«Ўзбекистон Республикасининг Давлат солиқ бош бошқармасини Ўзбекистон Республикасининг Давлат солиқ қўмитасига айлантириш тўғрисида» 1994 йил 18 январдаги Фармонга мувофиқ:

Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Белгилаб қўйилсинки, Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси солиқ ва бож сиёсатини амалга оширишни, шунингдек, давлатнинг иқтисодий манфаатларини ва мулкий ҳуқуқларини ҳимоя қилишни таъминловчи давлат назорати органи ҳисобланади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг ўзига берилган ваколатлар доирасида қабул қилган қарорларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги барча вазирликлар, идоралар, маҳаллий ҳокимият ва бошқарув органлари, мулкчилик шаклидан ва улар кимга бўйсунишидан қатъи назар, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар, шунингдек, фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурийдир.

2. Қуйидагилар тасдиқлансин:

республика солиқ органлари ва божхона хизматлари тизимини бошқариш схемаси 1-иловага* мувофиқ;

Давлат солиқ қўмитасининг марказий аппарати тузилмаси, қўмита ҳудудий солиқ бошқармасининг намунавий тузилмаси, республика туманлари ва шаҳарларидаги солиқ инспекциясининг намунавий тузилмаси 2, 2а, 3, 3а, 4-иловаларга* мувофиқ.

3. Давлат солиқ қўмитаси тизими ходимларининг чекланган сони, 5-иловага* мувофиқ, 15400 нафардан иборат қилиб (хизмат кўрсатувчи ва ёрдамчи ходимларсиз), шу жумладан, ходимларнинг мавжуд сони ҳисобига — 10867, Фармонга мувофиқ Ички ишлар вазирлиги тизимидан ўтказиладиганлар ҳисобига — 561, қўшимча равишда бериладиганлар ҳисобига — 3972 нафардан иборат қилиб белгилансин.

Давлат солиқ қўмитасини ҳамда унинг таркибига кирувчи солиқ ва божхона органларини маблағ билан таъминлаш республика бюджети ҳисобига амалга оширилади. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг раисига қўмита марказий аппаратининг, шунингдек, унга бўйсунувчи солиқ ва божхона органларининг тасдиқланган тузилмаларига белгиланган ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фонди доирасида ўзгартиришлар киритиш ҳуқуқи берилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси раисининг олти нафар ўринбосари, шу жумладан, бир нафар биринчи ўринбосари ҳамда 11 кишидан иборат ҳайъат бўлишига рухсат этилсин. Божхона бош бошқармаси бошлиғининг уч нафар ўринбосари, шу жумладан, бир нафар биринчи ўринбосари бўлади.

Давлат солиқ қўмитаси ва унга бўйсунувчи органлар раҳбарларини лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод қилиш тартиби 6-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Давлат солиқ қўмитаси, ўзига юклатилган қўшимча функция ва вазифаларни ҳисобга олган ҳолда, ўзига бўйсунувчи органларнинг кадрлар таркибини синчиклаб қайта кўриб чиқсин, зарурият бўлганда кадрларни навбатдан ташқари аттестациядан ўтказсин, таркибий бўлинмаларни тажрибали ва пухта билимли молия, иқтисод ҳамда бошқа ихтисосликлар ходимлари билан тўлдирсин.

5. Белгилаб қўйилсинки, Давлат солиқ қўмитаси ҳамда унинг ҳудудий органлари раҳбар ходимлари ва мутахассисларига Вазирлар Маҳкамасининг 1992 йил 26 декабрдаги 589-сон (2 ва 9-иловалар) ва 590-сон қарорларига мувофиқ меҳнатга ҳақ тўлаш шарт-шароитлари татбиқ этилади. Солиқ органлари ходимлари учун Вазирлар Маҳкамасининг 1991 йил 12 августдаги 217-сон қарори 15-бандининг амал қилиши сақлаб қолинсин.

6. Бош божхона бошқармаси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг амалдаги, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1992 йил 19 августдаги Фармони ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1993 йил 1 мартдаги 111-сон қарори билан назарда тутилган шарт-шароитлар сақлаб қолинсин.

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва Ички ишлар вазирлиги Молия вазирлиги билан биргаликда собиқ Давлат божхона қўмитасининг пенсияга чиқишда имтиёзларга эга бўлган раҳбарлар таркибига кирувчи ходимларининг белгили муддат хизмат қилганликлари учун тайинланадиган пенсияга чиқишлари ва пенсия олувчилар ҳисобига қўйиш тартибини амалдаги қонунга мувофиқ 10 кун муддатда аниқласинлар.

7. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасида ва Божхона Бош бошқармасида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1992 йил 10 августдаги Фармони ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1991 йил 12 августдаги 217-сон қарорига мувофиқ ташкил этилган моддий ёрдам ва солиқ ҳамда божхона органларини ривожлантириш махсус фондидан фойдаланиш сақлаб қолинсин. Давлат солиқ қўмитасининг раиси бу фондларни ташкил этиш ва фойдаланиш тартиби тўғрисидаги Низомни 15 кун муддатда қайта кўриб чиқсин ва тасдиқласин.

8. Ўзбекистон Республикасининг Давлат солиқ қўмитаси ва Давлат солиқ қўмитасининг Бош божхона бошқармаси тўғрисидаги низомлар 7, 8-иловаларга мувофиқ тасдиқлансин.

9. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси:

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан биргаликда «Ўзбекистон Республикаси солиқ тизимининг асослари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни лойиҳасини 1994 йилнинг 1 июлига қадар Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор вазирликлар билан биргаликда Ўзбекистон Республикаси Бож кодекси лойиҳасини 1994 йилнинг 1 августига қадар Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

10. «Ўзистиқболстат» давлат қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Алоқа вазирлиги, «Ўзавтотранс» корпорацияси, «Ўздавнефтмаҳсулот» бирлашмаси, «Ўзбексавдо» уюшмаси, «Ўзбекбирлашув», «Ўзбекмебель» давлат-акционерлик бирлашмаси, «Ўзбошёғочқурилиш» бошқармаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 1994 йилнинг 1 апрелига қадар солиқ ва божхона органларини, уларнинг сонининг кўпайганлиги ва функцияларининг кенгайганлигини ҳисобга олиб, зарур молия маблағлари ва лимитлари, бинолар ва хоналар, автотранспорт, ёнилғи-мойлаш материаллари, алоқа воситалари ва бошқа моддий-техника воситалари билан таъминласинлар.

11. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Молия вазирлиги, Давлат солиқ қўмитаси Вазирлар Маҳкамасининг молия, солиқ ва божхона органлари учун мутахассисларни мақсадли тайёрлаш ва қайта тайёрлаш тизимини барпо этиш тўғрисидаги қарор лойиҳасини икки ой муддатда тайёрласин ва Вазирлар Маҳкамасига тақдим этсин.

12. «Ўзбошёғочқурилиш» бошқармаси Абай кўчаси, 4-уйдаги бинони Давлат солиқ қўмитаси балансига топширсин.

13. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари И.Ҳ. Жўрабеков зиммасига юклансин.

Давлат солиқ қўмитасининг раиси — Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони билан,

Давлат солиқ қўмитаси раисининг ўринбосарлари, шу жумладан, Давлат солиқ қўмитаси раисининг ўринбосари — Бош божхона бошқармаси бошлиғи; махсус тафтиш назорат бошқармасининг бошлиғи — Давлат солиқ қўмитаси раисининг ўринбосари; валюта тушумларини назорат қилиш бўйича бошқарма бошлиғи — Давлат солиқ қўмитаси раисининг ўринбосари — Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан.

вилоят солиқ бошқармаларининг бошлиқлари — Давлат солиқ қўмитаси раисининг тақдимига кўра — Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан.

Давлат солиқ қўмитасининг туман, шаҳар солиқ инспекцияларининг бошлиқлари — ҳудудий солиқ бошқармаси бошлиғининг тақдимига кўра — Давлат солиқ қўмитаси раисининг қарори билан.

Бош божхона бошқармаси бошлиғининг ўринбосарлари — Давлат солиқ қўмитаси раисининг тақдимига кўра — Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан.

Бош божхона бошқармасининг ҳудудий божхона хизматларининг бошлиқлари — Давлат солиқ қўмитаси раисининг тақдимига кўра — Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан лавозимга тайинланадилар ва лавозимдан озод қилинадилар.

1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг мақоми, асосий вазифалари, функциялари, ваколатларини ва фаолиятининг ташкилий асосларини белгилаб беради.

2. Ўзбекистон Республикасининг Давлат солиқ қўмитаси солиқ, бож қонунчилигига риоя қилинишини, давлатнинг иқтисодий манфаатларини ва мулкий ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасида давлат назоратини таъминлайдиган марказий орган ҳисобланади.

3. Ўзбекистон Республикасининг ягона солиқ ва божхона органлари тизимини ташкил қилувчи Давлат солиқ қўмитасининг тасарруфида бўлган органлар қуйидагилар ҳисобланади:

Бош бож бошқармаси;

Қорақалпоғистон Республикаси давлат солиқ Бош бошқармаси;

вилоятлар ва Тошкент шаҳар давлат, солиқ бошқармалари;

туманлар, шаҳарлар ва шаҳарлардаги туманлар давлат солиқ инспекциялари;

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар божхона хизматлари;

божхона постлари.

4. Барча даражадаги давлат солиқ органлари, Бош божхона бошқармаси, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар божхона хизматлари юридик шахс ҳисобланадилар, банк муассасаларида ҳисоб-китоб, жорий ва бошқа (шу жумладан, валюта) счётларига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва ўз номи ёзилган муҳрга эга бўладилар.

5. Қорақалпоғистон Республикаси давлат солиқ Бош бошқармаси вилоятлар ва Тошкент шаҳар давлат солиқ бошқармалари, Бош божхона бошқармаси, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар божхона хизматлари ходимларининг сони ва уларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш фонди Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган ходимлар сони доирасида белгиланади.

Шаҳарлар, туманлар ва шаҳарлардаги туманларнинг давлат солиқ инспекциялари ходимлари сони ва уларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш фонди Қорақалпоғистон Республикаси давлат солиқ Бош бошқармаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар давлат солиқ бошқармалари томонидан белгиланади.

Божхона постлари ходимларининг сони ва уларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш фонди Давлат солиқ қўмитасининг Бош божхона бошқармаси томонидан белгиланади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасида ва Бош божхона бошқармасида белгиланган тартибда солиқ ва божхона органларини ривожлантириш, ходимларга моддий ёрдам кўрсатиш ва уларни ижтимоий ҳимоя қилиш бўйича махсус фондлар ташкил этилади.

6. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, Ўзбекистон Республикаси қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, халқаро ҳуқуқ нормаларига, Ўзбекистон Республикасининг бошқа давлатлар билан тузган шартномалари ҳамда битимларига, мазкур Низомга амал қилади.

7. Қуйидагилар Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг бош вазифалари ҳисобланади:

а) Ўзбекистон Республикасининг солиқ тўғрисидаги қонунларига, амалдаги бож қонунчилигига риоя қилиниши, давлат солиқлари, тушумлар, божлар ва бошқа мажбурий тўловларнинг (Ўзбекистон Республикасининг пул бирлигида ва хорижий валютада) ўз вақтида тўлиқ ва тўғри ҳисоблаб чиқилиши ва тўланиши устидан назоратни амалга ошириш;:

б) солиқлар ва бюджетга бошқа тўловларни тўловчиларни, солиқ солинувчи объектлар бўлган юридик ва жисмоний шахсларнинг тўлиқ ва ўз вақтида ҳисобга олинишини таъминлаш;

в) Ўзбекистон Республикасида олиб борилаётган солиқ ва бож сиёсатини амалга оширишда бевосита қатнашиш;

г) солиқ ва божхона органларининг ваколатига тааллуқли бўлган қонун бузиш ҳоллари юзасидан суриштирувни амалга ошириш;

г) хўжалик юритувчи субъектлар –– юридик ва жисмоний шахсларнинг молия-хўжалик фаолиятларнинг барча текширишлари ва тафтишларини мувофиқлаштириш;

д) солиқ ва божхона органларининг ваколатига тааллуқли бўлган қонун бузиш ҳоллари юзасидан суриштирувни амалга ошириш;

е) солиқ ва божхона органларининг хавфсизлигини, ушбу органлар ходимлари хизмат вазифаларини бажариш чоғида уларга нисбатан ғайри қонуний тажовузлар қилинишидан ҳимоялашни таъминлаш, бу фаолиятни ҳуқуқий муҳофаза қилиш органлари билан мувофиқлаштириш;

ж) амалдаги қонунларни бузиш ҳолларига доир материалларни, шунингдек, айбдор шахсларни жавобгарликка тортиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш давлат солиқ ҳамда божхона органларининг ваколатлари доирасига кирмайдиган ҳолларда бундай ишларни тергов ва суд органларига ўтказиш;

з) юридик ва жисмоний шахсларнинг солиқ солиш, пошлиналар, йиғимлар ва бошқа мажбурий тўловларни ундириб олиш, шунингдек, бож қоидаларига риоя қилиш масалалари бўйича ариза ва шикоятларини белгиланган тартибда кўриб чиқиш;

и) юридик ва жисмоний шахслар солиқлар, пошлиналар ва бошқа мажбурий тўловларни ҳисоблаш ва ўз вақтида тўлаш масалалари юзасидан мурожаат қилишганида уларга беғараз ёрдам кўрсатиш ва маслаҳатлар бериш, бюджет олдидаги мажбуриятларни бажариш тартиби ҳақида ахборотлар бериш.

8. Давлат солиқ қўмитаси зиммасига юкланган асосий вазифаларга мувофиқ қуйидаги вазифаларни бажаради:

а) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри томонидан бюджетга солиқлар ва бошқа тўловларнинг келиб тушишини таъминлашга доир топшириқларнинг бажарилиши натижаларини таҳлил қилади ва Вазирлар Маҳкамасини хабардор этади;

б) бюджетга солиқлар, пошлиналар ва бошқа тўловларнинг келиб тушиши прогнозларини ишлаб чиқишда иштирок этади;

в) хорижий инвесторларнинг инвестиция фаолиятларини солиқ ва бож йўли билан тартибга солишни амалга оширишга оид чора-тадбирларни ишлаб чиқишда қатнашади, хорижий давлатлар билан солиқ ҳамда бож сиёсатини мувофиқлаштириш масалалари бўйича ҳукуматлараро битимлар ва шартномаларни тайёрлаш ва тузишда иштирок этади; Ҳукуматнинг топшириғига биноан икки томонлама солиқ солишни бартараф қилиш юзасидан ҳукуматлараро битимларни тасдиқлайди ва имзолайди;

г) солиқлар ва солиқ тўловчиларини ҳисобга олишнинг ягона компьютер тизимини яратиш, солиқ ва божхона органларини моддий-техник жиҳатдан таъминлаш, кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш, хорижий солиқ ва божхона органлари билан ҳамкорликни ривожлантириш мақсадида ташқи иқтисодий фаолиятни амалга оширади;

д) ўзига бўйсунувчи солиқ ва божхона органларининг ўз вақтида ўтказилмаган солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ундириб олиш, мусодара қилинган, эгаси бўлмаган, шунингдек, ворислик ҳуқуқи бўйича давлатга ўтган мол-мулкни ҳамда хазиналарни ҳисобга олиш, баҳолаш ва сотишга доир фаолиятини ташкил қилади;

е) Ўзбекистон Республикасининг бошқа вазирликлари ва идоралари билан биргаликда солиқлар, божлар ва бюджетга ҳамда бюджетдан ташқари жамғармаларга ўтказиладиган бошқа тўловлар ҳақидаги қонунларнинг қўлланиши масалаларига доир Ўзбекистон Республикаси ҳудудида бажарилиши мажбурий бўлган йўриқномалар ва бошқа норматив ҳужжатларни белгиланган тартибда чиқаради;

ж) кўп меҳнат талаб қиладиган жараёнларни автоматлаштириш, солиқларга ва божхонага оид маълумотларни қабул қилиш, қайта ишлаш, ўтказиш ва сақлаш мақсадида солиқлар ҳамда бож тушумлари, барча солиқ тўловчилар — юридик ва жисмоний шахслар ҳақидаги маълумотларни ишлаб чиқиш бўйича ягона компьютер тизимини барпо этади ва ундан фойдаланади; Ўзбекистон Республикаси солиқ тўловчиларининг идентификация кодларининг Ягона реестрини шакллантиради ва юритади;

з) солиқларга бож қонунлари ҳақидаги маълумотларни нашр этиш, кўпайтириш ва ўз тасарруфидаги ташкилотлар ҳамда солиқ тўловчиларга етказиш, солиқ тўловчиларни солиқлар, пошлиналарни тўғри ҳисоблашга, ҳисоботлар ва баёнотларни тақдим қилишга ўргатиш, шунингдек, консультация хизматлари кўрсатиш мақсадида сервис-марказларини барпо этади ва уларнинг фаолиятини ташкил қилади;

и) солиқлар ва бож қонунларига оид норматив ҳужжатлар тўпламларини тайёрлайди ва нашр этади, ўз тасарруфидаги органларни қонунлар ва йўриқнома материаллари, солиқ тўловчиларни, солиқлар ва бюджетга ўтказиладиган бошқа тўловларни ҳисобга оладиган ҳужжат шакллари билан таъминлаш бўйича чора-тадбирлар кўради;

к) хўжалик юритувчи субъектлар –– юридик ва жисмоний шахсларнинг молия-хўжалик фаолиятларнинг барча текширишлари ва тафтишларини мувофиқлаштиради;

л) фойдани (даромадни) ёки бошқа солиқ солинадиган объектларни атайлаб яшириш ҳолларини аниқлаш, солиқ ва бож қонунларини бузишда айбдор бўлган шахсларни маъмурий ва жиноий жавобгарликка тортиш мақсадида вилоятларнинг махсус тафтиш назорат бўлинмаларининг ишини ташкил этади ва уларга етакчилик қилади; иқтисодиёт соҳасидаги шу сингари ва бошқа жиноятларнинг олдини олиш ва уларга барҳам бериш масалалари юзасидан ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари билан баҳамжиҳат ҳаракат қилади ва ахборот алмашиниб туради; солиқ ва бож қонунчилиги бузишлари ҳақидаги ахборотларни умумлаштиради ва таҳлил қилади, профилактик чора-тадбирларни ишлаб чиқади ва амалга оширади.

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрининг махсус тафтиш-назорат бўлинмалари бевосита махсус тафтиш-назорат бошқармаси бошлиғи — Давлат солиқ қўмитаси раиси ўринбосарига, ташкилий жиҳатдан эса — вилоят солиқ бошқармаси бошлиғига бўйсунадилар;

м) давлат солиқ ва божхона органларини моддий-техник жиҳатдан таъминлаш, материаллар ҳамда жиҳозлар учун ажратилган фондларнинг ижросини, уларни сақлаш ва улардан фойдаланишнинг тўғрилигини назорат қилишни амалга оширади, ортиқча ёки фойдаланилмаган материаллар ва маблағларни қайта тақсимлаш учун чора-тадбирлар кўради;

н) солиқ ва божхона органларига моддий ёрдам кўрсатиш ва уларни ривожлантириш бўйича махсус фондларнинг шакллантирилиши, тақсимланиши ва улардан фойдаланилишининг тўғрилигини назорат қилади;

о) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар давлат солиқ ва божхона органларининг кадрларни танлаш, жой-жойига қўйиш соҳасидаги ишларини ташкил қилади, кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишни амалга оширади, шу мақсадда солиқ ва божхона органлари кадрларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича махсус марказлар барпо этади;

п) солиқ ва божхона органлари ходимлари лавозимларининг малакаларга оид тавсифномаларини ишлаб чиқади, раҳбарлар ва мутахассисларни аттестациядан ўтказишни, уларга белгиланган тартибда махсус шахсий унвонлар беришни амалга оширади.

9. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва унга бўйсунувчи солиқ ҳамда божхона органлари зиммаларига юклатилган вазифаларнинг самарали бажарилишини таъминлаш мақсадида уларга қуйидаги ҳуқуқлар берилади:

а) мулкчилик ва хўжалик юритиш шаклларидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикасининг вазирликлари ва идораларида, корхоналарида, шу жумладан, хорижий сармоялар иштирок этган корхоналарда, Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларда, шунингдек, алоҳида иш тартибига эга бўлган корхоналар ва ҳарбий қисмларда солиқлар, божхона божлари ва йиғимлар, шунингдек, бюджетга ва бюджетдан ташқари жамғармаларга бошқа тўловларни ҳисоблаб чиқиш ҳамда тўлаш билан боғлиқ пул ҳужжатлари ва бухгалтерия ҳужжатларини, декларациялар ва бошқа ҳужжатларни текшириш, текшириш чоғида пайдо бўладиган масалалар юзасидан зарур тушунтиришлар, маълумотнома ва маълумотларни олиш;

б) солиқ солиш мақсадида текширилаётган корхоналар, муассаса ва ташкилотлар, шу жумладан, банклар, суғурта, аудиторлик ташкилотлари ва фуқароларнинг фаолиятига доир зарур маълумотлар, маълумотномалар, ҳужжатлар ва уларнинг нусхаларини олиш;

в) корхоналар ва фуқаролардан фойда (даромад)ни ёки бошқа солиқ солинадиган объектларни яширганлиги (камайтириб кўрсатганлиги) ҳақида гувоҳлик берувчи ҳужжатларни, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш тартибини бузаётган фуқаролардан эса — рухсатномалар (лицензиялар), патентлар ёки қайд гувоҳномаларини тортиб олиш;

г) тамаки маҳсулотлари ва спиртли ичимликларни транспортда ташиш (халқаро транзитдан ташқари), сақлаш ва сотишда, шунингдек, уларни нолегал йўл билан тайёрлашда акциз маркалари билан маркаланмаган тамаки маҳсулотлари ва спиртли ичимликларни мусодара қилиш тўғрисида қарор қабул қилиш;

д) зарур бўлган ҳолларда кассаларни ва ҳужжатлар сақланадиган жойларни сурғучлаб қўйиш, хом ашё, ярим тайёр маҳсулотлар ва буюмларнинг намуналарини, шунингдек, ҳужжатларни олиб қўйиш ва Ўзбекистон Республикасининг қонунларига мувофиқ равишда уларни таҳлил қилиш, текшириш, экспертизадан ўтказиш учун юбориш;

е) қайси идорага қарашлилигидан ва мулкчилик шаклидан қатъи назар, савдо ва хизмат кўрсатиш корхоналарининг савдо қоидалари, белгиланган нархларга, товарларни бериш, хизмат кўрсатиш қоидаларига риоя қилишига доир фаолиятини текшириш;

ж) ўз ваколатларини амалга ошириш вақтида корхоналар (шу жумладан, алоҳида иш тартибига эга бўлган корхоналар ва ҳарбий қисмлар), фуқаролар фойда (даромад) олиш учун фойдаланаётган ёки солиқ солиш объектларини сақлаш билан боғлиқ бўлган ҳар қандай ишлаб чиқариш биноларини, омборларини, савдо ва бошқа иншоотларини, уларнинг қаерда жойлашганлигидан қатъи назар, қонунда белгиланган тартибда текшириб чиқиш;

з) барча корхоналар, муассаса ва ташкилотлар, шу жумладан, алоҳида иш тартибига эга бўлган корхоналар ва ҳарбий қисмлар, шунингдек, фуқаролар томонидан фойдаланилаётган ер майдонлари ва бошқа табиий ресурслар ҳажмларининг назорат ўлчовларини ўтказиш;

и) текширилаётган корхоналарнинг раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахсларидан ҳамда фуқаролардан текширишда аниқланган Ўзбекистон Республикасининг солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар, тадбиркорлик фаолияти, божга доир қонунларни бузиш ҳолларини бартараф этишни талаб қилиш, уларнинг бажарилишини назорат остига олиш;

к) ҳужжатлар асосида текшириш ўтказилишидан ёки давлат солиқ органларининг ходимларини даромад олиш учун фойдаланилаётган биноларни текширишга киритишдан бош тортган, давлат солиқ органларига ва уларнинг мансабдор шахсларига бухгалтерлик ҳисоботлари, баланслар, ҳисоб-китоблар, декларациялар, шунингдек, солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ҳисоблаш ва тўлаш билан боғлиқ бўлган бошқа ҳужжатларни бермаганлари (ёки беришдан бош тортганлари) тақдирда корхоналарнинг банклардаги, бошқа молия-кредит муассасаларидаги ҳисоб-китоб ва бошқа счётлари бўйича операцияларини тўхтатиб қўйиш;

л) корхоналар, муассасалар ва ташкилотлардан давлат бюджетига солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ва улар бўйича боқимандаларни сўзсиз ундириб олиш;

м) фуқаролар, ажнабий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахслардан солиқлар ва бошқа тўловлар бўйича боқимандаларни давлат фойдасига ундириб олиш тўғрисида тегишли судларга даъво аризаси бериш.

н) айрим ҳолларда ва белгиланган тартибда тегишли солиқ тўловлари учун маблағларни бевосита аҳолидан йиғиш;

о) солиқлар ва бож қонунларини такомиллаштириш тўғрисида Республика Ҳукуматига белгиланган тартибда таклифлар киритиш;

п) зарур ҳолларда амалий ёрдам кўрсатиш учун ҳуқуқни муҳофаза қилиш, статистика, банк ва бошқа органлар ходимларини, шунингдек, лойиҳа-қидирув ташкилотлари, илмий-тадқиқот институтлари ва аудиторлик хизматларини таклиф қилиш;

р) давлат ҳокимияти органларига қуйи ҳокимият органларининг республикадаги амал қилиб турган солиқ ва бож қонунларига зид бўлган қарорларини бекор қилиш тўғрисида таклифлар киритиш;

с) амалдаги қонунларга биноан солиқ ва бож қонунларини бузганлиги учун корхона ва шахсларга белгиланган тартибда молиявий санкциялар ва маъмурий жарималарни қўллаш;

т) қонунбузарлик бўйича солиқ ва божхона органларининг ваколати доирасида бўлган зарур оператив-қидирув тадбирларини ўтказиш, жиноят белгилари топилганда Ўзбекистон Республикасининг жиноий ва жиноий-процессуал қонунлари нормаларини қўллаган ҳолда жиноий иш қўзғаб, суриштирув ишларини олиб бориш;

у) солиқ ва божхона органларининг махсус бўлинмалари ходимларига белгиланган табелга мувофиқ отиш қуроллари ва якка тартибда махсус ҳимояланишнинг техника воситаларини сақлаш, ёнида олиб юриш, шунингдек, қонунда белгиланган тартибда қўллаш ҳуқуқи берилади.

10. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва унинг жойлардаги бўлинмаларининг мансабдор шахслари тижорат ва хизмат сирларини сақлашга мажбурдирлар.

Давлат солиқ ва божхона органларининг мансабдор шахслари солиқ ва бож қонунларига оғишмай риоя қилиш, мазкур Низомнинг талабларини бажаришга ёзма равишда мажбурият оладилар.

11. Давлат солиқ ва божхона органларининг мансабдор шахслари ўз вазифаларини бажармаганлиги ёки тегишли равишда бажармаганлиги учун амалдаги қонунларга мувофиқ жавобгарликка тортиладилар.

12. Давлат солиқ ва божхона органлари томонидан нотўғри ундирилган солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар қайтарилиши ёки келгуси тўловлар ҳисобига ўтказилиши, мансабдор шахслар томонидан ғайриқонуний хатти-ҳаракатлар оқибатида етказилган зарар эса Ўзбекистон Республикасининг қонунларида белгиланган тартибда тегишли бюджет маблағлари ҳисобидан қопланиши лозим.

Солиқ ва бож тўловлари қонунсиз равишда ундирилишига йўл қўйилишида айбдор бўлган мансабдор шахслар Ўзбекистон Республикасининг қонунларида белгиланган тартибда интизомий ва моддий жавобгар бўладилар.

13. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасига Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони билан тайинланадиган Раис бошчилик қилади.

14. Давлат солиқ қўмитасининг раиси Давлат солиқ қўмитасига юклатилган топшириқ ва вазифаларнинг бажарилиши учун шахсан жавобгардир, у ўз ўринбосарлари, қўмитанинг мустақил таркибий бўлинмалари, ўзига бўйсунувчи давлат солиқ ва божхона органлари бошлиқларининг жавобгарлик даражаларини белгилайди.

15. Давлат солиқ қўмитасининг раиси:

а) Давлат солиқ қўмитасининг фаолиятига раҳбарлик қилади;

б) ўз ваколатлари доирасида Ўзбекистон Республикаси қонунлари, Президентнинг фармонлари, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига асосланиб ва уларни бажариш юзасидан Давлат солиқ қўмитасининг тасарруфидаги органлар томонидан бажарилиши шарт бўлган буйруқ, йўриқнома, қоида, низомлар чиқаради ва кўрсатмалар беради;

в) Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган солиқ ва божхона органлари ходимлари сони ва улар меҳнатига ҳақ тўлаш фонди доирасида марказий аппаратнинг штат жадвали ва унинг таркибий бўлинмалари тўғрисидаги низомни, Қорақалпоғистон Республикаси давлат солиқ Бош бошқармаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар давлат солиқ бошқармалари, Бош божхона бошқармасининг штат жадваллари ва низомларини тасдиқлайди;

г) Давлат солиқ қўмитасининг аппарати ходимларини барча даражадаги солиқ ва божхона органларининг раҳбарлари ва уларнинг ўринбосарларини, Бош божхона бошқармасининг бўлим бошлиқларини лавозимга тайинлайди ва лавозимлардан озод қилади;

д) алоҳида хизмат кўрсатган ходимларни фахрий унвонларга ва Республика мукофотларига белгиланган тартибда тақдим этади, солиқ ва бошқа органлар ходимларига Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати томонидан белгиланган махсус унвонларни беради;

е) унга берилган ваколатлар доирасида бошқа ҳуқуқларга ҳам эгадир.

16. Бош божхона бошқармасига Давлат солиқ қўмитаси раисининг ўринбосари — бошлиқ бошчилик қилади.

17. Давлат солиқ қўмитасида раис ва лавозими бўйича раис ўринбосарлари, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган бошқа раҳбар ходимлардан иборат таркибда ҳайъат тузилади.

18. Бош божхона бошқармаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар давлат солиқ бошқармалари ўз таркибларида ҳайъат органлари — кенгашларга эга бўладир.

19. Давлат солиқ қўмитасида солиқлар ҳақидаги қонунларни қўлланиш юзасидан мураккаб ва мунозарали масалаларни ҳал қилиш бўйича қарорлар тайёрлаш, солиқ тўловчиларга юқори малакали маслаҳатлар бериш учун Маслаҳат-эксперт кенгаши тузилади. Унинг тўғрисидаги низом ва унинг таркиби Давлат солиқ қўмитаси Раиси томонидан тасдиқланади.

20. Давлат солиқ қўмитаси ўзининг матбуот органини таъсис этиш ва нашр қилиш ҳуқуқига эга.

21. Давлат солиқ ва божхона органларининг ходимлари ўз хизмат бурчларини адо этаётган пайтларида давлат ҳокимиятининг вакили ҳисобланадилар ва унинг ҳимоясида бўладилар.

22. Давлат солиқ ёки божхона органларининг ходимлари хизмат фаолиятини амалга оширишлари муносабати билан ҳалок бўлганлари тақдирда ҳалок бўлган ходимнинг оиласига Республика бюджети маблағларидан эллик ойлик иш ҳақи миқдорида бир йўла нафақа тўланиб, кейинчалик бу пул айбдор шахслардан ундириб олинади.

Давлат солиқ ёки божхона органларининг ходимларига касбий фаолият билан шуғулланишини истисно этадиган оғир тан жароҳатлари етказилган тақдирда уларга Республика бюджети маблағлари ҳисобидан йигирма беш ойлик иш ҳақи миқдорида бир йўла нафақа тўланиб, кейинчалик бу пул айбдор шахслардан ундириб олинади.

Давлат солиқ ва божхона органларининг ходимларига унча оғир бўлмаган тан жароҳати етказилган тақдирда Республика бюджети маблағларидан беш ойлик иш ҳақи миқдорида бир йўла нафақа тўланиб, кейинчалик бу пул айбдор шахслардан ундириб олинади.

Нафақа миқдори охирги ойлик маошидан нафақа тўланадиган кундаги иш ҳақининг индексацияси назарда тутилган ҳолда ҳисоблаб чиқарилади.

23. Давлат солиқ ёки божхона органларининг ходимлари хизмат фаолиятини амалга оширишлари муносабати билан уларнинг (ёки яқин қариндошларининг) мол-мулкига етказилган зарар республика бюджети маблағларидан тўла ҳажмда тўланиб, кейинчалик бу пул айбдор шахслардан ундириб олинади.

24. Давлат солиқ ва божхона органлари мансабдор шахсларининг хатти-ҳаракатлари устидан шикоятлар қонунда белгиланган тартибда берилади ва кўриб чиқилади.

1. Бош божхона бошқармаси Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг республикада божхона ишига бевосита раҳбарлик қилишни ва уни ташкил этишни амалга оширувчи органидир.

2. Божхона органларининг асосий вазифалари қуйидагилар ҳисобланади:

а) Ўзбекистон Республикасининг иқтисодий манфаатларини ҳимоя қилиш;

б) Ўзбекистон Республикасининг бож қонунларига риоя қилиниши устидан назорат ўрнатиш;

в) Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалардан келиб чиқувчи божхона ишига оид мажбуриятларининг бажарилишини таъминлаш;

г) товарлар ва транспорт воситаларини Ўзбекистон Республикасининг божхона чегараси орқали ўтказишда божхона тариф ва нотариф тартибга солиш воситаларидан фойдаланиш;

д) Ўзбекистон Республикасининг божхона чегараси орқали ўтадиган товарлар ва транспорт воситаларини божхона текширувидан ўтказиш ва расмийлаштиришни такомиллаштириш;

е) божхона органларининг фаолияти натижасида келиб тушадиган бож пошлиналари, йиғимлари ва бошқа маблағларни бюджетга ўтказиш;

ж) контрабандага, божхона қоидаларининг бузилишларига қарши курашиш;

з) божхона статистикасини юритиш:

и) ташқи иқтисодий фаолиятнинг товар номенклатурасини юритиш;

к) рўйхати Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган, Ўзбекистон Республикаси учун стратегик ва ҳаётий муҳим аҳамиятга эга бўлган бошқа материалларнинг олиб чиқиб кетилиши устидан божхона назоратини белгиланган тартибда амалга ошириш;

л) валюта бойликлари ва республиканинг мулки бўлган маданий-тарихий мерос ашёларининг божхона чегараси орқали олиб ўтилиши устидан божхона назоратини белгиланган тартибда амалга ошириш;

м) Ўзбекистон Республикасининг, бож қонуни ҳужжатларини белгилаб берадиган бошқа вазифалар.

3. Бош божхона бошқармаси ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига, Ўзбекистон Республикасининг қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг норматив ҳужжатларига, шунингдек, божхона ишини тартибга солувчи ҳукуматлараро битимлар ва халқаро нормаларга, Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси тўғрисидаги Низомга ва мазкур Низомга амал қилади.

4. Божхона ишини бевосита амалга ошириш Ўзбекистон Республикасининг божхона органлари зиммасига юкланади, булар қуйидагилардан иборатдир:

Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг Бош божхона бошқармаси;

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар божхона хизматлари, улар бевосита Давлат солиқ қўмитаси раисининг ўринбосари — Бош божхона бошқармасининг бошлиғига, ташкилий жиҳатдан вилоят солиқ бошқармаси бошлиғига бўйсунадилар;

божхона постлари:

5. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг Бош божхона бошқармаси ва Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар божхона хизматлари юридик шахс ҳисобланадилар, улар банк муассасаларида ўзларининг ҳисоб-китоб, жорий ва бошқа (шу жумладан, валюта) счётларига, Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва ўз номлари қайд этилган муҳрларга эга бўладилар.

6. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасининг Бош божхона бошқармасида белгиланган тартибда моддий ёрдам ва божхона органларини ривожлантириш фонди тузилади.

7. Бош божхона бошқармаси зиммасига юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни бажаради:

а) ҳудудий божхона хизматларига раҳбарлик қилади, божхона органлари фаолиятининг асосий йўналишлари бўйича ишларни улар билан биргаликда амалга оширади;

б) бож сиёсатининг иқтисодий, ҳуқуқий, ташкилий жиҳатларини ва Ўзбекистон Республикасининг ички истеъмол бозорини муҳофаза қилиш механизмларини ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишни таъминлашда иштирок этади;

в) Ўзбекистон Республикасининг божхона ишларига оид қонун ҳужжатлари лойиҳаларини тайёрлашда қатнашади;

г) бож орқали тартибга солиш воситалари божхона-тариф механизмини ҳамда товарлар ва бошқа ашёларни олиб чиқиб кетиш ва олиб келиш рухсатнома-лицензия тартибига риоя этилишини ҳам қўллашни таъминлайди;

д) квоталаш, лицензиялаш, декларациялаш нормаларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда белгиланган тартибда иштирок этади;

е) аналитик ишларни, прогноз ишларини амалга оширади, ички бозорни мустаҳкамлаш ҳамда ривожлантириш тадбирларини ишлаб чиқади ва белгиланган тартибда таклифлар киритади;

ж) экспорт-импорт қилинадиган юкларни расмийлаштириш пунктлари тармоғини ва божхона инфраструктурасининг бошқа объектларини кенгайтиришни ҳисобга олган ҳолда республиканинг ташқи иқтисодий алоқаларини ривожлантиришга ёрдам берувчи шарт-шароитларни яратади;

з) божхона иши соҳасига оид ахборотларни тўплаш ва қайта ишлашнинг автоматлашган тизимини ишлаб чиқади ва жорий этади, шунингдек, бу ахборотни тегишли инстанцияларга тақдим этади;

и) Ўзбекистон Республикаси жиноят-процессуал ва жиноят қонунлари нормаларига амал қилган ҳолда божхона органлари ваколатига киритилган ишлар юзасидан суриштирувлар олиб боради;

Божхона қонунчилигини бузганлиги учун мансабдор шахслар ва фуқароларга белгиланган тартибда маъмурий таъсир чораларини кўради, олдини олиш чора-тадбирларини ишлаб чиқади ва қўллайди;

к) гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг республика божхона чегараси орқали ноқонуний олиб ўтилишининг олдини олиш чора-тадбирларини ишлаб чиқади ва қўллайди;

л) корхона ва муассасалар, ташкилотлар ва фуқароларнинг республика божхона органлари фаолиятига оид мурожаатларининг ўз вақтида ва тўғри кўриб чиқилишини таъминлайди, уларни ҳал этиш чораларини кўради;

м) бож ҳудудида давлат хавфсизлигини, жамоат тартибини, инсон саломатлиги ва ҳаётини, ҳайвонлар ва ўсимликларни ҳимоя қилишни, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш чораларини амалга оширишда ёрдам беради;

н) Ўзбекистон Республикасининг савдо-иқтисодий муносабатларини бож йўли билан тартибга солишни такомиллаштириш бўйича тегишли инстанцияларга таклифлар киритади;

о) вазирликлар, идоралар, ташкилотлар ва маҳаллий ҳокимият органларидан, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жойлашган ташқи иқтисодий алоқалар иштирокчиларидан (мулкчилик шакли ва қайси идорага тегишлилигидан қатъи назар) белгиланган тартибда товарларнинг бож чегараси орқали қонуний олиб ўтилаётганлигини асослайдиган материаллар ва ҳужжатларни олади;

п) божхона хизмати ходимларини тайёрлаш ва қайта тайёрлаш мақсадида илмий-техник хизматлар, лабораториялар, махсус ўқув марказларини ташкил қилади;

р) белгиланган тартибда ТИА иштирокчиларининг ташқи иқтисодий фаолиятини тўхтатиш (тугатиш) тўғрисида асосланган тақдимномалар киритади;

с) чет мамлакатларнинг божхона хизматлари билан ўзаро дўстлик асосида ўзаро фойдали техник ва бошқа ахборот алмашувларни амалга оширади.

т) божхона декларациялар ва битишувлар паспорти асосидаги экспорт-импорт контрактлари тўғрисидаги маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси Валюта ва экспорт-импорт операцияларини назорат қилиш Бош бошқармасига ўз вақтида ва тўлиқ бериш.

8. Қўйилган вазифаларни самарали бажариш мақсадида Бош божхона бошқармасининг мансабдор шахсларига қуйидаги ҳуқуқлар берилади:

а) божхона пунктларида товарларни текшириш мақсадида товарни олиб чиқиб кетаётган ва олиб келаётган барча транспорт турларини қонунларда белгилаган тартибда тўхтатиш;

б) товарларнинг ноқонуний олиб келиниши ва олиб чиқиб кетилишига йўл қўймаслик, уларга бож пошлиналарини солиш мақсадида юридик ва жисмоний шахслардан транспорт воситалари ҳамда товарларни, шунингдек, товарлар ҳаракатининг қонунийлигини тасдиқловчи ҳужжатларни текширишга ва қайта текширишга тақдим этишларини талаб қилиш;

в) божхона расмийлаштиришини амалга оширишда техник назорат воситаларини қўллаш;

г) божхона органлари фаолиятини тартибга солувчи норматив ҳужжатларга мувофиқ юкни ташувчи иштирокида, юкни очиб кўриш комиссион актини тузиб, юкхоналар, иш бўлмалари, кузовлар, контейнерлар, вагонлар ва бошқа транспорт тараларининг пломбаларини бузиш, қулфларини очиш;

д) товарнинг республика ташқарисига ноқонуний олиб чиқиб кетилганлиги аниқланган ҳолларда тегишли ташкилотга ахборот ва арзнома йўллаш;

е) етарли асослар бўлган тақдирда фуқарони белгиланган тартибда шахсий текширувдан ўтказиш;

ж) товарлар ва бошқа ашёлардан бож пошлинаси олиш, шунингдек, божхонадаги расмийлаштириш ва божхона назоратининг бошқа мақсадлари учун товарлар ва бошқа ашёлардан намуналар олиш, божхона лабораторияси кўмагида уларни текшириб кўриш (экспертизадан ўтказиш);

з) товарларни декларациялашда шахсан унинг ваколатини тасдиқловчи ҳужжатларни белгиланган тартибда талаб қилиш;

и) корхоналар ва ташкилотларнинг божхона назоратидан ўтиши лозим бўлган товарлар турган ҳудудларига, биноларига кириш;

к) контрабанда ва божхона қоидаларининг бузилишига оид аниқланган ҳолатлар юзасидан протоколлар ва бошқа зарур ҳужжатларни тузиш;

л) божхона қоидаларини бевосита бузувчи ашёларни қонунда белгиланган тартибда мусодара қилиш;

м) ноқонуний олиб ўтилаётган товарлар ва транспорт воситаларини қонунга мувофиқ ушлаб қолиш;

н) божхона қоидаларининг бузилишига йўл қўйган корхоналар ва фуқароларга амалдаги қонунларга мувофиқ белгиланган тартибда маъмурий жазо чораларини қўллаш;

о) божхона текшируви амалга оширилаётганда божхона қоидаларининг бузилиши, контрабанда ва бошқа ҳуқуқбузарликларни топишда техник ва махсус аниқлаш воситаларини қўллаш;

п) хизмат бурчини бажараётганда ўқ отиш қуролини ҳамда шахсий ҳимоя воситасини сақлаш ва олиб юриш, зарур бўлган ҳолларда уларни Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ ишлатиш;

9. Бош божхона бошқармасига Давлат солиқ қўмитаси раисининг ўринбосари — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан лавозимга тайинланадиган бошлиқ бошчилик қилади. Бош божхона бошқармаси бошлиғининг уч ўринбосари, шу жумладан, бир нафар биринчи ўринбосари бўлади.

10. Бош божхона бошқармасининг бошлиғи;

республика божхона органлари тизимига умумий раҳбарликни таъминлайди;

Бош божхона бошқармаси аппарати ва божхона органларининг штат жадвалини тасдиқлаш учун Давлат солиқ қўмитасига тақдим этади;

Бош божхона бошқармасига берилган ваколат доирасида буйруқлар, йўриқномалар ва ҳужжатлар чиқаради, уларнинг ижросини текширишни ташкил этади;

Бош божхона бошлиғи ўринбосарлари ўртасида вазифаларни тақсимлайди, уларнинг ижросини назорат қилади;

Давлат солиқ қўмитасига божхона органлари ходимларини Ўзбекистон Республикаси мукофотларига ва фахрий унвонларини беришга, божхона органларининг ўрнак кўрсатган ходимлари ва божхона ишида фаол ёрдамлашган фуқароларни кўкрак нишонлари, фахрий ёрлиқлар ва рағбатлантиришнинг бошқа турлари билан мукофотлаш тўғрисида таклифлар киритади.

Қонун билан унинг ваколатига киритилган бошқа масалалар юзасидан қарорлар қабул қилади;

Бош божхона зиммасига юкланган вазифаларнинг бажарилишида ва ўз функцияларини амалга оширишда шахсан жавобгардир.

11. Божхона органлари фаолиятини такомиллаштириш, уларнинг ижтимоий ва моддий-техник таъминоти, кадрларни жой-жойига қўйиш ва улардан фойдаланиш масалаларини муҳокама қилиш, бошқарув қарорлари ва тавсияномаларини ҳамкорликда ишлаб чиқиш учун Бош божхона бошқармасида Кенгаш ташкил этилади.

Кенгаш таркибига Бош божхона бошқармаси бошлиғи, лавозимига кўра унинг ўринбосарлари, Бош божхона бошқармаси бошлиғининг тавсиясига кўра Давлат солиқ қўмитасининг раиси томонидан тасдиқланадиган тармоқ бошқармаларининг раҳбарлари киради.

Кенгаш қарори Бош бошқарма бошлиғининг буйруғи билан амалда жорий этилади. Бошлиқ билан Кенгаш ўртасида келишмовчиликлар пайдо бўлган тақдирда боғлиқ келишмовчиликлар тўғрисида Давлат солиқ қўмитасини хабардор этиб, ўз қарорини амалга оширавериш ҳуқуқига эга бўлади. Ўз навбатида Кенгаш аъзолари ҳам Давлат солиқ қўмитасига ўз фикрларини маълум қилишлари мумкин.

12. Хизмат бурчини бажараётган божхона органлари ходимларига ҳам солиқ органлари ходимларини ижтимоий ҳимоялаш шартлари, шахсий ва мулкий муҳофаза қилиш ҳуқуқлари тадбиқ этилади.

13. Божхона органлари ва уларнинг жойлардаги бўлинмаларининг мансабдор шахслари тижорат ва хизмат сирини сақлашга мажбурдирлар.

Божхона органларининг мансабдор шахслари божхона қонунларига оғишмай риоя этиш ва мазкур Низом талабларини бажариш тўғрисида ёзма ҳолда мажбурият оладилар.

14. Ўз мажбуриятларини бажармаганлиги ёки қониқарсиз бажарганлиги учун божхона органларининг мансабдор шахслари амалдаги қонунларга мувофиқ жавобгарликка тортиладилар.

15. Божхона органлари томонидан нотўғри ундирилган божхона солиғи, пошлинаси, йиғимлари ва бошқа мажбурий тўловлар қайтариб берилади ёки кейинги тўловлар ҳисобига ўтказилади, божхона органлари мансабдор шахсларининг нотўғри хатти-ҳаракатлари туфайли етказилган зарар эса Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгиланган тартибда, тегишли бюджетлар маблағлари ҳисобига қопланади.

Божхона тўловларининг ноқонуний ундирилишида айбдор бўлган мансабдор шахслар Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан белгиланган тартибда интизомий ва моддий жавобгарликка тортиладилар.