08.08.2024 йилдаги 01/2-43-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 08.08.2024 йилдаги 01/2-43-сон
Кучга кириш санаси
30.08.2024
Ҳужжат 30.08.2024 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
буйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 30 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 283]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1998 йил 20 мартдаги 28-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.06.07-98 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқ ўтказиш ва балиқ муҳофазаси иншоотлари» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Энергетика вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 8 август,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-43-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 27 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 26 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 30 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сув хўжалиги вазири Ш. ХАМРАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 20 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 8 августдаги 01/2-43-сон буйруғига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) тиргак деворлар, кема қатновчи шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотларини лойиҳалаш, қуриш ва мавжудларини реконструкция қилишга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар асослари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.02.02-20 «Гидротехника иншоотларининг асослари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚМҚ 2.06.04-97 «Гидротехника иншоотларига юклар ва таъсирлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚМҚ 2.06.08-98 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 26775-97 «Ички сув йўлларидаги кўприклардаги кўприк ости кема юриш оралиқларнинг габарит ўлчамлари» (расмий манба: Габариты подмостовые судоходных пролетов мостов на внутренних водных путях. Нормы и технические требования);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 30774-2001 «Ресурс тежаш. Чиқиндиларни бошқариш. Чиқиндилар хавфи сертификати. Асосий талаблар» (расмий манба: Ресурсосбережение. Обращение с отходами. Паспорт опасности отходов. Основные требования).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
порт акваторияси — кемаларнинг манёврлаш ва тўхтаб туришини таъминловчи белгиланган чегаралардаги сув юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув йўллари — сув ҳавзалари ва оқар сувларнинг кема қатнови ёки ёғоч оқизишига мўлжалланган қисмлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
босимли фронт — сув босимини қабул қилувчи тиргак иншоотлар мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
насос станцияси — белгиланган сарф, босим ва вақт билан истеъмолчига сув етказиб бериш учун гидротехника иншоотлари ва жиҳозлар мажмуаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўсувчи иншоот — порт акваториясини ёки қирғоқ чизиғининг тўлқинлари, оқизиқлар ва музлардан ҳимояловчи гидротехника иншоотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқим ҳосил қилиш мосламаси — гидравлик оқимга тўсиқ ҳосил қилишига мўлжалланган мослама;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари — балиқлар уруғ (личинка)лари, майда ва йирик балиқларни гидротехника иншоотларига тушиб қолишини олдини олишга ва уларни тирик ҳолатда сув объектининг хавфсиз жойига йўналтиришга мўлжалланган гидротехника иншоотлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларни кўтарувчи иншоотлар (балиқлар кўтаргичлар) — қуйи бьефдан юқори бьефга балиқларни ўтказиш шлюзи ёки махсус сиғимларда транспорт орқали амалга ошириладиган гидротехника иншоотлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларни ўтказиш иншоотлари — қисман денгизда ва қисман дарёда яшовчи балиқларни, уруғ қўйиш учун денгиздан дарёга кирувчи балиқларни, баъзи ҳолларда эса фақат дарё ва кўлларда яшовчи балиқларни гидротехника иншоотлари бўғинининг қуйи бьефидан юқори бьефига (балиқлар захираларини сақлаб қолиш мақсадида) ўтказишга мўлжалланган гидротехника иншоотлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
транзит оқим — оқар сувнинг транзит оқимидан ҳосил бўлган ёки оқим ҳосил қилиш мослама ёрдамида гидравлик оқим тўсиғи томонидан яратилган балиқларни муҳофаза қилиш иншоотнинг экрани бўйлаб ҳаракатланувчи оқим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Сейсмик ҳудудларда карст, кўчириш ва сел ҳосил бўлишида кўчиб кетадиган грунтлар учун мўлжалланган иншоотларнинг қурилиш лойиҳалари мазкур ШНҚ ҳамда бошқа қўшимча талабларга мувофиқ тайёрланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари лойиҳаларида ушбу иншоотларни таркибига кирувчи қишлоқ хўжалиги объектларида фойдаланиш талабларини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Иншоотларни реконструкция қилишда уларнинг замонавий техник талабларга мувофиқлиги, алоҳида конструкция ва иншоотларнинг тўлиқ техник ҳолати, уларнинг ишончлилик кўрсаткичлари, норматив тавсифлари билан белгиланган материаллар сифати, иншоот асосининг ишончлилиги, конструкция ва асоснинг захирасини, юк кўтариш қобилиятини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Ушбу ШНҚда қабул қилинган асосий белгилар ва уларга белгиланган индекслар мазкур ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотларнинг тури ва конструкциясини техник-иқтисодий асосга кўра танлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Иншоотларнинг синфлари мазкур ҚМҚ 2.06.01-97га мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Тиргак деворларнинг I ва II синфларда ва кема қатнови шлюзларини мустаҳкамлик бўйича лойиҳалашда ҳамда III ва IV синфлардаги иншоотлар учун гидравлик ва бошқа тадқиқотлар ўтказилиши асосланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотларини лойиҳалаш ва қайта қуришда уларнинг қайси синфидан мансублигидан қатъий назар ихтиологик изланишлар ва экологик тадқиқотлар асосида бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотларини реконструкция қилишда уларга бўлган зарурият ва қайта қуриш вақтида юзага келган экологик шароитларга мослиги аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. I, II ва III синфларга мансуб бўлган ҳамда фойдаланиш даврларидаги дала кузатувлари ва тадқиқотлар ўтказилишини таъминловчи назорат-ўлчов асбоблари (кейинги ўринларда — НЎА) ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Дала кузатувлар таркиби, ҳажми ва режимлари лойиҳа таркибидаги дастурга кўра белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. IV синфга мансуб бўлган иншоотларда назорат-ўлчов асбобларини ўрнатиш зарурияти асосланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоот конструкцияларининг материалларига қўйиладиган талаблар ҚМҚ 2.06.08-98 ва ШНҚ 2.03.05-23 га мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларини лойиҳалаш ва қайта қуриш фаолиятини йўлга қўйишдан олдин атроф-муҳитга таъсири баҳоланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Барча турдаги қурилиш чиқиндилари такрорий фойдаланишга, утилизация қилишга, қайта ишлашга йўналтирилиш ёки мазкур чиқиндиларни тўплаш, ташиш, утилизация қилиш ёки қайта ишлаш учун олиб чиқиш жойлари билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларнинг ҳудуди қаттиқ маиший чиқиндилар билан ифлосланишининг олдини олишда уларни тўплаш ва вақтинча сақлаш учун мўлжалланган махсус чиқинди қутилар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари ҳамда уларга туташ ҳудудларда дарахт, буталар ҳамда яшил майдонларга зарар етказмаслик, ҳосил бўладиган чиқиндиларнинг ўз вақтида бартараф этилиши (олиб чиқиб ва утилизация қилиниши)ни таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Тиргак деворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Гидротехника иншоотларида тиргак деворлар конструкцияси ва қўлланилишига кўра қуйидаги турларга бўлиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гравитация (тиргак деворлар одатда гидротехника иншоотлари бўғини, қирғоқ бўйи, кемани боғлаш (причал) иншоотларнинг босимли фронт иншоотлар мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-расмига мувофиқ қояли бўлмаган ва қояли асосларда барпо этиладиган ҳамда монолит ёки йиғма бетон ва темир-бетондан бажарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шпунтли ёки қозиқли конструкциялар мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 2-расмига мувофиқ шпунт ёки қозиқларни ўрнатиш мумкин бўлган асосларда қўлланиладиган тиргак деворлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Техник-иқтисодий жиҳатдан тиргак деворлар тош-ғиштдан ёки ёғочдан (ряжали, шпунтли, қозиқли), шунингдек мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 3-расмига мувофиқ қояга анкерланган кўринишида бажарилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Тиргак деворларни лойиҳалашда қуйидагиларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қайта тўлдириладиган грунт устига бостирма ва асоснинг зичлаш учун қурилиш давридаги юкламаларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қўшни иншоотга қўйиладиган таянчни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосни нишаблиги тескари бўлган деворларнинг конструкциялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворларнинг баландлигини камайтириш учун йирик заррачали грунтдан бажариладиган тўшамани;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юкламани камайтирувчи ва экранловчи конструкциялар (тошли призмалар, қозиқли экранлар)ни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
грунтнинг асосини мустаҳкамлаш ёки уни қисман алмаштиришнинг турли усулларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
турғунликни оширувчи қўшимча конструктив элементлар (қайта тўлдириладиган грунтга анкерлаш, тишлар ва таянчларни ўрнатиш, қайта тўлдириладиган грунтни арматуралаш)ни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Қайта тўлдириладиган грунтнинг хоссаларини яхшилаш усуллари (вақтинчалик юклама, тебранувчи машиналар, қатронлаш (смолизация), силикатлаш, металл тўрлари, темир-бетон панжаралар, шиша ёки полимер толалардан бўлган материалларни ўрнатиш ёки ғалтаклар билан зичлаш) билан бир қаторда грунтни геосинтетик материаллар билан арматуралаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Грунтларни арматуралаш учун қўлланиладиган геосинтетик материаллар ҳажмий катакли геопанжаралар, ясси геотўрлар ва геоматолар кўринишида бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Ҳар бир аниқ ҳолат учун танланадиган усул техник-иқтисодий асосга, шунингдек грунт тури ҳамда таъсир этувчи юкларга мос равишда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Тиргак деворларнинг ортини қайта тўлдиришда ер сатҳи ва грунт сувларини чиқиб кетишини ва қайта тўлдиришда ишлатилган грунтни тезкор деформацияланишини таъминловчи дисперс сув ўтказувчи грунтлардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Сейсмик таъсирлар учун бажариладиган ҳисоблар ШНҚ 2.06.11-04га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Лой грунтлардан қайта тўлдиришни амалга ошираётганда, ер ости сувларнинг сатҳининг пасайиши ва чиқариб юбориши, музлаш натижасида кўпчишга йўл қўймаслик чораларини кўриш (деворнинг орқа томонига 1 m қалинликда кўпчимайдиган грунтни ётқизиш), шунингдек тупроқнинг силжувчанлигини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Кўчки содир бўлувчи қияликларни ушлаб турувчи иншоотларни лойиҳалашда тиргак деворнинг ортини қайта тўлдириш учун фильтрация сувларини чиқиб кетишини таъминловчи сув ўтказувчан дисперс грунтлардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Қайта тўлдириладиган қуруқ грунт зичлигининг ҳисобий қиймати сифатида бир томонлама ишончлилик эҳтимоли а = 0,95 га мос келувчи ρд катталик қабул қилиниши, шунингдек иншоот учун грунтнинг физик-механик хоссаларига назорат кўрсаткичлари белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Қайта тўлдириладиган грунтнинг ётқизилган зичлигини таъминланганлиги қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I ва II синфлардаги иншоотлар учун 90 фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III-IV синфлардаги иншоотлар учун 70 фоиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Қайта тўлдириладиган грунт зичлигига бўлган талабларнинг пасайтирилиши ҳар бир алоҳида ҳолат учун асослаб берилиши, шунингдек қайта тўлдириладиган грунтнинг зичлиги тиргак девор баландлиги бўйлаб бир хил бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Қайта тўлдириладиган грунт устидаги иншоот ёки механизмлар жойлаштирилиши, қайта тўлдириладиган грунтнинг зичлиги ушбу иншоот ёки механизмлардан фойдаланиш бўйича технологик талабларда белгиланган чўкиш қийматлари асосида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Қояли бўлмаган асослар устида барпо этилган тиргак деворлар узунлиги бўйлаб деформация чоклари (ҳарорат ва ҳарорат-чўкиш чоклари) билан, қояли асос устида барпо этилган тиргак деворларнинг ҳарорат чоклари билан бўлиниб чиқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Деформацияли чоклар орасидаги масофа (девор секциялари узунлиги) қурилиш майдонинг геологияси ва гидроогеология таҳлиллари, иқлим шароитлари ва деворнинг конструктив ечими, шунингдек қурилишда ишлаб чиқариш усуллар асосида бажарилган ҳисоблар билан белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Чоклар орасидаги масофа ва уларнинг конструкциялари алоҳида секцияларнинг мустақил ишлашини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Яхлит тиргак деворларнинг бетон ва темир-бетон конструкцияларини вақтинчалик қурилиш чоклари орқали бетон блокларга бўлиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Деформация чоклари ва босим қабул қилувчи деворларнинг йиғма элементлари орасида қайта тўлдириладиган грунтнинг суффозияли турғунлигини таъминловчи зичлаш ишларига кўра амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Босимсиз ва босимли деворларда конструкциянинг чокларида грунтнинг ўтказувчанлигини таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Зичланган конструкцияларда деформацияли чоклар мазкур ҚМҚ 2.06.06-98га мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Гидротехника иншоотларининг босимли фронт таркибига кирувчи тиргак деворларнинг асосида сув босимининг ҳажмий фильтрация кучларининг камайишини, девор таги бўйлаб қарши босимни камайтирилиши ва грунт асосининг суффозияга турғунлигини таъминловчи фильтрацияга қарши чора-тадбирлар амалга оширилиши, шунингдек қояли бўлмаган асос устида барпо этилган деворлар учун бундай чора-тадбирлар сифатида тишлар, шпунт ёки дренажлар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Қояли бўлмаган асосда қўшни девор секциялар турли сатҳларда жойлаштирилганда юқори сатҳда турган девор секцияси остидаги грунт суффозиясини олдини олиш мақсадида асос юзасининг қия ёки поғонали қилиб бажаришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Қояли асослар учун дренаж ўрнатиш ва цементация пардаси (фильтрацияга қарши қурилма) ўрнатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Тиргак деворларнинг ерости контурининг элементлари мазкур ҚМҚ 2.06.06-98га мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Тиргак деворларнинг ортини грунт билан қайта тўлдиришда фильтрация сувлари мавжуд бўлганда ерости сув сатҳининг камайишини ва иншоот ортига таъсир этувчи сув босимининг камайишини таъминловчи дренаж ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Девор асосини ювилиб кетишидан ҳимоя қилувчи чора-тадбирлар (тош тўкма, плита ётқизиш)ни таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Иншоотларнинг конструкциясини лойиҳалашда деворларни коррозиядан, кўмилиб қолишидан ҳамда кемалар, муз ва ишқаланиш таъсиридан ҳимоя қилувчи чора-тадбирларга кўра амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Иншоотларда юклаш ва тушириш ишлари, таъмирлаш ва бошқа ишларни хавфсиз бажарилишини таъминловчи конструктив элементлар (зинапоялар, тўсиқлар), шунингдек кемаларни боғлаш учун мосламалар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Кема қатнови шлюзлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Кема қатнови шлюзларининг тури ва конструкциянинг турли техник-иқтисодий жиҳатдан асослаб танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Иншоотларнинг бўғини таркибига кирувчи кема қатнови шлюзларининг тури ва конструкциясини танлашда асосий иншоотлар учун конструктив ечимлар ва ишларни бажаришда усулларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Шлюзларнинг конструкциясини танлашда босим катталиги, бъефлардаги сув сатҳининг ўзгариши, топография, майдоннинг иқлимий ва муҳандислик-геологик шароитлари, юк ўтиш ҳажми, ҳисобий кемаларнинг турлари ва ўлчамлари ҳамда шлюзнинг ўтказиш қобилияти, хавфсизлиги ва фойдаланиш қулайлигини таъминлашини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. I, II ва III синфлардаги иншоотларда қурилиш ва фойдаланиш даврида дала кузатувларни амалга оширишни таъминловчи НЎАни ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Дала кузатувларнинг таркиби, ҳажми ва режимлари лойиҳага кўра белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. IV синфдаги иншоотларда НЎАнинг ўрнатилиши асослаб берилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Шлюз материалларига бўлган талаблар ШНҚ 2.06.11-04, ШНҚ 2.03.05-23, ҚМҚ 2.03.11-96 ва ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Ички сув йўлларидаги кема қатнови шлюзлари қуйидагича таснифланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кетма-кет жойлашган камералар сони бўйича — бир, икки ва кўп камерали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
параллел жойлашган камералар сони бўйича — бир, икки йўлакли ва бошқалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
камерага таъсир этувчи босим миқдори бўйича — паст босимли (Ҳд <10 m), ўрта босимли (10<Ҳд<30 m), юқори босимли (Ҳд > 30 m) (бу ерда Ҳд — ҳисобий босим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
грунт асосининг тури бўйича — қояли ва қояли бўлмаган асосдаги шлюзлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Ички сув йўлларининг синфлари ГОСТ 26775-97га мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Кемалар қатнайдиган дарёларда гидроузеллар каскадини лойиҳалашда, шу жумладан шлюзлар, ушбу сув йўли учун белгиланган кемалар қатнайдиган чуқурликлар навигациянинг ҳисобланган бутун муддати давомида унинг бутун узунлиги бўйлаб таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Кемалар қатнайдиган чуқурликларнинг алоҳида майдонларида сув тубининг чуқурлашиши ёки қўшимча сув сарфи ўтказилиш йўли билан таъминлаши асосга кўра йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Юк айланмаси ва кема қатнови ҳажми, шунингдек шлюзларнинг ўтказиш қобилияти мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Шлюзларнинг ўлчамлари, гидротехника иншоотлари бўғинида ва кема қатнови каналларида жойлаштирилиши, шлюз йўлаклари ва камералари сони, уларнинг кириш қисми, кемани боғлаш ҳамда йўналтирувчи иншоотларнинг режадаги кўриниши ва ўлчамлари, шунингдек шлюзларнинг сув билан тўлдириш тизимлари мазкур ШНҚнинг 6 — 10-иловаларига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Кема қатнови шлюзларини лойиҳалашда сув йўллари учун ҳисобланган ортиқча бўлиш эҳтимоли (фоиз) дан кам бўлган тошқин сув сарфининг бир қисмини ўтказиш учун фойдаланишда қуйидагича ҳисобга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йирик магистраль йўллар учун — камида 1 фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
магистраль йўллар учун — камида 3 фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маҳаллий аҳамиятга эга бўлган йўллар учун — камида 5 фоиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Кема қатнови шлюзлари орқали чиқариб юбориладиган тошқин сув сарфларининг техник-иқтисодий жиҳатдан асосланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Кема қатнови шлюзларининг мавсумини узайтириш ва ҳавонининг манфий ҳароратларида шлюзларнинг ишлашини таъминланишини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш, шунингдек асосий дарвозалар, таркибий қисмлар ва камера деворларининг иситишини амалга ошириш, майнлар ўрнатиш, камераларни муздан тозалашни таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Шлюз камералари қуйидагича таснифланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
камера тубининг тури бўйича — сув ўтказувчи ва яхлит сув ўтказмайдиган тубли (кесиб қилинган бўйлама чокли ёки докли кўринишидаги туб);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув ўтказиш галереяларисининг жойлашиши бўйича — камера туби ёки деворларидаги сув ўтказмайдиган ва сув ўтказадиган галереяли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворлар ортини қайта тўлдириладиган грунт баландлиги бўйича — тўлиқ ва тўлиқсиз қайта тўлдирилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
девор тури бўйича — қия, ярим қия ва вертикал.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Шлюз камералари юқори бьефда жойлашганда ва асосида фильтрация коэффициенти юқори бўлган грунтларда, қуйи қисми кесилмаган камеранинг док туридаги конструкциялари билан таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Қуйи бьефда жойлашган камералар тубида доимий бўйлама чоклар (техник-иқтисодий жиҳатдан асослаб берилса) бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Қояли бўлмаган грунтлар устида барпо этиладиган шлюз камераларининг деворлари монолит ёки йиғма бетон, шунингдек темир-бетондан ишланган гравитация турида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Шпунтни чўктиришда пойдеворлар асосида қурилган паст босимли шлюзлар учун камера деворларининг (техник-иқтисодий жиҳатдан асослаб берилса) шпунт ёки қозиқлардан барпо этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Қоя грунтларда барпо этилган шлюзлар мазкур ШНҚ 5-иловасидаги 3-расмига мувофиқ қояга анкерланиши ёки мазкур ШНҚ 5-иловасидаги 1-расмига мувофиқ гравитация турида қурилиши, шунингдек шлюзларда камера туби асосига анкерланган ёки деворга тиралган плита кўринишида лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Қояли асослар устида барпо этиладиган шлюзларнинг каллаги устунлар ва улардан ажратилган ҳамда асосга анкерланган ёки деворга тиралган туб плитаси кўринишида лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Шлюз камераларининг олд юзалари вертикал қилиб ёки қайта тўлдирилган грунт томонга 50:1 дан юқори бўлмаган нишабли қилиб лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Деворларнинг қия қирралари бўйлама йўналишида нишаблиги 1:5 дан юқори бўлмаган ўтиш майдони устунларнинг каллаги вертикал қирралар орқали туташиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Баландлиги 10 m дан юқори шлюз камерали деворининг орқа қирралари, ўзгарувчан баландлик нишаблиги билан бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Шлюзларни лойиҳалашда деформацияли чоклар ўрнатилиши, бунда уларнинг сув ўтказмаслигини зичлаш билан таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Шлюзларнинг ер ости контурининг элементлари (понурлар, шпунтлар, пардалар, диафрагмалар, дренажлар) ҚМҚ 2.06.06-98га мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Қуйи бьефда жойлаштириладиган шлюзларни лойиҳалашда шлюз бўйлаб қайта тўлдириладиган грунтга дренажлар (очиқ ёки ёпиқ) ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Девор ортига қайта тўлдириладиган грунтнинг кенглиги дренажнинг нормал ишлашини таъминлаши ва қайта таъмирлаш учун очишга имкони бўлса, юқори бъефда барпо этиладиган шлюзларни дренаж қурилмалар билан ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Дренажни нишабли қуйи бьеф томонга қаратилиши ва камида 0,002 га тенг бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Қояли асос устидаги қоплама-деворли шлюзларни лойиҳалашда қоплама ортига ён томонлама дренаж билан бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Йирик магистраль ва магистраль сув йўлларидаги шлюзларнинг қайта тўлдирилган грунтда ёпиқ дренаж йўллари одамларнинг ўтиб-қайтишини таъминлаши ва кузатув қудуқлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларидаги шлюзларда ёпиқ дренаж қувурларининг диаметри кузатув қудуқлари орқали тозалаш учун етарлича катта бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Ёпиқ дренаж йўлларида кузатув қудуқлари камида ҳар 50 m да ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Шлюзли дренаж қурилмаларнинг сув ташлаш йўллари билан ер усти сувларини ташлаш йўллари билан бирлаштиришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Дренаж қурилма конструкцияларнинг музлаши, оқизиқлар билан тўлиб қолиши ва оқиб юрувчи жисмлар билан тиқилиб қолишига йўл қуйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Дренаж қурилмасининг юқори учи қуйи бъефга чиқиш жойида пастки бъефнинг минимал қишки сатҳи давридаги максимал қалинликдаги муз қатламининг остки юзасидан камида 0,5 m пастда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Кўп камерали шлюзларнинг пастки камераси ва бир камерали дренаж тубининг белгилари юқори магистраль сув йўлларидаги шлюзлар учун 10 фоиздан ва маҳаллий аҳамиятга эга сув йўлларидаги шлюзлар учун 20 фоиздан ошиши мумкин бўлган ҳисобий эҳтимоли билан қуйи бъеф суви 1 m баландликда қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Кўп камерали шлюзларнинг юқори ва ўрта камераларнинг дренажи ушбу камерадаги сув сатҳидан 1 m баландроқ қилиб ўрнатилиши, бунда унинг сатҳи қуйи жойлашган камера дренажи сатҳидан паст бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Шлюзларнинг юқори каллагидаги асосий (фойдаланиш) ва фавқулодда таъмирлаш дарвозалари, қуйи каллагида асосий ва таъмирлаш дарвозаларини таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларида юқори каллакнинг асосий дарвозаларидан фавқулодда дарвоза сифатида фойдаланилиши, бунда уларнинг олд томонида таъмирлаш дарвозалари ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Оқимнинг фавқулодда ва фавқулодда-таъмирлаш дарвозалари билан тўсилиш вақти ҳар қандай муайян ҳолат учун асослаб берилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Фавқулодда ва фавқулодда-таъмирлаш дарвозалари электр таъминоти тўхтаганида сув оқими билан ёпилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Битта сув йўлида жойлашган ёки бир хил шароитда ишлайдиган шлюзларнинг жиҳозлари бир хил бўлиши ҳамда бўғин ва деталлар максимал равишда унификация ва стандартлаштирилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Шлюзнинг асосий дарвозаси юқори бьеф томондан кемалар урилишидан сақловчи мосламалар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Урилишдан сақловчи мосламани ҳисоблаш учун кема урилиш энергияси мазкур ШНҚнинг 3-иловасидаги графигидан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Юқори бъефдаги каналда келувчи сув оқимининг бўйлама тезлиги 0,5 m/с дан кам бўлса, юқори каллак дарвозаси олдида урилишдан сақловчи мосламани ўрнатилмасликка йўл қуйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Кема битта арқон (занжир)дан иборат бўлган хавфсизлик ускунасининг тўсиғига тушганда, пайдо бўладиган куч мос равишда 2000, 3000 ва 3000 t дан ортиқ юқ кўтариш қобилиятига эга кемалар учун 0.6; 1.0; 1.1 МН (60, 100, 110 t) дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. «Дарё-денгиз» кемалари учун кема урилишининг ҳисобий кучини 1,5 мартага кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар тўсиқ икки ёки ундан кўп арқон (занжир)ли бўлса, кема урилиш кучининг алоҳида канатлар бўйича тенг тақсимланиши шарти билан оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Кемани урилиш қувватининг сўндирилиши 1 m/s2 дан ошмайдиган тезланиш билан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Дарвозалардан ташқарида жойлашган сақловчи мосламалар учун кеманинг урилиш вақтидан тўлиқ тўхташигача бўлган максимал силжиш масофаси камера кенглигининг ярмидан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Дарвозаларда сақловчи мосламалар учун жойлаштирилган кеманинг максимал силжиш масофаси 1 m дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Сув ўтказиш галереясини лойиҳалашда асосий затворлардан ташқари шлюзнинг ишлашини тўхтатмаган ҳолда ҳар бир асосий затворни алоҳида таъмирланишини таъминловчи таъмирлаш затворлари ёки мосламалари ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Сув қувурларининг кириш туйнукларига оқувчи жисмларни ушлаб турадиган панжаралар бўлиши, шунингдек панжараларни ўрнатишда таъмирловчи затворлар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Сувни ўтказиш галереясининг сув олиши ва сув чиқариши майдонларини сувсиз ҳолатда кузатиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Камерадан ва сувни ўтказиш галереяларидан кузатиш ва таъмирлаш даврида сувни тўлиқ чиқариб юбориш учун шлюзларда доимий насос қурилмалар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Насос қурилмаларнинг унумдорлиги йирик магистраль ва магистраль сув йўлларидаги шлюзлардан сувни 24 h ортиқ бўлмаган вақт ичида, маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларидаги шлюз камераларидан 48 h дан кўп бўлмаган вақт ичида чиқазиш учун етарли бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Алоҳида ҳолатларда галереяларнинг затворлар орасидаги жойларини қуритиш ишларини шлюз камерасидан сувни чиқармасдан кўчма насослар ёрдамида амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Жиҳозлар 20 m гача бўлган чуқурликда жойлашиши ва шлюз конструкциясининг элементларини кўздан кечириш ва таъмирлаш учун зиналар ҳамда 20 m дан ортиқ бўлган чуқурликдаги жиҳозлар учун зина ва лифтлар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Узунлиги 150 m дан ортиқ камераларда камида иккита зина бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Марказий бошқариш пультлари 15 m ва ундан юқори баландликдаги минораларда жойлаштирилганда йўловчи лифтлар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоотларни қуйидаги турларга бўлиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
доимий (бетон ва темир-бетондан тайёрланган монолит, йиғма ва йиғма-монолит ҳамда пўлатдан тайёрланган)га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сузувчи (металл ва темир-бетон понтонлар)га.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоотларда баландлиги 20 m гача ва бъефлардаги сув сатҳларнинг фарқи 5 m гача бўлган тебранишлар доимий бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Доимий турдаги кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоотларни тўғридан-тўғри ўтиб кетадиган конструкцияли қилиб бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Йирик магистраль ва магистраль йўллардаги шлюзларда шлюзнинг бутун иш зонаси бўйлаб хизмат кўрсатиш ишлари кранлар ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Кемалар ва солларни боғлаш учун шлюз камералари ҳамда кемани боғлаш жойлари ва йўналтирувчи иншоотларда боғлаш мосламалари, боғлаш устунлари, қўзғалувчи ва қўзғалмас ҳалқалар билан ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Кемани боғлаш устунлари камеранинг иккала тарафидан, ҳамда кемани боғлаш чизиғи ва йўналтирувчи иншоотларда жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Шлюзларда босим 3 m дан ошмаганда камераларнинг иккала тарафида қўзғалувчан ҳалқа ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Шлюзлар кенглиги 15 m ошмаганда қўзғалувчан ҳалқаларда камеранинг бир тарафдан ўрнатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Қўзғалмас ҳалқаларда камеранинг икки тарафдан ва кема иншоотларини боғлашда баландлиги бўйлаб ҳар 1,5 m масофада ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Устунлар ва ҳалқалар орасидаги масофа ҳисобий кеманинг ярим узунлигидан ошмаслиги, шунингдек 35 m дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Қўзғалувчи ва қўзғалмас ҳалқаларнинг ташқи бурчаклари ва устунларни ўрнатиш жойларида оралиқлар эгри чизиқ шаклидаги металл қоплама билан ҳимояланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Шлюзга келувчи каналларда кема туби остида чуқурлик захираси 2 m дан кам бўлса, кемани боғлаш жойлари яқинида сув тубининг ювилиши мумкинлиги (кема ускуналари ишлаганида сув оқимидан ҳосил бўлувчи таъсирлардан) ҳисобга олиниши, ҳамда бу ювилишларни олдини олиш бўйича чора-тадбирларга кўра амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Объектдан фойдаланиш даврида ва техник-иқтисодий кўрсаткичлари ўзгарганда шлюзларни реконструкция қилишда қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юк ва кема ўтказиш қобилиятини ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жиҳозларни модернизация қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий иншоотлар ва уларнинг асосларини юк кўтариш қобилиятини тиклаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шлюзни таъсир зонасидаги экологик шароитларни яхшилаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Иншоотларни реконструкция қилишда шлюзнинг қўшимча йўлакларини барпо этиш бўйича шлюзнинг асосий фойдаланиш функцияларини, навигация даврлар оралиғида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Реконструкция қилишда иншоотнинг нормал фойдаланишида (текширувлар натижасида аниқланади) элементларнинг максимал ишлатилишини таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Реконструкция қилинадиган иншоотларда ва элементларнинг техник ҳолати, материаллар ва грунт асосларининг ҳисобий хусусиятлари махсус тадқиқотлар ва ҳисоблар орқали ва реконструкция лойиҳасида қабул қилинган қурилиш материаллари ва грунт асосларининг ҳақиқий хусусиятлари асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Шлюз лойиҳаси учун гидротехника иншоотларининг хавфсизлигини таъминлаш ҚМҚ 2.06.01-97га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Шлюз лойиҳаси учун гидротехника иншоотларининг лойиҳалашда атроф муҳитни муҳофаза қилиш ҚМҚ 2.06.01-97га мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Дарёлар, сув омборлари ва балиқ хўжалиги аҳамиятига эга бўлган бошқа ички сув ҳавзаларида гидроузеллар ва сув жойларини лойиҳалашда балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларининг лойиҳалари таркибига қуйидагилар киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
текширилаётган сув ҳавзасидаги балиқлар захираси ҳолатини умумий баҳолаш ҳамда уларни кўпайтириш истиқболлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларнинг қишлаш ва урчиш шароитларини тавсифлаш, уларни озиқланиш ва увулдириқ сочиш учун кўчишлари тўғрисидаги маълумотларни йиғиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Мазкур параграфнинг талаблари балиқчилик хўжаликлари томонидан барпо этилган сунъий аквакультура усулида балиқларни етиштириш ҳавзаларини қурилишига нисбатан татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Балиқларни ўтказиш иншоотлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Қисман денгизда ва дарёда яшовчи балиқларни, уруғ қуйиш учун денгиздан дарёга кирувчи балиқларни, шунингдек фақат дарё ва кўлларда яшовчи балиқларнинг гидротехника иншоотлари бўғини қуйи бьефидан юқори бьефига (балиқлар захираларини сақлаб қолиш мақсадида) ўтишини таъминлаш учун балиқларни ўтказиш иншоотларини қуриш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Балиқларни ўтказиш иншоотларини қурилишида технологик жиҳатдан мавжуд бўлмаса, сув ҳавзаларида балиқларнинг турлари ва миқдорий таркибини сақлаб қолиш учун ихтисослашган балиқларни етиштириш ва овлаш корхоналарини қуришни таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Балиқларни етиштириш корхоналари, балиқларни боқиш хўжаликлари ёки балиқлар қўриқхоналарининг лойиҳаланиши ва қурилиши асосий объект билан бир вақтда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Гидроузелдаги босим ва ўтказиб юборилган балиқлар турларига кўра мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 1-жадвалда ва 11-иловасида келтирилган балиқларни ўтказиш иншоотларнинг гуруҳлари ва турларига кўра қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Балиқларни ўтказиш иншоотлари 5 фоиздан ортиқ эҳтимоллик билан ҳисобланган максимал оқим тезлигига мос келадиган сув сатҳидаги иш шароитлари асосида ишлаб чиқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Балиқларни ўтказиш иншоотнинг турини ҳар бир сув объекти учун якка тартибда танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Балиқларни ўтказиш иншоотларнинг жойлашиш ўрни, гуруҳи ва турини танлашда қуйидагиларни эътиборга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларнинг тури ва ўлчами бўйича таркиби ва сони (юқори бьефда балиқларнинг табиий равишда ўрин тикланиши учун мавжуд шарт-шароитларини ҳисобга олган ҳолда балиқларни ўтказиш мақсадга мувофиқ бўлиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларнинг мавсумий ва кунлик ўтиш динамикаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқлар тури учун оқимнинг ўзига хос тезликлари (остонадаги, жалб этувчи, оқизиб кетувчи ва силтанувчи тезликлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларнинг ҳаракатланиш сатҳлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лойиҳаланаётган гидротехника иншоотлари зонасидаги ҳаракат трассалари ва тўпланиш жойларининг таҳлили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Сув ости ҳавзаларида ва гидротехника иншоотлари бўғининг каскад шаклида жойлаштирилганда балиқлар учун кўтаргич иншоотларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Балиқлар сузиб ўтувчи иншоотлар (зинапоя тарзидаги балиқлар сузиш иншоотлари) лосос балиқларни ўтказиш учун қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Балиқларга хос бўлган оқим тезликларининг қийматлари мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 2-жадвали бўйича олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Гидротехника иншоотлари бўғини мажмуасида балиқларни ўтказиш иншоотларининг сони ва жойлашишини аниқлашда уларнинг қуйи бъефдаги белгиланган асосий тўпланиш майдонларидан жалб этилишини таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Гидроузел створидаги балиқларни ўтказиш иншоотлари гидравлик шароитига кўра уларнинг гидроузелига яқинлашадиган қуйидаги ҳудудида жойлаштирилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқим тезлигини олиб кетувчи каналнинг бутун кенглиги бўйлаб оқизиб кетиш тезлигидан паст бўлса, сув ташлаш иншоотларининг (ГЭС, сув ташлаш тўғонлари) секцияларида ёки секциялар оралиғида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқим тезлигининг сув ташлаш иншоот фронти бўйлаб оқизиб кетиш тезлигидан юқори ва асосий оқим четида оқизиб кетиш тезлигидан паст бўлса, сув ташлаш иншоотларининг четларида, жалб этувчи тезликка тенг бўлган оқим ҳудудларига қарши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқим тезлигини олиб кетувчи каналнинг бутун кенглиги бўйлаб оқизиб кетиш тезлигидан юқори бўлса, қуйи бъефда, гидротехника иншоотлари бўғинидан оқим тезлиги оқизиб кетиш тезлигидан паст бўлган масофада.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Балиқларни тўплагичга кириш жойида сувни ташлаш иншоотларидан оқим тезликлари барча балиқлар учун оқизиб кетувчи тезликлардан ортиқ бўлмайдиган масофада жойлаштирилиши, бунда балиқларни тўплагичга кириш жойида унинг туби дарё туби билан гидравлик ва конструктив жиҳатдан уланиши, шунингдек гирдобли жойлар ва тескари оқимлар ҳосил бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Жалб этувчи тезликлар шлейфи балиқларни тўплагичдан ихтиологик тадқиқотлар орқали таҳлил қилинган балиқларни тўпланиш майдонлари ёки уларнинг қуйи бьефдаги ҳаракат йўлларигача етиб бориши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Жалб этувчи тезликлар шлейфи узунлиги лш ҳамда унинг охирги створидаги бш ярим кенглиги қуйидаги формулалар орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бр — балиқлар тўплагичнинг ярим кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ват — жалб қилувчи тезлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вмт — сувни ташлаш иншоотларидан келувчи йўлдош оқимнинг ўртача тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вw — остонадаги тезлик.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Балиқлар юрувчи иншоотлар таркибига қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кириш каллаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқлар юриш йўли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқлар юриш йўлидаги оқимнинг ортиқча энергиясини сўндириш мосламаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ихтиологик мосламали юқори каллак ва таъминловчи блок.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Балиқларни сузиш йўлига жалб этиш учун мўлжалланган кириш каллагини очиқ турдаги нов кўринишида лойиҳалаш, бунда нов кенглиги балиқлар сузиш йўли кенглигига тенг бўлиши ва ундаги сув чуқурлиги 1,0 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Қуйи бьефдан юқори бьефга балиқларни ўтиш учун мўлжалланган балиқлар сузиш йўли унинг турига боғлиқ равишда лойиҳаланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
туби доимий ёки ўзгарувчан нишабли бўлган узлуксиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кетма-кет горизонтал ва оғма майдонлардан иборат бўлган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
горизонтал майдонлардан, яъни поғонали жойлашган ва туйнукли (балиқлар кириши учун) деворчалар билан бўлинган бассейнлардан иборат бўлган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Балиқларни сузиш йўли қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кенглиги 3,0 — 10,0 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув чуқурлиги 1,0 — 2,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тубининг нишаблиги 1:20 — 1:8.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Камералар орасидаги сатҳлар фарқи туйнуклардаги тезлик балиқларнинг олдинга ташланиш тезликларидан ошмаслигидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар балиқларни юриш йўлидаги оқим тезликлари оқизиб кетувчи тезликдан ошмайдиган бўлса, таъминлаш блоки бирлашган бўлиши, (барча сарф шу йўл орқали ўтказилиши), қолган бошқа ҳолларда йўлга ва кириш каллагига ёки балиқларни жалб этиш доирасига сарфлар алоҳида берилган мустақил (автоном) ҳолдаги таъминлаш блоки ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Балиқларни кўтариш иншоотлари таркибига қуйидаги асосий элементлар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқлар тўплагич (пастки нов);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишчи камера ёки контейнер;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юқори (чиқиш) нов ва таъминлаш блоки.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Балиқларни кўтариш иншоотлари ихтиологик ва туташтирувчи мосламалар билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Балиқлар тўплагичлар очиқ турдаги бўйлама нов кўринишида лойиҳаланиши, бунда новнинг кўндаланг кесими тўғри тўртбурчак шаклида бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нов устига вақти-вақти билан шовқин, тебраниш ва ёруғлик сояси ҳосил қилувчи кўприклар, кабеллар ва бошқа ўтиш жойларини ўрнатишга йўл қуйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Балиқлар тўплагичларнинг минимал параметрлари қуйидагича келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
узунлиги Л — 60,0 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кенглиги б = 2 бр. — 6,0 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чуқурлиги д — 1,5 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Балиқлар тўплагичга узлуксиз сув узатилганда балиқларни жалб этиш учун бир йўлакли кўринишда лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Балиқлар тўплагич конструкцияси нов ичида унинг узунлиги ва кенглиги бўйлаб тезликларни бир текис тақсимланишини таъминлаши, бунда максимал тезликнинг ўртача тезликка бўлган нисбати 1,2 дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Балиқларни гидротехника иншоотлари бўғинининг қуйи бьефидан юқори бьефига ўтказишга мўлжалланган ишчи камера қуйидаги кўринишда бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гидравлик балиқлар-кўтаргичларда вертикал ёки оғма шахта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларни ўтказиш шлюзларида очиқ камера (кема қатнови шлюзи камераси каби);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
механик балиқлар кўтаргичларда ва балиқларни транспорт қилиш зарурати бўлган бошқа қурилмаларда сув тўлдирилган сиғимлар шаклида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Ишчи камера кенглиги балиқлар тўплагич кенглигига тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Ишчи камера узунлиги қуйидаги формулалар ёрдамида ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқ кўтаргичлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н — бир иш даврида балиқларни ўтказиш иншоотига кирувчи ҳисобий балиқлар сони, дона;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
В — битта балиқлар тури учун керакли бўлган сув ҳажми, осетр балиқлари учун 0,17 m3, бошқа турдаги балиқлар учун 0,02 m3 (бир дона балиқлар учун) га тенг қилиб олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
С — ишчи камерадаги оқимнинг жонли кесим юзаси (ундаги чуқурлик минимал бўлганда), m2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларни ўтказувчи шлюзлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
амах — таъминлаш блокининг сув ўтказиш туйнугини максимал очилиш катталиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Ишчи камеранинг тўлиш вақти ундаги сув сатҳининг 2,5 m/min дан юқори бўлмаган тезликда кўтарилиш шартидан келиб чиқиб белгиланади, шунингдек ишчи камеранинг бўшатилиш вақти шундай бўлиши, бунда таъминлаш блоки ва бўшатиш тизими ичидан тушувчи жами сув сарфи лойиҳада берилган жалб этувчи тезликни таъминловчи сарфидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Балиқларни ишчи камерадан гидротехника иншоотлари бўғинининг юқори бьефига чиқариш учун мўлжалланган чиқиш новининг ўлчамлари қуйидагича белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
узунлиги (чиқиш туйнуклари сув ташлаш иншоотидан тезликлар 0,4 m/s дан ошмайдиган масофада жойлаштириш шартидан келиб чиқиб);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув чуқурлиги (балиқларни ўтказиш иншоотидан фойдаланиш даврида сув омборидаги сув сатҳи максимал паст бўлганда камида 2 m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нов ичидан чиқиш туйнугининг сувда кўмилиш чуқурлиги (сув сатҳидан камида 0,5 m пастда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чиқиш туйнугидаги жонли кесим юзаси — камида 8 m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Чиқиш новининг конструкцияси чиқиш туйнугидан ишчи камера йўналишида узлуксиз ёки даврий (балиқларни ўтказишнинг ҳар бир даврида) оқим бўлишини таъминлаши, бунда ўртача оқим тезлиги максимал узунликли балиқлар учун остона тезлигидан кам бўлмаслиги ва минимал узунликдаги балиқлар учун ½ оқизиб кетиш тезлигидан катта бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Таъминлаш блокига сув сарфини узатиш йўлига чиқиш нови билан бирлаштиришга йўл қуйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Таъминлаш блокларини қуйидаги кўринишда лойиҳалаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишчи затворлардаги бошқарув туйнуклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эжектор мослама ва насос қурилмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув ташлаш қурилмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гидроагрегатлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Таъминловчи блок тезлик шлейфининг шаклланишини таъминлаши керак, унинг самарали узунлиги ва кенглигини мазкур ШНҚнинг 79-бандига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Таъминлаш блокининг сув ташлаш туйнукларининг очилиш юзаси А қуйидаги формула бўйича белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Н — затвордаги босим, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
M — таъминлаш блокининг сарф коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Лойиҳалашнинг дастлабки босқичларида сарф коэффициентини таъминлаш блокнинг конструкциясига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 3-жадвал бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Балиқларни ўтказиш иншоотларини лойиҳалашда жалб этиш режими сўнгида мазкур ШНҚнинг 4-иловаси 2-жадвалига мувофиқ балиқлар тўплагичга келаётган оқимнинг тезлигини жалб этувчи тезликнинг юқори чегарасидан қуйи чегарасигача ҳар сонияда 0,25 cm/s дан ошмаган градиент билан камайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Ўтаётган балиқларнинг ҳисобини юритиш, уларни ажратиб олиш ва белгилаш учун ихтиологик мослама ўрнатилиши, шунингдек ушбу мослама балиқлар тўплагич ичида, ишчи камерада ёки юқори новда узунлиги камида 2,5 m бўлган ёпиқ майдонча кўринишида бажарилиши ва балиқлар ҳисобини юритиш ускуналари ва ихтиологик унга тушириш мосламалари билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Ишчи камеранинг ускуна ва механизмларини нов ташқарисидаги бўшлиқларда ёки сув сатҳидан юқорида жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. Балиқларни ўтказиш иншоотларининг затворларида тўсинлар орасига балиқларни кириб қолишини олдини олувчи икки томонлама қоплама бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Балиқларни ўтказиш иншоотларининг деворлари ва тубидаги пазлар, бўшлиқлар ва технологик чуқурчалар балиқлар киришидан сақловчи тўсиқ-парда ва панжаралар билан тўсилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Балиқларни тўпланиши, ҳаракатланиши, қўзғатилиши ва ташилиши учун мўлжалланган ускуналарда жиҳозлар ҳамда балиқларни ўтказиш иншооти юзалари орасидаги бўшлиқларни ёпувчи мосламалар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Чиқиш новида юқори бъефга ўтган балиқларнинг сонини аниқловчи ускуна ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Балиқларни ўтказиш иншоотининг жалб этиш зонасидаги балиқлар концентрациясини ошириш учун йўналтирувчи мосламалар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Балиқларни уруғ ташлаш жойларига ўтишини таъминлаш учун 0,3 — 0,4 m/s тезликли оқим ҳосил қилиш ёки уруғ қўйиш жойига йўналтирувчи белгилар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Белгилар сифатида табиий тош, бетон ҳамда бошқа элементлардан ишланган алоҳида конструкциялар ва жўяклардан фойдаланиш, бунда ушбу элементлар сув ва биологик ресурсларга салбий таъсир кўрсатмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Белгиларни ўрнатишда жойига кўра табиий тошлардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Алоҳида элементлар кўринишидаги белгиларни ўрнатишда элементлар орасидаги масофа гидрологик шароитлар ва сувнинг лойқалик даражасидан келиб чиқиб белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Балиқларни ўтказиш иншоотининг йўли бўйлаб ҳолатини кўздан кечириш ва таъмирлаш учун ўтиш жойлар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Балиқларни ўтказиш йўлида назорат майдончаларини ўрнатиш, шунингдек уларнинг майдони балиқлар ҳаракатланишига салбий таъсир кўрсатмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари балиқлар уруғ (личинка)лари ва ёш балиқларни сув олиш иншоотларига тушиб қолиши, шикастланиши ва нобуд бўлишини олдини олиш ҳамда балиқлар хўжалиги ҳавзасига олиб ўтилишини таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари уларнинг умумий репродуктив қобилиятига, ички органлари ва тўқималарига салбий таъсир кўрсатмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларида уларни жалб қилиниши, ушлаб қолиниши, йўналишидан адашиши учун шароитлар ва таъсир зоналарини ҳосил бўлишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларини лойиҳалашда ҚМҚ 2.06.01-97-97га кўра бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Балиқларни муҳофаза қилиш иншооти сув олиш иншоотининг бир қисми ҳисобланиши, бунда балиқлар хўжалигига оид оқар сувлардаги ва сув ҳавзаларидаги сув олиш иншоотлари балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларнинг конструкцияларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларидан сувни механик қўшимчалардан тозалаш учун мослама сифатида фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларини сув оқимлари ва сув ҳавзаларида оқар сув ва муз мавжуд бўлганда сув ҳавзаларидаги иншоотларни ишлатишга тўсқинлик қиладиган бўлса, уларни қиш мавсумида демонтаж қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари уларни ўтказиш ва биологик жиҳатдан асосига кўра лойиҳаланиши, бунда қуйидаги кўрсаткичлар аниқланган тегишли ихтиологик изланишлар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
муҳофаза қилинувчи балиқларнинг тури ва ўлчами бўйича таркибида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларнинг миграция даврида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларнинг сувдаги вертикал ва горизонтал тақсимланишида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқлар уруғлайдиган ва қишлайдиган чуқурликларнинг жойлашган жойида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
муҳофаза қилинадиган майда балиқлар учун оқимнинг олиб кетиш тезлигида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари билан сув олиш иншоотларининг экологик ҳудудлаштирилишини ҳисобга олганда, уларни зичлиги пасайган зоналарда (биотопларда) жойлаштирилиши, шунингдек балиқларнинг уруғланиш ҳудудларида, қишлаш чуқурликларида, балиқлар личинкалари ва ёш балиқларнинг интенсив миграция қилиш ва юқори концентрация эга бўлган ҳудудларда, қўриқхона зоналарда жойлаштирилишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларида ўлчами 12 mm дан ортиқ бўлган тижорат балиқлар турлари учун самарадорлиги камида 70 фоиз бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотининг параметрларини истеъмолчининг ҳисобий сув сарфини таъминлаш шарти билан белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Қурилаётган ёки қуриб бўлинган сув олиш иншоотлари учун балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларини лойиҳалашда лойиҳада назарда тутилган сув олиш учун асосий талабларни бузмаган ҳолда сув олиш иншоотининг конструкциясига ўзгартиришлар киритишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари алоҳида лок кўринишида ўрнатилишига йўл қўйилади, бунда балиқларни ҳимоя қилиш ва олиб ташлаш жараёнига ўзаро салбий таъсири этмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Экологик тадқиқотлар асосида бир вақтнинг ўзида бир-бирини тўлдирадиган икки ёки ундан ортиқ турдаги балиқларни ҳимоя қилиш иншоотларини лойиҳалашга йўл қуйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари турларидан фойдаланишда мазкур ШНҚнинг 8-иловаси 4-жадвалида ҳисобий сув олиш оқими келтирилган бўйича қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларининг экранларидаги тешикларнинг диаметрлари мазкур ШНҚнинг 5-жадвали бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Тўсувчи балиқларни муҳофаза қилиш иншоотининг экранларини ўрнатишда олиб келувчи канал ўлчамлари уларда каналнинг балиқларни муҳофаза қилиш иншоотига яқинлашиб келиш жойидаги вф £ 1.5 вп тезликни таъминлаш шарти билан тайинланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, вп — муҳофаза қилинувчи балиқлар турларининг майдалари учун оқизиб кетиш тезлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Экран секциясининг узунлиги лп ва балиқларни ўтказиш йўли каллагидаги оқим тезлиги вт яқинлашиб келувчи оқим тезлигига вф боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 6-жадвал бўйича қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Тўсувчи балиқларни муҳофаза қилиш иншоотининг режадаги шакли эгри чизиқли қилиб қуйидаги тенглама бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
х ва й — мос равишда эгри чизиқли фильтрацияловчи экраннинг бўйлама ва кўндаланг координаталари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бп — экраннинг бир секциясидаги сув олиш йўли (балиқлар ўтказгич билан) кенглиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Балиқлар тўсгичларни ясси экранларнинг сув олиб келувчи каналда оқимнинг геометрик ўқига нисбатан q остида ўрнатилиши лозим. Бу ерда, q бурчак қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бпл — экраннинг бир секциясидаги сув олиш йўли кенглиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. Мазкур ШНҚнинг 120-121-бандларига мувофиқ ўрнатилувчи балиқлар тўсгичларнинг экран майдонлари экраннинг иш жараёнида ифлосланиб қолиши мумкинлигини ҳисобга олувчи захира коэффициенти g = 1,2 билан қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Тўпловчи балиқлар муҳофаза иншоотлари қуйидаги асосий элементларни ўз ичига олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув ўтказувчи канал;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўпловчи мослама;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқларни ўтказиш йўли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
205. Тўпловчи конструкцияларнинг кўндаланг кесим юзаси С қуйидаги формула бўйича аниқланиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
206. Тўпловчи мосламалар блокидаги секциялар сони қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қмах ва Қмин — мос равишда сув олиш иншоотининг максимал ва минимал сув сарфлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
207. Балиқларни вертикал тарзда ажратиш йўли орқали ҳимоя қилишга мўлжалланган концентратор конструкцияси тўғри тўртбурчакли ёки трапецияли кесимга эга бўлган қувур ёки нов кўринишида ва уларга балиқлар тўпловчи қурилмалар ўрнатилган тарзда лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
208. Балиқлар концентраторлари режада торайиб борувчи ва нишаб тубли, чўққили ва соябонли қилиб лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Новларнинг параметрларини танлаш усули қуйидаги формула ёрдамида аниқланиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
би ва би+1 — мос равишда концентраторнинг кириш ҳамда чиқиш қисмларининг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л — концентраторнинг узунлиги (чўққининг пастки қиррасидан соябоннинг юқори қиррасигача);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қи — и-чи сув олиш туйнугига олинадиган сув сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вс — концентратор-новлар чўққиси тепасидаги ўртача бўйлама тезлик.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Концентраторга кириш қисмида 45° бурчак остида ўрнатиладиган соябон узунлиги лв = 0.3л боғлиқлик билан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
209. Балиқларни муҳофаза қилиш иншооти балиқларни ҳимоя зонасидан уларга шикаст етказмаган ҳолда балиқларни ўтказиш йўли каллагига ёки транзит оқимга ўтказилишини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
210. Очиқ каналда ўтувчи балиқларни ўтказиш йўлидаги оқим тезлиги ҳимоя қилинувчи балиқлар учун олиб кетувчи тезликдан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
211. Ёпиқ қисмининг узунлиги 50 m дан ортиқ бўлган ёпиқ турдаги балиқлар ўтказувчи йўллардан фойдаланилганда камида ҳар 50 m да қудуқлар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
212. Сувнинг юза қатламларидан тушадиган балиқларни ҳимоя қилиш учун урилма соябонлари ва тўсувчи мосламалар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
213. Урилма соябонлар ва тўсувчи мосламалар юк кўтарувчи конструкция ҳамда урилма қалқонлар ва кўтариш-транспорт жиҳозларига эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
214. Урилма соябонларини, қалқонларни маҳкамлаш, иншоотни монтаж ва демонтаж қилиш ҳамда фойдаланиш шароитларини таъминлаш учун юк кўтарувчи конструкция доимий (қозиқларда ва бошқа таянчларда ўрнатилган) ёки сузувчи (бонлар, понтонлар) шаклда бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
215. Юк кўтарувчи конструкцияда тўсувчи мослама бўйлаб ўтиш ҳамда балиқларни назорат тузоқларини ўрнатиш учун панжарали кўприкча ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
216. Юк кўтарувчи конструкциянинг узунлиги сув олиш туйнукларининг фронт узунлиги, олинадиган сув сарфи миқдори ва сув олиш иншооти майдончасининг гидрологик режимдаги хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
217. Урилма тўсиқларининг (шитлари) сув сатҳидан камида 1 m чуқурликда бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
218. Урилма соябонлари бевосита сув оқимида насос станциялари, понтонлари ва вертикал тарзда жойлашган сўрувчи қувурлар олдида ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сув олиш туйнукларига кирадиган сув оқимининг тезлиги 0,8 m/s дан ошмаслиги, шунингдек оқимни йўналтирувчи қалқонлар жойлашган майдондаги сув оқими тезлиги камида 1 m/s дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
219. Тўсувчи мосламалар бевосита оқар сувда каллаклар олдида, ковшлар ва келувчи каналларга кириш қисмида ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Каллакларнинг сув олиш туйнукларига, ковшлар ва олиб келувчи каналларга кириш қисмидаги оқим тезлиги 0,4 m/s дан ошмаслиги ҳамда тўсувчи мослама жойлашган майдонда сув оқимининг тезлиги 0,8 m/s дан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220. Урилма соябонлари ва тўсувчи мосламалар балиқларга зарар етказмасдан ҳимоя зонасидан транзит оқимга чиқарилишини таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Асосий ҳисобий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
221. Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари, уларнинг конструкциялари ва асослари чегаравий ҳолатлар усули бўйича ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
222. Чегаравий ҳолатларнинг ҳисоблари иккита гуруҳ бўйича амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биринчи гуруҳ бўйича (иншоотлар, уларнинг конструкциялари ва асосларининг буткул яроқсиз ҳолга келиши) — иншоот-асос тизимининг умумий мустаҳкамлиги ва турғунлиги ҳисоблари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосларнинг умумий фильтрация мустаҳкамлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қояли асосдаги иншоотлар учун ағдарилишга қарши мустаҳкамлик ҳамда алоҳида турдаги иншоотлар учун юзага қалқиб чиқишига қарши мустаҳкамлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бузилиши иншоотнинг фойдаланишини тўхташига олиб келувчи алоҳида элементларнинг мустаҳкамлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоотдан кейинчалик фойдаланиб бўлмасликка олиб келувчи асоснинг турли қисмлари текис бўлмаган силжиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иккинчи гуруҳ бўйича (нормал фойдаланишга яроқсиз ҳолга келиши) — асосларнинг маҳаллий мустаҳкамликка бўлган ҳисоблари, силжиш ва деформацияларни чеклаш бўйича ҳисоблар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёриқлар пайдо бўлиши ёки уларнинг очилиб кетиши бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича кўриб чиқилмайдиган, иншоотларнинг алоҳида элементларининг маҳаллий фильтрация мустаҳкамлигини бузилиши бўйича.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
223. Бетон ва темир-бетон конструкцияларнинг ҳисоблари, ҳарорат таъсирларига бўлган ҳисоблар ҚМҚ 2.06.08-98га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
224. Асослар ва иншоотларнинг фильтрация ҳисоблари ШНҚ 2.02.02-20 ва ҚМҚ 2.06.06-98га мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
225. I ва II синфларга оид бўлган гидротехника иншоотлари учун фильтрация оқимнинг тавсифлари (сатҳлар, босимлар, босим градиентлари, сарфлар) фазовий масала ечими орқали аниқланиши, шунингдек III ва IV синфларга оид бўлган иншоотлар ҳамда I ва II синфларга оид бўлган гидротехника иншоотларининг ўрта қисмлари учун (агар уларнинг узунлиги баландлигининг 2,5 баробаридан катта бўлса) ясси масала ечими қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
226. Қояли асосда барпо этиладиган I ва II синфларга оид бўлган иншоотлар ҳамда асос тури III ва IV синфларга оид бўлган иншоотларнинг тагига таъсир этувчи фильтрация босимининг алоҳида қисмларига тақсимланишининг чизиқли бўлишидан фильтрацияга қарши мосламалар ва дренажларнинг (агар улар лойиҳада бўлса) юкламасини енгиллаштириш таъсирини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
227. Ҳисобларда иншоотнинг асос грунти билан қайта тўлдирилган грунтнинг биргаликдаги ишлаши ҳисобга олиниши, шунингдек қайта тўлдирилган грунтининг ён босимини аниқлашда грунт ва тўсувчи конструкциянинг мустаҳкамлик ва деформация хусусиятлари, грунт ва иншоот туташиш жойидаги шароитлар, иншоот-асос тизимининг юкланиш кетма-кетлиги ҳамда хусусияти, сув сатҳларининг ва атроф-муҳит ҳароратининг ўзгаришлари, қўшни иншоотларнинг таъсири ҳисобга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
228. Грунтдаги зўриқишлар ва деформациялар орасидаги боғлиқликнинг текис бўлмаганлиги ва аниқ бўлмаганлиги ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
229. Иншоотнинг асос тизими ҳисобини яқинлаштириш усуллари билан амалга ошириш мумкин, бунда грунтнинг ён босими мазкур ШНҚнинг 141 — 143-бандлари ва 12-иловасига мувофиқ иншоот ва қайта тўлдирилган грунтнинг ҳисобий текислигига таъсир этувчи асосий ва қўшимча (реактив) босимлар йиғиндиси сифатида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
230. Грунтинг оғирлиги ва бошқа ҳажмий кучларга (фильтрация, сейсмик) ҳамда бостириб қайта тўлдириладиган грунтга тушадиган юкламаларга боғлиқ бўлган грунтнинг асосий босими қуйидаги ҳоллар учун аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гравитацияли тиргак деворларнинг турғунлиги ҳисобларида қояли бўлмаган асослардаги деворларнинг орт томонига таъсир этувчи грунт босимини (грунтни чегаравий мувозанат ҳолатида қабул қилган ҳолда) ҳисоблашда (фаол босим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қояли асосдаги деворлар учун қоя билан боғланиши қаттиқ бўлса ва пастки томондан таянч бўлса, грунтнинг чегаравий ҳолатгача бўлган ҳолатда деб қабул қилинади (фаол бўлмаган босим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворнинг олд томонига таъсир этувчи грунт босими ШНҚ 2.02.02-20га мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гравитацияли тиргак деворлар ва шлюз камераларининг деформациялари ва силжишларига бўлган мустаҳкамлик (иншоотнинг қоя билан туташиши) ҳисобларида грунт босими деворнинг олд ва орт томонларидаги грунт чегаравий ҳолатгача бўлган зўриққан деб қабул қилган ҳолда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
231. Девор ёки асоси юқори деформацияланувчан бўлган ҳолда деворнинг орт ва олд томонидан қайта тўлдирилган грунтнинг чегаравий мувозанати ҳосил бўлиши эҳтимоли кўриб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
232. Вақтинчалик иншоотнинг ҳисобланган деворлар ҳамда баландлиги 10 m гача бўлган деворлар учун грунтнинг фаол босими ҳисобларига кўра амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юпқа деворли конструкцияларнинг ҳисобларида (шпунтли ва бошқа) грунтнинг ён босими грунтни чегаравий мувозанат ҳолатида (орт томонига — фаол, олд томонига — фаол бўлмаган) деб қабул қилган ҳолда аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деформациялар ва бошқа омилларнинг таъсири алоҳида конструкцияларни лойиҳалаш нормалари билан белгиланган иш шароитлари коэффициентини (грунт босими ёки эгувчи моментларнинг, анкер реакцияларининг ва шпунт жойлашиш чуқурлигининг ҳисобий қийматларига) киритиш йўли билан ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунт билан қайта тўлдирилган серғовакли конструкцияларнинг мустаҳкамлик ва деформация ҳисобларида, қобиқчаларнинг ички деворларига таъсир этувчи ён босим куч таъсири ва деворнинг қуйи қисмининг асосга ўйиб кириши ҳисобида босимнинг ошишини эътиборга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
233. Ҳисобий текислик сифатида иншоот юзасининг грунт билан туташ жойи ёки грунт ичидаги шартли текислик (юза текис бўлмаган бўлса ёки юкламани камайтирувчи элементлар бўлса) қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
234. Бузилиш юзаси (фаол босим) ёки бўртиш юзаси (фаол бўлмаган босим) вужудга келиш босқичига мос келувчи чегаравий мувозанат ҳолатидаги ён босим ҳисобий текислик бўйлаб ишқаланишни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши, бунда котлован қиялиги профили бўйлаб бузилиши ва бўртиш юзаси ёки бошқа бўшашган юза ҳосил бўлиш эҳтимоли кўриб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
235. Қайта тўлдирилган грунт хоссалари, деворнинг орт юзаси ҳолати, динамик юклар таъсири ва бошқа омилларга боғлиқ ҳолда ишқаланиш бурчагининг jс абсолют қиймати 0 дан jИ,II гача (бироқ 30º гача) қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
236. Ҳарорат таъсиридан, тўлдирилган шлюзга сувнинг қўшимча босимидан ёки деворнинг олд юзаси томонидан бошқа давомий юклардан ҳамда деворнинг қайта тўлдирилган грунт томон силжишига олиб келувчи асос деформациялари содир бўлишидан келиб чиқувчи деворнинг орт юзасига қўшимча (реактив) босим қайта тўлдирилган грунт ва асос билан биргаликдаги иншоотнинг ҳисобидан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
237. Грунтнинг деформация модули ва кўндаланг кенгайиш коэффициенти ёки эластик қаршилик коэффициенти билан ифодаланувчи эластик, чизиқли деформацияланувчи асос сифатида кўрилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
238. Конструкцияларнинг мустаҳкамлик ва деформация ҳисобларида ҳамда темир-бетон конструкциялардаги ёриқлар очилиши ҳисобларида грунтнинг қўшимча (реактив) босими ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иншоотларнинг турғунлиги ҳисобларида грунтнинг қўшимча (реактив) босими ҳисобга олинмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
239. Грунтнинг қўшимча (реактив) босими интенсивлиги ординаталари билан грунтнинг асосий босими интенсивлиги ординаталари йиғиндиси фаол бўлмаган босим интенсивлигидан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
240. Қўшимча (реактив) босимни аниқлашда қайта тўлдирилган грунт ортидаги иншоот баландлигидан кичик бўлган масофада жойлашган бошқа иншоотлар ёки қояли массив таъсирларини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
241. Деворлар орасидаги масофа қайта тўлдирилган грунт баландлигидан катта бўлмаган параллел тиргак деворли иншоотларда (икки йўлакли шлюзларда) параллел жойлашган деворнинг қайта тўлдирилган грунтига кўра силжишидан келиб чиққан қўшимча грунт босими ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
242. Режада тўғри чизиқли бўлмаган, қайта тўлдирилган грунт баландлиги ўзгарувчан бўлган асоси, қайта тўлдирилган грунт бир жинсли бўлмаган ёки бошқа ўзгарувчан параметри кичик узунликдаги иншоотларнинг ҳисобини фазовий конструкция ҳисоби каби, бутун иншоот ёки доимий деформацияли чоклар билан чегараланган секцияси учун бошқа иншоотлар ёки конструкциялар билан ўзаро таъсирини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар мазкур параметрлар иншоотнинг учта баландлигига тенг бўлган масофада узунлиги бўйича ўзгармас бўлса, ҳисоблар иншоотнинг бир узунлик бирлигига амалга оширилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
243. Қояли бўлмаган асосда жойлашган шлюзлар каллагини ҳисоблашда, туби ва устунларини алоҳида барпо этилиши ва кейинчалик докли турдаги фазовий конструкцияга туташтирилиши кўриб чиқилиши ҳамда қояли грунтда барпо этиладиган шлюзлар каллагида устунлар билан асос плитаси монолит қилинмаслиги, улар алоҳида ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
244. Иншоотларнинг текис, чуқурлик ва аралаш турдаги силжишларга бўлган турғунлик ҳисоблари ШНҚ 2.02.02-20га мувофиқ ағдарилишга бўлган турғунлик ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 148-бандига мувофиқ, сув устига қалқиб чиқишга бўлган турғунлик ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 149-бандига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
245. Ён юзаларида грунт ағдармаси мавжуд бўлган кема қатнови шлюз каллаклари ёки бошқа шунга айнан ўхшаш иншоотлар турғунлик ҳисобларида, қаршилик кучларига грунтни ён юзалар бўйича ишқаланиш кучлари киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
246. Серғовак конструкцияларнинг текис силжишига бўлган турғунликларини ҳисоблашда қобиқчани тўлдирувчи грунтнинг оғирлиги ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бундай конструкцияларнинг ағдарилишига бўлган турғунлигини ҳисоблашда асосга бевосита узатилувчи қобиқчадаги грунт оғирлиги ҳисобга олинмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
247. Силжиш ва ағдарилишга бўлган одатий турғунлик ҳисобларидан ташқари шпунтли серғовакли конструкцияларни қобиқча ичи вертикал текислиги бўйича ва шпунт қулфларини ёрилишига ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
248. Қояли асос ёки бетон плита устида барпо этиладиган дамловчи деворлар ва уларга айнан ўхшаш бўлган бошқа иншоотларнинг ағдарилишига бўлган турғунлиги қуйидаги боғлиқлик бўйича ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мт ва Мр — Рб интенсивлик билан бетондаги сиқувчи зўриқишлар тўғри чизиқли эпюралари оғирлик марказига нисбатан иншоотни ағдарувчи ва ушлаб турувчи кучлардан олинган моментлар йиғиндиси, бунда моментлар ҳар бир куч таъсирига алоҳида ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gлс — зўриқишлар йиғиндиси коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gн — иншоотнинг вазифаси бўйича ишончлилик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gс — иш шароитлар коэффициенти (1 га тенг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
249. Қояли асосни 20sмз дан кам бўлган эзилишга Рсс ёки бетон плитасини сиқилишга Рбт қаршиликларида (бунда, sмз — иншоот таглиги бўйича ўртача зўриқиш) дамловчи деворлар ва уларга ўхшаш бўлган иншоотларнинг турғунлиги ШНҚ 2.02.02-20га мувофиқ чегаравий бурилиш схемаси бўйича ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
250. Қояли асоснинг эзилишга бўлган қаршилиги ШНҚ 2.02.02-20га мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
251. Деворлардан ажратилган шлюз камералари ва тубларнинг турғунлигини ҳисоблаш қуйидаги шартлар бўйича амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gс = 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фт ва Фр — мос равишда конструкцияни асосдан узувчи ва ушлаб қолувчи кучлар йиғиндиси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
252. Иншоотнинг асос билан узилишга қарши туташиш мустаҳкамлиги фақат конструкцияни қояли асосга анкерлашда ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
253. Анкерларнинг конструкцияси, кесимлари ва мустаҳкам ўрнатиш чуқурлиги, турғунлик ва деформация ҳисоблари билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Юклар, таъсирлар ва уларнинг йиғиндиси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
254. Юклар, таъсирлар ва уларнинг йиғиндиси ҚМҚ 2.06.01-97-97, ҚМҚ 2.06.04-97, ҚМҚ 2.01.03-19га мувофиқ ва мазкур ШНҚнинг ушбу бобида келтирилган талаблар бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
255. Юклар ва таъсирларнинг асосий йиғиндиси ҳисобларда қуйидагиларни ҳисобга олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) доимий юклар ва таъсирлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоотдаги жойлашиш ҳолати фойдаланиш жараёнида ўзгармайдиган технологик ускуналар оғирлиги (затворлар, кўтарувчи механизмлар) ва иншоотнинг ўзини оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоотда доимий жойлашган грунт оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
грунтнинг ўз оғирлиги, грунт юзасига таъсир кўрсатувчи доимий ва давомий вақтинчалик юкларнинг таъсирларидан вужудга келувчи грунтнинг ён босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сувнинг куч таъсири, шунингдек фильтрацияга қарши ва сувни қочириш жиҳозларининг мўътадил ишлашидаги таъсири, дамловчи девор ва шлюзлар деворларининг юза ва орқа томонларида барқарорлашган ҳисобий сатҳлардаги фильтрация таъсири (босимли фронт иншоотлари таркибига кирмайдиган кемани боғлаш иншоотлари ва қирғоқ бўйлари учун ушбу юк вақтинчалик давомий юк деб ҳисобланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
конструкциянинг ёки унинг анкер жиҳозларининг дастлабки юкланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) вақтинчалик давомий юклар ва таъсирлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий ҳисобий ҳолатда сувнинг энг юқори сатҳидаги ёки тўлган шлюз камерасининг сатҳидаги шлюз камераси деворлари, дамловчи девор юза ёнига бўлган сувнинг куч таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
атроф-муҳитнинг ўртача ойлик ҳароратларига мос келувчи ҳарорат шароитлари бўйича ўртача йиллик ҳарорат таъсирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
давомий бўлган вақтинчалик юклар таъсирида юзага келувчи, дамловчи деворлар ва шлюзлар камералари деворларига таъсир этувчи грунтнинг қўшимча тарздаги (реактив) ён босими (юза томонга таъсир этувчи сувнинг қўшимча босими, ҳарорат таъсирлари, қайта тўлдирилган грунтга деворнинг таъсир кучи);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) қисқа муддатли юклар ва таъсирлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
транспорт воситаларининг таъсирлари, қурилиш ва юкловчи механизмлар ҳамда сақланадиган юкларнинг таъсири (фойдаланиш шароитларига боғлиқ бўлган юклар вақтинчалик давомий юклар деб ҳисобланиши мумкин);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кемалар яқин келганида ҳисобий тезликдаги кемалардан ҳосил бўлувчи юклар (кеманинг ёни билан урилиши, арқонларнинг тортилиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚМҚ 2.06.04-97га мувофиқ қабул қилинадиган шамолнинг ўртача кўп йиллик тезликларида тўлқинлардан ҳосил бўлган юклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚМҚ 2.06.04-97га мувофиқ музнинг ўртача кўп йиллик қалинлиги учун қабул қилинадиган муз юклари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сувнинг гидродинамик ўзгариб турувчи юклари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
256. Юклар ва таъсирларнинг алоҳида йиғиндиси ҳисобларида доимий, вақтинчалик давомий, қисқа муддатли ва алоҳида юклар ва таъсирлардан биттаси ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сейсмик таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сувнинг куч таъсири сув ҳавзасидаги сувнинг жадаллашган сатҳидаги (ҳисобий аниқлаш ҳолати), қуйи бьеф сатҳига мос келувчи фильтрация таъсири (сув қочириш жиҳозларининг нормал ишлашини бузилиши ҳолатида (тўлиқ самарадорликнинг 50 фоизгача);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўртача ойлик ҳароратларнинг тебраниш амплитудаси максимал бўлган йил учун, шунингдек ўртача ойлик ҳарорат максимал паст бўлган йил учун аниқланадиган ҳарорат таъсирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚМҚ 2.06.04-97га мувофиқ, I ва II синфларга оид бўлган иншоотлар учун 2 фоиз таъминланганлик билан ҳамда III ва IV синфларга оид бўлган иншоотлар учун 4 фоиз таъминланганлик билан қабул қилинган шамолнинг максимал ҳисобий тезлигидаги тўлқин таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўп йиллик максимал қалинлик бўйича ёки қуйи бьефда сувни қиш фаслида ўтказишда муз-қор тўпламларининг ёриб ўтиш ҳолати бўйича аниқланадиган муз юклари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лойиҳаланадиган иншоот яқинида портлашлардан ҳосил бўладиган таъсирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
257. Мазкур ШНҚнинг 152-бандига мувофиқ юклар ва таъсирларнинг асосий ва алоҳида йиғиндиларига қисқа муддатли юклар ва таъсирларнинг фақат бир вақтнинг ўзида таъсир этиши мумкин бўлганлари киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
258. Юклар ва таъсирлар энг ноқулай, бироқ содир бўлиши мумкин бўлган йиғиндида фойдаланиш ва қурилиш даврлари учун алоҳида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
259. Юклар бўйича ишончлилик коэффициентлари gф ҚМҚ 2.06.01-97га мувофиқ қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
260. ШНҚ 2.02.02-20га мувофиқ аниқланган грунтларнинг ҳисобий параметрларидан фойдаланишда юкланиш бўйича ишончлилик коэффициенти барча грунтларнинг юкланишлари учун 1 га тенг қилиб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
261. Грунтларнинг мустаҳкамлик тавсифлари тажрибавий-амалий асослари мавжуд бўлмаган ҳолда III-IV синфларга оид бўлган дамловчи деворлардаги қайта тўлдириладиган қумли грунтларнинг, шунингдек I-II синфларга оид бўлган деворларнинг дастлабки ҳисоблари ШНҚ 2.02.01-19да келтирилган қийматларидан фойдаланиш мумкин, бунда ушбу иш шароитлар коэффициент қийматлари gс = 0.9 (қайта тўлдирилган грунт) билан камайтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу ҳолда юкланиш бўйича ишончлилик коэффициенти gс = 1,2 (0.8) га тенг қилиб олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
262. Ҳисоблар асосида иккинчи чегаравий ҳолатлар бўйича бажариладиган ҳисобларда камдан-кам таъсир этувчи қисқа муддатли юклар ҳисобга олинмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
263. Гидродинамик юкларнинг ўзгариб турувчи ва бошқа кўринишлари гидравлик лаборатория тадқиқотлар асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
264. Кемалардан тушадиган юклар мазкур ШНҚнинг 13-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асосий ҳарфий белгилар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ρд — грунтнинг қуруқ ҳолатдаги (скелет) зичлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ен — деформация модулининг норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — кўндаланг деформациянинг коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
К — эластиклик қаршилигининг коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jн — ички ишқаланиш бурчагининг норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сн — грунтнинг солиштирма жипслашишни норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jИ,II — ички ишқаланиш бурчагининг ҳисобий қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jс — ҳисобий текислик бўйича грунтнинг ишқаланиш бурчаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сИ,II — солиштирма жипслашишнинг ҳисобий қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рсс — қояли асоснинг эзилишга бўлган қаршилиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳд — сувнинг ҳисобий босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фт ва Фр — мос равишда конструкцияни асосдан юлиб олувчи ва уни ушлаб қолувчи кучлар йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мт ва Мр — иншоотни ағдарувчи ва ушлаб қолувчи кучлардан ҳосил бўлган моментлар йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фл — гидродинамик кучларнинг бўйламасига ташкил этувчилари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фқ — кеманинг ёни билан урилишидан ҳосил бўлган кўндаланг горизонтал кучи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қтот — шамол ва оқимнинг биргаликдаги таъсиридан ҳосил бўладиган кўндаланг кучи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Еаҳ ва Еав — иншоотнинг юқори томонидан грунтнинг фаол босимини мос равишда горизонтал ва вертикал ташкил этувчиларининг ҳисобий қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Епҳ ва Епв — иншоотнинг қуйи томонидан грунтнинг фаол бўлмаган босимни мос равишда горизонтал ва вертикал ташкил этувчиларининг ҳисобий қийматлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вф — келувчи оқимнинг тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вмт — сув ташлаш иншоотларидан ҳосил бўлган йўлдош оқимнинг ўртача тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вт — балиқлар чиқариш йўли каллагидаги оқим тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вw — остонадаги тезлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ват — жалб қилувчи оқим тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вп — оқизиб кетувчи тезлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
втҳ — олдинга ташланиш тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қ — сув олиш иншоотининг сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
С — оқимнинг жонли кесим юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л1 — балиқлар кўтаргичининг ишчи камерасини узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
А — сув чиқарилувчи туйнукларнинг очилиш юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бри — экрандаги бир секциясининг сув йиғиш йўли кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лш — шлейф узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бр — балиқлар тўплагичнинг ярим кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бс — шлюз камерасининг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бс,еф — камеранинг фойдали кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бс — ҳисобий кеманинг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс — шлюз камерасининг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс,еф — шлюз камерасининг фойдали узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л — ҳисобий кеманинг кириш (чиқиш) йўли узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс — ҳисобий кеманинг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л1,2,3 — шлюзга келувчи канал майдонларининг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ла — яқинлашиш жойининг юқори (қуйи) қисм узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лст — кема қатнови йўлининг тўғри чизиқли қисм узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лр — эгри чизиқли улама қисм узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лм — кемани боғлаш чизиғининг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳл — шлюз остонасидаги чуқурлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳбр — кўприк остки қисмининг габарит ўлчам баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳҳ — дарвозалар чизиғидаги ёпилувчи туйнук баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с — юкка тўла бўлган ҳисобий кеманинг статик чўкиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиргак деворларнинг турлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Гравитацияли тиргак деворларнинг асосий турлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а, б, д — яхлит, е, ф, г — бурчаксимон, ҳ, и — катакчали, ж — музли ва муз-грунтли, 1 — монолит бетон, 2 — йиғма элементлар, 3 — тош билан тўлдирилган габионлар, 4 — контрфорслар, 5 — анкер тортгичли, 6 — йирик яхлит, 7 — катта диаметрли қобиқ, 8 — муз ва муз-грунт, 9 — қоплама.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Шпунтли ва қозиқли тиргак деворларнинг асосий турлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — анкерсиз, б, д, е — плиталарга ва қозиқларга бир ёки икки тортгичлар орқали анкерланган, ф — оғма қозиқларга анкерланган, г — олд шпунтли қозиқли ростверк, ҳ — забиркали, и — қаттиқ анкерлаш мосламаси (сирпанувчи) билан анкерланган, ж — ўзаро анкерланган шпунт деворли, 1 — шпунт, 2 — анкерли тортгич, 3 — анкер плита, 4 — анкер қозиқлар, 5 — қозиқлар, 6 — қаттиқ анкер, 7 — забирка
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-расм. Қояга анкерланган тиргак деворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — яхлит, б — анкерланган қопламалар, д — яхлит қоплама билан комбинациялаштирилган; 1 — қоя анкери
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюз камерасидаги сув юзасининг майдонига боғлиқ ҳолда сақлагич мосламасининг энергия сиғимини аниқлаш графиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Гидротехника иншоотлари бўғинига тушадиган босим, m

Балиқларни ўтказиш иншоотлари

Юрувчи балиқлар

Балиқларни кўтарувчи

Гидротехника иншоотлари бўғинининг босимли фронти таркибига кирадиган

Гидротехника иншоотлари бўғинининг босимли фронти таркибига кирмайдиган

10 m гача

Айланиб ўтувчи канал,

балиқлар юриш иншооти:

новли

кўлли

зинали

Балиқларни ўтказувчи шлюз

Балиқлар йиғувчи иншоот (балиқлар транспорти воситалари билан):

стационар

сузиб юрувчи

балиқлар транспорт воситалари билан автоматик балиқларни тутиш анжомлари

10 m дан 20 гача

Зинали балиқлар юриш иншооти

Балиқ кўтаргичлари:

Гидравлик

Механик

20 m дан ортиқ

-

Балиқлар йиғувчи иншоот (балиқлар транспорти воситалари билан):

стационар

сузиб юрувчи

балиқлар транспорт воситалари билан автоматик балиқларни тутиш анжомлари

Балиқлар йиғувчи иншоот (балиқлар транспорти воситалари билан):

стационар

сузиб юрувчи

балиқлар транспорт воситалари билан автоматик балиқларни тутиш анжомлари

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Балиқларни юрувчи иншоотлар гуруҳи — балиқлар қуйи бьефдан юқори бьефга қараб ҳаракатланишда мустақил равишда сув босимини енгиб ўтувчи балиқларни ўтказиш иншоотлар гуруҳи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Балиқларни кўтариш иншоотлар гуруҳи — қуйи бьефдан юқори бьефга қараб ҳаракатланиши, уларни шлюзлаш ёки махсус идишларда олиб ўтиш йўли билан амалга оширилувчи, балиқларни ўтказиш иншоотлар гуруҳи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

Балиқлар турлари

Балиқлар учун хос бўлган оқим тезликлари, m/s

вw остонали

ват жалб этувчи

вп оқизиб борувчи

втҳ олдинга ташланиш

Қисман денгизда ва дарёда яшовчи балиқлар

Бақра балиқлар — бақра (осётр), севрюга, белуга,

катта ёшдаги балиқлар

ёш балиқлар

0.15 — 0.20

-

0.7 — 1.2

-

0.9 — 1.40

0.15 — 0.20

-

-

Лосось балиқлари — лосось, сёмга, горбуша,

катта ёшдаги балиқлар

ёш балиқлар

0.20 — 0.25

-

0.9 — 1.4

-

1.10 — 1.60

0.25 — 0.35

1.5 — 1.2

-

Уруғ қуйиш учун денгиздан дарёга кирувчи балиқлар

Гулмоҳи (форель), оққайроқ (жерех), дўнгпешана (толстолобик), лешч, судак, зоғорабалиқлар (сазан), вобла,

катта ёшдаги балиқлар

ёш балиқлар

0.15 — 0.20

-

0.5 — 0.8

-

0.90 — 1.20

0.15 — 0.25

-

-

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Остонадаги тезлик — балиқларда оқимга нисбатан реакция пайдо бўладиган сув оқимининг минимал тезлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Жалб этувчи тезлик — балиқларни балиқлар тўплагичга жалб этадиган сув оқимининг оптимал тезлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Оқизиб кетувчи тезлик — балиқларни оқизиб олиб кетувчи сув оқимининг тезлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Олдинга ташланиш тезлиги — қисқа вақт оралиғида балиқлар ўта олиши мумкин бўлган оқимнинг максимал тезлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

Конструкцияни таъминловчи блок

Конструкциясининг параметрини таъминловчи блок

Сарф коэффициенти

Умумий тўсиқ-парда билан тўсиладиган клинкетли ясси затвор

Балиқларни ушлаб қолиш панжарасининг очиқлик (сквоность) даражаси

0.55 бўлганда

0.59

0.65 бўлганда

0.70

Алоҳида клапанлар билан тўсиладиган клинкетли ясси затвор

Клинкетли туйнукнинг нисбий очилиши

0.1 бўлганда

0.58

0.4 бўлганда

0.62

1 бўлганда

0.4

Чўққисида қалқонли затвор бўлган амалий профилли сув ташлагич

Қалқонли затворнинг қиялик даражаси 30 — 45º бўлганда

 ,

бу ерда:

Ҳ — мазкур ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ олинади;

Ҳпр — профилловчи босим, m;

α — затворнинг очилиш баландлиги, m

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-жадвал

Гуруҳи

Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотнинг тури

Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотнинг экран тури

Балиқларни муҳофаза қилиш иншоотининг ҳисобий сув сарфи бўйича чекланиши, m3/s гача

Ўрнатилиш жойи

I

Тўрсимон ясси перфорацияланган, режада V ва W шаклда ва секциялари 25 m гача бўлган экранлар

Тўрли, перфорацияланган

Чегараланмаган

Оқар сувларда

Балиқлар чиқазгичли конуссимон тўр, балиқлар чиқазгичли коаксиал конуссимон балиқлар ҳимояловчи тўр

Тўрли

6.0*

Оқар сувларда, ҳавзаларда

Балиқлар ҳимояловчи паррак (лопасть)ли барабан

Тўрли

0.5

Оқар сувларда

Оқим ҳосил қилиш мосламали балиқлар ҳимояловчи каллак

Перфорацияланган, гидравлик

0.2

Оқар сувларда

Секциялари 25 m гача бўлган фильтрловчи кассеталар

Фильтрловчи

Чегараланмаган

Оқар сувларда

II

Зонтли каллак

Тўсувчи

1.0

Оқар сувларда

Оқим ҳосил қилиш мосламали жалюзали экран

Гидравлик, пластинасимон

6.0*

Оқар сувларда, ҳавзаларда

Оқим ҳосил қилиш мосламали икки контурли экран

Гидравлик, пластинасимон

6.0*

Оқар сувларда, ҳавзаларда, денгизларда

Балиқлар ҳимояловчи жалюзали барабан

Пластинасимон

0.2

Оқар сувларда, ҳавзаларда

III

Электр токи билан таъсир қилувчи комплекс балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари

Турли хилдаги экран турлари билан биргаликдаги электр майдон

Чегараланмаган

Оқар сувларда, ҳавзаларда

IV

I ва II — гуруҳ балиқлар муҳофазаси иншоотлари турларидан ташкил топган комплекс балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари

I ва II — гуруҳларга оид экран тури

I ва II — гуруҳларга оид балиқлар муҳофазаси иншоотлари учун ҳисобий сув сарфи бўйича чекланишларини ҳисобга олган ҳолда

I ва II — гуруҳларга оид балиқлар муҳофазаси иншоотлари учун ўрнатиш жойи бўйича чекланишларини ҳисобга олган ҳолда

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Балиқлар муҳофазаси иншоотининг бир секцияси (кассетаси) учун
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Электр майдони ишлатишига асосланган балиқларни муҳофаза қилиш иншоотларини фақат балиқлар личинкалари ва 12 mm дан 25 mm гача бўлган ёш балиқларнинг ҳимоясини ва сув объектидаги хавфсиз жойга йўналтирилишини таъминловчи балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлари ҳамда экранлар билан биргаликда қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу жадвалдаги балиқлар муҳофазаси иншоотларнинг рўйхати балиқлар муҳофазаси иншоотларнинг самаралигини ҳамда ёш ва катта балиқларга бўлган таъсирини хавфсизлигини тасдиқловчи лаборатория ва дала изланишлар натижаларига асосан кенгайтирилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-жадвал

Балиқлар танасининг узунлиги, mm

12

15

20

30

40

50

60

70

90

Экран туйнукларининг диаметри, mm

1.5

2

3

4

6

7

8

9

10

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ. Агар туйнуклар квадрат кўринишда бўлса, ушбу жадвалда кўрсатилган ўлчамлар туйнуклар диагоналини англатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-жадвал

вф, m/s

0.5 вп

1.0 вп

1.5 вп

лп, m

1200 лф

600 лф

450 лф

вт, m/s

вп

1.5 вп

2 вп

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ. Ушбу жадвалда қабул қилинган белги лф — ёш балиқлар танаси узунлигини англатади, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юк айланиши, кема қатнови ва шлюзларнинг ўтказиш қобилиятини аниқлаш бўйича асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ҳисобий перспектив муддатга аниқланувчи гидроузел створидаги ҳисобий кема турлари, юк айланиши ва кема қатнови (кема қатновининг энг қизғин даври учун навигация ва кунлик) бўйича маълумотлар, ҳавзадаги сув транспортининг ривожланиш схемаси асосида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар бу схема мавжуд бўлмаса, маълумотлар ҳисобий перспектив муддатга иқтисодий изланишлар асосида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисобий перспектив муддат қуйидагича қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йирик магистраль ва магистраль сув йўлларидаги шлюзлар учун — доимий фойдаланиш бошланганидан кейинги — 10 йил;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларидаги шлюзлар учун — 5 йил.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Навигацияли кема қатнови алоҳида юкланган ва юкланмаган ҳар хил турдаги кемаларнинг юқорига ва пастга қараб йўналиши бўйича: ўзиюрар ва ўзи юрмас, йўловчи ва юк-йўловчи кемалар, соллар, техник флот, солларнинг шлюзланувчи секциялари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ҳар қандай ташиш тури бўйича навигация мавсумининг энг қизғин давридаги ўртача кунлик кема қатнови навигацияли кема қатновининг навигация давомийлиги (кун) бўлган нисбатининг лойиҳаланадиган кема қатнови таҳлилий маълумотлари бўйича қабул қилинган кемалар ва плотларни шлюзларга текис бўлмаган яқинлашиб келиш коэффициентига кўпайтмаси билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бундай маълумотлар мавжуд бўлмаганда текис бўлмаган коэффициенти кемалар учун 1.3, соллар учун 1.7 га тенг деб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Бир кун давомидаги умумий шлюзлашлар сони транспорт флотини (тўғон билан бирга) шлюзлаш ҳамда йирик магистраль сув йўллари учун икки жуфт шлюзлашлар (маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларида техник флотни ўтказиш учун бир жуфт) сони йиғиндиси сифатида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Бир томонлама ёки икки томонлама шлюзлашда кема ўтказиш шлюзи орқали амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир томонлама шлюзлаш даврининг вақти бир қатор жараёнлар (кемаларни шлюзга киритиш, кемаларни ечиб бўшатиш, дарвозани беркитиш, камерани тўлдириш ёки уни бўшатиш, дарвозани очиш, кемаларни шлюздан чиқариш, дарвозаларни беркитиш, камерани бўшатиш ёки тўлдириш, дарвозани очиш) давомийлиги билан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки томонлама шлюзлаш даврининг вақти бир қатор жараёнлар (кемаларни шлюзга киритиш, кемаларни ечиб бўшатиш, дарвозани беркитиш, камерани тўлдириш ёки уни бўшатиш, дарвозани очиш, кемаларни шлюздан чиқариш, кемаларни шлюзга киритиш, кемаларни ечиб бўшатиш, дарвозаларни беркитиш, камерани бўшатиш ёки тўлдириш, дарвозани очиш, кемаларни шлюздан чиқариш) давомийлиги билан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўп камерали шлюз учун барча ҳолатларда кемаларни бир камерадан бошқа камерага олиб ўтиш бўйича жараён қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Барча кемалар учун шлюзда кемани ечиб бўшатиш вақти 2 min деб қабул қилинади (тезюрар кемалардан ташқари).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тезюрар кемалар учун бу вақт 0.5 min деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Шлюз камераларини тўлдириш ва бўшатиш вақти гидравлик ҳисоблар орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дастлабки ҳисоблар учун шлюз камераларини тўлдириш ва бўшатиш вақти т, min, қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — таъминланиш тизими каллак қисмида бўлган шлюзлар учун — 0,27, тақсимловчи таъминлаш тизимли шлюзлар учун — 0,19 га тенг қилиб олинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳд — камерага таъсир этадиган ҳисобий босим, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бс,еф — камеранинг фойдали кенглиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс,еф — камеранинг фойдали узунлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Шлюз дарвозаларини очилиш ва ёпилиш вақтидаги дарвоза ва механизмларнинг тури, ёпилувчи туйнук баландлиги, шунингдек шлюз кенглигига боғлиқ равишда конструкторлик ишланмалари асосида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дастлабки ҳисобларда дарвозаларнинг очилиш ва беркилиш давомийлиги қуйидагича қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ясси дарвозалар учун — ёпилувчи туйнукнинг баландлиги ҳҳ £ 5 m бўлса — 2 min; 5 < ҳҳ £ 10 m бўлса — 2.5 min; ва ҳҳ > 10 m бўлса — 3 min;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
икки табақали дарвозалар учун — камера кенглиги бс £ 18 m бўлса — 2 min; 18 < бс £ 30 m бўлса — 2.5 min; ва бс > 30 m бўлса — 3 min.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Кемаларни шлюзга киритиш, ундан чиқариш ҳамда камерадан камерага ўтказиш вақтлари уларнинг тезлиги ва ҳаракат йўли узунлигига боғлиқ бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳаракат тезлиги кемаларнинг шлюзга кириши, ундан чиқиши ва причалда туриш хавфсизлигини таъминлаш шартидан келиб чиққан ҳолда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дастлабки ҳисоблар учун кемаларнинг ички сув йўлларидаги шлюзлар ичидаги ҳамда уларга яқинлашиб келиш жойларидаги ўртача тезликлари ушбу ШНҚнинг 5-иловасининг 1-жадвалига мувофиқ қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Шлюзланувчи объект

Ўртача ҳаракат тезлиги, м/s

кириш

чиқиш

бир камерадан иккинчи камерага ўтиш

Тезюрар кемалар

2.0

3.0

1.5

Ўзиюрар кемалар

1.0

1.4

0.75

Суриб ҳаракатлантирилувчи кемалар

0.9

1.2

0.75

Шатакка олинувчи таркиблар

0.7

1.0

0.6

Соллар

0.6

0.6

0.5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Кеманинг шлюзга кириши ва ундан чиқишидаги ҳаракат йўли узунлиги кеманинг яқинлашиб келиш жойлари ва камерадаги ҳолати билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар бир йўналишда кемаларнинг бир томонлама ҳаракатида бошланғич ҳисобий ҳолат камера келувчи каналдан тўлдирилганда (бўшатилганда) гидродинамик куч қиймати билан камера ён томонлама тўлдирилганда (бўшатилганда) кема олдидаги дарвозаларнинг очилиш имконини эътиборга олиб белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки томонлама кема қатнови учун кеманинг бошланғич ҳолати қарама-қарши кема билан бир-бирига халақит бермай ўтиб кетиш имкониятидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча ҳолатлар учун кема ва дарвозалар орасидаги масофа 5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кейинги келадиган кемалар ҳолати шлюздан чиқиши қуйидагича белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир томонлама ҳаракат учун — улар ортидан дарвозаларни ёпиш имкониятини ҳисобга олган ҳолда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
икки томонлама ҳаракат учун — шлюзланиш учун навбатда турган қарама-қарши кема билан бир-бирига халақит бермасдан ўтиб кетиш имкониятидан келиб чиққан ҳолда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир неча кемаларни бир вақтнинг ўзида шлюзлашда ҳаракат йўли узунлиги шлюз камерасига охирги бўлиб кирувчи ва чиқувчи кема бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Камерадан камерага ўтишда ҳаракат йўли узунлиги камера узунлиги ва ўртача шлюз каллагига тенг қилиб олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Дастлабки ҳисобларда кемани боғлаш жойида шлюзланишни кутиб турган ҳисобий кеманинг кириш (чиқиш) йўли узунлиги қуйидагича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир томонлама кема ҳаракатида, ҳар бир йўналишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
икки томонлама кема ҳаракатида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс,еф — мазкур ШНҚнинг 5-иловасидаги 1-формуласига мувофиқ қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b1 — киришда 0.4, чиқишда 0.1 га тенг қилиб қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b2 — 0.4 га тенг қилиб қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л2 — мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ аниқланадиган майдон узунлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Шлюзларнинг юк ўтказиш ва кема ўтказиш қобилияти шлюзларни энг қизғин кунда тўлиқ юкланишидан келиб чиққан ҳолда (шлюзнинг ўртача 23 h lда ишлашида) ҳисобий кемалар қабул қилинган турлари ва қабул қилинган ҳисобий муддатлардаги юк ташиш тузилмаси бўйича ҳисобий кемаларнинг шлюзланиш сонига қараб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир йўлакли шлюзларнинг ўтказиш қобилиятини аниқлашда барча турдаги кемалар учун шлюзлаш сони бир томонлама шлюзлашда 25 фоиз, икки томонлама шлюзлашда 75 фоиз қилиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Соллар учун фақат бир томонлама шлюзлаш қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Шлюз йўлаклари сони уларнинг ҳисобий муддатларда зарурий ўтказиш қобилиятидан келиб чиққан ҳолда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзнинг қўшимча йўлагини қуриш учун фойдаланилаётган кема қатнови иншоотларининг ишлари тўхтатилмаслиги имкониятига кўра бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Техник-иқтисодий жиҳатдан асослаб берилганда, тезкор ёки кичик ўлчамли кемаларни ўтказиш учун шлюзнинг бир йўлаги камерасини кичик ўлчамли қилиб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзларнинг габарит ўлчамларини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Шлюзларнинг асосий габарит ўлчамлари (камеранинг фойдали узунлиги ва кенглиги, шунингдек остоналардаги чуқурлик) ҳисобий кемалар тавсифларига мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Битта сув йўлида жойлашган шлюзларнинг асосий габарит ўлчамлари бир хил қилиб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Камераларнинг фойдали узунлиги лс,еф қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бир вақтда шлюзланувчи ва шлюз камерасида кильватерга ўрнатиладиган ҳисобий кемалар узунликлар йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н — бир вақтда шлюзланувчи ва шлюз камерасида кильватерда ўрнатиладиган кемалар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
D л — шлюз камерасида кильватерда ўрнатиладиган, ҳар томонга ва кемалар оралиғида ҳамда камералар узунлиги бўйича қабул қилинадиган захира.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу захира қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюз камерасининг фойдали кенглиги бс,еф қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бир вақтда шлюзланувчи (ёнма-ён турувчи) кемалар кенгликлари йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dбс — камеранинг ҳар томонига ва камерада ёнма-ён турувчи кемалар оралиқ кенглиги бўйича захира масофаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н1 — бир вақтда шлюзланувчи (ёнма-ён турувчи) кемалар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Камеранинг ҳар томонига ва кемалар орасидаги кенглик бўйича захира масофалари Dбс қуйидаги қийматлардан кам бўлмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кема кенглиги 10 m гача бўлганда — 0.2 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кема кенглиги 18 m гача бўлганда — 0.4 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кема кенглиги 30 m гача бўлганда — 0.75 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кема кенглиги 30 m дан ортиқ бўлганда — 1.0 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Денгиз кемаларини ўтказиш учун мўлжалланган шлюзларда, ушбу захира масофалари қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кема ўзи ҳаракатланса — камида 1.5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шатакка олиб ўт олдирилса — бир томонидан захира масофаси шатакка олувчининг кенглигига тенг равишда оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюз остоналаридаги энг пастки ҳисобий кема қатнови сатҳидан ҳисобий чуқурлиги ҳл қуйидагича қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳл ³ 1.3 с,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с — юк билан тўла бўлган ҳисобий кеманинг статик чўкиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзлар учун камераларнинг фойдали узунлиги ва кенглиги, остоналардаги чуқурлик жадвалда келтирилган энг яқин ўлчамларгача катта тарафга қараб яхлитлаб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Каллак қисмидан таъминланадиган тизимда тинчлантириш майдони камераларнинг фойдали узунлигидан ташқарида бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Шлюз камерасининг фойдали кенглигини унинг фойдали узунлигига бўлган нисбати, m

37

400

37

300

30

300

20

300

20

150

18

150

15

150

15

100

12

100

8

50

6

35

Шлюз остоналаридаги чуқурлик, m

6,0

5,5

5,0

-

6,0

5,5

5,0

-

6,0

5,5

5,0

-

5,5

5,0

4,5

4,0

5,5

5,0

4,5

4,0

5,5

5,0

4,5

4,0

4,0

3,5

3,0

-

3,0

2,5

2,0

-

3,0

2,5

2,0

1,5

3,0

2,5

2,0

1,5

1,5

1,0

2,0

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Бьефлардаги ва шлюзлар камераларидаги энг пастки кема қатнови ҳисобий сув сатҳлари навигация мавсумининг кўп йиллик маълумоти бўйича кунлик сув сарфлари ёки сув сатҳларининг йирик магистрал сув йўллари учун — 99 фоиз, бош сув йўллари учун — 97 фоиз, маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўллари учун — 95 фоиз таъминланганликда ўзан шаклининг ўзгаришини, шамол таъсирини, барқарорлашмаган сув ҳаракатини, тўлқин қайтиши натижасида сув сатҳининг пасайишини ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Бьефлардаги ва шлюзлар камераларидаги энг юқори кема қатновининг сув сатҳлари (кема қатнови тўғонларидан ташқари) шамолни ҳайдаб келиши, муз-қорларни йиғилиши ва тиқилиб қолиши, барқарорлашмаган ҳаракат ҳодисалари, тўлқин келиб урилиши, сувнинг максимал сарфини ҳисобий ортиш эҳтимолини (йирик магистраль сув йўллари учун — 1 фоиз, магистраль сув йўллари учун — 3 фоиз, маҳаллий аҳамиятга бўлган сув йўллари учун — 5 фоиз) ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кема қатнови тўғонларига эга бўлган гидроузеллар учун кемаларни шлюзлар орқали ўтқазганда энг юқори ҳисобий сатҳ деб сувнинг энг кам бўлган даврдаги ўртача кема қатнови сатҳи ҳисобланади. Бунда, юқори бўлган сатҳларда кема қатнови тўғоннинг кема қатнови учун мўлжалланган қисми орқали амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Каналларда жойлашган бир йўлакли шлюзлар учун ҳисобий сув сатҳлари каналдан сув олиш (сув кириши бўлмаганда) ёки каналга сув киритиш (сув чиқариш бўлмаганда) йирик ва магистраль сув йўллари учун — учта сув чиқариш призмалари ҳажмида ҳамда маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўллари учун — иккита сув чиқариш призмалари ҳажмидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки йўлакли шлюзларда сув чиқариш призмалар сони биттага қўп қилиб олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Шлюзларни таъмирлаш вақтида қуйи бьефдаги сув сатҳи қуйидагига ошиб кетиш эҳтимоллари билан сув сарфлари бўйича белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йирик магистраль сув йўллари ва магистраль сув йўллари учун — 10 фоиздан юқори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўллари учун — 20 фоиздан юқори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кема қатнови тўғонларига эга бўлган гидроузеллар учун қуйи бьефдаги сув сатҳи энг юқори ҳисобий кема қатнови сатҳидан юқори бўлмаган миқдорда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Шлюзларнинг кўприк ости габарит ўлчамлар баландлиги ҳбр, кўтарма дарвозаларнинг, очилувчи ва кўтарилувчи кўприкларнинг сув усти габарит ўлчамлари ГОСТ 26775-97га мувофиқ энг юқори кема қатнови сув сатҳидан ҳисоблаб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўприк ости габарит ўлчамлар кенглиги ббр қуйидагича қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворлар вертикал бўлганда — шлюз камераси фойдали кенглигидан кам бўлмаган қийматда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворлар қия бўлганда — шу сатҳ белгисидаги камера кенглигидан кам бўлмаган қийматда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Кемаларнинг урилиш кучини қабул қила оладиган шлюз, йўналтирувчи ва кемани боғлаш иншоотлари деворларининг ёки парапетларининг тепаси ҳисобий энг баланд сув сатҳида (ҳаво ёстиқчали ва сув ости қанотли кемалар учун эса уларнинг ёстиқчада ёки қанотларда ҳаракатида) энг катта ҳисобий кеманинг юқори урилиш брусидан пастда (кема тўлиқ юкланган ҳолатда) ва ҳисобий кеманинг пастки урилиш брусидан юқорида (кема тўлиқ бўшатилган ҳолатда) бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзларнинг камера деворлари бўйлаб жойлашган майдончаларининг, кемани боғлаш жойи ва йўналтирувчи иншоотларининг энг юқори ҳисобий сув сатҳи устидан баландлиги қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йирик магистраль сув йўлидаги шлюзлар учун — камида 2 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
магистраль сув йўлларидаги шлюзлар учун — камида 1 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларидаги шлюзлар учун — камида 0.5 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ён томонлама сув чиқаргичга эга бўлган кўп камерали шлюзларда бу баландликдаги камера энг юқори сув сатҳидан ҳисобланиши лозим (сув чиқаргичнинг ишлаш вақтида белгиланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидроузелнинг босимли фронтига кирувчи иншоотлар ва шлюз қисмларининг баландлиги босимли фронт иншоотларига нисбатан қўйиладиган талабларга мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Мазкур ШНҚнинг 6-иловаси 8-бандида келтирилган майдончаларнинг кенглиги улар устида турли хил коммуникацияларни жойлашиши ва бир томонлама автотранспорт ўтишини таъминлаш шартидан келиб чиқиб белгиланади, бироқ 4,5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йирик магистраль сув йўлларидаги шлюзлар учун шлюзнинг ҳар бир каллагига автотранспорт келишини таъминлаш шарти билан майдончаларнинг кенглиги 2 m гача камайтирилишига йўл қўйилади, шунингдек бундай камайтириш автотранспортнинг киришини маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўллари учун ҳам қўлланилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемани боғлаш иншоотлари йўлларининг кенглиги 2 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Автомашиналарни ўтиш учун майдончалар чегарасидаги баландлик бўйича габарит ўлчами камида 4,5 m (одамлар ўтиши учун камида 2,5 m) қилиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Камераларнинг ва шлюз каллакларининг деворларида ташқи юза томонидан камида 1,1 m баландликдаги парапетлар ўрнатилиши, улар кема урилиши ёки кема урилишига йўл қўймайдиган ҳимоя тўсиқлари учун мўлжалланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Девор ва парапетлар ташқи юзасининг тепаси кема урилиш брусларига осилиб қолишига йўл қўймайдиган кўринишда бўлиши, кордон эса металл билан қопланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидроузеллар ва кема қатнови каналларида шлюзларнинг жойлашиш тартибига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Йирик магистраль сув йўллари ва уларнинг гидроузел таркибида бўлган шлюзлар, шунингдек кема қатнови каналларидаги шлюзлар бир камерали бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўп камерали шлюзлар қўлланилганда, улар техник-иқтисодий жиҳатдан асослаб берилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Дарё ўзани, сув омбори ёки канал билан туташувчи шлюзларнинг келувчи каналларини лойиҳалашда ўзаннинг қайта шаклланиши ҳамда кириш қисмининг лойқа босиши ва унга муз киришини олдини олиш чораларини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дарёдан келувчи каналларнинг кириш қисмлари дарёнинг бурилиш жойида ботқоқ қирғоғида жойлаштирилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Шлюзларга келувчи каналларнинг дарё ёки сув омбори билан туташ жойларида оқимнинг энг юқори бўйлама тезликлари йирик магистраль сув йўллари ва магистраль сув йўллари учун 2.5 m/s дан, маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўллари учун 2 m/s дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келувчи каналларидаги бўйлама тезлик 0.8 m/s дан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кеманинг сузиш ўқига нормал бўлган оқим тезлиги ташкил этувчиси барча тоифалардаги сув йўллари учун келувчи каналларнинг кириш қисмларида кўпи билан 0,4 m/s бўлиши, бевосита кириш чизиғида ва каналнинг ўзида 0.25 m/s дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемани боғлаш жойларидаги деворлар чегараларидаги тўхташ жойи юза томонидан 1,5бс масофада ҳамда ҳисобий кеманинг сувга ботиш чуқурлигида оқим тезлиги нолга тенг бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Каналларнинг сув омбори ёки дарё билан туташиш қисмларида сув оқими тезликлари гидроузел ишининг кемалар қатнови учун энг ноқулай бўлган режимларидаги белгиланган тезликлардан катта бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Сув оқими тезлиги бўйича маълумотлар мавжуд бўлмаганда дастлабки лойиҳада келувчи каналнинг дарё ёки сув омборига чиқиш жойида кема юриш йўналишини ушбу майдонда асосий оқимга нисбатан қуйидаги бурчаклар остида қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йирик магистраль ва магистраль сув йўлларида — < 25°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларида — < 30°.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Гидроузеллар таркибида шлюзлар қуйи бьефларда жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуйи бьефдаги муҳандислик-геологик ва топографик шароитлар шлюз жойлаштириш учун ноқулай бўлганда ёки кема қатнови иншоотини кесиб ўтувчи бош транспорт йўллари тўсқинлик қилганда бир камерали шлюзлар ёки кўп камерали шлюзларнинг юқориги камераларни гидроузелнинг юқори бьефида жойлаштирилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Ушбу ШНҚнинг 7-иловасининг 1-расмига мувофиқ шлюзнинг кема қатнови трассаси лст дан кам бўлмаган узунликдаги майдонда тўғри чизиқли бўлади, бунда лст қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лл — шлюз узунлиги (каллаги билан бирга);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ла — юқори ва қуйи келиш майдон узунлиги мазкур ШНҚнинг 5-иловасига кўра аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс — ҳисобий кема узунлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Кема қатнови шлюзининг схемаси (келиш жойлари билан)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — кема юриш ўқи, 2 — шлюз, 3 — кема бурилиш радиуслари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўғри чизиқли майдон узунлигини лст юқори ва қуйи келиш майдонлари чегараларида кўпи билан 2лс га камайтирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Келувчи каналнинг тўғри чизиқли майдони ўқи канал ёки сув омборидаги кема ҳаракати ўқи билан р радиусли (кема бурилиш радиуси) эгри чизиқ орқали туташиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу радиуси ҳисобий кема узунлигининг 5 баробарига ёки суриладиган таркиб узунлигининг 3 баробарига тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Шлюзларни кесиб ўтувчи магистраль транспорт йўлларининг кўприкли ўтиш жойлари пастки каллак ёки ўрта каллакларнинг бири (кўп камерали шлюзлар учун) орқали жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Кўндаланг ва қия (45° дан ортиқ бўлган бурчак остида) шамол тўлқини 0,6 m дан ошадиган (навигация давридаги ҳисобий давомийлиги йирик магистраль ва магистраль каналлар учун 2 фоиз, маҳаллий аҳамиятга эга бўлган каналлар учун 5 фоиз билан) барча ҳолларда шлюзлардаги кемани боғлаш жойларининг ла узунликдаги қисмида тўсиқ панжаралар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Ушбу ШНҚнинг 7-иловасидаги 2 «а»-расмига мувофиқ кема қатнови каналида кетма-кет жойлашган икки шлюз орасидаги тўғри чизиқли майдон кемаларни бир бирига халақит бермай ўтиш шартидан келиб чиқиб қуйидаги формула бўйича аниқланадиган лс1 миқдордан кичик бўлмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л1, л2, л3 — мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ аниқланадиган майдонлар узунлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу ШНҚнинг 7-иловасидаги 2 «б»-расмига мувофиқ каналнинг эгри чизиқли қисмида иккита шлюз жойлаштирилганда улар орасидаги масофа қуйидаги формула бўйича аниқланадиган лс2 миқдордан кичик бўлмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс — ҳисобий кема узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лр — р радиусли эгри чизиқли узунлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Кема қатнови каналида кетма-кет ўрнатиладиган шлюзларнинг жойлашув схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — каналнинг тўғри чизиқли қисмида, б — каналнинг эгри чизиқли қисмида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Шлюзларга келувчи каналнинг шлюзга кириш қисмида бошқа гидротехника иншоотларидан сув олиш ёки уларга сув чиқариш иншоотлари мавжуд бўлганда, канал кенгайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, кенгайиш кеманинг кўндаланг оқим (ушбу оқим тезлиги кема қатновидаги энг паст сув сатҳида 0.25 m/с2 дан ошмаслиги лозим) таъсирида дрейфланиш (ҳаракат чизиғидан оғиши) миқдоридан келиб чиққан ҳолда белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Каналнинг кенгайтирилган ва нормал қисмларининг туташиши силлиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Туташиш узунлиги сув чиқариш (сув олиш) иншоотлари чегараларининг ҳар томонига кенгайтириш миқдорининг 20 баробаридан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзларнинг габарит ўлчамлари ва уларга келувчи каналнинг шлюзга кириш қисмини жойлашишига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Шлюзларга келувчи каналнинг кириш қисмларини режадаги ўлчамлари ва шакллари икки томонлама ҳаракатда шлюзланувчи кемаларнинг бир-бирига халақит бермаслигини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидроузелнинг қурилиш даврида шлюздан вақтинчалик фойдаланишда бир томонлама кема ҳаракати учун каналнинг шлюзга келиш қисмлари ўрнатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Шлюзларга келувчи каналнинг кириш қисмларининг ўқи билан шлюзнинг бўйлама ўқининг ўзаро жойлашиши қуйидагича бўлиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
симметрик (мазкур ШНҚнинг 8-иловасининг 1 «а»-расми) — келувчи канал ва шлюзнинг ўқлари бир-бирига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ярим симметрик (мазкур ШНҚнинг 8-иловасининг 1 «б» расми) — келувчи канал ўқининг шлюз ўқига нисбатан кемани боғлаш чизиғидан сурилган бўлиши, бунда шлюз каллаги устунларнинг юза томонлари билан кемани боғлаш жойи чизиғи орасидаги масофа кеманинг 0,2 ҳисобий кенглигидаги масофа ва симметрик келиш жойига мос келувчи масофа оралиғида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
симметрик бўлмаган (мазкур 8-иловасининг 1 «в» расми) — келувчи канал ўқининг шлюз ўқига нисбатан кемани боғлаш жойидаги чизиғи шлюз каллаги устунларининг юза томонларини давом эттириши ёки шлюз каллагидан ҳисобий кема кенглигининг кўпи билан 0,2 масофасига сурилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Шлюзга ўтувчи каналлар схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — симметрик, б — ярим симметрик, в — симметрик бўлмаган
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Шлюзга келувчи каналнинг энг пастки кемани қатнайдиган сув сатҳидаги (кеманинг ҳисобий чўкиш сатҳида) тўғри чизиқли ҳаракатли келиш майдонларининг кема юриш кенглиги қуйидаги формула бўйича аниқланадиган б миқдордан кичик бўлмаган ҳолда қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир йўлакли шлюзлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
икки йўлакли шлюзлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бс1, бс2, бс3 — ёнма-ён ўтиб кетувчи ҳисобий кемаларнинг кенгликлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки йўлакли шлюзлардаги келиш майдонларининг кема юриш кенглиги қўшни шлюзлар камералари ташқи деворларининг юза томонлари орасидаги масофадан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки йўлакли шлюзнинг келувчи каналида кемани боғлаш жойи чизиғи камералар оралиғи давоми сифатида жойлашганда, ҳар қайси йўлакка кема юриш кенглиги икки кеманинг бир-бирига халақит бермасдан ўтиб кетишини таъминланишидан келиб чиққан ҳолда бир йўлакли шлюз каби аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ҳисобий кема қатновининг энг пастки сатҳидаги келувчи каналларнинг кема юришининг чуқурлиги тўлиқ юкланган кеманинг статик сувга ботиши камида 1,3 миқдорда қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзларга келувчи каналнинг кириш қисмларининг саёзлашув ҳолатлари учун захира чуқурлиги бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Қарама-қарши сузиб келувчи кемаларнинг бир-бирига халақит бермасдан ўтиб кетишини ҳисобланган чегараларда келувчи каналнинг юқори (қуйи) майдонлар узунлиги (мазкур ШНҚнинг 8-иловасининг 2-расми) қуйидаги формула орқали аниқланадиган ла миқдордан кам бўлмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л1 — 0.5 лс га тенг бўлган майдон узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л3 — га тенг бўлган майдон узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л2 — қарама-қарши ҳаракат мавжуд бўлганда кеманинг шлюз ўқидан каналдаги кема юриш ўқига ўтиш қисмининг узунлиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс — ҳисобий кема узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
р — кеманинг оғирлик маркази траекториясини радиуси бўлиб (кема бурилиш радиуси), ҳисобий кема узунлигининг камида уч баробар миқдорида қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с — каналдаги кема юриш ўқининг кема чиқиши ёки кириши шлюз ўқига нисбатан силжиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Шлюзга ўтувчи каналнинг схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Силжиш миқдори с қуйидаги формулалар ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
келувчи каналнинг симметрик кириш қисмида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с = 0,6 бс + 0,5 Dб, (5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
келувчи каналнинг ярим симметрик кириш қисмида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с = 1,9 бс + 0,5 Dб — ам, (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,75 бс < ам £ 1,3 бс +0,25 Dб,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлган кириш қисмлари учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с = ам — 0,7 бс, (7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,3 бс +0,25 Dб < ам < 1,3 бс +0,5Dб
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлган симметрик бўлмаган кириш қисмлари учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с = 1,2 бс + 0,5 Dб, (8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бс — ҳисобий кема кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dб — ушбу ШНҚнинг 8-иловасининг 6-«б»-банди бўйича аниқланадиган кенгайиш миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ам — кемани боғлаш жойи устки юза ёнининг шлюз ўқидан силжиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л1, л2, л3 ни ҳисобий йўл орқали аниқлашда кемалар ва сурилувчи таркиблардаги узунлигини максимал олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Икки томонлама йўналишдаги кемалар эгри чизиғи бўйлаб навбатма-навбат ҳаракатланганида л2 ва л3 майдонлардаги кема юриш кенглиги б + Dб га тенг қилиб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, майдонларнинг ташқарисида кемалар эгри чизиғи бўйлаб бир вақтнинг ўзида ҳаракат икки йўналиш бўйича бўлганда кема юриш кенглиги б + Dб га тенг қилиб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кенгайиш қиймати Dб қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс ва р — ушбу ШНҚнинг 8-иловаси 5-бандига кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўтиш майдони л4 ушбу ШНҚнинг 8-иловасининг 2-расмида келтирилган томонга кенгайиш узунлигининг камида 20 баробарида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўтиш майдони чегараларида ёки бевосита улардан ташқарида келувчи канал билан бьеф ёки қўшни шлюзга келувчи каналнинг ўтиш қисми туташтирилганда, туташиш майдони бутун узунлиги бўйлаб кенгайтирилган тарзда қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Йирик магистраль ва магистраль сув йўлларида жойлашган, таркибида сув ташлаш иншооти бўлган гидроузеллар таркибига кирувчи шлюзларни лойиҳалашда кемаларнинг келувчи каналга кириши, тўхтаб туриши, ҳаракат қилиши ва дрейф қилиш шароитлари лаборатория тадқиқотлар маълумотларига асосан белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларидаги шлюзларда бундай тадқиқотлар фақат техник-иқтисодий жиҳатдан асослаб берилган ҳолда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Шлюзларнинг юқори ва қуйи бьефларида кемаларнинг шлюзланишни кутиб туриши, тортувчи кема ўзгартирилиши, таркиблар ва солларни қайта шакллантирилиши, шунингдек тўфон даври ва тўфондан огоҳлантиришлар вақтлари учун мўлжалланган шлюзлашдан олдин тўхтаб туриш жойлари ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзлашдан олдин тўхтаб туриш жойлари табиий кўлларда ёки тўсувчи иншоотлар билан ўраб ҳосил қилинган акваторияларда лойиҳаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу акваториялар шлюзга келувчи каналга туташган бўлиши ва ундаги тўлқин кемалар учун 1 m дан, соллар учун 0,6 m дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўлқин баландликлари кема қатнови давридаги жами давомийлик бўйича ҳисобий таъминланганлик (йирик магистраль ва магистраль сув йўлларидаги шлюзлар учун 2 фоиз ва маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўллари учун 5 фоиз) билан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзлашдан олдин тўхтаб туриш жойларидан келувчи каналнинг шлюзга кириш қисмидаги кемани боғлаш майдони охиригача бўлган масофа камера узунлигининг уч баробаридан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзларнинг тизимларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Шлюзлар камераларини тўлдириш ва бўшатиш учун қўлланиладиган асосий таъминлаш тизимлари қуйидагиларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) камераларга сув бериш ва уни камералардан чиқариш усули бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йўналтирилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тақсимланган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) юқори бьефдан сув олиш ва уни қуйи бьефда тўплаш усули бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шлюзга келувчи каналлар чегарасида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шлюзга келувчи каналлар чегарасидан ташқарида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур тизимлар уйғунлашган (комбинациялашган) ҳолда қўлланилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Кема қатнови шлюзларини таъминлаш тизимлари қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
камерани тўлдириш ва бўшатиш давомийлиги шлюзнинг кема ўтказиш қобилиятига мувофиқ бўлишига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўлдириш ва бўшатиш режимларида кемаларни камерада тўхтаб туриши ва ускуналарни ишлашида, шунингдек тўхташ жойи ва кемаларнинг келувчи каналларда эркин бошқарилиши, умумий келувчи каналга эга бўлган кўп тизимли шлюзлар камераларининг мустақил ишлаши учун нормал шарт-шароитларини таъминлаши (ушбу шарт-шароитлар шлюзланиш жараёнида ва ундан кейин камерада ёки кемани боғлаш жойида тўхтаб турувчи кемаларга таъсир этувчи бўйлама ва кўндаланг гидродинамик кучларнинг белгиланган қийматлари билан, мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ аниқланадиган келувчи каналлардаги бўйлама ва кўндаланг оқим тезликларининг белгиланган қийматлар орқали аниқланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқимнинг шлюз элементларига, шунингдек ўзанга ва канал қопламаларига, камерани кўп маротаба тўлдириш ва бўшатилишидан келиб чиқадиган таъсири уларни шикастланишига олиб келмаслигига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таъминлаш тизими конструкция элементларни кўздан кечириш ва таъмирлаш учун қулай бўлиши, шунингдек камерани тўлдирилишини ёки тез бўшатилишини тўхтатишни, камерадаги ва шлюзга келувчи каналдаги кемалар учун хавфсизликни таъминлашига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таркибига кема қатнови шлюзи бўлган, босим фронти билан ўралган чучук сув ҳавзасига денгиз сувни кирмаслигига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Йирик магистраль ва магистраль сув йўлларидаги шлюзлар учун, шунингдек сув босими 6 m дан катта бўлган маҳаллий сув йўлларидаги шлюзлар учун таъминлаш тизими элементларнинг қийматлари лаборатория ва амалий тадқиқотлардан олинган маълумотлар асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Бўйлама ва кўндаланг гидродинамик кучларнинг ҳисоблари ёки лаборатория тадқиқотлар ҳамда бўйлама куч қуйидаги формула орқали аниқланган миқдордан ошмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўлиқ юкланган ҳисобий кема ёки ҳисобий таркибдаги энг катта тўлиқ юкланган кеманинг оғирлиги, kN (кучнинг кўндаланг ташкил этувчиси учун 0,5 Фл га тенг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Камерада ва қўзғалувчан ҳалқалар билан жиҳозланмаган кемани боғлаш жойлари олдидаги бўйлама ва кўндаланг гидродинамик кучларнинг қийматларини сосb катталикка кўпайтирилиши, бунда b — сувнинг энг паст ҳисобий кема қатнови сатҳидаги кемани боғлаш устунлари орқали кемани ушлаб турувчи арқонлар орасидаги вертикал текислик билан горизонтал текислик орасидаги бурчаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Таъминлаш тизимини танлаш мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 2-бандига мувофиқ ва қуйидаги шартларга кўра амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс,еф Ҳд < 2000 ва < 2, шунингдек Ҳд < 15 m қийматларда, (бунда, лс,еф — камеранинг фойдали узунлиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳд — камерага таъсир қиладиган ҳисобий босим, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳл — остонадаги чуқурлик, m),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келтирилган кўрсаткичларнинг катта қийматларида ҳамда Ҳд > 15 m бўлганда таъминлашнинг тақсимланган тизими қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Шлюз камерасини тўлдириш (бўшатиш)да ундаги сув сатҳининг энг катта инерцияли кўтарилиши (пасайиши) 0,25 m дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюз дарвозаларини очилиш вақтида камера ва бьеф ораларидаги сатҳ ўзгариши 0,2 m дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Таъминлаш тизими затворларнинг қуйидаги очилиш давомийлиги вақтини инобатга олган ҳолда ҳисобланиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир нуқтага йўналтирилган таъминлаш тизимлари учун камераларни тўлдиришда, тўлдириш вақти давомийлигининг кўпи билан 0,8 қисми, тақсимловчи тизимлар учун кўпи билан 0,6 қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
камераларни бўшатишда иккала тизим учун ҳам бўшатиш вақти давомийлигининг кўпи билан 0,6 қисми.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йўналтирилган таъминлаш тизимига эга бўлган шлюзлар учун шлюзланишга сарфланадиган вақтни қисқартириш ҳамда шлюзларни ўтказиш қобилиятини ошириш мақсадида турли хил кемалар ва камерадаги бошланғич чуқурликлар учун йўлак затворларини бир неча тезликли ва дифференцияланган турдаги очилиш графиклари қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Шлюзлараро бьефларда сув сатҳини бошқариш учун бьефлар сатҳларини бошқариш қурилмалари қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қурилмалар бир шлюзланиш вақтида шлюзларнинг бир йўлагидан камида битта камерадан туширилган сувни ўтказишига ҳисобланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Кўп камерали шлюзларда бьефлардаги сувнинг кема қатнови сатҳлари сезиларли даражада ўзгариб турадиган бўлса, ортиқча сувни чиқариб юбориш учун иккинчи ва охирги камераларда сув чиқариш мосламалари бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоотларнинг ўлчамларини аниқлаш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Кемани боғлаш иншоотларини шлюзга кирувчи кемалар учун уларга келувчи каналнинг шлюз яқинидаги ла масофа оралиғида кема юриш йўлининг ўнг томонида жойлаштирилиши, бунда кеманинг ҳаракат йўналишини ўнг томонлама деб қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шлюзга яқинлашиш жойида кема ҳаракати икки томонлама бўлганда кемани боғлаш жойини кема юриш йўлининг чап томонида ҳам жойлаштирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Иншоотларни жойлаштириш шартларидан келиб чиққан ҳолда (масалан, каналдаги кема юриш йўлининг ўқи шлюз ўқига параллел бўлмаса) кемани боғлаш жойидаги чизиғини бурчак остида жойлаштиришга йўл қўйилади ва ушбу бурчак кема қатнови йўлидан шлюзнинг юза томонига 3° дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, келувчи канал қисми мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ ла + лс масофада тўғри чизиқли бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемани боғлаш чизиғининг шлюздан узоқдаги учи кема юриш йўли чегараси билан туташган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Кемани боғлаш иншоотларининг икки учида канал қирғоғи билан туташувчи эгри чизиқли майдонлар (камида 0.2лс радиусли), шунингдек кемани боғлаш жойи ва қирғоқ орасида бир биридан 200 m дан ортиқ бўлмаган масофаларда пиёдалар учун кўприклар лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Кемалар бир томонлама ҳаракатланганда ҳар бир йўналишда шлюзлардаги кемани боғлаш чизиғининг узунлиги лм мазкур ШНҚнинг 1-расмида келтирилган схема қуйидаги формула бўйича аниқланиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемалар икки томонлама ҳаракатланганда ушбу узунлик қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лм — кемани боғлаш чизиғининг узунлиги бўлиб, шлюзни юқори каллагининг юқори томонидан ёки пастки каллакнинг қуйи томонидан ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лмин — шлюзнинг юқори каллагининг юқори томони ёки пастки каллакнинг қуйи томонидан шлюзланишни кутиб турган биринчи кема олд учигача бўлган энг кичик масофа бўлиб, у мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир вақтнинг ўзида шлюзланадиган ва шлюз камераларидаги кильватерида ўрнатиладиган кемаларнинг узунликлар йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лр — қарама-қарши ҳаракатдаги кеманинг шлюз ўқидан каналдаги кема юриш йўли ўқига ўтадиган майдон узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс — ҳисобий кеманинг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g — кемани боғлаш жойи каналда ёки ҳимояловчи дамбалар ортида жойлаштирилганда 0,2 га ва бошқа холларда нолга тенг қилиб олинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларидаги кемани боғлаш чизиғининг узунлиги кемалар ҳаракати бир томонлама бўлганда шлюз камерасининг фойдали узунлиги ўлчамларигача камайтирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемалар ҳаракати икки томонлама бўлганда, ушбу узунлик шлюз камераси фойдали узунлиги ўлчамларигача қисқартирилишига йўл қўйилади, бироқ кемани боғлаш чизиғининг бошланиши шлюз каллагининг ташқи томонидан лр масофада ўрнатилиши ва бу чегарада йўналтирувчи иншоот ҳамда алоҳида турувчи кемани боғлаш иншоотлари (устунлар, қозиқлар) қўлланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Икки йўлакли шлюзларда юқори ва қуйи келувчи каналларнинг шлюз яқинидаги қисмларида кемани боғлаш иншоотлари камералараро бўшлиқнинг давомида бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Келувчи каналлардан (кенг жой) камерага (тор жой) текис ўтиш учун шлюз каллакларининг уст юза томонларига туташувчи йўналтирувчи иншоотлар қўлланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Камералараро бўшлиқ давомида кемани боғлаш иншоотлари мавжуд бўлмаганда икки йўлакли шлюзларда шлюз каллакларининг ички устунлари юза томонларига туташувчи ҳамда улар билан умумий контурни ҳосил қилувчи йўналтирувчи иншоотларни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йўналтирувчи иншоотларнинг ташқи чегараларини шлюз каллакларнинг юза томонлари билан туташиши силлиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Йўналтирувчи иншоотнинг чегара чизиқларига уринма чизиғи билан шлюзнинг ўқи орасидаги θ бурчак мазкур ШНҚнинг 1-расмида келтирилган схемаси қуйидаги қийматлардан ошмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йўналтирувчи иншоотлар кемани боғлаш чизиғи томонда жойлашганда, йирик магистраль ва магистраль сув йўлларидаги шлюзлар учун — 25о, маҳаллий аҳамиятга эга бўлган сув йўлларидаги шлюзлар учун — 30о;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бошқа турдаги йўналтирувчи иншоотлар учун бу бурчак мос равишда 50 ва 60°.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Кемани боғлаш чизиғини аниқлаш учун шлюзга ўтувчи каналнинг схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Йўналтирувчи иншоот узунлигининг ҳисобий кема узунлигидан келиб чиқиб белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кема қатнови йўли кенглиги чегараларида жойлашганда йўналтирувчи иншоот ишчи қисмининг шлюз ўқига проекцияси лд мазкур ШНҚнинг 10-иловасининг 7 «а»-бандида келтирилган иншоотлар учун камида 1/2лс ҳамда мазкур ШНҚнинг 10-иловасининг 7 «б»-бандида келтирилган иншоотлар учун камида 1/3лс қилиб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Деворлар ёки улардаги панжаралар тепа қисмининг, шунингдек кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоотларнинг энг баланд ҳисобий кема қатнови сув сатҳидан баландлиги ва уларнинг кенгликлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоот конструкцияларнинг остки қисмини соллар ўтадиган шлюзларда энг пастки ҳисобий кема қатнови сув сатҳидан чуқурлиги 1,2 сол чўкишидан кам бўлмаган қийматда бўлиши, бироқ 1 m дан кам бўлмаслиги лозим (агар гидравлик шарт-шароитлар бўйича чуқурроқ қилиш талаб этилмаса).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кичик ўлчамли флотни ўтказиш учун мўлжалланмаган шлюзларда соллар ўтмайдиган бўлса, кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоотларнинг юза томонлари конструкциясини пастки қисмидаги ҳисобий кеманинг урилиш тўсинидан (энг паст ҳисобий кема қатнови сув сатҳида) камида 0,5 m пастда жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кичик ўлчамли флотларни ўтказишга мўлжалланган шлюзларда, бу конструкцияларнинг пастки қисмининг ҳисобий энг паст сатҳдан баланд бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемани боғлаш ва йўналтирувчи иншоотларнинг кема қатнови йўлига қараган юқори қисми, юза томонидан кемалар ёни билан урилишига йўл қўймайдиган масофада панжара ёки қўриқлаш тўсиғига эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иншоотлар ортида қайта тўлдирилган грунт бўлмаса, қўриқлаш тўсиғи орқа томондан хам ўрнатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Балиқларни ўтказиш ва балиқларни муҳофаза қилиш иншоотлар турлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Балиқларни ўтказувчи иншоотлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Балиқларни ўтказувчи иншоотлари. Новсимон балиқларни ўтиш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — юқори каллак, 2 — йўл, 3 — кириш каллаги, 4 — яқинлашиш қисми, 5 — балиқларни ўтиш йўлидаги сув тезлигини сўндирувчи конструкция, 6 — балиқлар сонини санайдиган мослама, 7 — сунъий мўлжаллар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Балиқларни ўтказувчи иншоотлари. Ҳовузсимон балиқларни ўтиш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — юқори каллак, 2 — балиқларни ўтиш йўлининг камералари, 3 — балиқлар учун ҳовузчалар, 4 — кириш каллаги, 5 — яқинлашиш қисми, 6 — балиқлар сонини санайдиган мослама, 7, 8 — сунъий мўлжаллар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-расм. Балиқларни ўтказувчи иншоотлар. Поғонали балиқларни ўтиш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — юқори каллак, 2 — ажратувчи деворчалар, 3 — балиқлар ўтиш йўли камералари, 4 — балиқларни ўтиш йўли, 5 — балиқларни кириш туйнуклари, 6 — ғадир-будурликни оширувчи элементлар, 7 — кириш каллаги, 8 — сув сарфини бошқарувчи мослама, 9 — балиқлар сонини санайдиган мослама, 10 — сунъий мўлжаллар, 11 — балиқларни йўналтирувчи мосламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-расм. Балиқларни кўтарувчи иншоотлар. Балиқларни ўтказувчи шлюз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — юқориги (чиқиш) нови, 2 — авария-таъмирлаш тўсиқлари, 3 — қўзғатувчи мослама, 4 — балиқлар тўплагич, 5 — фойдаланиш затворлар (таъминлаш блоки билан); 6 — ишчи камера, 7 — ихтиологик мослама
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-расм. Балиқларни кўтарувчи иншоотлар. Гидравлик балиқлар кўтаргич
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — юқориги (чиқиш) нови, 2 — авария-таъмирлаш тўсиғи, 3 — тўрсимон затворлар, 4 — қўзғатувчи конструкция, 5 — фойдаланиш ва таъминлаш блоки затворлари, 6 — таъминлаш блоки, 7 — сузиб чиқиш туйнуклари, 8 — ихтиологик конструкция, 9 — кўтариш майдони, 10 — айланиб ўтиш йўлаклари, 11 — доимий балиқлар муҳофаза панжараси, 12 — балиқ тўплагич
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-расм. Балиқларни кўтарувчи иншоотлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — юқориги чиқиш нови, 2 — авария-таъмирлаш тўсиқлари, 3 — жўмрак, 4 — қўзғатувчи конструкция, 5 — балиқ тўплагич, 6 — ишчи камера, 7 — контейнер нуқтаси (кўтариш майдони билан), 8 — тўрсимон затворлар, 9 — таъминлаш блоки, 10 — таъминлаш блоки затвори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-расм. Тўрсимон реактивнинг оқим барабани
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — қувур, 2 — ювувчи конструкция, 3 — тўр, 4, 5 — таглик (подшипник)лар, 6 — сўриб олиш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-расм. Сув оқимини ҳосил қилувчи мосламаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — сув оқимини ҳосил қилувчи мослама, 2 — тўр, 3 — перфорацияланган сўриш қувури, 4 — сув келиш йўли, 5 — сув қабул қилувчи қувур, 6 — мослама каллаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-расм. Конуссимон икки йўлакли балиқларни тўсувчи мослама
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — оқизиқларни тутиб қолувчи панжара, 2 — камера, 3 — тўсиқ, 4 — балиқларни ўтиш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-расм. Конуссимон бир йўлакли балиқларни тўсувчи мослама
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — оқизиқларни тутиб қолувчи панжара, 2 — тўсиқ, 3 — балиқларни ўтиш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-расм. Перфорацияланган вертикал тўрсимон ёки филтрловчи экранлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — вертикал экран, б — W шаклидаги экран
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — вертикал экран, 2 — ювувчи конструкция, 3 — экраннинг берк қисми, 4 — балиқлар ўтиш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-расм. Сув олиш мосламасининг зонтсимон каллаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — зонтсимон каллак, 2 — сув олиш қувури каллаги, 3 — сув олиш қувури, 4 — таянч конструкцияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-расм. Балиқларни вертикал тарзда ажратувчи мосламали концентратор
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — сув олиш ҳавзаси, 2 — концентратор каллаги, 3 — олиш девори, 4 — нов-концентраторлар, 5 — балиқлар ўтиш йўлининг каллаги, 6 — балиқлар ўтиш йўли, 7 — сув қабул қилиш иншооти, 8 — сув олиш туйнуклари, 9 — туташиш девори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-расм. Сув олиш иншоотларидаги дефлекторларнинг жойлашиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — понтон, 2 — сўриб олиш йўли, 3 — босимли йўл, 4 — дефлектор
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-расм. Ҳар хил турдаги сув олиш иншоотларида запоннинг жойлашуви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — каллак, 2 — сўриб олиш йўли, 3 — запон, 4 — понтон, 5 — йўловчилар учун кўприкча
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунтнинг ён босимини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Грунтнинг сирти текис ва ïr ê < j бўлганда, грунт сиртида г юкланиш бир текисда тақсимланган, тиргак девор ортидаги грунт қатламлари сиртга параллел равишда (мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг 1 «а» расмига мувофиқ) каби шартлар орқали чекланган ҳолларда,êe ê< (45° — j/2) бўлганда ҳисобий текислик баландлигининг бирлигига тўғри келувчи фаол босим интенсивлигини горизонтал паҳ ва вертикал пав ташкил этувчилари текис юзаларда сирпаниш гипотезасидан келиб чиққан ҳолда қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агрегат (заррачалари боғланган) грунтлар учун паҳ камида 0 деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисобий текислик бўйича грунт жипслашиши ҳисобга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ШНҚнинг 12-иловасига кўра (1) ва (2) формулаларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
j ва с — чегаравий ҳолатларнинг биринчи ёки иккинчи гуруҳига кўра грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма жипслашиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jс — грунтнинг ҳисобий текислик бўйича ишқаланиш бурчаги (мутлақ катталик бўйича j дан, грунт ичида ўтувчи текислик учун 30° дан ҳамда иншоотларни грунт билан туташиш текислиги учун 2/3j дан катта бўлмаган миқдорда қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пй — й чуқурликдаги ҳисобий текислик олдида грунтдаги вертикал босими қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йи ва Dйи — мос равишда грунтнинг солиштирма оғирлиги (грунт сувга тўйинган бўлса сувнинг кўтарувчи кучи ҳисобга олинади) ва ҳисобий текислик олдида грунтнинг и қатлам баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lаҳj ва lаҳс — грунтнинг фаол босимини горизонтал ташкил этувчи коэффициенти қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунт босимининг горизонтал Еаҳ ва вертикал Еав ташкил этувчиларни аниқлашда босим интенсивлиги эпюраларини баландликни жамлаш бўйича амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Грунтнинг фаол босимини ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — оддий ҳолатларда, б — мураккаб ҳолатларда, 1 — ҳисобий текислик, 2 — қўллаш эҳтимоли бўлган юзалар, 3 — қўллаш призмаси элементлари орасидаги вертикал ажралиш текисликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳисобий текислик грунт ичидан ўтадиган бўлса, бунда босим текисликнинг бир неча эҳтимолий ҳолатлари (бир неча ε бурчаклар) учун аниқланади (чегаравий ҳолат учун ҳисобий қиймат сифатида энг ноқулай қиймат қабул қилиниши лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e > (45° — j/2) (қия девор) бўлган бир жинсли грунтда ҳисобий текисликни e = (45° — j/2) бўлган бурчак остида қабул қилиш йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Умумий ҳолатда грунтнинг ҳисобий текисликка бўлган фаол босимининг вертикал Еав ва горизонтал Еаҳ ташкил этувчиларини (мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг 1 «б» расмига мувофиқ) эҳтимолий қулаш юзаларини (2) ҳисобий текислик (1) остидан белгилаб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунтдаги босим текис бўлмаганда ва тавсифлари бўйича кескин фарқ қиладиган қатламларда қулаш сирти текис бўлмаган бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қисман ёки тўлиқ котлован юзаси бўйлаб ёки заиф грунт қатламлари бўйлаб ўтувчи текисликларни ҳам кўриб чиқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар бир қулаш юзаси учун грунт ён босимининг горизонтал Еаҳ ташкил этувчиси аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Еаҳ нинг энг катта қиймати фаол босимнинг бошланғич горизонтал ташкил этувчиси, бу қийматга мос келувчи қулаш юзаси эса ҳисобий юза деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Еаҳ ни аниқлаш учун қулаш призмаси (3) вертикал текисликлар билан алоҳида элементларга бўлиниши, бунда ҳар бирининг асосида бир жинсли грунт бўлиши ва бу асос текис деб ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e > 0 бўлганда ҳисобий текислик ва у орқали ўтадиган вертикал орасидаги элемент мустақил элемент сифатида қўрилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Элементларнинг қайси бири каттароқ Еаҳ қиймат беришига қараб бу элемент оғирлиги Гe энг яқин турган элементларнинг оғирлигига қўшилади ёки бошқа элементлар орасида тақсимланади (масалан, уларнинг оғирликлари Ги га пропорционал равишда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунтнинг горизонтал Еаҳ ва вертикал Еав ташкил этувчилари қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н — қулаш призмасидаги элементлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ги — юкланишларнинг вертикал ташкил этувчилар йиғиндиси (элемент оғирлиги унинг сиртидаги юкланишлар қўшиб ҳисобланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фҳ — би элемент кенглиги чегараларидаги юкланишларнинг горизонтал ташкил этувчиси, фильтрация кучлар (йўналиши ҳисобий текислик томонга бўлса, «плюс» ишораси билан олинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
би — элементнинг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
j и — элемент асосидаги ички ишқаланиш бурчаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
си — элементнинг баландлиги бўйича солиштирма жипслашишнинг ўртача қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — вертикал юза билан қулаш сирти орасидаги бурчак (соат стрелкаси йўналиши бўйича «плюс» ишора билан қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
j с — ҳисобий текислик бўйича ишқаланиш бурчагининг ўртача қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳисоблаб чиқарилган қиймат Еаҳ <0 бўлса, у ҳолда Еаҳ = 0 деб қабул қилинади. Агар куч Еав< 0 бўлса, у юқорига қараб йўналган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Босим интенсивлиги Паҳ ва куч қўйилган нуқталар Еаҳ ва Еав ни аниқлаш учун й<Ҳ баландликка эга бўлган деворнинг исталган қисмидаги босимни бутун девор учун ҳисобланадиган усул билан аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, ҳисобий текисликдаги йи чуқурликда бир неча нуқта танлаб олиниб, уларнинг ҳар бири учун юқорида кўрсатилган усул орқали Еаҳи босим аниқланади, (йи — йи-1) майдондаги босимнинг ўртача интенсивлиги қуйидаги формулалар орқали ҳисоблаб топилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу ШНҚнинг (1) ва (2) формулаларга кўра қўлланиш шартларини бажарилиши юқори майдонлар учун, ҳисобни соддалаштириш мақсадида мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг 1-бандидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Юза ва грунт қатламлари горизонтал бўлганда, грунт юзасига юкни тенг тақсимланганда горизонтал йўналишда силжимайдиган қаттиқ ҳисобий вертикал юзага тушадиган (ушбу юза бўйича грунт ишқаланиш кучи мавжуд бўлмаса) босим интенсивлиги қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
поҳ = пй lоҳ,, (12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пй — мазкур ШНҚнинг (3) формуласига кўра аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lоҳ — тинч ҳолатдаги грунтнинг ён босим коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — грунтнинг кўндаланг деформация коэффициенти (тажриба йўли билан олинган маълумотлар мавжуд бўлмаганда ШНҚ 2.02.02-20 бўйича қабул қилинади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Умумий ҳолда қаттиқ тиргак деворга тушадиган грунт босимининг актив босим сифатида қабул қилинишига йўл қўйилади, бунда грунтнинг солиштирма жипслашиши нолга тенг деб олинади ҳамда ички ишқаланиш бурчагини шартли қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jо = арс син (1 — 2n), (14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Қобиқчалар (ячейкалар)ни ички деворига тушадиган грунт босимининг ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — қобиқча (ячейка), 2 — қайта тўлдириладиган грунт, 3 — асос грунти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Қобиқча юқори сатҳидаги юк г бир текис тақсимлаганда «й» чуқурликдаги грунт босими интенсивлигининг горизонтал ва вертикал ташкил этувчилари қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
паҳ = пй lаҳ, (15)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пав = паҳ тгjс , (16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пй — «й» чуқурликдаги вертикал босим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пй = g ҳ — (g ҳ — пй,и )ехп(-), (17)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g — «й» чуқурликдаги қобиқча ичидаги грунтнинг солиштирма оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йи — қатлам устидаги тупроқнинг и — қатлам баландлиги бўлиб, паҳ чегараларида аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пй, — паҳ аниқланадиган и қатлам устидаги вертикал босим (устки биринчи қатлам учун й £ й1 бўлганда пй,и= пй,1=г; иккинчи қатлам учун й > й1 бўлганда й = й1 ва пй, и = г деб қабул қилиб мазкур ШНҚнинг (17) формуласи бўйича аниқланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
А ва у — мос равишда қобиқ юзаси ва периметри (квадрат ва юмалоқ кўринишдаги қобиқчалар учун А/у = д/4, параллель деворлар учун А/у =д/2 (д — қобиқчали деворлар орасидаги масофа ёки юмалоқ кўринишдаги қобиқча диаметри);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lаҳ — мазкур ШНҚнинг (4) формула билан аниқланадиган грунт босимининг горизонтал ташкил этувчиси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Горизонтал йўналишда кенгаймайдиган қаттиқ қобиқчалар учун ҳисоб ушбу ШНқнинг (14) формуласи бўйича аниқланадиган ички ишқаланиш бурчагининг шартли қиймати бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички ишқаланиш бурчагининг jс баландлик бўйлаб ўзгармас қилиб олишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Еф ³ 4Ес бўлганда ёки қобиқчанинг туби мавжуд бўлганда jс =2/3j;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Еф < Ес ва й £ йср бўлганда jс =2/3j ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
й > йср бўлганда jс = — 1/3j ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Еф ва Ес — мос равишда асос грунтининг ва қобиқчанинг ичи деформация модуллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йср — қобиқча ичидаги чўкиш қиймати қобиқчанинг чўкиш қийматига тенг бўлган, грунтнинг ҳисобий текислик бўйлаб вертикал силжиши мавжуд бўлмаган чуқурлик (йср қайта ҳисоблар усули билан аниқланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-расм. Грунтнинг фаол бўлмаган босимининг ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Грунтнинг юзаси текис бўлганда, грунт юзасига тушадиган г юкни тенг тақсимланганда ҳамда юзага параллель бўлган грунт қатламларида ҳисобий босимнинг баландлик бирлигига тушадиган грунт фаол бўлмаган босимининг горизонтал прҳ ва вертикал прв ташкил этувчилари қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пй, j ва с — мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг 1-бандига кўра аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lпҳj ва lпҳс — грунт фаол бўлмаган босимнинг горизонтал ташкил этувчи коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e — ҳисобий текисликнинг вертикал текисликка нисбатан оғиш бурчаги ( бу бурчак грунтдан тескари томонга бўлса, «минус» ишора билан қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jс — грунтнинг ҳисобий текисликка ишқаланиш бурчаги (мутлақ катталик бўйича lпҳj мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг 1-жадвали ёки (21) формуласидан аниқланганда 0 дан j гача, lпҳj мазкур ШНҚнинг (22) формуласига кўра аниқланганда 0 дан 2/3j гача қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r = 0 бўлганда ва эгри чизиқли бўртиш юзаларни ҳисобга олганда lпҳj мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг 1-жадвали бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
j ³ 15° бўлганда lпҳj қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r £ j ва e £ 7° бўлганда ва текис бўртиш юзалари ҳисобга олганда lпҳj қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lпҳс коэффициент қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lпҳс=lпҳj +тгe тгjс , (24)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ппв < 0 қийматда фаол бўлмаган босим интенсивлигининг вертикал ташкил этувчиси пастга қараб йўналган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунтни фаол бўлмаган босимнинг горизонтал Епҳ ва вертикал Епв ташкил этувчилари баландлик бўйича грунт босими интенсивлиги эпюраларининг йиғиндиси орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

j, град

jс, град

e градусдаги lпҳj коэффициентлар

-30

-20

-10

0

+10

+20

+30

5

0

1,09

1,12

1,14

1,18

1,22

1,26

1,30

5

1,15

1,18

1,22

1,27

1,32

1,37

1,42

10

0

1,20

1,24

1,33

1,42

1,51

1,62

1,75

5

1,34

1,42

1,47

1,55

1,62

1,77

1,91

10

1,45

1,51

1,56

1,63

1,71

1,79

1,95

15

0

1,30

1,39

1,55

1,69

1,93

2,07

2,34

7,5

1,58

1,72

1,78

1,95

2,13

2,39

2,60

15

1,80

1,90

2,05

2,12

2,32

2,53

2,84

20

0

1,45

1,60

1,80

2,04

2,32

2,79

3,17

10

1,86

2,06

2,25

2,51

2,84

3,28

3,73

20

2,27

2,40

2,61

2,86

3,15

3,49

3,86

25

0

1,58

1,74

2,12

2,46

3,00

3,68

4,30

12,5

2,23

2,55

2,79

3,67

3,86

4,78

5,77

25

2,87

3,16

3,48

3,94

4,59

5,36

5,83

30

0

1,72

2,02

2,43

3,00

3,70

4,70

6,10

15

2,74

3,17

3,71

4,46

5,45

7,42

8,66

30

3,72

4,23

4,86

5,67

6,65

7,82

9,01

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Умумий ҳолларда грунтнинг фаол бўлмаган босими чегаравий ҳолатда эгри чизиқли бўртиш юзаларининг ҳосил бўлишини ҳисобга олувчи усуллар, жумладан сочилувчан муҳитнинг чегаравий мувозанат назариясига асосланган усуллар билан аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мураккаб ҳолларда (грунт қатламларининг текис бўлмаган ва параллель бўлмаган чегаралари, текис бўлмаган юзаси) фаол бўлмаган босим текис ёки синиқ бўртиш текислиги ҳосил бўлиши эҳтимолини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг 2-бандида келтирилган усулга ўхшаш усуллар билан аниқланишига йўл қўйилади. Бунда, Епҳ ва Епв қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Епҳ ҳисобий қиймат сифатида турли бўртиш юзалари бўйича ҳисобланган қийматлардан энг кичиги қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Епв қиймат нолдан кичик бўлганда грунт босимининг вертикал ташкил этувчиси паст томон йўналган бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Қайта тўлдирилган грунтнинг қўшимча (реактив) босими иншоотни таранг вазнсиз муҳит билан ўзаро таъсир ҳисоблари орқали аниқланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қайта тўлдирилган грунтнинг бўртишини келтириб чиқарувчи вақтинчалик давомий юкларнинг таъсири (ҳарорат таъсирлари, шлюз камераларини тўлдиришдаги қўшимча сув босими, деворни қайта тўлдирилган грунт томон сурилишига олиб келувчи асос деформацияси) ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунтнинг деформация модули Ен ва грунтнинг кўндаланг деформация коэффициенти в ёки таранг қаршилик коэффициенти Қ орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунтнинг деформациялар модули ШНҚ 2.02.02-20 га мувофиқ бажарилган лаборатория ёки дала тадқиқотлардан олинган маълумотлар асосида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гилли грунтлар учун ШНҚ 2.02.01-19 га мувофиқ ва боғланмаган грунтлар учун мазкур илованинг 2-жадвали бўйича деформация модулларининг норматив қийматларидан фойдаланилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

Грунт турлари

Ғоваклик коэффициентидаги е да боғланмаган грунтлар учун деформация модулларининг норматив қийматлари Ен, МПа (kgf/сm2)

0.45

0.55

0.65

қоя грунт

60 (600)

50 (500)

40 (400)

шағалли грунт

55 (550)

45 (450)

35 (350)

қум

гравийли

йирик

50 (500)

40 (400)

30 (300)

ўртача йирикликдаги

45 (450)

38 (380)

28 (280)

майда

40 (400)

30 (300)

26 (260)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Грунтнинг қўшимча (реактив) босимини аниқлашда конструкциянинг ёриқлар ҳосил бўлиши ва очилиши билан боғлиқ бўлган қаттиқлигини ўзгариши ҳисобга олиниши ҳамда ҳисоблар ҚМҚ 2.06.08-98га мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Давомий таъсир этувчи ва секин ўзгарувчи юкланишларда (масалан, ҳарорат таъсирлари) боғланмаган грунтлардан бажарилган қайта тўлдирилган грунтларнинг деформация тавсифларини қисқа вақтли юкланишлардаги тавсифларга нисбатан 30 фоиз кам қилиб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳарорат таъсирларига бўлган ҳисобларда конструкция элементларининг бурилиш бурчаклари ва бўйламасига силжишлари тд ҳарорат таъсири ва Dтд ҳарорат ўзгаришига ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисобий ҳарорат тд ва ҳарорат ўзгариши Dтд энг совуқ т1 ҳароратли ойдан энг илиқ т2 ҳароратли ойгача бўлган олти ойлик давр бўйича иншоотнинг доимий бўлмаган ҳарорат майдони ҳисобларининг умумий қоидалари бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бундай ҳисоблашда ҳарорат тақсимланишининг ҳақиқий эгри чизиқли эпюраси ва D ўртача қийматлари ва аниқланадиган статик жиҳатдан эквивалентли бўлган трапецидал эпюра билан алмаштирилади, ҳисобий ҳароратлар эса қуйидагича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.06.07-22 «Тиргак деворлар, кема қатнови шлюзлари, балиқларни ўтказиш ва уларни муҳофаза қилиш иншоотлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кема қатнови шлюзларига кемалардан тушадиган юклар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Шлюзларни ҳисоблашда кемалардан тушадиган қуйидаги юклар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамол, сув оқими ва гидродинамик куч таъсирида боғлаб қўйилган кеманинг шлюзга келувчи каналидаги кемани боғлаш жойларига ёки шлюз деворларига ёни билан урилишидан ҳосил бўлган юклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шлюзга келувчи каналидаги кемани боғлаш жойларига ёки шлюз деворларига кеманинг яқинлашиб келишидан ҳосил бўлган юклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамол, сув оқими ва гидродинамик куч таъсирида кемани боғлаш арқонларининг тортилишидан ҳосил бўлган юклар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Шамолнинг куч таъсирида боғлаб қўйилган кеманинг шлюзга келувчи каналидаги кемани боғлаш жойларига ёки шлюз деворларига ёни билан урилишидан ҳосил бўлган юклар ҚМҚ 2.06.04-97га мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамол ва сув оқими таъсиридан ҳосил бўлган кўндаланг куч Қтот мазкур ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ аниқланадиган гидродинамик кучнинг кўндаланг ташкил этувчиси қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Боғлаб қўйилган кеманинг шлюзга келувчи каналидаги кемани боғлаш жойларига ёки шлюз деворларига ёни билан урилишидан ҳосил бўлган кўндаланг горизонтал куч Фқ мазкур ҚМҚ 2.06.04-97 га мувофиқ аниқланади, бунда яқинлашиб келаётган кеманинг нормал тезлиги в, m/s, мазкур ШНҚнинг 13-иловасининг 1-жадвали бўйича аниқланади ва кеманинг урилишидан ҳосил бўлган кўндаланг горизонтал куч Фқ нинг миқдори кема қопламаси учун белгиланган юкламаларнинг чекланган қийматларидан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу юкларнинг чекланган қиймати қуйидаги формула орқали аниқланади, кN:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фқ, мах = 10(лс, мах — 20), (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лс, мах — энг катта якка ҳолдаги кеманинг ёки таркибдаги энг катта кеманинг узунлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Шлюз нинг кенглиги,m

Иншоот

Ҳисобий оғирлиги Д (минг kN (tf) бўлган кеманинг яқинлаб келган тезлигининг нормал ташкил этувчиси, в, m/s, Д ҳисобий сув сиғими билан

30 (3) гача

50 (5)

70 (7)

100 (10) ва ундан юқори

18 гача

Кемани боғлаш иншооти ва йўналтирувчи иншоот

0,25

0,20

0,15

0,12

Шлюз камераси

0,05

0,02

0,02

0,02

18 дан юқори

Кемани боғлаш иншооти ва йўналтирувчи иншоот

0,30

0,25

0,20

0,15

Шлюз камераси

0,070

0,050

0,035

0,020

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кемаларнинг танасини (корпус) шикастланиш эҳтимолини камайтириш ва кеманинг шлюз иншоотларига ёни билан урилишидан ҳосил бўладиган юкларни камайтириш учун, Фқ, қуйидаги қийматлардан ошмаслигини таъминловчи чора-тадбирларни амалга оширилишининг мақсадга мувофиқлиги кўриб чиқилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«М» регистр синфига мансуб бўлган ва музга қарши мустаҳкамликка эга бўлган «дарё-денгиз» туридаги юк буғ кема(теплоход)лари учун — 5 лс;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«О» синфига мансуб бўлган юк буғ кема (теплоход)лари ва қуруқ юк ташувчи баржалар, жумладан таркибларга кирувчи баржалар учун — 3,5 лс ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
танкерлар ва суюқлик ташийдиган баржалар, таркибларга кирувчи баржалар учун — 2,5 лс.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Алоҳида турувчи кўмилмаган конструкцияларни сурилиши ва ағдарилишга бўлган мустаҳкамлигини текширишда кеманинг ёни билан урилишидан ҳосил бўлган кўндаланг горизонтал куч Фқ нинг қиймати барча ҳолларда мазкур ШНҚнинг (1) формуласи орқали аниқланадиган кема қопламасига тушадиган кучга тенг қилиб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Юза томони иншоотнинг юза томонига мос келувчи парапетларга, кеманинг ёни билан урилишидан ҳосил бўладиган юклар ушбу ШНҚнинг 13-иловасининг 3-бандига мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, ҳисобий кеманинг оғирлиги кеманинг сувга ботиш қиймати (ҳисобий кеманинг юқори урилиш тўсини парапет тепасидаги сатҳда бўлади) бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Кеманинг ёни билан урилиш кучи таъсир қиладиган камера деворининг ҳисобий узунлиги л қуйидаги шартни бажарилишини таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д — кўриб чиқилаётган кесимдаги девор қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳп — кема ёни билан урилиш кучи нуқтасидан кўриб чиқилаётган кесимгача бўлган масофа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Шлюзга келувчи каналидаги кемани боғлаш жойларига ёки шлюз деворларига кемани боғлаш арқонларининг тортилишидан ҳосил бўлган ва битта устун ёки ҳалқа томонидан қабул қилинадиган юклар ҚМҚ 2.06.04-97га мувофиқ қабул қилиниши лозим.