Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Банк тизимини янада эркинлаштириш ва ислоҳ қилиш борасидаги чора-тадбирлар тўғрисида» 2000 йил 21 мартдаги ПФ–2564-сон Фармонига мувофиқ ва банк тизимини ривожлантиришни рағбатлантириш, бўш маблағларни банк муомаласига жалб қилиш ва банкларнинг иқтисодиётнинг аниқ секторида ишлаётган корхоналарни кредитлаш бўйича имкониятларини кенгайтириш, банкларнинг мустақиллигини таъминлаш ва аҳолининг молия-банк тизимига бўлган ишончини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан кредит сиёсатини шакллантириш ва амалга оширишга, шу жумладан якка тартибдаги тадбиркорларни, фермер ва деҳқон хўжаликларини, кичик ва ўрта бизнеснинг бошқа субъектларига кредит ва микрокредит беришда, инвестиция лойиҳаларини, эркин муомаладаги валютада маблағ билан таъминлашда тижорат банкларига кўпроқ мустақиллик беришга қаратилган меъёрий ҳужжатлар туркуми, шунингдек банкларда корпоратив бошқаришга доир тавсиялар ишлаб чиқилганлиги ва тасдиқланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига Молия вазирлиги, Давлат мулки қўмитаси, Тижорат банклари Кенгашлари билан биргаликда банкларнинг капиталлашуви даражасига қараб 2000—2004 йиллар мобайнида ҳар йили солиқлар тўлангандан кейин фойданинг 10 фоизидан 30 фоизгачасини тижорат банкларининг ўз сармояларини кўпайтиришга йўллашини назарда тутувчи меъёрий талабларни бир ой муддатда ишлаб чиқиш ва жорий этиш тавсия қилинсин.

3. Тижорат банкларига:

фермер ва деҳқон хўжаликларига, микрофирмаларга, кичик ва ўрта бизнес корхоналарига, ишлаб чиқариш корхоналарига берилаётган инвестиция кредитлари миқдорини кенгайтиришни назарда тутиш тавсия қилинсин. Бунда деҳқон ва фермер хўжаликларига кредит беришнинг энг кам муддати, қоидага кўра, камида 2 йил бўлиши белгилаб қўйилсин;

йирик инвестиция лойиҳаларини маблағ билан таъминлаш учун синдикатлаштирилган кредитларни амалиётга жорий этиш чора-тадбирларини кўриш тавсия қилинсин. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки тижорат банклари томонидан бундай кредитлар бериш тартиби тўғрисидаги тавсияларни ишлаб чиқсин, кредитлашда қатнашувчи банкларнинг жавобгарлиги ва ваколатларининг аниқ доираларини белгилашни назарда тутсин;

омонатларнинг ҳар хил турлари бўйича банк томонидан белгиланган фоиз ставкаларини, шунингдек берилаётган кредитлар бўйича ўртача ставкаларни оммавий ахборот воситаларида мунтазам эълон қилиш тавсия этилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Давлат солиқ қўмитаси ва Марказий банк билан биргаликда Вазирлар Маҳкамасига аҳолининг муддатли депозитлари ўсишига қараб тижорат банклари даромадларига имтиёзли солиқ солишни жорий этиш тўғрисида икки ҳафта муддатда таклифлар киритсин.

5. Банк тизимини ислоҳ қилиш республика комиссияси томонидан ишлаб чиқилган 2000 — 2003 йилларда банк тизимини янада ислоҳ қилиш дастури ва унинг бўйича тадбирлар 1-иловага мувофиқ маъқуллансин.

6. Тижорат банкларининг Кенгашлари ва бошқарувларига:

корпоратив бошқарувни янада такомиллаштириш, акциядорларнинг манфаатларини ҳимоя қилиш учун таъсирчан шарт-шароитлар яратиш ва банкларнинг капиталлашувини мустаҳкамлаш учун банкларнинг ижро этувчи органлари ва ички аудит хизматлари раҳбарларининг кредит, инвестиция ва операция сиёсатини амалга оширишга доир ҳисоботларини йилнинг ҳар чорагида эшитиш;

иқтисодиётнинг реал секторига кредит қўйилмалари ўсишини, таваккалчиликларнинг оқилона диверсификациясини, қисқа муддатли кредит ресурслари бозорида операциялардан юқори даромадлар олинишини рағбатлантирувчи банк кредит сиёсатининг асосий йўналишларини ҳар йили ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

кредитлар бериш шартларини, шунингдек банк кредит портфелининг ҳолатини банклар акциядорлари манфаатларини ҳимоя қилиш нуқтаи назаридан мунтазам равишда кўриб бориш тавсия қилинсин.

7. Ўзбекистон банклар уюшмаси ва тижорат банклари томонидан халқаро рейтинг агентликларининг рейтинглари олингандан кейин:

мустақил халқаро аудит натижаларига кўра, Жаҳон банкининг молиявий секторни ривожлантириш агентлиги ва Ўзбекистон банклар уюшмасининг «Ахбор Рейтинг» компанияси билан биргаликда халқаро рейтинглар олиш учун тавсия қилинаётган тижорат банкларини аниқласинлар;

Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки иштирокида 2000 йил 1 июлгача рейтингдан олдин ўрганиш учун «Tompson Financial Bank Watch» агентлигини жалб этиш масаласини ишлаб чиқсинлар ва тижорат банклари билан биргаликда ҳар бир банк бўйича рейтинг олиш тадбирларининг аниқлаштирилган жадвалларини ишлаб чиқсинлар;

Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги билан биргаликда 2000-2001 йилларда стратегик хорижий инвесторларни тижорат банкларининг акциядорлик сармоясига жалб қилиш мақсадида чет элларда тақдимотлар ўтказсинлар.

8. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги вазирлик тузилмасида ходимларнинг белгиланган сони доирасида давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган банкларнинг устав сармояларидаги давлат улушини бошқариш бўйича, штатдаги ходимлари сони 3 кишидан иборат бўлим ташкил этсин.

Қуйидагилар бўлимнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:

банкларнинг кредит сиёсати, шу жумладан, устувор давлат дастурларини маблағ билан таъминлаш манфаатларидан келиб чиққан ҳолда, ишлаб чиқилишида қатнашиш ва уларнинг амалга оширилишини назорат қилиш;

банкларни, шу жумладан, хорижий сармояларни жалб қилган ҳолда, хусусийлаштиришга доир таклифларни ишлаб чиқиш;

давлат улуши бўйича дивидендлар ҳисобланишини ва уларнинг белгиланган тартибда йўналтирилишини назорат қилиш.

9. Устав сармоясида давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган акциядорлик-тижорат банки кенгаши тўғрисидаги Намунавий низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Давлат мулки қўмитаси билан биргаликда устав сармоясида давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган банклар кенгашлари шахсий таркибини бир ой муддатда ўрганиб чиқсин ва улар бўйича таклифлар киритсин.

10. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки, Молия вазирлиги, вазирликлар ва идоралар Адлия вазирлиги билан биргаликда бир ой муддатда ўз меъёрий ҳужжатларини мазкур қарорга мувофиқлаштирсинлар.

11. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3 ва 3а-иловаларга мувофиқ қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

12. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Б.С. Ҳамидов ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки раиси Ф.М. Муллажонов зиммасига юклансин.

Мазкур Дастур Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Акциядорлик тижорат банклари фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1998 йил 2 октябрдаги ПФ—2084-сон Фармонини, Вазирлар Маҳкамасининг «Банк тизимини ислоҳ қилиш чора-тадбирлари тўғрисида» 1999 йил 15 январдаги 24-сон қарорини ва «Ўзбекистон Республикаси Президентининг Олий Мажлис XIV сессиясидаги маърузаси асосий қоидаларини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1999 йил 10 июндаги 296-сон қарорларини бажариш юзасидан ишлаб чиқилган.

Банк тизимини ислоҳ қилиш дастури Ўзбекистон Республикасида бозор ислоҳотлари сиёсатини амалга оширишнинг таркибий қисми ҳисобланади.

Бозор иқтисодиёти талабларига жавоб берувчи банк тизимини шакллантириш, банкларнинг молия бозоридаги воситачилик ролини фаоллаштириш, уларнинг молиявий мустақиллигини таъминлаш, фаолиятини жаҳон банк амалиётига яқинлаштириш, ва, пировард натижада, банкларнинг ички ва халқаро молиявий бозорларда рақобатбардошлигининг юқори даражасига эришиш Дастурнинг стратегик мақсади ҳисобланади.

Кўрсатиб ўтилган мақсадларга эришиш учун қуйидагилар Дастурнинг асосий йўналишлари ҳисобланади:

банкларни хусусийлаштириш ва давлат тасарруфидан чиқариш жараёнларини чуқурлаштириш, тижорат банкларини янада акциялаштириш, банкларга раҳбарлик қилишда акциядорларнинг ролини ошириш йўли билан корпоратив бошқариш тизимини мустаҳкамлаш;

банк тизимини институционал ривожлантириш, банкларнинг активлари, шу жумладан валюта активлари сифатини яхшилаш ҳисобига уларнинг молиявий барқарорлигини ошириш, банк ишини янада такомиллаштириш ва кўрсатилаётган банк хизматлари турларини кенгайтириш;

тижорат банкларининг инвестиция жараёнларидаги ролини ошириш ва мулкчиликнинг барча шаклларидаги тадбиркорлик тузилмаларининг кредит ресурслари, шу жумладан, халқаро молия ташкилотлари линияси бўйича кредит ресурслари олиши механизмини такомиллаштириш;

банклар фаолиятининг тезкорлигини ошириш, халқаро молия бозорлари билан интеграциялаш учун шарт-шароитларни таъминлаш мақсадида замонавий халқаро стандартларга мувофиқ маълумотларни узатиш банклараро тармоғининг ахборот-компьютер инфратузилмасини янада такомиллаштириш;

корпоратив бошқариш принципларига асосланган банклар менежментининг бозор тизимини шакллантириш, банкларни бозор шароитларида ишлашга тайёр бўлган юқори малакали мутахассислар билан мустаҳкамлаш, банк кадрларини тайёрлаш ва қайта тайёрлаш усулларини такомиллаштириш;

аҳолининг банк тизимига бўлган юксак ишончини таъминлаш, омонатчилар, инвесторлар ва кредиторларнинг манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида банклар фаолиятини тартибга солиш ва банк назорати тизимини янада ривожлантириш.

Ҳозирги вақтда республика ҳудудида 34 та тижорат банки фаолият кўрсатмоқда, уларнинг жойларда 800 тадан ортиқ филиаллари бор. 5 та банк устав сармоясида давлат улуши 25 фоиздан ортиқдир. Акцияларнинг асосий назорат пакети давлатга қарашли бўлган корхоналар, уюшмалар, корпорациялар ва концернлар йирик акциядорлик-тижорат банкларининг асосий муассислари ҳисобланадилар. Шу муносабат билан аҳолининг, хусусий тадбиркорларнинг, кичик ва ўрта бизнес корхоналарининг, шунингдек хорижий инвесторларнинг тижорат банклари сармоясида қатнашишини кенгайтириш фавқулодда муҳим аҳамиятга эгадир. Бу банкларни бошқаришда бозор иқтисодиёти учун муҳим бўлган хусусий мулкдорнинг манфаатини ишга тушириш имконини беради.

Дастур:

2000-2001 йилларда Ташқи иқтисодий фаолият миллий банкини акциялаштириш ва акцияларининг 40 фоизини ҳамда «Асака» банки акцияларининг 50 фоизини хорижий инвесторларга сотиш;

2000—2003 йилларда мамлакатимиз инвесторларини ва чет эллик инвесторларни жалб қилиш ҳисобига «Ўзуйжойжамғармабанк», «Ўзтадбиркорбанк» ва «Замин» банки устав сармояларида давлат улушини камайтириш йўли билан банкларни босқичма-босқич хусусийлаштириш ва давлат тасарруфидан чиқаришни назарда тутади.

Банк соҳасида хусусийлаштириш жараёнини фаоллаштириш, тижорат банклари акциялари сотилишини ва уларнинг харидоргирлигини оширишни таъминлаш учун дастур фонд биржалари, шу жумладан хорижий фонд биржалари орқали қимматли қоғозларнинг бирламчи ва иккиламчи бозорларида банкларнинг акцияларини сотиш механизмини такомиллаштиришни назарда тутади.

Ҳозирги вақтда банк тизими активларининг 80 фоиздан ортиғи давлат ва ихтисослаштирилган (тармоқ) банклар улушига тўғри келмоқда. Банклар активларининг иқтисодиётнинг айрим тармоқларида нотекис жамланиши кичик, ўрта ва хусусий тадбиркорликнинг ривожланишига, молия бозорида банклар ўртасида рақобатнинг кучайишига, банклар таваккалчилик активларининг диверсификациясига, шунингдек банк фаолиятининг монополиядан чиқарилишига салбий таъсир кўрсатмоқда.

Банкларнинг таваккалчилик активларини диверсификациялаш, банк фаолиятини амалга оширишда уларнинг мустақиллигини таъминлаш, молия бозорида рақобатни кучайтириш, банк томонидан молиялаштиришнинг бозор принципларини ривожлантириш, шунингдек, кичик, ўрта ва хусусий тадбиркорликни ривожлантиришга кўмаклашиш мақсадида Дастурда қуйидагилар назарда тутилади:

ихтисослаштирилган банклар томонидан хизмат кўрсатилаётган тармоқлар сонини, хўжалик юритувчи субъектлар турларини ва содир этилаётган операциялар сонини кенгайтириш йўли билан ишлаб турган ихтисослаштирилган (тармоқ) тижорат банкларини универсаллаштириш ва тижоратлаштириш;

банк акциядорларининг ҳуқуқларини бошқа хўжалик жамиятлари акциядорларининг ҳуқуқлари билан тенглаштиришни таъминлаш мақсадида тижорат банкларига солиқ солиш тартибини такомиллаштириш (банкларни фойдадан солиқ олинадиган солиқ тўловчилар тоифасига ўтказиш);

банклар фаолиятини жаҳон банк амалиётига яқинлаштиришни таъминловчи чора-тадбирлар кўриш. 2000—2002 йиллар мобайнида банклар томонидан бажарилаётган назорат функциялари тегишли давлат органларига босқичма-босқич берилади, шунингдек, банкларнинг мижозлари томонидан содир этилаётган операциялар учун уларнинг жавобгарлигини ошириш чора-тадбирлари кўрилади;

Банклар активлари таркибини ўзгартириш агентлиги кўмагида 2000-2001 йиллар мобайнида банкларнинг муаммоли активлар тоифасидаги мавжуд активларининг таркиби ўзгартирилади;

2001 йилда Ўзбекистон банклар уюшмаси ҳузурида банкларни потенциал қарз олувчиларнинг кредит тарихи тўғрисидаги ахборот билан таъминлаш учун Кредит-ахборот бюроси ташкил этиш.

Гаров сифатидаги кредит таваккалчилигини таъминлашнинг амалий бозор воситасидан самарали фойдаланиш мақсадида Адлия вазирлиги, Марказий банк ва Банклар уюшмаси томонидан 2000 йилда гаров тўғрисидаги қонун ҳужжатларига қўшимчалар киритиш юзасидан таклифлар тайёрланади ва тегишли органларнинг кўриб чиқиши учун киритилади.

Марказий банк томонидан Молия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитаси билан биргаликда банк муомаласига қўшимча молиявий ресурсларни жалб қилиш ва банк секторига ишончни ошириш мақсадида, нақд ва нақдинасиз шакллардан фойдаланиш соҳасини бирхиллаштирган ҳолда, ҳисоб-китоблар тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари кўрилади.

Дастурнинг амалга оширилиши тижорат банкларида жамғарма ишини ривожлантириш, талаб ва таклиф асосида депозитлар бўйича ўзгарувчан фоиз сиёсатини жорий этиш, шунингдек банкларнинг депозит базасини мустаҳкамлаш, аҳолининг бўш маблағларини амалий муомалага жалб қилиш мақсадида мижозларнинг пул маблағлари, қимматли қоғозлари ва мол-мулкини сақлашга оид сейф операцияларини жорий этиш билан боғлиқдир.

2000 йилдан бошлаб тижорат банкларининг ресурс базаси барқарорлигини ва капиталлашуви даражасини ошириш мақсадида ипотека облигациялари, депозит, жамғарма сертификатлар ва бошқа қимматли қоғозлар сингари банкларнинг узоқ муддатли қарз мажбуриятларининг замонавий бозор воситалари жорий этилади. Бунга қўшимча равишда 2000—2004 йиллар мобайнида фойданинг 10 фоизидан 30 фоизгачаси, солиқлар тўлангандан кейин, банкларнинг капиталлашуви даражасига қараб тижорат банкларининг устав сармояларини кўпайтиришга йўналтирилади.

2000—2005 йиллар мобайнида Халқ банкининг ресурс базасини мустаҳкамлаш ва унинг устав сармояси миқдорини мазкур банкнинг майда омонатчилари манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлаш учун 10 млрд сўмгача етказиш чора-тадбирлари кўрилади.

Аҳоли омонатлари бўйича банклар жавобгарлигининг зарур суғурта ҳимояси Жамоа суғурта жамғармаси маблағларини ишончли юқори ликвидли давлат ва корпоратив қимматли қоғозларга ва банк депозитларига инвестиция қилишнинг мақбул стратегиясини амалга ошириш ҳисобига таъминланади.

Ҳозирги вақтда йирик тижорат банклари инвестиция жараёнларининг асосий қатнашчилари бўлиб қолмоқда. Бу кичик ва ўрта тадбиркорликни ривожлантириш учун халқаро молиявий ташкилотларнинг кредит линияларини ўзлаштиришга ҳам тўлиқ даражада тааллуқлидир.

Ҳукуматнинг инвестиция дастурини муваффақиятли амалга оширишда барча банкларнинг воситачилик ролини ошириш, кичик ва ўрта тадбиркорликни ривожлантириш учун хорижий кредит линияларни ва бюджетдан ташқари фондларнинг маблағларини ўз вақтида ўзлаштириш мақсадида мазкур Дастур қуйидагиларни назарда тутади:

кичик ва ўрта тадбиркорликни ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш учун инвестиция жараёнларида айниқса халқаро молиявий ташкилотлар линияси бўйича молиявий воситачиликни фаоллаштириш мақсадида Ўзбекистон тараққиёт банкини ташкил этиш;

2000 йилдан бошлаб йирик инвестиция лойиҳаларини комбинацияли (синдикатлаштирилган) молиялаштириш ва кредитлаш механизми ва воситаларини шакллантириш;

банклар фойдасининг 25 фоизгачасини тижорат банкларида ташкил этилаётган кичик ва ўрта бизнеснинг ишлаб чиқариш корхоналарини, юқори технологияли ва инновация лойиҳаларини, деҳқон ва фермер хўжаликларини Имтиёзли кредитлаш жамғармаси маблағларига ажратиш ҳисобига кичик ва ўрта бизнеснинг ишлаб чиқариш корхоналарини, юқори технологияли ва инновация лойиҳаларини, деҳқон ва фермер хўжаликларини имтиёзли кредитлашдан фойдаланиш.

Ҳозирги вақтда хусусий тадбиркорларни, кичик ва микрокорхоналарни микрокредитлаш бозори тўлиқ банкларга тегишлидир, бу ушбу бозорда рақобатнинг даражаси етарли эмаслигига олиб келади.

Дастур микрокредитлаш бозорида рақобатни кучайтириш мақсадида қуйидагиларни назарда тутади:

Осиё тараққиёт банки ва бошқа халқаро молиявий муассасаларнинг кўмагида кредит кооперативлари (уюшмалар) ташкил этиш йўли билан кичик ва ўрта тадбиркорликни маблағ билан таъминлашнинг банк кредитлашига муқобил шаклларини ривожлантириш;

хусусий тадбиркорлар, кичик ва микрокорхоналарни микрокредитлаш механизмини доимий равишда такомиллаштириш мақсадида кредит кооперативлари уюшмаларнинг тижорат банклари билан ўзаро ҳамкорлиги механизмини ривожлантириш.

Шу билан бирга банк тизимида кичик ва ўрта бизнес субъектларини, хусусий тадбиркорликни микрокредитлашнинг воситаларидан кенг фойдаланилади, шу жумладан қарз олувчи томонидан учинчи шахслар, маҳалла, қишлоқ, овул фуқаролари йиғини органларининг кафиллигини беришдан фойдаланилади.

Республика мустақиллиги йилларида банк тизимида мижозларнинг пул маблағларини ўз вақтида ўтказишни таъминловчи электрон тўлов тизими шакллантирилди. Бироқ банк тизими олдида яқин йилларда турган вазифалар уни янада такомиллаштириш ва ривожлантиришни тақозо этади.

Дастурда банклараро ахборот-компьютер инфратузилмани янада яхшилаш мақсадида қуйидагилар назарда тутилган:

Марказий банк маълумотларни узатиш банклараро тармоғининг ахборот-компьютер инфратузилмасини ҳисоб-китоблар тизимини ривожлантиришнинг илғор йўналишларига мувофиқ такомиллаштириш. Бунинг учун 2000 йил мобайнида Жаҳон банки лойиҳаси доирасида тўлов тизимининг концептуал дизайни ишлаб чиқилади;

Марказий банк маълумотларни узатиш банклараро тармоғини 2000-2001 йиллар мобайнида банк тузилмалари ва бошқа молиявий тузилмаларнинг ахборот борасида ўзаро ҳамкорлигини таъминловчи телекоммуникацияларнинг глобал республика тармоғига айлантириш йўли билан ривожлантириш;

маълумотларни узатиш тармоғида стандартларни ва ахборот айирбошлаш тартиботини такомиллаштириш йўли билан электрон почта ишини янада яхшилаш;

пластик карточкалар негизида нақд пулсиз ҳисоб-китоблар миллий тизимини яратиш.

Дастур банк менежментини ва банк кадрлари тайёрлаш усулларини янада такомиллаштириш мақсадида қуйидагиларни назарда тутади:

банк фаолияти натижалари, кредитларнинг қайтарилиши учун банклар Кенгашлари ва Бошқарувларининг жавобгарлигини ошириш йўли билан банкларни корпоратив бошқаришни мустаҳкамлаш бўйича 1999 йилда бошланган чора-тадбирларни 2000 йилда давом эттириш;

тижорат банкларида ички аудит хизматларининг ролини кучайтириш, уларнинг ижро этувчи органдан мустақиллигини таъминлаш ва банклар ижро этувчи органлари томонидан ички аудит хизматларини улар фаолиятидаги муаммоларни ўз вақтида аниқлаш ва бартараф этиш учун банкнинг молиявий аҳволи тўғрисидаги ишончли ахборот билан таъминлаш;

тижорат банклари томонидан халқаро рейтинг агентликларининг рейтингларини олиш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш;

бозор иқтисодиётининг замонавий талабларига жавоб берувчи банк кадрлари тайёрлаш учун шарт-шароитларни таъминлаш мақсадида 2000 йилда ва ундан кейинги йилларда замонавий компьютер техникаси, банк иши бўйича мамлакатимиз адабиёти ва хорижий адабиёт билан таъминлаш йўли билан банк таълим муассасаларининг моддий-техника базасини ва кутубхона фондини мустаҳкамлаш чора-тадбирлари кўрилади;

ана шу мақсадда банк мутахассисларини илғор жаҳон банк амалиётига мувофиқ ўқитиш мақсадида олий ўқув юртлари, банк коллежлари ва синфлари учун: дарсликлар, қўлланмалар ва услубий адабиётнинг янги авлодини, шунингдек, бирхиллаштирилган ўқув дастурларини яратиш жараёнига 2000—2002 йилларда алоҳида эътибор берилади;

профессионал ўсишни рағбатлантириш ва таъминлаш, банкларнинг ижтимоий инфратузилмасини, шунингдек рағбатлантиришнинг номоддий шаклллари тизимини ривожлантириш йўли билан банк ходимлари меҳнати асосланишининг бозор усуллари тизимини янада такомиллаштириш.

Тижорат банклари томонидан конференцияларда чиқишлар қилиш, оммавий ахборот воситаларидан, босма маҳсулотлардан, «Интернет» тармоғидан, Ўзбекистон Республикаси элчихоналари ва дипломатик ваколатхоналари имкониятларидан фойдаланиш йўли билан чет элда тақдимотлар ташкил этиш амалиёти қўлланилади.

Банк фаолиятини тартибга солувчи қабул қилинган қонунларга мувофиқ Марказий банкда тижорат банклари фаолиятини назорат қилишнинг халқаро стандартларга ва Банк назорати бўйича Базель қўмитаси талабларига жавоб берувчи таъсирчан тузилмаси яратилган.

Тижорат банклари ҳисоб рақамларининг Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига мувофиқ бўлган ва банклар фаолияти очиқлигини таъминловчи янги режаси амалга жорий этилган. Шунингдек тижорат банкларида халқаро эътироф этилган аудит компаниялар томонидан ташқи аудиторлик текширишлари ўтказиш амалиёти жорий этилган.

Тижорат банклари фаолиятини назорат қилиш, жадал ривожланаётган бозор шароитларида банк назоратининг таъсирчанлигини қўллаб-қувватлаш бўйича Марказий банкнинг ролини янада кучайтириш мақсадида Дастур қуйидагиларни назарда тутади:

амалдаги қонун ҳужжатларига тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш йўли билан тижорат банклари фаолияти устидан назоратни такомиллаштириш;

банкларнинг бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисоботини молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига мувофиқ такомиллаштириш йўли билан тижорат банкларининг ахборотни ташқи фойдаланувчилар учун ошкор қилиш стандартларини янада ривожлантириш.

Банк тизимини ислоҳ қилиш дастурининг асосий йўналишлари миллий молия-кредит тизимини ислоҳ қилишни янада чуқурлаштиришнинг устувор йўналишларини очиб беради ва Дастурнинг мамлакатда амалга оширилаётган умумий иқтисодий қайта ўзгартиришлар, банк тизимини босқичма-босқич ислоҳ қилиш, миллий молия тизимининг барқарорлигини, молия бозорларида эркин рақобатни қўллаб-қувватлаш билан мувофиқлиги принципларига асосланади.

Банк тизимини ислоҳ қилиш дастури асосий йўналишларининг амалга оширилиши қуйидагиларни таъминлайди:

давлат ва нодавлат банк муассасалари фаолият кўрсатишининг баланслилигига эришиш мақсадида банк тизими мол-мулки тузилмасини мақбуллаштириш;

банк тизимини ривожлантиришни рақобатбардошлик даражасини оширишга йўналтирган ҳолда банк секторини монополиядан чиқаришни кучайтириш;

бозор ва кредит таваккалчиликларини ҳисобга олган ҳолда активлар ва пассивларни самарали бошқаришни таъминловчи банклар кредит сиёсатини такомиллаштириш; тижорат банкларида ички кредит назорати тизимини ривожлантириш; кредит ресурсларини истеъмол ва инвестиция талабини рағбатлантиришга йўналтириш;

банкларнинг банк воситаларининг харидоргирлигини жорий этиш ва такомиллаштириш йўли билан юридик ва жисмоний шахсларнинг пул маблағларини (шу жумладан валюта маблағларини) омонатларга жалб қилиш ишлари фаоллашувини таъминлайдиган уларнинг депозит сиёсатини ривожлантириш;

банкларнинг инвестиция воситачилари сифатида тижорат банкларининг ролини оширишга; реал секторнинг устувор тармоқларини кредитлаш кўламларини кенгайтиришга; иқтисодиётнинг хусусий секторини, шунингдек кичик ва ўрта бизнесни ривожлантиришнинг молиявий имкониятларини ривожлантиришга; банкларнинг инвестиция лойиҳалари ва дастурларини маблағ билан таъминлашда қатнашишининг янги шакллари ва усулларини жорий этишга қаратилган инвестиция сиёсатини такомиллаштириш;

банк хизматларини кенгайтириш ва диверсификациялаш, банк мижозларига хизмат кўрсатишнинг замонавий банк маҳсулотлари ва технологияларини жорий этиш асосида тижорат банклари билан уларнинг мижозлари ўртасидаги муносабатларни уйғунлаштириш;

банкнинг барқарорлиги ва фаолият кўрсатиши ишончлилиги ошишига кўмаклашувчи банкнинг жорий ва стратегик фаолиятини бошқаришда сифат ва самарадорлик ошишини таъминловчи замонавий халқаро стандартлар ва ҳуқуқий нормаларга жавоб берувчи тижорат банкларида корпоратив бошқаришни институционал мустаҳкамлаш;

банк хизматлари бозорининг, шунингдек тижорат банклари фаолиятининг уларнинг мижозлари, инвесторлар ва ҳамкорлар учун очиқ бўлишини ошириш;

монетар сиёсат, давлат кредити, фискал сиёсат, ички назорат ва аудитлаш, ташқи аудитни ўз ичига олувчи банклар фаолиятини давлат томонидан ва ички иқтисодий тартибга солиш тизимини такомиллаштириш;

жаҳон иқтисодиёти глобаллашуви шароитларида мамлакат молия тизими учун салбий тизимли таваккалчиликларга йўл қўйилмаслигини таъминловчи мамлакатимиз тижорат банкларининг жаҳон банк тизимига изчил интеграциялашувини амалга ошириш;

молиявий секторнинг ҳуқуқий негизини такомиллаштириш;

банкдан ташқари молия муассасаларининг, айниқса ички инвестиция ресурсларини жамлаш масаласидаги фаолиятини ривожлантириш;

тўлақонли банк назорати остида бўлган яхши бошқариладиган кредит муассасаси бўлиши мумкин бўлган банкларнинг миллий тармоғини яратиш;

банк секторининг таъминловчи кичик тизимларини ривожлантириш.

Ўзбекистон Республикаси Банк тизимини ислоҳ қилиш дастурининг амалга оширилиши иқтисодиётнинг реал сектори корхоналари учун анча ривожланган молиявий муҳитни таъминлаш, кичик, ўрта ва хусусий тадбиркорликнинг амалий фаоллигини ошириш учун қулай шарт-шароитлар яратиш, мамлакатимиз корхоналарининг рақобатбардошлиги ошишига ижобий таъсир кўрсатиш, мамлакат иқтисодиётига қўйилаётган жамғармалар ва инвестициялар даражаси жиддий равишда ўсишига кўмаклашиш, макроиқтисодий барқарорликни ва иқтисодий ўсиш тенденцияларини мустаҳкамлаш йўли билан иқтисодиётда бир қанча ижобий натижаларга олиб келади.

1. Ушбу Низом «Ўзбекистон Республикаси Марказий банки тўғрисида», «Банклар ва банк фаолияти», «Акциядорлик жамиятлари ва акциядорлар хуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига ҳамда бошқа қонун ҳужжатларига, шунингдек, банк уставига мувофиқ ишлаб чиқилган.

2. Низом «__________» акциядорлик-тижорат банки кенгаши мақомини белгилайди ва ишини тартибга солади, Кенгаш аъзоларини сайлаш тартибини, шунингдек Банк кенгаши аъзосининг ҳуқуқлари ва вазифаларини белгилайди.

3. «_________» акциядорлик-тижорат банки кенгаши (кейинги ўринларда Банк кенгаши деб аталади) банк фаолиятига умумий раҳбарликни амалга оширади, Акциядорлар умумий мажлисининг мутлақ ваколатига тааллуқли масалалар бундан мустасно.

4. Банк кенгаши қуйидаги масалалар бўйича қарорлар қабул қилишда мутлақ ҳуқуққа эгадир:

банк фаолиятининг устувор йўналишларини белгилаш, шу жумладан, унинг кредит сиёсатини ишлаб чиқиш;

банкнинг ташкилий-бошқарув тузилмасини тасдиқлаш;

йиллик ҳисоботни, фойда ва зарарлар ҳисоб рақамларини кўриб чиқиш ва уларни Акциядорлар умумий мажлисига тасдиқлаш учун киритиш;

банк уставига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклифларни кўриб чиқиш ҳамда уларни Акциядорлар умумий мажлисига тасдиқлаш учун киритиш;

молия йили учун даромад ва харажатлар режасини тасдиқлаш тўғрисида қарорлар қабул қилиш;

облигациялар чиқариш ва банкнинг бошқа қарз мажбуриятлари тўғрисида, уларни қонунчиликда назарда тутилган тартибда сотиб олиш тартиби тўғрисида қарорлар қабул қилиш;

янги бўлимлар, филиаллар, чет элларда ваколатхоналар ташкил этиш тўғрисида қарорлар қабул қилиш;

тижорат, шуъба ва алоқадор корхоналар ташкил этишни назарда тутувчи инвестициялар тўғрисида қарорлар қабул қилиш;

Бошқарув аъзоларига бериладиган мукофотлар ва компенсациялар миқдорларини белгилаш;

Банк бошқаруви фаолияти тартибини белгиловчи ҳужжатларини тасдиқлаш.

5. Банк бошқарув Банк кенгаши билан келишган ҳолда қуйидагилар тўғрисида қарорлар қабул қилади:

банк акциядорларининг йиллик ва навбатдан ташқари умумий мажлисларини чақириш;

банкнинг захира ва бошқа жамғармаларидан фойдаланиш бўйича қарорлар қабул қилиш;

йирик битишувлар тузиш, шу жумладан, ўз ваколати доирасида корхоналарга (битишувлар ёки умумий қиймати қарор қабул қилинган санада банк сармоясининг 15 фоизидан кўпроғини ташкил қиладиган бир нечта ўзаро боғлиқ битишувлар) мол-мулк сотиб олиш ва уларни бегоналаштириш билан боғлиқ кредитлар бериш;

агар илгари берилган кредитлар қайтарилмаган бўлса, битта қарз олувчига янги кредитлар бериш;

Банк уставида Кенгашга берилган ваколатларга оид бошқа масалаларни ҳал қилиш.

6. Қуйидагилар Банк кенгаши вазифалари ҳисобланади:

ўз ваколатларини банк акциядорлари манфаатларини кўзлаб амалга ошириш;

банкка ваколатли раҳбарликни таъминлаш;

банк фаолияти, кредитнинг тўғри берилиши ва маблағларнинг инвестицияланиши устидан жорий назоратни амалга ошириш (омонатчилар, кредиторлар ва акциядорлар манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида);

банкнинг тенг равишда капиталлашувини сақлаб туриш;

банк фаолияти стратегиясини шакллантириш;

банкни ривожлантиришга оид қабул қилинган бизнес-режаларнинг бажарилишини назорат қилиш;

банк даромадлари устидан мониторингни амалга ошириш;

ички аудит хизмати фаолият кўрсатишини ташкил этиш;

ҳар чоракда банк фаолияти натижаларини эшитиш.

7. Акциядорларнинг умумий Мажлиси, Банк кенгаши ҳамда Банк бошқаруви банкни бошқариш органлари ҳисобланади. Акциядорларнинг умумий Мажлиси бошқаришнинг юқори органи ҳисобланади.

8. Банк кенгаши таркибида аъзоларнинг вакиллиги акциядорлар улушларига мутаносиб бўлиши керак.

10. Банк бошқаруви аъзолари ҳамда Бошқарув раиси Банк кенгашига сайланишлари мумкин эмас.

12. Банк кенгаши таркибига сайланган шахслар унинг таркибига чекланмаган марта сайланишлари мумкин.

13. Акциядор ўзига тегишли акциялар бўйича овозларни Банк кенгаши аъзолигига номзодлардан бирига тўлиқ ёки бир неча номзодга тақсимлаб беришга ҳақлидир.

14. Банк кенгаши раиси:

Кенгаш ишини ташкил этади;

Кенгаш мажлисларини чақиради ва уларда раислик қилади;

мажлисларда протокол юритилишини ташкил этади;

Акциядорларнинг умумий мажлисини очади ва унинг ҳайъати таркибига киради, банк номидан Бошқарув раиси билан меҳнат шартномаси тузади;

банк уставида ва қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳаракатларни амалга оширади.

15. Банк кенгаши раиси жойида бўлмаган тақдирда унинг функцияларини қонун ҳужжатларида ва банк уставида белгиланган тартибда тайинланадиган Кенгаш аъзоларидан бири амалга оширади.

16. Банк кенгаши Мажлиси Кенгаш раисининг ўз ташаббусига кўра ёки:

банк устав сармоясидаги давлат улушини бошқариш ваколати берилган орган сифатидаги Молия вазирлиги;

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки;

Кенгашнинг икки ва ундан ортиқ аъзолари;

Тафтиш комиссияси;

Бошқарув;

банк ички аудит хизмати раҳбари;

банк ташқи аудиторининг талабига кўра чақирилади.

17. Банк кенгаши мажлисини чақириш ва уни ўтказиш тартиби уставда белгиланади (Банк кенгаши мажлислари, қоидага кўра, Кенгашнинг тасдиқланган иш режасига мувофиқ чақирилади).

18. Банк кенгаши мажлисини ўтказиш учун кворум банк уставида белгиланади, лекин у Банк кенгашининг сайланган аъзоларининг 2/3 қисмидан кам бўлмаслиги керак. Кенгашнинг айрим аъзолари келолмаган тақдирда уларнинг овозлари ёзма равишда сўров йўли билан ҳисобга олинади.

19. Кенгаш аъзоларининг сони уставда назарда тутилган аъзолар сонининг 2/3 қисмидан кам бўлиб қолган тақдирда банк Банк кенгашининг янги таркибини сайлаш учун Акциядорларнинг фавқулодда (навбатдан ташқари) умумий мажлисини чақиришга мажбур. Банк кенгашининг қолган аъзолари фақат Акциядорларнинг фавқулодда (навбатдан ташқари) умумий мажлисини чақириш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақлидир.

20. Банк кенгаши мажлисида қарорлар қатнашаётганларнинг кўпчилик, камида 2/3 қисмининг овози билан қабул қилинади.

21. Банк кенгаши бир аъзоси овозининг Кенгашнинг бошқа аъзосига берилишига йўл қўйилмайди.

22. Банк кенгаши мажлисида протокол юритилади, у Кенгаш Мажлиси ўтказилгандан кейин 10 кундан кечикмай тузилади ва тасдиқланади.

23. Мажлис протоколида:

мажлис ўтказилган жой ва вақт;

мажлисда қатнашган шахслар;

мажлис кун тартиби;

овозга қўйилган масалалар, улар бўйича овоз бериш натижалари;

қабул қилинган қарорлар кўрсатилади.

24. Банк кенгаши мажлисининг протоколи мажлисда раислик қилувчи томонидан имзоланади, у протоколнинг тўғрилиги учун жавоб беради.

25. Банк кенгаши томонидан қарорлар қабул қилишда овозлар тенг бўлиб қолган тақдирда Банк кенгаши раиси ҳал қилувчи овозга эга бўлади.

26. Банк кенгаши қарорлари билан банк акциядорлари таништирилиши мумкин (тижорат сири бўлган қарорлар бундан мустасно).

27. Банк кенгаши аъзоси қуйидаги ҳуқуқларга эга:

Банк кенгаши мажлисида шахсан қатнашиш, иш тартибига мувофиқ ажратилган вақт доирасида мажлисда муҳокама қилинаётган масала бўйича сўзга чиқиш;

банкнинг муайян давр мобайнидаги фаолияти натижалари, банкни ривожлантириш режалари тўғрисида тўлиқ ва ишончли ахборот олиш;

юкланган функцияларни бажарган ҳолда Банк кенгашида ишлаганлиги учун муайян миқдорда мукофот олиш.

Кенгашнинг ҳар бир аъзоси учун аниқ функциялар Кенгаш раиси томонидан тасдиқланади. Кенгаш аъзосининг ҳар бири учун мукофотлар ва компенсациялар миқдори Акциядорларнинг умумий Мажлиси томонидан белгиланади.

28. Битишув томонларидан бири банк бўлган битишувдан Кенгаш аъзоси молиявий манфаатдор бўлган тақдирда, шунингдек Кенгаш аъзоси ва банк манфаатлари ўртасида бошқа низо пайдо бўлганда Кенгаш аъзоси битишув содир этилгунга қадар олдиндан Кенгашни ўз манфаатдорлиги тўғрисида хабардор қилиши керак, битишув тўғрисидаги қарор эса бундай манфаатдорликка эга бўлмаган Кенгаш аъзоларининг кўпчилик овози билан ёхуд акциядорларнинг умумий мажлисида кўпчилик овоз билан қабул қилиниши керак. Бунда Кенгашнинг манфаатдор аъзолари бундай битишув бўйича муҳокамада ҳам, қарор қабул қилишда ҳам қатнашмайдилар.

29. Кенгаш аъзолари Кенгаш томонидан у ёки бу тусдаги қарор қабул қилишга таъсир ўтказганликлари учун бевосита ёки билвосита мукофот олиш ҳуқуқига эга эмаслар.

30. Кенгаш аъзолари банкнинг имкониятлари (банкнинг мулкий ва номулкий ҳуқуқлари, хўжалик фаолияти соҳасидаги имкониятлари, фаолияти ва режалари тўғрисидаги ахборотлар)дан шахсий бойлик орттириш мақсадида фойдаланиш ҳуқуқига эга эмаслар.

31. Банк акциядорларининг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш Кенгаш томонидан:

банк фаолиятини акциядорлар манфаатларини ҳисобга олган ҳолда ташкил этиш;

Акциядорлар умумий мажлисларининг тайёрланиши ва ўтказилишини назорат қилиш;

овоз бериш, овозларни ҳисоблаш ва қарорлар қабул қилиш тартиботлари;

устав фондини кўпайтириш ёҳуд камайтириш, қўшимча қимматли қоғозлар чиқариш ва бошқалар билан устав сармояси улушлари ўзгартирилганда акциядорлар ҳуқуқлари чекланишига йўл қўймаслик;

банкнинг самарали дивиденд сиёсатини ишлаб чиқиш;

банк акциядорларининг ўзаро муносабатлари билан боғлиқ масалаларни кўриб чиқиш;

Бошқарувнинг ноқонуний ва асосланмаган хатти-ҳаракатлари устидан акциядорларнинг таклифлари ва шикоятларини қабул қилиш ва кўриб чиқиш йўли билан амалга оширилади.

32. Банк кенгаши Бошқарувдан вақти-вақти билан (камида ҳар чоракда бир марта) банкнинг молиявий аҳволи ва фаолияти, шу жумладан уларни яхшилаш бўйича тавсиялар тўғрисида қисқача маълумотлар ва ёзма ҳисоботлар олади, шунингдек, Бошқарув раиси ва ички аудит хизмати раҳбарининг ахборотларини эшитади.

Кенгаш аъзолари бу ҳисоботларнинг тўғрилигини ва тавсияларни амалга ошириш мумкинлигини аниқлаш мақсадида уларни синчиклаб текширадилар.

33. Хусусан, қуйидаги молиявий коэффициентлар Кенгаш томонидан мунтазам назорат қилинадиган кўрсаткичлар ҳисобланади:

активларга нисбатан даромад;

оддий акциялар бўйича даромад;

умумий фоиз маржаси миқдори;

банкнинг активларга нисбатан фоизлар тўлаш билан боғлиқ бўлмаган харажатлари;

барча кредитларга нисбатан шубҳали ва ишончсиз кредитлар улуши;

барча кредитларга нисбатан ҳисобдан чиқарилган кредитлар улуши;

йирик кредитлар суммаси ва банк билан боғлиқ шахсларга берилган кредитлар.

34. Банк кенгаши банкнинг кадрлар сиёсатини, юқори малакали банк раҳбарлари ва ходимларини жалб қилиш стратегиясини ишлаб чиқади ва амалга оширади.

35. Кадрлар сиёсати қонун ҳужжатларига мувофиқ:

банк ходимларини мукофотлаш, рағбатлантириш ва жазолаш тизимини;

ўқитиш ва қайта ўқитиш дастурини;

бўш ўринлар пайдо бўлганда раҳбарликка кўтариш тартибини;

банк раҳбарияти ишдан бўшатилиши мажбурий бўлган ҳолатларни белгилашни ўз ичига олади.

37. Банк кенгаши:

Банк бошқаруви аъзолари ҳамда асосий хизматлар раҳбарлари ишини баҳолаш мезонларини;

ахлоқ кодексини ва манфаатлар қарама-қаршиликларини бартараф этиш чора-тадбирларини;

омилкор бўлмаганлиги, виждонан ишламаганлиги, манфаатлар қарама-қаршилиги туфайли банкнинг мансабдор шахслари юкланган вазифалардан четлатиладиган шарт-шароитлар рўйхатини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди.

38. Банк капиталини сақлаш ва унинг операциялар кўлами таваккалчилик даражасига мувофиқлигини таъминлаш мақсадида Банк кенгаши:

банк томонидан вужудга келиши мумкин бўлган бой беришга қарши Марказий банк белгилаган миқдорларда махсус захиралар яратилишини назорат қилади;

Банк бошқарувидан банк таваккалчиликлари даражаси Марказий банк белгилаганидан юқори бўлмаслигини таъминлашни талаб қилади;

банк акцияларини жойлаштириш чора-тадбирларини кўради;

банкнинг капитал ва умумий захиралари етарли даражада сақлаб турилишини таъминлайди.

39. Банк кенгаши банкни ривожлантириш бизнес-режасини (ҳам мустақил равишда, ҳам четдан маслаҳатчилар ва экспертларни жалб қилган ҳолда) ишлаб чиқади ва тасдиқлайди, бизнес-режа:

кредит бериш тўғрисида қарор қабул қилиш сиёсатини;

кредитларни назорат қилиш тартиботини;

активлар ва пассивларни бошқариш тизимини;

инвестициялаш тартибини ўз ичига олади.

40. Кенгаш банкни ривожлантириш бизнес-режаси унинг Бошқаруви томонидан амалга оширилишини таъминлайди.

41. Банкни ривожлантириш бизнес-режаси, қоидага кўра, унга зарур ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритиш мақсадида, йилига камида бир марта қайта кўриб чиқилади.

42. Банк кенгаши аъзолари банк ва унинг акциядорлари олдидаги ўз мажбуриятларини зарур даражада бажармаганликлари учун Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларига ва банк уставига мувофиқ жавоб берадилар.

43. Кенгаш йиғилишида овоз беришда қатнашмаган ёки банкка зарар етказишга олиб келган қарор учун қарши овоз берган Банк кенгаши аъзолари жавобгарликдан озод қилинадилар.

1. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг «Республикада касса аъмолларини тартибга солишнинг кечиктириб бўлмайдиган чора-тадбирлари тўғрисида» 1992 йил 24 июлдаги 346-сон қарорининг 9-банди.

2. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Аҳолининг Ўзбекистон жамғармалар банки муассасаларида сақланаётган омонатлари бўйича янги фоиз ставкаларини тасдиқлаш ҳақида» 1993 йил 16 январдаги 36-сон қарори.

3. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Пул муомаласини тартибга солиш ва республика истеъмол бозорини ҳимоя қилишни кучайтириш тўғрисида» 1993 йил 5 майдаги 204-сон қарорининг 6-банди.

4. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Пул муомаласини барқарорлаштиришга оид қўшимча чоралар тўғрисида» 1993 йил 6 ноябрдаги 533-сон қарори.

5. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Банк тизимини такомиллаштириш ва пул-кредит муносабатларини барқарорлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1994 йил 18 мартдаги 146-сон қарори.

6. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Республика банк тизими бошқаруви тузилмасини ва унинг амалий фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1994 йил 3 майдаги 234-сон қарорининг 2-банди.

7. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Республика корхоналари, ташкилотлари ва муассасаларидан пул тушуми тушиши устидан назоратни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 1994 йил 29 июндаги 331-сон қарори.

8. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Муомаладаги нақд пулларни камайтиришга оид чора-тадбирлар тўғрисида» 1994 йил 11 июлдаги 356-сон қарорининг 1 ва 4-бандлари.

9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси бюджетининг ижросини таъминлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 1997 йил 31 июлдаги 379-сон қарорининг 8-банди.

10. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Қишлоқ хўжалиги корхоналарини санация қилиш чора-тадбирлари тўғрисида» 1998 йил 7 февралдаги 61-сон қарорининг 6-банди.

11. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Янги ташкил этилаётган хўжалик юритувчи субъектлар фаолияти устидан банк ва солиқ назоратини кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1999 йил 30 мартдаги 146-сон қарори 1-бандининг учинчи хатбоши.