12.01.2018 йилдаги 2-сон
Кўриниш
Ўзб
O’zb
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Давлат ветеринария қўмитасининг қарори, 12.01.2018 йилдаги 2-сон
Кучга кириш санаси
12.01.2018
Кўриниш
Ўзб
O’zb
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат ветеринария қўмитасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш қоидаларини тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 1 июндаги «Давлат ветеринария хизмати бошқаруви тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-5067-сон Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат ветеринария қўмитаси қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги давлат ветеринария бош бошқармаси бошлиғининг 2008 йил 19 июндаги 85-сон буйруғи (рўйхат рақами 20-15-222/11, 2008 йил 30 июнь) билан тасдиқланган «Гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш қоидалари» ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Раис в.б. Б. НОРҚОБИЛОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2018 йил 12 январь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат ветеринария қўмитаси раисининг 2018 йил 12 январдаги 2-сонли қарорига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҚОИДАЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш Қоидалари Ўзбекистон Республикасининг «Ветеринария тўғрисида»ги, «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги, «Озиқ-овқат маҳсулотларининг хавфсизлиги тўғрисида»ги ҳамда «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунлари асосида ҳайвонларни ва ҳайвонотга мансуб хом ашёларни ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш қоидаларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. Ҳайвонларни сўйишдан олдинги кўрикдан ўтказишда ветеринария-санитария талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Сўйиладиган уй ҳайвонлари тоифасига йирик шохли моллар (шу жумладан қўтос, ёввойи буқа), чўчқалар, қўйлар, эчкилар, отлар, туялар, қуёнлар, нутриялар, барча турдаги уй паррандалари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тижорат мақсадларида ҳайвонлар ихтисослашган сўйиш корхоналарида сўйилади (шахсий эҳтиёжи учун белгиланган тартибда ветеринария врачининг рухсати билан сўйилади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Гўшт учун сўйишга рухсат этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соғлом уй ҳайвонлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
касалланган ва юқумли касалликлар бўйича гумон қилинган ёки ўлиш хавфи остида бўлган ҳайвонларни (оғир травма, синиш, куйиш ва бошқа жароҳатланишлар) тегишли йўриқномалар ва ушбу қоидаларда кўзда тутилган ҳолларда (гўшт маҳсулотлари инсон соғлиғи учун хавфсиз деб ҳисобланганда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Гўшт учун сўйиш тақиқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
туғилганига 14 кундан ошмаган ҳайвонларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қуйидаги юқумли касалликлар билан касалланган ёки гумон қилинганда-куйдирги, қорасон, ўлат, қорамол спонгиоз энцефалопатияси, туялар ўлати, қутуриш, қоқшол (қотма), ёмон сифатли шиш, брадзот, энтеротоксемия, қўйлар скреписи, қорамол ва қўйларнинг катарал иситмаси (кўк тил), чўчқаларнинг африка ўлати, туляремия, ботулизм, манқа, эпизоотик лимфангоит, мелиоидоз (ёлғон манқа), қуёнларнинг миксоматоз ва геморрагик касаллиги, паррандаларнинг гриппи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳайвоннинг агония ҳолати ветеринария врачи (фельдшер) томонидан аниқланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
куйдиргига қарши эмлама билан эмланган, шунингдек даволанган ҳайвонлар 14 кун, оқсил бўйича носоғлом ҳудудларда оқсилга қарши фаолсизлантирилган эмлама билан эмлангандан кейин 21 кун давомида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гўштни қайта ишлаш корхоналарида (гўшт комбинати, кушхона, сўйиш майдончаларида) сўйишдан олдин сап касаллигига аллергик текширилмаган (маллеинизация) бир туёқлиларни (отларни);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тижорат мақсадларида ихтисослашган қушхоналардан ташқари бошқа жойларда сўйиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Маллеинизация қилинмасдан сўйилган бир туёқлилар танаси ва бошқа сўйиш маҳсулотлари утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Ушбу қоидаларда кўрсатилган барча ҳолатларда «утилизация» термини остида озиқ-овқат учун яроқсиз бўлган тана гўшти ёки сўйиш маҳсулотлари белгиланган қайта ишлаш қоидаларига риоя этилган ҳолда, ҳайвонотга мансуб озуқа уни, елим ишлаб чиқарилиши учун қайта ишланиши ёки бошқа техник мақсадлар учун ишлатилиши тушунилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ихтисослашган қушхоналардан ташқари бошқа жойларда сўйилган ҳайвонларни гўштини сотишга рухсат этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Сўйиш учун жўнатиладиган ҳайвонлар хўжаликда ветеринария кўригидан ўтказилади; қорамолларни сўйишга топширишдан кўпи билан 30 кун олдин туберкулёз ва бруцеллёз касалликларига текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бруцеллёзга текширилмасдан қушхонага сўйишга келтирилган йирик ва майда шохли моллар сўйишдан олдин бруцеллёзга текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Қуйидаги ҳолатларда ҳайвонларни сўйиш корхоналарига жўнатиш тақиқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бруцеллёз ва туберкулёз билан клиник касалланган, диагнози аниқланмаган, юқумсиз касалликлар билан касалланган, тана ҳарорати меъёрдан юқори ёки паст даражада бўлган ҳайвонларни ҳамда орнитоз, грипп, Ньюкасл касалликлари билан касалланган паррандаларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
даволаш ва профилактика мақсадида пестицидлар ва бошқа кимёвий ҳамда фармацевтик препаратлар, антибиотиклар қўлланилганда, мазкур препаратни қўлланилиши бўйича қўлланмада кўрсатилган муддат ўтмасдан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
балиқ, балиқ чиқиндилари ва балиқ уни билан охирги марта озиқлантирилгандан сўнг чорва молларини 30 кун, паррандаларни эса 10 кун ўтмасдан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Сўйишга жўнатиладиган ҳайвонларнинг ҳар бир партиясига, ветеринария мутахассиси томонидан ветеринария қонунчилигида белгиланган тартибда, ветеринария гувоҳномаси Ф-1 ёки Ф-4 маълумотномаси (1-илова) берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Бир вақтда бир хўжаликдан (фермадан), битта ветеринария гувоҳномаси (ветеринария маълумотномаси) билан жўнатиладиган ҳайвонлар гуруҳига «партия» дейилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Текширилганда туберкулёз ва бруцеллёзга реакция берувчи ҳайвонларни, туберкулёзга реакция берувчи паррандаларни, шунингдек касал ҳайвонларни, ушбу қоидаларга мувофиқ гўшт учун сўйишга, туман ва шаҳар давлат ветеринария бўлимининг рухсатномасига асосан жойлардаги гўштни қайта ишлаш корхоналари билан келишилган, тегишли касалликка қарши кураш тадбирлари ҳақидаги йўриқнома ҳамда ҳайвонларни ташиш қоидаларига риоя қилинган ҳолда рухсат этилади. Бундай ҳайвонларни сўйишга ҳайдаб олиб бориш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Гўштни қайта ишлаш корхонасига ҳайвонлар келтирилиши билан корхона ветеринария врачи (фельдшер) ветеринария гувоҳномасини (ветеринария маълумотномасининг) тўғри расмийлаштирилганлигини текшириб, ушбу ҳужжатларда кўрсатилган ҳайвонларни ҳақиқий келтирилган ҳайвонларга тўғри келишини аниқлайди. Ҳайвонларни бошма-бош ветеринария кўригидан, зарур ҳолларда эса термометриядан ўтказади ва ҳайвонлар устидан ветеринария кузатувини ўрнатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Ҳайвонлар орасида юқумли касалликлар билан касалланган, мажбуран сўйилган ёки ўлган ҳайвонлар аниқланганда, шунингдек ветеринария гувоҳномасида (ветеринария маълумотномасида) кўрсатилган бош сони, мавжуд бош сонига тўғри келмаган ҳолларда, ушбу партияга касаллик диагнози ёки бош сонининг тўғри келмаслик сабаблари аниқлангунга қадар, кўпи билан 3 кунгача карантинга қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонлар автотранспортда келтирилган ҳолларда ўлган ҳайвон гавдалари туширилмайди, микроскопик текширишлар натижасига кўра куйдирги касаллиги истисно қилингандан сўнг, улар утилизацияга жўнатилади ёки йўқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Темир йўл вагонларида ўлган ҳайвонларнинг гавдалари мавжуд бўлса, куйдирги касаллиги истисно қилингандан сўнг, улар туман (шаҳар) давлат ветеринария бўлими томонидан кўрсатилган жойга, молларни қабул қилувчининг кучи ва воситалари ёрдамида туширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Ҳайвонлар 100 километргача бўлган масофадан сўйиш корхонасига автотранспорт воситасида келтирилиб, чарчаш аломатлари кузатилмаса ва уларни жўнатишдан олдин хўжаликда йирик ва майда шохли моллар, туялар камида 15 соат, чўчқалар-камида 5 соат, қуёнлар ва нутриялар-камида 12 соат, қуруқлик паррандалари 6 — 8 соат, сувда сузувчи паррандалар 4 — 6 соат озуқасиз сақланган бўлса гўшт сифати сақланиб қолиши учун йирик шохли моллар чўчқалар, туялар ва паррандалар қабул қилингандан сўнг кечи билан 5 соат ичида сўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қолган ҳолатларда ҳайвонлар қабул қилингандан сўнг сўйишдан олдин озуқасиз сақланади, сақланиш муддати эса йирик ва майда шохли моллар, буғулар, туялар учун камида 15 соат, чўчқалар учун камида 10 соат, қуёнлар ва нутриялар учун камида 5 соат. Ҳайвонларни суғориш чегараланмайди, бироқ сўйишга 3 соат қолганда суғориш тўхтатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хўжаликда сўйишга тайёрланмаган паррандаларни сўйишга жўнатиш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Транспортда узоқ муддат ташилган ҳайвонларда чарчаш аломатлари мавжуд бўлганда, улар камида 48 соат давомида, меъёрида озиқлантирилган ҳамда суғорилган ҳолда, дам олишга қўйилади, сўнгра ҳайвонлар юқорида кўрсатилган муддатда озуқасиз сақланиб кейин сўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Отларни сўйиш корхоналарида сақлаш барча ҳолатларда 24 соат бўлиши шарт (маллеинизация натижалари чиққунга қадар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бузоқлар ва чўчқа болалари қабул қилингандан кейин 6 соат ўтгач сўйиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Сўйиш куни ҳайвонлар ветеринария врачи (фельдшер) томонидан ветеринария кўригидан, бошма-бош ёки танлаб термометриядан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонларни сўйишдан олдинги ветеринария кўриги ҳамда термометрия натижалари (2-илова) журналга қайд қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касал ёки тана ҳарорати кўтарилган ёки пасайган ҳайвонлар аниқланса, улар ажратилиб ташхис қўйилгунга қадар сўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Отлар сўйишдан олдин манқага бир марталик офтальмомаллеинизация усули билан текширишдан ўтказилади. Маллеинга реакция берган ҳайвонлар йўқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Отларни корхонанинг умумий залида, бошқа тур ҳайвонлардан алоҳида сўйишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Сўйишга келтирилган ҳайвонларни сўйиш корхонаси ҳудудидан олиб кетиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Ҳайвонларни сўйишдан олдин ёки сўйишдан кейин юқумли касалликлар (куйдирги, манқа, туберкулёз, қутуриш, КУ-иситмаси, орнитоз, мелиодоз, лейкоз, туляремия, туялар ўлати, листериоз, лептоспироз, оқсил, бруцеллез, сальмонеллёз, цистицеркоз (финноз), трихинеллез, қорамолларнинг спонгисимон энцефалопатия ва қўйларнинг скреписи) билан касалланганлиги аниқланса ёки гумон қилинса корхонанинг ветеринария хизмати зудлик билан ушбу корхона жойлашган туман ветеринария бўлимига бу ҳақда хабар бериши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Сўйиш учун келтирилиб, бруцеллёз ёки туберкулёзга текширилганда реакция берган, ошқозон-ичак касалликлари билан касалланган, йирингли яллиғланишлар, гангренали жароҳатлар, мастит мавжуд бўлган ҳайвонлар, киндик ва бўғимларида яллиғланишлар бўлган бузоқлар ва бошқа сабаблар бўйича улар соғлом ҳайвонлардан алоҳида қабул қилинади ва санитария кушхонасига жўнатилади. Санитария кушхонаси мавжуд бўлмаганда, уларни умумий залда, фақат соғлом ҳайвонларни сўйгандан кейин, залдан барча тана гўштлари ҳамда соғлом ҳайвонларнинг сўйиш маҳсулотлари чиқарилгандан сўнг сўйишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқорида баён этилган юқумли касалликлар билан касалланган ҳайвонларни сўйиш тугагандан сўнг сўйиш цехи, ҳайвонларни сўйишда ишлатилган барча асбоб-ускуналар ҳамда жиҳозлар, шунингдек улар сўйишдан олдин сақланган жойда санитария ишлови ва дезинфекция ишлари ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Корхона маъмурияти юқумли касалликлар билан касалланган ёки гумон қилинган молларни сўйишда ишчилар томонидан белгиланган шахсий профилактика қоидаларига риоя этилишини таъминлайди ва амалдаги йўриқномаларга мувофиқ тадбирлар ўтказади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Йўлда олиб келиш ёки сўйиш корхонасига қабул қилишда, корхонага темир йўл ёки автотранспорт воситасида келтирилган моллар партиясида куйдирги касаллиги аниқланса, ҳайвонлар ветеринария кўригидан ўтказилади ва бошма-бош термометрия қилинади. Тана ҳарорати меъёрида бўлган йирик ва майда шохли моллар, туялар, отлар карантинга қўйилади, уларга куйдиргига қарши қон зардоби профилактика дозасида юборилади ва улар устидан ветеринария назорати ўрнатилади. Эмлашдан сўнг уч кун ўтгач карантиндаги моллар бошма-бош термометрия қилинади ва тана ҳарорати меъёрида бўлган ҳайвонлар сўйиш учун санитария кушхонасига жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликнинг клиник белгилари мавжуд бўлган барча турдаги ҳайвонлар дарҳол изоляторга жойлаштирилиб, даволанади. Орадан 14 кун ўтиб тана ҳарорати меъёрида бўлганда улар санитария кушхонасида сўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Сўйишдан олдинги сақлаш базасидаги ёки сўйишга ўтказилган ҳайвонлар ўртасида куйдирги билан касалланиш ёки ўлим ҳолатлари аниқланса, юқорида кўрсатилгани сингари тадбирлар амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Йирик шохли молларнинг қорасон билан касалланиш ёки ўлим ҳолатлари аниқланса, ушбу партиядаги барча ҳайвонлар ветеринария кўригидан ўтказилади. Тана ҳарорати меъёрида бўлган ва касалликнинг клиник белгилари бўлмаган ҳайвонлар дарҳол сўйилади, касал ҳайвонлар ажратилиб, даволанади. Орадан 14 кун ўтиб тана ҳарорати меъёрида бўлганда улар санитария кушхонасида сўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Сўйишга топширилаётган ҳайвонлар партиясида оқсил касаллиги билан касалланган ёки гумон қилинган ҳайвонлар топилса, ҳайвонлар партияси ёппасига дарҳол санитария кушхонасида сўйилади. Ушбу молларни санитария кушхонасида қайта ишлаш имконияти бўлмаганда сўйиш умумий цехда амалга оширилади. Гўшт ва бошқа сўйиш маҳсулотларини санитария жиҳатидан баҳолаш 38-бандда кўрсатилган тартибда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўштни қайта ишлаш корхонасига оқсил билан касалланиб ўтган ва карантин бекор қилингандан сўнг хўжаликдан биринчи 3 ой ичида жўнатилган ҳайвонлар, шунингдек оқсилга қарши эмланган, эмлашдан кейин 21 кун давомида жўнатилган ҳайвонлар қабул қилинади ва алоҳида партия қилиниб сўйилади. Сўйиш ҳамда гўшт ва бошқа сўйиш маҳсулотларини санитария жиҳатидан баҳолаш 38-бандда кўрсатилган тартибда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Хўжаликда оқсил билан касалланган моллар соғайгандан сўнг 3 ой ўтганга қадар сўйилган, шунингдек оқсилга қарши эмланган ва эмлашдан сўнг 21 кун ичида мажбуран сўйилган ҳайвонларнинг тана гўштлари ва бошқа сўйиш маҳсулотлари ушбу ҳўжаликнинг ичида 38-бандда кўрсатилган тартибда ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Қутурган ҳайвон тишлаган ҳайвонлар дарҳол сўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Сўйиш жараёнида йирик шохли молларнинг, туяларнинг ўлати, туляремия, мелиоидоз касалликларининг белгилари аниқланса, тана гўшти барча органлари билан йўқ қилинади, шу билан биргаликда ушбу касалликлар билан курашиш бўйича амалдаги йўриқномада кўзда тутилган бошқа тадбирлар амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Сўйиш жараёнида ҳайвонларнинг ушбу қоидаларнинг 3-бандида кўрсатилган юқумли касалликлар билан касалланганлиги аниқланса, ушбу қоидаларнинг III бўлимига мувофиқ тадбирлар амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Ёнғин, транспорт ҳодисалари, яшин, электр токи уриши, музлаш, чўкиш ва бошқа ҳодисалар сабабли ўлган барча турдаги уй ҳайвонлари ва овланадиган (ёввойи) ҳайвонлар гўштини озиқ-овқат учун ишлатишга йўл қўйилмайди. Бундай ҳайвонларнинг мурдаси утилизация қилинади ёки ветеринария врачининг рухсати билан (агарда улар бузилмаган бўлса), албатта ҳайвонлар учун хавфли бўлган сальмонеллалар ва бошқа юқумли ҳамда инвазион касалликларнинг қўзғатувчилари мавжудлигига бактериологик текширишлардан кейин, зарур ҳолларда қайнатилгандан сўнг чўчқалар ёки паррандаларга, шунингдек хомлигича ёки қайнатилган ҳолда питомникда сақланаётган йиртқич ҳайвонларга озуқа учун ишлатишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III. Ҳайвонларнинг тана гўшти ва органларини сўйишдан кейинги ветеринария — санитария кўригидан ўтказиш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Ҳайвонларнинг гўшти ва сўйиш маҳсулотлари ветеринария врачи томонидан сўйишдан кейинги ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Молларни узлуксиз қайта ишлаш жараёни мавжуд бўлган гўшт комбинатларида ветеринария кўригининг қуйидаги иш ўринлари жиҳозланган бўлиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) йирик шохли моллар ва отларни қайта ишлаш линиясида — кўрик учун 4 та ветеринария врачининг иш ўрни: калла, ички органлар, тана гўшти, якуний босқич (финал);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) чўчқаларни қайта ишлаш линиясида — кўрик учун 5 та ветеринария врачининг иш ўрни: жағ ости лимфа тугунларини куйдиргига кўриги (тана гўштини терини шилиш билан қайта ишлашда ушбу нуқта бевосита қонсизлантириш жойидан кейин жойлаштирилади, шпарка билан қайта ишлаганда эса — куйдириш печидан сўнг), калла, ички органлар, тана гўшти, якуний босқич;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) майда шохли молларни қайта ишлаш линиясида — кўрик учун 3 та иш ўрни: ички органлар, калла-тана гўшти, якуний босқич.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликларга гумон қилинган тана гўштини батафсил ветеринария кўригидан ўтказиш учун захира йўлига ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўйиладиган ҳайвонларнинг тана гўшти, калласи, ўпка-жигари ва талоғига ишлов бериш линияси бўлмаган сўйиш корхоналарида ветеринария кўригидан ўтказиш учун улар махсус илгакка илинади ёки столга жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Тана гўшти ва органлари ветеринария кўригидан ўтказиладиган жой қулай ва яхши ёритилган, касаллик аниқланганда уни белгилаш мосламаси, стерилизаторлар (пичоқ, илгак ва бошқа асбоб-ускуналарни зарарсизлантириш учун), иссиқ ва совуқ сувли ювгич (умивальник), совун, қўлларга ишлов бериш учун дезинфекцияловчи эритма солинган идишлар ва сочиқ бўлиш шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳаракатланувчи конвейер ўрнатилган қайта ишлаш линиясида ветеринария кўригининг у ёки бу иш ўрни бўлмаган ёки ушбу иш ўрни ветеринария хизматининг тегишли мутахассиси билан таъминланмаган ҳолларда қайта ишлаш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча гўштни қайта ишлаш корхоналарида йирик ва майда шохли моллар, чўчқалар ва отларнинг ҳар бир танаси, калласи (қўй ва эчкиларнинг калласидан ташқари), ўпка-жигари, ичаги ва териси бир хил рақам билан рақамланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Ҳайвонларнинг калла ва ички органларини ветеринария кўриги учун тайёрлаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қорамол калласи танасидан ажратилади, пастки жағ тармоғи бурчагининг ортидан ёки узуксимон тоғайдан илгакка илинади, тил тепаси ҳамда ёнидан унга зарар етказилмасдан, жағлараро бўшлиқдан бемалол чиқадиган ва кўрикдан ўтказиладиган лимфа тугунлари сақланиб қолинган ҳолда кесилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) отларнинг калласи танасидан ажратилади ва тили олингандан сўнг бурун тўсиғи бутунлиги сақланган ҳолда кесилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) чўчқаларнинг калласи кесилади, сўйишдан кейинги экспертиза тугагунга қадар танада қолдирилади, бунинг учун териси шилингач ёки куйдирилгандан сўнг калла энса томонидан ва чап лунжидан кесилади, шу билан биргаликда энса-атлант бўғини ажратилади, жағлараро бўшлиқдан тил ҳиқилдоқ билан биргаликда кесилади ва кўрик охиригача қолдирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) бузоқ, қўй ва эчкиларнинг калласи энса-атлант бўғини бўйича ажратилади ва танада ички органлар кўрикдан ўтказиш тугагунга қадар қолдирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Танадан ажратилган ўпка трахея билан, юрак ва жигар уларни ветеринария кўригидан ўтказиш тугагунга қадар ўзаро табиий боғланган (ливер) ва улардаги лимфа тугунлари сақланган ҳолда қолдирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конвейер столига ажратиладиган ички органларни ветеринария врачи тана билан бир вақтда (синхрон) кўрикдан ўтказади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти ва унинг органларини ветеринария кўригидан ўтказиш тугагунга қадар (шу жумладан чўчқа тана гўштларини трихинеллоскопия қилиш), гўшт нимталари ва бошқа сўйиш маҳсулотларини, туёқ ва қорамол қулоқлари, майда шохли молларнинг калласи ва туёқларини, барча турдаги ҳайвонларнинг терисидан ташқари, сўйиш цехидан чиқаришга рухсат этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Ҳайвонларнинг калла, ички органлари ва тана гўштини ветеринария-санитария экспертизаси қуйидаги тартибда ўтказилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) йирик шохли молларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла: жағ ости, қулоқ атрофи ва ҳалқум орти лимфа тугунлари кўздан кечирилади ва кесиб кўрилади. Лаблар, тил кўздан кечирилиб, пайпаслаб кўрилади. Чайнов мушаклари ҳар бир томондан, қават — қават қилиниб, бутун кенглиги бўйлаб, юзасига параллел равишда ташқи мушаклар икки, ички мушаклар эса бир марта кесилиб цистицеркозни (финнозни) аниқлаш учун кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Талоқ: ташқи томондан ва узунасига, тешмасдан кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўпкалар: ташқи томондан ва барча бўлаклари пайпаслаб кўрилади. Чап бронх, трахеобронх ва ўрта девор лимфа тугунлари кесиб кўрилади. Йирик бронхлар (озуқа массаси ва бошқа жисмлар мавжудлигига) ва патологик ўзгаришлар аниқланган жойлар кесилади ва кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юрак: юрак халтаси ёриб кўрилади. Эпикард, миокард ҳолати кўздан кечирилади, юрак мушаклари (цистицеркоз, саркоцистоз учун) юракнинг катта эгрилиги бўйлаб ўнг ва чап бўлмалари 1-2 та узунасига ва бир марта кўндалангига кесилади, эндокард ва қоннинг ҳолати кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жигар: диафрагма ва висцерал томондан кўздан кечирилади ва пайпаслаб кўрилади. Диафрагманинг жигарга ўсиб кирган ҳолатларда диафрагма ажратиб олинади ва жигар паренхимасида ўзгаришлар мавжудлигига қаралади. Портал лимфа тугунлари кесилади ва кўздан кечирилади, висцерал томондан ўт йўллари бўйлаб 2-3 марта кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Буйраклар: капсуласидан ажратилади, кўздан кечирилади ва пайпаслаб кўрилади, ўзгаришлар аниқланган тақдирда кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ошқозон (ошқозон олди бўлинмалари): ташқи томондан сероз қавати кўрилади, лимфа тугунлари кесилади ва кўздан кечирилади. Зарур ҳолларда ошқозон шиллиқ қаватини кўриш учун ёрилади, қизилўнгач (цистицеркоз, саркоцистоз учун) кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичаклар: сероз қавати томондан кўздан кечирилади ва бир нечта қорин пардаси лимфа тугунлари кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Елин: диққат билан пайпаслаб кўрилади ва бир-икки марта параллел кесиб кўрилади. Елин усти лимфа тугунлари кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бачадон, уруғдонлар, сийдик пуфаги, ошқозон ости бези: кўздан кечирилади, зарур ҳолларда эса кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти: ташқи ва ички юзаси шишлар ва бошқа патологик ўзгаришлар мавжудлигига диққат қилган ҳолда кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқумли касалликка ёки моддалар алмашинувининг бузилиши билан боғлиқ касалликларга гумон қилинганда қуйидаги лимфа тугунлари кесиб кўрилади: юзаки-бўйин (курак олди), қанот ости (биринчи қовурға ва ҳақиқий қанот ости), қовурға-бўйин, қовурғалар аро краниал кўкрак, тўш усти, бел, ёнбош, сон, тизза бурмаси, юзаки чот, думғаза ва тизза ости. Зарур ҳолларда финналарни аниқлаш учун қўшимча бўйин, курак-тирсак, орқа, бел, сон гуруҳи ва диафрагма мушаклари узунасига кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шунингдек, бузоқларда киндик кўздан кечирилади ва билак ҳамда сакров бўғинлари кесиб кўрилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) майда шохли молларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла, ички органлар ва тана гўшти худди йирик шохли моллардаги сингари кўрилади. Казеозли лимфаденитни аниқлаш учун юзаки-бўйин ва тизза бурмаси лимфа тугунлари кесиб кўрилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) чўчқаларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла: қонсизлантиришдан сўнг, тана териси шилиниб қайта ишланганда, жағ ости қисмидаги тери ва мушаклар пастга томон, пастки жағ тармоқлари туташган бурчак йўналишида, узунасига кесилади, очилади ва иккала томондаги жағ ости лимфа тугунлари (куйдиргига) кўздан кечирилади. Агарда чўчқа танаси териси шилинмасдан (куйдириш, парт қилиш орқали) қайта ишланадиган бўлса, унда жағ ости лимфа тугунлари ва калланинг қолган қисми куйдиришдан сўнг кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Каллада жағ ости, қулоқ атрофи ва бўйин лимфа тугунлари, ташқи ва ички чайнов мушаклари (цистицеркозга) кесилади ва кўздан кечирилади. Тил кўздан кечирилади ва пайпаслаб кўрилади; ҳалқумнинг шиллиқ қавати, ҳалқум усти ва бодомча лимфа тугунлари кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Талоқ: ташқи томондан кўздан кечирилади, пайпаслаб, кесиб кўрилади, зарур ҳолларда лимфа тугунлари ҳам кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўпкалар: ташқи томондан кўздан кечирилади, пайпаслаб кўрилади ва бронхиал (чап, ўнг ва ўрта) лимфа тугунлари кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ошқозон, қизилўнгач, буйраклар, юрак: худди йирик шохли моллардаги сингари кўздан кечириб текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жигар: пайпаслаб кўрилади, диафрагма ҳамда висцерал юзаси кўздан кечирилади, ўт йўллари висцерал томондан, бўлаклар туташган жойдан кўндалангига кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти: йирик шохли моллардаги сингари кўздан кечирилади. Цистицеркозга текшириш учун зарур ҳолларда орқа, бўйин, курак-тирсак (анконеус), бел, орқа оёқлар ҳамда диафрагма мушаклари кесиб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўйин қисмидаги мушак тўқимасининг чуқур қатламларида жойлашган яллиғланиш жараёнлари (абсцесслар ва бошқалар) мавжудлигига гумон қилинганда, мушаклар (бўйиннинг ўрта қисмидан) узунасига икки-уч марта кесилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўштининг олди томонидан яллиғланиш жараёнлари аниқланса, жағ ости ва қулоқ атрофидаги лимфа тугунларидан ташқари, бўйиннинг юзаки лимфа тугунлари ҳам кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча тана гўштлари албатта трихинеллезга текширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) отларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла: жағ ости ва тил ости лимфа тугунлари кесилади, бурун бўшлиғи ва бурун тўсиғи чопилиб кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўпка: трахея, катта бронхлар кесилади ва шиллиқ қавати қаралади. Трахея бўйлаб жойлашган барча бронхиал, шунингдек бўйиннинг чуқур лимфа тугунлари кесиб кўрилади. Ўпканинг ўнг ва чап бўлаклари иккита қийшиқ кесма қилиб кесилади, кесилган жой кўздан кечирилади ва пайпаслаб кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Талоқ, жигар, буйраклар, ичаклар, ошқозон, юрак ва бошқа органлар йирик шохли моллардаги сингари экспертиза қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти: ташқи ва ички томондан қаралади. Юқумли касалликларга гумон қилинганда тана гўштининг йирик шохли моллардаги каби лимфа тугунлари кесиб кўрилади. Меланомага мушаклар (куракнинг ички қисмидан), альфортиозга қорин деворининг ички юзаси кўздан кечирилади. Охоцеркозга гумон қилинганда (яғрин қисмида грануляция тўқимасининг ўсиши, чандиқ пайдо бўлиши ва бошқа шу каби кўриниб турадиган патологик ўзгаришларнинг мавжудлиги) чакка боғлами бўйлаб кўкрак умуртқасининг ўткир ўсимтаси сатҳигача қийшиқ узунасига кесилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) туяларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча органлари ва тана гўшти йирик шохли моллардаги сингари экспертиза қилинади. Бунда ўртатўсиқ бўйлаб бир бутун тасма сингари тортилган ўрта тўсиқ лимфа тугунлари бир неча жойидан кесилади ва қаралади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) парранда, қуён, ёввойи ва овланадиган ҳайвонларни ветеринария кўриги, уларнинг гўшти ва барча бошқа сўйиш маҳсулотларини санитария жиҳатидан баҳолаш VII ва IX-бўлимларда кўрсатилган тартибда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Тана гўшти ва ички органлар (жигар, юрак, буйраклар) экспертиза қилинганда, имкони борича маҳсулотнинг товар кўриниши сақланиб қолинади. Гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш, трихинеллёзга текшириш, бактериологик текширишлар, ҳайвонларни санитария кушхонасида сўйиш ҳоллари амалдаги ветеринария ҳисобига олиш ва ветеринария ҳисоботи бўйича Йўриқномага мувофиқ белгиланган шаклдаги журналларга қайд қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Ушбу қоидаларнинг тегишли бандларида гўшт ва айрим маҳсулотларни истеъмолга чиқаришда чекловлар ҳақида, терини дезинфекция қилиш зарурлиги тўғрисида кўрсатилмаган барча ҳолатларда улар чекловларсиз истеъмолга чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Тана гўшти ва органларни ветеринария — санитария экспертизасида юқумли ва инвазион касалликларга хос бўлган ўзгаришлар аниқланган барча ҳолатларда ветеринария — санитария тадбирлари (хоналарни, асбоб-ускуналарни ва жиҳозларни дезинфекция қилиш) амалдаги йўриқномаларига мувофиқ ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV. Юқумли касалликлар аниқланганда тана гўшти ва ички органларни ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Куйдирги. Куйдиргига гумон қилинганда ҳайвонларни сўйиш тўхтатилади. Меҳнатни муҳофаза қилиш қоидаларига риоя қилинган ҳолда тана гўштидан бир бўлак, талоқ, ўзгарган тўқима қисми ва зарарланган лимфа тугунлари олинади ва бактериоскопик, бактериологик текширишлар учун лабораторияга жўнатилади. Натижалар олингунга қадар тана гўшти ва барча органлар алоҳида жойга ажратиб қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) бактериоскопик текширишлар билан куйдирги касаллиги аниқланганда, тана гўшти органлари ва териси билан бактериологик текшириш натижаларини кутмасдан, куйдириш билан йўқ қилиш учун жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошқа ҳайвонларни сўйишдан олинган, бироқ куйдирги билан касалланган ҳайвондан олинган маҳсулотлар билан аралашган, барча маҳсулотлар (туёқ, қулоқ, елин, қон ва бошқалар) куйдирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Соғлом ҳайвондан олинган, бироқ куйдирги билан касалланган ҳайвондан олинган терилар билан контактда бўлган терилар амалдаги йўриқномада кўзда тутилган тартибда дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Куйдирги аниқланган тана гўшти ва бошқа сўйиш маҳсулотлари чиқарилгандан сўнг сўйиш цехида дарҳол куйдиргига қарши дезинфекция ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Куйдирги бациллалари билан ифлосланишга гумон қилинган бошқа тана гўштлари ва сўйиш маҳсулотлари зудлик билан, сўйиш вақтидан кечи билан 6 соат ичида, очиқ қозонларда қайнаб чиққандан бошлаб 3 соат давомида, ёпиқ қозонларда эса буғнинг босими 0,5 МПа бўлганда 2,5 соат давомида қайнатиш орқали зарарсизлантирилади. Кўрсатилган вақтда зарарсизлантиришнинг имкони бўлмаганда ушбу тана гўштлари ҳарорати +10°Сдан юқори бўлмаган хонага ажратилади, сўнгра юқорида кўрсатилгани каби, фақат сўйиш вақтидан кейин кечи билан 48 соат ичида зарарсизлантирилади. Агарда буни бажаришнинг имкони бўлмаса, тана гўшти ва сўйиш маҳсулотлари утилизацияга ёки ёқишга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Куйдирги бациллалари билан ифлосланмаган тана гўштлари ва сўйиш маҳсулотлари чекловларсиз чиқарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) куйдирги билан зарарланганликка гумон қилинган тана гўштини бактериоскопик текширишлардан салбий натижа олинганда, ушбу тана гўшти бактериологик текшириш натижалари тўғрисида хулоса олингунга қадар ажратилган ҳолда сақланади, цехда бошқа тадбирлар (дезинфекция ва ҳоказо) ўтказиш зарурияти ветеринария врачи томонидан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Куйдиргига диагноз бактериологик текширишлар билан тасдиқланганда тана гўшти ва бошқа сўйиш маҳсулотлари, шунингдек куйдирги бациллалари билан ифлосланганликка гумон қилинганларига нисбатан ушбу банднинг а) кичик бандида кўрсатилган тадбирлар амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Қўйларнинг қорасон, ёмоншиш, брадзот, юқумли энтеротоксемия касалликлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти органлари ва териси билан ёқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Соғлом ҳайвонларни сўйиш натижасида олинган бироқ кўрсатилган касалликлар билан касалланган ҳайвондан олинган маҳсулотлар билан аралашган ёки улар билан контактда бўлган барча маҳсулотлар (туёқлар, қулоқлар, елин, қон ва бошқалар) куйдирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Манқа, Ботулизм, Эпизоотик лимфангоит, Соқов.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Манқа, ботулизм, эпизоотик лимфангоит касалликлари аниқланганда тана гўшти ички органлари ва териси билан йўқ қилинади. Манқа ва эпизоотик лимфангоит қўзғатувчилари билан ифлосланганлигига гумон қилинган барча тана гўштлари қайнатилгандан сўнг чиқарилади, ички органлари, шунингдек қайнатишнинг иложи бўлмаган тана гўштлари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ботулизм қўзғатувчиси билан ифлосланган тана гўштлари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Соқов касаллиги аниқланганда калла ва ички органлар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти эса, бактериологик текширишлар натижасида сальмонеллалар ёки соқов касаллигининг қўзғатувчиси ажратилмаганда, чекловларсиз чиқарилади. Агарда тана гўштидан сальмонеллалар ёки соқов стрептококклари ажратилса бундай тана гўшти қайнатишга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Туберкулёз:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ориқ тана гўштлари, органлар ва лимфа тугунларида туберкулёзли зарарланиш аниқланганда, тана гўштининг семизлик даражасидан қатъи назар, калла, ички органлар (шу жумладан ичаклар) генераллизацияланган туберкулёз жараёнида, яъни кўкрак ва қорин органлари, регионар лимфа тугунлари билан бир вақтда зарарланганда, утилизацияга жўнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) меъёрий семизликдаги тана гўштлари (чўчқаларнинг тана гўштидан ташқари) лимфа тугунида, ёки биронта ички органида ёки бошқа тўқималарда туберкулёзли зарарланиш мавжуд бўлганда, зарарланмаган органлар, гўшт нони, консерва ишлаб чиқаришга ёки қайнатишга жўнатилади. Ички ёғлари эритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Зарарланиш шаклидан қатъи назар туберкулёз билан зарарланган орган ва тўқималар утилизацияга жўнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Туберкулёз билан зарарланмаган ичаклар ушбу корхонада қайнатиб тайёрланадиган колбаса ишлаб чиқаришда қобиқ сифатида ишлатилади, бундай имконият мавжуд бўлмаганда эса қуруқ озуқалар ишлаб чиқаришга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) чўчқа гўштида фақат жағ ости лимфа тугунларида оҳакланган ўчоқлар кўринишидаги туберкулёзли зарарланишлар аниқланганда лимфа тугунлари олиб ташланади, калла тил билан биргаликда қайнатишга жўнатилади, тана гўшти, ички органлар ва ичаклар чекловсиз чиқарилади. Фақат қорин пардаси лимфа тугунларида туберкулёзли зарарланиш мавжуд бўлса ичаклар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти ва бошқа ички органлар чекловсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўрсатилган лимфа тугунларидан бирида, жағ ости ва қорин пардаси лимфа тугунларида бир вақтнинг ўзида казиоз-творогсимон, оҳакланмаган ўчоқлар ёки туберклёзли зарарланиш (уларнинг туридан қатъи назар) аниқланса ушбу лимфа тугунлари олиб ташланади, ичаклар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти ва бошқа органлардан гўшт нони, консервалар тайёрланади ёки қайнатилиб зарарсизлантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чўчқа тана гўшти лимфа тугунларида коронобактериялар томонидан чақириладиган туберкулёзсимон зарарланишлар аниқланса, зарарланган лимфа тугунлари олиб ташланади, тана гўшти ва органлар чекловсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чўчқа тана гўшти лимфа тугунларида ёки ичакларда парранда типига мансуб атипик микобактериялар томонидан туберкулёзсимон зарарланишлар аниқланганда, тана гўшти ва органлар билан қуйи бандда кўрсатилгани сингари ишлар бажарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) суякларда туберкулёздан зарарланиш аниқланганда скелетнинг барча суяклари утилизацияга жўнатилади, гўшти эса (туберкулёздан зарарланиш мавжуд бўлмаганда) гўшт нони, консервалар тайёрлашга ёки қайнатишга жўнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) туберкулинга реакция берувчи ҳайвонлар гўшти ва бошқа маҳсулотларини санитария жиҳатидан баҳолаш туберкулёздан зарарланишлар аниқланишига боғлиқ. Агарда лимфа тугунлари, тўқималар ва органларда туберкулёздан зарарланиш аниқланмаса, тана гўшти ва бошқа сўйиш маҳсулотлари чекловсиз истеъмолга чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Псевдотуберкулёз. Ориқлик ва лимфа тугунларининг кўплаб зарарланиши мавжуд бўлганда ёки мушакларда псевдотуберкулёз жараёни аниқланганда тана гўшти ва ички органлар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ориқлик мавжуд бўлмаганда ва зарарланиш фақат ички органлар ёки лимфа тугунларида аниқланганда ички органлар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти ва бошқа сўйиш маҳсулотлари чекловсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Паратуберкулёзли энтерит.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичаклар, қорин пардаси лимфа тугунлари, ҳалқум, жағлар орасидаги патологик ўзгаришлар (калла шиши) мавжуд бўлса, ўзгарган органлар ва ичак қорин пардаси билан утилизацияга жўнатилади, тана гўшти ва сўйиш маҳсулотлари чекловсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ориқ тана гўшти, шунингдек зарарланишлар мавжуд бўлган органлар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Оқсил:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) бир партияда бўлган, оқсил билан касалланган ёки гумон қилинган ҳайвонлардан олинган гўшт ва бошқа маҳсулотлар колбасанинг қайнатилган ёки қайнатиб-дудланган сортларига, қайнатилган пазандалик ёки консерва маҳсулотлари тайёрлашга ишлатилади. Гўштни кўрсатилган маҳсулотларга ишлатишнинг имкони бўлмаганда у қайнатиб зарарсизлантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва бошқа сўйиш маҳсулотларини хом ҳолда чиқариш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўпчилик мушакларда (тос, кўкрак, оёқларда, елка боғламида ва бошқалар) кўплаб майда ёки ёйилган некроз ўчоқлари мавжуд бўлса, шунингдек оёқлар, сут бези ва бошқа органларнинг гангренали ёки йирингли яллиғланиши билан кечувчи оқсилнинг асоратли шаклларида тана гўшти ва органлар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мушакларда айрим некротик ўчоқлар мавжуд бўлса мушакларнинг зарарланган қисми утилизацияга жўнатилади, органлар ва қолган гўштни ишлатиш тартиби тўғрисидаги масала бактериологик текширишлар натижаларига асосан ҳал этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда ушбу корхонада колбаса ёки консерва ишлаб чиқариш мавжуд бўлмаса, унда кўрсатилган тана гўштлари ва калла — поча, ичак — чавоқлар яқин орадаги вилоят ҳудудида жойлашган колбаса ёки гўшт консервалаш корхонасига фақат Ўзбекистон Республикаси Давлат ветеринария бош бошқармасининг рухсати билан жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суяклар 2,5 соат давомида қайнатилгандан сўнг чиқарилади ёки ушбу корхонанинг ўзида қуруқ ҳайвон озуқаси учун қайта ишланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичаклар, қизилўнгач, сийдик пуфаги бошқа хом ашёлардан алоҳида, ички ва ташқи томонидан 0,5 фоизли формальдегид эритмаси билан ювилган ҳолда ёки 0,08 фоизли сирка кислотаси билан нордонлаштирилган ош тузининг тўйинган эритмасига: ичаклар 4 соат, қизилўнгач ва сийдик пуфаклари 24 соат давомида ботириб қўйилиб зарарсизлантирилади. Кўрсатилган усул билан зарарсизлантирилмаган ичак маҳсулотлари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чўчқалар ошқозони ва қорамол ширдони шиллиқ қаватидан ушбу корхонанинг ўзида пепсин олиш учун ишлатишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қон — корхона камида 65°С ҳароратда ишлов берилишини таъминлайдиган қуритиш мосламалари билан жиҳозланган бўлса, қуруқ альбумин ишлаб чиқариш учун ишлатилади. Бундай мосламалар йўқ бўлса қон қайнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эндокрин хом ашёси. Оқсил билан касалланган ёки касалланиб ўтган, шунингдек вакцина билан эмланиб иммунитет пайдо бўлиш муддатлари ўтгунга қадар ҳайвонлардан эндокрин хом ашёсини (гипофиз, буйрак усти, ошқозон ости, қалқонсимон ва парақалқонсимон безлари), орқа мия ва ўт суюқлигини йиғиш тақиқланади. Оқсил вируси билан ифлосланганликка гумон қилинган ҳайвонлардан олинган эндокрин хом ашёсидан ушбу корхонанинг ўзида даволовчи эндокрин препаратларини (инсулин, камполон, холестерин, адреналин, адренокортикатроп гормони) тайёрлашга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонларга озуқа учун ишлатиладиган барча сўйиш чиқиндилари (жумладан қон, фибрин ва ҳоказо), 2 соат давомида қайнатилгандан сўнг (масса қатламидаги ҳарорат камида 80°С даражага етган ҳолда), чиқарилади ёки ушбу корхонанинг ўзида қуруқ ҳайвон озуқаси учун қайта ишланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касал, касалликка ва оқсил вируси билан ифлосланганликка гумон қилинган ҳайвонларнинг терилари дезинфекция қилинади. Оқсил аниқлангунга қадар олинган терилар, шунингдек инфекцияланган териларга тегмаган, соғлом ҳайвонлардан олинган териларни корхонадан дезинфекция қилинмасдан алоҳида вагонлар ёки автомашиналарга юклаб, сақлаш омборхоналарини четлаб ўтган ҳолда, бевосита тери ошлаш заводларига жўнатишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шох, туёқ, жун, қил-тола формальдегиднинг бир фоизлик эритмаси билан дезинфекция қилиниб, сўнгра чекловларсиз чиқарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) оқсил билан касалланиб ўтган ва сўйишга соғайгандан ва хўжаликда карантин бекор қилингандан сўнг 3 ой ичида жўнатилган ҳайвонлардан, шунингдек оқсил бўйича носоғлом вилоятда, шунингдек 21 кун ичида эмланган ҳайвонлардан олинган тана гўшти ва бошқа барча маҳсулотлари чекловларсиз чиқарилади, бироқ уларни вилоятдан ташқарига олиб чиқаришга рухсат этилмайди. Ушбу маҳсулотлар бошқа вилоятларга фақат Ўзбекистон Республикаси Давлат ветеринария бош бошқармасининг рухсати билан чиқарилади. Бундай ҳайвонлардан эндокрин хом ашёсини йиғиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хўжаликдан карантин бекор қилингандан кейин уч ойдан ортиқ муддат ўтган бўлса, оқсил билан касалланиб ўтган ҳайвонларни сўйишга жўнатиш рухсат этилади, бундай ҳолларда гўшт ва бошқа сўйиш маҳсулотлари чекловларсиз сотишга чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) хўжаликда оқсил билан касалланган ҳайвонлар мажбурий сўйилганда уларнинг гўшти ва бошқа сўйиш маҳсулотлари фақат қайнатилгандан сўнг хўжаликнинг ўзида ишлатилади. Тери, шох, туёқ, жун ва қил дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Бруцеллёз:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) бруцеллёзнинг клиник ёки патологоанатомик белгилари аниқланган барча турдаги ҳайвонларни сўйишдан олинган гўшт қайнатилгандан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бруцеллёзга реакция берувчи, бироқ уларда бруцеллёзнинг клиник белгилари ёки гўшти ва органларида патологоанатомик ўзгаришлар топилмаганда, йирик шохли моллар ва чўчқалардан олинган гўшт чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бруцеллёзга реакция берувчи ва бруцеллёзнинг қўй-эчкиларга хос тури (мелитензис) бўйича носоғлом хўжаликдан (фермадан) келтирилган йирик шохли моллар ва чўчқаларнинг гўшти, қайнатилган колбаса ёки консерва учун қайта ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) бруцеллёзнинг клиник ёки патологоанатомик белгилари бўлган барча турдаги ҳайвонларнинг, шунингдек бруцеллёзга реакция берувчи қўй ва эчкиларнинг тана гўштларидан олинган суяклар ёғини эритиб олишга ёки ҳайвонларга қуруқ озуқа ишлаб чиқаришга ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) бруцеллёзга реакция берувчи ёки бруцеллёзнинг клиник белгилари бўлган барча турдаги ҳайвонларни сўйишдан олинган калла, жигар, юрак, ўпка, буйраклар, ошқозон ва бошқа ички органларни хом ҳолича сотишга рухсат этилмайди, улар қайнатилгандан сўнг ишлатилади ёки колбаса ва бошқа қайнатиб пиширилган маҳсулотлар ишлаб чиқарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) қорамол ва чўчқаларнинг қулоқ ва оёқлари, қорамолларнинг лаблари ва чўчқаларнинг думлари даставвал саноатда қайта ишланишидан ёки қайнатиб пиширишдан олдин парт қилиниши ёки куйдирилиши, қўй ва чўчқа каллалари-куйдирилиши, ошқозонлари парт қилиниши шарт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) бруцеллёзга реакция берувчи, бироқ бруцеллёзнинг клиник белгилари ва тана гўшти ҳамда органларида патологоанатомик ўзгаришлари бўлмаган сигир, қўй ва эчкиларнинг елинлари қайнатилгандан сўнг чиқарилади, бруцеллёзнинг клиник белгилари ёки патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлганда эса утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) бруцеллёзга реакция берган ҳайвонлардан олинган ичак, қизилўнгач ва сийдик пуфаклари 0,5 фоизли хлорид кислотасини сақловчи 1 фоизли туз эритмасида 15 — 20°С ҳароратда 48 соат давомида ва суюқлик коэффициенти 1:2 нисбатда сақланади. Клиник касал ҳайвонлардан олинган ичак, қизилўнгач ва сийдик пуфаклари утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) клиник касал ва текширганда реакция берувчи ҳайвонлардан олинган қон қуруқ ҳайвон озуқаси ёки техник маҳсулотлар тайёрлаш учун ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) клиник касал ва қўй-эчки бруцеллёзига (мелитензис) реакция берувчи барча турдаги ҳайвонларни сўйишдан олинган тери, шох, туёқлар дезинфекция қилингандан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Лептоспироз, Ку-иситмаси, ҳайвонларнинг хламидиозли (энзоотик) аборти, Лептоспироз касаллиги аниқланиб мускулатурада дегенератив ўзгаришлар ёки икки кунда ҳам йўқолмайдиган сариқ рангга бўялиш мавжуд бўлганда тана гўшти ва ички органлари утилизацияга жўнатилади. Мускулатурада дегенератив ўзгаришлар бўлмай, икки кун давомида йўқоладиган сариқ рангга бўялиш мавжуд бўлганда тана гўшти, шунингдек патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлмаган ички органлар қайнатилгандан сўнг ишлатилади. Ичак ва патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлган органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонларда Ку-иситмаси, хламидияли (энзоотик) аборт аниқланганда тана гўшти ва ўзгаришга учрамаган органлар қайнатилгандан сўнг чиқарилади, ўзгаришга учраган органлар ва қон утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонлар хламидиозида ичак, қизилўнгач, сийдик пуфаги, уларда патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлмаганда, 0,5 фоизли формальдегид эритмаси билан 30 дақиқа давомида ишлов берилгандан кейин ишлатилади. Суяклар 2,5 соат давомида қайнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лептоспироз, хламидиозли (энзоотик) аборт, Ку-иситмасига ижобий реакция берган, клиник белгилар ёки мушак тўқимаси ва органларда патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлмаган ҳайвонларни сўйишдан олинган тана гўштлари ва бошқа маҳсулотлари чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лептоспироз, хламидиозли (энзоотик) аборт, Ку-иситмаси билан клиник касал ҳайвонларни сўйишдан олинган тери, жун, шох ва туёқлар дезинфекциядан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Актиномикоз. Актиномикоз билан фақат калланинг лимфа тугунлари зарарланган бўлса, улар олиб ташланади, калла эса қайнатишга жўнатилади. Калланинг суяк ва мушаклари зарарланганда у бутунича утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички органлар ва тилнинг актиномикоз билан чегарали зарарланишида, уларнинг зарарланган жойлари олиб ташланади, ички органлар ва тилнинг кенг тарқалган зарарланишида улар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суяклар, ички органлар, мускулатуранинг кенг тарқалган актиномикоз жараёнида тана гўшти барча органлари билан утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Чўчқаларнинг ўлати, сарамас, Ауески касаллиги, пастереллёз (геморрагик септицемия), листериоз, сальмонеллёз. Кўрсатилган касалликлар билан касалланган ва касалликка гумон қилинган ҳайвонларнинг тана гўштлари ва сўйиш маҳсулотларини хом ҳолича чиқариш тақиқланади. Ўлатга қарши эмланган ва сўйиш олдидан юқори ҳарорати бўлган ёки сўйишдан кейин ички органларида патологоанатомик ўзгаришлари бўлган чўчқаларни санитария жиҳатидан баҳолаш худди ўлат билан касалланган ҳайвонлар сингари ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мускулатурада дегенератив ёки бошқа патологик ўзгаришлар (абсцесслар ва бошқалар) мавжуд бўлса тана гўшти ички органлари билан утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти ва ички органларда патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлмаса, уларни ишлатиш тўғрисида қарор сальмонеллаларга бактериологик текширишлар ўтказилгандан сўнг (листериоздан ташқари) қабул қилинади. Бунда гўштда ёки ички органларда сальмонеллалар аниқланган ҳолларда ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади ёки консервалар тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сальмонеллалар мавжуд бўлмаса тана гўшти, ташқи ёғ қатлами (шпик) ва ички органларидан қайнатилган, қайнатилган-дудланган колбасалар, консервалар тайёрланади ёки қайнатишга жўнатилади. Сарамас, пастереллёз ва листериоз билан касалланган ҳайвондан олинган гўшт, қайнатилган колбасалар, қайнатилган-дудланган кўкрак (грудинка) ва тўш (корейка) тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Патологоанатомик ўзгарган ички органлар, ичак ва қон, шунингдек листериоз билан касалланган ҳайвонларнинг калласи барча ҳолатларда 100°С дан кам бўлмаган ҳароратда қайта ишлаш ёки ушбу ҳароратда 1 соат давомида қайнатиш билан утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Юқумли атрофик ринит. Касалликка гумон қилинганда каллани кўздан кечириш учун узунасига икки ярим бўлакка бўлинади. Ҳаво йўли кўздан кечирилади: бурун шиллиқ қаватида яллиғланиш ва некротик жараёнлар, бурун қанотлари атрофияси аниқланганда, калла тили билан, трахея ва ўпкалар утилизацияга жўнатилади. Тана гўшти ва қолган ички органлар (жигар, буйраклар, талоқ ва бошқалар) уларда дегенератив ўзгаришлар бўлмаса чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Юқумли ринотрахеит, Парагрипп — 3, вирусли диарея, аденовирусли инфекция. Ветеринария-санитария экспертиза натижаларига кўра озиқ-овқат учун яроқли деб топилган гўшт ва субмаҳсулотлар қайнатилган ва қайнатиб-дудланган колбаса маҳсулотлари, гўшт нони ва консервалар тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти ва ички органларда патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлса бактериологик текширишлар ўтказилади. Сальмонеллалар аниқланганда ички органлар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади ёки консерва ва гўшт нонлари тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла, трахея, қизилўнгач, сийдик пуфаги, гўшти ажратилган суяклар, қон, патологоанатомик ўзгарган орган ва тўқималар, шох ва туёқ утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Терилар 1 фоизли хлорид кислотаси (хлорид кислотасига ҳисоблаганда) солинган ош тузининг тўйинган эритмасида 24 соат давомида дез эритмадаги ҳарорат 15 — 18°С даражада ва суюқлик коэффициенти 1:4 нисбатда дезинфекция қилинади. Нейтраллаш 6 фоизли ош тузи сақловчи эритмада, унга нейтраллаш тугагунга қадар бир неча марта хом ашё массасига нисбатан 0,5 фоиздан кальцийланган сода қўшилган ҳолда ўтказилади, нейтраллашнинг тугаганлиги индикаторлар билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жун — буғли дезинфекция камераларида 109 — 111°С ҳароратда 30 дақиқа давомида дезинфекцияланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Йирик шохли моллардаги ўпканинг ялпи яллиғланиш касаллиги, қўйларнинг юқумли агалактия касаллиги, эчкиларнинг юқумли плевропневмонияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти ва зарарланмаган ички органлар қайнатишга ёки қайнатилган колбаса ёки консерва тайёрлаш учун қайта ишлашга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Патологик ўзгарган органлар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичаклар ишлов берилгандан ва туз билан консервация қилингандан сўнг умумий асосда ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўпканинг ялпи яллиғланиши билан касалланган йирик шохли моллар ва юқумли плевропневмония билан касалланган эчкилардан олинган терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Қоқшол. Калла, тана гўшти ва бошқа сўйиш маҳсулотлари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Йирик шохли молларнинг ёмон сифатли катарал иситмаси, отларнинг энцефаломиелит касаллиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти қайнатишга, калла ва зарарланган органлар эса утилизацияга жўнатилади. Терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Отларнинг юқумли анемия касаллиги. Касал ҳайвонлардан олинган тана гўшти ва сўйиш маҳсулотлари утилизацияга жўнатилади. Касалликнинг клиник белгилари аниқланмаган ёки 7 — 20 кун интервал билан икки марта ўтказилган серологик текширишда гумон натижа кўрсатган ҳайвонлар санитария кушхонасида сўйилади, тана гўшти эса қайнатиш орқали зарарсизлантирилгандан сўнг ишлатилади ёки гўшт нонлари ва консервалари тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла, суяк ва ички органлар утилизация қилинади. Терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Чўчқаларнинг вирусли (трансмиссив) гастроэнтерит касаллиги:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) касалланган, касалликка гумон қилинган чўчқалардан олинган гўшт ва сўйиш маҳсулотлари қайнатилган, қайнатиб-дудланган колбаса маҳсулотлари ва консервалар тайёрлаш учун ишлатилади. Колбаса маҳсулотларига ишлашнинг имконияти бўлмаганда гўшт ва калла-поча, ичак-чавақлар қайнатиб зарарсизлантирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) касалланиб ўтган ҳайвонларнинг гўшти ва калла-поча, ичак-чавақлари патологик ўзгаришлар бўлмаганда чекловларсиз чиқарилади. Ушбу ҳайвонлардан олинган калла, оёқлар ва думи зельц ёки илвира тайёрлаш учун ишлатилади ёки қайнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) касал чўчқаларнинг ичак, сийдик пуфаги ва қизилўнгачлари утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликка гумон қилинган ва касалланиб ўтган ҳайвонлардан олинган ичак, сийдик пуфаги ва қизилўнгачлар дастлаб 0,5 фоизли формальдегид эритмаси билан бир соат давомида ишлов берилиб сувда ювилгандан сўнг қайнатилган колбаса маҳсулотлари тайёрлашда қобиқ сифатида ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) суяклар ёғи эритиб олингандан сўнг, қон, туёқлар ҳайвонотга мансуб озуқа тайёрлаш учун қайта ишланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) касал ва касаллик бўйича гумон қилинган чўчқалардан олинган терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалланиб ўтган ҳайвонларнинг терилари чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Чўчқаларнинг энзоотик энцефаломиелити (Тешен касаллиги). Гўшт ва сўйиш маҳсулотлари қайнатилган, қайнатиб дудланган колбаса ёки консервалар тайёрлаш учун қайта ишланади ёки қайнатиб пиширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла, оёқ ва думлари зельц ва илвира тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суяк, қон, бош ва орқамия, ичак, ошқозон, сийдик пуфаги, қизилўнгач, туёқлар қуруқ ҳайвон озуқаси учун қайта ишланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мускулатурада дегенератив ўзгаришлар мавжуд бўлса тана гўшти барча ички органлари билан утилизацияга жўнатилади ёки ёқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонларнинг териси шилинмайди, балки куйдирилади ёки парт қилинади. Гўшт комбинатларида тери шилиниши мумкин ва у дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Чўчқаларнинг везикуляр касаллиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалланган, касалликка гумон қилинган чўчқаларни сўйишдан олинган гўшт ва бошқа маҳсулотлар қайнатилган, қайнатиб дудланган ва дудланиб пиширилган колбаса маҳсулотлари ва консервалар тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суяклар ёғи эритиб олингандан сўнг, ошқозонлар шиллиқ қавати, туёқлар корхонанинг ўзида қуруқ ҳайвон озуқаси учун қайта ишланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичак, сийдик пуфаги ва қизилўнгачларга формальдегиднинг 0,5 фоизли эритмаси билан бир соат давомида ишлов берилиб, сувда ювилади, шундан сўнг улар корхонанинг ўзида ишлатилади. Кўрсатилган усулда зарарсизлантирилмаган ичак ва бошқа хом ашёлар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалланган, касалликка гумон қилинган чўчқалардан олинган терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Чечак. Чечакнинг енгил шаклида ва пустулалар битиб кетганда йирик шохли моллар, қўй, эчки ва чўчқаларнинг тана гўшти ҳамда ички органлари патологик ўзгаришлар олиб ташлангандан (тозалангандан) сўнг чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чечакнинг ёйилган геморрагик ва гангреноз шаклида қўй, эчки ва чўчқаларнинг тана гўшти, шунингдек сўйиш маҳсулотлари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Некробактериоз. Маҳаллий патологик жараёнда (лаб, бурун, ҳалқум, ички органлар ёки оёқлар зарарланганда) тана гўшти чекловларсиз чиқарилади, зарарланган қисми эса утилизацияга жўнатилади. Септик жараёнда тана гўшти, калла-поча, ичак-чавақлар утилизацияга жўнатилади. Тана гўшти ўртача семизликда бўлиб бир неча органлари зарарланганда гўшт ва ички органларни ишлатиш мумкинлиги тўғрисидаги қарор бактериологик текширишлар (патоген кокк микрофлоралар, сальмонеллалар мавжудлигига) ўтказилгандан сўнг қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Ёш молларнинг юқумли касалликлари (диплококкли септицемия, колибактериоз, стрептококкоз, сальмонеллёз, қўзилар ва чўчқалар дизентерияси, энзоотик бронхопневмонияси).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўштининг мушакларида ва сўйиш маҳсулотларида дегенератив ўзгаришлар мавжуд бўлса утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мушак тўқимасида патологик ўзгаришлар бўлмаса ички органлар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Маститлар, эндометрит, параметрит. Мастит, эндометрит, параметрит билан касалланган сигир ва қўйларни сўйишдан олинган гўшти сальмонеллалар ва патоген стафилакоккларга текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сальмонеллалар ва патоген стафилакокклар топилмаса, шунингдек мускулатурада дегенератив ўзгаришлар бўлмаса тана гўшти ва ички органлар чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сальмонеллалар мавжуд бўлса гўшт-гўшт нони, консерва учун қайта ишлашга ёки қайнатишга жўнатилади. Стафилакокклар аниқланганда гўшт қайнатишга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Зарарланган елин ушбу ва бошқа ҳолатларда утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Стахиботриотоксикоз. Фузариотоксикоз. Патологоанатомик ўзгаришлар мавжуд бўлмаганда ва сальмонеллаларга текширилганда салбий натижа олинганда тана гўшти, калла ва оёқлар чекловларсиз чиқарилади. Сальмонеллалар мавжуд бўлганда тана гўшти қайнатишга ёки консервалар тайёрлашга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касал ҳайвонлардан олинган ички органлар ва некрозга учраган жойлари бўлган тана гўшти утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Лейкоз:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) тана гўштининг мушаклари, лимфа тугунлари, бир неча паренхиматоз органлар зарарланганда ёки тана гўштининг сероз қаватида лейкозли ўсимталар (бляшкалар) аниқланганда, тана гўшти, сўйиш маҳсулотлари утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) агарда баъзи лимфа тугунлари ёки органлар зарарланган бўлиб, тана мускулатурасида ўзгаришлар бўлмаса, бундай лимфа тугунлари ёки органлар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти ва зарарланмаган органлар бактериологик текширишлар натижасига кўра ишлатилади. Сальмонеллалар аниқланганда тана гўшти ва зарарланмаган органлар қайнатишга ёки консервалар тайёрлашга ишлатилади. Сальмонеллалар аникланмаганда тана гўшти ва зарарланмаган органлар колбаса маҳсулотлари тайёрлашга жўнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) ҳайвонларни лейкозга гематологик текширганда ижобий натижа олиниб, лейкозга хос бўлган патологик ўзгаришлар бўлмаганда тана гўшти ва органлар чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Йирик шохли молларнинг эфемер иситмаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касал ҳайвонларнинг гўшти шартли яроқли сифатида чиқарилади. Зарарланган жойлар — калла, тил, ўпка, талоқ ва бошқалар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Терилар дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V. Инвазион касалликларда тана гўшти ва ички органларни ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Пироплазмидозлар. Тана гўшти ва ички органлар сариқ рангга кирмаган ва дегенератив ўзгаришлар бўлмаганда чекловларсиз чиқарилади, ўзгаришлар бўлганда 79- ва 80-бандларда кўрсатилгани каби ишлар амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Йирик шохли моллар ва чўчқаларнинг цистицеркоз (финноз) касаллиги. Калла ва юрак мушаклари кесмасида финнлар топилса бўйиннинг чиқиш қисмидан, курак-тирсак, орқа, бел, сон оёқлари ва диафрагма мушакларидан иккитадан параллел кесилади. Тана гўштини санитария жиҳатидан баҳолаш дифференцияланган ҳолда зарарланиш даражасига қараб ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла ёки юрак мушаклари кесма юзасининг 40 см2 қисмида ва тана гўштининг ҳеч бўлмаганда битта кесма юзасида уч донадан кўп тирик ёки ўлган финнлар топилса, тана гўшти, калла ва ички органлар (ичакдан ташқари) утилизацияга жўнатилади. Ички ва ташқи ёғ қатлами (шпик) озиқ-овқат мақсадида эритилгандан сўнг ишлатилади. Шпикни музлатиш ва тузлаш усули билан зарарсизлантириш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички ёғ қатлами ва шпик юқорида кўрсатилгани сингари зарарсизлантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йирик шохли моллар ва чўчқаларнинг музлатиш ёки тузлаш билан зарарсизлантирилган тана гўштлари қайнатилган колбаса ёки консервалар тайёрлаш учун ишлатилади. Субмаҳсулотлар зарарсизлантирилгандан сўнг ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичак ва терилар цистицеркоз билан зарарланиш даражасидан қатъи назар чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сероз қаватларда ва жигарда ингичка бўйинли финнлар (ингичка бўйинли цистицеркоз) аниқланганда улар олиб ташланади, шундан сўнг тана гўшти ва ички органлар чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Қўй, эчкиларнинг цистицеркоз (финноз) касаллиги. Тана гўшти ва органларнинг камроқ зарарланишида (кесма юзасининг 40 см2 қисмида 5 донадан кам финн топилса) ва мускулатурасида ўзгаришлар бўлмаса тана гўшти ва органлар музлатиш билан зарарсизлантирилиб, сўнгра ушбу қоидаларнинг ХV бўлимда кўрсатилгани сингари қайнатилган колбаса ёки консервалар тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кесмада финнлар 5 донадан кўп ёки мускулатурада патологик ўзгаришлар мавжуд бўлса тана гўшти утилизацияга жўнатилади, ёғи эса эритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Трихинеллёз. Чўчқа (уч ҳафталиккача бўлган чўчқачалардан ташқари), тўнғиз, бўрсиқ, айиқ ва гўштхўр ҳайвонлар, шунингдек нутрияларнинг тана гўштлари трихинеллёзга текширилади. Ҳар бир тана гўштидан диафрагма оёқчаларидан (мушак тўқимасининг пайга айланиш чегарасидан), улар мавжуд бўлмаганда эса диафрагманинг қовурға қисмидан, қовурғалараро ёки бўйин мушакларидан текшириш учун иккита намуна (ҳар бири 60 г.дан) олинади. Ҳар бир намунадан камида 12 кесма тайёрланади. Компрессориумдаги 24 кесманинг ҳеч бўлмаганда бир доносида трихинелла (яшовчанлигидан қатъи назар) аниқланса тана гўшти ва кала-поча, ичак-чавоқлар, қизилўнгач, тўғри ичак, шунингдек тозаланган гўшт маҳсулотлари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шпик (ташқи ёғ) ажратиб олинади ва эритилади. Ички ёғ чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичаклар (тўғри ичакдан ташқари) одатдаги ишлов беришдан сўнг чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Терилар улардаги мушак тўқималаридан тозалангандан сўнг чиқарилади. Ажратилган мушак тўқималари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Трихинеллаларни топиш учун амалдаги қўлланмага мувофиқ реакторда (АВТ аппарати) гуруҳли ферматитив ўзлаштириш (ҳазм қилиш) усулидан фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Эхинококкоз. Мушаклар ёки ички органнинг 2/3 қисмидан қўп қисми зарарланганда у бутунича утилизация қилинади. Чегараланган зарарланишда фақат тана гўштининг ва органларнинг зарарланган қисми утилизацияга жўнатилади. Тана гўшти ва органларнинг зарарланмаган қисми чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Метастронгилёзлар, фасциоллёз, диктиокауллёз, дикроцелиоз. лингватулёз. Ички органнинг 2/3 қисмидан қўп қисми зарарланганда у бутунича утилизация қилинади. Ундан кам зарарланганда зарарланган қисми утилизацияга жўнатилади ёки йўқ қилинади; зарарланмаган қисми чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Альфортиоз. Альфортиоз билан касалланган отларнинг тана гўштининг зарарланган қисми тозалангандан сўнг чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Онхоцеркоз. Зарарланган қисмлар тозалангандан сўнг тана гўшти ва органлар чекловларсиз чиқарилади. Онхоцеркознинг йирингли-некротик жараёнли асоратли кечувчи шаклида тана гўшти ва ички органлар патоген стафилакокклар ва сальмонеллаларга бактериологик текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Аскаридоз, параскаридоз, гидремия белгилари яққол намоён бўлган ҳолларда тана гўшти ва органлар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидремиянинг белгилари бўлмаган ҳолларда тана гўшти ва органлар чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Сўна личинкаси. Яллиғланган ва шишган жойлар тозаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Ценуроз. Калла утилизацияга жўнатилади. Тана гўшти ва органлар чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Саркоцистоз. Мушакларда саркоцистлар аниқланиб, уларда патологик ўзгаришлар бўлмаганда тана гўшти ва органлар чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўштининг саркоцистлар билан зарарланиши ва мушакларда ўзгаришлар (ориқлик, гидремия, рангсизланиш, мушак тўқимасининг оҳакланиши, дегенератив ўзгаришлар) мавжуд бўлганда тана гўшти ва органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чўчқалар шпиги ва барча турдаги ҳайвонларнинг ички ёғи, ичаклари ва терилари чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VI. Маҳаллий ва умумий патологик ўзгаришларда тана гўшти ва ички органларни ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Айрим органларнинг атрофия, цирроз ва дегенератив ўзгаришларида улар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жигарни ёғ босганда утилизацияга жўнатилади, тана гўштини ишлатиш мумкинлиги тўғрисидаги қарор зарур ҳолларда сальмонеллаларга текшириш натижаларига кўра қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Ўпка, жигар, буйраклар, мушаклар ва суякларнинг пигментациясида (меланоз, қўнғир атрофия, гемохроматоз) тана гўшти ички органлар билан утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мушакларнинг айрим жойлари пигментациясида улар олиб ташланиб утилизация қилинади, тана гўшти эса саноатда қайта ишланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Айрим ички органларнинг пигментациясида зарарланган органлар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти эса чекловларсиз чиқарилади. Шунингдек, жигарда озуқага мансуб пигментация мавжуд бўлиб, унинг сифати ўзгармаганда ва бошқа органлар ҳамда тана гўштида пигментация бўлмаган ҳолларда озиқ — овқат учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Органлар ва мушакларнинг айрим қисмларида оҳак тўпланиши мавжуд бўлса, улар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Жигар, буйраклар, талоқ, ўпкаларда геморрагик инфарктлар мавжуд бўлиб, уларда йирингли ўчоқлар бўлмаса, тана гўшти ва органлар тўқималарининг ўзгарган қисмлари олиб ташлангандан сўнг ишлатилади. Органларда йирингли ўчоқлар мавжуд бўлганда улар утилизацияга жўнатилади, тана гўштини чиқариш тўғрисидаги қарор эса бактериологик текширишлар натижасига асосан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Янги травмаларда, суякларнинг синишида ва кам миқдордаги янги қон қўйилишларда, ҳайвонда сўйишдан олдин тана ҳарорати меъёрида бўлиб, атроф тўқималарда ва лимфа тугунларида яллиғланишга хос белгилар мавжуд бўлмаганда қон шимилиб шишган тўқималар олиб ташланади, тана гўшти эса чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лимфа тугунларида яллиғланиш аломатлари бўлган кенг кўламдаги куйишларда, қон қуйилишларда ва септик жараён белгиларида ёки тери ости клетчаткасига, ички органларга, шиллиқ қаватларга бироз қон қўйилганда, шунингдек ички органлар ҳамда тана гўштининг айрим қисмлари шиш мавжуд бўлганда ветеринария-санитария экспертизаси V бўлимда кўрсатилгани сингари ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тарқалган флегмона, ихорозли ҳид, кенг кўламли некроз аниқланганда, шунингдек кўп миқдордаги синишларда ва тозалашнинг иложи бўлмаган травмаларда тана гўшти ва органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Паренхиматоз органларда кўп миқдордаги абсцесслар аниқланганда зарарланган органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса бактериологик текширишлар натижаларига кўра ишлатилади, агарда абсцесслар лимфа тугунлари ва мускулатурада аниқланса тана гўшти утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ковил билан зарарланган, бироқ абсцесслар ва бошқа яллиғланиш ўзгаришлар мавжуд бўлмаган қўй тана гўшти тана гўштининг ковил билан зарарланган қисмлари тозалангандан сўнг чекловларсиз чиқарилади, ковил билан зарарланиш ва кўп миқдордаги йирингли яллиғланишлар ёки бошқа яллиғланиш ҳолатлари мавжуд бўлса тана гўшти утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Ёмон ва яхши сифатли ўсмалар. Ёмон сифатли ўсмалар, шунингдек кўп миқдордаги яхши сифатли ўсмалар билан зарарланган тана гўштининг орган ва қисмлари утилизацияга жўнатилади, тана гўштининг зарарланмаган қисмлари эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади. Зарарланган қисмларни олиб ташлаш мумкин бўлмаган ҳолларда тана гўшти ёки органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кам миқдорда яхши сифатли ўсмалар мавжуд бўлганда зарарланган қисмлар олиб ташланади, тана гўшти ва органлар эса чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Оқ мушак касаллиги. Кетозлар. Мускулатурада дегенератив ўзгаришлар (рангсизланиш, шиш, ҳажмининг катталашуви, юмшоқланиш) мавжуд бўлса тана гўшти органлари билан утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мускулатурада ўзгаришлар кучсиз намоён бўлганда (ранги оч-пушти, ҳажмининг кам миқдорда катталашуви) ёки органларда ёки скелет мускулатураси қисмида патологоанатомик ўзгаришларда тана гўшти ва ички органлар сальмонеллаларга текширилади. Мушаклар ёки органларда сальмонеллалар топилганда тана гўшти қайнатиш билан зарарсизлантиришга, ички органлар эса утилизацияга жўнатилади. Сальмонеллаларга бактериологик текширишлардан салбий натижалар олинганда тана гўшти ва зарарланмаган органлар қайнатилган ва қайнатиб-дудланган колбаса ва консервалар тайёрлаш учун ишлатилади, зарарланган органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Ориқлаш. Ориқлашни келтириб чиқарган сабабидан қатъий назар, тананинг ёғ тўпланадиган жойларида илвираган шиш мавжуд бўлганда ёки мушак тўқимасида худди шундай шиш бўлганда, мушаклар атрофияси ёки дегенератив ўзгаришида, лимфа тугунларининг шишида тана гўшти ва ички органлар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Тана гўшти барча тўқималарининг икки кун давомида йўқолмайдиган сариқ тусга бўялишида, қайнатиб кўрилганда аччиқ таъм ва ахлат ҳиди мавжуд бўлганда тана гўшти утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сариқ ранг, ахлат ҳиди ва аччиқ таъмнинг икки кун давомида йўқолиб кетганида тана гўшти бактериологик текширишлар натижасига асосан чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Гўштда қайнатиб кўрилганда йўқолмайдиган балиқ, мочевина, ворвана (денгиз ҳайвонлари эритилган ёғнинг ҳиди), дори-дармон ёки гўштга хос бўлмаган ҳидларнинг, шунингдек ириб парчаланиш белгилари мавжуд бўлганда тана гўшти утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Балиқ ҳидига эга бўлиб, патологоанатомик ўзгаришлар бўлмаган гўшт совуқхона камерасида 48 соат давомида сақланади. Агарда 48 соат сақлагандан сўнг қайнатиб кўрилганда балиқ ҳиди қайд қилинмаса қайта ишланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёғда балиқ ҳиди мавжуд бўлганда утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Жуфт органлардан бирида ва тана гўшти қисмида қон димланиши (гипостаз) мавжуд бўлса, кесилган жойда ўзига хос характерли реакция бўлмаганда, ҳайвоннинг ўлганлигини ёки агония пайтида сўйилганлигини кўрсатувчи ёмон қонсизланишда, тана гўшти ва барча органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VII. Алоҳида органларнинг касалликлари ва патологик ўзгаришларда тана гўшти ва ички органларни ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Ўпка. Пневмония, плеврит, абсцесслар, ўсмаларнинг барча турларида, қон ёки ошқозондаги (ошқозон олд бўлмалари) озуқалар билан аспирацияда ўпкалар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Гўштни санитария жиҳатидан баҳолашда ориқлашни «ориқ гўшт» термини билан аралаштириш ярамайди, чунки ориқ гўшт ташқи томондан соғлом, бироқ ҳайвонларни етарли озиқлантирмаслик натижасидаги ориқлаш, касаллик ёки қандайдир патологик жараённинг мавжудлиги билан боғлиқ эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Юрак. Перикардит ва эндокардитларда, юрак мушаклари катталашуви билан кечувчи миокардитларда, ўсмалар билан зарарланганда юрак утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Жигар. Кам миқдордаги капсулаларга ўралган абсцессларда жигарнинг зарарланган қисми олиб ташланади, жигарнинг зарарланмаган қисми, шунингдек капиляр эктазияси кучсиз намоён бўлган жигар чекловларсиз чиқарилади. Йирингли яллиғланишда, кескин намоён бўлган циррозда, барча турдаги тўқималар ўзгаришида, сариқликда, ўсмаларда, кучли намоён бўлган капилярлар эктазиясида ва паренхиманинг бошқа патологик ўзгаришларида жигар утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Соғлом ҳайвонларни сўйишдан олинган, бироқ ранги кучсиз ўзгарган ва кам миқдорда ёғ инфильтрацияси бўлган жигар қайнатилган колбаса маҳсулотлари ёки консервалар тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Талоқ. Барча патологик ўзгаришларда талоқ утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Буйраклар. Нефрит, нефрозларнинг барча турида, кўп миқдордаги киста, ўсма, тошлар мавжуд бўлганда утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Ошқозон (ошқозон олд бўлимлари). Барча турдаги яллиғланиш, яра, ўсма ва бошқа патологик ўзгаришларда утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Ичак. Энтерит, колитларнинг барча турларида, яралар, перитонит, йирингли ва геморрагик яллиғланиш, ўсмалар, шунингдек бошқа патологик ўзгаришларда ичак утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Елин. Барча турдаги яллиғланишларда утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VIII. Қон ва эндокрин-фермент хом ашёларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Ҳайвонларни сўйиш жараёнида 3-бандда кўрсатилган юқумли касалликлар аниқланганда, ушбу ҳайвонларнинг қони, шунингдек тўплагичдаги касал ҳайвонларнинг қони билан аралашган қон ушбу корхонанинг ўзида 100°С даражадан кам бўлмаган ҳароратда 2 соат давомида зарарсизлантирилиб, сўнгра йўқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Туберкулёз, бруцеллёз, листериоз, ўлат ва чўчқалар сарамаси, юқумли атрофик ринит, Ауески касаллиги, пастереллёз, лейкоз касалликлари билан касалланган ёки касалликка гумон қилинган ҳайвонларни сўйиш, шунингдек санитария кушхонасида ҳайвонларни сўйишдан олинган қон, масса қатламида ҳарорат камида 80°С ҳароратда 2 соат давомида, тез-тез аралаштирилган ҳолда қайнатиш йўли билан техник ва озуқа маҳсулотларига, шунингдек ҳайвонларнинг қуруқ озуқаси учун қайта ишлашга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Даволаш ва фармацевтик препаратлар ишлаб чиқаришга ёки озиқ-овқат мақсадларига қайта ишлашга мўлжалланган қон фақат соғлом ҳайвонлардан йиғилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Эндокрин — фермент хом ашёси юқумли касалликлардан соғлом бўлган ҳайвонлардан йиғишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бруцеллёзга текширилганда реакция берувчи, бироқ ушбу касалликнинг клиник белгилари бўлмаган ҳайвонлардан олинган ошқозон ости безини кристалл инсулин тайёрлаш учун ишлатишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лейкоз ва ёмон сифатли ўсма билан касалланган ҳайвонлардан эндокрин-фермент хом ашёсини йиғиш, шунингдек хом ашёда патологик ўзгаришлар, ириб парчаланиш белгилари, ёт ҳидлар аниқланганда уни ишлатиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IX . Мажбурий сўйилган ҳайвонлар гўштини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Гўшт комбинати, кушхона, хўжаликда касалланиш ёки ҳайвон ҳаётига хавф солувчи бошқа сабаблар туфайли, шунингдек узоқ муддатли, иқтисодий оқламайдиган даволаш талаб этилган ҳолларда ҳайвонлар мажбурий сўйилганда гўштни ва бошқа сўйиш маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш, ушбу қоидаларда кўрсатилган тартибда амалга оширилади. Бундан ташқари, ушбу қоидаларнинг ХV бўлимида кўрсатилганидек, албатта бактериологик, зарур ҳолларда эса физик-кимёвий текширишлар ўтказилади, бунда албатта гўштга хос бўлмаган ёт ҳидларни аниқлаш учун қайнатиб кўриш пробаси бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонларни мажбурий сўйиш ветеринария врачининг (фельдшернинг) рухсати билан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўйиш корхоналарига мажбурий сўйиш учун келтирилган ҳайвонлар сўйишдан олдин сақланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Хўжаликда ҳайвонларни мажбурий сўйилганлиги сабаблари тўғрисида ветеринария врачининг имзоси қўйилган далолатнома тузилиши шарт. Ушбу далолатнома ва мажбурий сўйилган ҳайвон тана гўштини бактериологик текшириш натижалари ҳақида ветеринария лабораториясининг хулосаси ветеринария гувоҳномаси билан биргаликда ушбу тана гўштини қайта ишлаш цехига юборилади, қайта ишлаш корхонасида тана гўшти такроран бактериологик текширишдан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонларни пестицидлар ва бошқа заҳарли кимёвий моддалар билан заҳарланганлигига гумон қилинган ҳолларда ветеринария лабораториясининг, гўштни заҳарли кимёвий моддалар мавжудлигига текшириш натижалари тўғрисидаги хулосаси бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Мажбурий сўйилган ҳайвонларнинг гўштини хўжаликдан гўштни қайта ишлаш корхоналарига ташиш, гўшт маҳсулотларини ташиш бўйича амалдаги ветеринария-санитария қоидаларига риоя қилинган ҳолда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Ветеринария-санитария экспертизасини тўғрилигини таъминлаш мақсадида мажбурий сўйилган қўй, эчки, чўчқа ва бузоқларнинг гўшти қайта ишлаш корхоналарига бутун тана гўшти ҳолида келтирилади, йирик шохли моллар ва туяларнинг гўшти эса бутун тана гўшти, яримта ва чорак тана гўшти ҳолида келтирилади ҳамда алоҳида совуқхона камерасига жойланади. Яримта ёки чорак тана гўштларига уларнинг бир тана гўштига тааллуқли эканлигини аниқлаш учун белги қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хўжаликда мажбурий сўйилган чўчқаларнинг тана гўштлари калласи ажратилмасдан келтирилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хўжаликда мажбурий сўйилган ҳайвонларнинг гўшти қайта ишлаш корхонасига тузланган ҳолда келтирилганда ҳар бир бочкада бир тана гўштининг тузламаси солиниши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қайта ишлаш корхонасига, сўйишдан олдинги кўриксиз, мажбурий сўйилган, ветеринария гувоҳномаси (маълумотномаси), мажбурий сўйишнинг сабаби тўғрисидаги ветеринария далолатномаси ва ветеринария лабораториясининг бактериологик текширишлар хулосаси олинмасдан келтирилган ҳайвонларнинг тана гўштларини қабул қилиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Агарда экспертиза натижаси, шунингдек ушбу қоидаларнинг ХV бўлимдаги талабга кўра бактериологик ва физик-кимёвий текширишлар натижалари бўйича гўшт ҳамда бошқа мажбурий сўйишдан олинган гўшт маҳсулотлари озиқ-овқат учун яроқли деб топилса улар қайнатишга, шунингдек гўшт нонлари ёки консервалар тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу гўштни ва бошқа сўйиш маҳсулотларини, даставвал қайнатиш орқали зарарсизлантирилмаган ҳолда, яъни хом ҳолича чиқариш, шунингдек умумий овқатланиш тармоғига бериш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. Мажбурий сўйиш ҳолатига қуйидагилар киритилмайди: клиник соғлом, талаб этилган кондициягача бўрдоқига боқишга берилмаган, ўсиш ва ривожланишдан орқада қолган, маҳсулдорлиги кам, қисир, бироқ тана ҳарорати меъёрида бўлган ҳайвонларни сўйиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
табиий офат (қишки яйловда қор босиши ва ҳоказо) натижасида ўлим хавф солган, шунингдек сўйиш корхонасида сўйишдан олдин травма олган соғлом ҳайвонларни сўйиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гўштни қайта ишлаш корхоналарида молларни мажбуран сўйиш фақат санитария кушхонасида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
X. Уй паррандаларини ветеринария-санитария кўригидан ва сўйиш маҳсулотларини экспертизадан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Паррандаларни ветеринария кўригидан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) гўшт комбинатлари, паррандачилик комбинатлари ва паррандачилик фабрикаларида паррандаларни қабул қилиш, сўйишдан олдин сақлаш, ветеринария кўригидан ўтказиш ва уларни сўйиш учун ветеринария-санитария талабларига жавоб берадиган тегишли хоналар жиҳозланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) соғлом ва касал паррандаларни биргаликда ташиш ва сўйишга йўл қўйилмайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) гўшт комбинати ёки паррандачилик комбинатида сўйишга келиб тушган паррандалар партияси ичида юқумли касаллик (гриппдан ташқари) билан касалланганлари аниқланса бутун партия дарҳол сўйишга жўнатилади, бунда ушбу партияни сўйиш соғлом партиядан алоҳида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Паррандаларни патини юлиш, кўрикдан ўтказиш, шунингдек тана гўшти ҳамда органларни ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) гўшт комбинатларидан (паррандачилик комбинатларидан) ва паррандачилик фабрикаларидан паррандалар тана гўшти пати юлинмаган ҳолда чиқариш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўлиқ тозаланганда калла, бўйин, оёқлар ажратилади, тана гўштидан жиғилдон, кекирдак, қизилўнгач ва ички органлар ажратиб олиниши шарт. Патологик ўзгаришлари бўлмаган ўпка ва буйраклар тана гўштида қолдирилиши мумкин. Ошқозон озуқалардан ва кутикуласидан тозаланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўштлари ярим тозаланган ҳолда чиқарилганда улардан ичак, клоака ва тухум йўли билан биргаликда олиб ташланади. Жиғилдон озуқа массаси билан тўла бўлган ҳолларда олиб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фақат соғлом паррандани сўйиб олинган тана гўштларини ярим тозаланган ҳолда чиқариш рухсат этилади. Юқумли ёки юқумсиз касаллик аниқланганда барча паррандалар, уларнинг ёши ва сонидан қатъи назар, ичак-чавақдан тўлиқ тозаланиши шарт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) паррандаларни қайта ишлаш цехида ветеринария врачларининг иш ўрни тана гўштларини қайта ишлаш линиясида тана гўштини тозалаш (ярим тозалаш) жойи, шунингдек ветеринария-санитария жиҳатидан гумонли ва қўшимча синчковлик билан ветеринария кўриги талаб этадиган тана гўштларини илиш учун илгаклари бўлган стол ёнига ўрнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) тана гўштларидан ички органлар сўйиш цехининг ишчилари томонидан технологик йўриқномада кўзда тутилган тартибда олиб ташланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) паррандалар сўйилгандан сўнг махсус ўқитилган ишчи тана гўштларини ташқи томондан кўрикдан ўтказади ва калла, тери, бўғимларда патологоанатомик ўзгаришлар аниқлаганда бундай тана гўштларини ички органларидан ажратиб, ички органлари билан биргаликда ветеринария врачи синчковлик билан ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиши учун столга беради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) тозалангандан сўнг ветеринария-санитария экспертизасида ички органлар (юрак, жигар, талоқ, тухумдонлар, уруғдонлар, ошқозон, ичаклар) кўздан кечирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички органлар ёки сероз қаватларда патологик ўзгаришлар аниқланган ҳолларда тана гўшти ички органлари билан биргаликда конвейердан олинади ва синчковлик билан текширилади. Агарда патологоанатомик текширишлар диагноз қўйиш имконини бермаса, тана гўшти ва органлар бактериологик текширишларга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ветеринария врачи ярим тозаланган тана гўштини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказишда уларни ташқи томондан кўздан кечиргандан сўнг ичакларни (ишчи тана гўштидан ажратган) текширгач, қорин бўшлиғи деворидаги мавжуд кесма (кесик узунлиги 3-4 см) орқали ички органларни кўздан кечиради. Патологик ўзгаришлари бўлган тана гўштлари конвейердан олинади ва батафсил экспертизадан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тозаланган тана гўштлари ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилгандан сўнг ўраш учун рухсат этилган целлофан, пергамент ёки полимер пленкага жойланган озиқ-овқат ичак-чавақлари комплекти (жигар, юрак ва озуқадан тозаланган мушакли ошқозон, бўйин) тозаланган тана гўшти ичига қўйилиши ёки тана гўштидан алоҳида реализацияга чиқарилиши мумкин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) ичак, жиғилдон, кекирдак, қизилўнгач, мушакли ошқозон кутикуласи, тухум йўли, талоқ, уруғдонлар, тухумдонлар, ўт халтаси барча ҳолларда утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Юқумли касалликларда паррандалар тана гўшти ва органларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) Пастереллёз. Ички органлар утилизация қилинади. Тана гўштлари қайнатишга, қовуришга ёки консерва тайёрлаш учун қайта ишлашга жўнатилади. Пар ва патлари дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) Пуллороз-тиф. Зарарланган органлар утилизация қилинади, тана гўштлари қайнатишга ёки консерва тайёрлаш учун ишлатилади. Мускулатурасида ўзгариш бўлган, кўкрак-қорин бўшлиғига қон қуйилиш ёки перитонит мавжуд бўлган тана гўштлари утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) Туберкулёз. Туберкулёз билан бир нечта ички органлар ёки алоҳида органларнинг зарарланиши ва ориқлашда тана гўшти органлари билан утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Алоҳида органларнинг туберкулёз билан зарарланишида, тана гўштининг меъёрдаги семизлигида ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Туберкулинга ижобий реакция берган паррандалар сўйилганда, туберкулёзли зарарланишлар бўлмаган тана гўштлари қайнатилгандан сўнг ёки консерва тайёрлаш учун ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пар ва пат дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) Юқумли ларинготрахеит. Юқумли бронхит. Зарарланган органлар ва тана гўшти қисмлари утилизация қилинади, ўзгаришлар бўлмаса тана гўшти ва органлар қайнатилади ёки тана гўшти консерва учун қайта ишланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пар ва пат дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) Чечак. Кенг тарқалган жараёнда тана гўшти барча ички органлари билан утилизация қилинади, фақат калла зарарланганда унинг ўзи утилизация қилинади, тана гўшти ва органлар қайнатилгандан сўнг ёки консервага ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пар ва пат дезинфекция қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) Сальмонеллёз. Ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг ёки консервага ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пар ва пат дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) Колибактериоз. Мушакларда ва ички органларда патологик ўзгаришлар (перикардит, перигепатит, аэросаккулит, перитонит) мавжуд бўлса тана гўшти органлари билан утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фақат ички органларда ўзгаришлар мавжуд бўлса тана гўшти қайнатилади ёки консерва тайёрлаш учун ишлатилади, ички органлар эса утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) Аспергиллёз. Ўпка ва мушак тўқималари зарарланганда тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади. Ўпка зарарланганда фақат ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) Парша (кал). Калла ва бўйин утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
й) Стафилококкоз. Бўғимлардан бири зарарланганда зарарланган қисми олиб ташланади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади. Тарқалган жараёнда (бўғимларда абсцесслар, органларда ўзгаришлар) тана гўшти органлари билан утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
к) Спирохетоз. Ориқлашда ва ички органларда патологик ўзгаришлар бўлганда тана гўшти ички органлари билан утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мушакларда патологик ўзгаришлар бўлмаганда фақат ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л) Энтерогепатит. Зарарланган органлар (жигар, безли ошқозон, жиғилдон) утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
м) Лейкоз. Марек касаллиги. Ўсмалар. Анемия, сариқлик, мушакларда патологик ўзгаришлар бўлмаганда ёки ички органларнинг чекланган зарарланишида фақат ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти қайнатилади ёки консерва тайёрлаш учун ишлатилади. Кенг тарқалган жараёнда ёки тери ва мушакларнинг зарарланишида ёки ориқлик, сариқлик мавжуд бўлганда зарарланиш даражасидан қатъи назар тана гўшти органлари билан утилизация қилинади. Марек касаллигида пар ва патлар дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
н) Грипп. Вируснинг Н5N1 сероварианти томонидан чақириладиган касаллик бундан мустасно. Перитонит, мушак тўқимасининг кўк тусга кириши ва дегенератив ўзгариши, кўкрак қорин бўшлиғига қон қуйилиши бўлмаса тана гўшти қайнатилади. Ички органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пар ва патлар йўқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вируснинг Н5N1 сероварианти томонидан чақириладиган касалликда тана гўшти ва органлар ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилмасдан йўқ қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
о) Ньюкасл касаллиги. Тана гўшти ва органлар утилизация қилинади. Зарарланиши гумон қилинган, бироқ патологоанатомик ўзгаришлари бўлмаган паррандаларни сўйиб олинган тана гўштлари ва ичак-чавақлар қайнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пар ва патлар йўқ қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
п) Ботулизм. Тана гўшти ички органлари билан, пар ва патлар йўқ қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
р) Стрептококкоз. Тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
с) Орнитоз (пситтакоз). Тана гўшти қайнатилади, ички органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пар ва патлар йўқ қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
т) Листериоз. Калла ва зарарланган органлар утилизация қилинади. Тана гўшти ва зарарланмаган ички органлар қайнатилади. Пар ва патлар йўқ қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
у) Сарамас септицемияси. Мушакларда ўзгаришлар бўлмаса тана гўшти қайнатилади, ички органлар эса утилизация қилинади. Мушакларда патологик ўзгаришлар мавжуд бўлса тана гўшти органлари билан утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ф) Оёқ қичимаси. Оёқларнинг патсиз қисми утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
х) Микоплазмоз. Тана гўшти ҳаво тутувчи халтачаларининг фибринозли зарарланишида тана гўшти утилизация қилинади, кўрсатилган зарарланиш бўлмаса калла ва ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ц) Некробактериоз. Юқумли синусит. Септик жараёнда тана гўшти ва органлар утилизация қилинади. Фақат калла, бўйин зарарланишида улар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Юқумсиз касалликларда паррандалар тана гўшти ва органларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) Авитаминозлар. Ориқлик ёки висцерал подагра мавжуд бўлса тана гўшти ва органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) Ориқлик. Мушак тўқимасининг ёғ тўпланадиган жойларида илвираган шиш мавжуд бўлса, мушаклар атрофияси ва қуруқлигида (бўғимлар, орқа ва бошқа жойлардаги суякларининг кескин бўртиб туриши), шунингдек мушак тўқимаси, тожилар, сирғалар оқарганда ёки кўкиш тусга кирганда тана гўшти ва органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) Травмалар, Абсцесслар. Тана гўштида травмалар, абсцесслар мавжуд бўлса зарарланган қисмлари, кўпроқ қисми зарарланганда эса тана гўшти бутунича ички органлари билан утилизация қилинади. Камроқ зарарланишда мушак тўқимасидаги патологик ўзгаришлар олиб ташлангандан сўнг, тана гўштининг қолган қисми консервалар тайёрлаш учун ишлатилади ёки қайнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Янги травмаларда ва кам миқдордаги қон қуйилишларда, атроф тўқималарда яллиғланиш белгилари бўлмаган тақдирда барча ўзгарган тўқималар утилизация қилинади, тана гўштининг қолган қисми консервалар тайёрлаш учун ишлатилади ёки қайнатилади. Терининг яхши кўринадиган, тиниқ ёки кўкиш товланувчи қизил суюқлик ва оқ фибриноз масса сақловчи пуфаксимон шиши бўлган шикастланишлар олиб ташланади ва утилизацияга жўнатилади, тана гўшти эса консервалар тайёрлаш учун ишлатилади ёки қайнатилади. Йирингли ёки ярали шикастланишлар олиб ташланади ва атрофдаги ўзгарган тўқима билан биргаликда утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатишга ёки консерва тайёрлаш учун ишлатилади. Шикастланишларни махсус ўқитилган ишчи олиб ташлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) Перитонитлар. Ички органлар, плевра ва қорин сероз қаватининг ўчоқли яллиғланишида зарарланган органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилади, қовурилади ёки консерва тайёрлаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички органлар ва кўкрак-қорин бўшлиғи серроз қаватида зарарланиш бўлган диффузли перитонитларда ва қорин бўшлиғида серозли-фибринозли ёки йирингли эксудат мавжуд бўлса тана гўшти ҳамда органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) Ёт ҳидлар. Дори-дармонлар ёки бошқа парранда гўштига хос бўлмаган ҳидлар мавжуд бўлса тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) Патулинотоксикоз. Мушаклар ва ички органларда патологик ўзгаришлар бўлса тана гўшти ҳамда ички органлар утилизация қилинади. Мушакларда патологик ўзгаришлар бўлмаса фақат ички органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XI. Қуён, нутрия ва ёввойи ҳайвонларнинг сўйиш маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Қуёнларни ветеринария кўригидан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) сўйишга келтирилган қуёнлар ветеринария кўригидан ўтказилади. Қуёнларни сўйишдан олдин сақлаш, ветеринария кўригидан ўтказиш, сўйиш ва қайта ишлаш учун махсус цехлари бўлмаган корхоналарда тегишли хоналар ва ветеринария врачлари учун иш ўринлари ажратилиши ҳамда жиҳозланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келтирилган қуёнлар партияси ичида юқумли ва юқумсиз касалликлар билан касалланган ёки гумон қилинган ҳайвонлар аниқланса (геморрагик касалликдан ташқари) улар соғлом қуёнлардан алоҳида сўйилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қуёнлар сўйилгандан сўнг ички органлар (ўпка, юрак, жигар, талоқ, ичак), калла мушаклари (цистицеркозга) ва тана гўшти кўрикдан ўтказилади. Тана гўштини кўрикдан ўтказганда қонсизлантириш даражасига, тана гўштига ишлов беришнинг тозалигига, патологоанатомик ўзгаришлар мавжудлигига аҳамият берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Касал қуёнларнинг тана гўшти ва ички органлари санитария жиҳатидан қуйидагича баҳоланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) Пастереллёз. Ички органлар утилизацияга жўнатилади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади. Абсцесслар мавжуд бўлганда тана гўшти тўлиғича ички органлари билан утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) Псевдотуберкулёз. Ориқлаш ёки мускулатурада псевдотуберкулёзга хос зарарланишлар мавжуд бўлганда тана гўшти ва органлар утилизация қилинади. Ушбу белгилар йўқ бўлганда тана гўшти қайнатилади. Зарарланган органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) Некробактериоз. Маҳаллий жараёнда тана гўштининг зарарланган қисми, кенг тарқалган жараёнда эса тана гўшти ички органлар билан утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) Туберкулёз, туляремия, миксоматоз, стрептококкли септицемия, стафилококкозлар (юқумли мастит). Тана гўшти, ички органлар, тери утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) Спирохетоз. Тана гўштининг зарарланган қисми ва органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) Фасциолёз, Цистицеркоз. Фасциолёзда жигар утилизация қилинади. Мушаклар цистицеркоз билан зарарланганда тана гўшти ва органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) Кокцидиоз. Зарарланган органлар (жигар, ичак) утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) Листериоз. Зарарланган органлар (юрак, жигар) ва калла утилизация қилинади. Тана гўшти қайнатилгандан сўнг чиқарилади. Тери дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) Ауески касаллиги. Мускулатурада дегенератив ўзгаришлар бўлганда тана гўшти ички органлар билан утилизация қилинади. Дегенератив ўзгаришлар бўлмаса ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилгандан сўнг чиқарилади. Тери дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
й) Ориқлаш. Тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Нутрияларни ветеринария кўригидан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) гўшт учун фақат соғлом, ветеринария кўригидан ўтказилган нутриялар сўйишга рухсат этилади. Нутрияларни сўйиш махсус ажратилган ва жиҳозланган хоналарда амалга оширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) калласи, думи, териси ва ички органлари олинган бутун тана гўштлари ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилади. Тана гўшти билан бир вақтда ички органлар: юрак, талоқ, жигар, буйраклар патологоанатомик ўзгаришлар, шикастланишлар, қонсизланиш даражаси, тозаланиш сифати, семизлик ҳолати, янги сўйилганлиги, ёд ҳидлар, мушак ва ёғ ранги кўрилади. Нутрияларнинг ўзига хос тур белгиси фасцияси ости ва 5 — 8 кўкрак умуртқаси қиррали ўсимтаси устидаги ёғ қаватлари ветеринария кўригидан сўнг олиб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Турли касалликларда нутрияларнинг тана гўшти ва ички органларини санитария жиҳатидан баҳолаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) куйдирги, ёмон сифатли шиш, туляремия, қутуриш, қоқшол (столбняк), геморрагик касалликлар. Тана гўшти, органлар ва тери ёқилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) Туберкулёз. Тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) Лептоспироз. Мушакларда дегенератив ўзгаришлар ёки сарғиш тусга кириш йўқ бўлса тана гўшти қайнатилади. Ички органлар утилизация қилинади. Мушакларда дегенератив ўзгаришлар ва сарғиш тусга кириш мавжуд бўлса тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) Листериоз. Зарарланган органлар (юрак, жигар) ва калла утилизация қилинади. Тана гўшти қайнатилади. Тери дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) Сальмонеллёз. Ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти қайнатилиб зарарсизлантирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) Колибактериоз. Мушакларда дегенератив ўзгаришлар бўлмаса тана гўшти қайнатилади, ички органлар утилизация қилинади. Мушакларда дегенератив ўзгариш мавжуд бўлса тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) Пастереллёз. Ички органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилади. Мушакларда абсцесслар мавжуд бўлса тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
з) Некробактериоз. Маҳаллий жараёнда зарарланган қисмлари олиб ташланади, тана гўшти эса чекловларсиз чиқарилади, тарқалган формада тана гўшти ички органлар билан утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
и) Ауески касаллиги. Мушакларда дегенератив ўзгаришлар аниқланганда тана гўшти ички органлар билан утилизация қилинади. Ўзгаришлар йўқ бўлса органлар утилизация қилинади, тана гўшти эса қайнатилади. Тери дезинфекция қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
й) Трихинеллёз. Тана гўшти ва ички органлар утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
к) Фасциолёз. Тана гўшти чекловларсиз чиқарилади, зарарланган ички органлар барча ҳолларда утилизация қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
л) Ориқлик. Тана гўшти ва органлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Ёввойи ҳайвонларнинг сўйиш маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) озиқ-овқат учун қуйидаги ҳайвонлар гўштини ишлатишга рухсат этилади: косул, асл буғи, сайғоқ, тоғ кийиги, тоғ такаси, ёввойи қўй, тўнғиз, айиқ, бўрсиқ, ёввойи қуён, ёввойи қушлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт эгаси ветеринария-санитария экспертизасига келтирганда, ўша жойнинг ёввойи ва уй ҳайвонлари юқумли касалликлари бўйича соғломлиги тўғрисидаги, шунингдек албатта ўлжанинг сўйилган жойи ва вақти, ветеринария кўриги натижалари кўрсатилган ветеринария гувоҳномасини Ф — 2 ёки ветеринария маълумотномасини Ф — 4 тақдим этиши шарт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ёввойи ҳайвонлар ва қушлар гўштини ветеринария-санитария кўриги, агарда уларни отиш (ёки овлаш) тайёрловчи ташкилотлар томонидан амалга оширилганда, тайёрлов жойида (йиғиш пунктларида), айрим овчилар томонидан овланганда эса бозорлардаги ветеринария-санитария экспертиза лабораториялари (туман ветеринария бўлимлари) ветеринария мутахассислари томонидан ўтказилади. Тана гўшти териси ва ички органлари олиб ташланган ҳолда ветеринария кўригидан ўтказилади. Ёввойи қушлар ветеринария кўригига пати юлинган ва ичак-чавағидан тозаланган ҳолда келтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти, (ички органлар) кўрилганда уларнинг янгилигига, яраланиш характерига, қонсизланиш даражасига, семизлигига ва патологоанатомик ўзгаришлар мавжудлигига диққат қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Янгилиги ва сифатлилигига гумон қилинган ҳолларда ушбу қоидаларнинг XV бўлимида кўрсатилгани сингари текширишлар ўтказилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) юқумли ва юқумсиз касалликлар аниқланганда ёввойи ҳайвонлар ва қушларнинг гўшти ва ички органларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш ва санитария жиҳатидан баҳолаш уй ҳайвонларини гўшти ва ички органларини экспертизадан ўтказиш сингари амалга оширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) тўнғиз, айиқ, бўрсиқ, ҳар нарсани еяверадиган ва гўштхўр ҳайвонларнинг, шунингдек нутрияларнинг гўшти албатта трихинеллёзга текширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) кенг тарқалган ўқ-доридан (ёки бошқа сабабдан) келиб чиққан яраланишларда, қон қуйилишлар билан кечувчи кўп миқдордаги суяклар синишида, ўпка шишида, абсцесслар ёки бошқа патологик жараёнларда гўштнинг янгилигига гумон туғилганда (чириган ҳид ва ҳоказо), тозалашнинг ва зарарланган қисмларни олиб ташлашнинг имкони бўлмаганда тана гўшти утилизация қилинади ёки уни ишлатиш бактериологик текширишлардан сўнг ҳал қилинади. Сальмонеллалар ва патоген микрофлоралар йўқ бўлса бундай тана гўштлари чекловларсиз ёки уларнинг ҳолатига, йил фаслига, қисқа вақтда истеъмол қилиш имкониятига қараб қайнатилгандан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Ёввойи ҳайвонлар ва қушларнинг тана гўшти, органлари қуйидаги ҳолатларда утилизация қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ориқлик (мускулатура атрофияси, гидремияси, лимфа тугунлари шиши, ёғ тўпланган жойларда илвираган шиш) мавжуд бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) тана гўштининг барча тўқималари икки кунда ҳам йўқолмайдиган сарғиш рангга кирганда, қайнатиб кўрилганда аччиқ таъм ва ахлат ҳиди мавжуд бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) гўштда қайнатиб кўрилганда йўқолмайдиган балиқ, мочевина, дори-дармон ва бошқа гўштга хос бўлмаган ҳидлар мавжуд бўлганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XII. Бозорларда ва бошқа савдо-сотиқ корхоналарида гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Бозорга сотиш учун келтирилган гўшт ва гўшт маҳсулотлари ветеринария-санитария экспертизаси лабораторияларида ветеринария-санитария кўригидан ўтказилиши шарт. Бозорга келтирилган тана гўшти ва ички органлар ветеринария-санитария экспертизаси лабораторияси мутахассислари, бозордан ташқаридаги савдо объектларида туман ветеринария бўлими мутахассислари томонидан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ветеринария врачи ўтказади. Хўжаликда, кушхонада, гўшт комбинатида, ветеринария участкасида ва бошқаларда ветеринария кўригидан ўтказилган, тамғаланган гўшт ва гўшт маҳсулотлари сотишдан аввал қайта ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Бозорларда қуйидаги маҳсулотлар ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) совутилган, музлатилган ёки тузланган ҳолда сотиш учун келтирилган барча турдаги сўйиладиган ҳайвонларнинг гўшти, шунингдек ушбу ҳудудда озиқ-овқат учун ишлатиладиган ёввойи ҳайвонлар ва қушларнинг гўшти уларнинг ички органлари ва калла-поча, ичак-чавақлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўштидан алоҳида келтирилган ички органлар ва калла-поча, ичак-чавақлар сотишга қўйилмайди. Патологоанатомик ўзгаришлар аниқланган соғлом ҳайвондан олинган ички органлар ва калла-поча, ичак-чавақлар утилизация ёки йўқ қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) гўшт маҳсулотлари (колбаса, окорок, шпик, қази) тегишли ветеринария ва гигиена ҳужжатлари тақдим этилгандан сўнг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) уй ва ёввойи ҳайвонлар ёғи ушбу ёғнинг келиб чиқиши ва ҳайвон турини тасдиқловчи, ўлжа олинган вақти ва жойи кўрсатилган, ветеринария врачининг ёғ тайёрланган ҳудуд бўйича берилган маълумотномаси мавжуд бўлганда ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилгандан сўнг сотишга рухсат этилади. Ушбу йиртқич ҳайвонларни отиш чекланган ҳолларда рухсатнома (лицензия) тақдим этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўрсиқ ва суғур ёғи фақат эритилган ҳолда сақлаш муддати кўпи билан 6 ойгача бўлганда сотишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўрсиқ, суғур ёғи ва бошқа ёғларнинг қайси турга мансублиги ва сифати органолептик усулда (ранги, ҳиди, консистенцияси) ва физик-кимёвий кўрсаткичлари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Янгилиги гумон қилинган ёғлар сотишга қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқорида кўрсатилган барча маҳсулотлар бозорда кун давомида сотилмаса ва бозордан ташқаридаги совуқхоналарда сақланганда, эртаси куни сотилишидан такроран экспертиза қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Тана гўшти, ички органлар (ўпка, юрак, жигар, талоқ ва буйраклар) билан биргаликда, чўчқа, от ва қорамол гўшти эса, шунингдек калла билан биргаликда келтирилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Бозорларда ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш учун бутун тана гўштлари, шунингдек иккига ёки тўртга бўлинган тана гўштлари, паррандаларда эса тана гўшти бутун, ичак-чавағидан тозаланган ҳолда тақдим этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички органлар, ичакдан ташқари тана гўшти билан биргаликда келтирилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Сотиш учун келтирилган гўшт ветеринария-санитария экспертизаси лабораторияси (ветеринария бўлими) мутахассисига белгиланган тартибда расмийлаштирилган ветеринария гувоҳномаси Ф-2 ёки ветеринария маълумотномаси Ф-4 ҳамда Ф-200 тақдим этиши керак. Гўшт, ички органлар ўрнатилган тартибда кушхона ветеринария врачи томонидан тамғаланган бўлиши керак. Тегишли ветеринария ҳужжатларисиз келтирилган гўшт келиб чиқиши номаълум ҳисобланиб, ушбу гўшт ҳайвонлар касалликлари ташхиси ва озиқ овқат маҳсулотлари хавфсизлиги давлат марказларига лаборатория текширувларидан ўтказиш учун жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Тана гўшти ва органларининг ветеринария-санитария экспертизаси ҳамда санитария жиҳатидан баҳолаш ушбу Қоидаларнинг II-бўлимида кўрсатилган тартибда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Текшириш учун намуналар Давлат стандартининг ГОСТ 7269-79 «Гўшт-намуна олиш ва янгилигини органалептик аниқлаш»га мувофиқ бутун гўшт нимтаси ёки нимта бўлагидан, жами бўлаги 200 граммдан кам бўлмаган миқдорда қуйидаги қисмларидан олинади: 4-5 бўйин умуртқасидан, курагидан, сонидаги қалин мушакларидан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Озиқ-овқат учун яроқли деб топилган гўшт ўрнатилган тартибда тамғаланади ва белгиланган шаклдаги ветеринария-санитария экспертизаси хулосаси (8-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Озиқ-овқат учун чекловлар билан яроқли деб топилган гўшт ва гўшт маҳсулотлари ушбу Қоидаларнинг ХVI бўлимида кўрсатилган тарзда зарарсизлантирилгандан сўнг ишлатишга рухсат этилади. Бундай маҳсулотларни зарарсизлантирилмаган ҳолда сотиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Озиқ-овқат учун яроқсиз деб топилган гўшт ва гўшт маҳсулотлари йўқ қилинади ёки утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Ветеринария-санитария экспертиза ва гўштни баҳолаш натижалари 3-иловада кўрсатилган шаклдаги журналга қайд қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XIII. Совуқхоналарда гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизаси ва ветеринария назорати
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Совуқхоналарга сифати бўйича белгиланган талабларга жавоб берувчи гўшт ва гўшт маҳсулотлари (шу жумладан хом дудланганлари) Ф-2 шаклдаги ветеринария гувоҳномаси ёки Ф-4 ҳамда Ф-200 (гўшт учун) ветеринария маълумотномаси мавжуд бўлганда қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ветеринария гувоҳномаси ва гигиеник сертификати бўлмаган гўшт ва гўшт маҳсулотларини совуқхонанинг алоҳида ажратилган камерасига қабул қилинади. Бу ҳолда совуқхона маъмурияти дарҳол юк жўнатувчидан ветеринария гувоҳномаси ва гигиеник сертификатини сўраши шарт. Жавоб олинмаган ҳолларда ушбу маҳсулотларни ишлатиш тартиби ҳақидаги масала совуқхонада ўтказилган ветеринария-санитария экспертизаси натижалари бўйича ҳал қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Колбаса маҳсулотлари, дудламалар, гўшт ва гўшт-ўсимлик консервалари, шунингдек бошқа турдаги тайёр гўшт маҳсулотлари ҳамда ярим фабрикатлар, эритилган ёғлар белгиланган тартибда юкномага (накладной) ва сифати тўғрисидаги гувоҳномага мувофиқ қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Совуқхонага келиб тушган чўчқа, айиқ, тўнғиз, нутрия гўштига берилган ветеринария гувоҳномасида уларни трихинеллёзга текширилганлиги тўғрисида маълумот кўрсатилган бўлиши шарт. Ушбу текширишлар бўлмаганда бундай гўштлар албатта трихинеллоскопия қилинади. Сўйилган жойида трихинеллёзга текширилган чўчқа гўшти (айиқ, тўнғиз, нутрия гўшти) совуқхонада такроран текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ветеринария гувоҳномасида ҳайвонларни сўйишдан олдин маллеинизация қилинганлиги кўрсатилмаган ҳолларда от ва бошқа бир туёқли ҳайвонларнинг гўшти алоҳида камерага тегишли маълумотлар олингунга қадар қабул қилинади. Сўйишгача маллеинизация ўтказилмаганлиги аниқланганда тана гўшти утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Совуқхонада гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария жиҳатидан баҳолаш ушбу қоидаларнинг II-бўлимида кўрсатилгани сингари ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Совуган ва совутилган гўштни ветеринария-санитария кўригидан ўтказилганда унинг сифати (ҳиди, ранги, шиллиқ парда, моғорланиш, ифлосланиш йўқлиги), термик ва технологик ишлов бериш ҳолати, ветеринария кўриги белгилари (тамға) мавжудлиги текширилади. Гумонли ҳолатларда лаборатория текширишлари ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларини кўрикдан ўтказилганлиги тўғрисидаги маълумотлар махсус журналда рўйхатга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Музлатилган тана гўштларини ветеринария-санитария кўригидан ўтказиш қуйидагича амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) йирик шохли моллар ва бошқа йирик ҳайвонларнинг тана гўштларида энса чуқурлиги, бўйиннинг пастки юзаси ва курак соҳаси, қорин мушаклари, кесмаларнинг юзаси, соннинг орқа чегараси, плевра ва қорин пардаси кўрилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қўй ва чўчқа тана гўштларида кўкрак ва қорин бўшлиғи сероз қаватлари, сўйилган жой ва тана гўштининг оёқлар орасидаги юзаси, чўчқа тана гўшти узунасига иккита бўлакка бўлинганда бўйин соҳаси ва чопилган юза кўздан кечирилади,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) паррандалар тана гўштида чот оралиғи ва думғаза атрофи, шунингдек ифлосланган ёки териси кесилган жойлари, ичак-чавақдан тозаланган паррандаларда кўкрак-қорин бўшлиғи кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Музлатилган гўшт кўздан кечирилганда ўзгаришлар (шишлар, инфильтратлар, ёмон қонсизланиш белгилари ва бошқалар) аниқланганда, у эритилиб, қўшимча ветеринария-санитария экспертизаси, зарур ҳолларда эса бактериологик текширишлар ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Гўшт ёки гўшт маҳсулотларининг ветеринария-санитария экспертизаси натижаларига асосан ва сифати ҳисобга олинган ҳолда уларни сақлаш муддати белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Совуқхонага чекловлар, яъни қайнатилиб, музлатилиб зарарсизлантирилгандан сўнг реализация қилинадиган ёки қайта ишлаш учун белгиланган гўшт ва гўшт маҳсулотлари келтирилганда, улар алоҳида ажратилган камерага ёки ҳаракатланувчи тўсиқ билан ажратилган секцияга жойланиши шарт. Бунда камера эшигига ёки гўшт тахламига камерада қандай маҳсулот тури борлиги, улар қайси сабабга кўра ажратилганлиги ва қандай қайта ишлов берилиши кўрсатилган, совуқхона ветеринария врачи томонидан имзоланган паспорт илинган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Совуқхонага сақлаш учун қабул қилинган гўшт ва гўшт маҳсулотлари, шунингдек совуқхонанинг ветеринария-санитария ҳолати устидан туман давлат ветеринария бўлими назорат ўрнатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Совуқхонанинг ветеринария врачи камчиликларни ўз вақтида аниқлаши ва совуқхона маъмуриятидан уларни бартараф қилиш учун зарур тадбирлар қабул қилинишини талаб этиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Зарур ҳолларда ветеринария ва санитария назоратининг талаби бўйича камералар дезинфекция ва дератизация қилинади. Ҳар чоракда камида бир марта, зарур ҳолларда ветеринария врачининг талабига мувофиқ, камера ҳавоси, унинг деворидан қиринди ва асбоб-ускуналаридан ювунди олиниб бактериологик текширишлар ўтказилади. Совуқхонанинг дезинфекция ва дератизацияси сифатли ўтказилиши устидан назоратни ветеринария врачи амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Гўшт ва гўшт маҳсулотларида моғорланиш аниқланганда камера зудлик билан бўшатилиши, совуқхона саноати корхоналари учун амалдаги қоидаларда кўзда тутилгани сингари тозаланиши ва дезинфекция қилиниши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Камерада гўштлар тоза тахта стеллажларга тахлам қилиниб, деворлардан камида 30 см масофада ва баландлиги тахламнинг юқори чети ҳаво-совутгич қутиларнинг юзасига 25 см етмасдан жойланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Совуқхонадан гўшт ва гўшт маҳсулотларини чиқаришда ветеринария врачи ушбу маҳсулотларни такрор кўрикдан ўтказади, тозалигини, ветеринария-санитария кўригининг белгилари аниқлигини текширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Совуқхона ветеринария-санитария назоратининг рухсатисиз гўшт ва гўшт маҳсулотларини совуқхонадан чиқариш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларининг юзасида, гўшт қатламига кирмаган, моғор колониялари аниқланганда, обдон тозаланади, шундан сўнг гўшт дарҳол реализация қилинади ёки саноатда қайта ишлашга жўнатилади. Бундай гўштлар қайта музлатишга қўйилмайди. Моғорланиш мушак тўқимасига чуқур кирмаган ҳолларда гўшт тозалангандан сўнг саноатда қайта ишлашга жўнатилади, чуқур зарарланишида эса утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моғорланиш мавжуд бўлган гўшт совуқхонага келиб тушганда улар алоҳида камерага жойланади, тозаланади ва эриш-музлаш ҳолатларида дарҳол реализация учун жўнатилади. Моғорларни олиб ташлаш ва тана гўштини тозалаш сақлаш камерасидан ташқарида, алоҳида ажратилган хонада амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Кемирувчилар зарарланган ёки уларнинг ахлати билан ифлосланган гўштлар ажратилади. Зарарланган ёки ахлат билан ифлосланган гўшти тозаланади ва утилизация қилинади, шундан сўнг тана гўштининг қолган қисми қайнатишга ёки саноатда қайта ишлашга жўнатилади. Тозалашнинг иложи бўлмаганда, тана гўшти бутунича утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Гўштни қайта ишлаш корхоналарида ёки совуқхоналарда гўшт ва гўшт маҳсулотларини темир йўл, сув, автомобиль ва бошқа турдаги транспорт воситалари билан ташишга тайёрлаш, шунингдек ташиш жараёнида назорат қилиш амалдаги ушбу юкларни ташиш қоидаларида кўзда тутилган тартибда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт маҳсулотларини юклашдан олдин, ветеринария врачи томонидан уларнинг сифати ва ташишга яроқлилигини аниқлаш мақсадида текширилиши шарт. Уларнинг ҳолати тўғрисидаги маълумотлар белгиланган шаклдаги сифат гувоҳномаси ёзилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Саноатда қайта ишлаш учун белгиланган гўшт, унинг сифат гувоҳномасига аниқланган камчиликлар тўғрисида ёзилган тақдирда, ташиш учун қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Жўнатиладиган гўшт ва гўшт маҳсулотларининг ҳар бир партияси учун белгиланган тартибда ветеринария гувоҳномаси Ф-2 ёки Ф-4 ҳамда Ф-200 (гўшт учун) маълумотномаси берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XIV. Колбаса маҳсулотлари, гўшт дудламалари, консервалари, эритилган озиқ-овқат ёғи ва ичак хом ашёсини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Колбаса маҳсулотлари ва дудламалар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) колбаса маҳсулотига ва гўшт дудламаларига қайта ишлаш учун, ушбу маҳсулотларнинг стандартлари ва техник шартларида кўзда тутилган ва ветеринария назорати томонидан озиқ-овқат мақсадлари учун рухсат этилган гўшт, шпик, калла-поча, ичак-чавақлар, қон ва бошқа ҳайвонот ҳамда ўсимлик дунёсига мансуб озиқ-овқат хом ашёлари қўйилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) гўштни қайта ишлаш корхоналарида колбаса маҳсулотлари ва гўшт дудламаларининг сифати ҳар бир турдаги маҳсулот стандарти ва техник шартлари талабларига мувофиқ, амалдаги намуна олиш бўйича давлат стандартида кўрсатилган усулларни, колбаса маҳсулотлари ҳамда дудламаларни лаборатория текширишларини қўллаган ҳолда аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) колбаса маҳсулотлари ва гўшт дудламалари маҳсулот ичида патоген микроблар, моғорлаш, ириб парчаланиш, ачиб бижғиш аниқланса техник утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Колбаса маҳсулотлари ва гўшт дудламаларида ичак таёқчалари ёки протей гуруҳидаги бактериялар аниқланганда, шу билан бир вақтда маҳсулотнинг органолептик ҳолатлари ўзгарганда улар техник утилизацияга жўнатилади. Нормал органолептик хусусиятлари сақланганда қайнатилган ва ярим дудланган колбаса маҳсулотлари колбасага қайта ишлаш учун, хом дудланган колбасалар эса қўшимча 10 — 12 кун сақлаш учун, кейинчалик бактериологик текшириш шарти билан жўнатилади. Агарда такрорий текширишда ичак таёқчалари ёки протей гуруҳидаги микроблар топилмаса, маҳсулотлар чекловларсиз чиқарилади. Акс ҳолда улар колбасага қайта ишлашга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хом дудланган колбасада сальмонеллалар топилганда маҳсулотда нормал органолептик хусусиятлар сақланиб қолганда у даставвал қайнатилгандан сўнг қайта ишлашга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқорида кўрсатилган ҳолатларда албатта термик таъсир билан қайта ишлаш амалдаги техник-меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Колбаса маҳсулотлари ва дудламаларда сапрофит аэроб бактериялар ва патоген бўлмаган спора ҳосил қилувчи анаэроблар аниқланганда нормал органолептик кўрсаткичлар сақланиб қолганда ушбу маҳсулотлар чекловларсиз чиқарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) дудланган колбасалар қобиғида моғор топилса, колбаса моғордан тозалангандан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Колбаса маҳсулотларини сақлаш шароити ва муддатлари

Маҳсулотларнинг номи

Нам сақлаши

(фоиз)

Сақлаш шароити

70  —  80% нисбий намликда сақлаш муддати

Ҳарорат (°С)

Давомийлик муддати

қайнатилган колбасалар 1 ва 2 сортлар

63 — 75

Илинган ҳолатда

0 дан 8 гача

2-3 кунгача

Сосиска ва сарделкалар

65 — 75

Илинган ҳолатда

0 дан 8 гача

2-3 кунгача

Ўпка-жигар колбасалари олий ва 1 сорт

48 — 50

Илинган ҳолатда

0 дан 8 гача

2 кунгача

Ўпка-жигар колбасалари 3 сорт

70

Илинган ҳолатда

6

12 соатгача

қон колбасалари ва зельцлар 3 сорт

70 — 75

Илинган ҳолатда

6

12 соатгача

Илвира

80 — 85

Тоғора ёки контейнерларда

6

12 соатгача

Ярим дудланган колбасалар

37 — 50

Илинган ҳолатда

15 дан юқори эмас

10 кунгача

Ярим дудланган колбасалар

37 — 50

Яшикларда

9 дан юқори эмас

3 ойгача

Қайнатиб дудланган колбасалар

35 — 48

Яшикларда

0 дан 4 гача

3 ойгача

Хом дудланган колбасалар

25 — 35

қалин яшикларда, қутиларда ёки қипиқ солинган бочкаларда

12 дан 9 гача

12 ойгача

Дудланган сон гўшти (окорока)

25 — 35

Яшикларда

7 дан 9 гача

6 ойгача

Қайнатиб дудланган сон гўшти

25 — 35

Илинган ҳолатда

2 дан 4 гача

10 кунгача

қайнатилган сон гўшти

25 — 35

Илинган ҳолатда

2 дан 4 гача

3 — 6 кунгача

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Гўшт ва гўшт — ўсимлик консервалари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) гўшт ва гўшт-ўсимлик консерваларига хом ашёларга бўлган талабларга жавоб берадиган гўшт, калла-поча, ичак-чавақ, шпик, эритилган ёғ, ўсимликка мансуб маҳсулотлар ишлатилади. Консервалар тайёрлаш учун ишлатиладиган барча хом ашёларнинг сифати ветеринария хизмати томонидан назорат қилинади. Ушбу назоратнинг натижалари махсус журналда қайд этилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) консервалар сифати амалдаги Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган консервалар ишлаб чиқаришни техник-санитария назорат қилиш ҳақидаги Йўриқномада кўзда тутилган тартибда ва бошқа ушбу турдаги консерва учун тасдиқланган техник-меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Ёғ хом ашёси ва эритилган ҳайвон ёғлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) соғлом ҳайвонларни сўйишдан олинган ёғ хом ашёси совуган, совутилган ҳолда реализация қилиш ёки озиқ-овқат саноатида ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёғ-хом ашёсида патологик ўзгаришлар, ириб парчаланиш, ёт ҳидлар, моғорланиш, ифлосланиш белгилари аниқланганда ўзгарган қисми техник утилизация қилинади, қолган қисми эса эритилиб озиқ-овқат ёғини олишга ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) гўшти чекловлар билан зарарсизлантиришдан сўнг, озиқ-овқат мақсадлари учун қўйиладиган ҳайвонлардан олинган ёғ хом ашёси, ушбу қоидаларнинг XVI бўлими талабларига риоя этилган ҳолда, озиқ-овқат ёғига эритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Ичак хом ашёси ва ичак фабрикатлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ичак хом ашёлари ушбу қоидаларнинг III бўлимида кўрсатилган ҳолатларда, шунингдек тана гўштини тўлиқ яроқсизлантиришга олиб келувчи геморрагик ёки крупоз (дифтерик) яллиғланишлар аниқланганда, ичаклар шиллиқ қаватида ғунча кўринишидаги кўп миқдордаги яллиғланиш ўчоқлари мавжуд бўлганда, энтеритлар ва бошқа патологик жараёнларда озиқ-овқат мақсадлари учун ишлатишга қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқариш учун келтирилган тайёр ичак хом ашёси (фабрикати) партиясидан камида 10 фоиз ўрами очилган ҳолда ветеринария кўригидан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тузланган ичак фабрикатлари туздан тозаланади ва ташқи ҳамда ички томонидан текширилади. Сифатига гумон пайдо бўлганда лаборатория текширувлари ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Ичак фабрикатлари қуйидаги ҳолатларда озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш учун қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қизилўнгачда тери ости бўқасининг личинкалари, гельминтлари аниқланиб уларни олиб ташлашнинг имкони бўлмаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ичакларнинг деворида йирингли тугунчалар ва гельминтлар мавжуд бўлиб, уларни олиб ташлашнинг имкони бўлмаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) ичидаги ахлат билан ифлосланганда ва уларни тозалашнинг имкони бўлмаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) кескин аччиқ ҳидли ёғ қолдиқлари топилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) кемирувчилар ахлати ва пашшалар личинкаси билан ифлосланганда, ҳашаротлар (куя, терихўр ва уларнинг личинкалари) ва моғор билан зарарланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
е) ёт ҳидлар бўлганда (керосин ва ҳоказо);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ж) ичак фабрикатларининг занг ёки қизилча билан зарарланганида, уларни ишлатиш ҳақидаги масала ушбу фабрикатлар тегишли турларининг стандартлари талабларига мувофиқ ҳал қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тузланган ичак фабрикатлари пашшаларнинг личинка ҳамда қўғирчоқлари билан ювилганда ҳам тозаланмайдиган даражада кучли зарарланганида, ичак фабрикатлари утилизацияга жўнатилади. Кучсиз зарарланганда личинка ҳамда қўғирчоқларни тўлиқ ажратиб олгунга қадар намакоб билан ювилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яроқсиз ичак фабрикатлари утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Ичак хом ашёлари, ичак фабрикатлари Ф-3 шаклдаги ветеринария гувоҳномаси мавжуд бўлганда ишлатишга қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XV. Ҳайвонларнинг заҳарланишида сўйиш маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Кимёвий ёки ўсимликка мансуб заҳарли моддалар билан заҳарланган ҳайвонлар мажбуран сўйилган ҳолларда, бундай ҳайвонларнинг гўштини озиқ-овқат учун ишлатиш мумкинлиги ҳақидаги қарор ҳар бир алоҳида ҳолатда ҳайвонларнинг заҳарланиш даражаси ҳамда клиник белгиларини, заҳарланишни чақирган заҳарнинг кучига ва унинг қолдиқ миқдорини ҳисобга олинган ҳолда қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўйишдан олдин барча ҳайвонлар белгиланган тартибда ветеринария кўригидан ўтказилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти ва барча ички органларни умумий ветеринария-санитария экспертизаси ушбу Қоидаларнинг II бўлимида кўрсатилган тартибда, ушбу Қоидаларнинг ХV бўлимига мувофиқ албатта токсикологик, бактериологик ва физик-кимёвий текширишлар билан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Заҳарларнинг қолдиқларини текшириш учун ветеринария лабораториясига мушак, ёғ тўқималари ва жигардан 200 г миқдорида ҳамда ошқозон ичидаги масса жўнатилади. Илова ҳужжатида қандай заҳарларга текшириш ўтказиш зарурлиги кўрсатилади. Агарда заҳарланишнинг сабаби номаълум бўлса, лабораторияда заҳарланишга диагноз қўйиш мақсадида аввало ошқозон ичидаги масса оғир металл тузларига, пестицидларга, алкалоидларга, микотоксинларга гуруҳ усулларида текширилади, сўнгра мушак ва ёғ тўқималари ҳамда жигар заҳарларнинг қолдиғига текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Қуйидаги моддаларнинг қолдиқлари (уларнинг миқдоридан қатъи назар) аниқланганда сўйиш маҳсулотларини озиқ-овқатга ишлатиш тақиқланади: цианидлар, сариқ фосфор, пропазин, гептохлор, дихлоральмочевина, полихлорпинен, полихлоркамфен, альдрин, ТМТД, ДДВФ, цинеб, дикрезил, поликарбацин, байгон, севин, ялан, бентиокарб, динитроортокрезол, нитрофен, метафос, хлорофос, тиофос, карбофос, симоб сақловчи пестицидлар (симобнинг табиий миқдори ҳайвонлар жигарида кўпи билан 0,03 мг/кг ва буйракларда кўпи билан 0,05 мг/кг эканлиги ҳисобга олинади), маргимуш сақловчи препаратлар (маргимушнинг гўштдаги табиий миқдори 0,05 мг/кг гача эканлиги ҳисобга олинади) ва 2,4-Д гуруҳидаги гербицидлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда гўштда пестицидлар ва бошқа заҳарли моддаларнинг қолдиқлари рухсат этилган миқдор катталигидан 4 мартага ёки заҳарли кимёвий моддаларнинг қолдиқларини аниқлаш расмий усули сезгирлик чегарасидан 4 мартага ошмаган миқдорларда аниқланганда, гўшт ҳайвонлар қуруқ озуқасига қайта ишлаш учун рухсат этилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Мажбурий сўйилган ҳайвонлар мушак тўқимасида заҳарланишга сабабчи бўлган заҳарли кимёвий моддалар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланган, рухсат этилган қолдиқ миқдор чегарасида топилганда гўшт, ушбу Қоидаларнинг ХVI бўлимда кўрсатилгани сингари, фақат қайнатилгандан сўнг чиқарилади, барча ички органлар эса, шу жумладан ошқозон-ичак системаси, шунингдек елин ва мия утилизацияга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Фтор препаратлари, рух, мис тузлари, натрий ва калий хлор, кислота ва ишқорлар, газсимон моддалар (аммиак, олтингугурт нордон ангидриди, ис гази, хлор), мочевина, алколоидлар, глюкозидлар, сапонинлар, эфир ёғи, смола ва фотодинамик таъсир кўрсатувчи моддаларни сақловчи ўсимликлар, моғор замбуруғлари ва улар ҳаёт фаолиятининг маҳсулотлари, асосан ошқозон-ичак трактини зарарловчи ўсимликлар (куколь-рандак-сариқ гулли ёввойи ўт, молочай сутлама, ихрож-заҳарли оқ шира чиқарадиган ўт), айиқтовондошлар оиласига кирувчи ўсимликлар, заҳарли вех ва жунгар аконити (парпи-доривор ўсимлик) билан заҳарланиш натижасида ҳайвонлар мажбуран сўйилганда-гўшт ушбу қоидаларнинг VIII бўлимига мувофиқ ишлатилади. Кампирчопон билан заҳарланганда гўштни озиқ-овқат мақсадида ишлатиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Заҳарланишни кечирган ёки заҳарли кимёвий моддалар билан ишлов берилган ҳайвонлар сўйилганда, меъёрий ҳужжатларда белгиланган, заҳарланган ва ишлов берилган вақтдан бошлаб, рухсат этилган сўйиш муддатига риоя этиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Ҳайвонлар кечирган заҳарланиш ёки заҳарли кимёвий моддалар билан ишлов бериш вақтидан бошлаб ушбу моддаларни ишлатиш қўлланмаларида белгиланган муддатлардан олдин сўйилган ҳолларда гўштни ветеринария-санитария экспертизаси ушбу Қоидаларнинг ХIV бўлимига мувофиқ ўтказилади. Тери ва бошқа техник хом ашёлар барча ҳолларда умумий асосларда чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XVI. Гўшт ва гўшт маҳсулотларини лаборатория текширишларидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Гўшт, хом гўшт маҳсулотлари, ярим фабрикатлар ва тайёр гўшт маҳсулотларини лаборатория текширишлари амалдаги стандарт ва йўриқномаларда баён қилинган усуллар бўйича ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Гўшт ва гўшт маҳсулотларини бактериологик текшириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларини бактериологик текшириш, барча ҳолларда, уларни ишлатиш масаласини ҳал қилиш учун, ушбу Қоидаларнинг III, IV, V, VI бўлимларида кўзда тутилган ҳолатларда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Тахминий диагноз ва патологоанатомик ўзгаришлар характерига қараб қуйидагилар бактериологик текширишга жўнатилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тана гўштининг олдинги ва орқа оёқларидаги букувчи ёки ёзувчи, фасция билан қопланган, узунлиги камида 8 см бўлган мушаклар қисми ёки ҳажми камида 8 х 6 х 6 см бўлган бошқа мушак қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лимфа тугунлари йирик шохли моллардан-юзаки бўйин ёки қанот ости ва ташқи ёнбош, чўчқалардан эса-юзаки бўйин дорзал (калла ва бўйин соҳасида патологоанатомик ўзгаришлар бўлмаганда) ёки ўнг қобирғанинг қанот ости ва тизза усти; талоқ, буйрак, жигар бўлаги, жигар лимфа тугуни (лимфа тугуни бўлмаганда — ўт суюқлигисиз ўт пуфаги) билан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жигар, буйрак ва талоқнинг бир қисми олинганда кесма юзасида қобиқ пайдо бўлгунга қадар куйдирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яримта ёки чоракта тана гўшти текшириш учун мушак бўлаги, лимфа тугуни ва найсимон суяк олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
майда ҳайвонлар (қуёнлар, нутриялар) ва паррандалар гўшти текширилганда лабораторияга тана гўштлари бутунича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
идишдаги тузланган гўшт текширилганда юқориси, ўртаси ва идиш тубидан гўшт ҳамда мавжуд лимфа тугунлари намуналари, шунингдек мавжуд бўлганда найсимон суяк ва намакоб олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сарамасга гумон қилинганда мушак, лимфа тугунлари ва ички органлардан ташқари лабораторияга найсимон суяк;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
листериозга бактериологик текширилганда бош мия, жигар бўлаги ва буйрак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
куйдирги, қорасон, ёмон сифатли шишга гумон қилинганда зарарланган органнинг лимфа тугуни ёки гумон қилинаётган жойдан лимфа тўплайдиган лимфа тугуни, шишган тўқима, экссудат, чўчқаларда, бундан ташқари, жағ ости лимфа тугуни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Текшириш учун олинган намуналар лабораторияга илова ҳужжати билан нам ўтказмайдиган идишда, пломбаланган ёки муҳрланган ҳолда жўнатилади. Илова ҳужжатида ҳайвоннинг ёки маҳсулотнинг тури, улар тегишли бўлган жой (манзил), қандай материал ва қанча миқдорда жўнатилганлиги, текшириш учун материал жўнатиш сабаби, маҳсулотда қандай ўзгаришлар аниқланганлиги, тахминий диагноз ва қайси текширишни (бактериологик, физик-кимёвий ва ҳоказо) ўтказиш талаб этилиши кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Лаборатория текширишлари билан ҳайвонлар сўйишга қўйилмайдиган юқумли касалликлар аниқланганда тана гўшти териси билан йўқ қилинади, тегишли йўриқномаларда кўзда тутилган барча тадбирлар ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўйиш маҳсулотларида III, IV, V, VI бўлимларида кўрсатилган юқумли касалликларнинг қўзғатувчилари топилганда тана гўшти ва ички органлар ушбу Қоидаларнинг тегишли бандларида кўрсатилгани сингари ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда тана гўшти ёки органларда сальмонеллалар топилганда, ички органлар утилизацияга жўнатилади, гўшт эса ушбу Қоидаларнинг ХVI бўлимида кўрсатилган тартибда қайнатишга ёки гўшт нони ёки консервага қайта ишлашга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда мушак тўқимасида ёки лимфа тугунларида ичак таёқчалари топилганда, гўшт ушбу қоидаларнинг ХVI бўлимида кўрсатилган тартибда қайнатилган ёки қайнатиб дудланган колбасага қайта ишлаш учун жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичак таёқчалари фақат ички органлардан ажратилганда улар ХVI-бўлимида бўйича қайта ишланади, тана гўшти эса чекловларсиз чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мускулатуранинг чуқур қатламларида ёки лимфа тугунларида кокклар гуруҳига кирувчи бактериялар, чиритувчи микроблар (асосан протей гуруҳидан) топилганда, яхши органолептик кўрсаткичларда гўшт ХVI бўлимда кўрсатилгани каби қайнатишга ёки гўшт нони ишлаш учун жўнатилади. Гўшт ва гўшт маҳсулотларининг чириб парчаланишини билдирувчи органолептик кўрсаткичлар олинганда ёки қайнатиб кўрилганда йўқолмайдиган уларга хос бўлмаган ҳид бўлганда, бундай гўшт ва гўшт маҳсулотлари техник утилизацияга жўнатилади ёки йўқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Бактериологик текшириш натижалари олингунга қадар гўшт, калла-поча ва ичак-чавақлар ажратилган шароитда +4°С дан юқори бўлмаган ҳароратда сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Гўштни физик-кимёвий текшириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўштнинг янгилигига гумон бўлганида у органолептик текширишлардан, қуйидаги амалдаги меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган усулларни қўллаган ҳолда ўтказилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) гўшт (қорамол, қўй-эчки, от, чўчқа ва бошқа) учун — «Гўшт. Намуналар олиш усуллари ва янгилигини органолептик аниқлаш усуллари» давлат стандарти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) қуёнлар гўшти учун «Қуёнлар гўшти. Намуналар олиш усуллари. Сифатини органолептик баҳолаш усуллари» давлат стандарти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) паррандалар гўшти учун — «Паррандалар гўшти. Намуналар олиш усуллари. Сифатини органолептик баҳолаш усуллари» давлат стандарти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўштнинг янгилигини баҳолашда у кимёвий ва микроскопик текширишдан, тегишли давлат стандартларида кўзда тутилган гўштнинг янгилигини кимёвий ва микроскопик текшириш усуллари қўлланилган ҳолда ўтказилади. Мол гўшти учувчи ёғ кислоталари миқдорини, бульонда оқсилларнинг бирламчи парчаланиш маҳсулотларини аниқлаш ва микроскопик текшириш усулида текширилади. Қуён гўшти аммиак ва аммоний тузларини, учувчан ёғ кислоталари миқдорини, бульонда оқсилларнинг бирламчи парчаланиш маҳсулотларини аниқлаш ва микроскопик текшириш усулида текширилади. Парранда гўшти аммиак ва аммоний тузларини, пероксидазани, учувчан ёғ кислоталари миқдорини, ёғнинг кислоталик сонини, ёғнинг перекис сонини аниқлаш ва микроскопик текшириш усулида текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Зарур ҳолларда барча турдаги моллар гўштининг етилиш даражасини, ушбу гўштни узоқ муддат сақлаш ҳамда транспортда ташишга яроқлигини ва унинг янгилилигини аниқлашда «Гўшт. Гистологик текшириш усули» давлат стандартида кўрсатилган гистологик текшириш усуллари қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Парранда гўштининг янгилик даражасини баҳолашда гумон бўлганда «Парранда гўшти. Гистологик текшириш усули» давлат стандартида кўрсатилган гистологик текшириш усуллари қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Гўшт янги деб ҳисобланади унинг органолептик кўрсаткичлари ва қайнатиб кўриш пробаси (ташқи кўриниши, ранги, консистенцияси, ҳиди, шунингдек бульон тиниқлиги ва хушбўйлиги) янги гўштга мувофиқ келса, из кўчириш-суртмасида микрофлора топилмаса ёки препаратнинг кўриш майдонида камдан-кам кокклар ва таёқчасимон бактериялар (10 тагача микроб таначалари) учраганда ва тўқималар парчаланиш қолдиғи бўлмаганда, бульонга мис олтингугурт нордони қўшилганда у тиниқлигича қолади, учувчан ёғ кислоталари миқдори 1 г намунада КОН 4 мг гача (қуён гўштида — КОН 2,25 мг гача, парранда гўштида КОН 4,5 мг гача) бўлади; қуён ва парранда гўшти аммиак ва аммоний тузларига текширилганда экстракт зангори-сариқ тусга киради, тиниқлигича қолади ёки енгил лойқаланади. Парранда гўштида (сувда сузувчи ва жўжалардан ташқари) экстракт 1-2 дақиқа ичида қўнғир-малла тусга ўтувчи кўкиш-зангори рангга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Гўшт янгилиги, кўп бўлмаган органолептик ўзгаришларда гумонли деб ҳисобланади: унинг юзаси нам, енгил ёпишқоқ, қорайган, мушаклар кесилганда ёпишқоқ ва тўқ-қизил рангда, музи эритилган гўштда эса кесма юзасидан тўқроқ гўшт шираси оқади, гўшт ҳиди айнишга мойил енгил нордонроқ, бульон енгил эски гўшт ҳиди бўлган тиниқ ёки лойқа, из кўчириш-суртмасида кўпи билан 30 та микроб (ўртача), шунингдек тўқиманинг парчаланган изи топилади, бульонга мис сульфат нордон тузи эритмаси қўшилганда бульоннинг лойқаланиши, музлатилган гўштнинг бульонида эса-бўлакчалар пайдо бўлиб интенсив лойқаланиши кузатилади, учувчан ёғ кислоталари миқдори 1 г маҳсулотда КОН 4 дан 9 мг гача (қуён гўштида — КОН 2,25 дан 9 мг гача, парранда гўштида — КОН 4,5 дан 9,0 мг гача), қуён ва парранда гўштини аммиак ва аммоний тузларига текширилганда экстракт интенсив-сариқ рангга киради, кучли лойқаланиш кузатилади, музлатилган гўшт учун эса чўкма тушиши кузатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Янгилиги гумон қилинган гўшт қайнатилган колбасага ишлатилади ёки XVI бўлимга мувофиқ тегишли тозалашдан (ёпишқоқ, ўзгарган қисмларини ажратиб олиш ва утилизация қилиш), зарур ҳолларда ювишдан сўнг қайнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Гўшт қуйидаги ўзгаришларда янги эмас деб ҳисобланади: унинг юзаси шилимшиқ ёки моғор билан қопланган, мушаклар кесмада нам, ёпишқоқ, қизил-малла рангда, музи эритилган гўштда эса юзасидан лойқа гўшт шарбати оқади, гўшт ҳиди ириган, бульон лойқа кўплаб бўлакчалари ва кескин қўланса ҳид билан, суртманинг кўриш майдонида 30 тадан кўп микроблар топилади, тўқималарнинг кўплаб парчаланганлиги кузатилади, бульонга мис сульфат нордон тузи эритмаси қўшилганда желесимон чўкма ҳосил бўлиши, музлатилган гўштнинг бульонида эса-йирик бўлаклар мавжудлиги кузатилади, учувчан ёғ кислоталари 1 г маҳсулотда (гўштнинг туридан қатъи назар) КОН 9 мг.дан кўп бўлади. Қуён ва парранда гўштлари аммиак ва аммоний тузларига текширилганда экстракт сариқ-пушти ёки тўқ пушти рангга киради, чўкмага тушувчи йирик бўлакчаларнинг тез пайдо бўлиши кузатилади. Парранда гўштидаги пероксидазани аниқлаганда (сувда сузувчи паррандалар ва жўжалардан ташқари) экстракт ёки кўкиш-зангори, ёки қўнғир-малла рангга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Янги эмас деб топилган гўшт утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Гўшт, касал ёки агония ҳолатида сўйилган ҳайвондан олинганлиги гумон қилинганда, бактериологик текширишдан ташқари, ХV бўлимда кўрсатилгани сингари қайнатиб кўриш, формол пробаси (формолли реакция) ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўшти яхши органолептик кўрсаткичларга эга ва патоген микроблар йўқ бўлганда гўшт соғлом ҳайвондан олинган деб ҳисобланади. Қайнатиб кўриш пробасида бульоннинг органолептик кўрсаткичлари (ташқи кўриниши, ранги, тиниқлиги, ҳиди) янги гўштга мувофиқ келади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касал, шунингдек агония ҳолатида сўйилган ҳайвонлар гўшти чала ёки ёмон қонсизлантирилган, лимфа тугунлари сиренсимон-пушти ёки кўкимтир рангда бўлади. Гўштда патоген микрофлоралар бўлиши мумкин. Қайнатиб кўриш пробасида бульон лойқа, бўлакчалари билан, гўштга хос бўлмаган ёт ҳидга эга бўлади. Ушбу ҳолатда қўшимча кўрсаткичлар: пероксидазага салбий реакция, рН 6,6 ва ундан юқори, йирик шохли мол гўшти учун ижобий реакция — формол ва мис сульфат нордон тузи эритмаси реакциясида экстрактда бўлаклар ёки желесимон бурда пайдо бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
*Изоҳ. рНни аниқлашга, пероксидазага, формол ва мис сульфат нордон тузи эритмаси билан бўладиган реакциялар қўйилгунга қадар гўшт камида 20 — 24 соат давомида етилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XVII. Зарарсизлантириладиган гўшт ва гўшт маҳсулотларини қайта ишлаш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Ишлов берилмасдан озиқ-овқат учун чиқарилиши мумкин бўлмаган гўшт ва гўшт маҳсулотлари, ушбу қоидаларга мувофиқ, зарарсизлантирилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Гўшт ва гўшт маҳсулотларини зарарсизлантириш учун махсус асбоб-ускуналари бўлмаган корхоналарда, гўштни 100°С дан кам бўлмаган ҳароратда қайнашини таъминлайдиган, автоклавлар, ёпиқ ёки очиқ қозонлар ёки бошқа сиғимлар ўрнатилиши ва ушбу маҳсулотлар қайнатилгандан сўнг вақтинчалик сақланадиган алоҳида камералар жиҳозланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Қайнатиш билан зарарсизлантириладиган (хўжалик шароитида, бозорга сотиш учун келтирилган, шунингдек корхоналарда) гўшт ва гўшт маҳсулотларига қуйидаги тартибда зарарсизлантирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) гўшт ва гўшт маҳсулотлари массаси кўпи билан 2 кг, қалинлиги 8 см гача бўлакланиб очиқ қозонларда 3 соат давомида, ёпиқ қозонларда буғнинг ортиқча босими 0,5 МПа бўлганда 2,5 соат давомида қайнатиб зарарсизлантирилади. Агарда бўлак ичида ҳарорат камида 80°С га етган бўлса, чўчқа гўштининг ранги кесмада оқ-кул ранг тусга, бошқа ҳайвонларнинг гўшти эса кул ранг тусга, қонсимон товланиш белгиларисиз қайнатилган гўшт кесмасининг юзасидан оқадиган шарбат рангсиз бўлса гўшт зарарсизлантирилган деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр ёки газ печкалари билан жиҳозланган гўшт комбинатларида қайнатиш билан зарарсизлантириладиган гўшт, ХVI бўлимда кўрсатилган тартибда гўшт нонлари, шунингдек конденцияси бўйича консерва учун ишлатиладиган гўштга бўлган талабларга жавоб берганда ва ушбу Қоидаларнинг ушбу бўлимида кўзда тутилган шартларга риоя этилганда, консервалар тайёрлаш учун ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ички ёғ ва шпик қуйидагича эритилади: эритилган ёғда ҳарорат 100°С гача етказилиши шарт, ушбу ҳароратда у 20 дақиқа сақланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) парранда ва қуёнларнинг тана гўштлари 100°С ҳароратда камида 1 соат, паррандалар сальмонелёзида эса бир ярим соат давомида қайнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) паррандалар пастерелёзида тана гўштлари 100°С ҳароратда қайнатилиб, камида 30 дақиқа давомида пиширилади. Товуқ ва ўрдак тана гўштлари, шунингдек очиқ товаларда ёққа ботириш йўли билан ёғ ҳарорати камида 100°С ва ундан юқори бўлиб камида 30 дақиқа давомида қовуриб зарарсизлантирилади, ғоз, курка тана гўштлари духовка шкафларида 180°С ҳароратда камида 90 дақиқа, ўрдак тана гўшти эса худди шу шароитда камида 60 дақиқа тоблаб пиширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) стафилакоккозда паррандалар тана гўштлари қайнаб турган сувда (100°С) тўлиқ ботирилган ҳолда товуқ ва ўрдак тана гўштлари камида 60 дақиқа, ғоз ва курка тана гўштлари камида 90 дақиқа давомида пиширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Паррандаларнинг тана гўштлари ёққа тўлиқ ботириш йўли билан очиқ товаларда ёғнинг ҳарорати 120°С даражада: паррандалар тана гўшти камида 45 дақиқа, ўрдак-камида 60 дақиқа, ғоз ва куркалар камида 80 дақиқа зарарсизлантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Духовка шкафида 150 — 180°С ҳароратда тоблаб-қовуриб зарарсизлантирилганда парранда ва ўрдак тана гўштлари камида 60 дақиқа, ғоз ва куркалар — камида 90 дақиқа қовурилади. Паррандаларнинг тана гўштлари, кўкрак мушаклари қатламида ҳарорат 90°С га етганда, зарарсизлантирилган деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Цистицеркоз билан зарарланган гўшт музлатиш, тузлаш ёки қайнатиш йўли билан зарарсизлантирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) цистицеркоз (финноз) билан зарарланган гўштни совуқ билан зарарсизлантириш қуйидаги тартибда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чўчқаларнинг гўшти мускулатура қатламидаги ҳароратини — 10°С га етказиш, кейинчалик камера ҳавосининг ҳарорати — 12°С да 10 кун давомида сақлаш ёки мускулатура қатламида — 12°С га етказиш, кейинчалик камера ҳавосининг ҳарорати — 13°С да 4 кун давомида сақлаш йўли билан музлатилади. Ҳарорат тос-сон мушаклари қатламининг 7 — 10 см чуқурлигида ўлчанади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йирик шохли молларнинг гўшти мускулатура қатламида ҳароратни — 12°Сга етказиш кейинчалик сақламасдан ёки мускулатура қатламида ҳароратни — 6°Сга етказиш кейинчалик сақлаш камерасида — 9°С ҳароратда камида 24 соат сақлаш йўли билан музлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Музлатиб зарарсизлантирилган гўшт қиймали колбаса маҳсулотларига ёки қиймали консерва тайёрлаш учун ишлатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) кучли тузлаш учун гўшт массаси кўпи билан 2,5 кг бўлган бўлакларга бўлинади, гўшт массасининг 10 фоизи ҳисобида олинган ош тузи ишқаланади ва сепилади, сўнгра ош тузи концентрацияси 24 фоиз бўлган намакоб қуйилади ва 20 кун сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Ушбу Қоидаларнинг III, IV, V, VI бўлимларида кўрсатилган касалликларда гўштни колбаса, гўшт нони ва консерваларга қайта ишлаш колбаса ва консерва цехларида қуйидаги шартларга риоя қилинганда рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тана гўштини бўлаклаш, қийма тайёрлаш, консерва банкаларини гўшт билан тўлдириш ва ҳоказо ишлар алоҳида столларда, идишларда, хоналарда (цехларда) ёки алоҳида сменада, ветеринария врачининг назорати остида амалга оширилади. Тана гўштини бўлаклашда олинадиган барча ноозиқ-овқат чиқиндилари камида 3 соат давомида қайнатилгандан сўнг корхонадан чиқаришга рухсат этилади ёки ҳайвонларнинг қуруқ озуқаси тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Колбаса 88 — 90°С ҳароратда, батон ичидаги ҳароратни камида 75°С га етказиш учун зарур бўлган вақт давомида қайнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Гўштни гўшт нонига қайта ишлаганда уларнинг вазни кўпи билан 2,5 кг дан бўлиши шарт. Нонларни ёпиш камида 120°С ҳароратда 2 — 2,5 соат давомида амалга оширилади, бунда маҳсулот ичидаги ҳарорат ёпиш жараёнининг охирида камида 85°С бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Қайнатиб-дудланган кўкрак ва тўш тайёрлашда улар 89 — 90°С ҳароратда, кўкрак гўшти-камида 1 соат 35 дақиқа ва тўш гўшти — 1 соат 50 дақиқа пиширилади, маҳсулот қатламидаги ҳарорат 80°Сга етказилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Ушбу Қоидаларга мувофиқ зарарсизлантириш талаб этиладиган консерваларни стерилизация қилиш тегишли технологик йўриқномаларга риоя қилинган ҳолда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Озиқ-овқат мақсадлари учун яроқли деб топилган мажбуран сўйилган ҳайвонларнинг тана гўштлари қайнатиш пробаси билан текширилади. Гўшт хом ашёларга бўлган талабларга жавоб берса консерва тайёрлашга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Зарарсизлантириладиган гўшт қайта ишланган барча ҳолатларда, иш тугагандан сўнг хоналар, барча асбоб-ускуналар ва идишлар дезинфекция қилинади. Гўштни қайта ишлашда ишлатилган аппаратуралар калцийли соданинг 5 фоизли иссиқ эритмаси ёки бошқа препаратлар билан амалдаги йўриқнома кўрсатмаларига мувофиқ ювилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ишлаб чиқариш сувлари белгиланган тартибда зарарсизлантирилади. Махсус кийимлар олдин дезинфекция (автоклавда ёки қайнатилиб) қилингандан кейин ювишга жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қоидаларнинг бажарилиши устидан назорат қилиш давлат ветеринария назорати зиммасига юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қоидаларни бажариш масъуллиги ҳайвонларни сўйиш ва уларнинг маҳсулотларини қайта ишловчи хўжалик, корхона ва муассаса раҳбарлари, эгалари, мулкий шаклидан ва тобелигидан қатъий назар совуқхоналарнинг раҳбарлари, шунингдек ҳайвон эгалари зиммасига юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўштни физик-кимёвий текшириш усуллари 4-илова, эритилган ёғларни текшириш усуллари ва ёғларнинг физик-кимёвиий кўрсаткичлари 5-илова, колбаса маҳсулотлари ва қазини текшириш усуллари. Қазининг физик-кимёвий кўрсатгичлари 6-илова, лаборатория текширишлари учун гўшт ва гўшт маҳсулотларидан намуналар олиш меъёри 7-иловаларда кўрсатилган
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қоидаларнинг бажарилиши устидан назорат қилиш давлат ветеринария назорати зиммасига юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Форма № 4

(ўлчам) 1/2 А4

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ ВЕТЕРИНАРИЯ НАЗОРАТИ

Давлат ва идоравий ветеринария мутахассислари томонидан барча назорат остидаги юкларни фақат туман (шаҳар) ҳудудида ташишда берилади

_________________________________________________________________________________________

(вилоят)

_________________________________________________________________________________________

(туман, шаҳар)

_________________________________________________________________________________________

(ветеринария ташкилоти номи)

ВЕТЕРИНАРИЯ МАЪЛУМОТНОМАСИ № ____ сон «____» ___________ 20___ й.

Мен, куйида имзо чекувчи ветеринария врачи, ушбу маълумотномани

_________________________________________________________________________________________

(кимга — юридик шахснинг номи ёки жисмоний шахснинг исми-шарифи)

берилди шу ҳақдаким, ушбу шахсга карашли

_________________________________________________________________________________________

(маҳсулотнинг номи:

_________________________________________________________________________________________

ҳайвонларнинг (паррандалар, балиқлар) тури, жинси, ёши)

сони _______________________

_______________________

_______________________

(жой, дона, кг, бош)

(идиш тури)

(тамга, маркировка)

қуйидаги ________________________________________________________________________________

(текширишлар, эмлашлар, ишловлар, зарарсизлантиришлар ўтказилган концервациялаш, пастеризация ва бошқа)

______________________________________________________________________________________дан

Маҳсулотлар, ҳайвонлар ___________________________________________________________________

__________________ (куйидаги маршрут билан (қаерга) бўрдоқига боқиш, сўйиш, сотиш, сақлаш, қайта ишлаш ва бошқалар)

________________________________________________________________________ учун юборилаяпти

_________________________________________________________________________________________

МАХСУС МАЪЛУМОТЛАР: _______________________________________________________________

__________________ (ветеринария тамга рақами, ҳайвоннинг инвентар рақами ёки лакби)

_________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________

(махсус шароитларда жўнатилганда тўлдирилади)

Ветеринария маълумотномасини асл нусхаси берилди ва у туман (шаҳар) ҳудудида таъсир этади

__________________________

(исми-шарифи)

__________________________

(лавозими)

__________________________

(сана ва имзо)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳайвонларни сўйишдан олдинги ветеринария кўриги ҳамда кушхоналарда (сўйиш майдонча) гўшт ва гўшт маҳсулотларини ветеринария-санитария экспертиза натижаларини қайд қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЖУРНАЛИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

олд томони

Т/р

Ҳайвон келиб тушган кун

Ҳайвон тури

Бош сони

Ҳайвонни юборган ташкилот номи: ҳайвон эгасининг фамилияси, исми ва адреси

Ветеринария гувоҳномаси рақами ва берилган санаси: маълумот берган ветеринария врачининг фамилияси

Сўйишдан олдинги ветеринария кўриги натижаси

Клиник кўрик маълумоти ва тана ҳарорати ўлчами

Ветеринария врачининг хулосаси

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

орқа томони

Ветеринария-санитария экспертиза натижаси

Бактериологик текшириш натижалари ва трихинеллоскопия (таҳлил натижасини рақами ва санаси)

кўрикдан ўтказилган гўшт ва гўшт маҳсулотларидан

Кўрикдан ва экспертизадан ўтказган ветеринария врачининг имзоси

Аниқланган касаллик номи

Ҳодиса сони

юборилди

(кг)

Чекловсиз чиқарилди

(кг)

техник қайта ишловга ва йўқотишга

Зарарсизлантиришга ва қайта ишлашга

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

№ 23 Шакл

Жуфт бет

Т/р

Экспертиза рақами

Хўжалик, ташкилот номи, маҳсулот эгасининг исми, фамилияси

Манзил

(вилоят, туман, аҳоли пункти)

Вет. ҳужжатнинг рақами ва берилган санаси

Тана

Ички аъзоларининг мавжудлиги

Балиқ, қисқичбақа,

кг

Тухум

дона

мол гўшти

кг

қўй гўшти

кг

чўчқа гўшти

кг

парранда гўшти

кг

бошқа ҳайвонлар гўшти

кг

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Тоқ бет

Текшириш натижалари

Алоҳида шарти билан рухсат этилди

(миқдори)

Мусодара қилинган ва утилга жўнат илган,

(миқдори)

Сотишга рухсат этилмаган ва эгасига қайтариб берилган

(миқдори)

Органолептик

(аниқланган нуқсонлар)

Бактериоскопик

Трихинеллоскопик

Биохимиявий реакциялар

Бактериологик

pН

пероксидаза

мис купороси

формол

сероводород

лабораторияга жўнатилган санаси

Лабораторияга хулосаси, унинг рақами ва санаси

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўштни физик-кимёвий текшириш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мис сульфат билан реакция қўйиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конуссимон колбага 20 г кийма солинади, 60 мл дистилланган сув қўшилиб обдон аралаштирилади. Колба ойна билан ёпилиб қайнаб турган сув ҳаммомида 10 дақиқа давомида қиздирилади. Сўнгра иссиқ бульон қалинлиги 5 см бўлган зич пахта қавати орқали совуқ сувли стаканга солинган пробиркага фильтрланади. Агарда фильтратда оқсил парчаси қолган бўлса, у қайтадан фильтр қоғози орқали фильтрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фильтрациядан сўнг пробиркага фильтрланган бульондан 2 мл қуйилади ва мис сульфат тузининг 5 фоизли эритмасидан 3 томчи қўшилади, 2-3 марта чайқатилади ва 5 дақиқа сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эскирган гўшт бульони парчалар пайдо бўлиши ёки кўк-зангори ёки яшил тусдаги елимсимон қуйқа чўкиши билан характерланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Учувчан ёғ кислоталари миқдорини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Анализ сув буғи билан ҳайдовчи приборда ўтказилади. 25 ± 0,01 г қийма айлана тубли колбага солинади. Унинг устига 2 фоизли сульфат кислотаси эритмасидан 150 мл қуйилади. Колбадаги моддалар чайқатилади ва колба тиқин билан беркитилади. Совуқхона остига 250 мл сиғимдаги конуссимон колба қўйилади, унинг 200 мл ҳажми белгиланади. Ясси тубли колбадаги дистилланган сув қайнашгача олиб борилади ва учувчан ёғ кислоталари буғ билан ҳайдалади, бу жараён йиғувчи колбага 200 мл дистилят тўплангунга қадар давом этади. Ҳайдаш пайтида қийма солинган колба қиздирилади. Дистилятнинг тўлиқ миқдори индикатор (фенолфталеин) солинган колбада калий гидроксид (ёки натрий гидроксид) 0,1 эритмаси билан йўқолмайдиган малина ранги пайдо бўлгунга қадар титрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Худди шундай шароитда параллел равишда реактив билан дистилятни титрлаш учун кетадиган ишқор сарфини аниқлаш учун гўштсиз назорат текшируви ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Учувчан ёғ кислоталарининг миқдори 100 г гўштга калий гидрооксиднинг миллиграммдаги сарфи қуйидаги формула билан ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Х

=

(V-V0) х К х 5.61 х 100

m

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бунда V — 0,1 н калий гидроксиднинг (ёки натрий гидроксиднинг) гўштдан ҳайдалган 200 мл дистилятни титрлаш учун сарфланган миқдори, мл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V0 — калий гидрооксиднинг (ёки натрий гидрооксиднинг) назорат текширишдаги 200 мл дистилятни титрлашга сарфланган миқдори, мл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
К — калий гидроксид (ёки натрий гидроксид) 0,1 н эритмаси титрига тузатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5,61 — 1 мл 0,1 н эритмадаги калий гидроксиднинг миқдори, мг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — намуна массаси, г.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Синов натижаси деб иккита параллел аниқлашнинг ўртача арифметик кўрсаткичи қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоблаш калий гидроксиднинг кўпи билан 0,01 мг гача хатолик билан бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда гўштда 4 дан 9 мг гача калий гидроксид ҳисобида учувчан ёғ кислоталари мавжуд бўлса янгилиги гумонли, 9 мг дан кўп бўлганда эса янги эмас деб ҳисобланади. Калий гидрооксид 4 мг гача бўлган учувчан ёғ кислоталари мавжуд бўлса гўшт янги деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Формалин билан реакция қўйиш (формалли реакция).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт намунаси ёғ ва бириктирувчи тўқимадан тозаланади, 10 г ўлчанма олиниб ҳовончага солинади, қайчи ёрдамида яхшилаб майдаланади, сўнгра 10 мл физиологик эритма ва ўювчи натрийнинг децинормал эритмасидан 10 томчи қўшилади. Гўшт дастак билан эзилади, ҳосил бўлган бўтқа шиша таёқча билан колбага жойланади ва оқсилларни чўктириш учун қайнагунга қадар қиздирилади. Колба оқар сувда совутилади, сўнгра колбадаги масса отқулоқ кислотасининг 5 фоизли эритмасидан 5 томчи қўшилиб нейтралланади ва фильтр қоғози орқали пробиркага фильтрланади. Агарда олинган суюқлик лойқа бўлса у қайтадан фильтрланади ва центрифугаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўрсатилгани сингари тайёрланган суюқликдан 2 мл пробиркага қуйилади ва унга 1 мл нейтрал формалин қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда фильтрат тиниқлигича қолса ёки бироз лойқаланса, у ҳолда гўшт соғлом ҳайвонни сўйиб олинган деб ҳисобланади, агарда фильтрат зич чўкмага айланса ёки унда парчалар пайдо бўлса, у ҳолда гўшт касал ҳайвонни сўйишдан ёки агония ҳолатига тушган ҳайвонни сўйишдан олинган деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Пероксидазга реакция қўйиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пробиркага гўшт қиймаси ва дистилланган сувнинг 14 нисбатдаги аралашмасидан тайёрланган фильтратдан 2 мл олинади, унга бензидиннинг 0,2 фоизлик спиртли эритмасидан 5 томчи қўшилади, пробирка чайқатилади, сўнгра перекис водороднинг 1 фоизли эритмасидан икки томчи қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда фильтрат 1-2 дақиқа ичида қўнғир-малла тусга ўтувчи кўк-яшил рангга кирса гўшт янги деб ҳисобланади (ижобий реакция).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агарда фильтрат махсус кўк-яшил рангга кирмаса ёки бирданига қўнғир-малла ранг пайдо бўлса гўшт янги эмас деб ҳисобланади (салбий реакция).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Гўштнинг рН кўрсаткичини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўштнинг рН кўрсаткичи икки усулда аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
потенциометр (рН — метр) билан 1:10 нисбатдаги аралашмадан тайёрланган сувли фильтратида. Аралашма 30 дақиқа давомида вақти-вақти билан аралаштирилган ҳолда тиндирилади ва қоғоз фильтр орқали фильтрланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Статус» — «Стилет» қайта ўзгартиргич ёрдамида «Асбоб билан ишлаш услуби»га мувофиқ рН — метр усулида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Гўшт ва гўшт маҳсулотлари янгилигини люминецент усулида аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва гўшт маҳсулотларининг янгилигини люминецент усулда аниқлаш «Филин» люминоскопи ёрдамида, унга илова қилинган «Гўшт ва гўшт маҳсулотларини люминецент текшириш бўйича услубий тавсиянома»га мувофиқ ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЭРИТИЛГАН ЁҒЛАРНИ ТЕКШИРИШ УСУЛЛАРИ ВА ЁҒЛАРНИНГ ФИЗИК-КИМЁВИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. Эритилган ёғларни текшириш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Тиниқлиги ва рангини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рангсиз шишадан ишланган қуруқ пробиркага ёғ солинади, сув ҳаммомида эритилади ва тиниқлиги аниқланади, сўнгра 15 — 20°С ҳароратгача совутилади, кундузги ёруғликда акс этувчи ранги ва товланиши аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ҳидини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёғ шиша платинкага (предмет ойнасига) юпқа қилиб суртилади ва унинг ҳиди аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ёғнинг консистенциясини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хона ҳароратида ёғни шпател билан эзиш йўли билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Нурнинг синиш коэффициентини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40°С ҳароратда универсал рефрактометр ёрдамида, ушбу асбобга илова қилинган йўриқномага мувофиқ ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Перекис мавжудлигини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пробиркага 5 г атрофида эритилган ёғ қуйилади, сўнгра кетма-кет янги олинган қоннинг 5 фоизли сувли эритмасидан 2-3 томчи, гваяк смоласининг 5 фоизли спиртли эритмасидан 6 — 8 томчи ва 5 мл илиқ сув томизилади. Пробирка чайқатилади ва аралашманинг ранги аниқланади. Ёғда перекис мавжуд бўлса аралашма тўқ зангори рангга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Перекис сонини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Колбага 1-2 г ёғ (0,01 г гача аниқликда) ўлчаб олинади, ёғ сув ҳаммомида эритилади, сўнгра 7,5 мл муздек сирка кислотаси ва 5 мл хлороформ аралашмасида эритилади. Олинган эритмага калий йодиднинг янги тайёрланган тўйинган сувли эритмасидан 1 мл қўшилади. Колба тиқин билан ёпилади ва 5 дақиқа давомида чайқатилади. 60 мл сув қўшилади, крахмалнинг 1 фоизли эритмасидан 1 мл қуйилади, шундан сўнг эритма кўк рангга киради. Сўнгра кўк ранг йўқолгунга қадар гипосульфатнинг 0,01 н эритмаси билан титрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Назорат тажрибаси учун ёғдан ташқари реактивлар худди шу миқдорда олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Перекис сони қўйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Х

=

(а - б) х 0,00127 х 100

М

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — ёғли эритмани титрлашга кетган 0,01 н гипосульфитнинг миқдори (мл);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б — назорат тажрибасидаги худди шу кўрсаткич;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,00127 — 0,01 н гипосульфит эритмасидан 1 мл қисмини боғловчи йод миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
М — ёғ ўлчанмаси (г).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Нейтрал қизил билан реакция қўйиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Массаси 1 г атрофида бўлган ёғ намунаси соат ойнасига жойланади ва 0,1 фоизли нейтрал қизил эритмасидан 1 мл қўшилади, сўнгра яхшилаб аралаштирилади. Бўёқ тўкилади ва бир марта сув билан ювиб ташланади, сўнгра ёғ ранги аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Янги олинган ёғ сариқ ёки сарғиш-малла рангда, янгилиги гумон қилинган ёғ малла-пушти, янги бўлмаган ёғ эса пушти-қизил рангда бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Изоҳ. Ушбу реакция енгил эрувчи ёғлар учун кўпроқ тўғри келади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Альдегидлар мавжудлигини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ацетондаги Флороглюцин билан реакция қўйиш. Пробиркага 3 — 5 г ёғ олинади, эритилади, худди шунча ҳажмда ацетондаги флороглюцин ва 2-3 томчи сульфат кислотаси қўшилади. Пробирка чайқатилади. Ёғда альдегидлар мавжуд бўлса тўқ қизил ранг пайдо бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бензолдаги резорцин билан реакция қўйиш. Пробиркага 3 — 5 г ёғ олинади. эритилади, худди шунча миқдорда концентрланган хлорид кислотаси ва худди шунча миқдорда резорциннинг бензолдаги тўйинган эритмаси қўшилади. Ёғда альдегидлар мавжуд бўлса суюқлик қизғиш-бинафша рангга бўялади ёки ёғ билан суюқлик чегарасида худди шундай рангдаги ҳалқа пайдо бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Кислоталик сонини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Колбага ёки кимёвий стаканчага 2 г атрофида (0,01 г гача аниқликда) ёғ ўлчаб олинади, сув ҳаммомига қўйилади ва 1:2 нисбатдаги спирт-эфирнинг нейтрал аралашмасидан 20 мл қуйилади. Ҳосил бўлган эритмага фенолфталеиннинг 1 фоизли спиртли эритмасидан 3 — 5 томчи қўшилади, шундан сўнг ушбу суюқлик тезлик билан ўювчи калийнинг 0,1 н эритмаси билан бир дақиқа давомида йўқолмайдиган оч қизил ранг пайдо бўлгунча титрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Формула ҳисоб бўйича ишлаб чиқилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Х

=

а х 5,61

М

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Х — кислоталик сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — титрлаш учун сарфланган 0,1 н ўювчи калий миқдори (мл);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5,61 — 1 мл 0,1 н эритмадаги ўювчи калий миқдори (г);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
М — ёғ ўлчанмаси (г).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Изоҳ. Спиртнинг эфир билан аралашмаси олдиндан нейтралланади, унга бир неча томчи 1 фоизли фенолфталеин эритмаси қўшилади ва ўювчи калий ёки ўювчи натрийнинг 0,1 н эритмаси билан оч қизил ранг пайдо бўлгунга кадар титрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Қўшимчаларни аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пробиркага эритилган синалаётган ёғдан 3-4 мл қуйилади ва у 2 — 6°С ҳароратдаги совуқхонага жойланади. Турли хил ҳароратлардаги қотиш натижасида ёғларнинг тур бўйича ажралиши рўй беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. Ёғларнинг физик-кимёвий кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Яхши сифатли бўрсиқ ёғи оч сариқ рангда, ўзига хос ҳидли. Эритилган ҳолда тиниқ. Эриш ҳарорати 21 — 25°С, қотиш ҳарорати 8 — 10°С, l40°С ҳароратда рефракция коэффициенти 1,4562 — 1,4564, солиштирма массаси 0,903, кислоталик сони кўпи билан 1,5, перекис сони эса — 0,11, альдегидлар ва перекисга реакцияси салбий.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Яхши сифатли суғур ёғи оч сариқ рангда, ўзига хос характерли ҳидга эга, хона ҳароратида суюқ, тиниқ. Эриш ҳарорати 13 — 16°С, қотиши 8°С, 40°С ҳароратда рекракция коэффициенти 1,467 — 1,468, солиштирма массаси 0,901, кислоталик сони 0,9 дан юқори эмас, перекис сони кўпи билан 0,05. Альдегидлар ва перекисга реакцияси салбий.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Сифатсиз бўрсиқ ва суғур ёғлари лойқаланган ўткир тахир ҳидли бўлади. Перекис сони суғур ёғи учун 0,06, бўрсиқ ёғи учун 0,12, перёкислар ҳамда альдегидлар мавжудлигига қўйилган реакция ижобий, нейтрал қизил билан қўйилган реакцияда бўрсиқ ёғи сарғиш-малла, суғур ёғи эса мала-пушти рангга киради. Кислоталик сони бўрсиқ ёғида 1,6, суғур ёғида эса 1,0. Сифатсиз ёғ утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Сифатли қорамол ёғи қаттиқ консистенцияли, оч сариқ ёки сариқ рангда, ўзига хос ҳидли, ёғ эритилган ҳолда тиниқ. Эриш ҳарорати 42 — 45°С, қотиш ҳарорати 27 — 35°С, 40°С ҳароратда нур синиши кўрсаткичи (рефракция коэффициенти) 1,4510 — 1,4583, солиштирма массаси 0,923 — 0,933, кислоталик сони 3,5, перекис сони кўпи билан 0,06.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Сифатли қўй ёғи қаттиқ консистенцияли, оқ ёки оч сариқ рангда, ўзига хос ҳид ва таъмга эга, ёғ эритилган ҳолда тиниқ, солиштирма массаси 0,932 — 0,961. Эриш ҳарорати 44-45°С, қотиш ҳарорати 32 — 40°С, 40°С ҳароратда нур синиш кўрсаткичи (рефракция коэффициенти) 1,4566 — 1,4383. Кислоталик сони 3,5 гача, перёкис сони 0,06 дан юқори эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Сифатли чўчқа ёғи пастасимон консистенцияли, ранги оқ сарғиш тусда, ўзига хос ҳидга ва таъмга эга, ёғ эритилган ҳолда тиниқ. Солиштирма массаси 0,931 — 0,938, эриш ҳарорати 30 — 40°С, қотиш ҳарорати 26 — 30°С. 40°С ҳароратда нур синиш кўрсаткичи (рефракция коэффициенти) 1,4536, кислоталик сони 3,0, перёкис сони кўпи билан 0,06.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Янгилиги гумон қилинган қорамол, қўй ва чўчқа ёғлари тўқ кул ранг, баъзан малла тусда. Ҳиди айниган, тахир ва стеаринли. Таъми ўткир аччиқ, эритилган ҳолда ёғ лойқаланган. Ёғ юзаси нам ва ёпишқоқ. Кислоталик сони 3,5 дан юқори, перекис сони эса 0,07 — 0,1. Перёкис ва альдегидлар мавжудлигига қўйилган реакция ижобий, чўчқа ёғи учун эса, шунингдек нейтрал қизил билан қўйилган реакция ҳам ижобий натижа беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Янгилиги гумон қилинган ёғлар қайта эритилиши ва текширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Бузилган қорамол, қўй ва чўчқа ёғлари тўқ-кул ранг тусда, баъзан эса малла рангда. ўткир айниган ёки ачиган ҳидли. Ёғ юзаси ёпишқоқ, эритилган ҳолда ёғ лойқаланган. Перекис ва альдегидлар мавжудлигига қўйилган реакция ижобий, чўчқа ёғи учун эса, шунингдек нейтрал қизил билан қўйилган реакция ҳам ижобий натижа беради. Кислоталик сони 5,0 дан кўп, перекис сони эса 0,1 дан юқори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бузилган ёғлар утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
КОЛБАСА МАҲСУЛОТЛАРИ ВА ҚАЗИНИ ТЕКШИРИШ УСУЛЛАРИ. ҚАЗИНИНГ ФИЗИК-КИМЁВИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. Колбаса маҳсулотлари ва қазини текшириш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўйишдан олдин маллеин билан текширилмаган от гўштидан қази тайёрлаш таъқиқланади. Сўйишдан олдинги малленизация ўтказилганлигини тасдиқловчи ветеринария ҳужжатларисиз сотиш учун келтирилган қазилар ветеринария-санитария экспертизасидан ва бошқа лаборатория текширишларидан ўтказилмайди. Улар олиб қўйилади ва утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ташқи кўриниши, ранги ва юзасининг ҳолатини аниқлаш визуаль — кўз билан ташқи томондан қараш йўли билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ҳидини (хушбўйлигини) аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳсулот юзасида аниқланади. Зарур ҳолларда маҳсулот ичидаги ҳидни аниқлаш мақсадида махсус ёғоч ёки металл игна олиниб маҳсулотнинг ички қатламига санчилади, сўнгра игна тезлик билан суғуриб олинади ва ушбу игна юзасида қолган ҳид аниқланади. Худди шундай усулда, технологияга мувофиқ, суяк билан тайёрланадиган маҳсулотлардаги суякка ёпишган мушак тўқимаси қатламидаги ҳид аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Консистенциясини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бармоқлар ёки шпател ёрдамида босиб (эзиб) кўриш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Кесилган маҳсулотнинг сифат кўрсаткичларини аниқлаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
айни пайтда узунасига ҳамда кўндалангига кесилган колбаса, гўшт нони, зельц, илвиралар ва кўндалангига кесилган чўчқа, қорамол, қўй, парранда ва бошқа сўйиладиган ҳайвонлар гўштидан тайёрланган маҳсулотларнинг ташқи кўриниши (структураси ва инградиентларнинг тақсимланиши), ранги визуаль аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гўшт маҳсулотларининг ҳиди (хушбуйлиги), таъми ва ширадорлиги улар кесиб бўлакланган заҳоти татиб кўриш орқали аниқланади, шу билан биргаликда ёт ҳид, таъм, зираворларнинг хушбуйлиги, дудлаш, тузлаш даражаси аниқланади. Сосиска ва сарделькаларнинг ҳиди, таъми ва ширадорлиги қиздирилган ҳолда аниқланади, бунинг учун улар қайнаб турган сувга солиниб, маҳсулот ўртасидаги ҳарорат 60 — 70°С даражагача қиздирилади. Одатдаги қобиқка ўралган сосиска ва сарделькаларнинг ширадорлиги уларни тешиб кўриш орқали аниқланади. Санчиб тешилган жойдан суюқлик томчиси чиқиши шарт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маҳсулотнинг консистенцияси: босиб, кесиб, чайнаб, суртиб (паштетлар) кўриш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Консистенциясини аниқлашда: зичлиги, ғоваклиги, юмшоқлиги, қаттиқлиги, уваланиши, массанинг бир хиллиги (паштетлар учун) қайд қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Натрий хлорид (ош тузи) миқдорини аниқлаш усули:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) қайнатилган колбасалар учун: кимёвий стаканга майдаланган ўртача намунадан қ 0,01 г аниқликда 5 г ўлчаб олинади ва 100 мл дистилланган сув қўшилади. 40 дақиқа тиндириб қўйилгандан сўнг (вақти-вақти билан шиша таёқча ёрдамида аралаштирилган ҳолда) сувли қисми қоғоз фильтр орқали фильтрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пипетка билан 5 — 10 мл фильтрат конуссимон колбага солинади ва бюреткадан 0,05 н кумуш нитрат эритмаси билан 0,5 мл 10 фоизли калий хромат эритмаси иштирокида тўқ сариқ рангга киргунга қадар титрланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ярим дудланган, қайнатиб-дудланган, дудланган колбаса, қази, тузланган бекон, чўчқа, қўй ва қорамол гўштидан тайёрланган (хом дудланган, дудлама-қайнатма, дудлама-ёпилма, ёпилган ва қовурилган) маҳсулотлар учун: кимёвий стаканга майдаланган ўртача намунадан қ 0,01 г аниқликда 5 г ўлчаб олинади ва 100 мл дистилланган сув қўшилади. Сув ҳаммомида 40°С гача қиздирилади, ушбу ҳароратда 45 дақиқа (вақти-вақти билан шиша таёқча ёрдамида аралаштирилган ҳолда) сақланади ва қоғоз фильтр орқали фильтрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хона ҳароратигача совутилгандан сўнг 5 — 10 мл фильтрат 0,05 н кумуш нитрат эритмаси билан 0,5 мл 10 фоизли калий хромат эритмаси иштирокида тўқ сариқ рангга киргунга қадар титрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Натрий хлориднинг миқдори фоизда (X) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

X

=

0,00292 х K х v х 100 х 100

v1 х m

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,00292 — натрий хлориднинг 1 мл 0,05 н кумуш нитрат эритмасига эквивалент миқдори, г;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K — кумуш нитратнинг 0,05 н эритмаси титрига тузатма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — кумуш нитратнинг 0,05 н эритмасидан синалаётган эритмани титрлаш учун сарфланган миқдори, мл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v1 — титрлаш учун олинган сувли ажратма миқдори, мл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — ўлчанма, г.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Параллел синовлар ўртасидаги фарқ 0,1 фоиздан ошмаслиги шарт. Икки параллел синов натижаларининг ўртача арифметик кўрсаткичи якуний натижа деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Крахмал миқдорини аниқлаш усули.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) сифат кўрсаткичи бўйича аниқлаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Колбаса ёки консерванинг янги кесилган юзасига бир томчидан Люгол эритмаси томизилади. Крахмал мавжуд бўлса кесма юзаси кўк ёки қорамтир кўк рангга бўялади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. Қазининг физик-кимёвий кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Кўрсаткичлар номи

Таърифи ва меъёри

«Ўзбекистон» қазиси

«Тошкент» қазиси

Кабоб (шашлик) колбасаси

Ташқи кўриниши

Батонларнинг юзаси тоза, бироз нам, қобиғи зарарланмаган, доғларсиз

Консистенцияси

Зич

Ҳиди

Зираворлар солинган яхши сифатли гўштга хос бўлиб, кескин ёки ёт ҳидларсиз.

Батонлар шакли ва ўлчами

Батонлар шпагат билан, ички диаметри 10 — 15 см қилиб, ҳалқа кўринишида боғланган, бир учида кўндаланг боғламсиз ёки бита кўндаланг боғламли

Батончалар узунлиги 10 — 12 см қилиб боғланган, 4-5 тадан батончалар ҳалқа қилиб уланган

Ош тузининг масса улуши фоизда, кўп эмас

4,0

4,0

3,0

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЛАБОРАТОРИЯ ТЕКШИРИШЛАРИ УЧУН ГЎШТ ВА ГЎШТ МАҲСУЛОТЛАРИДАН НАМУНАЛАР ОЛИШ МЕЪЁРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Бактериологик текширишлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) гўштни бактериологик текшириш учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тана гўштининг олдинги ва орқа оёқлардаги букувчи ёки ёзувчи мушакларининг камида 8 см узунликдаги бир қисми ёки камида 8х6х5 см ўлчамдаги бошқа мушак бўлаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўйин юзаки ёки ўмров ости ва ташқи ёнбош лимфа тугунлари уларни ўраб турган бириктирувчи ва ёғ тўқималари билан биргаликда, чўчқалардан эса — бўйин дорзал юзаки (бош ва бўйин соҳасида патологик ўзгаришлар бўлмаганда) ёки биринчи қобирға ўмров ости ва тизза усти лимфа тугунлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жигар лимфа тугунлари ёки ўт суюқлигидан озод қилинган ўт пуфаги билан жигар бўлаги, буйрак ва талоқ;.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) куйдирги қўзғатувчисига бактериологик текшириш учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зарарланган органнинг лимфа тугуни ёки гумонли фокус жойлашган қисмдан лимфа тўпловчи лимфа тугуни, шишган тўқима, қулоқ, чўчқаларда эса, бундан ташқари, жағ ости лимфа тугуни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) яримта тана гўштини ёки тана гўштининг чорак қисмини текширишда: мушак бўлаги, лимфа тугуни ва найсимон суяк.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Трихинеллёзга текшириш учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гўштдан (чўчқа, бўрсиқ, айиқ, нутрия ва бошқа ҳайвонлар) — диафрагма оёқчаларидан ёки диафрагманинг қовурға қисмидан, қовурғалараро ёки бўйин мушакларидан 60 граммдан иккита намуна;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шпик (ташқи ёғ) — ҳар бир бўлакдан 20 граммдан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Гўштни физик-кимёвий текшириш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сўйилган жойдан, яъни 4 ва 5-бўйин умуртқалари қаршисидан, курак соҳасидан, сон соҳасидан ва мушакларнинг қалин қисмидан — массаси камида 200 грамм.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ҳайвонотга мансуб эритилган ёғлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир идишдаги ҳайвонотга мансуб эритилган ёғлардан — 100 грамм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Парранда гўшти:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
парранда гўштидан
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Парранда гўшти — ўрамдан (жойдан) кўрсатма бўйича учта намуна танлаб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Қуён гўшти:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қуён гўшти ўрамдан (жойдан) кўрсатма бўйича учта намуна танлаб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Колбаса маҳсулотлари, сосиска, сарделька, кабоб колбасаси. қази:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бактериологик текширишлар учун — колбаса маҳсулотларининг ҳар бир партиясидан камида иккита ҳар бирининг узунлиги 15 см бўлган бир марталик намуна батоннинг четидан олинади. Иккита бир марталик намунадан умумий намуна ташкил этилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
органолептик ва кимёвий текширишлар учун — колбаса маҳсулотларининг ҳар бир партиясидан органолептик кўрсаткичларни аниқлаш учун бир марталик намуна массаси 400 — 500 гр. олинади, кимёвий текширишлар учун 200 — 250 гр, маҳсулот четидан камида 5 см берида кўндаланг йўналишда кесиб олинади. Маҳсулотнинг турли бирликларидан олинган иккита бир марталик намуналардан органолептик синовлар учун массаси 800 — 1000 гр, кимёвий синовлар учун эса 400 — 500 гр умумий намуна ташкил этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сосиска, сарделька, қази ва кабоб колбасасининг ҳар бир партиясидан маҳсулот бирлигининг бутунлигини бузмасдан бир марталик намуналар олинади. Бир неча бир марталик намуналардан массаси 400 — 500 гр бўлган иккита умумий намуна ташкил этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

______________________________________________ деҳқон бозори

Ветеринария-санитария экспертиза лабораторияси

20___ йил «____» ____________

ХУЛОСА

Берилди ____________________________________________________________________________________

(маҳсулот эгасининг фамилияси, исми, манзилгоҳи)

___________________________________________________________________________________________

унга карашли _______________________________________________________________________________

(маҳсулот номи, ўрни, сони, оғирлиги)

истеъмолга яроқли деб топилди.

Асос:экспертиза № _______________________________________

Сотиш муддати ______________________________________ гача

Ветеринария врачи

___________

_______________________

(имзо)

(фамилияси, исми)

Марказ ҳақида
Сайт янгиликлари
Сайтда реклама
RSS
© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси