Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1996 йил 24 январдаги «Тўлов интизоми ва ўзаро ҳисоб-китоблар тизимини мустаҳкамлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-1363-сонли ва 2002 йил 31 январдаги «Суғурта бозорини янада эркинлаштириш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-3022-сонли фармонларига асосан, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва Давлат божхона қўмитаси Бошқаруви қарор қилади:

1. «Ҳисоб-китоблар маълумотномасини расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низом» (янги таҳрирда) иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Ушбу қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилган кундан бошлаб 10 кундан сўнг кучга киритилсин.

3. Мазкур қарор кучга киритилганидан сўнг Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 1999 йил 1 апрелда 696-рақам билан рўйхатга олинган «Ҳисоб-китоблар маълумотномасини расмийлаштириш тартиби» ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Тўлов интизоми ва ўзаро ҳисоб-китоблар тизимини мустаҳкамлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 1996 йил 24 январдаги ПФ-1363-сонли ва «Суғурта бозорини янада эркинлаштириш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2002 йил 31 январдаги ПФ-3022-сонли фармонларига мувофиқ ишлаб чиқилган бўлиб, экспорт қилинаётган товарларни божхонада расмийлаштиришда ҳисоб-китоблар маълумотномасини расмийлаштириш тартибини белгилайди.

1. Корхона ва ташкилотлар экспортга чиқарилаётган товарларни божхонада расмийлаштиришда божхона органларига 2-сонли иловада кўрсатилган талабларга мувофиқ тўлдирилган 1-сонли иловада белгиланган шакл бўйича ҳисоб-китоблар маълумотномасини тақдим этадилар.

Ҳисоб-китоблар маълумотномасини бланклари экспорт қилувчи корхонага хизмат кўрсатаётган ваколатли банк томонидан босмахона усулида, ўзининг индексини кўрсатган ҳолда тайёрланади. Берилган маълумотнома ваколатли банкнинг масъул шахси томонидан имзоланади ва банк муҳри билан тасдиқланади. Ҳисоб-китоблар маълумотномаси қатъий ҳисобда турадиган бланк бўлиб, унда ҳисоб юритиш серияси, рақами ва ҳимоя даражаси бўлиши шарт.

Маҳсулот тақсимотига оид Битимларни амалга ошириш доирасида қазиб олинган (ишлаб чиқарилган) ва Ўзбекистон Республикасининг норезидентлари томонидан кўрсатилган Битимлар шартларига мувофиқ экспорт қилинаётган маҳсулотни божхона расмийлаштирувида ваколатли банк томонидан мазкур Низомнинг 3-иловасида келтирилган шаклдаги ҳисоб-китоблар маълумотномаси тақдим этилади. Бунда кўрсатилган маълумотномани бериш ваколатли банкда шартномани ҳисобга қўймаган ҳолда амалга оширилади.

2. Ҳисоб-китоблар маълумотномаси харидорларга хизмат кўрсатувчи банк кафолатли ёки экспорт шартномаларини сиёсий ва тижорат хатарларидан суғурталаш полиси мавжуд бўлганда ёки олдиндан ҳақ олинганда ёхуд жўнатилаётган маҳсулот суммасига аккредитив очилганда, шартномани ҳисобга олиш учун қабул қилган банк муассасаси томонидан икки нусхада тўлдирилади. Бир нусхаси мижозга берилади, иккинчиси эса банкда қолади.

Экспорт қилинадиган товарларни божхонада расмийлаштиришда божхона органларига ҳисоб-китоблар маълумотномасининг асли ва унинг корхона раҳбари томонидан тасдиқланган нусхасини тақдим этадилар.

Экспорт қилинаётган товарни расмийлаштираётган божхона постининг мансабдор шахси ҳисоб-китоблар маълумотномасининг асли ва унинг нусхаси орқасига божхона юк декларациясининг тартиб рақами, экспорт қилинаётган товарнинг миқдори ва қийматини кўрсатган ҳолда имзо қўяди ва уларни шахсий рақамли муҳри билан тасдиқлайди. Ҳисоб-китоблар маълумотномасининг асли декларантга қайтариб берилади, унинг нусхаси эса божхона органида қолади.

Битта ҳисоб-китоблар маълумотномаси қиймати доирасида товарлар бир нечта партияларда экспорт қилинган ҳолатда, экспорт қилинадиган товарларнинг ҳар бир партиясининг божхона расмийлаштируви ушбу банднинг иккинчи ва учинчи хатбошиларига мувофиқ амалга оширилади. Бунда экспорт қилинадиган товарларнинг иккинчи ва кейинги партияларини божхонада расмийлаштиришда ҳисоб-китоблар маълумотномасининг асли ва унинг нусхаси орқа тарафидаги божхона органларининг ёзувлари билан, корхона раҳбари томонидан ҳам орқа тарафи тасдиқланади ва божхона органларига тақдим қилинади.

3. Экспорт қилинадиган товарларнинг божхонада расмийлаштирилишига фақат тўлдирилган ҳисоб-китоблар маълумотномаси мавжуд бўлган ҳолдагина йўл қўйилади. Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида жойлашган омборлардан FOB, EX Warehouse шартларида марказлаштирилган ҳолда юклаб жўнатиш, миллий валюта — сўмда тўлов амалга ошириш шарти билан биржа ва ярмарка савдоларида тузилган контрактлар бўйича ҳамда чет эл валютасида тўлов амалга ошириш шарти билан Ўзбекистон Республикаси товар – хомашё биржасида тузилган экспорт шартномалари бўйича юклаб жўнатиш бундан мустасно.

Бунда, ташқарига чиқарилаётган товарлар, шу жумладан, бир нечта партияларда чиқарилаётгани суммаси олинган кафолатлар ёки экспорт шартномаларни сиёсий ва тижорат хатарларидан суғурталаш полиси, олдиндан тўланган ҳақ ёки маълумотномада кўрсатилган аккредитив суммасидан ошмаслиги шарт.

4. Бартер контрактлар бўйича сотилиши учун махсус рухсатнома мавжуд бўлган товарлар шартноманинг умумий суммасига кафолат ёки экспорт шартномаларни сиёсий ва тижорат хатарларидан суғурталаш полиси мавжуд бўлганда ташқарига чиқарилади, бу ҳақда ҳисоб-китоблар маълумотномасида қайд этилади.

Бартер шартномалари бўйича импорт товарлар Ўзбекистон Республикасига амалда кириб келган бўлса, божхона идоралари товарларни ҳисоб-китоблар маълумотномасисиз ташқарига чиқаради.

5. Ваколатли банклар хорижий вакил банклар кафолатларини қабул қиладилар.

Агар кафолатнома вакиллик муносабатлари ўрнатилмаган банк томонидан берилган бўлса, ваколатли банклар бевосита вакиллик муносабатлари ўрнатилган хорижий банклардан кафолат тасдиқ хатини олишлари лозим.

6. Ваколатли банкларнинг раҳбарлари ҳисоб-китоблар маълумотномасини тўғри расмийлаштирилиши, шунингдек, объектив сабаблар бўлмай туриб, унинг ўз вақтида расмийлаштирилмаганлиги учун жавобгардирлар.

1-хатбошида маълумотномани расмийлаштирган банк муассасасининг тўлиқ номи кўрсатилади;

2-хатбошида товар жўнатувчи/экспорт қилувчи корхонанинг тўлиқ номи, КТУТ коди;

3-хатбошида товар олувчи/импорт қилувчи корхонанинг тўлиқ номи;

4-хатбошида шартноманинг санаси ва рақами;

5-хатбошида шартноманинг умумий суммаси;

6-хатбошида шартнома шартларига мувофиқ товарнинг номи;

7-хатбошида хорижий банкнинг кафолати ёки экспорт шартномаларни сиёсий ва тижорат хатарларидан суғурталаш полиси мавжудлиги, олдиндан келиб тушадиган ҳақнинг тушиши, ҳужжатнинг суммаси, санаси ва амал қилиш муддати кўрсатилган ҳолда аккредитивнинг очилганлиги кўрсатилади.