning debetida hisob-kitob hisobvarag‘iga pul mablag‘larining kelib tushishi aks ettiriladi. 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”ning kreditida tashkilotning hisob-kitob hisobvarag‘idan pul mablag‘larining hisobdan chiqarilishi aks ettiriladi. Bank ko‘chirmasini tekshirish natijasida tashkilotning hisob-kitob hisobvarag‘i debeti yoki kreditiga xatolik bilan olib borilgan summalar 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” yoki 6960 “Da’volar bo‘yicha to‘lovlar” bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Buxgalteriya hisobida hisob-kitob hisobvarag‘i bo‘yicha operatsiyalar bank ko‘chirmalari va ularga ilova qilinadigan pulli va hisob-kitob hujjatlari asosida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisob-kitob hisobvarag‘idagi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (5100) bo‘yicha analitik hisob milliy valyutadagi pul mablag‘larini saqlash uchun banklarda ochilgan har bir hisobvaraq bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Hisob-kitob hisobvarag‘idagi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ijaraga berilgan asosiy vositalar bo‘yicha ijarachidan ijara to‘lovlarining kelib tushishi

5110

4810, 4820

2.

Tovarlarni kreditga sotishdan tushgan pul mablag‘lari

5110

4710

3.

Mahsulot (tovar, ish, xizmat)lar, asosiy vositalar va boshqa aktivlarning sotilishidan tushgan tushumlar

5110

4010

4.

Pul mablag‘lari kassadan hisob-kitob hisobvarag‘iga topshirilishi

5110

5010

5.

Chet el valyutasini sotib olish uchun pul mablag‘lari o‘tkazilishi

5530

5110

6.

Bankka qaytarilgan chek va akkreditivlar bo‘yicha summalar hisob-kitob hisobvarag‘iga o‘tkazilishi

5110

5510, 5520

7.

Oldin qisqa muddatli investitsiya tartibida berilgan qarzlarning qaytarilishi

5110

5830

8.

Oldin berilgan bo‘nakning qaytarilishi

5110

4310-4390

9.

Qondirilgan da’volar summasining kelib tushishi

5110

4860

10.

Olingan bo‘naklar summasi

5110

6310-6390

11.

Ilgari aksiyaga obuna bo‘lgan ta’sischilardan ulush summasining kelib tushishi

5110

4610

12.

Nominal qiymatdan yuqori bahoda sotilgan aksiyalardan emission daromadning kelib tushishi

5110

8410

13.

Bankdan kassaga pul mablag‘lari kelib tushishi (ish haqi, nafaqa, mukofot va shu kabilarni berish uchun)

5010

5110

14.

Xususiy aksiyalarning sotib olinishi

8610, 8620

5110

15.

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar oldidagi qarzlarning qoplanishi

6010

5110

16.

Berilgan bo‘naklar summasi

4310-4330

5110

17.

Ilgari olingan bo‘naklarning qaytarilishi

6300, 7310

5110

18.

Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarz summasining o‘tkazilishi

6410

5110

19.

Sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarning qoplanishi

6510-6520

5110

20.

Ta’sischilarga hisoblangan dividendning to‘lanishi

6610

5110

21.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan qarz summasining qoplanishi

6110, 6120

5110

22.

Qisqa muddatli kredit va qarzlarning qoplanishi

6810-6840

5110

23.

Uzoq muddatli kredit va qarzlarning joriy qismining qoplanishi

6950

5110

24.

Hisoblangan foizlar bo‘yicha qarzlarning qoplanishi

6920

5110

25.

Ijaraga beruvchiga tegishli bo‘lgan to‘lovlarning to‘lanishi

6910, 6950

5110

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chet el valyutasidagi pul mablag‘lari (5200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. O‘zbekiston Respublikasi va chet mamlakatlar hududidagi banklar hisobvaraqlaridagi chet el valyutasidagi pul mablag‘larining mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5210 “Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5220 “Chet eldagi valyuta hisobvaraqlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. 5210 “Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari” va 5220 “Chet eldagi valyuta hisobvaraqlari” hisobvaraqlarining debetida valyuta hisobvaraqlariga pul mablag‘larining kelib tushishi, kreditida esa pul mablag‘larining hisobdan chiqarilishi aks ettiriladi. Bank ko‘chirmasini tekshirish natijasida aniqlangan valyuta hisobvaraqning debeti yoki kreditiga xatolik bilan o‘tkazilgan summalar 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” yoki 6960 “Da’volar bo‘yicha to‘lovlar” hisobvaraqlari bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Buxgalteriya hisobida valyuta hisobvarag‘i bo‘yicha operatsiyalar bank ko‘chirmalari va ularga ilova qilinadigan pulli va hisob-kitob hujjatlari asosida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Valyuta mablag‘larining analitik hisobi chet el valyutasidagi pul mablag‘larini saqlash uchun banklarda ochilgan har bir hisobvaraq bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Chet el valyutasidagi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5200) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ijaraga berilgan asosiy vositalar bo‘yicha ijarachidan ijara to‘lovlari uchun chet el valyutasidagi pul mablag‘lari kelib tushishi

5210, 5220

4810, 4820

2.

Mahsulot (tovar, ish, xizmat)lar, asosiy vositalar va boshqa aktivlarning sotilishidan chet el valyutasidagi pul mablag‘lari kelib tushishi

5210, 5220

4010

3.

Kassadan chet el valyutasidagi pul mablag‘larining valyuta hisobvarag‘iga topshirilishi

5210, 5220

5020

4.

Ishlatilmagan chek va akkreditiv summasining valyuta hisobvarag‘iga o‘tkazilishi

5210, 5220

5510-5520

5.

Oldin qisqa muddatli investitsiyalar tartibida berilgan qarzning qaytarilishi

5210, 5220

5830

6.

Ilgari berilgan bo‘naklarning qaytarilishi

5210, 5220

4310-4330

7.

Qondirilgan da’volar summasining kelib tushishi

5210, 5220

4860

8.

Chet el valyutasida olingan bo‘naklarning summasi

5210, 5220

6300, 7310

9.

Ilgari aksiyalarga obuna bo‘lgan ta’sischilardan ulush summasining kelib tushishi

5210, 5220

4610

10.

Nominal qiymatdan yuqori bahoda sotilgan aksiyalardan emission daromadning kelib tushishi

5210, 5220

8410

11.

Investitsiyaga chet el valyutasidagi pul mablag‘larining qo‘yilishi

0600, 5800

5210, 5220

12.

Bankdan kassaga chet el valyutasidagi pul mablag‘larining kelib tushishi

5020

5210, 5220

13.

Xususiy aksiyalarning sotib olinishi

8610, 8620

5210, 5220

14.

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar oldidagi qarzlarning to‘lanishi

6010

5210, 5220

15.

Chet el valyutasida berilgan bo‘naklarning summasi

4310-4330

5210, 5220

16.

Ilgari olingan bo‘naklarning qaytarilishi

6300, 7310

5210, 5220

17.

Ta’sischilarga hisoblangan dividendning to‘lanishi

6610

5210, 5220

18.

Hisoblangan foizlar bo‘yicha qarzlarning qoplanishi

6920

5210, 5220

19.

Qisqa muddatli kreditlar va qarzlarning qoplanishi

6810-6840

5210, 5220

20.

Uzoq muddatli kreditlar va qarzlarning joriy qismi qoplanishi

6950

5210, 5220

21.

Ijaraga beruvchiga tegishli bo‘lgan chet el valyutasidagi to‘lovlarning to‘lanishi

6910, 6950

5210, 5220

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bankdagi maxsus hisobvaraqlardagi pul mablag‘lari (5500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. O‘zbekiston Respublikasi hududi va chet mamlakatlardagi akkreditivlar, chek daftarchalari, boshqa to‘lov hujjatlaridagi (veksellardan tashqari) pul mablag‘larining mavjudligi va harakati to‘g‘risida, shuningdek, maqsadli moliyalashtirish (tushumlar) pul mablag‘larining alohida saqlanadigan qismining harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5510 “Akkreditivlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5520 “Chek daftarchalari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5530 “Boshqa maxsus hisobvaraqlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. 5510 “Akkreditivlar” hisobvarag‘ida akkreditivdagi pul mablag‘lari hisobga olinadi. Akkreditivga pul mablag‘larini o‘tkazish 5510 “Akkreditivlar” hisobvarag‘ining debetida va 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”, 5210 “Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari”, 5220 “Chet eldagi valyuta hisobvaraqlari” hamda boshqa hisobvaraqlarining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5510 “Akkreditivlar” hisobvarag‘i bo‘yicha akkreditivga hisobga olingan pul mablag‘lari ularning ishlatilishi bo‘yicha (bank ko‘chirmalariga asosan) 6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar”ning debetiga hisobdan chiqariladi. Akkreditivdagi ishlatilmagan mablag‘lar, bank tomonidan ular qaysi hisobvaraqdan o‘tkazilgan bo‘lsa, shu hisobvaraqlarga qayta tiklanganda, 5510 “Akkreditivlar” hisobvarag‘ining kreditida 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”, 5210 “Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari”, 5220 “Chet eldagi valyuta hisobvaraqlari” va boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5510 “Akkreditivlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir akkreditiv bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. 5520 “Chek daftarchalari” hisobvarag‘ida chek daftarchalaridagi pul mablag‘larining harakati hisobga olinadi. Chek daftarchalarini berishda pul mablag‘larini deponentlash 5520 “Chek daftarchalari” hisobvarag‘ining debeti va 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”, 5210 “Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari”, 5220 “Chet eldagi valyuta hisobvaraqlari”, 6810 “Qisqa muddatli kreditlar” va boshqa hisobvaraqlarning kreditida aks ettiriladi. Berilgan cheklarning to‘lovi doirasidagi summa 5520 “Chek daftarchalari” hisobvarag‘ining kreditidan xarajat va qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda hisobdan chiqariladi. Chek bilan berilgan, lekin bank tomonidan to‘lanmagan (to‘lovga taqdim etilmagan) summa 5520 “Chek daftarchalari” hisobvarag‘ida qoladi va ushbu 5520 “Chek daftarchalari” hisobvarag‘ining qoldig‘i bank ko‘chirmalari bilan mos kelishi lozim. Bankka qaytarilgan cheklarning (foydalanilmay qolgan) summasi 5520 “Chek daftarchalari” hisobvarag‘ining kreditida 5110 “Hisob-kitob hisobvarag‘i”, 5210 “Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari”, 5220 “Chet eldagi valyuta hisobvaraqlari” va boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kreditor bilan hisob-kitob qilish uchun tashkilot xodimlariga hisobdorlikka berilgan chek daftarchalaridagi mablag‘larning harakati ustidan nazorat tezkor ravishda yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5520 “Chek daftarchalari” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir olingan chek daftarchalari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. 5530 “Boshqa maxsus hisobvaraqlar”da bankda maxsus saqlanadigan maqsadli moliyalashtiriladigan (tushumlar) mablag‘lar, shu jumladan, ijtimoiy muassasalar, obyektlar (bolalar bog‘chasi va boshqalar)ni saqlash uchun ota-onalardan, o‘zga foydalanuvchilar va boshqa manbalardan kelib tushgan pul mablag‘lari, tashkilotning talabiga ko‘ra alohida hisobvaraqda yig‘iladigan va sarflanadigan kapital qo‘yilmalarni moliyalashtirish mablag‘lari, davlat idoralarining subsidiyalari va shu kabilarning harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratilgan bo‘linmalarga bankda joriy xarajatlarni (ish haqi, alohida xo‘jalik xarajatlari, xizmat safarlari va shu kabilar) amalga oshirish uchun ochilgan joriy hisobvaraqlarda ushbu ko‘rsatilgan mablag‘larning harakati alohida hisobvaraqda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5530 “Boshqa maxsus hisobvaraqlar” bo‘yicha analitik hisob O‘zbekiston Respublikasi hududi va chet eldagi boshqa maxsus hisobvaraqlardagi pul mablag‘larining mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni olish imkoniyatini ta’minlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Bankdagi maxsus hisobvaraqlardagi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Akkreditivlarga pul mablag‘lari o‘tkazilishi

5510

5110-5220

2.

Qondirilgan da’volar summasining maxsus hisobvaraqqa kelib tushishi

5510-5530

4860

3.

Depozit ishtirokchisi sifatida aksiya obunachilaridan bo‘nak summasining olinishi

5530

6320

4.

Qisqa muddatli kreditlar hisobidan akkreditivlarga pul mablag‘lari o‘tkazilishi

5510

6810

5.

Sotish xarajatlarining to‘lovi chek bilan amalga oshirilishi

9410

5520

6.

Ishlatilmagan summaning muddat oxirida qaytarilishi:

a) akkreditivlar;

5110-5220

5510

b) chek daftarchalari.

5110-5220

5520

7.

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga bo‘lgan qarzni to‘lashda akkreditivdagi summa hisobdan chiqarilishi

6010

5510

8.

Akkreditivdan bo‘nakning berilishi

4310-4330

5510

9.

Sug‘urta bo‘yicha qarzlarning akkreditiv mablag‘lari hisobiga qoplanishi

6510

5510

10.

Boshqa kreditorlarning xizmatlari uchun to‘lovlarda ishlatilgan cheklar summasini hisobdan chiqarilishi

6990

5520

11.

Maxsus hisobvaraqdan shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan qarzning to‘lanishi

6120

5530

12.

Sotib olingan yo‘llanmalar uchun maxsus hisobvaraqdan to‘langan summa

5610

5530

13.

Chek daftarchalaridagi ishlatilmagan mablag‘larning qisqa muddatli kreditlarni qoplash uchun qaytarilishi

6810

5520

14.

Akkreditivdagi ishlatilmagan mablag‘ning uzoq muddatli kreditlarni qoplash uchun qaytarilishi

6950, 7810

5510

15.

Hisoblangan foizlar bo‘yicha qarzlarning qoplanishi

6920

5510-5530

16.

Ijaraga beruvchiga tegishli bo‘lgan to‘lovlarning to‘lanishi

6910, 6950

5530

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pul ekvivalentlari (5600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Tashkilotning kassasidagi pul ekvivalentlarining (pochta markalari va boshqalar) mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 5610 “Pul ekvivalentlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5610 “Pul ekvivalentlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ida markalar, pattalar va boshqa pul ekvivalentlari nominal qiymati bo‘yicha hisobga olinadi. Pul ekvivalentlarini hisobga oluvchi hisobvaraqning debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda pul ekvivalentlarini sotib olish, kreditida esa xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda pul ekvivalentlarining sarflanishi aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pul ekvivalentlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (5600) bo‘yicha analitik hisob ularning turlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Pul ekvivalentlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Pul ekvivalentlarining naqd pulga xarid qilinishi

5610

5010, 5020

2.

Pul ekvivalentlarining hisob-kitob hisobvarag‘idan pul mablag‘larini o‘tkazish orqali xarid qilinishi

5610

5110

3.

Hisobdor shaxslar orqali pul ekvivalentlarining xarid qilinishi

5610

4220-4290 6970

4.

Turli shaxslardan pul ekvivalentlarining xarid qilinishi

5610

6990

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)lari (5700)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Yo‘ldagi pul mablag‘lari (naqd pulga va pul o‘tkazish orqali mahsulot sotishdan olingan daromad) to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 5710 “Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)lari” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. 5710 “Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)lari” hisobvarag‘ida saqlash joyidan chiqib ketgan, ammo mo‘ljallangan joyiga yetib bormagan pul mablag‘lari (inkassatorga berilgan sotishdan olingan tushumlar, pul o‘tkazmalari) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu hisobvaraq tranzit hisobvaraq hisoblanadi va pul mablag‘larining harakati ustidan uzluksiz nazoratni o‘rnatish uchun bog‘lovchi vazifasini bajaradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5710 “Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)lari” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini inkassatorlarga topshirish kassadagi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Pul mablag‘lari kirim qilingandan keyin 5710 “Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)lari” hisobvarag‘i kreditlanib, pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5700) analitik hisobi ularning turlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Yo‘ldagi pul mablag‘ (o‘tkazma)larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5700) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kassadagi naqd pullar bankdagi hisob-kitob hisobvarag‘iga o‘tkazish uchun inkassatorga topshirilishi

5710

5010, 5020

2.

Kelib tushgan pul o‘tkazmalari bo‘yicha xaridorlarning qarzlari qoplanishi

5710

4010

3.

Bankka hali kelib tushmagan pul mablag‘larini o‘tkazish orqali bo‘nak olish

5710

6300, 7310

4.

Turli debitorlardan pul o‘tkazmalarini olish

5710

4890

5.

Ajratilgan bo‘linmalardan pul o‘tkazmalarini olish

5710

4110

6.

Yo‘ldagi pul mablag‘lari kassaga kelib tushishi

5010-5020

5710

7.

Yo‘ldagi pul mablag‘lari bankdagi hisob-kitob hisobvarag‘iga kelib tushishi

5110

5710

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qisqa muddatli investitsiyalar (5800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Tashkilotning boshqa tashkilotlar qimmatli qog‘ozlariga qilingan qisqa muddatli (bir yil muddatdan ko‘p bo‘lmagan) investitsiyalari, davlat qarzlarining foizli obligatsiyalari, boshqa tashkilotlarga berilgan qarzlar va boshqalarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5810 “Qimmatli qog‘ozlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5830 “Berilgan qisqa muddatli qarzlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5890 “Boshqa joriy investitsiyalar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. 5810 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ida aksiyalarga, davlat qarzlarining foizli obligatsiyalariga va boshqa qimmatli qog‘ozlariga qo‘yilgan qisqa muddatli investitsiyalarning mavjudligi va harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Obligatsiya va boshqa qimmatli qog‘ozlar 5810 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘iga sotib olish qiymatida kirim qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilotda aksiya, obligatsiya va boshqa qimmatli qog‘ozlarning sotib olinishi 5810 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ining debetida va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar hamda agar qimmatli qog‘ozlar uchun to‘lov moddiy yoki boshqa qiymatliklar (pul mablag‘laridan tashqari) orqali amalga oshirilsa, moddiy va boshqa qiymatliklarning sotilishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar sotib olingan obligatsiya va boshqa qarz qimmatli qog‘ozlarining sotib olish bahosi ularning nominal qiymatidan farq qilsa, ushbu farqning hisobdan chiqarilishi yoki qo‘shimcha hisoblanishida 5810 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ida hisobga olingan qimmatli qog‘ozlarning bahosi ularni qoplash davrida nominal qiymatiga muvofiq bo‘lishi lozim. Sotib olish va nominal qiymati o‘rtasidagi farq qoplanadigan vaqtgacha bo‘lgan davrda 5810 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ining debetida (qo‘shimcha hisoblash) yoki kreditida (hisobdan chiqarish), 9590 “Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari” yoki 9690 “Moliyaviy faoliyat bo‘yicha boshqa xarajatlar” hisobvaraqlari bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5810 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ida hisobga olingan obligatsiya va boshqa qimmatli qog‘ozlarning qoplanishi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debeti va 5810 “Qimmatli qog‘ozlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. 5830 “Berilgan qisqa muddatli qarzlar” hisobvarag‘ida tashkilotning boshqa tashkilotlarga qisqa muddatga pul mablag‘lari va boshqa shaklda bergan qarzlarining harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Berilgan qarzlar 5830 “Berilgan qisqa muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Qarzlarning qaytarilishi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debeti va 5830 “Berilgan qisqa muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. 5890 “Boshqa joriy investitsiyalar” hisobvarag‘ida bank va boshqa omonatlarga so‘mdagi va chet el valyutasidagi investitsiyalarning harakati hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Omonatlarga pul mablag‘larining o‘tkazilishi 5890 “Boshqa joriy investitsiyalar” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Bank tomonidan omonatlar summasi qaytarilganda hisobda teskari yozuv amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qisqa muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (5800) bo‘yicha analitik hisob qisqa muddatli investitsiyalarning turlari va ushbu investitsiyalar amalga oshirilgan obyektlar bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Qisqa muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Mahsulotlar, tovarlar, ish, xizmatlarni berish yo‘li bilan qimmatli qog‘ozlarning xarid qilinishi

5810

9010-9030

2.

Asosiy vositalar va boshqa aktivlarni berish yo‘li bilan qimmatli qog‘ozlarning xarid qilinishi

5810

9210, 9220

3.

Uzoq muddatli investitsiyalarning tarkibiy o‘zgarishi (restrukturizatsiya) amalga oshirilishi

5810

0610

4.

Qimmatli qog‘ozlar naqd pulga xarid qilinishi

5810

5010

5.

Bankdagi hisobvaraqdan to‘lash orqali qimmatli qog‘ozlarning xarid qilinishi

5810

5110-5530

6.

Xaridorlarga ssuda mablag‘larining vekselda berilishi

5810

5110-5530

7.

Aksiyalar uchun to‘lov sifatida qimmatli qog‘ozlarning kelib tushishi

5810

4610

8.

Qimmatli qog‘ozlarning sotilishi

5110

5810

9.

Tashkilotning qarzi qimmatli qog‘ozlar bilan qoplanishi

6990

5810

10.

Majburiyatlar uchun garov sifatida aksiyalarning berilishi

6010

5810

11.

Xaridorga veksel summasiga da’vo bildirilishi

4860

5810

12.

Da’vo muddati tugaganligi tufayli veksel bo‘yicha qarzni zarar hisobiga chiqarish

9690

5810

13.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan qimmatli qog‘ozlarning kamomadi

4730

5810

14.

Qisqa muddatli qarzlarning asosiy vosita va boshqa aktivlar ko‘rinishida berilishi

5830

9210, 9220

15.

Qisqa muddatli qarzlarning tayyor mahsulot, tovar, ish, xizmatlar ko‘rinishida berilishi

5830

9010-9030

16.

Boshqa tashkilotlardan qisqa muddatli qarzlarning qaytarilishi

5110

5830

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar hamda boshqa joriy aktivlar (5900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Qiymatliklarni tayyorlash, saqlash, sotish va inventarizatsiya qilish jarayonlarida aniqlangan kamomad, talon-taroj va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotish summalari, shuningdek, ushbu bobning yuqorida keltirilgan hisobvaraqlarida hisobga olinmagan, biroq tashkilot mulki hisoblangan boshqa joriy aktivlarning mavjudligi to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5920 “Boshqa joriy aktivlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Tovar-moddiy zaxiralar, asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning kamomadi va yo‘qotishlari 5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” hisobvarag‘ining debeti va tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va asosiy vositalar va boshqa aktivlarning sotilishi hamda turli chiqib ketishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilotning aktivlari kamomad bo‘lgan, qasddan yo‘q qilingan yoki buzilgan taqdirda zararning miqdori zarar aniqlangan kunda ushbu hududda amalda bo‘lgan bozor qiymati bo‘yicha hisoblab chiqariladi. Bunda, bozor qiymatini aniqlash uchun quyidagilardan foydalanish mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqaruvchi tashkilotlardan va ularning rasmiy dilerlaridan, tovar-xom ashyo birjalaridan yozma shaklda olingan aynan bir xil yoki analog aktivning narxi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Markaziy bankning kamomad aniqlangan sanadagi va tegishli mol-mulkni sotib olish sanasidagi kurslarning nisbati shaklida aniqlangan hisob-kitob koeffitsiyentini qo‘llagan holda sotib olish sanasidagi (tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lganda) aktivning chet el valyutasidagi qiymati to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vakolatli davlat organlarida mavjud bo‘lgan narxlar to‘g‘risidagi yoki ommaviy axborot vositalarida chop etilgan ma’lumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ommaviy sotiladigan aynan bir xil yoki analog aktivning narxi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qonunchilik hujjatlariga muvofiq baholovchi tashkilot tomonidan tuzilgan baholash to‘g‘risidagi hisoboti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. 5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” hisobvarag‘ining kreditida quyidagi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) qiymatliklarning tabiiy yo‘qolish me’yorlaridan ortiq kamomadlari, qiymatliklarning buzilishi, yo‘qolishi va o‘g‘irlanishining aniq aybdorlari aniqlanganda — 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar”, 4730 “Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvaraqlarining debeti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) qiymatliklarning tabiiy yo‘qolish me’yorlaridan ortiq buzilishi va o‘g‘irlanishidan yo‘qotishlar, aniq aybdor shaxsi aniqlanmaganda va da’vo tasdiqlanmaganligi natijasida sudning e’tirozi — 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” debetiga hisobdan chiqarilishi aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob ularning turlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. 5920 “Boshqa joriy aktivlar” hisobvarag‘ining debetida ushbu bobning yuqorida keltirilgan hisobvaraqlarida hisobga olinishi mo‘ljallanmagan joriy aktivlar aks ettiriladi. 5920 “Boshqa joriy aktivlar” hisobvarag‘ining kreditida boshqa joriy aktivlarning sarflanishi aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5920 “Boshqa joriy aktivlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob ularning turlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar hamda boshqa joriy aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (5900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Tovar-moddiy zaxiralarning yo‘qolishi va buzilishidan kamomadlar

5910

1010-2990

2.

Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning yo‘qolishi va buzilishidan yo‘qotishlar

5910

9210, 9220

3.

Aybdor shaxslardan undirilishi lozim bo‘lgan summalar

4860, 4730

5910

4.

Undirilmagan summalar hisobdan chiqarildi, shuningdek, kamomadlar zararga olib borildi

9430

5910

5.

Pul o‘tkazish yo‘li bilan boshqa joriy aktivlar sotib olindi

5920

5110

6.

Hisobdor shaxslar orqali boshqa joriy aktivlar sotib olindi

5920

4220-4290 6970

7.

Boshqa joriy aktivlarning sarflanishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

5920

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Majburiyatlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Joriy majburiyatlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Ushbu paragrafning hisobvaraqlari tashkilotning yuridik va jismoniy shaxslar oldidagi joriy majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Ushbu paragrafdagi hisobvaraqlarda chet el valyutasidagi majburiyatlar O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (22-sonli BHMS) “Chet el valyutasida ifodalangan aktivlar va majburiyatlarning hisobi”ga (ro‘yxat raqami 3587, 2024-yil 19-dekabr) muvofiq hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar bo‘yicha joriy majburiyatlar (6000)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Tovar-moddiy zaxiralar, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlar, shuningdek, tashish bo‘yicha olingan xizmatlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga bo‘lgan joriy majburiyatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6020 “Berilgan veksellar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Pudratchi qurilish va montaj, ilmiy-tadqiqot va shu kabi tashkilotlar bosh pudratchi (bosh tashkilot) hisoblansa, ular o‘z subpudratchilariga bo‘lgan majburiyatlarini ushbu hisobvaraqda aks ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. 6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar” hisobvarag‘i haqiqatda kelib tushgan tovar-moddiy zaxiralar va boshqa aktivlar, qabul qilingan ish va xizmatlarning qiymatiga ushbu qiymatliklarni yoki tegishli xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar omborga kelib tushgan moddiy qiymatliklarning sifati, miqdori, shuningdek, bahosi shartnomada kelishilgan shartlarga mos kelmasa, 6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar” hisobvarag‘i 4860 “Da’volar bo‘yicha olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda tegishli summaga kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. 6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir mol yetkazib beruvchi va pudratchi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. 6020 “Berilgan veksellar” hisobvarag‘ining kreditida sotib olingan tovar-moddiy zaxiralar va boshqa aktivlar, qabul qilingan ish va xizmatlar uchun veksellar bilan ta’minlangan joriy majburiyatlar hisobga olinadi va ularni qoplash davrigacha hisobda turadi. Veksellar bo‘yicha majburiyatlar qoplanishiga qarab ular pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditidan 6020 “Berilgan veksellar” va 6920 “Hisoblangan foizlar” hisobvaraqlarining debetiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6020 “Berilgan veksellar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob berilgan veksellarning har bir turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lanadigan hisobvaraqlarning (6000) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Mol yetkazib beruvchilardan o‘rnatiladigan asbob-uskunalar kelib tushishi

0710, 0720

6010

2.

Kapital qo‘yilmalar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning bajargan ishlari va ko‘rsatgan xizmatlari yuzasidan berilgan hisobvaraqlar to‘lovga qabul qilinishi

0810-0890

6010

3.

Mol yetkazib beruvchilardan materiallar kelib tushishi

1010-1090

6010

4.

Mol yetkazib beruvchilardan o‘stirishga va bo‘rdoqiga hayvonlar kelib tushishi

1110, 1120

6010

5.

Mol yetkazib beruvchilardan turli tovar-moddiy zaxiralar kelib tushishi (1510-hisobvarag‘i qo‘llanilganda)

1510

6010

6.

Mol yetkazib beruvchilardan tovar-moddiy zaxiralarni xarid qilishda QQS summasini hisobga olinishi

4410

6010

7.

Tashkilot tomonidan asosiy va yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jalik, umumiy ishlab chiqarish va boshqaruv ehtiyojlari uchun mol yetkazib beruvchilarning bajargan ish va xizmatlari (jumladan: energiya, gaz, bug‘, suv) qabul qilinishi

2010, 2310, 2510, 2710, 9420

6010

8.

Yaroqsiz mahsulotni tuzatish va kafolatli ta’mirlash bo‘yicha mol yetkazib beruvchilarning ko‘rsatgan xizmatlarining qabul qilinishi

2610

6010

9.

Mol yetkazib beruvchilardan kelgusi davr xarajatlariga tegishli bo‘lgan ish va xizmatlar qabul qilinishi

3190

6010

10.

Mol yetkazib beruvchilardan tovarlar kelib tushishi

2910-2990

6010

11.

Mahsulotlar, tovarlar, ish va xizmatlarni sotishda mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar ko‘rsatgan ish va xizmatlar qabul qilinishi

9410

6010

12.

Tabiiy ofatlarni tugatish bo‘yicha mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning xizmatlari qabul qilinishi

9720

6010

13.

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga bo‘lgan qarzlar bankdagi hisobvaraqlardan to‘lanishi

6010

5110-5530

14.

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning hisobvaraqlarini to‘lashda oldindan berilgan bo‘naklarning hisobga olinishi

6010

4310-4330

15.

Da’vo muddati tugagan kreditorlik qarzlari hisobdan chiqarilishi

6010

9360

16.

Kreditorlik qarzini to‘lash uchun mol yetkazib beruvchiga oddiy veksel berilishi

6010

6020

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar bo‘yicha joriy majburiyatlar (6100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Tashkilotning ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan joriy majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6110 “Ajratilgan bo‘linmalarga to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. 6110 “Ajratilgan bo‘linmalarga to‘lovlar” hisobvarag‘ida tashkilotning umumiy balansiga qo‘shiladigan filiallar va vakolatxonalarning joriy majburiyatlari (xo‘jalik ichidagi yoki balans ichidagi hisob-kitoblar) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6110 “Ajratilgan bo‘linmalarga to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditida turli xildagi operatsiyalar bo‘yicha ajratilgan bo‘linmalar oldidagi joriy majburiyatlar tovar-moddiy zaxiralar, pul mablag‘lari, xarajat va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. 6120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar” hisobvarag‘ida shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga joriy majburiyatlar (balanslararo hisob-kitoblar yoki tashkilotlar orasidagi hisob-kitoblar) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditida turli xildagi operatsiyalar bo‘yicha shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari oldidagi joriy majburiyatlar tovar-moddiy zaxiralar, pul mablag‘lari, xarajatlar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6110 “Ajratilgan bo‘linmalarga to‘lovlar” va 6120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob har bir ajratilgan bo‘linma, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lanadigan hisobvaraqlarning (6100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ajratilgan bo‘linmalardan, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan tovar-moddiy zaxiralar olinishi

0710-0890, 1010-1120, 2810-2990

6110, 6120

2.

Ajratilgan bo‘linmalardan, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan tovar-moddiy zaxiralar olinishi operatsiyasini 1510-hisobvarag‘ini qo‘llagan holda hisobga olinishi

1510

6110, 6120

3.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olingan tovar-moddiy zaxiralar qiymatidagi farqlarning hisobga olinishi

1610

6110, 6120

4.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarining asosiy va yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jalik, umumiy ishlab chiqarish va boshqaruv ehtiyojlari bo‘yicha ko‘rsatgan xizmatlari qabul qilinishi

2010, 2310, 2510, 2710, 9420

6110, 6120

5.

Ajratilgan bo‘linmalardan olingan yarim tayyor mahsulotlarning qabul qilinishi

2110

6110

6.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari ko‘rsatgan xizmatlar kelgusi davr xarajatlari tarkibida hisobga olinishi

3190

6110, 6120

7.

Ajratilgan bo‘linmalardan kassaga naqd pul kelib tushishi (yo‘llanmalar uchun)

5010

6110

8.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan pul mablag‘lari kelib tushishi

5110-5530

6110, 6120

9.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan pul ekvivalentlari kelib tushishi

5610

6110, 6120

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kechiktirilgan joriy majburiyatlar (6200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Vaqtinchalik farqlar natijasida vujudga keladigan kechiktirilgan joriy majburiyatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha kechiktirilgan majburiyatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i majburiyatlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6290 “Boshqa kechiktirilgan majburiyatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. 6210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘ida qoplanish davri davomida daromadga taqsimlanadigan obligatsiyalarning diskont (chegirma)lari bo‘yicha tashkilotning kechiktirilgan uzoq muddatli daromadlarining joriy qismi aks ettiriladi. Ushbu hisobvaraq faqat obligatsiyalarni sotib oluvchi tomonidan qo‘llaniladi. Obligatsiyalar diskont bilan sotib olinganda, diskont summasi 6210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i kreditida, to‘langan summa esa pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida va qisqa muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar yoki uzoq muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi. Obligatsiyalar diskont (chegirma)larining joriy qismini daromadlarga o‘tkazishda 9530 “Foizlar ko‘rinishidagi daromadlar” hisobvarag‘i kreditlanadi va 6210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i debetlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir obligatsiyaning turi va qoplash muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. 6220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i qoplanish davri davomida daromadga taqsimlanadigan obligatsiyalar mukofoti (ustamasi) bo‘yicha tashkilotning uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlarining joriy qismini aks ettiradi. Ushbu hisobvaraq faqat obligatsiya sotuvchilarda qo‘llaniladi. Obligatsiyalar mukofot bilan sotilganda, mukofot (ustama) summasi 6220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i, obligatsiyaning nominal qiymati esa 6830 “To‘lanadigan obligatsiyalar” (qisqa muddatli) yoki 7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar” hisobvaraqlarining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Obligatsiyalarning mukofot (ustama)lari joriy qismini daromadlarga o‘tkazishda 9530 “Foizlar ko‘rinishidagi daromadlar” hisobvarag‘i kreditlanadi va 6220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i debetlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir obligatsiyaning turi va qoplash muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘ida hisobot davrida bo‘nak sifatida olingan (hisoblangan), ammo kelgusi davrlarga tegishli bo‘lgan daromadlar aks ettiriladi. Kechiktirilgan daromadlar ijara to‘lovlari, chiptalarning sotilishi; jurnallarga obuna to‘lovi va boshqa ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. Hali yetkazib berilmagan tayyor mahsulotlar, tovarlar, bajarilmagan ishlar va ko‘rsatilmagan xizmatlar uchun pul mablag‘lari kelib tushganda 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda kreditlanadi. Kelgusi hisobot davriga tegishli daromadlar tayyor mahsulotlar, tovarlar sotilganda, ishlar bajarilganda va xizmatlar ko‘rsatilganda daromad sifatida tan olinadi va 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘ining debetidan 9010 “Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar”, 9020 “Tovarlarni sotishdan daromadlar” va 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar” hisobvaraqlarining kreditiga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir daromad turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. 6240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘ida qonunchilik hujjatlariga muvofiq to‘lanishi kechiktirilishiga ruxsat etilgan soliqlar bo‘yicha budjet oldidagi qarzlarning joriy qismi aks ettiriladi. 6240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘ining kreditida kechiktirilgan joriy to‘lovlar summasi budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6400), sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6500) bilan bog‘langan holda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir kechiktirilgan soliq va yig‘imlar turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. 6250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i majburiyatlari” hisobvarag‘ida vaqtinchalik farqlar natijasida yuzaga kelgan kechiktirilgan foyda solig‘i summasi aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘iga doir majburiyatlarning tegishli joriy qismi 7250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i uzoq muddatli majburiyatlari” hisobvarag‘idan 6250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i majburiyatlari” hisobvarag‘iga o‘tkaziladi. Keyinchalik vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i vujudga kelishiga qarab 6250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i majburiyatlari” hisobvarag‘i 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘i bilan bog‘lanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. 6290 “Boshqa kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘ida tashkilotning 6210 — 6250 — hisobvaraqlarida ko‘rsatilmagan boshqa kechiktirilgan majburiyatlari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Kechiktirilgan joriy majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6200) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Obligatsiyalar diskont bilan sotib olinganda diskont summasi hisobga olinishi

0600, 5800

6210, 5110-5530

2.

Joriy obligatsiyalar diskonti hisobdan chiqarilishi

6210

9530

3.

Kechiktirilgan diskontning uzoq muddatli qismi joriy qismga o‘tkazilishi

7210

6210

4.

Obligatsiyalar mukofot bilan sotilganda, mukofot summasi hisobga olinishi

5110-5530

6220

5.

Joriy obligatsiyalar mukofotining hisobdan chiqarilishi

6220

9530

6.

Kechiktirilgan mukofotlarning uzoq muddatli qismi joriy qismga o‘tkazilishi

7220

6220

7.

Kelgusida jo‘natiladigan tovar-moddiy zaxiralar, ko‘rsatiladigan xizmatlar, bajariladigan ishlar uchun pul mablag‘lari kelib tushishi

5110-5530

6230

8.

Kechiktirilgan daromadlarning tayyor mahsulotlar, tovarlar sotilganda, ishlar bajarilganda va xizmatlar ko‘rsatilishi bilan daromadga qo‘shilishi

6230

9010, 9020, 9030

9.

Ijara bo‘yicha kechiktirilgan daromad summasi tegishli davrda daromadga qo‘shilishi

6230

9350, 9550

10.

Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlarning joriy qismi hisobot davrida budjetga to‘lash uchun hisobdan chiqarilishi

7240

6240

11.

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha foyda solig‘i bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar joriy qismiga o‘tkazilishi

7250

6250

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olingan bo‘naklar (6300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Olingan bo‘naklar bo‘yicha joriy majburiyatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6310 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar — joriy qismi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6320 “Aksiyaga obunachilardan olingan bo‘naklar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6390 “Boshqa olingan bo‘naklar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Tashkilot xaridor va buyurtmachilarga mahsulot va tovarlarni yetkazib berish, shuningdek, ish bajarish yoki xizmat ko‘rsatish uchun ulardan bo‘nak to‘lovini (oldindan to‘lashni) talab qilishi mumkin. Bunday holatda bo‘nak tovar-moddiy zaxiralarni yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlarni ko‘rsatish bo‘yicha shartnomaning bajarilishi hamda xaridor va buyurtmachilardan kelgusidagi to‘lovlarning kelib tushishiga kafolat sifatida xizmat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday bo‘naklar pul mablag‘ini olgan tashkilot uchun mahsulot va tovarlarni yetkazib berish hamda ishlarni bajarish yoki xizmatlarni ko‘rsatish amalga oshirilishiga qadar majburiyat bo‘lib hisoblanadi. Olingan bo‘naklarga quyidagilar misol bo‘ladi: tashkilot tomonidan gaz, suv, yoritish va boshqa maishiy xizmatlar, shuningdek, tovar-moddiy zaxiralarni yetkazib berish uchun oldindan olingan to‘lovlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olingan bo‘nak summalari, shuningdek, qisman tayyor holdagi mahsulot (ish, xizmat) uchun qabul qilingan to‘lovlar summasi olingan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6300) krediti va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi. Buyurtmachilarga ishlar tugatib topshirilganda va xizmatlar ko‘rsatilganda, shuningdek, xaridorlarga mahsulot yuklab jo‘natilganda, olingan bo‘naklar xaridor va buyurtmachilarning majburiyatlarini kamaytiradi va olingan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6300) debeti va olinadigan hisobvaraqlar (4000) kreditiga olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olingan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6300) bo‘yicha analitik hisob har bir olingan bo‘naklar turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Olingan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6300) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Bo‘naklar olinishi

5010-5530

6310-6390

2.

Mahsulotlar, tovarlarni yetkazib berish, ish bajarish va xizmat ko‘rsatish, shuningdek, asosiy vositalar va boshqa aktivlarni sotishda ilgari olingan bo‘naklarning hisobga olinishi

6310-6390

4010

3.

Ilgari olingan bo‘naklarning qaytarilishi

6310-6390

5010-5530

4.

Ilgari olingan bo‘naklar bank kreditlari va boshqa tashkilotlarning qarzlari hisobidan qaytarilishi

6310-6390

6810-6840, 7810-7840

5.

Da’vo bildirish muddati davomida foydalanilmagan bo‘nak summalari hisobdan chiqarilishi

6310-6390

9390

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (6400)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Budjetga to‘lovlar bo‘yicha tashkilotning joriy majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining kreditida budjetga to‘lanishi kerak bo‘lgan majburiyat summasi olinadigan hisobvaraqlar, davr xarajatlari, soliqlar va yig‘imlarni to‘lash uchun foydaning ishlatilishi, ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Yakuniy hisob-kitobda, soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha budjetga ilgari o‘tkazilgan bo‘nak to‘lovlari 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining debetida budjetga bo‘nak to‘lovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4400) bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Budjetga haqiqatda o‘tkazilgan summalar 6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6410 “Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlar (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir soliq turlari bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6400) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Davr xarajatlariga taalluqli xar xil ajratmalar, soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha budjetga qarzlar

9430

6410

2.

Tayyor mahsulotlarni, tovarlarni sotishda, ishlarni bajarish va xizmatlarni ko‘rsatish, shuningdek, asosiy vositalar va boshqa aktivlarni sotish va turli chiqarishda QQS va aksiz summasi hisoblanishi

4010

6410

3.

Budjetdan mablag‘lar qaytarilishi yoki kelgusi to‘lovlar hisobiga o‘tkazilishi (yakuniy hisob-kitoblar va boshqalar)

5110, 5210, 5530, 4410

6410

4.

Jismoniy shaxslarning ish haqidan daromad solig‘i summasi ushlab qolinishi

6710

6410

5.

Hisoblangan dividenddan daromad solig‘i summasi ushlab qolinishi

6610

6410

6.

Foydadan budjetga to‘lovlar hisoblanishi

9810-9890

6410

7.

Budjetga to‘lovlar o‘tkazib berilishi

6410

5010-5530

8.

Moddiy resurslar, tovarlar, ishlar va xizmatlarga tegishli bo‘lgan QQS summasi hisobga olinishi

6410

4410

9.

Olingan kreditlar va qarzlar hisobidan budjetga qarzlar to‘lanishi

6410

6810-6840, 7810-7840

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar bo‘yicha joriy qarzlar (6500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Tashkilot mulki va xodimlarini sug‘urta qilish, davlat ijtimoiy sug‘urtasi, tashkilot xodimlarining nafaqa ta’minoti va tibbiy sug‘urtasi, davlat maqsadli jamg‘armalariga ajratmalar, shuningdek, uchinchi shaxslar mulkiy manfaatlariga keltirilgan zararlar uchun fuqarolik javobgarligini sug‘urta qilish bo‘yicha qarzlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6510 “Sug‘urta bo‘yicha to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6520 “ Davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. 6510 “Sug‘urta bo‘yicha to‘lovlar” hisobvarag‘i tashkilotning mulki va xodimini sug‘urtalash bo‘yicha qarzlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. 6520 “Davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar” hisobvarag‘i tashkilotning davlat maqsadli jamg‘armalari oldidagi ajratmalar bo‘yicha qarzlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Sug‘urta to‘lovlari va davlat maqsadli jamg‘armalariga ajratmalar bo‘yicha qarz summalari sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6500) kreditida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Sug‘urta to‘lovlari va davlat maqsadli jamg‘armalariga ajratmalar bo‘yicha qarz summalarining to‘lanishi sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6500) debetda pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6500) bo‘yicha analitik hisob sug‘urtachilar va alohida sug‘urta shartnomalari, shuningdek, tashkilot to‘lovchi deb hisoblangan har bir davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalari bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kapital qo‘yilmalar bilan bog‘liq sug‘urta to‘lovlari bo‘yicha qarz summalari

0810-0890

6510

2.

Sug‘urta bo‘yicha hisoblangan to‘lovlar tashkilot xarajatlariga o‘tkazilishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

6510

3.

Hisoblangan sug‘urta to‘lovlari summasi bankdagi hisobvaraqlardan to‘lanishi

6510

5110-5530

4.

Tashkilot xodimi hisobidan davlat maqsadli jamg‘armalariga ajratmalar qilinishi

6710

6520

5.

Tashkilot xodimi hisobidan davlat maqsadli jamg‘armalariga ajratmalar qilinishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

6520

6.

Davlat maqsadli jamg‘armalariga hisoblangan summalar o‘tkazib berilishi

6520

5110-5530

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ta’sischilarga bo‘lgan joriy qarzlar (6600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Tashkilotning ta’sischilar oldida dividendlar bo‘yicha va chiqib ketayotgan ta’sischilar oldida ularning ulushlari, shuningdek, ta’sischilarga ta’sis hujjatlariga kiritilgan o‘zgartirishlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgunga qadar ular kiritgan ulushlar bo‘yicha joriy majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6610 “To‘lanadigan dividendlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6620 “Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarz”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6630 “Ta’sischilarning ustav kapitalini oshirish bo‘yicha ulushlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilot rahbariyati tomonidan aksiyalarga dividendlar to‘lash to‘g‘risida qaror e’lon qilinganidan so‘ng, dividend summasi joriy majburiyat sifatida aks ettiriladi. Dividendlar aksiyalar bo‘yicha qonunchilik hujjatlariga muvofiq taqsimlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. 6610 “To‘lanadigan dividendlar” hisobvarag‘i hisoblangan dividend summasiga 8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. 6620 “Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarz” hisobvarag‘ining kreditida tashkilotning chiqib ketayotgan ta’sischisi ulushlari bo‘yicha hisoblangan majburiyatlari summasi 8330 “Pay va ulushlar”, 8610 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — oddiy”, 8610 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — oddiy” hisobvaraqlari bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ta’sischi ta’sischilar tarkibidan chiqarilganda asosiy vositalar bilan hisob-kitob qilish ta’sischi (ishtirokchi)lar yig‘ilishining qaroriga asosan yoki ta’sis hujjatlariga muvofiq quyidagicha aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet 6620 “Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarz” — chiqib ketayotgan ishtirokchilarning ulushi bo‘yicha tashkilotning qarzi summasiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
debet boshqa joriy debitorlik qarzlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4800) — berilayotgan asosiy vositalar qiymati bilan chiqib ketayotgan ishtirokchilarning ulushlari bo‘yicha tashkilotning qarzi summasi o‘rtasidagi farq sifatida chiqib ketayotgan ishtirokchilar tomonidan qoplanishi lozim bo‘lgan summaga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” — chiqib ketayotgan ishtirokchilarning ulushi bo‘yicha tashkilotning qarzini hisob-kitob qilish uchun beriladigan asosiy vositalar qiymati summasiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, berilayotgan asosiy vositalar qiymati chiqib ketayotgan ishtirokchilarning ulushlari bo‘yicha qarzlari summasidan oshib ketsa, farq chiqib ketayotgan ishtirokchilar tomonidan qoplanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. 6630 “Ta’sischilarning ustav kapitalini oshirish bo‘yicha ulushlari” hisobvarag‘ida ta’sis hujjatlariga kiritilgan o‘zgartirishlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgunga qadar ular kiritgan ulushlar bo‘yicha tashkilotning ta’sischilar oldidagi majburiyatlari aktivlarni hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. 6610 “To‘lanadigan dividendlar”, 6620 “Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarz”, “6630 “Ta’sischilarning ustav kapitalini oshirish bo‘yicha ulushlari” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob (ko‘rsatuvchiga aksiyalardan tashqari) har bir ta’sischi bo‘yicha alohida yuritiladi. Ta’sischilarga bo‘lgan qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Aksiyadorlarga dividendlar hisoblanishi

8710, 8720

6610

2.

Dividendlarni to‘lash manbaida ushlab qolinadigan daromad solig‘ining hisoblanishi

6610

6410

3.

Hisoblangan dividendlarning to‘lanishi

6610

5010-5530

4.

Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarzning hisoblanishi

8330, 8610, 8620

6620

5.

Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarzning to‘lanishi

6620

5010-5530

6.

Ta’sis hujjatlariga kiritilgan o‘zgartirishlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgunga qadar ta’sischilardan ulushlarning kelib tushishi

aktivlarni hisobga olish hisobvaraqlari

6630

7.

Ta’sis hujjatlariga kiritilgan o‘zgartirishlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan keyin oldin olingan qo‘shimcha ulushlar summalarining hisobga olinishi

6630

4610

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar (6700)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Tashkilotning xodimlarga ish haqi to‘lash (ish haqining barcha turlari, mukofotlar, yordam, ishlaydigan pensiya oluvchilarga hisoblangan pensiya va boshqa to‘lovlar) bo‘yicha joriy qarzlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6720 “Deponentlangan ish haqi”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. 6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” hisobvarag‘ining kreditida ish haqi, ijtimoiy sug‘urta bo‘yicha nafaqalar, pensiyalar va boshqa shu kabi summalar aks ettiriladi. 6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” hisobvarag‘ining debetida hisoblangan ish haqini to‘lash va undan ushlanmalar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Har yilgi va qo‘shimcha ta’til bo‘yicha summalarni hisoblashda ushbu summalar ish haqi jamg‘armasiga joriy oyga to‘g‘ri keladigan ta’til kunlari summasi miqdorida kiritiladi. Ta’tilning bir qismi keyingi oyga o‘tgan hollarda, ushbu kunlar uchun xodimlarga to‘langan summalar joriy oyda berilgan bo‘nak summasi kabi aks ettiriladi va 4290 “Xodimlarga berilgan boshqa bo‘naklar” hisobvarag‘ining debetida va 5010 “Milliy valyutadagi pul mablag‘lari” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. 6720 “Deponentlangan ish haqi” hisobvarag‘ida xodimlarning olinmagan ish haqi bo‘yicha qarzlari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6710 “Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblar” va 6720 “Deponentlangan ish haqi” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob tashkilotning har bir xodimi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Ish haqi bo‘yicha xodimlar bilan hisob-kitoblarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6700) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kapital qo‘yilmalar sohasida band bo‘lgan xodimlarga ish haqi hisoblanishi

0810-0890

6710

2.

Tovar-moddiy zaxiralarni tayyorlash va sotib olish operatsiyalari bo‘yicha ish haqi hisoblanishi

1010-1120, 2910-2990

6710

3.

Tovar-moddiy zaxiralarni tayyorlash va sotib olish operatsiyalari bo‘yicha ish haqi hisoblanishi (1510-hisobvaraq qo‘llanilganda)

1510

6710

4.

Asosiy ishlab chiqarish, yordamchi ishlab chiqarish, umumiy ishlab chiqarish sexlari, yaroqsiz mahsulotni to‘g‘rilash va xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar ishchilariga ish haqi summalari hisoblanishi

2010, 2310, 2510, 2610, 2710

6710

5.

Mahsulot sotishda, boshqaruv va boshqa operatsiyalarda band bo‘lgan xodimlarga ish haqi hisoblanishi

9410-9430

6710

6.

Kelgusi davr xarajatlariga kiritiladigan ishlar uchun ish haqi hisoblanishi (mavsumiy tarmoqlarda va boshqalar)

3190

6710

7.

Asosiy vositalarni hisobdan chiqarish jarayonlari bo‘yicha hisoblangan ish haqi

9210

6710

8.

Ortiqcha to‘langan summalar (ish haqi va boshqalar) kassaga qaytarilishi

5010

6710

9.

Tabiiy ofatlar, yong‘inlarni bartaraf qilish bilan bog‘liq bo‘lgan ishchilarga ish haqi hisoblanishi

9720

6710

10.

Xodimlarga bir martalik mukofot hisoblanishi

9430

6710

11.

Mahsulot, ish, xizmatlar qiymati tashkilot ishchilaridan ushlab qolinishi

6710

4790

12.

Xodimlarga hisoblangan summalar kassadan to‘lanishi (ish haqi, mukofotlar va boshqalar)

6710

5010

13.

Hisobdor shaxslarning qaytarmagan bo‘nak summalari ushlab qolinishi

6710

4220-4290

14.

Aksiyalarga obuna bo‘yicha majburiyatlar qoplanishi

6710

4610

15.

Kreditga sotib olingan tovarlar uchun hisob-kitoblar bo‘yicha navbatdagi to‘lovlar ishchilardan ushlab qolinishi

6710

4710

16.

Aybdor ishchilarning ish haqi summasidan yetkazilgan moddiy zararlar summasi ushlab qolinishi

6710

4730

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar (6800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Tashkilot tomonidan so‘mda va chet el valyutasida olingan qisqa muddatli (12 oy muddatgacha) kredit va qarzlarning holatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6810 “Qisqa muddatli kreditlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6820 “Qisqa muddatli qarzlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6830 “To‘lanadigan obligatsiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6840 “To‘lanadigan veksellar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. 6810 “Qisqa muddatli kreditlar” hisobvarag‘ida tashkilotning qonunchilik hujjatlariga muvofiq olgan qisqa muddatli kreditlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olingan qisqa muddatli kreditlarning summalari 6810 “Qisqa muddatli kreditlar” hisobvarag‘ining kreditida va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qaytarilgan qisqa muddatli kreditlar summasi 6810 “Qisqa muddatli kreditlar” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6810 “Qisqa muddatli kreditlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir kreditni taqdim etgan bank, kredit summasi, muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. 6820 “Qisqa muddatli qarzlar” hisobvarag‘ida O‘zbekiston Respublikasi va chet eldagi qarz beruvchilardan (bankdan tashqari) 12 oydan ko‘p bo‘lmagan muddatga olingan qarzlar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qarz beruvchilardan (bankdan tashqari) tushgan mablag‘lar pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debeti va 6820 “Qisqa muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha qayd qilib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olingan qarzlarni qaytarish 6820 “Qisqa muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining debetida va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6820 “Qisqa muddatli qarzlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob qarz beruvchilar va qarzlarni qaytarish muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. 6830 “To‘lanadigan obligatsiyalar” hisobvarag‘ida to‘lov muddati 12 oydan ortiq bo‘lmagan obligatsiyalarni muomalaga chiqarish hisobiga tashkilotga jalb etilgan mablag‘lar hisobga olinadi. Agar mablag‘larni jalb qilish obligatsiyalarni nominal qiymatidan yuqori bahoga sotish yo‘li bilan amalga oshirilsa, obligatsiyalarni sotish bahosi bilan nominal qiymati o‘rtasidagi farq 6220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6830 “To‘lanadigan obligatsiyalar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir obligatsiya turi va uni qoplash muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. 6840 “To‘lanadigan veksellar” hisobvarag‘ida qoplash muddati 12 oydan ortiq bo‘lmagan berilgan veksellar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilotda berilgan veksellarni hisobga olish operatsiyalari 6840 “To‘lanadigan veksellar” hisobvarag‘ining kreditida va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Veksel bo‘yicha operatsiyalar natijasida qarz beruvchidan olingan pul mablag‘larining tashkilot tomonidan qaytarilishi 6840 “To‘lanadigan veksellar” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6840 “To‘lanadigan veksellar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob veksellar hisobini amalga oshiradigan banklar, veksel ushlovchilar va har bir veksel bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Qisqa muddatli kreditlar va qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar olinishi

5110-5530

6810-6820

2.

Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar hisobiga tovar-moddiy zaxiralarning xarid qilinishi

1010-2910

6810-6820

3.

Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar hisobidan mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning qarzi to‘lanishi

6010

6810-6820

4.

Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar qaytarilishi

6810-6820

5110-5530

5.

Qisqa muddatli kreditlar va qarzlar ajratilgan bo‘linmalar hisobidan qaytarilishi

6810-6820

6110

6.

Berilgan veksel va obligatsiyalar evaziga qisqa muddatli qarz olinishi

5110-5530

6830-6840

7.

Berilgan veksel va obligatsiyalar qoplanishi

6830-6840

5110-5530

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa joriy kreditorlik qarzlar (6900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Boshqa kreditorlar bilan operatsiyalar bo‘yicha joriy qarzlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6910 “To‘lanadigan operativ ijara”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6920 “Hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6930 “Royalti bo‘yicha qarzlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6940 “Kafolatlar bo‘yicha qarzlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6960 “Da’volar bo‘yicha to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6970 “Hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6990 “Boshqa majburiyatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. 6910 “To‘lanadigan operativ ijara” hisobvarag‘ida tashkilotning operativ ijara bo‘yicha ijaraga beruvchi oldidagi majburiyati aks ettiriladi. Hisoblangan ijara summasi 6910 “To‘lanadigan operativ ijara” hisobvarag‘ining kreditida, ijaraga beruvchiga to‘langan summa esa ushbu hisobvaraqning debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6910 “To‘lanadigan operativ ijara” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir operativ ijara shartnomasi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. 6920 “Hisoblangan foizlar” hisobvarag‘ida kreditorlar tomonidan berilgan qarzlar va kreditlar bo‘yicha hisoblangan foizlar aks ettiriladi. To‘lanishi lozim bo‘lgan foizlar bo‘yicha hisoblangan summalar 6920 “Hisoblangan foizlar” hisobvarag‘ining kreditida, foizlar bo‘yicha qarzlarni to‘lash esa ushbu hisobvaraqning debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6920 “Hisoblangan foizlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir kreditor bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. 6930 “Royalti bo‘yicha qarzlar” hisobvarag‘ida tashkilotning boshqa tashkilotlardan foydalanish uchun aktivlarning olinishi natijasida vujudga kelgan royalti to‘lovlari bo‘yicha tashkilotning majburiyatlari hisobga olinadi. Royalti bo‘yicha hisoblangan qarzlar 6930 “Royalti bo‘yicha qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6930 “Royalti bo‘yicha qarzlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir kreditor bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. 6940 “Kafolatlar bo‘yicha qarzlar” hisobvarag‘ida tashkilotning sotilgan mahsulotlarga kafolatli xizmat ko‘rsatish bo‘yicha xaridorlar oldidagi majburiyatlari aks ettiriladi. Agar tashkilot mahsulotini sotish vaqtida xaridorga kafolatli muddat bersa, ushbu majburiyat butun kafolat muddati davomida mavjud bo‘ladi. Kafolat summasi mahsulot sotish amalga oshirilgan davrda xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi. Tashkilot o‘z tajribasidan kelib chiqqan holda, kelgusi davrlarga beriladigan kafolat summasi qanchaga to‘g‘ri kelishi, ya’ni tovar yoki xizmatning bir birligiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha xizmat qiymatini hisoblab chiqishi va ushbu summani 6940 “Kafolatlar bo‘yicha qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettirishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6940 “Kafolatlar bo‘yicha qarzlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob kafolat bilan sotilgan xar bir mahsulot, ish va xizmatlarning turlari bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi” hisobvarag‘ida 12 oy davomida to‘lanishi lozim bo‘lgan uzoq muddatli qarz majburiyatlarining joriy qismi aks ettiriladi. Uzoq muddatli majburiyatlar joriy qismga o‘tkazilganda 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi” hisobvarag‘i to‘lanadigan summaga uzoq muddatli majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda kreditlanadi va uzoq muddatli majburiyatlarning boshlang‘ich summasini kamaytiradi. Shuningdek, ushbu hisobvaraqda moliyaviy ijara bo‘yicha ijaraga beruvchi oldidagi uzoq muddatli majburiyatlarning joriy qismi ham aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob uzoq muddatli majburiyatlarning turlari, qaytarilish muddatlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi hududidagi va uning tashqarisidagi uzoq muddatli majburiyatlarni ajratgan holda alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. 6960 “Da’volar bo‘yicha to‘lovlar” hisobvarag‘i xaridorlar, buyurtmachilar va boshqa tashkilotlar tomonidan bildirilgan da’volar, shuningdek, tan olingan (yoki e’tirof etilgan) jarimalar, penyalar va neustoykalar bo‘yicha tashkilotning qarzi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Da’volar asosan shartnoma majburiyatlarini bajarmaganlikdan kelib chiqib, 6960 “Da’volar bo‘yicha to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. 6960 “Da’volar bo‘yicha to‘lovlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir kreditor va da’vo bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. 6970 “Hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar” hisobvarag‘i tashkilot ishchilariga ma’muriy-xo‘jalik va operatsion xarajatlar, shuningdek, xizmat safarlari uchun berilgan hisobdorlik summalari bilan haqiqiy sarflangan summalari o‘rtasidagi farq natijasida kelib chiqadigan qarzlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Agar sarflangan summa hisobdorlik bo‘yicha berilgan summadan oshsa, tashkilotning hisobdor shaxs oldidagi qarzi vujudga keladi va ushbu summa 6970 “Hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida ko‘rsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6970 “Hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob hisobdor shaxslarning har biri bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. 6990 “Boshqa majburiyatlar” hisobvarag‘i notijorat operatsiyalar bo‘yicha jismoniy va yuridik shaxslar (o‘quv yurtlari, ilmiy tashkilotlar va boshqalar) oldidagi sud organlarining ijroiya hujjatlari yoki qarorlari asosida tashkilot ishchilarining ish haqidan turli tashkilot va alohida shaxslar foydasiga ushlab qolingan summalar bo‘yicha tashkilotning joriy majburiyatlari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. 6990 “Boshqa majburiyatlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob boshqa majburiyatlarning har bir turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Boshqa kreditorlarga bo‘lgan qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Operativ ijara bo‘yicha hisobot davrida to‘lanishi lozim bo‘lgan ijara to‘lovlari hisoblanishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

6910

2.

Operativ ijara bo‘yicha qarz to‘lanishi

6910

5010-5530

3.

Moliyaviy ijara bo‘yicha foiz hisoblanishi

9610

6920

4.

Qarzlar bo‘yicha foizlar hisoblanishi

9610

6920

5.

Qarzlar bo‘yicha hisoblangan foizlar to‘lanishi

6920

5110-5530

6.

Royalti hisoblanishi

9690

6930

7.

Hisoblangan royalti to‘lanishi

6930

5110-5530

8.

Kafolatli xizmat bo‘yicha qarz hisoblanishi

9430

6940

9.

Kafolatli xizmat bo‘yicha haqiqiy xarajatlar hisobdan chiqarilishi

6940

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

10.

Uzoq muddatli majburiyatlarning joriy qismga o‘tkazilishi

7810-7920

6950

11.

Uzoq muddatli majburiyatlarning joriy qismi bo‘yicha to‘lov amalga oshirilishi

6950

5110-5530

12.

Tan olingan da’volar (xatolar, yo‘ldagi kamomad, mahsulot sifatining muvofiq kelmasligi va boshqalar) bo‘yicha qarzlar hisoblanishi

9430

6960

13.

Tovar-moddiy zaxiralardagi arifmetik xatolardan kelib chiqqan da’volar bo‘yicha qarzlar (hisob-kitob hujjatlaridagidan haqiqatda kam yetkazib berilganda) hisoblanishi

1010-2990

6960

14.

Shartnoma majburiyatlariga rioya qilmaganlik uchun jarimalar, penyalar, neustoykalar summalari bo‘yicha qarzlar (tan olingan yoki arbitraj tomonidan e’tirof etilgan hajmda) hisoblanishi

9430

6960

15.

Asosiy ishlab chiqarish, yordamchi ishlab chiqarish, umumiy ishlab chiqarish va boshqaruv ehtiyojlari, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarga taalluqli xarajatlarni amalga oshirganligi uchun hisobdor shaxslarga qarzlar hisoblanishi

2010, 2310, 2510, 2710, 9420

6970

16.

Yaroqsiz mahsulot bilan bog‘liq bo‘lgan turli xarajatlar (qaytarib olib kelish va boshqa) to‘lovi uchun hisobdor shaxslarga qarzlar hisoblanishi

2610

6970

17.

Sotib olingan tovarlar uchun hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar hisoblanishi

2910-2990

6970

18.

Mahsulotni sotish bilan bog‘liq bo‘lgan (transport va boshqa) xarajatlarni amalga oshirganligi uchun hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar hisoblanishi

9410

6970

19.

Tabiiy ofatlarning oldini olish yoki bartaraf qilish bilan bog‘liq bo‘lgan turli xarajatlarning to‘lovi uchun hisobdor shaxslarga bo‘lgan qarzlar hisoblanishi

9720

6970

20.

Kapital qo‘yilmalarda turli tashkilotlar xizmatlar ko‘rsatdi

0810-0890

6990

21.

Turli tashkilot va shaxslardan turli tovar-moddiy zaxiralarni sotib olindi va har xil xizmatlar qabul qilinishi

1510

6990

22.

Turli tashkilotlar asosiy, yordamchi, umumiy ishlab chiqarish sexlari va xizmat ko‘rsatish xo‘jaliklariga xizmatlar ko‘rsatishdi

2010, 2310, 2510, 2710

6990

23.

Yaroqsiz mahsulotni tuzatish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar bo‘yicha iste’molchilarga bo‘lgan qarz

2610

6990

24.

Boshqa shaxslardan tovarlar kelib tushdi

2910-2990

6990

25.

Asosiy vositalarni hisobdan chiqarishda ko‘rsatgan xizmatlari uchun boshqa tashkilotlarga bo‘lgan qarz

9210

6990

26.

Boshqa shaxslardan pul ekvivalentlari kelib tushdi

5610

6990

27.

Boshqa shaxslardan o‘tkazmalar kelib tushdi

5710

6990

28.

Boshqa shaxslardan qimmatli qog‘ozlar sotib olindi

0610, 5810

6990

29.

Turli tashkilotlarning ijtimoiy soha obyektlarini saqlash bo‘yicha ko‘rsatgan xizmatlari hisoblandi

2710

6990

30.

Sotib olingan aksiyalarni saqlaganligi uchun depozitariyga bo‘lgan qarz hisoblandi

9690

6990

(309-bandning jadvali O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Uzoq muddatli majburiyatlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Ushbu paragrafning hisobvaraqlari tashkilotning yuridik va jismoniy shaxslar oldidagi uzoq muddatli majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Ushbu paragrafdagi hisobvaraqlarda chet el valyutasidagi majburiyatlar O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (22-sonli BHMS) “Chet el valyutasida ifodalangan aktivlar va majburiyatlarning hisobi”ga (ro‘yxat raqami 3587, 2024-yil 19-dekabr) muvofiq hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga uzoq muddatli to‘lovlar (7000)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Tashkilotning mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga qabul qilingan tovar-moddiy zaxiralar, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlar, shuningdek, yuk tashish bo‘yicha olingan xizmatlar uchun vujudga kelgan uzoq muddatli majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga uzoq muddatli to‘lovlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7020 “ Berilgan uzoq muddatli veksellar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. 7010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga uzoq muddatli to‘lovlar” hisobvarag‘ining kreditida haqiqatda kelib tushgan tovar-moddiy zaxiralar va boshqa aktivlar, qabul qilingan ish va xizmatlarning qiymati ushbu qiymatliklar yoki tegishli xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda ko‘rsatiladi. Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob har bir mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. 7020 “Berilgan uzoq muddatli veksellar” hisobvarag‘ining kreditida sotib olingan tovar-moddiy zaxiralar va boshqa aktivlar, qabul qilingan ish va xizmatlar uchun veksellar bilan ta’minlangan uzoq muddatli majburiyatlar hisobga olinadi va ular qoplanish davrigacha buxgalteriya hisobida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7020 “Berilgan uzoq muddatli veksellar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob berilgan veksellarning har bir turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Mol yetkazib beruvchilarga to‘lanadigan uzoq muddatli majburiyatlar joriy qismga o‘tkazilganda 6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lovlar”, 6020 “Berilgan veksellar” hisobvaraqlari kreditlanib, 7010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga uzoq muddatli to‘lovlar”, 7020 “Berilgan uzoq muddatli veksellar” hisobvaraqlari debetlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lanadigan uzoq muddatli hisobvaraqlarning (7000) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Tashkilotga o‘rnatiladigan asbob-uskunalar kelib tushishi

0710, 0720

7010

2.

Kapital qo‘yilmalar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning bajargan ishlari va ko‘rsatgan xizmatlari yuzasidan berilgan hisobvaraqlar to‘lovga qabul qilinishi

0810-0890

7010

3.

Mol yetkazib beruvchilardan materiallar kelib tushishi

1010-1090

7010

4.

Mol yetkazib beruvchilardan o‘stirishga va bo‘rdoqiga boqiladigan hayvonlar kelib tushishi

1110, 1120

7010

5.

Mol yetkazib beruvchilardan turli tovar-moddiy zaxiralar kelib tushishi (1510-hisobvaraq qo‘llanilganda)

1510

7010

6.

Mol yetkazib beruvchilardan tovar-moddiy zaxiralar sotib olinganda to‘langan QQS summasi hisobga olinishi

4410

7010

7.

Tashkilot tomonidan asosiy va yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jalik, umumiy ishlab chiqarish va boshqaruv ehtiyojlari uchun mol yetkazib beruvchilarning bajargan ish va xizmatlari (jumladan: energiya, gaz, bug‘, suv) qabul qilinishi

2010, 2310, 2510, 2710, 9420-9430

7010

8.

Yaroqsiz mahsulotni tuzatish va kafolatli ta’mirlash bo‘yicha mol yetkazib beruvchilarning ko‘rsatgan xizmatlari

2610

7010

9.

Kelgusi davr xarajatlariga tegishli bo‘lgan mol yetkazib beruvchilardan olingan ish va xizmatlar

3190

7010

10.

Mol yetkazib beruvchilardan tovarlar kelib tushishi

2910-2990

7010

11.

Mahsulotlar, tovarlar, ish va xizmatlarni sotish jarayonida mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning ko‘rsatgan ish va xizmatlari

9410

7010

12.

Tabiiy ofatlarni tugatishda mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning xizmatlari

9720

7010

13.

Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning qarzlari uzoq muddatli qismdan joriy qismga hisobdan chiqarilishi

7010

6010

14.

Da’vo muddati tugagan kreditorlik qarzlari hisobdan chiqarilishi

7010

9390

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar bo‘yicha uzoq muddatli majburiyatlar (7100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar bo‘yicha uzoq muddatli majburiyatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7110 “Ajratilgan bo‘linmalarga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. 7110 “Ajratilgan bo‘linmalarga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘ida tashkilotning umumiy balansga qo‘shiladigan filiallar, vakolatxonalar, bo‘limlar va boshqa ajratilgan bo‘linmalar oldidagi uzoq muddatli majburiyatlar (xo‘jalik ichidagi yoki balans ichidagi hisob-kitoblar) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7110 Tashkilotning turli xildagi operatsiyalar bo‘yicha ajratilgan bo‘linmalar oldidagi uzoq muddatli majburiyatlari “Ajratilgan bo‘linmalarga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida tovar-moddiy zaxiralar, pul mablag‘lari, xarajatlar va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. 7120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘ida tashkilotning shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari oldidagi uzoq muddatli majburiyatlari (balanslararo yoki tashkilotlar orasidagi hisob-kitoblar) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida turli xildagi operatsiyalar bo‘yicha shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari oldidagi joriy majburiyatlar tovar-moddiy zaxiralar, pul mablag‘lari, xarajat va boshqalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7110 “Ajratilgan bo‘linmalarga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar”, 7120 “Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob har bir ajratilgan bo‘linma, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga to‘lovlar bo‘yicha uzoq muddatli majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (7100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ajratilgan bo‘linmalardan, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan tovar-moddiy zaxiralar qabul qilinishi

0710-0890, 1010-1120, 2810-2990

7110, 7120

2.

Ajratilgan bo‘linmalardan, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan tovar-moddiy zaxiralar olinishi operatsiyasini 1510-hisobvarag‘ini qo‘llagan holda hisobga olinishi

1510

7110, 7120

3.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan olingan tovar-moddiy zaxiralar qiymatidagi farqning hisobga olinishi

1610

7110, 7120

4.

Asosiy va yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jalik, umumiy ishlab chiqarish va boshqaruv ehtiyojlari uchun ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlari ko‘rsatgan xizmatlar hisobga olinishi

2010, 2310, 2510, 2710, 9420-9430

7110, 7120

5.

Ajratilgan bo‘linmalardan olingan yarim tayyor mahsulotlar qabul qilinishi

2110

7110

6.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarining kelgusi davr xarajatlari tarkibida hisobga olinadigan xizmatlari

3190

7110, 7120

7.

Ajratilgan bo‘linmalardan kassaga naqd pul kelib tushishi (yo‘llanmalar uchun)

5010

7110

8.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan pul mablag‘lari kelib tushishi

5110-5530

7110, 7120

9.

Ajratilgan bo‘linmalar, shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlaridan pul ekvivalentlari kelib tushishi

5610

7110, 7120

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kechiktirilgan uzoq muddatli majburiyatlar (7200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Tashkilotning uzoq muddatga kechiktirilgan majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7230 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i uzoq muddatli majburiyatlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7290 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. 7210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i qoplanish davri davomida daromadga taqsimlanadigan obligatsiyalarning diskonti (chegirmasi) bo‘yicha tashkilotning uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlarini aks ettiradi. Ushbu hisobvaraq faqat obligatsiya sotib oluvchilarda qo‘llaniladi. Obligatsiyalar diskont bilan sotib olinganda, diskont summasi 7210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i va to‘langan summa pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning kreditida uzoq muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Obligatsiyalar bo‘yicha diskont (chegirma)lar joriy qismga o‘tkazilganda 7210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i debetlanadi va 6210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7210 “Diskont (chegirma)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir obligatsiyaning turi va qoplash muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. 7220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i qoplanish davri davomida daromadga taqsimlanadigan obligatsiyalarning mukofoti (ustamasi) bo‘yicha tashkilotning uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlarini aks ettiradi. Ushbu hisobvaraq faqat obligatsiya sotuvchilarda qo‘llaniladi. Obligatsiyalar mukofot bilan sotilganda 7220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i va 7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar” hisobvarag‘i pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda kreditlanadi. Obligatsiyalar bo‘yicha mukofot (ustama)lar joriy qismga o‘tkazilganda 7220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i debetlanadi va 6220 “Mukofot (ustama)lar shaklidagi kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7220 “Mukofot (ustama)lar shaklidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir obligatsiyaning turi va qoplash muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. 7230 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i tovarlar, ishlar va xizmatlar uchun pul mablag‘larini olish va tovarlarni yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlarni ko‘rsatish muddatlari orasidagi farq bilan bog‘liq tashkilot majburiyatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. 7230 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida kelgusi davrga tegishli bo‘lgan daromadlar summasi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda, debetida esa tegishli davr kelganda 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘iga o‘tkazilgan daromadlar joriy qismining summasi aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7230 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir daromad turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. 7240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘ida qonunchilik hujjatlariga muvofiq tegishli hukumat idoralarining qarori bo‘yicha bir necha yilga kechiktirib to‘lashga ruxsat etilgan soliq bo‘yicha budjet oldidagi uzoq muddatli qarzlar aks ettiriladi. 7240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘ining kreditida uzoq muddatli kechiktirilgan to‘lovlar summasi budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni (6400), sug‘urta va davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni (6500) hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7240 “Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir kechiktirilgan soliq va to‘lovlar turi bo‘yicha va qoplanish muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. 7250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i uzoq muddatli majburiyatlari” hisobvarag‘ida vaqtinchalik farqlar natijasida yuzaga keladigan kechiktirilgan foyda solig‘i summasi aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foyda solig‘i bo‘yicha xarajatlar hisob daromadidan kelib chiqqan holda hisoblanadi, to‘lanadigan foyda solig‘i esa soliq solinadigan daromaddan kelib chiqib hisoblanadi. Hisob daromad va soliq solinadigan daromadni aniqlashdagi yondashuvlardagi farq moliyaviy hisobotda aks ettirilishi lozim. Tashkilotning hisob siyosatiga muvofiq hisob ma’lumotlari bo‘yicha hisoblangan foyda solig‘i bo‘yicha xarajatlar tashkilot tomonidan daromadni olish davomida amalga oshirilgan deb qaralib, tegishli daromadlar va xarajatlar yuzaga kelgan davrda hisoblanadi va Tashkilotning Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobotda (2-shakl) aks ettiriladi. Bunda hisob daromadidan kelib chiqib hisoblangan foyda solig‘i va soliqqa tortiladigan daromaddan kelib chiqib hisoblangan to‘lanadigan foyda solig‘i o‘rtasidagi farq vaqtinchalik farq sifatida yuritiladi va 7250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i uzoq muddatli majburiyatlari” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i majburiyatlarining tegishli joriy qismi 7250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i uzoq muddatli majburiyatlari” hisobvarag‘ining debetidan 6250 “Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i majburiyatlari” hisobvarag‘ining kreditiga o‘tkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. 7290 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar” hisobvarag‘ida 6210 — 6250 hisobvaraqlarida ko‘rsatilmagan tashkilotning boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Kechiktirilgan uzoq muddatli majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (7200) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Diskont bilan sotilgan obligatsiyalarning diskont summasi

5110-5530

7210

2.

Kechiktirilgan diskontning uzoq muddatli qismi joriy qismga o‘tkazilishi

7210

6210

3.

Obligatsiyalar mukofot bilan sotilganda hisoblangan mukofot summasi

5110-5530

7220

4.

Kechiktirilgan mukofotning uzoq muddatli qismi joriy qismga o‘tkazilishi

7220

6220

5.

Kelgusida jo‘natiladigan tovar-moddiy zaxiralar, ko‘rsatiladigan xizmatlar, bajariladigan ishlar uchun oldindan pul mablag‘lari kelib tushishi

5110-5530

7230

6.

Uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlarning hisobot davriga taalluqli joriy qismi hisobdan chiqarilishi

7230

6230

7.

Soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirish berilishi

6410, 6510-6530

7240

8.

Budjetga to‘lovlar uchun hisobot davridagi soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlarning joriy qismi hisobdan chiqarilishi

7240

6240

9.

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘i uzoq muddatli majburiyatlari

9810

7250

10.

Vaqtinchalik farqlar bo‘yicha kechiktirilgan foyda solig‘ining uzoq muddatli qismini joriy qismga o‘tkazilishi

7250

6250

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xaridorlardan va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar-uzoq muddatli qismi (7300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Mahsulot va tovarlarni yetkazib berish, shuningdek, ish bajarish yoki xizmat ko‘rsatish uchun olingan bo‘naklar bo‘yicha uzoq muddatli majburiyatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 7310 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahsulot va tovarlarni yetkazib berish, shuningdek, ish bajarish yoki xizmat ko‘rsatish bo‘yicha olingan bo‘naklar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilot xaridor va buyurtmachilarga mahsulot va tovarlarni yetkazib berish, shuningdek, ish bajarish yoki xizmat ko‘rsatish uchun ulardan bo‘nak to‘lovini (oldindan to‘lashni) talab qilishi mumkin. Bunday holatda bo‘nak tovar-moddiy zaxiralarni yetkazib berish, ishlarni bajarish va xizmatlarni ko‘rsatish bo‘yicha shartnomaning bajarilishi hamda xaridor va buyurtmachilardan kelgusidagi to‘lovlarning kelib tushishiga kafolat sifatida xizmat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunday bo‘naklar pul mablag‘ini olgan tashkilot uchun mahsulot va tovarlarni yetkazib berish hamda ishlarni bajarish yoki xizmatlarni ko‘rsatish amalga oshirilishiga qadar majburiyat bo‘lib hisoblanadi. Olingan bo‘naklarga quyidagilar misol bo‘ladi: tashkilot tomonidan gaz, suv, yoritish va boshqa maishiy xizmatlar, shuningdek, tovar-moddiy zaxiralarni yetkazib berish uchun oldindan olingan to‘lovlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olingan bo‘nak summalari, shuningdek, qisman tayyor mahsulot (ish, xizmat) uchun olingan to‘lovlar summasi 7310 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar — uzoq muddatli qismi” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan uzoq muddatli bo‘naklar summasining joriy qismga o‘tkazilishi 7310 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar — uzoq muddatli qismi” hisobvarag‘ining debeti, 6310 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7310 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklar — uzoq muddatli qismi” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob olingan bo‘naklar turi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan bo‘naklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (7300) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Uzoq muddatli bo‘naklar olinishi

5010-5530

7310

2.

Uzoq muddatli bo‘naklar summasi joriy qismga o‘tkazilishi

7310

6310

3.

Ilgari olingan uzoq muddatli bo‘naklar qaytarilishi

7310

5010-5530

4.

Oldin olingan bo‘naklar bank kreditlari va boshqa tashkilotlarning qarzi hisobiga qaytarilishi

7310

6110-6190, 7110-7190

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar (7800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Tashkilotning O‘zbekiston Respublikasi hududidagi va chet eldagi banklar va qarz beruvchilardan so‘mda va chet el valyutasida olgan uzoq muddatli (12 oydan uzoq muddatga) kredit va qarzlarining holatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7810 “Uzoq muddatli kreditlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7820 “Uzoq muddatli qarzlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7840 “To‘lanadigan uzoq muddatli veksellar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Olingan uzoq muddatli kreditlar summasi 7810 “Uzoq muddatli kreditlar” hisobvarag‘ining kreditida va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli bank kreditini joriy qismga o‘tkazishda, tegishli summaga 7810 “Uzoq muddatli kreditlar” hisobvarag‘i debetlanadi va 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi” hisobvarag‘i kreditlanadi bunda uzoq muddatli bank kreditining boshlang‘ich qiymati kamaytiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli kreditlarning analitik hisobi ularga berilgan kreditlarning turlari va muddatlari, banklar bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. 7820 “Uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘ida tashkilotning O‘zbekiston Respublikasi va chet eldagi qarz beruvchilardan (bankdan tashqari) 12 oydan uzoq muddatga olgan qarzlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qarz beruvchilardan (bankdan tashqari) kelib tushgan mablag‘lar pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debeti va 7820 “Uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli qarzlar joriy qismga o‘tkazilganda 7820 “Uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘i debetlanadi va to‘lanadigan summa uzoq muddatli qarzlarning boshlang‘ich summasini ushbu miqdorga kamaytirib, 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qism” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7820 “Uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir qarz beruvchi va qarzlarni to‘lash muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. 7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar” hisobvarag‘ida to‘lov muddati 12 oydan ko‘p bo‘lgan obligatsiyalarni sotish hisobiga tashkilotga jalb etilgan mablag‘lar hisobga olinadi. Agar mablag‘larni jalb qilish obligatsiyalarni nominal qiymatidan yuqori bahoga sotish yo‘li bilan amalga oshirilsa, unda obligatsiyalarni sotish bahosi bilan nominal qiymati o‘rtasidagi farq 7220 “Mukofot (ustama)lar ko‘rinishidagi uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli to‘lanadigan obligatsiyalar joriy qismga o‘tkazilganda, to‘lanadigan summa uzoq muddatli to‘lanadigan obligatsiyalarning boshlang‘ich summasini ushbu miqdorga kamaytirib, 7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar” hisobvarag‘i debetlanadi va 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qism” hisobvarag‘ining kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7830 “To‘lanadigan uzoq muddatli obligatsiyalar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir obligatsiya turi va to‘lash muddati bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. 7840 “To‘lanadigan uzoq muddatli veksellar” hisobvarag‘ida qarz beruvchilarga 12 oydan ortiq muddatda qaytarish uchun berilgan veksellar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Berilgan veksellar tashkilotda 7840 “To‘lanadigan uzoq muddatli veksellar” hisobvarag‘ining kreditida va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzoq muddatli to‘lanadigan veksellar joriy qismga o‘tkazilganda, to‘lanadigan summa uzoq muddatli to‘lanadigan veksellarning boshlang‘ich summasini ushbu miqdorga kamaytirib,7840 “To‘lanadigan uzoq muddatli veksellar” hisobvarag‘i debetlanadi va 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qism” hisobvarag‘ining kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7840 “To‘lanadigan uzoq muddatli veksellar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob veksellar hisobini amalga oshiradigan banklar, veksel egalari va har bir veksel bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Uzoq muddatli kreditlar va qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (7800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar olinishi

5110-5530

7810-7820

2.

Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar hisobiga olingan tovar-moddiy zaxiralar qabul qilinishi

1010-2910

7810-7820

3.

Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar hisobidan bo‘naklar berilishi

4310-4330, 4410, 4510-4520

7810-7820

4.

Uzoq muddatli kreditlar va qarzlar hisobidan mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga bo‘lgan qarz to‘lanishi

6010

7810-7820

5.

Berilgan veksel va obligatsiyalar evaziga uzoq muddatli qarz olinishi

5110-5530

7830-7840

6.

Uzoq muddatli kreditlar, qarzlar, obligatsiyalar va veksellarni joriy qismga o‘tkazilishi

7810-7840

6950

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa uzoq muddatli kreditorlik qarzlar (7900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Tashkilotning turli jismoniy va yuridik shaxslar oldidagi moliyaviy ijara, notijorat operatsiyalar (o‘quv yurtlari, ilmiy tashkilotlar va boshqalar), transport tashkilotlarining ko‘rsatgan xizmatlari bo‘yicha, sud idoralarining qarorlariga va boshqa hujjatlarga asosan turli tashkilotlar va alohida shaxslar manfaati uchun tashkilot ishchilarining ish haqidan ushlangan summalar bo‘yicha uzoq muddatli majburiyatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7910 “To‘lanadigan moliyaviy ijara”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7920 “Kreditorlarga bo‘lgan boshqa uzoq muddatli qarzlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. 7910 “To‘lanadigan moliyaviy ijara” hisobvarag‘ida ijaraga olingan uzoq muddatli aktivlar uchun ijaraga beruvchi bilan hisob-kitoblar hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilotga kelib tushgan uzoq muddatli aktivlar uchun ijaraga beruvchi oldidagi qarzlar 0310 “Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda 7910 “To‘lanadigan moliyaviy ijara” hisobvarag‘ining kreditida hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Tashkilotning turli kreditorlarga bo‘lgan uzoq muddatli qarzlari 7920 “Kreditorlarga bo‘lgan boshqa uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘ining kreditida tovar-moddiy zaxiralar va xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7920 “Kreditorlarga bo‘lgan boshqa uzoq muddatli qarzlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir kreditor bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Kreditorlarga bo‘lgan boshqa uzoq muddatli qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (7900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ijara shartlari asosida moliyaviy ijaraga kelib tushgan asosiy vositalar uchun ijaraga beruvchi oldidagi qarz

0310

7910

2.

Moliyaviy ijara bo‘yicha to‘lovlarni joriy qismga o‘tkazilishi

7910

6950

3.

Turli tashkilotlar va shaxslardan tovar-moddiy zaxiralar sotib olinishi

1010-2990

7920

4.

O‘rnatiladigan asbob-uskunalarni sotib olishda va kapital qo‘yilmalarda turli tashkilotlarning ko‘rsatgan xizmati

0710-0720, 0810-0890

7920

5.

Turli tashkilotlar umumiy ishlab chiqarish va ma’muriy yo‘nalishdagi asosiy, yordamchi sexlarga xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar bo‘yicha yaroqsiz mahsulotni tuzatish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatishi

2010, 2310, 2510,

2610, 2710, 9420

7920

6.

Asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishida ko‘rsatgan xizmatlari uchun turli tashkilotlar oldidagi qarz

9210, 9220

7920

7.

Turli tashkilot va shaxslardan pul ekvivalentlari kelib tushishi

5610

7920

8.

Boshqa shaxslardan pul o‘tkazmalari kelib tushishi

5710

7920

9.

Boshqa shaxslardan qimmatli qog‘ozlar sotib olinishi

0610, 5810

7920

10.

Ijtimoiy soha obyektlarini saqlash uchun turli tashkilotlarning ko‘rsatgan xizmatlari

9430

7920

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Xususiy kapital
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Ushbu bobning hisobvaraqlari tashkilotning xususiy kapitali holati va harakati, shuningdek, qonunchilik hujjatlari va (yoki) ta’sis hujjatlariga muvofiq, tashkil etilgan rezervlar va fondlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Xususiy kapital tashkilotning aktivlari va majburiyatlari o‘rtasidagi farqdir. Xususiy kapital mulk egasi tomonidan amalga oshirilgan qo‘shimcha investitsiyalar, faoliyat natijalariga bog‘liq holda ko‘payishi yoki kamayishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ustav kapitali (8300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Tashkilot ustav kapitalining holati va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8310 “Oddiy aksiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8320 “Imtiyozli aksiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8330 “Pay va ulushlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Ustav kapitali ta’sis hujjatida belgilangan doiradagi faoliyatni ta’minlash uchun ta’sischilarning (ishtirokchilarning) tashkilot mulkiga qo‘ygan mablag‘lari (ulushlari, aksiyalar nominal qiymatida va hokazolar)ning pul ifodasidagi yig‘indisidir. Ustav kapitalini shakllantirish jarayoni tashkilotning tashkiliy-huquqiy shakliga muvofiq qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ustav kapitali ro‘yxatdan o‘tkazilgan hajmda yoki to‘langan aksiyalarning nominal qiymati yig‘indisi miqdorida aks ettiriladi. Ustav kapitalining hajmi ro‘yxatdan o‘tkazilgan ta’sis hujjatlaridagi summadan oshib ketishi mumkin emas. Tashkilot ustav kapitalining ko‘payishi yoki kamayishi faqat ta’sischilarning qarori asosida va ta’sis hujjatlariga tegishli o‘zgartirishlar kiritilgandan keyingina amalga oshirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aksiyadorlarga tashkilot ustav kapitalidagi ulushining qaytarilishi ustav kapitali miqdorini kamaytirmaydi va bu operatsiya aynan aksiyadorlik jamiyatining sotib olingan xususiy aksiyalari kabi 8610 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — oddiy” va 8620 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — imtiyozli” hisobvaraqlarining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. 8310 “Oddiy aksiyalar” hisobvarag‘i oddiy aksiyalarni o‘zida mujassamlashtirgan aksiyadorlik kapitalining holati va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aksiyadorlik jamiyati davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan keyin uning ustav kapitali emissiya risolasida ro‘yxatga olingan summada 8310 “Oddiy aksiyalar” hisobvarag‘ining krediti va 4610 “Ustav kapitaliga ulushlar bo‘yicha ta’sischilarning qarzlari” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi. Tashkilotning aksiyadorlik kapitali hisobda ro‘yxatdan o‘tgan, lekin emissiyasi tugallanmagan miqdorda hisobga olinishi sababli e’lon qilingan (chiqarishga ruxsat berilgan), chiqarilgan (aksiyadorlar tomonidan obuna amalga oshirilgan) va muomaladagi oddiy aksiyalarning har bir emissiyasi bo‘yicha alohida analitik hisob yuritish talab etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aksiyadorlik jamiyatlari muomalaga qo‘shimcha aksiyalar chiqarish yoki muomaladagi aksiyalarning nominal qiymatini oshirish yo‘li bilan o‘z ustav kapitalini oshirishi mumkin. Aksiyadorlik jamiyatlari ustav kapitali miqdori aksiyalar nominal qiymatining pasayishi, tashkilotlar tomonidan aksiyalarning bir qismi aksiya egalaridan sotib olinishi natijasida kamayishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aksiyalar likvidliligini oshirish maqsadida ularni maydalashni amalga oshirish, ya’ni, ularning nominal qiymatini mutanosib ravishda kamaytirib umumiy miqdorini ko‘paytirish usuli qo‘llaniladi. Aksiyalarni maydalash natijalari aksiyadorlar kapitalining hajmiga ta’sir ko‘rsatmay, faqatgina yangi muomaladagi aksiyalarning nominal qiymati va miqdorini ko‘paytirishi sababli ushbu operatsiyalar bo‘yicha buxgalteriya yozuvlari amalga oshirilmaydi. Ushbu operatsiyalarni 8310 “Oddiy aksiyalar” hisobvarag‘iga ochilgan analitik hisob registrlarida qayd qilish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. 8320 “Imtiyozli aksiyalar” hisobvarag‘i imtiyozli aksiya ko‘rinishida chiqarilgan aksiyadorlik kapitalining holati va harakati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aksiyalar 8310 “Oddiy aksiyalar” va 8320 “Imtiyozli aksiyalar” hisobvaraqlarida nominal qiymatlari bo‘yicha hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8310 “Oddiy aksiyalar” va 8320 “Imtiyozli aksiyalar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob tashkilotning ta’sischilari va kapitalning shakllanish bosqichi bo‘yicha ma’lumotlarning shakllanishini ta’minlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. 8330 “Pay va ulushlar” hisobvarag‘i tashkilotning tashkiliy-huquqiy shakllariga asosan qatnashuvchilarning ulushlarini o‘zida mujassamlashtirgan ustav kapitalining holati va harakati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Davlat ishtirokidagi korxonalar davlat tomonidan ajratilgan asosiy va aylanma mablag‘lardan tashkil qilingan ustav kapitalini belgilangan tartibda shakllantiradi.
(347-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashkilot ro‘yxatdan o‘tgandan keyin uning ustav kapitali ta’sischilarning ta’sis hujjatlarida belgilangan pay va ulushlaridan tashkil topadi va 8330 “Pay va ulushlar” hisobvarag‘ining kreditida hamda 4610 “Ustav kapitaliga ulushlar bo‘yicha ta’sischilarning qarzlari” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8330 “Pay va ulushlar” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob tashkilotning har bir ta’sischisi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Ustav kapitalini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (8300) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ta’sis hujjatlarida ko‘zda tutilgan summada, (tashkilot ro‘yxatdan o‘tkazilgandan keyin) ustav kapitali tasdiqlanishi

4610

8310-8330

2.

Foydaning bir qismi ustav kapitalini ko‘paytirishga yo‘naltirilishi:

a) hisoblangan dividendlar miqdorida;

8710

6610

b) ustav kapitalini ko‘paytirishga yo‘naltirilgan foyda miqdorida.

6610

8310-8330

3.

Ustav kapitali to‘plangan kapital miqdorigacha kamaytirilishi

8310-8330

4610

4.

Tashkilot ta’sischilariga ulushlari qaytarilishi

8330

6620

5.

Aksiyadorlardan sotib olingan va bekor qilingan xususiy aksiyalar ustav kapitalining kamaytirilishiga hisobdan chiqarilishi:

a) nominal qiymatdan yuqori bahoda sotib olish:

nominal qiymatiga;

8310, 8320, 8410,

8610, 8620

nominal qiymatidan oshgan summaga;

9690

8610, 8620

b) nominal qiymatidan past narxda sotib olish:

sotib olish qiymatiga;

8310, 8320

8610, 8620

nominal qiymatidan past summaga.

8310, 8320

9590

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qo‘shilgan kapital (8400)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Oddiy va imtiyozli aksiyalarni sotishdan olingan summalarning aksiyalar nominal qiymatidan oshgan miqdori ko‘rinishidagi qo‘shilgan kapital mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8410 “Emissiya daromadi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8420 “Ustav kapitalini shakllantirishdagi kurs farqi”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. 8410 “Emissiya daromadi” hisobvarag‘i aksiyalarni dastlabki sotishda nominal qiymatidan yuqori bahoda olingan mablag‘lar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Ushbu mablag‘lar kelib tushganda 8410 “Emissiya daromadi” hisobvarag‘i kreditlanib, xususiy aksiyalarni bekor qilishda sotib olish qiymati va nominal qiymati o‘rtasidagi farq qoplanganda esa ushbu hisobvaraq debetlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8410 “Emissiya daromadi” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob oddiy va imtiyozli aksiyalardan olingan daromadlar bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. 8420 “Ustav kapitalini shakllantirishda kurs farqi” hisobvarag‘i ustav kapitalini shakllantirish jarayonida vujudga keladigan kurs farqlarini hisobga olish uchun foydalaniladi. Ustav kapitalini shakllantirish uchun berilgan chet el valyutasi mablag‘larini tan olish ustav kapitaliga ulushlarni kiritish sanasidagi chet el valyutasining so‘mga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining kursi (bundan buyon matnda Markaziy bankning kursi deb yuritiladi) bo‘yicha amalga oshiriladi. Chet el valyutasi mablag‘larini va boshqa mulklarni tan olish qiymati ro‘yxatdan o‘tkazish sanasidagi ta’sis hujjatlarida belgilangan baholardan farq qilishi mumkin. Xo‘jalik yurituvchi subyekt ustav kapitalini shakllantirishda Markaziy bankning kurslarining o‘rtasida ta’sis hujjatlari ro‘yxatdan o‘tkazilgan sanada va ustav kapitaliga mablag‘lar haqiqatda kiritilgan sanada vujudga keladigan ijobiy kurs farqi buxgalteriya hisobida qo‘shilgan kapital sifatida 8420 “Ustav kapitalini shakllantirishdagi kurs farqi” hisobvarag‘ida aks ettiriladi. Xo‘jalik yurituvchi subyekt ustav kapitalini shakllantirishda ta’sis hujjatlari ro‘yxatdan o‘tkazilgan sanada va ustav kapitaliga mablag‘lar haqiqatda kiritilgan sanada Markaziy bank kurslarining o‘zgarishi natijasida vujudga keladigan salbiy kurs farqi 8420 “Ustav kapitalini shakllantirishdagi kurs farqi” hisobvarag‘i debetida ustav kapitalini shakllantirishda oldin vujudga kelgan ijobiy kurs farqi summalari doirasida aks ettiriladi. Ustav kapitalini shakllantirishda ijobiy kurs farqi summasidan oshgan salbiy kurs farqi summasi 9620 “Valyutalar kurslari farqidan zararlar” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi. Kurs farqlarining bu tartibda hisobdan chiqarilishi ta’sis hujjatlarida oldindan kelishilgan, ustav kapitalidagi ta’sischilarning ulushining o‘zgarmasligiga imkon beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8420 “Ustav kapitalini shakllantirishda kurs farqi” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir ta’sischi bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Qo‘shilgan kapitalni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (8400) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Birlamchi emissiya aksiyalarning nominal va emissiya qiymatlari o‘rtasidagi farq sifatida qo‘shimcha to‘langan kapital mablag‘lari kelib tushishi

5010-5530

8410

2.

Qo‘shilgan kapital mablag‘lari xususiy aksiyalarni bekor qilishda sotib olish va nominal qiymatlari o‘rtasidagi farqni qoplashga ishlatilishi

8410

8610, 8620

3.

Ustav kapitalining shakllanish jarayonida vujudga kelgan ijobiy kurs farqi hisobga olinishi

Mol-mulkni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

8420

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rezerv kapitali (8500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Tashkilot ta’sis hujjatlariga asosan foyda hisobidan shakllantiriladigan rezerv kapitali (fondi), mulkni qayta baholashdan yuzaga keladigan rezervlar, pul mablag‘laridan tashqari tekinga olingan mulklar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8510 “Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash bo‘yicha tuzatishlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8520 “Rezerv kapitali (fondi)”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8530 “Tekinga olingan mulk”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. 8510 “Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash bo‘yicha tuzatishlar” hisobvarag‘ida mulklarni qayta baholash natijasida vujudga kelgan o‘zgarishlar hisobga olinadi. Mulklarni qayta baholash natijasida rezerv kapitalining shakllanishi va to‘ldirilishi 8510 “Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash bo‘yicha tuzatishlar” hisobvarag‘ining kreditida qayta baholash natijasida qiymati oshgan mulklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar qayta baholash natijasida mulklarning qiymati kamaysa, kamaygan summa o‘sha mulkning navbatdagi qiymati oshishi hisobiga to‘ldiriladi va u 8510 “Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash bo‘yicha tuzatishlar” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi. Shu mulkning avvalgi qayta baholashdagi qiymatidan oshgan arzonlashtirilgan summa xarajat sifatida tan olinadi va 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘ida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Mulkni qayta baholash bo‘yicha jamlangan summaning ta’sischilar o‘rtasida taqsimlanishi 8510 “Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash bo‘yicha tuzatishlar” hisobvarag‘ining debetida 6620 “Chiqib ketayotgan ta’sischilarga ulushlari bo‘yicha qarz” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. 8520 “Rezerv kapitali (fondi) “ hisobvarag‘i tashkilot tomonidan ta’sis hujjatlari va qonunchilik hujjatlariga muvofiq tashkil etilgan rezerv kapitalining holati va harakati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rezerv kapitali (fondi) mablag‘lari tashkilot zararlarini qoplash va boshqa qoplash manbalari bo‘lmagan boshqa maqsadlarga sarflanishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rezerv kapitali (fondi)ning shakllanishi 8520 “Rezerv kapitali (fondi)” hisobvarag‘ining kreditida 8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari) “ hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. 8530 “Tekinga olingan mulklar” hisobvarag‘i tashkilot tomonidan tekinga olingan mulkni hisobga olish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tekinga olingan mulklar 8530 “Tekinga olingan mulklar” hisobvarag‘ining kreditida tashkilot mulklarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Tekinga olingan mulklarni soliqqa tortish tartibi soliq to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Rezerv kapitalini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (8500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Mulk qiymatini qayta baholash natijasida rezerv kapitali hajmining ko‘payishi:

a) asosiy vositalar;

0110-0199

8510

b) moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalar;

0310

v) o‘rnatiladigan asbob-uskunalar;

0710-0720

g) tugallanmagan qurilish;

0810

d) uzoq muddatli investitsiyalar.

0610-0690

2.

Mulk qiymatining o‘tgan qayta baholash qiymatining oshirilgan miqdorigacha kamaytirilishi natijasida rezerv kapitalining kamayishi:

a) asosiy vositalar;

8510

0110-0199

b) moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalar;

0310

v) o‘rnatiladigan asbob-uskunalar;

0710-0720

g) tugallanmagan qurilish;

0810

d) uzoq muddatli investitsiyalar.

0610-0690

3.

O‘tgan qayta baholash qiymatidan oshgan summaga:

a) asosiy vositalar;

9430

0110-0199

b) moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalar;

0310

v) o‘rnatiladigan asbob-uskunalar;

0710-0720

g) tugallanmagan qurilish;

0810

d) uzoq muddatli investitsiyalar.

0610-0690

4.

Asosiy vositalar eskirishini qayta baholash:

a) qiymati oshirilishi

8510

0211-0299

b) qiymati kamaytirilishi.

0211-0290

8510

5.

Rezerv kapitalida qayd qilingan kam chiqqan o‘rnatiladigan asbob-uskunalarning qayta baholash natijasi (qoldiq) summasi

8510

9220

6.

Ta’sis hujjatlariga muvofiq va joriy yilning taqsimlanmagan foyda summasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq o‘rnatilgan tartibda rezerv kapitaliga (fondiga) yo‘naltirilishi

8710

8520

7.

Tashkilotni tugatish natijasida rezerv kapitali (fondi) hisobidan ta’sischilarga daromad (dividend)lar hisoblanishi

8530

6610, 6620

8.

Rezerv kapitali (fondi) summasi joriy hisobot yilida foyda olinmaganligi yoki foyda summasi yetarli bo‘lmaganligi sababli imtiyozli aksiyalarga daromad (dividend)lar hisoblash uchun yo‘naltirilishi

8520

6610

9.

Tekinga olingan qimmatli qog‘ozlar hisobga olinishi

0610, 5810

8530

10.

Tekinga olingan:

asosiy vositalar;

0110-0190

8530

o‘rnatiladigan asbob-uskunalar hisobga olinishi

0710-0720

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sotib olingan xususiy aksiyalar (8600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Keyinchalik qayta sotish yoki bekor qilish maqsadida sotib olingan xususiy aksiyalarning holati va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8610 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — oddiy”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8620 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — imtiyozli”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Sotib olingan xususiy aksiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (8600) ustav kapitalini hisobga oluvchi hisobvaraqlarga (8300) nisbatan kontr-passiv hisobvaraq hisoblanib, aksiyadorlik jamiyatlarining ustav kapitali miqdorini kamaytiradi va balansda ustav kapitali summasidan chegiriladigan summa sifatida ko‘rsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Emitent tomonidan sotib olingan xususiy aksiyalarning qiymati 8610 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — oddiy” va 8620 “Sotib olingan xususiy aksiyalar — imtiyozli” hisobvaraqlarining debetida haqiqiy sotib olish bahosida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sotib olingan xususiy aksiyalar sotib olish bahosidan yuqori bahoda qaytadan sotilganda o‘rtadagi farq summasi 9590 “Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari” hisobvarag‘iga kreditlanadi. Agarda sotib olingan xususiy aksiya sotib olish bahosidan past bahoda qayta sotilsa, o‘rtadagi farq summasi 9690 “Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlar” hisobvarag‘ining debetida ko‘rsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nominal qiymatidan past bahoda sotib olingan xususiy aksiyalarni bekor qilishda ushbu qiymatlar o‘rtasidagi farq 9590 “Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar bekor qilingan sotib olingan xususiy aksiyalarning qiymati ularning nominal qiymatidan yuqori bo‘lsa, farq 9690 “Moliyaviy faoliyat bo‘yicha boshqa xarajatlar” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Boshqa tashkilotlar (mas’uliyati cheklangan jamiyatlar, sherikchilik va boshqalar) sotib olingan xususiy aksiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (8600)dan tashkilot tomonidan o‘rnatilgan tartibda boshqa qatnashuvchilarga yoki uchinchi shaxsga berish uchun sotib olingan ustav kapitalidagi ulushni hisobga olish uchun foydalanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Sotib olingan xususiy aksiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (8600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Aksiyadorlardan ularga tegishli aksiyalar (qatnashchi ulushi) sotib olish qiymatida sotib olinishi

8610, 8620

5110-5530, 6620

2.

Sotib olingan xususiy aksiyalar (paylar)ni sotib olish bahosidan yuqori bahoda qayta sotish:

sotib olish qiymatiga;

5010-5530

8610. 8620

sotib olish qiymatidan yuqori farqiga.

5010-5530

9590

3.

Sotib olingan xususiy aksiyalar (paylar)ni sotib olish bahosidan past bahoda qayta sotish:

sotish qiymatiga;

5010-5530

8610, 8620

sotib olish qiymatidan past farqiga.

9690

8610, 8620

4.

Nominal qiymatidan past bahoda sotib olingan xususiy aksiyalar (paylar)ni bekor qilish:

sotib olish qiymatiga;

8310,8320

8610, 8620

nominal qiymatidan past farqiga.

8310,8320

9590

5.

Nominal qiymatidan yuqori bahoda sotib olingan aksiyalar (paylar)ni bekor qilish:

nominal qiymatiga;

8310,8320

8610, 8620

nominal qiymatidan yuqori farqiga.

9690

8610, 8620

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar) (8700)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Tashkilotning barcha yillar bo‘yicha faoliyati va hisobot davridagi taqsimlanmagan foyda yoki qoplanmagan zarar summasining holati va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8720 “Jamg‘arilgan foyda (qoplanmagan zarar)”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. 8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)” hisobvarag‘ida tashkilotning hisobot davrida faoliyati bo‘yicha taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari) hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sof foyda summasi hisobot davrining oxirida yakuniy yozuv bilan 8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)” hisobvarag‘ining kreditiga, zarar summasi esa ushbu hisobvaraqning debetiga 9900 “Yakuniy moliyaviy natija” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Taqsimlanmagan foyda summasi dividendlar to‘lash uchun yo‘naltirilganda 8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarar)” hisobvarag‘ining debetida va 6610 “To‘lanadigan dividendlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Taqsimlanmagan foyda summasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda rezerv kapitalini (fondini) shakllantirish uchun foydalanish mumkin, bunda 8710 “Hisobot davridagi taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar)” hisobvarag‘i debetlanadi va 8520 “Rezerv kapitali (fondi)” hisobvarag‘i kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobot davridagi taqsimlanmagan foydani taqsimlashdan keyin qolgan summa 8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)” hisobvarag‘idan 8720 “Jamg‘arilgan foyda (qoplanmagan zarar)lar” hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar)ni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (8700) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Hisobot davrida aniqlangan yakuniy moliyaviy natija taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar) hisobvarag‘iga o‘tkazilishi:

foyda summasi;

9910

8710

zarar summasi.

8710

9910

2.

Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi dividend to‘lashga yo‘naltirilishi

8710

6610

3.

Taqsimlanmagan foyda rezerv kapitalini shakllantirishga yo‘naltirilishi

8710

8520

4.

Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi qoldig‘i jamg‘arilgan foydaga o‘tkazilishi:

foyda;

8710

8720

zarar.

8720

8710

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maqsadli tushumlar (8800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Maqsadli moliyalashtirish mablag‘larining holati va harakati, shuningdek, a’zolik badallari va maqsadli yo‘nalish bo‘yicha tadbirlarni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan boshqa qaytarilmaydigan mablag‘larning kelib tushishi va sarflanishi to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8810 “Grantlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8820 “Subsidiyalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8830 “A’zolik badallari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8840 “Maqsadli foydalaniladigan soliq imtiyozlari”
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8890 “Boshqa maqsadli tushumlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Ushbu maqsadli tushumlarni tashkilotning xususiy kapitali sifatida aks ettirish shartlari quyidagilar hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) mablag‘larning maqsadli yo‘nalish bo‘yicha ishlatilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) mablag‘larni jalb qilish bilan bog‘liq xarajatlarning yo‘qligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) belgilangan shartlar bajarilganda qaytarib berilmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Grant deganda ijtimoiy xususiyatga ega maqsadlar, iqtisodiyotni rivojlantirish, ilmiy-texnik va innovatsion dasturlarni bajarish uchun hukumat, nodavlat, xorijiy hamda xalqaro tashkilotlar va jamg‘armalar tomonidan tekin, gumanitar yordam sifatida beriladigan pul mablag‘lari va moddiy resurslar tushuniladi. Grant mablag‘lari qat’iy ravishda belgilangan maqsadlarga ishlatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
369. Ajratilgan grant to‘g‘risida xabarnoma olinganda ushbu grant summasi 8810 “Grantlar” hisobvarag‘ining kreditida 4890 “Boshqa debitorlarning qarzi” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Grant summasidan moliyalashtiriladigan va budjetda ko‘zda tutilgan pul mablag‘lari yoki mulkning qabul qilinishi pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (5110 — 5530), kapital qo‘yilma (0800), o‘rnatiladigan uskunalar (0700), tovar-moddiy zaxiralarni va boshqa aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida 4890 “Boshqa debitorlarning qarzi” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chet el valyutasida olingan grant summasi xo‘jalik operatsiyalari amalga oshirilgan kundagi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining kursi bo‘yicha milliy valyutaga o‘tkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
370. 8820 “Subsidiyalar” hisobvarag‘i ajratilgan subsidiyalar, ya’ni, iqtisodiyotni rivojlantirish maqsadida belgilangan shartlar uchun tashkilotlarga davlat tomonidan pul yoki natura ko‘rinishida ko‘rsatilgan yordam summasi va harakati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Davlat (hukumat) tomonidan berilgan yordam turli ko‘rinishda (qo‘shimcha berish, subvensiya va boshqalar) bo‘lishi va har xil shartlarga muvofiq berilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
371. 8830 “A’zolik badallari” hisobvarag‘ida jamiyat a’zolarining ta’sis hujjatlarida belgilangan a’zolik badallari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A’zolik badallarining kelib tushishi 8830 “A’zolik badallari” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
372. 8840 “Maqsadli foydalaniladigan soliq imtiyozlari” hisobvarag‘ida maqsadli vazifalarni bajarish uchun soliq to‘lashdan ozod qilingan summalar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Soliq to‘lashdan ozod qilingan summalar budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida 8840 “Maqsadli foydalaniladigan soliq imtiyozlari” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
373. 8890 “Boshqa maqsadli tushumlar” hisobvarag‘ining kreditida boshqa maqsadlarga mo‘ljallangan tushumlar pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maqsadli tushumlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (8800) bo‘yicha analitik hisob maqsadli mablag‘larning yo‘nalishi va moliyalashtirish manbalari bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
374. Maqsadli tushumlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (8800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Ajratilgan grant va subsidiyalar haqida xabarnoma olinishi

4890

8810, 8820

2.

Grant va subsidiyalar bo‘yicha mablag‘lar olinishi

5110-5530

4890

3.

Tegishli tuzilmalarning qaroriga muvofiq berilgan grant va subsidiya summasi tashkilot ustav kapitali hajmini ko‘paytirishga yo‘naltirilishi

8810, 8820

8310, 8320, 8330, 8420

4.

Tegishli tuzilmalarning qaroriga muvofiq ilgari berilgan grant va subsidiya summasi tashkilot rezerv kapitali hajmining ko‘payishiga yo‘naltirilishi

8810, 8820

8530

5.

A’zolik badallari va boshqa maqsadli tushumlar kelib tushishi

5010-5530

8830

6.

Soliqqa tortishdan ozod qilish natijasida vujudga kelgan bo‘sh pul mablag‘lari hisobga olinishi

6410

8840

7.

Soliqqa tortishdan ozod qilish bo‘yicha imtiyozli davrning tugashi natijasida vujudga kelgan bo‘sh pul mablag‘lari hisobdan chiqarilishi

8840

8530

8.

Boshqa maqsadli tushumlar kelib tushishi

5010-5530

8890

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlari (8900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
375. Xarajatlar va to‘lovlarni xarajatlarga bir maromda olib borish maqsadida o‘rnatilgan tartibda rezerv qilingan summalarning holati va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish 8900 “Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlari” hisobvarag‘ida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rezervlarni hisoblash operatsiyalari 8910 “Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlari” hisobvarag‘ining kreditida va xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rezerv qilingan summalar hisobidan amalga oshirilgan haqiqiy xarajatlar va to‘lovlar summasi zaxiralar miqdorini kamaytirib, 8910 “Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlari” hisobvarag‘ining debetida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U yoki bu rezervning tashkil qilinishi va mablag‘larning foydalanilishi vaqti-vaqti bilan (yilning oxirida albatta) me’yor, hisoblar va boshqalarga asosan tekshirilib turiladi, zaruriyat tug‘ilganda to‘g‘rilanadi (korrektura).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8910 “Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlari” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob har bir rezerv turlari bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
376. Kelgusi xarajatlar va to‘lovlar rezervlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (8900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kelgusi xarajatlar va to‘lovlarning rezervlari tashkil qilinishi

Xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar

8910

2.

Tashkilotning ishlab chiqarish sexlari va xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar tomonidan asosiy vositalarni ta’mirlash uchun va boshqa bajarilgan ishlar, xizmatlar qiymati hisobga olinishi

8910

2010, 2310,

2510, 2710

3.

Hisoblangan kelgusi xarajatlar zaxiralarining foydalanilmay qolgan summasi tashkilot daromadiga qo‘shilishi

8910

9390

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Daromadlar va xarajatlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
377. Ushbu bobning hisobvaraqlari hisobot davridagi tashkilot faoliyati moliyaviy natijalarining shakllanishi va ishlatilishi to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
378. Moliyaviy natijalarni shakllantirish uchun alohida daromadlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va alohida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar ishlatiladi. Mahsulot (tovar, ish, xizmat)larni sotishdagi qo‘shilgan qiymat solig‘i, aksiz va boshqa to‘lovlar olinadigan hisobvaraqlar yoki pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning debetida va budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (6400) kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlar (9000)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
379. Tayyor mahsulot, tovar, bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarni sotishdan olingan daromadlar, shuningdek, sotilgan tovarlarning qaytishi, sotish va baholardan chegirmalar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9010 “Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9020 “Tovarlarni sotishdan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9040 “Sotilgan tovarlar (mahsulotlar)ning qaytishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9050 “Xaridorlar va buyurtmachilarga berilgan chegirmalar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
380. 9010 “Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar”, 9020 “Tovarlarni sotishdan daromadlar”, 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar” hisobvaraqlarining kreditida tashkilotning asosiy faoliyati (tayyor mahsulotlar, tovarlarni sotish, ishlar bajarish, xizmatlar ko‘rsatish)dan daromadlar olinadigan hisobvaraqlar va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi. Biroq, oldingi hisobot davrlarida olingan, ammo joriy hisobot davriga tegishli bo‘lgan daromad summalari 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mahsulot, tovar, ish, xizmatlarni sotishda 9010 “Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar”, 9020 “Tovarlarni sotishdan daromadlar”, 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar” hisobvaraqlarida sotishdan tushgan sof tushum summasi aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobot davrining oxirida 9010 “Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar”, 9020 “Tovarlarni sotishdan daromadlar”, 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar” hisobvaraqlari 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i bilan yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
381. 9040 “Sotilgan tovarlar (mahsulotlar)ning qaytishi” hisobvarag‘i sotilgan mahsulot va tovarlarning qaytishini hisobga olish uchun foydalaniladi. Bu hisobvaraq asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9000) guruhiga kontr-passiv hisobvaraq hisoblanadi va uning debet aylanmasi mahsulotlar va tovarlar sotishdan daromadni kamaytiradi. 9040 “Sotilgan tovarlar (mahsulotlar)ning qaytishi” hisobvarag‘ining debetida qaytarilgan tovarlar (mahsulotlar) qiymati quyidagi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xaridorlar va buyurtmachilar tomonidan qaytarilgan tovarlar (mahsulotlar)ning qiymati pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qaytarilgan tovarlar (mahsulotlar) bo‘yicha bekor qilingan debitorlik qarzlari summasi olinadigan hisobvaraqlar bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovarlar (mahsulotlar) uchun xaridorlar va buyurtmachilardan olingan to‘lovlar va bo‘naklar bo‘yicha vujudga kelgan qarz summasi to‘lanadigan hisobvaraqlar bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, oldin hisoblangan qo‘shilgan qiymat solig‘i, aksiz solig‘i bo‘yicha budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlarining debeti va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar, olinadigan hisobvaraqlarning kreditida yozuv amalga oshiriladi. Qaytarilgan mahsulotlar va tovarlarning tannarxi tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlarining debetida va sotilgan mahsulotlar va tovarlarning tannarxini hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlarining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
382. 9050 “Xaridorlar va buyurtmachilarga berilgan chegirmalar” hisobvarag‘i shartnoma shartlariga muvofiq berilgan sotuv chegirmalari, shuningdek, sotilgan mahsulot (tovar, ish, xizmat)larda aniqlangan yaroqsizliklar va boshqalar natijasida berilgan narx chegirmalarni hisobga olish uchun foydalaniladi. Ushbu hisobvaraq asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9000) guruhiga kontr-passiv hisobvaraq hisoblanadi va uning debet aylanmasi mahsulotlar va tovarlarni sotishdan, ish bajarishdan va xizmat ko‘rsatishdan daromadlarni kamaytiradi. 9050 “Xaridorlar va buyurtmachilarga berilgan chegirmalar” hisobvarag‘ining debetida sotuv va narxlardan berilgan chegirmalarning summasi tegishli olinadigan hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9000) bo‘yicha analitik hisob sotilgan mahsulotlar (tovarlar), bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlarning har bir turi bo‘yicha alohida yuritiladi. Bundan tashqari, analitik hisobni sotuvning geografik segmentlari (hududlar) va tashkilotni boshqarish uchun zarur bo‘lgan boshqa segmentlar bo‘yicha yuritish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
383. Asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9000) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Jo‘natilgan mahsulotlar, tovarlar, bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar (QQS, aksizlardan tashqari) uchun xaridorlarga taqdim etilgan hisob-kitob hujjatlaridagi summaga

4010, 4020

9010, 9020, 9030

2.

Mahsulotlar, tovarlar, ishlar va xizmatlarni naqd pulga sotish

5010, 5020

9010, 9020, 9030

3.

Tashkilot xodimiga mahsulot, tovarlar, ishlar va xizmatlar (jumladan maxsus kiyimlar) sotilishi

4790

9010, 9020, 9030

4.

Dividendlar mahsulotlar, tovarlar, ishlar va xizmatlar bilan to‘lanishi

6610

9010, 9020, 9030

5.

Vositachilik operatsiyalari bo‘yicha vositachilik mukofotlari summasi

4010

9010

6.

Mahsulot, tovarlar, ishlar va xizmatlar shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga sotilishi

4120

9010, 9020, 9030

7.

Kechiktirilgan daromadlar summasi ular taalluqli bo‘lgan hisobot davri kelganda sotish hajmiga kiritilishi

6230

9010, 9020, 9030

8.

Sotilgan tovarlar (mahsulotlar)ning qaytishi

9040

4010

9.

Sotishdan va narxdan chegirmalar berish

9050

4010

10.

Hisobot davrining oxirida 9040 “Sotilgan tovarlar (mahsulotlar)ning qaytishi” hisobvarag‘ining yopilishi

9010, 9020

9040

11.

Hisobot davrining oxirida 9050 “Xaridorlar va buyurtmachilarga berilgan chegirmalar” hisobvarag‘ining yopilishi

9010, 9020,9030

9050

12.

Asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9010, 9020. 9030

9910

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sotilgan mahsulot (tovar, ish, xizmat)larning tannarxi (9100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
384. Sotilgan tayyor mahsulotlar, tovarlar, bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlarning tannarxi to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9120 “Sotilgan tovarlarning tannarxi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9130 “Bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarning tannarxi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9140 “Davriy hisobda tovar-moddiy zaxiralarni sotib olish/xarid qilish”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9150 “Davriy hisobda tovar-moddiy zaxiralar bo‘yicha tuzatishlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
385. Tayyor mahsulotlar, tovarlar, ishlar, xizmatlar sotilganda, sotilgan tayyor mahsulotlar, tovarlar, ishlar, xizmatlarning tannarxi 9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi”, 9110 “Sotilgan tovarlarning tannarxi”, 9130 “Bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarning tannarxi” hisobvaraqlarining debetida tayyor mahsulotlarni (2800), tovarlarni (2900) hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
386. Hisobot davrining oxirida 9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi”, 9120 “Sotilgan tovarlarning tannarxi”, 9130 “Bajarilgan ish va ko‘rsatilgan xizmatlarning tannarxi” hisobvaraqlari 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i bilan yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
387. Sotilgan mahsulot (tovar, ish, xizmat)larning tannarxini hisobga oluvchi hisobvaraqlardan (9100) amalda foydalanish tashkilotda qo‘llaniladigan tovar-moddiy zaxiralarning hisob usuliga, ya’ni, tovar-moddiy zaxiralarning uzluksiz yoki davriy hisobiga bog‘liq.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
388. Tovar-moddiy zaxiralarni uzluksiz hisobga olish usuli qo‘llanilganda har bir mahsulot yoki tovarning tannarxi uning ishlab chiqarish jarayonidagi harakatiga qarab xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda to‘planadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
389. Tovar-moddiy zaxiralarni davriy hisobga olish usulidan foydalanilganda, har bir mahsulot (tovar)ning tannarxi hisobot davri davomida vaqtinchalik 9140 “Davriy hisobda tovar-moddiy zaxiralarni sotib olish/xarid qilish” hisobvarag‘ida yig‘iladi, biroq sotilgan mahsulotlar, tovarlarning haqiqiy tannarxini faqat tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiya qilingandan so‘ng aniqlash mumkin. 9150 “Davriy hisobda tovar-moddiy zaxiralar bo‘yicha tuzatishlar” hisobvarag‘i hisobot davrining oxirida inventarizatsiya natijasida tovar-moddiy zaxiralarning mavjudligini aks ettirish uchun foydalaniladigan vaqtinchalik hisobvaraqdir. Mazkur hisobvaraqning debeti bo‘yicha tovar-moddiy zaxiralarning kamayishi, krediti bo‘yicha tovar-moddiy zaxiralarning o‘sishi tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (1000 — 2900) bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9150 “Davriy hisobda tovar-moddiy zaxiralar bo‘yicha tuzatishlar” hisobvarag‘ining qoldig‘i 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘iga o‘tkazilishi orqali yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
390. Sotilgan mahsulot (ish, xizmat)larning tannarxini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9100) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi

9110

2810 — 2830

2.

Chiqib ketayotgan hayvonlarning tannarxi

9110

1110, 1120

3.

Sotilgan o‘zida ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulotlarning tannarxi

9110

2110

4.

Sotilgan tovarlarning tannarxi

9120

2910-2990

5.

Asosiy, yordamchi ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jalik sexlarining bajargan ishlari va ko‘rsatgan xizmatlarining tannarxi

9130

2010, 2310, 2710

6.

Tovar-moddiy zaxiralarni sotib olish (davriy hisobga olish usulida)

9140

6010

7.

Hisobot davrining oxirida inventarizatsiya natijalari bo‘yicha tovar-moddiy zaxiralar hisobvaraqlari bo‘yicha saldolarga tuzatishlar qilindi:

a) material zaxiralarning:

o‘sishi;

1010-1090

9150

kamayishi;

9150

1010-1090

b) tugallanmagan ishlab chiqarishning:

o‘sishi;

2010

9150

kamayishi;

9150

2010

v) tayyor mahsulotlarning:

o‘sishi;

2810

9150

kamayishi;

9150

2810

g) tovarlarning:

o‘sishi;

2910-2990

9150

kamayishi.

9150

2910-2990

8.

Hisobot davrining oxirida 9140 hisobvarag‘ining yopilishi

9910

9140

9.

Hisobot davri oxirida 9150 hisobvarag‘ining yopilishi

9910

(9150)

9150

(9910)

10.

Sotilgan mahsulot (ish, xizmat)larning tannarxini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9100) yopilishi

9910

9110, 9120, 9130

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishi (9200)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
391. Tashkilotga tegishli asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishi (tugatish, sotish, ayirboshlash, tekinga berish, ulush sifatida ustav kapitaliga berish, nodavlat notijorat tashkilot mulkini shakllantirishda mulkiy badal sifatida berish, moliyaviy ijara, shu jumladan lizing shartnomasi bo‘yicha berish, aniqlangan kamomad yoki yo‘qotish, ishtirokchining yuridik shaxs ishtirokchilari tarkibidan chiqishida asosiy vositalar bilan hisob-kitob qilish hollarda) to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vositalarning chiqib ketishi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
davlat ishtirokidagi korxonalarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq ta’sischisi (ishtirokchi) bilan kelishgan holda;
Oldingi tahrirga qarang.
(391-bandning oltinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) asosan chiqarilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa tashkilotlarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq yoki ta’sis hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda va shartlarda amalga oshiriladi.
(391-bandning oltinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(391-bandning yettinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) asosan chiqarilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
392. 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining debeti bo‘yicha chiqib ketgan asosiy vosita obyektlarining boshlang‘ich qiymati, shuningdek, asosiy vositalarning chiqib ketishi bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditiga asosiy vositalar obyektlarini sotishdan olingan tushumlar va hisobdan chiqarish natijasida sotish va foydalanish mumkin bo‘lgan bahoda kelib tushgan materiallarning qiymati, asosiy vositalarning qayta baholash natijalari summasi (saldo), shuningdek, chiqib ketgan asosiy vositalar obyektlari bo‘yicha chiqib ketish vaqtida hisoblangan eskirish summalari olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vositalarni sotishdan tushumlar 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditida olinadigan hisobvaraqlar va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Joriy hisobot davrida asosiy vositalarning chiqib ketishidan ko‘rilgan zarar summasi 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘ining debeti hamda 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Asosiy vositalarning chiqib ketishidan olingan foyda summasi 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining debeti hamda 9310 “Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vositalar obyektlarini moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berish natijasida 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ida yuzaga keladigan va kechiktirilgan daromadlarga tegishli bo‘lgan foyda summasi 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar” (joriy qismi) yoki 7230 “Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar” (uzoq muddatli qismi) hisobvarag‘iga hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy vositalar obyektlarining kamomadi yoki yo‘qotish hollarida qiymatliklar kamomadi sifatida aks ettiriladigan qoldiq qiymati 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining krediti bo‘yicha 5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda hisobdan chiqariladi. Aniq aybdor aniqlangandan keyin kamomad va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar summasi 4730 “Moddiy zararni qoplash bo‘yicha xodimlarning qarzi” hisobvarag‘ining debetiga, aniq aybdorlar aniqlanmagan holda esa 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘ining debetiga 5910 “Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘i bo‘yicha analitik hisob chiqib ketayotgan asosiy vositalarning inventar obyektlari bo‘yicha alohida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
393. 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining debetida chiqib ketayotgan aktivlarning balans qiymati, shuningdek, shu bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlar (komission mukofotlar va hokazolar) aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditiga aktivlarni sotishdan tushum, ya’ni sotilgan mulk uchun tashkilotga tegishli bo‘lgan summa olib boriladi. Nomoddiy aktivlar obyektlarining sotilishi va turli chiqib ketishida 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditiga, shuningdek, ushbu obyektlar bo‘yicha chiqib ketish vaqtigacha hisoblangan eskirish summasi, nomoddiy aktivlarning eskirishini hisobga oluvchi tegishli hisobvaraqlar (0500) bilan bog‘langan holda hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan ko‘rilgan zarar summasi 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘ining debeti hamda 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi. Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan olingan foyda summasi 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘ining debeti hamda 9320 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
394. Asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9200) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Tugatish, sotish, ayirboshlash, tekinga berish, ustav kapitaliga ulush sifatida berish, moliyaviy ijara, shu jumladan lizing shartnomasi bo‘yicha berish, kamomad yoki yo‘qolishining aniqlanishi, ishtirokchining yuridik shaxs ishtirokchilari tarkibidan chiqishida asosiy vositalar bilan hisob-kitob qilish natijasida chiqib ketayotgan asosiy vositalar obyektlarining boshlang‘ich qiymatini hisobdan chiqarish

9210

0110-0190

2.

Chiqib ketayotgan asosiy vositalar bo‘yicha eskirishning hisobdan chiqarilishi

0210-0290

9210

3.

Asosiy vositalarning berilayotgan obyektining qoldiq qiymati bo‘yicha qo‘shimcha to‘lovsiz ayirboshlab olingan asosiy vositalar obyektining kirim qilinishi

0100

9210

4.

Pul mablag‘lari yoki ularning ekvivalentlarini qo‘shimcha to‘lab ayirboshlab olingan asosiy vositalar obyektining kirim qilinishi

0100

6990

9210

(qoldiq qiymatiga)

5.

Pul mablag‘lari yoki ularning ekvivalentlarini olgan holda ayirboshlab olingan asosiy vositalar obyektini kirim qilinishi

0100

4890

9210

(qoldiq qiymatiga)

6.

Ta’sis shartnomasiga yoki qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa hujjatlarga asosan asosiy vositalarni boshqa tashkilotlarning ustav kapitaliga ulush sifatida belgilangan qiymat bo‘yicha berilishi

0600

9210

7.

Chiqib ketayotgan asosiy vositalarning qayta baholash natijalari summasini (saldo) hisobdan chiqarilishi

8510

9210

8.

Asosiy vositalarning chiqib ketishi bilan bog‘liq yordamchi ishlab chiqarishning xizmatlari va xarajatlari hisobdan chiqarilishi

9210

2310

9.

Asosiy vositalarning chiqib ketishi bo‘yicha operatsiyalarda ishtirok etayotgan ishchilarga ish haqi hisoblanishi

9210

6710

10.

Asosiy vositalarning chiqib ketishi bo‘yicha operatsiyalarda ishtirok etayotgan ishchilarga hisoblangan ish haqi summasidan ijtimoiy sug‘urta ajratmalari amalga oshirilishi

9210

6520

11.

Asosiy vositalarning chiqib ketishida ko‘rsatilgan xizmatlar uchun boshqa tashkilotlarga bo‘lgan qarz

9210

6990

12.

Asosiy vositalar obyektlarini moliyaviy ijaraga berish natijasida hosil bo‘lgan kelgusi davr daromadlari hisobdan chiqarilishi

9210

6230, 7230

13.

Mavjud asosiy vositalar obyektlari moliyaviy ijarasining to‘liq muddati davomida olinadigan ijara to‘lovlari summasi (ijaraga beruvchida)

0920

9210

14.

Asosiy vositalarning chiqib ketishidan qolgan materiallarning kirim qilinishi

1010-1090

9210

15.

Asosiy vositalarning chiqib ketishidan bankka kelib tushgan tushum (naqdsiz hisob-kitoblar bo‘yicha)

5110

9210

16.

Asosiy vositalarning sotilgan (realizatsiya) qiymati

4010

9210

17.

Asosiy vositalarning chiqib ketishi bo‘yicha hisoblangan qo‘shilgan qiymat solig‘i summasiga

9210

6410

18.

Shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlarining ularga sotilgan asosiy vositalar uchun qarzi

4120

9210

19.

Asosiy vositalarning chiqib ketishi bo‘yicha operatsiyalarning moliyaviy natijalarini aniqlash:

a) foyda;

b) zarar.

9210

9430

9310

9210

20.

Chiqib ketayotgan uzoq va qisqa muddatli investitsiyalar (shu jumladan, inventarizatsiya jarayonida aniqlangan kamomadidan ko‘rilgan zarar summasiga)

9220

(5910)

0600,

5800

(9220)

21.

Xaridorlarning ularga sotilgan nomoddiy va boshqa aktivlar uchun qarzi

4010

9220

22.

Nomoddiy va boshqa aktivlar shu’ba va qaram xo‘jalik jamiyatlariga sotilishi

4120

9220

23.

Sotilgan materiallarning tannarxi hisobdan chiqarilishi

9220

1010-1090

24.

Chetga chiqarilgan materiallar qiymatidagi farqlar hisobdan chiqarilishi

9220

1610

25.

O‘stirishda va boquvda bo‘lgan hayvonlarning chetga chiqarilishi

9220

1110, 1120

26.

Qimmatli qog‘ozlarni sotish

9220

0610, 5810

27.

Boshqa aktivlarning chiqib ketishi bo‘yicha operatsiyalarning moliyaviy natijasini aniqlash:

a) foyda;

9220

9320

b) zarar.

9430

9220

(394-bandning jadvali O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asosiy faoliyatning boshqa daromadlari (9300)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
395. Asosiy faoliyatning boshqa daromadlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9310 “Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9320 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9330 “Undirilgan jarima, penya va ustamalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9340 “O‘tgan yillar foydalari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9350 “Operativ ijaradan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9360 “Kreditor va deponent qarzlarni hisobdan chiqarishdan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9370 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar daromadlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9380 “Qaytarilmaydigan moliyaviy yordam”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9390 “Boshqa operatsion daromadlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
396. Hisobot davrining oxirida asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda summasi 9310 “Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda” hisobvarag‘ining kreditida 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
397. Hisobot davrining oxirida boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda summasi 9320 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda” hisobvarag‘ining kreditida 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
398. Xo‘jalik shartnomalarining shartlarini buzganliklari uchun qarzdorlardan undirilgan jarimalar, penya, ustamalar va boshqa jarima turlari, shuningdek, yetkazilgan zararlarni qoplash bo‘yicha daromadlar 9330 “Undirilgan jarima, penya va ustamalar” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar yoki olinadigan hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
399. Hisobot davrida aniqlangan o‘tgan yillar foydalari 9340 “O‘tgan yillar foydalari” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar yoki tegishli olinadigan hisobvaraqlarining debeti bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
400. Mulkni operativ ijaraga berishdan daromadlar 9350 “Operativ ijaradan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida 4820 “Operativ ijara bo‘yicha olinadigan joriy to‘lovlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mulkni operativ ijaraga berish asosiy faoliyati hisoblangan tashkilotlar joriy hisobot davriga tegishli bo‘lgan daromad summasi buxgalteriya hisobida 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetida va 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
(400-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) asosan xatboshi bilan to‘ldirilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
401. Da’vo muddati o‘tib ketgan kreditor va deponent qarzlarni hisobdan chiqarishdan daromadlar 9360 “Kreditor va deponent qarzlarni hisobdan chiqarishdan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida kreditor va deponent qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
402. 9370 “Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklar daromadlari” hisobvarag‘ida xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning mahsulot ishlab chiqarishi, ishlar bajarishi va xizmatlar ko‘rsatishi bilan bog‘liq bo‘lmagan boshqa daromadlari hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
403. Pul mablag‘lari va pul ekvivalentlari ko‘rinishida tekinga olingan daromadlar 9380 “Qaytarilmaydigan moliyaviy yordam” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘lari va pul ekvivalentlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
404. Boshqa operatsion faoliyatdan olingan daromadlar 9390 “Boshqa operatsion daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida pul mablag‘lari yoki olinadigan to‘lovlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
405. Asosiy faoliyatning boshqa daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9300) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda

9210

9310

2.

Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda

9220

9320

3.

Shartnoma majburiyatlariga rioya etmaganligi uchun boshqa tashkilotlarga taqdim etilgan jarima, penya va ustamalar summasi

4860

9330

4.

Hisobot davrida aniqlangan o‘tgan yillarning foydalari

4010

9340

5.

Operativ ijara shartnomasi bo‘yicha ijara to‘lovlari summasi

4820

9350

6.

Da’vo muddati o‘tishi bilan kreditorlik qarzlarini hisobdan chiqarilishi

6010

9360

7.

Kreditorlik qarzlar va boshqalarni hisobdan chiqarishdan daromadlar

6910-6990

9360

8.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan kamomadlar bo‘yicha baholardagi farqlar moddiy javobgar shaxs hisobiga olib borilishi

4730

9370

9.

Qaytarilmaydigan moliyaviy yordam

5110-5530

9380

10.

Asosiy, yordamchi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklardagi, umumiy ishlab chiqarish omborlaridagi materiallar, tugallanmagan ishlab chiqarishning ortiqchalari kirim qilinishi

2010, 2310, 2510, 2710

9390

11.

Oldin hisobdan chiqarilgan debitorlik qarzlaridan olingan daromadlar

Olinadigan hisobvaraqlar

9390

12.

Mulk sug‘urtasi bo‘yicha sug‘urta tashkilotlaridan kelib tushgan sug‘urta to‘lovlari

4510

9390

13.

Shubhali qarzlar bo‘yicha sarflanmagan zaxira summasining ushbu zaxira tashkil qilingan yildan keyingi yilning foydasiga qo‘shilishi

4910

9390

14.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan ortiqcha mahsulotlar, tovarlarning kirim qilinishi

2810-2890, 2910-2990

9390

15.

Inventarizatsiya natijasida aniqlangan tugallanmagan qurilishdagi, uzoq va qisqa muddatli investitsiyalardagi ortiqchalar

0810-0890, 0600, 5800

9390

16.

Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan talab qilinmagan bo‘nak summalarining hisobdan chiqarilishi

6310-6390

9390

17.

Hisobot davrining oxirida asosiy faoliyatning boshqa daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9310-9390

9910

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Davr xarajatlar (9400)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
406. Ishlab chiqarish jarayoni bilan bevosita bog‘liq bo‘lmagan sotish xarajatlari, boshqaruv xarajatlari, boshqa operatsion xarajatlar, shuningdek, kelgusida soliq solinadigan bazadan chegiriladigan hisobot davri xarajatlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9410 “Sotish xarajatlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9420 “Ma’muriy xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9430 “Boshqa operatsion xarajatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
407. 9410 “Sotish xarajatlari” hisobvarag‘ida mahsulotni sotish bo‘yicha xarajatlar, ya’ni, mahsulotni iste’molchiga yetkazib berish bilan bog‘liq, transport vositalariga ortish, marketing bilan shug‘ullanuvchi xodimlar va bo‘limlarning xarajatlari va boshqalar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
408. Hisobot davrining oxirida 9410 “Sotish xarajatlari” hisobvarag‘i 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
409. 9420 “Ma’muriy xarajatlar” hisobvarag‘ida tashkilotni boshqarish bo‘yicha xarajatlar, boshqaruv xodimlarining ish haqi xarajatlari, umumiy boshqaruv ahamiyatiga molik asosiy vositalarni ta’mirlash xarajatlari, umumxo‘jalik ahamiyatidagi binolarning ijara to‘lovlari va boshqa xarajatlar hisobga olinadi. Hisobot davrining oxirida 9420 “Ma’muriy xarajatlar” hisobvarag‘i 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
410. 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘ida kadrlar tayyorlash va qayta tayyorlash xarajatlari, axborot, auditorlik va maslahat xizmatlari uchun to‘lov xarajatlari, ish haqi hisoblashda hisobga olinmaydigan kompensatsiyalash va rag‘batlantirish ahamiyatiga molik to‘lovlar, bank va depozitariy xizmatlarining to‘lovlari, zararlar, jarimalar, penyalar va boshqa operatsion faoliyat jarayonida vujudga keladigan, ishlab chiqarish jarayoni, moliyaviy faoliyat va favqulodda xarajatlar moddalarining belgilari bo‘lmagan boshqa xarajatlar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
411. Hisobot davrining oxirida 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar” hisobvarag‘i 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
412. Davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9400) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Mahsulotlarni jo‘natish bo‘yicha transport xarajatlari

9410

6990

2.

Chetdan reklama va marketing xizmatlari

9410

6010

3.

Savdo jarayonida ishlatilayotgan asosiy vositalarning eskirishi

9410

0210-0299

4.

Savdo jarayonida ishlatilayotgan nomoddiy aktivlarning eskirishi

9410

0510-0590

5.

Boshqaruv xodimlarining ish haqi xarajatlari

9420

6710

6.

Boshqaruv ahamiyatiga molik asosiy vositalarning eskirishi

9420

0210-0299

7.

Boshqaruv binosining ijara to‘lovi

9420

6910

8.

Boshqaruv ehtiyojlari uchun materiallar sarflanishi

9420

1010-1090

9.

Transport tashkilotlarining xizmati

9420

6010

10.

Xizmat safarlari va vakillik xarajatlari

9420

4220, 4230

11.

Yuridik shaxsning yuqori tashkiloti va birlashmalarini saqlashga ajratmalar

9420

6120

12.

Bank va auditorlik xizmatlari uchun to‘lovlar

9430

6990

13.

Asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishidan zararlar

9430

9210, 9220

14.

Aybdor shaxsni aniqlash imkoni bo‘lmagan holdagi kamomadlar va yo‘qotishlar

9430

5910

15.

Shubhali qarzlar bo‘yicha zaxira hisoblanishi

9430

4910

16.

Soliq idoralari qaroriga ko‘ra jarima hisoblanishi

9430

6410

17.

Tashkilot balansida bo‘lgan oliy o‘quv yurtlarini saqlash uchun ajratmalar

9430

6110

18.

Tashkilot xodimlari uchun dam olish uylari va sanatoriylarga yo‘llanmalar to‘lanishi

9430

5110-5530

19.

Bekor qilingan buyurtmalar bo‘yicha xarajatlar hisobdan chiqarilishi

9430

2010

20.

O‘tgan yillar operatsiyalaridan ko‘rilgan zararlar

9430

Olinadigan hisobvaraqlar

21.

Xo‘jalik shartnomalarini buzganlik uchun jarimalar

9430

6960

22.

Mahalliy transportdan foydalanish uchun yo‘l hujjatlari to‘lanishi

9430

5110-5530

23.

Tovar-moddiy zaxiralarning sotilishi bo‘yicha bahoning kamayish natijalari hisobdan chiqarilishi

9430

3190

24.

Quyidagi ishlarda foydalanilgan asosiy vositalarning eskirishi va nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasi:

a) yangi turdagi mahsulot ishlab chiqarish uchun mo‘ljallangan ishga tushirish ishlarida;

9430

0210-0299,

b) seriyali yoki ommaviy ishlab chiqarishga mo‘ljallanmagan yangi texnologik jarayonlarni o‘zlashtirishga xizmat ko‘rsatishda

0510-0590

25.

Hisobot davri oxirida davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9910

9410-9430

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Moliyaviy faoliyat bo‘yicha daromadlar (9500)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
413. Moliyaviy faoliyat bo‘yicha daromadlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9510 “Royalti ko‘rinishidagi daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9520 “Dividendlar ko‘rinishidagi daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9530 “Foizlar ko‘rinishidagi daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9540 “Valyutalar kurslari farqidan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9550 “Moliyaviy ijaradan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9560 “Qimmatli qog‘ozlarni qayta baholashdan daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9590 “Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
414. Royalti ko‘rinishida olingan daromadlar 9510 “Royalti ko‘rinishidagi daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida 4850 “Olinadigan royalti” yoki pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
415. O‘zbekiston Respublikasi hududida va undan tashqarida boshqa tashkilotlar faoliyatida ulush bilan ishtirok etishdan olingan daromadlar, tashkilotga tegishli bo‘lgan aksiyalar bo‘yicha dividendlar 9520 “Dividendlar ko‘rinishidagi daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida 4840 “Olinadigan dividendlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
416. Uzoq muddatli va joriy investitsiyalar bo‘yicha foizlar ko‘rinishidagi daromadlar 9530 “Foizlar ko‘rinishidagi daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida 4830 “Olinadigan foizlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
417. 9540 “Valyutalar kurslari farqidan daromadlar” hisobvarag‘ida balansning monetar moddalari bo‘yicha ijobiy kurs farqlaridan olingan daromadlar aks ettiriladi. Chet el valyutasidagi operatsiyalar bo‘yicha ijobiy kurs farqi, shu jumladan, buxgalteriya balansini tuzish sanasiga qarzlarni qayta baholash farqlari 9540 “Valyutalar kurslari farqidan daromadlar” hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
418. Mulkni moliyaviy ijaraga berishdan olingan daromadlar 9550 “Moliyaviy ijaradan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida 4830 “Olinadigan foizlar”, 6230 “Boshqa kechiktirilgan daromadlar”, pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mulkni moliyaviy ijaraga berish asosiy faoliyati hisoblangan tashkilotlar joriy hisobot davrida hisoblangan daromad summasi buxgalteriya hisobida 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan to‘lovlar” hisobvarag‘ining debetida va 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar ko‘rsatishdan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida aks ettiriladi.
(418-band O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-sonli buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3593-1, 24.09.2025-y.) asosan xatboshi bilan to‘ldirilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
419. Qimmatli qog‘ozlarni qayta baholashdan daromadlar 9560 “Qimmatli qog‘ozlarni qayta baholashdan daromadlar” hisobvarag‘ining kreditida qisqa muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
420. 9590 “Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari” hisobvarag‘ida moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
421. Moliyaviy faoliyat bo‘yicha daromadlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9500) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Royalti bo‘yicha olinadigan summalar

4850

9510

2.

Boshqa tashkilotlarda ulushli qatnashishdan olingan daromadlar, tashkilotga tegishli bo‘lgan aksiyalar bo‘yicha dividendlar

4840

9520

3.

Qarz majburiyatlari bo‘yicha foizlar

4830

9530

4.

Balansning monetar moddalarini qayta hisoblashdan ijobiy kurs farqlari

Pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar, olinadigan hisobvaraqlar, majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqalar

9540

5.

Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha hisoblangan foizlar summasi

4830

9550

6.

Qimmatli qog‘ozlarni qayta baholash (qiymatining oshirilishi)

5810

9560

7.

Hisobot davri oxirida moliyaviy faoliyat daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9510-9590

9910

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlar (9600)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
422. Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish quyidagi hisobvaraqlarda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9610 “Foizlar ko‘rinishidagi xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9620 “Valyutalar kurslari farqidan zararlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9630 “Qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va tarqatish bo‘yicha xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9690 “Moliyaviy faoliyat bo‘yicha boshqa xarajatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
423. Banklar, mol yetkazib beruvchilarning kreditlari va qarzlar, moliyaviy ijara bo‘yicha foizlar va boshqa foiz to‘lovi xarajatlari 9610 “Foizlar ko‘rinishidagi xarajatlar” hisobvarag‘ining debetida 6920 “Hisoblangan foizlar” yoki pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
424. 9620 “Valyutalar kurslari farqidan zararlar” hisobvarag‘ida salbiy kurs farqi va balansning monetar moddalariga doir operatsiyalar bo‘yicha zararlar aks ettiriladi. Chet el valyutasi operatsiyalari bo‘yicha salbiy kurs farqlari, shu jumladan, buxgalteriya balansini tuzish sanasiga chet el valyutasidagi qarzlarni qayta hisoblashdan farq 9620 “Valyutalar kurslari farqidan zararlar” hisobvarag‘ining debetida pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar, olinadigan hisobvaraqlar va majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
425. Qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va tarqatish bilan bog‘liq xarajatlar 9630 “Qimmatli qog‘ozlarni chiqarish va tarqatish bo‘yicha xarajatlar” hisobvarag‘ining debetida majburiyatlar va pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
426. 9690 “Moliyaviy faoliyat bo‘yicha boshqa xarajatlar” hisobvarag‘ida moliyaviy faoliyat bo‘yicha boshqa xarajatlar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
427. Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9600) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Kreditlar va qarzlar bo‘yicha foizlar hisoblanishi

9610

6920

2.

Asosiy vositalarning moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha foizlar hisoblanishi

9610

6920

3.

Balansning monetar moddalarini qayta baholashdan salbiy kurs tafovutlari

9620

xorijiy valyutadagi pul mablag‘larining hisobvaraqlari, xorijiy valyutada olish uchun hisobvaraqlar, xorijiy valyutadagi majburiyatlarni hisobga olish hisobvaraqlari va boshqalar

4.

Qimmatli qog‘ozlarga investitsiyalarni qayta baholash (qiymatining kamaytirilishi) natijasida ko‘rilgan zararlar va boshqalar

9690

5810-5890

5.

Hisobot davri oxirida moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9910

9610-9690

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Favqulodda vaziyatlardan olingan foyda (zarar) (9700)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
428. Tashkilotning odatiy xo‘jalik faoliyatidan keskin farq qiladigan favquloddagi hodisalar (tasodif, kutilmagan va odatiy bo‘lmagan zarar va yo‘qotishlar) natijasida vujudga keladigan foyda va zararlar hisobi quyidagi hisobvaraqlarda yuritiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9710 “Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9720 “Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
429. Favqulodda hodisalardan foyda 9710 “Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar” hisobvarag‘ining kreditida tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar, olinadigan hisobvaraqlar yoki pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
430. Favqulodda hodisalardan zarar 9720 “Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar” hisobvarag‘ining debetida uzoq muddatli va joriy aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobot davrining oxirida 9710 “Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar”, 9720 “Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar” hisobvaraqlari 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9710 “Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar”, 9720 “Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar” hisobvaraqlari bo‘yicha analitik hisob favqulodda vaziyatlardan olingan foyda va ko‘rilgan zararlarning nomlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
431. Favqulodda vaziyatlardan olingan foyda (zarar)larni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9700) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Favqulodda hodisa (tabiiy ofat) natijasida uskunalar, materiallar, tovarlar kirim qilinishi

0710-0720, 1010-1090, 2910-2990

9710

2.

Tabiiy ofatdan keyin o‘tkazilgan inventarizatsiya natijasida aniqlangan uskunalarning kamomadi

9720

0710-0720

3.

Tabiiy ofat tufayli yo‘qotilgan turli xil moddiy qiymatliklar hisobdan chiqarilishi

9720

1010-1090, 1110-1120

4.

Tabiiy ofat tufayli tugallanmagan ishlab chiqarishdagi yo‘qotishlar

9720

2010, 2110, 2310

5.

Xizmat ko‘rsatuvchi xo‘jaliklarning tabiiy ofatdan ko‘rgan zarari hisobdan chiqarilishi

9720

2720

6.

Tabiiy ofatlar natijasida tayyor mahsulot, tovarlarning yo‘qotilishi

9720

2810-2890, 2910-2990

7.

9710 “Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar” hisobvarag‘ining yopilishi

9710

9910

8.

9720 “Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar” hisobvarag‘ining yopilishi

9910

9720

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Soliq majburiyatlarini to‘lash uchun foydaning ishlatilishi (9800)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
432. Soliq to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan foyda solig‘i bo‘yicha yil davomida hisoblangan bo‘nak to‘lovlari va qayta hisoblash bo‘yicha haqiqatda foydadan to‘lovlarni hisobga olish uchun quyidagi hisobvaraqlar foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9810 “Foyda solig‘i bo‘yicha xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9820 “Foydadan hisoblangan boshqa soliq majburiyatlari bo‘yicha xarajatlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
433. Yil davomida foydadan soliq va boshqa soliq majburiyatlar bo‘yicha hisoblangan to‘lovlar 9810 “Foyda solig‘i bo‘yicha xarajatlar”, 9820 “Foydadan hisoblanadigan boshqa soliq majburiyatlari bo‘yicha xarajatlar” hisobvarag‘ining debetida budjetga to‘lovlar bo‘yicha qarzlarni (turlari bo‘yicha) hisobga oluvchi hisobvaraqlar bilan bog‘langan holda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobot davri tugashi bilan yillik moliyaviy hisobot tuzilganda 9810 “Foyda solig‘i bo‘yicha xarajatlar”, 9820 “Foydadan hisoblangan boshqa soliq majburiyatlari bo‘yicha xarajatlar” hisobvarag‘i 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Soliqlar va boshqa soliq majburiyatlarini to‘lash uchun foydaning ishlatilishini hisobga oluvchi hisobvaraqlar bo‘yicha analitik hisob soliq majburiyatlari turlari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
434. Soliqlar va boshqa soliq majburiyatlarini to‘lash uchun foydaning ishlatilishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9800) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Foydadan budjetga to‘lovlar bo‘yicha yil davomida hisoblangan summalar

9810, 9820

6410

2.

Hisobot davrining oxirida soliqlar va boshqa soliq majburiyatlarini to‘lash uchun foydaning ishlatilishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9910

9810, 9820

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yakuniy moliyaviy natija (9900)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
435. 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i hisobot yilida tashkilot faoliyati yakuniy moliyaviy natijasining shakllanishi to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar) asosiy faoliyatdan, moliyaviy faoliyatdan va favqulodda daromadlarni ushbu faoliyat turlari bo‘yicha xarajatlar summasiga kamaytirilishidan yuzaga keladi. 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘ining debetida tashkilotning xarajat (zarar)lari, kreditida esa foydalari aks ettiriladi. Hisobot davridagi debet va kredit aylanmasi taqqoslanishi hisobot davrining sof foydasi (zarari)ni ko‘rsatadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Har bir hisobot davri oxirida 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘ining debeti va krediti bo‘yicha aylanmalar yig‘iladi va hisobot davrining yakuniy moliyaviy natijasini ifodalovchi ushbu hisobvaraq bo‘yicha saldo summasi hisoblab chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobot davrining tugashi bilan yillik moliyaviy hisobot tuzishda 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvarag‘i 8710 “Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda yopiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
436. Yakuniy moliyaviy natijani hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9900) boshqa hisobvaraqlar bilan bog‘lanishiga quyidagilar misol bo‘lishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Xo‘jalik operatsiyalarining mazmuni

Hisobvaraqlarning bog‘lanishi

Debet

Kredit

1.

Asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9010, 9020, 9030

9910

2.

Sotilgan mahsulot (tovar, ish, xizmat)lar tannarxini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9910

9110-9150

3.

Asosiy faoliyatning boshqa daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9310-9390

9910

4.

Davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9910

9410-9440

5.

Moliyaviy faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9510-9590

9910

6.

Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9910

9610-9690

7.

9710 “Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar” hisobvarag‘ining yopilishi

9710

9910

8.

9720 “Favqulodda vaziyatlardan ko‘rilgan zararlar” hisobvarag‘ining yopilishi

9910

9720

9.

Soliqlar va boshqa soliq majburiyatlarini to‘lash uchun foydaning ishlatilishini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning yopilishi

9910

9810-9820

10.

Hisobot yilining sof foydasi

9910

8710

11.

Hisobot yilining sof zarari

8710

9910

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Balansdan tashqari hisobvaraqlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
437. Ushbu bobning hisobvaraqlari tashkilotga tegishli bo‘lmagan, lekin vaqtinchalik foydalanayotgan yoki ixtiyorida bo‘lgan (operativ ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalar, mas’ul saqlashga va qayta ishlovga qabul qilingan moddiy qiymatliklar va boshqa) mavjud qiymatliklar, shartli huquq va majburiyatlarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotni umumlashtirish, shuningdek, alohida xo‘jalik operatsiyalari ustidan nazorat qilish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraqlarda qiymatliklarning buxgalteriya hisobi oddiy tizim bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Operativ ijaraga olingan asosiy vositalar (001)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
438. 001 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalar” hisobvarag‘i tashkilot tomonidan operativ ijara shartnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Ijaraga olingan asosiy vositalar 001 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalar” hisobvarag‘ida shartnomada ko‘rsatilgan bahoda yuritiladi. Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob ijaraga beruvchilar bo‘yicha va har bir ijaraga olingan asosiy vositalar obyektlari (ijaraga beruvchining inventar raqamlari) bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mas’ul saqlashga qabul qilingan tovar-moddiy zaxiralar (002)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
439. 002 “Mas’ul saqlashga qabul qilingan tovar-moddiy zaxiralar” hisobvarag‘i mas’ul saqlashga qabul qilingan tovar-moddiy zaxiralarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Tovar-moddiy zaxiralar 002 “Mas’ul saqlashga qabul qilingan tovar-moddiy zaxiralar” hisobvarag‘ida qabul qilish-topshirish dalolatnomasi yoki hisobvaraq-fakturada ko‘rsatilgan baholarda hisobga olinadi. Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob tashkilotlar, turlari, navi va saqlash joyi bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qayta ishlovga qabul qilingan materiallar (003)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
440. 003 “Qayta ishlovga qabul qilingan materiallar” hisobvarag‘i ishlab chiqaruvchi tashkilotlar tomonidan to‘lov amalga oshirilmaydigan va qayta ishlash uchun berilgan buyurtmachining xom ashyo va materiallarining mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Xom ashyo va materiallarni qayta ishlash yoki qo‘shimcha ishlov berish (buyurtmachining xom ashyo va materiallarining qiymatidan tashqari) xarajatlarining hisobi xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qayta ishlovga qabul qilingan buyurtmachining xom ashyo va materiallari 003 “Qayta ishlovga qabul qilingan materiallar” hisobvarag‘ida shartnomada ko‘rsatilgan baholarda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob buyurtmachilar, xom ashyo va materiallarning turlari, navlari va ularni saqlash joylari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vositachilik shartnomasi bo‘yicha qabul qilingan tovarlar (004)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
441. 004 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha qabul qilingan tovarlar” hisobvarag‘i shartnomaga muvofiq vositachilik shartnomasi bo‘yicha qabul qilingan tovarlarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Ushbu hisobvaraqdan komissioner tashkilotlar foydalanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vositachilik shartnomasi bo‘yicha qabul qilingan tovarlar 004 “Vositachilik shartnomasi bo‘yicha qabul qilingan tovarlar” hisobvarag‘ida qabul qilish-topshirish dalolatnomalarida ko‘rsatilgan narxlarda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob tovarlarning turlari va tashkilot — komitentlar bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘rnatish uchun qabul qilingan uskunalar (005)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
442. 005 “O‘rnatish uchun qabul qilingan uskunalar” hisobvarag‘i pudratchi tashkilotlar tomonidan montaj uchun buyurtmachidan olingan barcha turdagi uskunalarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Ushbu hisobvaraqdan pudratchi tashkilotlar foydalanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uskunalar 005 “O‘rnatish uchun qabul qilingan uskunalar” hisobvarag‘ida buyurtmachi tomonidan tegishli hujjatlarda ko‘rsatilgan bahoda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob alohida obyektlar yoki agregatlar bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qat’iy hisobdagi blankalar (006)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
443. 006 “Qat’iy hisobdagi blankalar” hisobvarag‘i saqlanayotgan va hisobdorlik asosida beriladigan qat’iy hisobdagi blankalar — patta daftarchalari, guvohnoma blanklari, diplomlar, turli abonementlar, talonlar, tovarlarni kuzatib boruvchi hujjatlarning varaqlari va shu kabilarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qat’iy hisobdagi blankalarga kiritiladigan hujjatlar ro‘yxati, ularni saqlash va foydalanish tartibi tashkilot tomonidan o‘rnatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qat’iy hisobdagi blankalar 006 “Qat’iy hisobdagi blankalar” hisobvarag‘ida shartli baholarda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob qat’iy hisobdagi blankalarning har bir turi va ularni saqlash joylari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
To‘lovga qobiliyatsiz debitorlarning zararga o‘tkazilib hisobdan chiqarilgan qarz (007)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
444. 007 “To‘lovga qobiliyatsiz debitorlarning zararga o‘tkazilib hisobdan chiqarilgan qarzi” hisobvarag‘i qarzdorlarning to‘lovga qobiliyatsizligi tufayli zararga hisobdan chiqarilgan debitorlik qarzlarining holati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi. Bunday qarz hisobdan chiqarilgan paytidan boshlab besh yil davomida qarzdorlarning mulkiy holati o‘zgargan vaqtda qarzni undirib olish imkoniyatini kuzatib borish uchun balansdan tashqari hisobvaraqda hisobga olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oldin zararga hisobdan chiqarilgan qarzni undirib olish natijasida kelib tushgan summaga pul mablag‘larini hisobga oluvchi hisobvaraqlar 9390 “Boshqa operatsion daromadlar” hisobvarag‘i bilan bog‘langan holda debetlanadi. Bir vaqtning o‘zida ko‘rsatilgan summaga 007 “To‘lovga qobiliyatsiz debitorlarning zararga o‘tkazilib hisobdan chiqarilgan qarz” hisobvarag‘i kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob har bir qarzdor bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — olingan (008)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
445. 008 “Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — olingan” hisobvarag‘i majburiyat va to‘lovlarning bajarilishini ta’minlash uchun olingan kafolatlarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar kafolatda summa ko‘rsatilmagan bo‘lsa, buxgalteriya hisobida ushbu summa shartnoma shartidan kelib chiqib aniqlanadi. 008 “Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — olingan” hisobvarag‘ida hisobga olingan ta’minot summasi qarzlarning qoplanishi doirasida hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob har bir olingan ta’minot bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — berilgan (009)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
446. 009 “Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — berilgan” hisobvarag‘i majburiyat va to‘lovlarning bajarilishini ta’minlash bo‘yicha berilgan kafolatlarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar kafolatda summa ko‘rsatilmagan bo‘lsa, buxgalteriya hisobida ushbu summa shartnoma shartlaridan kelib chiqib aniqlanadi. 009 “Majburiyatlar va to‘lovlarni ta’minlash — berilgan” hisobvarag‘ida hisobga olingan ta’minot summasi qarzlarning qoplanishi doirasida hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob har bir berilgan ta’minot bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berilgan asosiy vositalar (010)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
447. 010 “Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berilgan asosiy vositalar” hisobvarag‘i moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha ijaraga berilgan asosiy vositalarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
010 “Moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berilgan asosiy vositalar” hisobvarag‘idan moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berilgan asosiy vositalar ijara muddatining tugashida egasiga qaytarilganda yoki boshqa sabablarga ko‘ra qaytarib olingan yoki shartnoma muddati tugagandan keyin ijarachi sotib olgan vaqtdan boshlab hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob har bir moliyaviy ijara shartnomasi bo‘yicha berilgan asosiy vositalar bo‘yicha alohida asosiy vositalarning hisob inventar kartochkalari bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ssuda shartnomasi bo‘yicha olingan mulk (011)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
448. 011 “Ssuda shartnomasi bo‘yicha olingan mulk” hisobvarag‘i ssuda shartnomasi bo‘yicha olingan mulklarning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
011 “Ssuda shartnomasi bo‘yicha olingan mulk” hisobvarag‘idan ssuda shartnomasi bo‘yicha olingan mulklar shartnoma muddati tugashi bilan egasiga qaytarilganda hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob ssuda shartnomasi bo‘yicha olingan mulkning har bir obyekti bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelgusi davrlarda soliq solinadigan bazadan chegiriladigan xarajatlar (012)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
449. 012 “Kelgusi davrlarda soliq solinadigan bazadan chegiriladigan xarajatlar” hisobvarag‘ida mazkur hisobot davridagi soliq solinadigan bazaga kiritiladigan, biroq keyingi hisobot davrlaridagi soliq solinadigan foydadan chegiriladigan xarajatlar aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraqdagi analitik hisob soliq solinadigan bazadan chegiriladigan xarajatlar, ularning miqdori va ular chegiriladigan muddat to‘g‘risidagi axborotni ta’minlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vaqtinchalik soliq va bojxona imtiyozlari (turlari bo‘yicha) (013)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
450. 013 “Vaqtinchalik soliq va bojxona imtiyozlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘i vaqtinchalik soliq solishdan ozod etilgan, maqsadli ishlatilishi ko‘zda tutilmagan bo‘shagan mablag‘larning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Budjetga to‘lovning har bir turi bo‘yicha hisoblangan bo‘shagan mablag‘lar summasi 013 “Vaqtinchalik soliq va bojxona imtiyozlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ining debetida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
013 “Vaqtinchalik soliq va bojxona imtiyozlari (turlari bo‘yicha)” hisobvarag‘ida hisobga olingan imtiyozlar bo‘yicha hisoblangan summa “Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot”da aks ettirilmaydi va mos ravishda moliyaviy natijalarning shakllanishiga ta’sir etmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vaqtinchalik soliq va bojxona imtiyozlari berilishi natijasida bo‘shagan mablag‘lar summasi imtiyoz berilgan davr tugashi bilan mazkur hisobvaraqdan hisobdan chiqariladi. Bunda, bo‘shagan mablag‘lar to‘g‘risidagi ma’lumot imtiyoz muddatining tugashi bilan hisobdan chiqarilgandan keyin tashkilotda 5 yil davomida saqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlari (014)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
451. 014 “Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlari” hisobvarag‘i foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlarining mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Inventar va xo‘jalik jihozlarini foydalanishga berish vaqtida ularning qiymati to‘liq ishlab chiqarish xarajatlari yoki davr xarajatlariga olib boriladi va bir vaqtning o‘zida 014 “Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlari” hisobvarag‘ida aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Inventar va xo‘jalik jihozlari keyinchalik foydalanish (ishlatish)ga yaroqsiz bo‘lgan holda ularning 014 “Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlari” hisobvarag‘idan hisobdan chiqarilishi tegishli tartibda rasmiylashtirilgan hisobdan chiqarish dalolatnomasi asosida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foydalanishdagi inventar va xo‘jalik jihozlarining saqlanishini ta’minlash maqsadida mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob yakka tartibda foydalanuvchilar va sexlar omborlari oralig‘ida yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oddiy shirkat (birgalikdagi faoliyat) shartnomasi bo‘yicha olingan mol-mulk (015)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
452. 015 “Oddiy shirkat (birgalikdagi faoliyat) shartnomasi bo‘yicha olingan mol-mulk” hisobvarag‘i birgalikdagi faoliyat ishonchli vakilida oddiy shirkat (birgalikdagi faoliyat) shartnomasi ishtirokchilariga tegishli bo‘lgan va birgalikdagi faoliyatni amalga oshirish uchun olingan, mol-mulkning mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
015 “Oddiy shirkat (birgalikdagi faoliyat) shartnomasi bo‘yicha olingan mol-mulk” hisobvarag‘idan mol-mulk oddiy shirkat (birgalikdagi faoliyat) shartnomasi ishtirokchilaridan oddiy shirkat shartnomasi bo‘yicha olingan mol-mulk egasiga qaytarilayotganda hisobdan chiqariladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob oddiy shirkat (birgalikdagi faoliyat) shartnomasi ishtirokchilariga tegishli bo‘lgan har bir mulk obyekti bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foydalanish huquqi bo‘yicha olingan nomoddiy aktivlar (016)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
453. 016 “Foydalanish huquqi bo‘yicha olingan nomoddiy aktivlar” hisobvarag‘i tashkilot tomonidan vaqtincha foydalanishga olingan nomoddiy aktivlar mavjudligi va harakati to‘g‘risidagi axborotni umumlashtirish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nomoddiy aktivlardan foydalanish huquqini olish bilan bog‘liq operatsiyalar huquq egasi va foydalanuvchi o‘rtasida tuzilgan, tashkilotga nomoddiy aktivlardan foydalanish huquqini beradigan (masalan, huquq egasi tomonidan tashkilotga tovar belgisidan muayyan muddat mobaynida, ma’lum hududda foydalanish huquqi, mahsulotlar ishlab chiqarish avtomatlashtirilgan boshqaruvining texnologik dasturidan foydalanish huquqi, sanoat namunalaridan foydalanish huquqi va boshqa huquqlarning berilishi) litsenziya shartnomalari, mualliflik shartnomalari va qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibga muvofiq tuzilgan boshqa shunga o‘xshash shartnomalar asosida nomoddiy aktivlardan foydalanish huquqini olish bo‘yicha operatsiyalar 016 “Foydalanish huquqi bo‘yicha olingan nomoddiy aktivlar” balansdan tashqari hisobvarag‘ining debeti bo‘yicha aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foydalanish huquqida olingan nomoddiy aktivlar 016 “Foydalanish huquqi bo‘yicha olingan nomoddiy aktivlar” hisobvarag‘ida shartnomada qabul qilingan bahoda hisobga olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foydalanish huquqida olingan nomoddiy aktivlar qaytarilganda 016 “Foydalanish huquqi bo‘yicha olingan nomoddiy aktivlar” balansdan tashqari hisobvarag‘i kreditlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur hisobvaraq bo‘yicha analitik hisob huquq egalari va foydalanish huquqi bo‘yicha olingan nomoddiy aktivlarning har bir obyekti bo‘yicha yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 14-noyabrdagi 191-son buyrug‘iga
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘z kuchini yo‘qotgan deb topilayotgan idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RO‘YXATI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. O‘zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2002-yil 9-sentabrdagi 103-son “O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti (21-son BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliya-xo‘jalik faoliyati buxgalteriya hisobi hisobotlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomani tasdiqlash to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1181, 2002-yil 23-oktabr) (O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qo‘mitalari va idoralarining me’yoriy hujjatlari axborotnomasi, 2002-y., 20-son).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. O‘zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2003-yil 28-oktabrdagi 122-son “O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-son BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliya-xo‘jalik faoliyati buxgalteriya hisobi hisobotlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”ga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1181-1, 2003-yil 12-noyabr) (O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qo‘mitalari va idoralarining me’yoriy hujjatlari axborotnomasi, 2003-y., 21-22-son).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. O‘zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2009-yil 28-apreldagi 46-son “O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliyaviy-xo‘jalik faoliyati buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”ga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1181-2, 2009-yil 25-may) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2009-yil, 22-son, 261-modda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. O‘zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2017-yil 28-apreldagi 47-son “O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-son BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliyaviy-xo‘jalik faoliyati buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”ga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1181-3, 2017-yil 30-may) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017-yil, 22-son, 435-modda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. O‘zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2017-yil 23-oktabrdagi 146-son “O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-son BHMS) “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliyaviy-xo‘jalik faoliyati buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”ning 2-ilovasi 211-bandiga o‘zgartirish kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1181-4, 2017-yil 10-noyabr) (Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 13.11.2017-y., 10/17/1181-4/0239-son).
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 10/24/3593/1084-son; 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son; 16.03.2026-y., 10/26/3593-2/0238-son)
About center
Site news
Advertising
RSS
© State institution “The National center of legal information “Adolat” under the Ministry of justice of the Republic of Uzbekistan