Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви раисининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг 2011 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисоботини тинглаб ва муҳокама қилиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати шуни қайд этадики, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг 2011 йил 27 августдаги «Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви раисининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг 2010 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисоботи ҳақида»ги 228-II-сонли қарорига ҳамда бошқа қонун ҳужжатларига мувофиқ юритилган мувозанатли пул-кредит сиёсати, шунингдек миллий валютанинг барқарорлигини ва тўлов қобилиятини, мамлакат банк-молия тизимининг барқарорлиги ва ишончлилигини мустаҳкамлаш борасидаги тадбирларнинг рўёбга чиқарилиши монетар омилларнинг инфляция даражасига таъсирини жиловлаб туришга, инфляция даражаси ва пул-кредит кўрсаткичлари тасдиқланган мақсадли макроиқтисодий параметрлар доирасида бўлишини таъминлашга, иқтисодий ўсишнинг юқори суръатларини молиявий қўллаб-қувватлашда, инвестиция жараёнларида ва мамлакат иқтисодиётини модернизация қилишда банкларнинг иштирокини янада кенгайтиришга ёрдам берган.

Ҳисобот йилида тижорат банкларининг умумий капитали 30 фоизга ошган, банк тизими капиталининг етарлилик даражаси эса 24,2 фоизни ташкил этган, бу умумқабул қилинган халқаро стандартлардан деярли уч баробар ортиқдир. Банк тизимининг жорий ликвидлиги 65,5 фоизни ташкил этган бўлиб, бу Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2011 йил 7 январдаги «2011 — 2015 йиллар даврида Ўзбекистон иқтисодиётида ислоҳотлар масштабини кенгайтириш ва чуқурлаштириш, мамлакатда тадбиркорлик муҳитини шакллантириш бўйича мезонлар ва баҳолар тизимини аниқлаш ва амалга оширишга доир чора-тадбирлар дастури тўғрисида»ги ПҚ-1464-сонли қарорига мувофиқ белгиланган талаблардан икки баравар юқоридир.

«Мудис» халқаро рейтинг агентлиги томонидан Ўзбекистон банк тизимининг «барқарор» даражада ривожланиш прогнози тасдиқланган, «Стандарт энд Пурс» халқаро рейтинг агентлиги эса мамлакат банк тизимининг ривожланиш ҳолатини ижобий баҳолади ва рейтинг баҳосини бир поғона кўтарди. Жами активлари банк тизими активларининг 98 фоизидан ортиқни ташкил этадиган мамлакатнинг 23 та тижорат банки «Фитч Рейтингс», «Мудис» ва «Стандарт энд Пурс» каби етакчи халқаро рейтинг агентликларидан «барқарор» рейтинг баҳосини олган.

Банклар фаолияти ишончлилиги ва самарадорлигининг энг муҳим омили ҳамда шарти фуқароларнинг банк тизимига бўлган ишончи ўсишидан иборат. Чунончи, ҳисобот йилида фуқаролар ва хўжалик юритувчи субъектларнинг тижорат банкларидаги депозитлари ҳажми 36,3 фоизга ўсган.

Иқтисодиётнинг реал секторига йўналтирилган кредитларнинг умумий ҳажми 35,6 фоизга кўпайган, тижорат банкларининг умумий кредит портфелида узоқ муддатли кредитлар салмоғи 78,9 фоизга етган.

Ҳисобот йилида корхоналарни модернизация қилиш, техник ва технологик қайта жиҳозлашга тижорат банклари томонидан 4,4 трлн сўм миқдорида инвестиция кредитлари берилган бўлиб, бу 2010 йилдагига нисбатан 35 фоизга кўпдир.

2011 йилда тижорат банклари томонидан кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларига берилган кредитларнинг ҳажми 4 трлн сўмдан кўпроқни ташкил этган бўлиб, бу 2010 йилдагига нисбатан 1,5 баробар кўп. Жумладан, микрокредитлар ҳажми 752 млрд. сўмдан ортган ва бу кўрсаткич 1,5 баробар кўпайган.

«Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан кредит ташкилотларининг фаолияти устидан самарали назорат амалга оширилмоқда ҳамда банк қонунчилигини такомиллаштириш бўйича чоралар кўрилмоқда.

Банк тизимининг молиявий барқарорлигини янада мустаҳкамлаш, иқтисодиётнинг юқори суръатлар билан ўсишини молиявий қўллаб-қувватлаш, ишлаб чиқаришни инвестициялаш ва модернизация қилиш жараёнида банкларнинг иштирокини кенгайтириш мақсадида 2012 йилда қуйидаги устувор йўналишларни амалга оширишга эътиборни кучайтириш лозим:

Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясига мувофиқ банк фаолияти соҳасига оид амалдаги қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш, янги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилиш;

миллий валютанинг барқарорлигини ва тўлов қобилиятини янада мустаҳкамлашга йўналтирилган мувозанатли пул-кредит сиёсатини юритишни изчил давом эттириш;

банкларнинг капиталлашув даражасини янада ошириш ҳамда фуқаролар ва хўжалик юритувчи субъектларнинг бўш турган пул маблағларини узоқ муддатли депозитларга жалб қилишни рағбатлантириш ҳисобига банк тизимининг молиявий барқарорлигини ва ресурс базасини мустаҳкамлаш;

иқтисодиётнинг реал секторини молиявий қўллаб-қувватлашга, корхоналарни модернизация қилиш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлашга йўналтирилган банк инвестициялари ҳамда кредитлари ҳажмларини янада кўпайтириш ва самарадорлигини ошириш;

банк хизматлари кўламини кенгайтириш ва сифатини янада яхшилаш, айниқса қишлоқ жойларда, хусусан кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларига, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларининг бизнес-режаларини молиялаштиришга кредитлар ва микрокредитлар ажратиш.

Юқорида баён этилганларга асосланиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви раисининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг 2011 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисоботи тасдиқлансин.

2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (Ф. Муллажонов):

банк фаолияти соҳасига оид норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш мақсадида Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясига мувофиқ амалдаги қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклифларни тегишли қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектларига юборсин ҳамда янги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинишига эътиборни кучайтирсин;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2010 йил 26 ноябрдаги «2011 — 2015 йилларда республика молия-банк тизимини янада ислоҳ қилиш ва барқарорлигини ошириш ҳамда юқори халқаро рейтинг кўрсаткичларига эришишнинг устувор йўналишлари тўғрисида»ги ПҚ-1438-сонли қарорида белгиланган вазифалар ўз вақтида ва сифатли бажарилишини таъминласин;

мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг 2012 йилга мўлжалланган мақсадли макроиқтисодий кўрсаткичлари бажарилишига йўналтирилган мувозанатли ва самарали пул-кредит сиёсати юритилишини давом эттирсин, бунда пул массасини тартибга солишнинг бозор воситаларидан кенг ва самарали фойдалансин;

миллий валютанинг алмашув курси барқарорлигини таъминлашга, ташқи иқтисодий алоқаларни янада кенгайтиришга, экспортга йўналтирилган маҳсулот ишлаб чиқаришни рағбатлантиришга қаратилган валюта сиёсатини юритсин;

тижорат банкларининг янада капиталлашуви, фуқаролар ва хўжалик юритувчи субъектларнинг бўш турган пул маблағларини банк депозитларига жалб қилиш ва улардан самарали фойдаланиш борасидаги ишни кучайтирсин;

тижорат банкларининг фаолиятини халқаро стандартлар ва принципларга мувофиқ баҳолаш, тартибга солиш ҳамда назорат қилиш тизимини янада такомиллаштириш бўйича аниқ чора-тадбирлар ишлаб чиқсин ва амалга оширсин;

тижорат банклари корпоратив бошқарув органларининг роли ва масъулиятини ошириш юзасидан қўшимча чоралар кўрсин;

иқтисодиётнинг реал сектори корхоналарини молиявий қўллаб-қувватлаш борасида банкларнинг фаолиятини кенгайтириш ва уларнинг инвестициявий фаоллигини кучайтириш бўйича белгиланган чора-тадбирларни амалга оширсин;

кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни молиявий қўллаб-қувватлашни кенгайтириш, биринчи навбатда, инвестиция мақсадлари учун узоқ муддатли кредитлар ажратиш ҳамда микрокредитлашни кўпайтириш борасидаги фаолиятни кучайтирсин;

банк тизимини янада ислоҳ қилиш ва самарадорлигини ошириш бўйича қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси қонунларининг, Ўзбекистон Республикаси Президенти фармон ва қарорларининг мазмун-моҳиятини, аҳамиятини ва уларни амалга ошириш механизмларини тушунтириш юзасидан жойларда мунтазам равишда семинарлар ўтказиб борсин.

3. «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига кўра, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2010 йил 26 ноябрдаги ПҚ-1438-сонли қарорида белгиланган вазифалардан келиб чиққан ҳолда, банк фаолияти субъектлари:

қўшимча акциялар чиқариш ва жойлаштириш борасидаги жадал фаолият ҳисобига банкларнинг капиталлашув даражаси янада ошишини таъминласин;

фуқаролар ва хўжалик юритувчи субъектларнинг бўш турган пул маблағларини узоқ муддатли депозитларга жалб этишни янада фаоллаштириш йўли билан банкларнинг барқарор ва узоқ муддатли ресурс базасини оширсин, шунингдек кредитлаш ва инвестициялаш имкониятларини кенгайтирсин;

етакчи халқаро рейтинг компаниялари билан ҳамкорлик борасидаги ишларни кучайтирсин ва халқаро рейтинг баҳоларини мунтазам янгилаб бориш бўйича чоралар кўрсин;

иқтисодиётнинг реал сектори корхоналарини молиявий қўллаб-қувватлаш ва модернизация қилиш, экспорт қилувчи корхоналарни, истеъмол товарларини ишлаб чиқарувчиларни кредитлаш бўйича тадбирларни давом эттирсин;

банк активларининг, шу жумладан кредит портфелининг сифатини яхшилаш, банк таваккалчиликларини самарали бошқариш бўйича зарур чора-тадбирларни мунтазам равишда кўриб борсин;

кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини молиявий қўллаб-қувватлаш ҳажмларини оширсин ҳамда айниқса қишлоқ жойларда янги иш ўринлари ташкил этишга, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларининг бизнес-режаларини молиялаштиришга йўналтирилган микромолиявий хизматлар турларини кенгайтирсин;

«Мустаҳкам оила йили» Давлат дастурида, шунингдек ҳудудий ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурларида назарда тутилган вазифалар ўз вақтида ҳамда самарали рўёбга чиқарилишини таъминласин.

4. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (Ф. Муллажонов) ушбу Қарорнинг бажарилиши ҳақида 2013 йил 1 февралга қадар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатига ахборот тақдим этсин.

5. Ушбу қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар масалалари қўмитаси (А. Алтиев) зиммасига юклатилсин.