Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МАРКАЗИЙ БАНКИ БОШҚАРУВИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2015 йил 3 июлда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 2692]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги, «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунлари ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2015 йил 6 майдаги ПҚ-2344-сонли «Тижорат банкларининг молиявий барқарорлигини янада ошириш ва уларнинг ресурс базасини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Тижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказий банк раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2015 йил 13 июнь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14/1-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2015 йил 13 июндаги 14/1-сонли қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу Низом Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги, «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунлари ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2015 йил 6 майдаги ПҚ-2344-сонли «Тижорат банкларининг молиявий барқарорлигини янада ошириш ва уларнинг ресурс базасини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ тижорат банкларининг (бундан буён матнда банклар деб юритилади) жалб қилинадиган депозитлари (омонатлари) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш қоидаларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўртача тортилган фоиз ставкаси — банклар томонидан ҳисобот даврида миллий валютада жалб қилинган юридик шахсларнинг жамғарма ва муддатли депозитлари ҳамда жисмоний шахсларнинг талаб қилиб олингунча, жамғарма ва муддатли омонатлари, шунингдек банк пластик карталаридаги маблағлар бўйича белгиланган йиллик фоиз ставкалари ҳамда умумий депозитлар (омонатлар) суммасидан келиб чиққан ҳолда ҳисобланадиган фоиз ставкаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисобот даври — йилнинг ҳар бир чораги якуни бўйича олинган давр.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ушбу Низом талаблари банклар томонидан юридик ва жисмоний шахслардан миллий валютада жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар)га татбиқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ўзбекистон Республикасида банклар банк операцияларини амалга оширишга доир қарорлар қабул қилишда ва банк депозитлари (омонатлари) бўйича фоиз ставкаларини ушбу Низом талаблари асосида белгилашда мустақилдирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Банклар ушбу Низом талабларидан келиб чиқиб, депозит ва фоиз сиёсатларига тегишли ўзгартиришларни киритишлари лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу Низом талаблари банклар томонидан аввал жалб қилинган депозит (омонат) шартномалари бўйича белгиланган фоиз ставкаларини ўзгартириш учун асос бўлмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Банклар томонидан жалб этиладиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш сиёсатига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Банкларнинг депозитлар (омонатлар)ни жалб қилиш соҳасидаги фаолияти, шу жумладан жалб қилинган депозитлар (омонатлар)га фоиз ставкаларини белгилаши, депозитлар (омонатлар)ни ва уларга ҳисобланган фоиз тўловларини банк ва мижоз ўртасида тузилган депозит (омонат) шартномаларига мувофиқ ўз вақтида қайтариши банкларнинг депозит ва фоиз сиёсатларига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Банклар жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкалари даражасини Марказий банк қайта молиялаш ставкаси ҳамда инфляция даражасининг сўнгги йиллардаги ўзгаришидан келиб чиққан ҳолда белгилайдилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Марказий банк банк омонатчилари, қарз олувчилари ва кредиторларининг манфаатларини ҳимоя қилиш, депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларининг асоссиз ўсишини олдини олиш ва шу билан боғлиқ хатарларнинг юзага келишига йўл қўймаслик ҳамда банк тизими барқарорлигини таъминлаш мақсадида мунтазам равишда банкларнинг депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкалари даражасини мониторинг қилиб боради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, Марказий банк депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси қайта молиялаш ставкасидан ошган банкларда фоиз сиёсатининг, шу жумладан фоиз даражасининг асосли эканлигини аниқлаш мақсадида мазкур банкларнинг фоиз сиёсатини ва молиявий ҳолатини алоҳида ўрганиб чиқади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Марказий банк муайян бир банкнинг жалб қилинган депозитлари (омонатлари) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасининг асоссиз равишда юқорилигини, мазкур банкнинг:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактивлари ва капитали рентабеллиги даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфоизли даромадларининг ялпи даромаддаги улуши ва активларга нисбати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфоизли даромадларнинг фоизли харажатларга нисбати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфоизли харажатларнинг умумий мажбуриятларга нисбати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжалб қилинаётган маблағларнинг айланиш муддатлари ва банк активларининг рентабеллиги ўртасидаги ўзаро боғлиқлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишомонатга жалб қилинаётган маблағлардан фойдаланишнинг самарадорлиги даражаси каби кўрсаткичларга таъсирини ҳамда банк тизими бўйича ўртача кўрсаткичлардан пастлиги ёки юқорилигини танқидий кўриб чиқади ва таҳлил қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Банкларда депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси асоссиз ошган ҳолатлар аниқланганда Марказий банк мазкур банклардаги ўртача фоиз ставкаларининг даражасини мақбуллаштириш (пасайтириш) бўйича банкларга кўрсатма беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Банклар томонидан миллий валютада жалб қилинган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасини ҳисоблаш ушбу Низомнинг иловасига мувофиқ банклар томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасини ҳисоблаш методикаси асосида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Марказий банк ҳар чоракда банклар томонидан жалб қилинган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкалари ҳисобини уларнинг маълумотлари асосида ҳисобот давридан кейинги ойнинг 10-санасигача амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Якунловчи қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Банклар ҳар чоракда жалб қилинган депозитлар (омонатлар) ва улар бўйича фоиз ставкалари тўғрисидаги ҳисоботларни юритади ва Марказий банкка тақдим этади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Ҳисоботлар консолидациялаштирилган ҳолда тайёрланиши, банкнинг барча филиалларидаги депозитлари (омонатлари) тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига қамраб олиши ҳамда банк Бошқаруви раиси ва тегишли бўлинма раҳбари томонидан имзоланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Ушбу Низом Ўзбекистон банклари ассоциацияси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон банклари ассоциацияси Бош директори С. АБДУЛЛАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2015 йил 13 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМЕТОДИКАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТижорат банклари томонидан миллий валютада жисмоний шахслардан (талаб қилиб олингунча, жамғарма, муддатли ва банк пластик картадаги маблағлар) ҳамда юридик шахслардан (жамғарма ва муддатли) жалб қилинган депозитлар бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎртача тортилган фоиз ставкаси жалб қилинган ҳар бир депозит (омонат) тури бўйича фоиз ставкасини унинг суммасига кўпайтириб, жами жалб қилинган депозитлар (омонатлар) миқдорига бўлиш орқали қуйидагича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Депозит (омонат) турлари |
Депозит суммаси |
Фоиз ставкаси |
|
Жами депозитлар, шу жумладан: |
Vжами |
PAV |
|
I. Жисмоний шахсларнинг депозитлари: |
Vжис. жами |
Pжис. ўрт. тортилган |
|
талаб қилиб олгунча омонатлар ва банк пластик картадаги маблағлар; |
V1 |
P1 |
|
жамғарма омонатлари; |
V2 |
P2 |
|
муддатли омонатлар; |
V3 |
P3 |
|
II. Юридик шахсларнинг депозитлари: |
Vюр. жами |
Pюр. ўрт. тортилган |
|
жамғарма депозитлари; |
V4 |
P4 |
|
муддатли депозитлар. |
V5 |
P5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
PAV |
= |
(V1 * P1 + V2 * P2 + V3 * P3 + V4 * P4 + V5 * P5) |
бу ерда, |
|
(V1 + V2 + V3 + V4 + V5) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPAV — ўртача тортилган фоиз ставкаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV1, V2, …Vn — n та шартнома битими бўйича жалб қилинган депозитлар (омонатлар) суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишP1, P2, … Pn — n та шартнома битимида ўрнатилган йиллик фоиз ставкалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМисол учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
1. |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
||||
|
Т/р |
Депозит тури |
Депозит миқдори |
Фоиз ставкаси | ||||
|
1. |
Талаб қилиб олингунча |
100 |
0 | ||||
|
2. |
Банк пластик картадаги маблағлар |
50 |
0 | ||||
|
Жами: |
150 |
0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
|
|
Ўртача тортилган фоиз ставкаси |
= |
(100 * 0%) + (50 * 0%) |
= |
0% |
|
100 + 50 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
2. |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|||||
|
Т/р |
Депозит тури |
Депозит миқдори |
Фоиз ставкаси | ||||
|
1. |
«Баркамол авлод» |
20 |
13 | ||||
|
2. |
«Болалик» |
11 |
10 | ||||
|
3. |
«Ёшлик» |
5 |
9 | ||||
|
Жами: |
36 |
11,5 | |||||
|
|
|||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Ўртача тортилган фоиз ставкаси |
= |
(20 * 13%) + (11 * 10%) + (5 * 9%) |
= |
11,5% |
|
20 + 11 + 5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
||||
|
3. |
|
|
|||||
|
|
|
|
|||||
|
Т/р |
Депозит тури |
Депозит миқдори |
Фоиз ставкаси | ||||
|
1. |
«Қалдирғоч» (6 ойлик) |
10 |
12 | ||||
|
2. |
«Қалдирғоч»(9 ойлик) |
15 |
13 | ||||
|
3. |
«Коммунал» |
25 |
14 | ||||
|
4. |
«Навбаҳор» |
5 |
11 | ||||
|
Жами: |
55 |
13,1 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Ўртача тортилган фоиз ставкаси |
= |
|
= |
13,1% |
|
10 + 15 + 25 + 5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Жисмоний шахслардан жалб қилинган омонатлар бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасини аниқлашда талаб қилиб олингунча ва банк пластик картадаги маблағлар миқдорининг муддатли ва жамғарма омонатлар миқдоридан ошмаган қисми ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Т/р |
Омонат тури |
Омонат миқдори |
Ўртача фоиз ставкаси |
|
1. |
Талаб қилиб олгунча омонатлар |
100 |
0 |
|
2. |
Банк пластик картадаги маблағлар |
50 |
0 |
|
3. |
Жамғарма омонатлари |
36 |
11,5 |
|
4. |
Муддатли омонатлар |
55 |
13,1 |
|
Жами: |
241 |
6,2 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Ўртача тортилган фоиз ставкаси |
= |
|
= |
6,2% |
|
91 + 36 + 55 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
||||
|
5. |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
||||
|
Т/р |
Депозит тури |
Депозит миқдори |
Ўртача фоиз ставкаси | ||||
|
1. |
Жамғарма депозитлари |
25 |
4 | ||||
|
2. |
Муддатли депозитлар |
35 |
6,5 | ||||
|
Жами: |
60 |
5,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Ўртача тортилган фоиз ставкаси |
= |
(25 * 4%) + (35 * 6,5%) |
= |
5,5% |
|
25 + 35 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
|||
|
Жами жалб қилинган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси: |
||||||
|
|
|
|
|
|||
|
Депозит (омонат) турлари |
Депозит суммаси |
Фоиз ставкаси | ||||
|
Жами депозитлар, шу жумладан: |
Vжами |
PAV | ||||
|
I. Жисмоний шахсларнинг омонатлари: |
Vжис. жами = 182 |
Pжис. ўрт. тортилган =6,2 | ||||
|
талаб қилиб олгунча омонатлар ва банк пластик картадаги маблағлари; |
V1 = 91 |
P1 = 0 | ||||
|
жамғарма омонатлари; |
V2 = 36 |
P2 = 11,5 | ||||
|
муддатли омонатлар. |
V3 = 55 |
P3 = 13,1 | ||||
|
II. Юридик шахсларнинг депозитлари: |
Vюр. жами = 60 |
Pюр. ўрт. тортилган = 5,5 | ||||
|
жамғарма депозитлари; |
V4 = 25 |
P4 = 4 | ||||
|
муддатли депозитлар. |
V5 = 35 |
P5 = 6,5 | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
PAV |
= |
|
= |
6,02 %. |
|
182 + 60 |
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й., 26-сон, 352-модда)