Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 13 апрелдаги ПҚ-3666-сон «Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги фаолиятини янада такомиллаштиришга доир ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 20 июлдаги 341-сон «Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги фаолиятини такомиллаштириш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ, шунингдек Тошкент давлат юридик университетида ўқув жараёнини янада такомиллаштириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълими вазирлиги ва Адлия вазирлиги қарор қилади:

1. Тошкент давлат юридик университетида ўқитишнинг модуль тизими шароитларида талабалар билимини назорат қилиш тартиби ва баҳолаш мезонлари тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Мазкур Низом Тошкент давлат юридик университетида (бундан буён матнда университет деб юритилади) ўқитишнинг кредит-модул тизими шароитларида талабалар билимини назорат қилиш тартиби ва баҳолаш мезонларини белгилайди.

1. Университет талабалари (бундан буён матнда талабалар деб юритилади) билимини назорат қилиш ва баҳолашнинг мақсади — юқори малакали, рақобатбардош, мамлакатда ўтказилаётган демократик ва ҳуқуқий ислоҳотларнинг юқори талабларига, замонавий халқаро стандартларга жавоб бера оладиган юридик кадрларни тайёрлаш ҳамда талабаларда мустақил таълим олиш, таълим сифатини бошқарган ҳолда юридик фаолиятнинг тегишли соҳаларида тизимли таҳлил қилиш ва бошқарув кўникмаларини ривожлантириш, талабаларнинг модулларни ўзлаштиришида бўшлиқлар ҳосил бўлишининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва бартараф этишдан иборат.

Модуль алоҳида ўқув фани (унинг қисми) бўлиб, ўзида билимга оид ҳамда касбий жиҳатларни қамраб олади ва талабанинг фан дастурини ўрганиши натижасида шаклланган билим, кўникма ва малакаларини назорат қилишнинг тегишли тури билан якунланади.

Университет томонидан бошқа олий таълим муассасалари билан ташкил этилган қўшма таълим дастурлари доирасида талабалар билимини назорат қилиш ва баҳолаш ҳамда битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш қўшма таълим дастурлари бўйича шартномада назарда тутилган тартибда амалга оширилади.

2. Талабалар билимини назорат қилиш ва баҳолашнинг асосий вазифалари қуйидагилар ҳисобланади:

талабаларда давлат таълим стандартларига мувофиқ тегишли билим, кўникма ва малакалар шаклланганлиги даражасини назорат қилиш ва таҳлил қилиб бориш;

талабалар билими, кўникма ва малакаларини баҳолашнинг асосий тамойиллари: давлат таълим стандартларига асосланганлик, аниқлик, ҳаққонийлик, ишончлилик, билимларни баҳолашда шаффофликни таъминлаш;

ўқув материалининг талабалар томонидан тизимли равишда ва белгиланган муддатларда ўзлаштирилишини ташкил этиш ва таҳлил қилиш;

талабаларда мустақил ишлаш кўникмаларини ривожлантириш, ахборот ресурслари манбаларидан самарали фойдаланишни ташкил этиш;

талабалар билимини холис ва адолатли баҳолаш ҳамда унинг натижаларини ўз вақтида маълум қилиш;

талабаларнинг ўқув режаси доирасида комплекс ҳамда узлуксиз тайёргарлигини таъминлаш;

ўқув жараёнининг ташкилий ишларини компьютерлаштиришга шароит яратиш.

3. Кафедра мудири ҳар бир модуль бўйича модуль раҳбарини, яъни алоҳида модулни ўқитишнинг сифати, ўқув материалини шакллантириш, шунингдек барча турдаги назорат саволларини тузиш, талабалар билимини текширишда ягона стандартларни таъминлашга масъул бўлган педагог ходимни белгилайди.

Модуллар бўйича талабалар билимини семестр давомида баҳолаб бориш назорат жадваллари ва баҳолаш мезонлари асосида амалга оширилади.

3¹. Модулнинг ўқув дастури мазмунини ўзлаштириш кредитни — талабаларнинг ўқув юклама ҳажмини аниқлашнинг шартли бирлигини қўллаган ҳолда белгиланади.

Кредит талаба томонидан тегишли ўқув ишларини (модул хусусияти ва бўлажак мутахассисни шакллантириш учун ўқув ишларининг муҳимлигидан келиб чиқиб университет томонидан белгиланадиган) бажаришга кетадиган вақт (соатлар)дан ташкил топади. Ҳар бир модул мустақил кредит ҳисобига эга бўлади.

Университет бир кредит таркибини, ҳар бир модул бўйича кредитлар сонини, шунингдек ҳар бир курсни ва умуман ўқиш даврини тамомлаш учун талаба томонидан тўпланиши лозим бўлган кредитларнинг умумий сонини мустақил равишда белгилайди.

Талаба мазкур Низомга мувофиқ модул ўқув дастури мазмунини ўзлаштирган (олган рейтинг баллидан қатъи назар) тақдирда, у тегишли модул бўйича кредитларнинг зарур сонини тўплаган деб ҳисобланади.

4. Талабаларнинг билим савияси ва ўзлаштириш даражасини давлат таълим стандартларига мувофиқлигини таъминлаш учун университетда оралиқ ва якуний назорат турлари ўтказилади.

Ўқув дастурларида белгиланган ҳолларда фақат якуний назорат тури ўтказилиши мумкин.

5. Модулнинг назорат жадваллари, назорат турлари ва шакллари, назоратлар сони ҳамда оралиқ ва якуний назоратлар учун белгиланган максимал ва саралаш баллари тўғрисидаги маълумотлар электрон таълим платформасига ўқув семестри бошланишидан олдин киритилади ҳамда педагог ходим томонидан биринчи машғулотда талабаларга эълон қилинади.

Якуний назорат жадваллари факультет деканатлари томонидан ишлаб чиқилади ва Ўқув-услубий бошқарма томонидан умумлаштирилган ҳолда университет веб-сайтига ҳамда электрон таълим платформасига жойлаштирилади.

11. Оралиқ назорат семестр давомида модуль ўқув дастурининг тегишли (модулнинг бир неча мавзуларини ўз ичига олган) бўлими тугагандан кейин талабанинг билим ва амалий кўникма даражасини аниқлаш ва баҳолаш усули ҳисобланади. Оралиқ назорат талаба томонидан модуль ўқув дастурининг тегишли бўлимлари мазмунини ўзлаштириш даражаси, талабанинг юридик адабиётлар, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан ишлаш амалий кўникмалари, ҳуқуқни қўллаш ҳужжатлари лойиҳаларини тузиш, муаммоли вазиятларни ҳал этиш (кейс-стади), тизимли таҳлил, мантиқий фикрлаш, мустақил тадқиқот олиб бориш, ўз фикрларини изчил ва аниқ баён қилиш қобилиятини баҳолашга қаратилган.

12. Оралиқ назоратни ўтказиш тартиби (оралиқ назоратни ўтказиш шакли ва муддати, оралиқ назорат саволларига қўйиладиган талаблар, баҳолаш мезонлари) ўқув фанининг хусусиятлари ва унга ажратилган соатлардан келиб чиққан ҳолда тегишли кафедра таклифи асосида факультет деканати билан келишилган ҳолда ўқув йили бошланишидан камида икки ҳафта аввал ўқув дастурларида белгиланади ва университет Кенгаши томонидан тасдиқланади.

Оралиқ назорат ҳар бир ўқув фанининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда семестр давомида камида бир маротаба ўтказилади.

Оралиқ назорат оғзаки ёки ёзма иш (индивидуал ёки жамоавий иш, презентация, таҳлилий маълумот тайёрлаш) шаклида ўтказилади.

Оралиқ назорат оғзаки шаклда ўтказилганида, ушбу жараён видеоёзувда қайд қилинади.

Оралиқ назорат дарс машғулотларини ўтказган педагог ходим ёки кафедра мудири томонидан уч нафар кафедра аъзоларидан иборат таркибда тузиладиган комиссия томонидан баҳоланади.

Оралиқ назорат учун ҳар бир модуль бўйича жами баллнинг (баҳо фоизининг) 40 фоизигача ажратилишига рухсат этилади.

18. Оралиқ назорат ёзма иш шаклида ўтказилганида, у талаба томонидан мустақил равишда тайёрланиши ва академик ҳалоллик талабларига риоя этилиши шарт. Академик ҳалоллик талабларини бузилишига, шу жумладан муаллифликни ўзлаштиришга (плагиат) йўл қўйилмайди. Ёзма ишда қоғоз ёки электрон кўринишда нашр қилинган ўзга матндан олинган манбаага ҳеч қандай ҳавола қилмаган ҳолда ишлатиш ёки олинган манбаага ҳавола қилинган бўлсада, лекин ўзлаштиришларнинг ҳажми ва характери талабанинг ёзма ишни ёки унинг асосий қисмини мустақил ёзилганлигига шубҳа уйғотадиган даражада ўзлаштирилган бўлса плагиат деб топилади.

Плагиат икки хил кўринишда бўлиши мумкин:

ўзга матнни сўзма-сўз баён қилиш;

парафраза — ўзлаштирилган ўзга матннинг мазмунини ўзгартирмасдан сўз ва ибораларни алмаштириб баён қилиш.

Оралиқ назорат ёзма иш матнидаги ўзганинг муаллифлик ишидан олинган ҳар қандай матнда муаллиф, ишнинг номи ва ишнинг бошқа реквизитларини кўрсатган ҳолда ҳаволалар келтирилиши шарт. Оралиқ назорат ёзма ишини текширишда муаллифликни ўзлаштириш (плагиат) ҳолатлари аниқланиши, шунингдек икки ёки ундан ортиқ ёзма ишнинг мустақил ёзилганлигига шубҳа уйғотадиган даражада ўхшаш бўлиши ушбу барча ёзма ишларга ноль балл қўйиш ёки олдин қўйилган оралиқ назорат рейтинг баллини бекор қилишга асос бўлади.

19. Оралиқ назорат баллари якуний назорат бошланишидан камида уч ҳафта олдин педагог ходим томонидан электрон таълим платформаси тизимига киритилиши зарур.

19¹. I ёки II гуруҳ ногиронлиги бўлган талабанинг мазкур Низомда назарда тутилган оралиқ назорат ишларини ёзма шаклда бажариш имконияти мавжуд бўлмаганда, у оралиқ назоратни оғзаки имтиҳон шаклида тегишли модуль ўқитувчисига ёки кафедра мудири 3 нафар кафедра аъзоларидан иборат таркибда тузган комиссияга топширади.

20. Якуний назорат муайян модуль бўйича назарий билим ва амалий кўникмаларнинг талабалар томонидан ўзлаштириш даражасини баҳолаш усули ҳисобланади. Якуний назорат талабанинг модуль ўқув дастурининг мазмунини ўзлаштирганлик даражаси, унинг мантиқий фикрлаши, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан ишлаш амалий кўникмалари, ҳуқуқни қўллаш ҳужжатлари лойиҳаларини тузиш, муаммоли вазиятларни (кейс-стади) ҳал этиш, тизимли, танқидий таҳлил қила олиши, ўз фикрларини изчил ва аниқ баён қилиш қобилиятларини баҳолашга қаратилган.

21. Мутахассислик ўқув фанларининг модуллари бўйича якуний назорат семестр якунида университетнинг махсус жиҳозланган аудиторияларида электрон таълим платформаси орқали компьютерда топширилади.

Номутахассислик ўқув фанлари бўйича якуний назорат университетнинг Академик ҳалоллик кенгаши томонидан белгиланган шаклда ўтказилиши мумкин.

22. Якуний назорат саволлари, қоида тариқасида, мантиқий саволлар ва муаммоли вазиятларни ёки фақат муаммоли вазиятни (казус, кейс-стадини) ўз ичига олади. Шунингдек якуний назорат тест шаклида ўтказилиши мумкин. Модуллар бўйича якуний назорат саволларининг мазмуни кафедралар томонидан белгиланади.

Якуний назорат саволлари бўйича баллар миқдори тақсимоти (баҳо фоизи) университет Академик ҳалоллик кенгаши қарори билан тасдиқланади.

23. Якуний назорат саволлари тегишли кафедра томонидан тузилади. Саволлар сони кафедра тавсиясига асосан Ўқув-услубий бошқарма томонидан белгиланади.

Саволлар:

талабаларнинг ўтган ўқув йилларида тайёрланган ёзма ишлардан фойдаланиш имкониятини истисно қилиш учун заруратга кўра янгиланиши;

аниқ, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар кўрсатмаларига асосланган ва амалиёт билан бевосита боғлиқ бўлиши;

мазмуни модуль ўқув дастурига мувофиқ бўлиши;

ўз ичига ўқув дастурининг тегишли бўлимларини тўлиқ қамраб олувчи материалларни мужассам қилган бўлиши;

талабаларнинг модульни ўзлаштириш даражасини, таҳлил қилиш кўникмаларини, мустақил фикрлаш ва келажакдаги касбий фаолиятларида мустақил қарорлар қабул қилиш қобилиятларини аниқлашга қаратилган бўлиши лозим.

24. Кафедра мудири ўқув семестрининг тўртинчи ҳафтаси бошланишидан кечикмаган ҳолда якуний назорат саволларини факультет деканатига тақдим қилинишини таъминлаши шарт. Факультет деканати саволларни ўқув дастурида белгиланган талабларга мувофиқлигини текширган ҳолда етти иш куни ичида Ўқув-услубий бошқармага тақдим қилади.

Ўқув-услубий бошқарма Таълим сифатини назорат қилиш бўлими билан биргаликда якуний назорат саволларини олган кундан бошлаб икки ҳафта давомида уларнинг ўқув дастурига мос ёки мос эмаслиги нуқтаи назаридан экспертизадан ўтказади. Экспертизадан ўтказилган якуний назорат саволлари Ўқув-услубий бошқарма томонидан тегишли модуллар бўйича якуний назорат саволлари ягона базасига киритилади. Якуний назорат саволлари ягона базаси ҳар йили тақдим қилинадиган якуний назорат саволлари ҳисобига кенгайиб боради. Университет якуний назорат саволлари ягона базасидан талабалар ва педагог ходимларнинг фойдаланишига имконият яратилишини таъминлайди.

25. Якуний назорат саволлари ягона базасида мавжуд саволлар асосида электрон таълим платформасида автоматик равишда якуний назорат саволлари шакллантирилади.

26. Якуний назорат факультет деканлари тавсиясига кўра ўқув ишлари бўйича проректор томонидан тасдиқланадиган, кафедраларнинг педагог ходимлари орасидан тайинланадиган аудитория раҳбари ва кузатувчилар томонидан ўтказилади. Якуний назоратни ўтказишда ректор томонидан тайинланган университетнинг бошқа ходимлари ҳам қатнашади.

27. Якуний назорат олиб бориш жараёни, қоида тариқасида, видеоёзувда қайд қилинади. Ўқув-услубий бошқарма ва Таълим сифатини назорат қилиш бўлими ходимлари видеокузатув воситаси орқали якуний назорат ўтказиш жараёнини кузатади.

Аудитория раҳбарлари ва кузатувчиларнинг тасдиқланган рўйхати университет таркибий тузилмалари эътиборига етказилади.

Якуний назоратга аудитория раҳбари ёки кузатувчисининг узрли сабабсиз келмаслиги (ёки кечикиб келиши) уларга нисбатан интизомий чораларни қўллашга асос бўлади. Келмаган аудитория раҳбари ва (ёки) кузатувчини алмаштириш мажбурияти тегишли кафедра мудири зиммасига юклатилади.

28. Талабалар якуний назорат ўтказилаётган аудиторияга фақат талабалик гувоҳномаси ёки шахсини тасдиқловчи бошқа ҳужжатни тақдим этганларидан сўнг киритилади.

29. Имтиҳон жадвалида белгиланган якуний назорат вақти бошлангандан сўнг келган талабалар унда иштирок этишга қўйилмайди.

30. Якуний назорат ўтказилаётган аудиторияга аудитория раҳбари ва кузатувчилардан бошқа шахсларнинг кириши қатъиян тақиқланади. Якуний назорат ўтказиш жараёни ректор, ўқув ишлари бўйича проректор, Ўқув-услубий бошқармасининг ва Таълим сифатини назорат қилиш бўлимининг раҳбарлари ҳамда ходимлари, шунингдек деканлар ва уларнинг ўринбосарлари томонидан назорат қилиб турилиши мумкин.

31. Аудитория раҳбари ва кузатувчилар якуний назорат ўтказишда қуйидагиларга мажбур:

талабаларни якуний назорат бошланишидан аввал уни ўтказиш тартиби ва давом этиш вақти ҳақида хабардор қилиш;

талабаларнинг мобиль телефонларини ўчиришлари ва топширишларини таъминлаш;

талабаларга якуний назорат давомида фойдаланиш тақиқланган барча предметларни кузатувчиларга ўз ихтиёрлари билан топширишларини таклиф этиш;

талабаларни аудиторияда бир-бирларидан кўчиришлари учун имкон бўлмайдиган ҳолда жойлаштириш;

якуний назорат ўтказилаётган тўлиқ вақт давомида тартибга лозим даражада риоя қилинишини таъминлаш;

зарур бўлганда талабаларга қайд этилган ноаниқликлар, техник хатолар ёки топшириқни бажаришга қўйиладиган махсус талаблар ҳақида маълумот бериш;

якуний назорат ўтказиш қоидаларини бузган талабаларни электрон таълим платформасида тегишли далолатнома тузган ҳолда имтиҳондан четлаштириш.

32. Ёзма имтиҳон, қоида тариқасида, 2 соат (120 дақиқа) мобайнида ўтказилади. Имтиҳон вақти аудитория раҳбари томонидан йўл-йўриқ берилган вақтдан бошланади. Якуний назоратни бошлаш ва тугатиш вақти аудитория раҳбари томонидан аудитория доскасида акс эттирилиши зарур.

33. Талаба якуний назорат ўтказиладиган аудиторияда ўзи учун ажратилган компьютерга фамилияси, исми, шарифи, курси, гуруҳи ва бошқа тегишли маълумотларни киритади.

Тегишли маълумотлар киритилганидан кейин компьютер мониторида якуний назорат саволлари чиқади.

Имтиҳон ўтказиш вақтида талабаларнинг якуний назорат саволларининг мазмуни тўғрисидаги мурожаатлари кўриб чиқилмайди.

34. Якуний назорат талаба томонидан мустақил равишда бажарилиши шарт.

Ишни текшириш вақтида икки ёки ундан ортиқ (иш мазмунининг 2/3 дан ортиғи) ўхшаш ишлар талабанинг кўчирганлиги ҳолатига асос бўлади ва талабаларга ноль рейтинг балл қўйилади.

Шифрланган ишни баҳолашнинг объективлигига таъсир кўрсатувчи ҳолатлар аниқланганда, шу жумладан сўзнинг устига ёки тагига чизиш ёхуд атрофини чизиб қўйиш, ишда текширувчи шахс номига мурожаатнинг мавжуд бўлиши, матннинг турли қисмларига (шу жумладан, очиқ қолдирилган жойларига) график белгилар қўйиш, иш матнида талабанинг фамилияси, исми, отасининг исмини кўрсатиш ҳолатлари мавжуд бўлганда, иш учун ноль рейтинг балли қўйилади.

Якуний назоратга талаба ўрнига бошқа шахс кирган ҳолатлар аниқланганда, талабага ноль рейтинг балли қўйилиб қоидабузарлар аудиториядан чиқариб юборилади.

37. Ёзма ишлар текширилиши ушбу Низомнинг 6-бобига мувофиқ амалга оширилади.

37¹. I ёки II гуруҳ ногиронлиги бўлган талабанинг мазкур Низомда назарда тутилган якуний назорат ишларини компютерда бажариш имконияти мавжуд бўлмаганда у якуний назорат даври бошланишидан камида икки ҳафта олдин ўқув ишлари бўйича проректорга мурожаат қилади. Бунда, ушбу талабанинг ногиронлиги тўғрисидаги тиббий маълумотнома ёки тиббий-ижтимоий эксперт комиссиясининг хулосаси Университет томонидан тегишли давлат органлари ва ташкилотларидан, шу жумладан «Электрон ҳукумат» тизими идоралараро интеграциялашув платформаси ёки «Ижтимоий хизмат» электрон платформаси орқали мустақил равишда олинади. Мазкур бандда назарда тутилган талабалар якуний назоратни оғзаки имтиҳон шаклида комиссияга топширади.

Соғлиғининг ҳолати компьютерда ишлаш имкониятини истисно қиладиган талабалардан оғзаки имтиҳонларни қабул қилувчи университетнинг профессор-ўқитувчилар таркибидан иборат комиссия ректор буйруғи билан тузилади. Комиссия таркиби ҳар ўқув йили учун бир маротаба тасдиқланади. Комиссия унинг аъзоларининг камида учдан икки қисми иштирок этганда ваколатли ҳисобланади. Комиссия томонидан қўйилган баҳо баённома билан расмийлаштирилади.

38. Якуний назоратни ўтказишда баҳоларнинг холислигини таъминлаш мақсадида талабалар томонидан бажарилган ишлар электрон таълим платформаси томонидан автоматик равишда идентификация кодлари бериш йўли билан шифрланади.

40. Ўқув-услубий бошқарма электрон таълим платформасига ўқув юкламасидан келиб чиқиб модуллар бўйича якуний назорат ишларини текшириши мумкин бўлган педагог ходимлар рўйхатини киритади.

Электрон таълим платформаси томонидан идентификация кодлари бериш йўли билан шифрланган ишлар автоматик равишда тегишли педагог ходимларга текшириш учун юборилади.

Якуний назорат ишларини текшириш якуний назорат имтиҳонлари якунланган кундан бошлаб 15 иш куни ичида амалга оширилади. Заруратга кўра (интернет тармоғида ёки электрон таълим платформасида техник носозлик юз берганда) ушбу муддат университет ректори томонидан 5 иш кунигача узайтирилиши мумкин.

Якуний назорат ишларини текшириш муддати якунланган кундан бошлаб 1 иш куни ичида натижалар электрон таълим платформасида эълон қилинади.

41. Ёзма ишларни текшириш муддатларини бузган педагог ходимларга нисбатан Ўқув-услубий бошқарма бошлиғининг билдиргисига асосан интизомий жазо чоралари қўлланиши мумкин.

42. Якуний назорат ишларини текшириш натижалари (баҳо) ишни текширган педагог ходим томонидан баҳони асослантирувчи тақриз билан биргаликда дарҳол электрон таълим платформасига киритилади.

44. Кафедранинг якуний назорат ишларини текширишда иштирок этган педагог ходимлари томонидан ўқув машғулотлари вақтида талабалар учун якуний назорат ишларида кўп учраган хатолар тўғрисида тушунтириш берилади, шунингдек, мазкур хатолар умумлаштирилиб, талабаларга ахборот хизмати орқали етказилади.

46. Ўқув-услубий бошқарма томонидан оралиқ ва якуний назорат натижалари асосида электрон таълим платформасида талабаларнинг фамилияси, исми, отасининг исми идентификация қилинган ҳолда жамловчи электрон рейтинг қайдномаси шакллантирилади.

Жамловчи электрон рейтинг қайдномасида нотўғри қайд қилинган ҳоллар аниқланганда, электрон таълим платформасига ишларни текшириш ва баҳоларни киритишга масъул бўлган педагог ходим жавобгар бўлади.

Агар оралиқ ва якуний назорат ишлари натижаси жамловчи рейтинг қайдномасида нотўғри акс эттирилган бўлса, Ўқув-услубий бошқарманинг жамловчи рейтинг қайдномасини тузишга масъул бўлган ходими, шунингдек Ўқув-услубий бошқарма бошлиғи жавобгар бўлади.

Оралиқ ва якуний назорат ишлари рейтинг қайдномасида тўғри акс этишини мониторинг қилиш учун Академик ҳалоллик кенгаши ўз қарори билан жамловчи рейтинг қайдномасини ҳақиқий балларга мос келишини қайта текшириш ташаббуси билан чиқиши мумкин.

Оралиқ ва якуний назорат топшириш рейтинг қайдномасининг ҳамда якуний жамловчи рейтинг қайдномасининг шакллари Академик ҳалоллик кенгаши томонидан тасдиқланган намуна бўйича тузилади.

47. Оралиқ ва якуний назорат ишларини баҳолашнинг холислигини таъминлаш мақсадида Ўқув-услубий бошқарма ва Таълим сифатини назорат қилиш бўлими ёзма ишларнинг тасодифий танланган ҳолда қайта текширилишини ташкил қилади. Бу мақсадда ушбу ҳуқуқ соҳасига ёки фанга алоқадор бўлган Университет педагог ходимлари жалб қилинади ва улар баҳолаш мезонлари асосида талабаларга қўйилган оралиқ ва якуний назоратлар рейтинг балларининг холислигини аниқлайди.

48. Ўқув-услубий бошқарма бошлиғи оралиқ ва якуний назорат натижаси бўйича топшириш рейтинг қайдномаларини кўриб чиқиб кўп миқдорда паст ўзлаштириш рейтинг балли ишларни аниқласа, бу ҳақда ўқув ишлари бўйича проректорни хабардор қилади. Ўқув ишлари бўйича проректор ректор буйруғи асосида ташкил этиладиган экспертлар гуруҳи томонидан ёзма ишларни қайта текширтириш ҳуқуқига эга.

Экспертлар гуруҳи ишига раҳбарликни, қоида тариқасида, ўқув ишлари бўйича проректор амалга оширади. Экспертлар сифатида бошқа олий таълим муассасаларининг педагог ходимлари ва амалиёт вакиллари (келишув асосида) иштирок этиши мумкин. Экспертларнинг шахси ошкор этилишига йўл қўйилмайди. Экспертларнинг асосий вазифаси ёзма ишларни тасдиқланган баҳолаш мезонлари асосида қайта текшириб, қўйилган балларнинг мувофиқ ёки номувофиқ эканлигини аниқлаш ҳисобланади.

Қайта текшириш натижаларига кўра экспертлар гуруҳи ўзининг экспертлар гуруҳи аъзолари томонидан имзоланган ва ўқув ишлари бўйича проректор томонидан тасдиқланадиган хулосасини тақдим қилади ва бу тегишли балларни ўзгартириш учун асос ҳисобланади. Хулоса Ўқув-услубий бошқармага жамловчи қайдномани тайёрлаш учун тақдим этилади.

Экспертлар гуруҳининг хулосаси расмийлаштирилгунга қадар оралиқ ва якуний назорат натижалари якуний эмас деб ҳисобланади ва талабаларга эълон қилиниши мумкин эмас. Хулоса расмийлаштирилгунга қадар натижалар махфийлиги учун Ўқув-услубий бошқарма масъул ходими жавобгар ҳисобланади. Ўқув-услубий бошқарма бошлиғи ходимларининг лавозим мажбуриятларини бажаришлари учун зарурий шарт-шароитларни таъминлашга масъулдир.

Масъул ходим оралиқ ва якуний назорат натижаларининг махфийлиги бузилиши юзасидан барча ҳолатлар тўғрисида Ўқув-услубий бошқарма бошлиғига дарҳол хабар бериши керак.

49. Талабалар назорат турлари бўйича олган баҳоларини ҳамда педагог ходим томонидан ёзилган тақризларни электрон таълим платформаси орқали кузатиб боради.

Оралиқ назорат бўйича қўйилган баллдан норози бўлган талабалар баҳо эълон қилингандан бошлаб 72 соат давомида электрон таълим платформаси орқали апеллация шикояти беришлари мумкин. Бунда, талабалар ўқув дастуридаги баҳолаш мезонларига асосланиб апеллация шикоятида ўқитувчининг тақризига шикоят билдириши лозим.

Заруратга кўра (интернет тармоғида ёки электрон таълим платформасида техник носозлик юз берганда, талаба бетоблиги туфайли платформага апеллация шикоятини юклай олмай қолганда) ушбу муддат университет ректори томонидан 72 соатгача узайтирилиши мумкин.

Оралиқ назорат ишлари бўйича апелляция шикоятларини кўриб чиқиш учун тегишли кафедра мудири томонидан кафедра профессор-ўқитувчилари таркибидан камида учта аъзодан иборат апелляция комиссияси тузилади.

Оралиқ назорат ишлари бўйича апелляция шикоятлари апелляция комиссияси томонидан шикоят берилган кундан бошлаб уч иш куни ичида кўриб чиқилади.

Якуний назорат бўйича қўйилган баллдан норози бўлган талабалар баҳо эълон қилингандан бошлаб 72 соат давомида электрон таълим платформаси орқали апеллация шикоятини беришлари мумкин. Бунда, талабалар ўқув дастуридаги баҳолаш мезонларига асосланиб апеллация шикоятида ўқитувчининг тақризига шикоят билдириши лозим.

Заруратга кўра (интернет тармоғида ёки электрон таълим платформасида техник носозлик юз берганида, талаба бетоблиги туфайли платформага апеллация шикоятини юклай олмай қолганда) ушбу муддат университет ректори томонидан 72 соат гача узайтирилиши мумкин.

Апелляция шикоятини кўриб чиқиш учун факультет декани билдиргисига асосан ректор буйруғи билан университет профессор-ўқитувчилари таркибидан камида еттита аъзодан иборат апелляция комиссияси тузилади.

Якуний назорат ишлари бўйича апелляция шикоятлари апелляция комиссияси томонидан барча модуллар бўйича якуний назорат баҳолари эълон қилингандан бошлаб ўн кун давомида кўриб чиқилади.

Апелляция комиссиялари аъзоларнинг камида учдан икки қисми иштирок этганда ваколатли ҳисобланади. Апелляция комиссияларининг қарори оддий кўпчилик овоз билан қабул қилинади ва унда иштирок этган барча аъзолар томонидан тасдиқланадиган баённома билан расмийлаштирилади.

Талабанинг апелляция шикояти апелляция комиссияларида зарурат бўлганда ушбу назорат тури бўйича баллар қўйган педагог ходимнинг иштирокида кўриб чиқилади.

Апелляция шикоятини кўриб чиқишда апелляция комиссиялари назорат ишларини ҳар томонлама ўрганади.

Талабанинг апелляция шикоятини кўриб чиқиш натижаси бўйича апелляция комиссиялари қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:

қўйилган балларни ўзгаришсиз қолдириш;

қўйилган балларни ўзгартириш.

Талабанинг апелляция шикоятини кўришда унинг илгари олган рейтинг баллини пасайтиришга йўл қўйилмайди.

50. Текширилган оралиқ ва якуний назорат ёзма ишлари электрон таълим платформасида олти ой мобайнида сақланади. Оралиқ ва якуний назорат ёзма ишлари ҳужжатлар йиғмажилдларига киритилмайди ва алоҳида сақланиши талаб этиладиган ҳужжат ҳисобланмайди. Оралиқ ва якуний ёзма ишлар олти ойлик муддат ўтганидан сўнг электрон тизимдан ўчириб ташланади.

51. Талабанинг ҳар бир модуль бўйича ўзлаштириш даражаси талабаларнинг билим, малака ва кўникмаларини баҳолаш Европа кредит трансфер тизимига (European Credit Transfer and Accumulation System — ECTS) асосан мазкур Низомнинг иловасига мувофиқ амалга оширилади.

52. Талабанинг ўқув семестри мобайнидаги ҳар бир модуль бўйича ўзлаштириши 100 баллик тизим асосида бутун сонлар билан баҳоланади. 100 балл назорат турлари бўйича қуйидагича тақсимланади:

оралиқ назоратга модуль бўйича тўпланиши мумкин бўлган максимал баллнинг — 40 фоиз (40 балл) гача;

якуний назоратга модуль бўйича тўпланиши мумкин бўлган максимал баллнинг оралиқ назоратга ажратилган қисмидан қолган қисмда, оралиқ назорати белгиланмаган тақдирда 100 фоиз (100 балл) гача ажратилади.

53. Электрон таълим платформасида алоҳида баҳоланадиган курс иши (лойиҳа, жадвал-ҳисоблаш иши), амалиёт (стажировка), якуний давлат аттестацияси, битирув малакавий иши, шунингдек магистрлик диссертацияси бўйича ўзлаштириш ушбу Низомнинг иловасида белгиланган мезонлар бўйича баҳоланади.

54. Талабанинг модуль бўйича ўзлаштиришини баҳолашда қуйидаги намунавий мезонлардан (бундан буён матнда намунавий мезонлар деб юритилади) келиб чиқиш тавсия этилади:

а) «А», «А-» аъло баҳо (86 — 100 фоиз) олиш учун талаба:

ўқув дастурининг барча бўлимлари бўйича тизимли, тўла ва чуқур билимга эга бўлиши, зарур далиллар билан асослантириши;

илмий терминологиядан (шу жумладан, хорижий тилда ҳам) аниқ фойдаланиши, саволларга жавобни мантиқан тўғри, стилистик саводли равишда ифодалаши;

муаммоли саволларни аниқлаши, ўз ҳуқуқий позициясини илмий-амалий тилда асослаб бера олиши;

модулнинг таянч тушунчаларини билиши ва уни қисқа вақт ичида илмий ва амалий масалаларни ечишда самарали қўллай олиши;

ностандарт вазиятларда муаммоларни мустақил ва ижодий ҳал қила олиш қобилиятини кўрсата олиши;

амалий масалаларни қисқа, асосланган ва рационал равишда ҳал этиши;

модуль ўқув дастурида тавсия этилган асосий ва қўшимча адабиётларни тўлиқ ва чуқур ўзлаштириши;

ўрганилаётган модуль бўйича назариялар, концепциялар ва йўналишлар моҳиятини англаш, уларга танқидий баҳо бериш ва бошқа модуллар илмий ютуқларини қўллай олиши;

семинар, амалий ва лаборатория машғулотларида бутун семестр мобайнида ижодий ва мустақил қатнашиши, гуруҳли муҳокамаларда фаол бўлиши, вазифаларни бажаришда юқори маданият даражасига эга бўлиши лозим;

б) «В+», «В», «В-» яхши баҳо (71 — 85 фоиз) олиш учун талаба:

ўқув дастурининг барча бўлимлари бўйича тизимли, тўла ва чуқур билимга эга бўлиши, зарур далиллар билан асослантириши;

илмий терминологиядан (шу жумладан, хорижий тилда ҳам) аниқ фойдаланиши, саволларга жавобни мантиқан тўғри, стилистик саводли равишда ифодалаши;

ўз фикрини исботлашда ёки бошқа назарий материални баён қилишда юзага келган ноаниқликларни мустақил бартараф эта олиши;

модулнинг таянч тушунчаларини билиши, қисқа вақт ичида илмий ва касбий вазифаларни қўйиш ҳамда ҳал қилишда ундан унумли фойдаланиши;

стандарт вазиятларда муаммоларни ўқув дастури доирасида мустақил ҳал қила олиши;

амалий машғулотларда норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни яхши билишини намойиш қилиши, ушбу билимларни янги вазиятларда тўғри (лекин доим ҳам рационал эмас) қўллай олиши, бунда бажарилган иш натижаларини етарли даражада расмийлаштира олмаслиги;

модуль ўқув дастурида тавсия қилинган асосий адабиётларни ўзлаштириши;

ўрганилаётган модуль бўйича назариялар, концепциялар ва йўналишлар моҳиятини англай олиши ва уларга танқидий баҳо бериши;

бутун модулни ўзлаштириш давомида семинар, амалий ва лаборатория машғулотларида ижодий ва мустақил қатнашиши, гуруҳли муҳокамаларда фаол бўлиши, вазифаларни бажаришда юқори маданият даражасига эга бўлиши лозим;

в) «С+», «С», «С-» қониқарли баҳо (56 — 70 фоиз) олиш учун талаба:

давлат таълим стандартлари доирасида етарли билим ҳажмига эга бўлиши;

илмий терминологияни ишлатиши, саволларга жавобларни тўғри баён қилиши, лекин бунда айрим хатоларга йўл қўйиши;

жавоб беришга ёки айрим махсус кўникмаларни намойиш қилишда қийналганда, модуль ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар бўйича асосий тушунчага эга эканлигини намойиш этиши;

модулнинг умумий тушунчалари бўйича қисман билимга эга бўлиши ва уни стандарт (намунавий) вазиятларни ҳал этишда қўллай олиши;

педагог ходим раҳбарлигида стандарт (намунавий) вазиятларни ҳал эта олиши;

ўқилаётган модуль бўйича асосий назариялар, концепциялар ва йўналишлар моҳиятини англаши, уларга баҳо бера олиши;

семинар, амалий ва лаборатория машғулотларида педагог ходим раҳбарлигида қатнашиши, вазифаларни бажаришда етарли маданият даражасига эга бўлиши лозим;

г) талабанинг билим даражаси «D» қониқарсиз баҳо билан (50 — 55 фоизгача) баҳоланади, агар:

давлат таълим стандартлари доирасида фақат айрим фрагментар билимларга эга бўлса;

илмий терминларни ишлата олмаса ёки жавоб беришда жиддий мантиқий хатоларга йўл қўйса;

семинар, амалий ва лаборатория машғулотларида пассив қатнашиб, вазифалар бажариш маданиятининг паст даражасига эга бўлса;

д) талаба ўзлаштириши қуйидаги ҳолларда билим даражаси «F» (0 — 49 фоизгача) баҳога баҳоланади, агар:

тегишли модуль бўйича билимларга эга бўлмаса;

амалий кўникмаларга эга бўлмаса, хатоларини ҳатто педагог ходим тавсиялари ёрдамида ҳам тўғрилай олмаса.

Модуль хусусиятидан келиб чиққан ҳолда ҳар бир модул бўйича баҳолаш мезонлари кафедра томонидан аниқлаштирилган тартибда ишлаб чиқилади ҳамда тегишли модулнинг дастурига киритилиб, Академик ҳалоллик кенгаши томонидан тасдиқланади.

56. Модуллар бўйича оралиқ ва якуний назоратни баҳолаш мезонлари намунавий баҳолаш мезонлари асосида ишлаб чиқилади ва Университет Академик ҳалоллик кенгаши томонидан тасдиқланади.

57. Модуллар бўйича семестр учун талаба рейтинги қуйидагича аниқланади:

R_f — талабанинг рейтинги;

V — семестрда модуль учун ажратилган умумий юклама (соатларда);

O^I — модуль бўйича ўзлаштириш даражаси (балларда).

58. Талаба семестр мобайнида модуль бўйича олган умумий балли белгиланган тартибда талаба томонидан ҳар бир назорат тури бўйича олинган умумий баллар йиғиндисига тенг.

59. Якуний назорат жадваллари якуний назорат бошланишидан камида бир ҳафта олдин ўқув режа асосида факультет деканлари томонидан ишлаб чиқилади, Ўқув-услубий бошқарма томонидан умумлаштирилади ҳамда ўқув ишлари бўйича проректор томонидан тасдиқланади.

Талаба белгиланган тартибда электрон таълим платформаси орқали оралиқ ва якуний назорат иш натижаларини мустақил равишда билиб боришга мажбурдир.

61. Ўқув машғулотларида касаллиги ёки ҳужжат билан тасдиқланган бошқа узрли сабаблар туфайли (йўл-транспорт ҳодисаси, яқин қариндошининг вафоти, яқин қариндошининг ёки талабанинг никоҳ тузиши, фарзанд туғилиши, фан, маданият ва спорт соҳаларидаги халқаро ҳамда республика танловлари ва мусобақаларида, ҳарбий кафедра машғулотларида иштирок этганлик, университетнинг электрон таълим платформасида юзага келган техник носозлик) иштирок этмаган ва шу сабабли оралиқ ёки якуний назоратни белгиланган муддатда топширмаган талабага унинг аризаси ҳамда унга илова қилинган асослантирувчи ҳужжатларга мувофиқ, қолдирган ўқув машғулотларини қайта ўзлаштирганидан сўнг факультет декани томонидан ўқув ишлари бўйича проректор билан келишилган ҳолда оралиқ ёки якуний назоратни топширишга рухсат берилади.

Бунда, талаба факультет декани номига касаллиги ёки бошқа узрли сабабларга кўра қолдирилган ўқув машғулотларини қайта ўзлаштириш ҳамда оралиқ ёки якуний назоратни топширишга рухсат беришни сўраб, узрли сабаблар (ҳолатлар) якунланган вақтдан бошлаб 5 иш куни ичида ариза билан мурожаат қилиши лозим.

61¹. Ўқув машғулотларида узрсиз сабаблар туфайли иштирок этмаган ва шу сабабли оралиқ назоратни белгиланган муддатда топширмаган талабага унинг аризасига мувофиқ, қолдирган ўқув машғулотларини қайта ўзлаштирганидан сўнг факультет декани томонидан ўқув ишлари бўйича проректор билан келишилган ҳолда оралиқ назоратни топширишга рухсат берилади.

Бунда, узрсиз сабабларга кўра қолдирилган ўқув машғулотлари мазкур машғулотга ажратилган аудитория соатининг 25 фоизидан ошмаган тақдирда талабага қолдирган ўқув машғулотларини қайта ўзлаштиришга йўл қўйилади.

Талаба факультет декани номига узрсиз сабабларга кўра қолдирилган ўқув машғулотларини қайта ўзлаштириш ҳамда оралиқ назоратни топширишга рухсат беришни сўраб, талаба ўқув машғулотларига чиққан кундан бошлаб 5 иш куни ичида ариза билан мурожаат қилиши лозим.».

61². Узрли ва узрсиз сабабларга кўра қолдирилган ўқув машғулотларини қайта ўзлаштириш тартиби ўқув машғулотларининг хусусиятидан келиб чиқиб, Академик ҳалоллик кенгаши томонидан белгиланади.

63. Талабаларга стипендия тўлаш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

69. Талабаларнинг умумий рейтинги, шунингдек модуллар бўйича тўпланган кредитлар сони ҳар бир семестр ва ўқув йили якунидан сўнг эълон қилинади.

70. Агар модуль бир неча семестр давомида ўтилган бўлса, Ўқув-услубий бошқарма томонидан талаба дипломининг иловаси ёки академик маълумотнома тузилаётган вақтда рейтинглар йиғиндиси ва тўпланган кредитлар сони ҳисобга олинади.

Талабага имтиёзли диплом белгилаш вақтида унинг модуллар бўйича ўзлаштириши ҳар бир семестр натижасига кўра ҳисобга олинади.

71. Ҳар бир факультет талабаларининг назорат турлари бўйича эришган натижалари факультет деканати томонидан Ўқув-услубий бошқарма билан ҳамкорликда тизимли равишда таҳлил қилинади ва Академик ҳалоллик кенгашида муҳокама қилиш учун киритилади.

72. Оралиқ ва якуний назорат ишларининг натижалари Академик ҳалоллик кенгашида ва заруратга кўра, университет Кенгашида мунтазам равишда муҳокама қилинади ва улар юзасидан тегишли қарорлар қабул қилинади.

73. Ўқув йилининг якуни бўйича тўпланган кредитлар миқдорига кўра талабаларни белгиланган тартибда кейинги курсга ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинади.

74. Мазкур Низом Тошкент давлат юридик университети билан келишилган.