07.11.2023 йилдаги 24-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг қарори, 07.11.2023 йилдаги 24-сон
Кучга кириш санаси
07.12.2023
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларини (0057-23-сон СанҚваН) тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2023 йил 7 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 220]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ, Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари (0057-23-сон СанҚваН) иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2004 йил 14 июлда тасдиқланган Ўқув мебелларга қўйиладиган гигиеник талаблар (0159-04-сон СанҚваН) ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ва Савдо-саноат палатаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Раис Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023 йил 7 ноябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазири Х. УМАРОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023 йил 28 октябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Раиси биринчи ўринбосари И. ДЖАСИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023 йил 6 октябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил Д. КАСИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2023 йил 10 октябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 7 ноябрдаги 24-сон қарорига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари (0057-23-сон СанҚваН)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларида (бундан буён матнда таълим ташкилотлари деб юритилади) фойдаланиладиган мебелларни ишлаб чиқариш, жойлаштириш ва жиҳозлашга қўйилган санитария-гигиена талабларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур санитария қоидалари тиббий мақсадларда фойдаланиладиган мебелларга ҳамда спорт жиҳозларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мазкур санитария қоидаларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деканьютон (даН) — халқаро бирликлар тизимидан (СИ) олинган куч бирлиги бўлиб, ньютон бирлигига каррали ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мебелнинг статик мустаҳкамлиги — мебелнинг тузилиш хусусиятини бузмасдан, максимал даражада, фойдаланиш юкламалари миқдори бўйича қаршилик кўрсатиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мебель қопламаси — мебеллардан фойдаланиш усулидан қатъи назар, унинг конструкцияси юзасидаги элементларнинг барча қатламлари, шу жумладан грунтлар, лаклар, бўёқлар, эмаллар, полимерлар, ёғоч қопламалар, қоғоз қатламли пластиклар, плёнкалар, матолар, металлар, минерал асосли материаллар ва бошқа шунга ўхшаш моддалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Таълим ташкилотларининг учун мебеллар гуруҳи ва функционал ўлчамлари, шунингдек механик, кимёвий, ёнғин ва техника хавфсизлигига қўйиладиган талаблар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 2 июндаги 345-сон «Ўқув асбоб-ускуналари ва анжомларининг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш ҳақида»ги қарорига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Мебелларни ишлаб чиқаришга қўйиладиган гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мебелларни ишлаб чиқаришда уларнинг сақлаш муддати ҳамда сифат кўрсаткичлари ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Икки қаватли кроватларни тайёрлашда қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кроватлар ердан 800 мм ва ундан юқори баландликда жойлашган ва тўрт томондан тўсиқ билан ўралган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўсиқнинг устки қирраси ва кроват асосининг устки юзаси орасидаги масофа камида 260 мм, тўсиқнинг юқори қирраси ва тўшакнинг юқори юзаси ўртасидаги масофа камида 160 мм бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кроват ва тўсиқнинг пастки юзаси орасидаги ёки тўсиқнинг алоҳида горизонтал ёхуд вертикал элементлари орасидаги тирқиш 60 ммдан 100 ммгача бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кроватдаги тўшак устки юзасидаги маркер максимал даражада ўчирилмайдиган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Икки қаватли кроватлар нарвон билан таъминланган бўлиши керак. Нарвон кроват конструкциясининг ажралмас қисми бўлиб, нарвон зинапоялари орасидаги масофа 200 — 300 мм бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Кроватда ҳаво алмашинувини таъминлаш мақсадида унинг асоси, орқаси ва тўсиқ элементлари орасида 25 мм дан ошмайдиган тирқишлар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Таълим ташкилотларига мебель ишлаб чиқариш учун ишлатиладиган материаллар микрофлора (айниқса, патоген) ўсиши ва ривожланишига йўл қўймайдиган, осон дезинфекция қилинадиган хом ашёдан тайёрланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Ишлаб чиқариш биноларидаги мебель маҳсулотларидан чиқадиган ўзига хос ҳиднинг интенсивлиги 2 баллдан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Қуйидагилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларга қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
корпусли мебелларни ишлаб чиқаришда уларнинг мустаҳкамлик даражасига қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларни юмшоқлигига қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 3-иловаси 1-жадвалига ва мебелларнинг тоифасига боғлиқ ҳолдаги юмшоқлик кўрсаткичларига қўйиладиган гигиена талаблари мазкур санитария қоидаларининг 2-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Мактабгача таълим ташкилотларини мебеллар билан жиҳозлашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Мактабгача таълим ташкилотларини жиҳозлашда болалар столлари, стуллар, кроватлар, ўйинчоқлар учун шкафлар, қўлланмалар ва канцелярия маҳсулотлари учун шкафлар назарда тутилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Мактабгача таълим ташкилотлари ювиниш хонаси, ухлаш хонаси, ўйин ўйнаш хонаси, машғулотлар ўтказиладиган хоналар ва овқатланиш хоналари учун мўлжалланган мебеллар билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Мактабгача таълим ташкилотлари кичик гуруҳларининг гуруҳ хоналари тўртбурчак шаклдаги манежлар, болалар сирғанчиқлари, ўрта ва катта гуруҳларнинг гуруҳ хоналари столлар, стуллар, диванлар билан жиҳозланиши, шунингдек хонага ўйинчоқлар учун шкафлар, пардоз столи, ич кийим ва чойшаблар учун жавонлар ҳамда болаларни парваришлаш учун зарур предметлар сақланадиган қутилар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Эмаклайдиган, ўрнидан тура бошлаган ва таянч (маълум бир жисмга суяниб турадиган) билан ҳаракатланадиган болалар учун хонада гуруҳ манежлари (узунлиги 6 м, кенглиги 5 м, баландлиги 0,45 м) бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. 1 ёшдан 2 ёшгача бўлган болалар эмаклаш ва юришни ўрганиши мақсадида хоналарда қуйидаги ўлчамларда зинапоя-нарвонлар бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 ёшу 2 ойликкача бўлган болалар учун — баландлиги 1 м, кенглиги — 0,9 м, устунлар орасидаги масофа — 12 см;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 ёшу 3 ойликдан 2 ёшгача бўлган болалар учун — баландлиги 1,5 м, кенглиги 1,3 м, устунлар орасидаги масофа — 15 см.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Мактабгача таълим ташкилотларида қуйидаги беш турдаги столлар бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,5 ёшдан 4 ёшгача бўлган болалар учун трапеция шаклидаги (қўшимча) икки ўринли стол;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,5 ёшдан 5 ёшгача бўлган болалар учун тўрт ўринли стол (ўлчами 700х700 мм);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 ёшдан 7 ёшгача бўлган болаларга ўқув қуроллари учун тортмали ва тортмасиз икки ўринли стол;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хўжаликда фойдаланиш учун бир ўринли стол;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
созлаш параметрларига эга стол.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Машғулотлар олиб бориш учун столлар чап томондан ёруғлик тушиб турадиган девор яқинида ўрнатилиши, тўрт ўринли столлар 2 қатордан, икки ўринли столлар 3 қатордан ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Столлар орасидаги масофа 0,5 м дан кам бўлмаслиги, болалар столи кенглиги 0,45 м ни ташкил этиши, олди-орқа йўналишидаги ҳар бир стол атрофидаги иш зонаси 0,95 м (0,45+0,5) ни ташкил этиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Машғулотлардаги ҳар бир болага тарбиячи эркин мулоқот қилиши таъминланиши зарур. Бунда, стол қаторлари орасидаги масофа 0,6 м га тенг бўлиши, агар стол узунлиги 1,1 м эканлиги ҳисобга олинса, ҳар бир столнинг кўндаланг йўналишидаги иш зонаси 1,7 м ни (1,1+0,6) ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар бир 2 ўринли столнинг умумий майдони 1,62 м2 (1,7×0,95), 13 та стол учун эса 21,06 м2 ни ташкил этиши керак. Столларни ўрнатиш учун эса зарурий умумий майдон 33,3 м2 дан иборат бўлиши, шунингдек, ҳар бир гуруҳ 30 ўринга мўлжалланганлиги сабабли 4 ўринли столдан 8 та қўйилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Боланинг эргономик позицияда қулай ишлаши учун доскадан биринчи қатор столигача бўлган масофа 1,5 м ни ташкил этиши керак. Болаларнинг кўриш шароитларини оптималлаштиришда кўриш жойлари ва болаларнинг кўриш майдонининг чегаралари ҳам ҳисобга олиниши туфайли столларнинг доскадан узоқлиги 2 мгача бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Гуруҳ хоналарида 1,0×1,5 м ўлчамдаги ўқув доскаларидан фойдаланилиши лозим. Деворга осилган доска пастки четининг ердан баландлиги 0,7-0,8 м ни ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Мактабгача таълим ташкилотларида болалар учун турли дастурларни томоша қилиш учун экран диагонали бўйича 59 — 69 см ўлчамдаги телевизорлардан фойдаланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Телевизорни ўрнатиш баландлиги 1 — 1,2 м га, телевизор экранидан болаларгача бўлган масофа — 2 дан 5 м гача бўлиши, стуллар 7-8 қатор (бир гуруҳ ҳисобида) қилиб жойлаштирилиши, стул қаторлари орасидаги масофа 0,5-0,6 м бўлиши, болаларни эса бўйларига қараб ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Мактабгача таълим ташкилотларида хоналарнинг деразаларига енгил, ёрқин рангдаги пардалар осилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Кам ўринга мўлжалланган мактабгача таълим ташкилотларида меҳнат машғулотлари гуруҳ хонасида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. 280 дан ортиқ ўринга эга бўлган мактабгача таълим ташкилотларида меҳнат машғулотлари ҳар бир гуруҳга алоҳида ўтилиши ва бунда мазкур машғулотлар ўтказиладиган майдон 50 м2 дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Болалар иш анжомлари ва тайёрлов гуруҳи болалари учун дастгоҳларнинг (ёғоч ва пластмассадан ясалган) функционал ўлчамлари қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дастгоҳнинг баландлиги 590 — 650 мм, кенглиги 340 — 450 мм, узунлиги 650 — 830 мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болғаларнинг дастаси билан оғирлиги 0,150 — 0,280 кг, болға дастасининг овал қисмининг максимал диаметри 25×13 мм, болға дастасининг узунлиги 250 мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
омбурнинг оғирлиги 0,200 — 0,280 кг, ричагнинг максимал чўзилиши — 55 мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
учи тўмтоқ бўлган михлар (машқ қилиш учун) 2×25 ва 2×20 мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қўл арранинг узунлиги 230 — 290 мм, дастали арранинг оғирлиги 0,200 — 0,280 кг (бунда алмаштириладиган полотноли универсал қўл аррани қўллаш тавсия этилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иш жойининг баландлигини созлаш учун тагликнинг баландлиги 40 мм, кенглиги 400 мм, узунлиги 600 мм.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Турли аплекация ва бошқа нарсалар ясаш учун стол ва дастгоҳларни жойлаштиришда қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
столлар ва дастгоҳлар чап томондан ёруғлик тушиб турадиган девор томонга икки қатордан ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
столлар орасидаги масофа 0,5 м дан кам, дастгоҳлар қатори ораси 0,8 м дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
олдинги дастгоҳнинг орқа четидан масофа камида 0,7 м дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёруғлик тушадиган девордан столлар ёки дастгоҳларнинг биринчи қатори масофаси 1 м дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тарбиячи учун ўтиш жойи кенглиги 0,8 м дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Мактабгача таълим ташкилотларида болаларни тирмашиб чиқиши учун йиғиладиган зинапояли горкалар, майдон ва швед девори бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Мактабгача таълим ташкилотларида юмшоқ ёғочдан ясалган мебель ёрқин тусдаги ва турли рангдаги бўёқлар билан бўялиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Умумий ўрта таълим ташкилотларини мебеллар билан жиҳозлашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Гавдани тўғри ҳолатда ушлаб туриш учун стулни олдинги қирраси стол четига 4 см га кириб туриши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Ўқув жараёнида фойдаланиладиган ва мебелда кўтариб қўйиладиган ўриндиқлар, қисқичлар, механизмлар, ўткир бурчаклар, қирралар, хавфли бўртиб чиқадиган винтлар, шуруплар (бурама мих) — шикастланиш хавфини туғдирадиган нарсалар ишлатилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Тўғри ўтириш рационал ҳолатини таъминлаш учун ўриндиқлар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўриндиқнинг горизонтал юзаси тўғри ва текис бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўриндиқ баландлиги болани бўйига мос бўлиши, бунда ёнбош ва болдир тўғри бурчак ҳосил қилиши, оёқлар бутун юзаси билан ерга тиралиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Ўқувчининг иш столи қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёритиш етарли даражада бўлиши, ёруғлик чап томонга тушиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчининг кўзидан ишчи юзагача масофа, яъни кўздан кўриб чиқилаётган предметгача (дафтар, дарслик, расм ва бошқалар) бўлган масофа тўғриланган бармоқлар билан билак ва қўл узунлигига мос келиши (ўртача 30 см);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёзиш пайтида дафтар 30º бурчак остида бўлиши, бола ёзадиган варақнинг пастки чап бурчаги кўкрак қафасининг ўртасига йўналтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Иш пайтида, стол атрофида ўтирганда тана бир оз олдинга эгилган (бел бўлимидаги эгилиш бурчаги тахминан 170º), тизза ва тўпиқ бўғимларидаги бурчаклар бир-бирига яқин, эркин ҳолатда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Мебель тўғри ҳолатни сақлашга ёрдам бериши ва қулай бўлиши учун унинг ўлчамлари ва шакллари ўқувчи танасининг ўлчами ва нисбатларига мувофиқ танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Стол усти баландлиги қўлларини пастга тушириб ўтирган боланинг тирсагидан 5-6 см баландликда бўлиши керак. Стул стол четидан 4 — 8 см нарига сурилишига имконият бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Мебелнинг асосий ўлчамларини танлашда тана параметрларининг ўртача қийматлари ва уларнинг 10 — 15 см гача бўлган ўсишидаги фарқлар инобатга олиниши, мазкур фарқлар асосида бўйи 100 см гача бўлган илк ривожланиш ёшдаги ва мактабгача ёшдаги болалар учун 10 см оралиқда, болани бўйи 100 см дан юқори бўлганда 15 см ўсиш шкаласи қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Дарсларни икки сменада ташкил қилиш зарур бўлса, бир хил ўқув хонасида мебелдан фойдаланиш қулайлиги учун ёшлари яқин ўқувчилар, масалан, 3 ва 4-синфлар жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. 5 — 11-синф ўқувчилари учун ўқув хоналари, агар турли ёш гуруҳидаги ўқувчилар учун алоҳида хоналар бўлса, уларнинг ўсишига қараб, икки ўринли ўқув столлари жамланмаси билан жиҳозланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Умумий ўрта таълим ташкилотларининг физика, кимё ва биология фанлари-лаборатория хоналари икки ўринли столлари билан жиҳозланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Замонавий мактаб» лойиҳаси асосида қуриладиган мактабларнинг физика SТЕАМ лаборатория хоналари икки ўринли ҳамда кимё ва биология SТЕАМ лаборатория хонаси тўрт ўринли ўқувчиларнинг 6 рақамли лаборатория столлари билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Ҳар хил конфигурациядаги парталар қатори турлича бўлган синфларда мебелларни жойлаштиришда доскани кўриш учун қулай шароит бўлиши керак. Доскадан ёзиб олишда кўриш учун умумий ҳолатдаги энг қулай шароитлар 35° дан ортиқ кўриш бурчагида ва 1-синф ўқувчилари учун 45° дан ортиқ кўриш бурчагида бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Одатдаги тўғри бурчакли конфигурациядаги ўқув хоналарида мебеллар 3 қаторга жойлаштирилганда 30 — 35° кўриш бурчагини таъминлаш учун доскадан охирги қаторларнинг биринчи столларигача бўлган масофа 2 — 2,5 м, квадрат ёки кўндаланг конфигурациядаги ўқув хоналари столларининг 4 қаторли жойлашуви 2,5 — 3 м ни ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Синф доскаси ГОСТ 22046-2016 «Ўқув муассасалари учун мебель. Умумий техник шартлар» га мос келиши керак. Доскалар бўр, рангли фломастерлар билан ёзишга, шунингдек, расмлар ва хариталар магнит билан маҳкамлаб ўрнатишга мўлжалланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Синф доскалари ишчи юзасининг қопламаси тозалаш воситалари ва иссиқ сув билан тозаланганда ўз хусусиятини йўқотмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Синф доскалари ишчи юзаси силлиқ, чизиқларсиз, пуфакчаларсиз, тирналишларсиз, доғларсиз, бурмаларсиз, кўчмаган ва бошқа кўринадиган нуқсонларсиз бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Ўқувчининг кўриш функциясига қийинчилик туғдирмаслик мақсадида доска қопламасининг ранги тўқ яшил, тўқ жигарранг, қора, оқ рангда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Ўқувчи организмида бўр чанги натижасида аллергия келтириб чиқармаслик мақсадида синф доскалари ишчи юзасининг пастки четида узунасига бўр чанглари учун лотоклар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Ўқувчиларнинг эркин ҳаракатланиши учун ўқув хоналарини жиҳозлашда жиҳозлар орасидаги масофа қуйидагича бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
икки ўринли стол қаторлари ораси 60 см дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
битта қатордаги столлар ораси 50 — 70 см дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
девор бўйлаб турувчи шкафлар билан столлар ораси 50 — 70 см дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
охирги столдан деворгача масофа 70 см дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ташқи девор (ойнабандли) билан столлар орасидаги масофа 100 — 120 см дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўргазмали столдан ўқув доскасигача 100 см дан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биринчи партадан ўқув доскасигача 2,4 — 2,7 м бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
синф доскасидан охирги партада ўтирган ўқувчининг жойигача бўлган масофа 860 см бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
синф доскаси пастки қиррасининг ердан баландлиги 80 — 90 см бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
синф доскасининг кўринадиган бурчаги (3 м узунликдаги досканинг четидан олдинги столдаги ўқувчининг охирги ўриндиғининг ўртасигача) мактабнинг 5 — 11-синф ўқувчилари учун 35 градусдан ва бошланғич синф ўқувчилари учун 45 градусдан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Ўқувчилар доскани кўришга қийналмаслиги учун бир ўринли парта ва столлар уч қатор қилиб жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Барча қаторларга биринчи бўлиб кичик ўлчамдаги парта (стол)лар қўйилиши, зарурият бўлганда, катта ўлчамдаги мебеллар доскага яқин бўлган четки қаторларга жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Синфлар ва лабораториялардаги ўқувчилар ўтириш жойларини тақсимлашда ўқувчининг саломатлиги ҳолати эътиборга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳар қандай қатордаги биринчи ва иккинчи столлардаги ўтириш жойлари эшитиш қобилияти паст ўқувчиларга ажратилиши (оғзаки нутқ 2,4 м, шивирлаш эса 0,5 — 1 м масофадан қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўриш қобилияти паст ўқувчиларга табиий ёритиш шароити кўпроқ бўлган дераза томондаги чекка столлардан жойлар ажратилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўзойнак билан кўриш қобилияти яхши бўлган ўқувчилар истаган жойларига ўтиришлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ревматизм касалликлари бор, тез-тез ангина ва юқори нафас йўлларининг ўткир шамоллашига мойил ўқувчиларга деразадан узоқроқдаги ўтириш жойлари ажратилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчиларнинг гавдалари бузилишини профилактика қилиш мақсадида, уларнинг ўсишига мебель рақами мос келиши, охирги қаторда ўтирганлар бир йилда 2 марта жойларини ўзгартиришлари керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Синф ва хоналарга мебель танлашда ўқувчиларнинг ўсишини оддий оёқ кийимида бўй ўлчагич ёки 2 метрлик махсус ўлчагич ёрдамида ўлчаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўлчагичнинг бир томонидаги 15 см оралиқда бўлинган 1 м дан бошлаб қўлланилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлинган оралиқлар орасидаги интервалларда рақамлар ёки мебель гуруҳлари белгилари қўйилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳар бир синфда, айниқса, бошланғич синфларда эшик ёнида рангли ўлчагичлар бўлиши, унга мебель гуруҳига мос равишда 15 см кенгликдаги рангли чизиқлар киритилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деворга чизиладиган чизиқлар, хусусан, тўқ сариқ ранг бўйи 100 — 115 см, бинафша ранг бўйи 115 — 130 см, сариқ ранг бўйи 130 — 145 см, қизил ранг бўйи 145 — 160 см, яшил ранг бўйи 160 — 175 см, ҳаво ранг бўйи 175 — 185 см, қора ранг бўйи 185 см дан юқори ўқувчилар учун мўлжалланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Ўқувчилар мустақил равишда ўз бўйларини ўлчашлари ва маркалаш ранги бўйича зарур мебелни топишлари ва тиббиёт карталаридан ўқувчиларнинг бўйига оид маълумотлардан фойдаланиш учун бўй кўрсаткичига пойафзалнинг тагчарми ва пошнаси ҳисобидан 2 см қўшиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Умумий ўрта таълим ташкилотларидаги лаборатория жиҳозларига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Физика, кимё, биология фанларига мўлжалланган лаборатория хоналари махсус кўргазма столлари билан жиҳозланиши, унда проектор қурилмалари, сув ва канализация, электр энергияси ва вентиляция тизими мавжуд бўлиши керак. Ўқув-кўргазмали қўлланмаларнинг яхши кўринишини таъминлаш учун кўргазма столини подиум (баланд жой, супача)га ўрнатиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Кўргазмали столларнинг асосий параметрлари 4-иловада кўрсатилган ўлчамларга мос келиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Зарурат туғилганда, стол устки қисми баландлиги 900 мм гача бўлган кўргазмали столлар ўрнатилишига рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Ёрдамчи жиҳозларни жойлаштириш учун стол полкасининг кенглиги камида 360 мм дан, сантехника жиҳозларини жойлаштириш учун стол полкасининг кенглиги камида 250 мм дан иборат бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Лаборатория идишлари ва асбобларини жойлаштириш учун қутиларнинг ички ўлчамлари камида 340×480×65 мм ни ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Зарур ҳолларда, кўргазмали ёки қўшимча (суриладиган) столда ердан 700 — 780 мм масофада ўқитувчининг камида 600 мм узунлик ва 300 мм кенгликда ўтирган ҳолда ишлаши учун йиғиладиган ёки суриладиган столдан фойдаланишга рухсат берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Столнинг устки қисмининг бурчаги тўмтоқ ясалган ёки 10 — 30 мм радиусда қайрилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Дарснинг амалий қисмини ўтказиш учун мўлжалланган жойда сув етказиш ва канализация, электр энергияси, сиқилган ҳаво (физика лабораторияси) ва сув таъминоти, канализация ва умумий ҳаво тортувчи вентиляцияси (кимё лабораторияси) билан жиҳозланган икки ўринли лаборатория столлари ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Зарур ҳолларда, иш юзаси узунлиги 1300 мм бўлган икки ўринли ва иш юзаси узунлиги 1950 мм бўлган уч ўринли столлар ўрнатилишига рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Зарур ҳолларда, столларнинг устки қисми олд қирраси бўйлаб деворча билан таъминланиши ва бунда деворчанинг баландлиги 60 мм дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Раковиналар, жўмраклар ва бошқа жиҳозлар столнинг устки қисмидан камида 230 мм масофада, ўқувчига қаратиб ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Умумий ўрта таълим ташкилотларидаги ўқув устахона жиҳозларига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Ўқув дастурларида мактаб устахоналаридаги машғулотларда ёғоч ва металлга ишлов бериш дарслари кўзда тутилиши мумкин. Бунда, ҳар бир мактаб устахонаси 20 та иш ўрнига мўлжалланган бўлиб, 70 — 90 см оралиқдаги баландлик бўйича созланадиган дастгоҳ билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Дурадгорлик дастгоҳининг оптимал баландлигини ўлчашда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчи унинг четига ёнламасига туриши ва унга кафтини қўйиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дастгоҳнинг баландлиги ўқувчининг бўйига мос келиши, тирсак бўғими букилмаслиги, билак ва елка тўғри чизиқ ҳосил қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чилангар дастгоҳи баландлигини тўғри танлаш учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчи чилангар исканжасига юзи билан туриши ва букилган қўл тирсагини исканжага қўйиши ва бунда қўлнинг текисланган бармоқлари иякка тегиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар дастгоҳлар баландлиги бўйича созланмаса, у ҳолда иш жойи ва ўқувчининг бўйи ўртасидаги тафовут 5, 10 ёки 15 см баландликдаги махсус тагликлар билан қопланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Ёғочни арралаётганда боланинг оёқлари оёқ юзаси узунлигига тенг масофада чўзилиши, тиззалари текисланиши, тана бир оз олдинга эгилиши, рандалаётганда эса ўқувчи дастгоҳга ярим бурилиб туриши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шунингдек, ўқувчи дастгохда ишлаётганда таянч-ҳаракат тизимига ортиқча юклама тушмаслиги мақсадида чап оёқ оёқ кафти узунлигидан икки баравар узунроқ масофада олдинга чўзилиши, ўнг оёқ чапига нисбатан 70 — 78° бурилиши, тана эса бир оз олдинга эгилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Металлга ишлов бераётганда ўқувчининг умуртқа поғонаси толиқишининг олдини олиш мақсадида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчи ўз гавда ўқига 45° га бурилган исканжага ярим бурилган ҳолатда туриши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оёқлар оёқ товони кенглигида қўйилиши, чап оёқ олдинга, ўнг оёқнинг кафти ўртаси чап оёқнинг товонига қарши туриши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тананинг тўғри ҳолатида ўнг елка билак билан тўғри бурчак ҳосил қилиши ва бунда тирсак суягининг ўқи напильник (дастгоҳнинг метални эговлайдиган қисми) ўқи билан деярли тўлиқ бир хил бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Дастгоҳни жойлаштиришда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
металлни кесишда ўқувчилар тўғри, исканжага ярим бурилган ҳолда туриши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чап оёқ ярим қадам олдинга чиқиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўнг оёқ орқада бўлиши, оёқ товони 65 — 70° бурчак ости ҳолатда бўлиши кабилар инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Ўқув устахоналарида станоклар иш хусусиятига боғлиқ ҳолда, табиий ёруғликни ҳисобга олиб жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дурадгорлик устахонасида дастгоҳлар деразага 45° бурчак остида, ёхуд ёруғлик тушадиган деворга 3 қатор перпендикуляр равишда жойлаштирилиши, шунингдек, орқа ва олди йўналишда дастгоҳлар орасидаги масофа камида 80 см, қаторлараро 120 см ни ташкил этиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Чилангар устахонасида дастгоҳларни жойлаштиришда ишлов берилаётган деталга ёруғлик олдиндан ёки ўнгдан тушишини инобатга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир ўринли устахонани жиҳозлашда исканжадан исканжагача 90 — 100 см лик масофага риоя қилиш ҳамда дастгоҳларни шахмат тартибда жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Мазкур санитария қоидаларини тузувчилар рўйхати 5-иловада келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларга қўйиладиган гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Кўрсаткичнинг номи

Мебелдан фойдаланиш мақсадига боғлиқ равишда кўрсаткичларнинг аҳамияти

таълим ташкилотларининг маъмурий бинолари учун

таълим ташкилотларининг синф, лаборатория ва аудиториялар, театр томоша заллари учун

Стуллар, курсилар,иш креслолари, кичик юмшоқ курсилар

Мустаҳкамлик:

олдинга ва ён томонга йўналган курсилар, юмшоқ курсилар ва стуллар (даН)

2

2

камроқ орқага йўналган, орқаси 50 ммдан камроқ баландликдаги стуллар (даН)

8

8

кўпроқ орқага йўналган, орқаси 50 ммдан камроқ баландликдаги стуллар (даН)

15

15

Ўриндиқнинг статик мустаҳкамлиги

130

160

Суянчиқнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

55

75

ўриндиққа баробарлаштирувчи юк (даН)

130

160

Ён томонга йўналишда тирсакқўйгичнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

40

60

Ён томонга йўналишда суянчиқнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

30

40

Вертикал юк таъсирида тирсак қўйгич (ёнбош)нинг статик мустаҳкамлиги (даН)

80

90

Оёқларнинг статик мустаҳкамлиги (даН):

юкнинг олдинга таъсирида:

50

60

ўриндиқдаги юк эса;

100

120

юкнинг ён томонга таъсирида

40

50

ўриндиқдаги юк эса;

100

120

Диагонал бўйича юкланганда қути асосларининг мустаҳкамлиги (даН)

35

50

Ўриндиқнинг чидамлилиги (чарчоқ) (даН)

50000

100000

Суянчиқнинг (чарчоқ) чидамлилиги (даН)

50000

100000

бунда ўриндиқдаги мувозанат юки (даН)

100

100

Ўриндиқнинг зарбга чидамлилиги:

юкнинг тушиш баландлиги, мм

140

140

Суянчиқ ва тирсак қўйгичнинг зарбга чидамлилиги:

юкнинг тушиш баландлиги, мм

210

330

юк тушиш бурчаги, градус

38

48

Ерга тушганда мебелнинг мустаҳкамлиги:

узунлиги 200 ммдан ортиқ оёқ ва таянчга эга текисланган ёки махсус конструкцияли стуллар ва курсилар — мебелнинг тушиш баландлиги, мм

450

600

мебелнинг тушиш бурчаги, градус

10

10

Ғилдиракчали ёки таянч билан юмшоқ айланувчи, оёқлари ёки таянчлари узунлиги 200 мм дан ортиқ текисланмаган стуллар, курсилар, юмшоқ курсилар:

юмшоқ айланувчи, оёқли ёки таянч узунлиги 200 мм дан ортиқ:

мебелнинг тушиш баландлиги, мм

200

300

мебелнинг тушиш бурчаги, градус

10

10

200 ммдан кам узунликдаги оёқли ёки таянчли стуллар, курсилар, юмшоқ курсилар:

мебелнинг тушиш баландлиги, мм

100

150

мебелнинг тушиш бурчаги, градус

10

10

Ёғочли стулларнинг чидамлилиги, тебраниш жараёнларида (даН)

15000

20000

Айланма таянч ва тебранма таянчнинг чидамлилиги, тебраниш жараёнларида (даН)

10000

20000

Болалар стуллари

Чидамлилик (градусо)

00, 0 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

20

-

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

14

-

ўзгарувчи стуллар учун (даН)

«олдинга» йўналишида

1,5

-

«орқага», «чапга», «ўнгга» йўналишида

3,0

-

Ҳар бир йўналишда ўзгарувчан стуллар каркасининг мустаҳкамлиги (даН):

«олдинга», «орқага», «чапга», «ўнгга»

2,0

Стол ва ўзгарувчи стулларнинг оёқлари мустаҳкамлиги — юклаш жараёнларида (даН)

30

-

Стулнинг металл каркасига ўриндиқни пухта маҳкамлаш, юклаш жараёнида (даН)

30

-

Стул суянчиғини металл каркасга пухта маҳкамлаш (даН):

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

60

-

Эгиб ёпиштирилган ва аралаш конструкцияли дурадгорлик стулларининг чидамлилиги, тебраниш жараёнларида (даН):

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

20000

-

00, 0 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун ерга тушишидаги мустаҳкамлик:

тушиш баландлиги (мм):

текисланган стуллар

450

-

текисланмаган стуллар

200

-

Ўриндиқнинг статик мустаҳкамлиги (даН):

1, 2, 3 каби рақамлаш тартибида ўсувчи рақамлар учун

80

-

Стуллар, креслолар, йиғма курсилар

Ўриндиқнинг чидамлилиги, жараёнларда (даН):

қаттиқ

5000

-

матодан

1500

-

Таянчлар (оёқлар) ўртасидаги қолдиқ деформация (мм)

20

-

Суянчиқнинг чидамлилиги, жараёнларда (даН):

қаттиқ

1500

-

матодан

20

-

Тирсак қўйгичнинг чидамлилиги, жараёнларда (даН):

вертикал юклама таъсирида

1500

-

Горизонтал юкламалар таъсирида

1500

-

Ўқувчи стуллари

Чидамлилик (градусо)

-

14

Стулнинг қоплама суянчиғини каркасга маҳкамлашнинг статик мустаҳкамлиги (даН)

стуллар учун рақамлар:

1, 2, 3

-

60

4, 5, 6

-

80

Ўриндиқларни металл каркасга пухта маҳкамлаш (даН)

стуллар учун рақамлар:

1, 2, 3

-

50

4, 5, 6

-

30

Ёғоч стулларнинг чидамлилиги:

тебраниш жараёнларида (даН)

-

12000

Металл каркасдаги стул ўриндиғининг статик мустаҳкамлиги (даН):

стуллар учун рақамлар:

1, 2, 3

-

80

4, 5, 6

-

200

Ерга тушгандаги чидамлилик:

ҳар бир оёқнинг (олд ва орқа) тушиши, туш?ш баландлиги (мм):

-

10

текисланган стуллар

-

600

текисланмаган стуллар

-

300

Кроватлар

Конструкциянинг чидамлилиги (даН):

юклаш жараёни

600

-

деформация (мм):

осма суянчиқли кроватлар

30

-

таянч суянчиқли кроватлар

24

-

Таянч элементларни царгага пухта маҳкамлаш, юклаш жараёнларида (даН)

5000

-

Кроватнинг таянч суянчиғига (ҳар бир бирикмага) пухта бириктириш, юклаш жараёнларида (даН)

1000

-

Царганинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

5000

-

Асоснинг зарбга чидамлилиги, юклаш жараёнларида (даН)

10

-

Мослашувчан ва эгилувчан асоснинг чидамлилиги (даН):

юклаш жараёнлари

5000

-

қолдиқ деформация (мм)

5

-

Ўрнатилган кроватларни ўзгартириш кучи (даН)

10

-

Тушаётганда ўрнатилган кроватларнинг мустаҳкамлиги, жараёнларида (даН)

5

-

Икки қаватли кроватлар

Чидамлилик (даН)

12,0

-

Юқори қават тўсиғининг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

10

-

Юқори қаватни пухта маҳкамлаш, (даН)

50

-

Конструкциянинг чидамлилиги, юклаш жараёнларида (даН)

20000

-

Асоснинг чидамлилиги, юклаш жараёнларида (даН)

20000

-

Асоснинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

10

-

Зинапояни маҳкамлашда статик мустаҳкамлик (даН):

вертикал юклама

100,0

-

горизонтал юклама

50,0

-

Зинапоянинг ҳар бир поғонаси мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН) (бажариш*)

3

-

Кроватлар, I тип (3 ёшгача бўлган болалар учун)

Чидамлилик (даН):

3,0

-

Тўсиқ устунларининг юк остида деформацияси (мм)

10,0

-

Букиш жараёнида устунларнинг мустаҳкамлиги (даН)

25

-

Ҳар бир юклаш нуқтасида асоснинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

1000

-

Чидамлилик (даН):

юклаш жараёнлари

1500

-

деформация (мм)

28

-

Кроватлар, II тип (3 ёшдан 7 ёшгача бўлган болалар учун)

Чидамлилик (даН):

юклаш жараёнлари

1000

-

деформация (мм):

таянч суянчиқли

15

-

осма суянчиқли

20

-

Ҳар бир синов нуқтасида асоснинг мустаҳкамлиги, юклаш жараёнларида (даН)

500

-

Юмшоқ элементлар

Ётоқхона жойи сифатида фойдаланиладиган юмшоқ элементлардаги пружиналар мустаҳкамлиги (даН):

юклаш жараёнлари

29000

-

қисқариш (мм):

бир томонлама юмшоқлик

22

-

икки томонлама юмшоқлик

30

-

Юмшоқ элементнинг бир томонлама ва икки томонлама юмшоқлигининг нотекис қисқариши (мм)

15

-

Пружинасиз юмшоқ элементларнинг қолдиқ деформацияси, (мм)

10

10

Диванлар, диван-кроватлар, дам олиш учун креслолар, кресло-кроватлар, суянчиқсиз диванлар, ўриндиқлар, суянчиқсиз юмшоқ ўриндиқлар

Чидамлилик:

йўналишларда ўтириш учун бир ўринли мебеллар (даН):

олдинга

8,0

8,0

орқага

15,0

15,0

ён томонга:

ён томони йўқ (тирсак қўйгич) мебеллар учун

8,0

8,0

35 кг оғирликдаги юк таъсирида ён томони бор (тирсак қўйгич) мебеллар учун

чидамли

йўналишларда ўтириш учун кўп ўринли мебеллар (даН):

олдинга ва орқага

15,0

15,0

ҳар бири 60 кг оғирли?даги иккита юк таъсирида ётиш учун ўзгартириладиган мебеллар

чидамли

Осма ён томоннинг статик мустаҳкамлиги (даН):

юклама

80,0

80,0

юклаш жараёнларида

10

10

Кўндаланг ва узунасига йўналишдаги таянчларнинг (оёқларнинг) мустаҳкамлиги (даН):

юклама

40,0

40,0

юклаш жараёнларида

10

10

Чидамлилик (ётоқ жойини шакллантиришда иштирок этадиган, асоси пружинали блоклардан тайёрланган диван-кроват ва кресло-кроватларнинг ўриндиқлари, суянчиқлари ва ётоқ жойларидан ташқари) (даН):

ўриндиқлар, юклаш жараёнларида

10000

15000

суянчиқлар, юклаш жараёнларида

10000

15000

ён томонлари, юклаш жараёнларида

6000

10000

ётоқ жойи, юклаш жараёнларида

10000

-

шу билан бирга, асоси мослашувчан ёки эгилувчан маҳсулотларнинг қолдиқ деформацияси (мм)

10

10

Ўриндиқ ёки ётоқ жойининг зарбга чидамлилиги:

юкнинг тушиш баландлиги, мм

140

140

юклаш жараёнлари (даН)

10

10

Чойшабларни сақлаш учун сиғимларнинг мустаҳкамлиги (даН)

Сиғимларнинг ҳажмига боғлиқ ҳолда ҳисоб-китобли юклама (бузмасдан)

Ётоқ жойи диван-кроватларни (ёки уларнинг қисмларини) ўзгартиришга интилиш) (даН)

10

-

Тушаётганда каркаснинг мустаҳкамлиги:

тушиш баландлиги, мм

150

200

тушишлар сони (даН)

5

5

Тебранма кресло

Чидамлилик:

қўл билан ағдарилмайди

Ён томонларнинг горизонтал юкламасида чидамлилик, юклаш жараёнларида (даН)

500

-

Зарбли юклама таъсиридаги мустаҳкамлик:

Юкнинг тушиш баландлиги, мм

50

-

Юклаш жараёнлари (даН)

10

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Корпусли мебелларни ишлаб чиқаришда уларнинг мустаҳкамлик даражасига қўйиладиган гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Маҳсулотнинг баландлиги, м

Юкламасиз мустаҳкамлик

Юклама остида мустаҳкамлик (даН)

эшикка

қутига

очиқ жавонга

1,0 гача

мустаҳкам

2,0

4,0

1,0 дан 1,5 гача

мустаҳкам

3,0

6,0

1,5 дан 2,0 гача

мустаҳкам

4,0

8,0

1,0

2,0 дан юқори

мустаҳкам

5,0

10,

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларнинг юмшоқлигига қўйиладиган гигиена талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Маҳсулотнинг функционал мақсади

Мебелнинг кўриниши

Юмшоқлик тоифаси*(синф)

маиший мебель

жамоат бинолари учун мебеллар

Ўтирган ҳолатда дам олиш учун

Дам олиш учун кресло, диван

0 — IV

0 — IV

Банкетка (суянчиқсиз юмшоқ курси), юмшоқ курси

I — IV

I — IV

Ўриндиқ

IV

IV

Ётган ҳолда узоқ вақт дам олиш учун

Тўшак:

бир ёқлама ва икки ёқлама юмшоқлик

I

I

мослашувчан ва эгилувчан асосда фойдаланиш учун мўлжалланган икки ёқлама юмшоқлик

I, II

I, II

Кроват:

мослашувчан ва эгилувчан асосли ва тўшакли

0, I

0, I

қаттиқ асосли ва тўшакли

I

I

Диван-кроват «кроват» ҳолатида:

эгиб ёпиштирилган пластикдан мослашувчан асосли, ётоқнинг барча майдонида тўшама (тўшак) жойлашган

0 — II

0 — II

қаттиқ асосли ва юмшоқ элементли, пружина блоклари асосида тайёрланган

I, II

I, II

турли ўзгарувчан чизмалар, турли тўшама ва асос кўринишлари билан

I — III

I — III

Ётган ҳолатда қисқа вақт дам олиш учун

Кушетка, суянчиқсиз диван

0 — III

I — IV

Кресло-кроват

I — III

I — III

Ишда ўтириб ва қисқа вақт дам олиш учун

Стул, иш креслоси, курси

II — IV

II — IV

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* юмшоқлик тоифаси ўриндиқ, суянчиқ, ётоқ жойини ҳисобга олган ҳолда аниқланади. Ўтирган ҳолатда ишлаш ва дам олиш учун мўлжалланган мебелнинг юмшоқлик тоифасини суянчиқнинг кўрсаткичлари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўтириш ва ётоқ учун мўлжалланган мебелларнинг тоифасига боғлиқ ҳолда юмшоқлик кўрсаткичларига қўйиладиган гигиена талаблари*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Мебель элементларининг юмшоқлик тоифаси (синф)

70 даН юкламаси остида юмшоқ элемент деформацияси

Юмшоқлик, мм

0

120 мм дан кам эмас

2,4 мм дан 4,2 мм гача

I

95 мм дан 115 мм гача

1,7 мм дан 2,3 мм гача

II

70 мм дан 90 мм гача

1,3 мм дан 1,6 мм гача

III

50 мм дан 65 мм гача

0,5 мм дан 1,2 мм гача

IV

15 мм дан 45 мм гача

0,2 мм дан 0,4 мм гача

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Агар синов пайтида олинган деформация ва юмшоқлик кўрсаткичлари алмашинадиган тоифаларга мос келадиган бўлса, шунингдек, кўрсаткичлар тоифалар орасида бўлган ҳолларда, элементларнинг юмшоқлиги энг паст кўрсаткичга мос келадиган тоифага киритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мослашувчан ёки эгилувчан асосли ётоқ жойининг юмшоқлик кўрсаткичи (деформация ва юмшоқлик) бир хил тоифа меъёрида бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болалар мебелининг юмшоқ элементлари учун юмшоқлик тоифалари белгиланмаган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўргазмали столларнинг асосий параметрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўлчамнинг номи

Кўргазма столлари, мм

Қўшимча столлар (суриладиган), мм

Иш юзасининг баландлиги

900

700 — 900

Иш юзасининг кенглиги

750

600 — 750

Иш юзасининг узунлиги

1200, 1800, 2400, 3600

700 — 900

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Тузувчилар рўйхати:

Р.Т. Камилова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти директори в.в.б., т.ф.д., профессор;

Н.Ж. Эрматов

Тошкент тиббиёт академияси Болалар, ўсмирлар ва овқатланиш гигиенаси кафедраси мудири, т.ф.д., профессор

Л.И. Исакова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти «Болалар ва ўсмирлар гигиенаси» лабораторияси катта илмий ходими, тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD);

А.Р. Носирова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти «Овқатланиш гигиенаси» лабораторияси катта илмий ходими, тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD);

Ё.Э. Нуруллаев

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти таянч докторанти;

Н.С. Садирходжаева

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти таянч докторанти;

А.Ж. Курбанбаева

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти таянч докторанти.

Тақризчилар рўйхати:

Г.А. Ташпулатова

Санитария, гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти «Физик омиллар» лабораторияси мудири, т.ф.д, катта илмий ходими;

Д.А. Зарединов

Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш Марказининг «Гигиена» кафедраси мудири, т.ф.д., профессор;

Ф.И. Саломова

Тошкент тиббиёт академиясининг «Атроф-муҳит гигиенаси» кафедраси мудири, т.ф.д., доцент.