Норасмий таржима
Халқаро Конвенция
Чегараларда юкларни назоратдан ўтказиш шартларини келишиш тўғрисида
Аҳдлашувчи Томонлар,
товарларни халқаро ташишда яхшилаш мақсадида,
товарлар чегараларидан ўтишини соддалаштириш зарурлигини ҳисобга олган ҳолда,
турли назорат хизматлари чегараларида амалга оширилган назорат тадбирлари қайд этиб,
уларнинг самарадорлигини камайтирган ҳолда уларнинг тўғри амалга ошириш мақсадида,
чегара назоратини уйғунлаштириш бу мақсадларга эришиш учун муҳим воситалардан бири эканлигига ишонч ҳосил қилиб,
қуйидагилар ҳақида келишиб олдилар:
I БОБ.
Умумий қоидалар
Умумий қоидалар
1-модда
Таърифлар
Таърифлар
Ушбу Конвенцияга мувофиқ:
а) «божхона» божхона қонунчилигини амалга ошириш импорт ва экспорт божлари ва солиқларни йиғиш, шунингдек, бошқа қонун ва қоидаларни қўллаш учун масъул бўлган давлат хизматини англатади.;
б) «божхона назорати» божхона жавобгар бўлган қонун ва қоидаларга риоя етилишини таъминлаш бўйича кўриладиган чора-тадбирларни англатади;
в) «тиббий-санитария назорати» дегани инсон ҳаёти ва соғлиғини муҳофаза қилиш мақсадида амалга ошириладиган назорат, ветеринария назорати бундан мустасно;
д) «ветеринария назорати» — одамлар ва ҳайвонларнинг ҳаёти ва соғлиғини муҳофаза қилиш мақсадида ҳайвонлар ва ҳайвонот маҳсулотларига нисбатан амалга ошириладиган санитария назорати, шунингдек ҳайвон касалликларини ташувчилар бўлиши мумкин бўлган объектлар ёки товарлар назорати;
е) «фитосанитария назорати» ўсимлик зараркунандалари ва ўсимлик маҳсулотларини давлат чегаралари бўйлаб тарқалиши ва ташилишини олдини олишга қаратилган назорат демакдир;
ф) «техник меъёрларга риоя етилишини назорат қилиш» товарлар тегишли қонун ва қоидалар билан белгиланган халқаро ёки миллий стандартларнинг minimal талабларига жавоб беришини таъминловчи назорат демакдир;
г) «сифат назорати» юқоридагилардан фарқ қилувчи ва товарлар тегишли қонун ва қоидаларда белгиланган енг кам халқаро ёки миллий сифат кўрсаткичларига мос келишини таъминлаш мақсадида амалга ошириладиган бошқа ҳар қандай назоратни англатади;
(ҳ) «назорат хизмати» юқорида белгиланган назоратнинг ҳаммасини ёки айримларини ёки import, експорт ёки транзит товарлар мунтазам равишда бўйсунадиган бошқа назорат турларини амалга ошириш вазифаси юклатилган ҳар қандай хизматни англатади.
2-модда
Конвенциянинг мақсади
Конвенциянинг мақсади
Халқаро юкларни ташишга кўмаклашиш мақсадида ушбу Конвенция расмиятчиликларга риоя қилиш талабларини, шунингдек, назорат турлари ва муддатини, хусусан, назорат тартиблари ва уларни қўллаш усулларини миллий ва халқаро мувофиқлаштириш орқали камайтиришни мақсад қилган.
3-модда
Дастур доираси
Дастур доираси
1. Ушбу Конвенция импорт, експорт ёки транзит вақтида бир ёки бир неча денгиз, ҳаво ёки қуруқлик чегараларини кесиб ўтган барча товарлар учун амал қилади.
2. Ушбу Конвенция Аҳдлашувчи томонларнинг барча назорат хизматлари учун амал қилади.
II БОБ.
ТАРТИБЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ
ТАРТИБЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ
4-модда
Назорат турларини мувофиқлаштириш
Назорат турларини мувофиқлаштириш
Пудратчи томонлар иложи борича божхона хизматлари ва бошқа назорат хизматларининг мувофиқлаштирилган ишларини ташкил етиш мажбуриятини оладилар.
5-модда
Хизматларга тақдим етилган маблағлар
Хизматларга тақдим етилган маблағлар
Назорат хизматларининг тўғри фаолият кўрсатишини таъминлаш мақсадида Аҳдлашувчи томонлар ушбу хизматларнинг имкон даражасида ва миллий Қонунчилик доирасида, уларнинг ихтиёрида бўлишини таъминлашлари лозим:
а) транспорт эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда етарли миқдорда малакали кадрлар;
(б) текшириш ўтказиш учун зарур бўлган асбоб-ускуналар ва қурилмалар, transport режими ва кузатиладиган товарлар ва transport эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда;
(с) мансабдор шахслар учун расмий кўрсатмалар халқаро шартномалар ва битимлар мувофиқ ҳаракат қилиш, шунингдек амалдаги миллий қоидаларга мувофиқ.
6-модда
Халқаро ҳамкорлик
Халқаро ҳамкорлик
Аҳдлашувчи томонлар ушбу Конвенция мақсадларига эришиш учун бир-бирлари билан ҳамкорлик қилиш ва ваколатли халқаро органлар билан зарур ҳамкорликка мурожаат қилиш ҳамда зарур ҳолларда янги кўп томонлама ёки икки томонлама шартномалар ёки битимлар тузишга интилишни ўз зиммаларига оладилар.
7-модда
Қўшни мамлакатлар ўртасидаги ҳамкорлик
Қўшни мамлакатлар ўртасидаги ҳамкорлик
Умумий ер чегарасини кесиб ўтишнинг барча ҳолатларида тегишли Аҳдлашувчи томонлар, иложи борича, юкларни ташишни осонлаштириш учун тегишли чораларни кўришлари лозим, хусусан:
а) биргаликда жиҳозларни ўрнатиш орқали товарлар ва ҳужжатларни биргаликда назорат қилишни ташкил етишга ҳаракат қиладилар;
(б) улар қуйидагиларнинг бир хил бўлишини таъминлаш учун ҳар қандай ҳаракатни амалга оширадилар:
чегара постларининг очилиш соатлари,
ушбу постларда ўз фаолиятини амалга оширувчи назорат хизматлари,
8-модда
Ахборот алмашинуви
Ахборот алмашинуви
Аҳдлашувчи томонлар ушбу Конвенцияни иловада кўрсатилган шартларга мувофиқ қўллаш учун зарур бўлган маълумотларни талаб қилиб олингач, алмаштирадилар.
9-модда
Ҳужжатлар
Ҳужжатлар
1. Аҳдлашувчи томонлар бир-бирлари билан ва ваколатли халқаро органлар билан муносабатларида Бирлашган Миллатлар ташкилоти модели шаклига мувофиқ тузилган ҳужжатлардан кенг фойдаланишга ҳаракат қиладилар.
2. Пудрат томонлар ҳар қандай тегишли техник жараён ёрдамида ишлаб чиқарилган ҳужжатларни қабул қилади, уларнинг шакли билан боғлиқ расмий қоидаларига риоя шарти, ҳақиқийлиги ва сертификатлаш, шунингдек, улар осонлик билан ўқиб ва тушунарли шарти.
3. Аҳдлашувчи томонлар зарур ҳужжатларнинг тайёрланишини ва тегишли қонун ҳужжатларига тўла мувофиқ тасдиқланишини таъминлайдилар.
III БОБ.
ТРАНЗИТ БИЛАН БОҒЛИҚ ҚОИДАЛАР
ТРАНЗИТ БИЛАН БОҒЛИҚ ҚОИДАЛАР
10-модда
Транзит юклар
Транзит юклар
1. Томонлар иложи борича транзит товарлар, хусусан, халқаро божхона транзит тизимига мувофиқ ташиладиган товарлар учун оддий ва жадал режимни қўллашга рози бўлиб, уларни назорат қилишни фақат мавжуд ҳолатлар ёки хавфлар билан оқланадиган ҳолларда таъминлайди. Бундан ташқари, улар қуруқликдаги мамлакатларнинг аҳволини ҳисобга олишади. Улар халқаро божхона транзит тизимига мувофиқ олиб ўтиладиган товарлар божхона тўловларини тўлаш учун берилиши мумкин бўлган вақт узунлигини оширишни таъминлаш ва ушбу соҳадаги мавжуд божхона идораларининг ваколатини кенгайтириш учун барча ҳаракатларни амалга оширадилар.
2. Улар контейнерларда ёки етарли хавфсизликни таъминлайдиган бошқа қадоқлаш воситаларида ташиладиган товарлар транзитини имкон қадар осонлаштириш учун ҳар қандай ҳаракатни амалга оширадилар.
IV БОБ.
БОШҚА ҚОИДАЛАР
БОШҚА ҚОИДАЛАР
11-модда
Жамоат тартиби
Жамоат тартиби
1. Ушбу Конвенцияда ҳеч нарса жамоат тартиби, хусусан, жамоат хавфсизлиги, ахлоқ ва соғлиқни сақлаш ёки атроф-муҳит, маданий мерос ёки саноат, савдо ва интеллектуал мулкни ҳимоя қилиш учун import, експорт ёки транзит тақиқлари ёки чекловларни жорий етишга тўсқинлик қилмайди.
12-модда
Фавқулодда чоралар
Фавқулодда чоралар
1. Алоҳида ҳолатлар туфайли Аҳдлашувчи тарафларнинг жорий етишга мажбур бўлиши мумкин бўлган фавқулодда чоралар уларнинг жорий етилишига сабаб бўлган сабабларга мос келиши ва бу сабаблар бартараф етилганда уларни амалга ошириш тўхтатилиши ёки бекор қилиниши керак.
2. In бу чора-тадбирлар самарадорлигини зарар етказмаган барча ҳолатлар, пудрат томонлар бундай чора-тадбирлар нисбатан тегишли қоидаларини эълон қилади.
13-модда
Иловалар
Иловалар
1. Мазкур Конвенцияга илова мазкур Конвенциянинг ажралмас қисми ҳисобланади.
2. Ушбу Конвенцияга қуйидаги 22 ва 24-моддаларда белгиланган тартибда назоратнинг бошқа турларига доир янги қўшимчалар киритилиши мумкин.
14-модда
Бошқа шартномаларга нисбатан
Бошқа шартномаларга нисбатан
6-модда қоидаларига зид бўлмаган ҳолда, ушбу Конвенция ушбу Конвенциянинг Аҳдлашувчи тарафлари ушбу Конвенцияга Аҳдлашувчи тарафлар бўлгунга қадар тузилган шартномалардан келиб чиқадиган ҳуқуқ ва мажбуриятларга таъсир қилмайди.
15-модда
Ушбу Конвенция икки ёки ундан ортиқ шартнома томонлари бир-бирига беришни истаган кенгроқ имтиёзларни қўллашни олдини олмайди ва 16да назарда тутилган минтақавий иқтисодий интеграция ташкилотларининг ҳуқуқларини бузмайди.
16-модда
Имзо, ратификация, қабул қилиш, тасдиқлаш ва қўшилиш
Имзо, ратификация, қабул қилиш, тасдиқлаш ва қўшилиш
1. Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котибига қўйилган ушбу Конвенция барча давлатлар ва минтақавий ташкилотларнинг иқтисодий интеграция соҳасидаги иштироки учун очиқ бўлиб, суверен давлатлардан иборат бўлиб, ушбу Конвенцияда назарда тутилган масалалар билан боғлиқ халқаро шартномаларни тузиш ва қўллаш.
2. Ўз ваколатлари доирасида масалалар билан боғлиқ, бандда аталади минтақавий иқтисодий интеграция ташкилотлари 1 май, ўз номидан, ҳуқуқларини амалга ошириш ва бу Конвенция томонларни пудрат Аъзо давлатлар учун ушбу Конвенция назарда тутилган мажбуриятларни бажариш. Бундай ҳолларда бундай ташкилотларга аъзо давлатлар бу ҳуқуқлардан, жумладан, овоз бериш ҳуқуқидан мустақил равишда фойдалана олмайдилар.
3. Иқтисодий интеграция соҳасидаги давлатлар ва юқорида қайд етилган минтақавий ташкилотлар ушбу Конвенциянинг Аҳдлашувчи томонларига айланиши мумкин:
а) имзолангандан кейин ратификация, қабул қилиш ёки тасдиқлаш воситасини жойлаштириш орқали; ёки
(б) қўшилиш бир воситаси депозит ҳисобварағига томонидан.
4. Ушбу Конвенция барча давлатлар ва минтақавий иқтисодий интеграция ташкилотлари томонидан имзоланиши учун очиқ бўлиши керак 1 параграфда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Женевадаги офисида 1 апрел 1983 дан 31 март 1984 гача.
5. 1 апрел 1984-дан, у ҳам қўшилиш учун очиқ бўлади.
6. Ратификация қилиш, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш воситалари Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котибига топширилади.
17-модда
Кучга кириш
Кучга кириш
1. Ушбу Конвенция беш Давлат ратификация қилиш, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш воситаларини топширган кундан бошлаб уч ой ўтгач кучга киради.
2. Беш Давлат ратификация уларнинг воситаларини сақлаш кейин, қабул, тасдиқлаш ёки қўшилиш, ушбу Конвенция ратификация уларнинг воситаларини депозит кундан бошлаб уч ой ўтганидан кейин барча кейинги Аҳдлашувчи томонлар учун кучга киради, қабул, тасдиқлаш ёки қўшилиш.
3. Ушбу Конвенцияга ўзгартириш киритилгандан кейин қўйилган ратификация, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилишнинг ҳар қандай воситаси ушбу Конвенциянинг ўзгартирилган матнига тааллуқли ҳисобланади.
4. 22-моддасида назарда тутилган тартибда ўзгартириш қабул қилингандан кейин, лекин унинг кучга киришидан олдин қўйилган ҳар қандай бундай восита ушбу ўзгартириш кучга кирган кундан бошлаб ушбу Конвенциянинг ўзгартирилган матнига тааллуқли деб ҳисобланади.
18-модда
Денонсация
Денонсация
1. Ҳар бир пудрат партияси Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котибига йўлланган хабарнома орқали ушбу Конвенцияни рад етиши мумкин.
2. Денонсация ушбу хабарнома Бош котиби томонидан қабул қилинган кундан олти ой ўтгач кучга киради.
19-модда
Тугатиш
Тугатиш
Агар ушбу Конвенция кучга киргандан сўнг, тарафлар аҳдлашаётган давлатлар сони кетма-кет ўн икки ойдан иборат ҳар қандай даврда бештадан кам бўлса, ушбу Конвенция юқорида кўрсатилган ўн икки ойлик муддат ўтганидан сўнг амалда бўлишни тўхтатади.
20-модда
Низоларни ҳал етиш
Низоларни ҳал етиш
1. Ушбу Конвенцияни шарҳлаш ёки қўллашга доир икки ёки ундан ортиқ Аҳдлашувчи томонлар ўртасидаги ҳар қандай низо, иложи бўлса, улар ўртасидаги музокаралар ёки бошқа йўл билан ҳал етилиши лозим.
2. Параграфда назарда тутилган усуллар билан ҳал қилиниши мумкин емас, бу Конвенция талқини ёки қўллаш ҳақида икки ёки ундан кўп шартнома томонлар ўртасидаги ҳар қандай низо 1 ушбу модданинг лозим, улардан бири илтимосига кўра, қуйидагича топган арбитраж судига аталади: низо ҳар бир партия ҳакамлик тайинлайди, ва бу ҳакамлик суди бошқа ҳакам тайинлайди, ким раиси бўлади. Агар, сўров олинган кундан бошлаб уч ойдан сўнг, томонлардан бири ҳакам тайинламаган ёки ҳакамларни раис сайлай олмаган бўлса, ё партия Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котибига ҳакам ёки арбитраж судининг раисини тайинлашни талаб қилиши мумкин.
3. 2-банд қоидаларига мувофиқ тайинланган арбитраж судининг қарори якуний ва низонинг тарафлари учун мажбурийдир.
4. Ҳакамлик суди ўз тартиб қоидаларини белгилайди.
5. Арбитраж суди низо ва умумий халқаро ҳуқуқ томонлар ўртасида мавжуд шартномалар асосида кўпчилик овоз билан ўз қарорларини қабул қилади.
6. Арбитраж мукофоти талқини ва амалга ошириш билан боғлиқ низо томонлар ўртасида пайдо бўлиши мумкин бўлган ҳар қандай фарқлар, бу қарор қабул қилган ҳакамлик судига ҳам партия томонидан аталади мумкин.
7. Низонинг ҳар бир томони ҳакамлик муҳокамасида у ва унинг вакиллари томонидан тайинланган арбитр хизматидан фойдаланиш билан боғлиқ харажатларни; раис хизматидан фойдаланиш билан боғлиқ харажатлар ва низога тарафларнинг бошқа харажатлари тенг миқдорда қопланади.
21-модда
Изоҳлар
Изоҳлар
1. Ҳар қандай Аҳдлашувчи томон ушбу Конвенцияга имзо чеккан, ратификация қилган, қабул қилган, маъқуллаган ёки қўшилган вақтда ўзини ушбу Конвенциянинг 2-моддасининг 7-бандлари билан боғланган деб ҳисобламаслигини эълон қилиши мумкин. Бошқа Аҳдлашувчи томонлар бундай шарт қўйган ҳар қандай Аҳдлашувчи томонга нисбатан бу бандлар билан боғланмаган бўлади.
2. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ шарт қўйган ҳар қандай Аҳдлашувчи томон Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котибига билдиришнома билан исталган вақтда ушбу шартни қайтариб олиши мумкин.
3. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган эътирозлар бундан мустасно, ушбу Конвенцияга бошқа эътирозларга йўл қўйилмайди.
22-модда
Конвенцияни ўзгартириш тартиби
Конвенцияни ўзгартириш тартиби
1. Ушбу Конвенцияга, шу жумладан унинг иловаларига киритилган ўзгартиришлар ушбу моддада белгиланган тартибда ҳар қандай Аҳдлашувчи томоннинг таклифига биноан амалга оширилиши мумкин.
2. Ушбу Конвенцияга ҳар қандай таклиф етилган ўзгартириш 7-иловада белгиланган тартиб қоидаларга мувофиқ барча Аҳдлашувчи томонлардан иборат маъмурий қўмита томонидан кўриб чиқилади. Маъмурий қўмита сессиясида кўриб чиқилган ёки ишлаб чиқилган ва у томонидан тасдиқланган бундай ўзгаришлар Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг бош котиби томонидан қабул қилиш учун шартнома тузиш учун юборилади.
3. Олдинги бандига мувофиқ юборилган ҳар қандай таклиф етилган ўзгартириш таклиф етилган ўзгартириш хабар кундан кейин ўн икки ой муддат тугаганидан кейин уч ой барча Аҳдлашувчи томонлар учун кучга киради, бу даврда Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котиби бир Давлат ёки шартнома партия минтақавий иқтисодий интеграция ташкилоти томонидан қабул қилинган бўлса, 2-модданинг 16-бандида кўрсатилган шартларга мувофиқ фаолият., таклиф ўзгартириш учун ҳеч қандай эътирозлар.
4. Ушбу модданинг 3-бандига мувофиқ тақдим етилган таклиф етилган тузатишга эътироз билдирилган тақдирда ўзгартириш қабул қилинмаган ҳисобланади ва у билан боғлиқ ҳеч қандай чора кўрилмайди.
23-модда
Сўровлар, хабарлар ва эътирозлар
Сўровлар, хабарлар ва эътирозлар
Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котиби барча Аҳдлашувчи томонларни ва барча давлатларни 22-моддага мувофиқ ва ҳар бир ўзгартириш кучга кирган кундан эътиборан амалга оширилган барча сўровлар, коммуникациялар ёки эътирозлардан хабардор қилади.
24-модда
Кўриб чиқиш Конференцияси
Кўриб чиқиш Конференцияси
Ушбу Конвенция кучга кирганидан кейин беш йил ўтгач, ҳар қандай шартнома партияси Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котибига мурожаат қилган хабарнома билан ушбу Конвенцияни қайта кўриб чиқиш учун конференция чақиришни талаб қилиши мумкин. Бу ҳолда:
I) Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котиби унинг барча Аҳдлашувчи томонлар хабардор ва тақдим уларни таклиф қилади, уч ой муддат ичида, дастлабки таклифлар ўз изоҳ, шунингдек конференцияда кўриб уларга керак кўринади бошқа таклифлар;
II) Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котиби, шунингдек, ҳар қандай бошқа таклифлар матни шартнома томонлар учун мулоқот қилади ва хабар кейин олти ой ичида, Аҳдлашувчи томонлар камида учдан бир қисми бундай конференция чақириш учун уларнинг розилиги уни хабардор бўлса, бир шарҳ анжумани чақирмоқ лозим;
III) бироқ, Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котиби қайта кўриб чиқиш учун таклиф модда 22, 1-бандига мувофиқ ўзгартириш таклифи сифатида кўриб чиқилиши мумкин, деб ҳисоблайди, агар, у таклиф қилган шартнома партия розилиги билан, модда 22 ўрнига қайта кўриб чиқиш тартиби назарда тутилган ўзгартириш тартиби мурожаат қилиши мумкин.
25-модда
Билдиришномалар
Билдиришномалар
23 ва 24-моддаларида назарда тутилган билдиришномалар ва коммуникациялардан ташқари, Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош котиби барча давлатларни хабардор қилади:
а) 16-моддага мувофиқ имзо, ратификация, қабул қилиш, тасдиқлаш ва қўшилиш;
б) 17-моддага мувофиқ мазкур Конвенциянинг кучга кириш саналари;
в) 18-моддага мувофиқ денонсация;
д) 19-моддага мувофиқ ушбу Конвенциянинг бекор қилиниши;
е) моддасига мувофиқ амалга Резервасёнлар, 21.
26-модда
Тасдиқланган нусхалари
Тасдиқланган нусхалари
1984-йил 31-мартдан сўнг Бирлашган Миллатлар ташкилоти бош котиби ушбу Конвенциянинг икки тегишлича тасдиқланган нусхасини ҳар бир Аҳдлашувчи томонларга ва аҳдлашмаган барча давлатларга етказади.
1982 йил 21 октябр куни Женевада амалга оширилган, бир асл нусхада, улардан инглиз, француз, рус ва испан матнлари бир хил кучга эга.
Ваколат берилган томонлар ушбу Конвенцияни имзоладилар.
(имзолар)
1-ИЛОВА
Мувофиқлаштириш
божхона назорати ва назоратнинг бошқа турлари
божхона назорати ва назоратнинг бошқа турлари
1-модда
Тамойиллари
Тамойиллари
1. Барча чегараларда божхона омборларининг мавжудлиги ва улар ишининг умумий хусусиятини ҳисобга олган ҳолда бошқа назорат турларини ташкил етиш, иложи борича божхона назорати билан мувофиқлаштирилади.
2. Ушбу тамойилни бажариш учун, агар керак бўлса, ишлатиладиган процедуралар халқаро юкларни ташишга ёрдам бериш шарти билан, чегарада емас, балки барча ёки айрим назорат турларини амалга оширишга рухсат берилади.
2-модда
1. Божхона қўмитаси божхонадан бошқа назорат турларини амалга оширишни талаб қилиши мумкин бўлган ҳуқуқий қоидалар ёки қоидалар ҳақида тўлиқ маълумотга эга бўлиши керак.
2. Агар назоратнинг бошқа турларини амалга ошириш лозимлиги белгиланган бўлса, божхона жалб етилган хизматларнинг бу ҳақда хабардор қилинишини таъминлайди ва улар билан ҳамкорлик қилади.
3-модда
Назоратни ташкил етиш
Назоратни ташкил етиш
1. Агар бир жойда назоратнинг бир неча турини амалга ошириш зарур бўлса, ваколатли хизматлар уларни иложи борича бир вақтда ёки иложи борича тезроқ амалга ошириш учун барча тегишли чораларни кўради. Улар ҳужжатлар ва маълумотларга бўлган эҳтиёжларини мувофиқлаштириш учун ҳар қандай ҳаракат қилишади.
2. Хусусан, ваколатли хизматлар назорат амалга ошириладиган жойда зарур кадрлар ва асбоб-ускуналарнинг мавжуд бўлишини таъминлаш учун барча зарур чораларни кўради.
3. Божхона идоралари ваколатли хизматлар томонидан бевосита ваколат берилганда, уларнинг номидан ушбу хизматлар жавобгар бўлган барча ёки айрим назорат турларини амалга ошириши мумкин. Бундай ҳолда, ушбу хизматлар барча зарур маблағларни божхонага ўтказилишини таъминлайди.
4-модда
Назорат натижалари
Назорат натижалари
1. Мазкур Конвенция билан қамраб олинган барча масалаларда назорат хизматлари ва божхона назоратининг тегишли турлари самарадорлигини таъминлаш мақсадида тегишли барча маълумотларни зудлик билан алмаштиради.
2. Амалга оширилган назорат натижалари асосида ваколатли хизмат келгусида ушбу юк билан қандай ишлаш тўғрисида қарор қабул қилади ва зарур ҳолларда бу ҳақда назоратнинг бошқа турларини ўтказувчи ваколатли хизматларга маълум қилади. Ушбу қарор асосида божхона бундай юкларга тегишли божхона режимини белгилайди.
2-ИЛОВА
ТИББИЙ-САНИТАРИЯ НАЗОРАТИ
1-модда
Тамойиллари
Тиббий-санитария назорати қайси жойда амалга оширилса, шу Конвенцияда белгиланган тамойилларга ва хусусан унга 1-иловага мувофиқ амалга оширилади.
2-модда
Маълумот
Маълумот
Ҳар бир пудратчи томон қуйидаги маълумотларни дарҳол ҳар қандай манфаатдор шахсга тақдим етилишини таъминлаши лозим:
тиббий-санитария назоратига бўйсунадиган товарлар тўғрисида;
ушбу товарлар назорат учун тақдим етилиши мумкин бўлган жойлар ҳақида;
Қонунчилик ҳужжатлари ва қоидаларида назарда тутилган тиббий-санитария назоратига қўйиладиган талаблар ҳамда одатда қўлланиладиган тартиб-қоидалар ҳақида.
3-модда
Назоратни ташкил етиш
Назоратни ташкил етиш
1. Назорат хизматлари тиббий-санитария назорати ўтказилиши мумкин бўлган чегара нуқталарининг зарур асбоб-ускуналар билан жиҳозланишини таъминлайди.
2. Тиббий-санитария назорати мамлакат ичида жойлашган нуқталарда ҳам амалга оширилиши мумкин, агар тақдим етилган сертификатлар ва ташиш усули юкларни ташиш пайтида ёмонлашмаслиги ёки инфекция манбаи бўлишини аниқ кўрсатса.
3. Мавжуд конвенциялар доирасида Аҳдлашувчи томонлар иложи борича ташиладиган тез бузиладиган товарлар жисмоний назоратини камайтиришга ҳаракат қиладилар.
4. Тиббий-санитария назорати натижалари олингунга қадар товарлар ушлаб турилиши зарур бўлган ҳолларда пудрат томонларининг ваколатли назорат хизматлари товарларнинг хавфсизлигини таъминловчи шароитларда, энг кам божхона расмийлаштируви билан сақланишини таъминлаш чораларини кўради.
4-модда
Транзит юклар
Транзит юклар
Мавжуд конвенциялар доирасида Аҳдлашувчи томонлар, юқиш хавфи бўлмаган ҳолларда транзит юкларни иложи борича тиббий-санитария назоратидан озод қилдилар.
5-модда
Ҳамкорлик
Ҳамкорлик
1. Тиббий-санитария хизматлари тиббий-санитария назоратига бўйсунадиган тез бузиладиган товарлар ўтишини тезлаштириш мақсадида бошқа пудрат томонларининг тегишли хизматлари билан ҳамкорлик қилади, хусусан фойдали маълумотлар алмашиш йўли билан.
2. Тез бузиладиган товарлар партияси тиббий-санитария назорати пайтида кечиктирилган ҳолларда ваколатли хизмат ушбу ҳибсга олиш сабабларини ва товарларга нисбатан кўрилган чораларни кўрсатиб, експорт қилувчи мамлакатнинг тегишли хизматини иложи борича тезроқ хабардор қилиш чораларини кўради.
3-ИЛОВА
ВЕТЕРИНАРИЯ НАЗОРАТИ
1-модда
Тамойиллари
Тамойиллари
Ветеринария назорати, қайси жойда амалга оширилса, ушбу Конвенцияда белгиланган тамойилларга мувофиқ ва, хусусан, унга 1-иловада амалга оширилади.
2-модда
Таърифлар
Таърифлар
Ушбу Конвенциянинг 1 (д) — моддасида белгиланган ветеринария назорати ҳайвонлар ва ҳайвон маҳсулотларини ташиш воситалари ва шароитларини назорат қилишни ҳам қамраб олади. Бу, шунингдек, сифат назорати, стандартлар ва турли қоидаларга ўз ичига олиши мумкин, мисол учун, хавф остида турлари сақлаш учун назорат, қайси, самарадорлиги сабабларга кўра, кўпинча ветеринария назорати билан боғлиқ.
3-модда
Маълумот
Маълумот
Ҳар бир пудратчи томон қуйидаги маълумотларни дарҳол ҳар қандай манфаатдор шахсга тақдим етилишини таъминлаши лозим:
ветеринария назоратига тортиладиган товарлар ҳақида;
товарлар назорат учун тақдим етилиши мумкин бўлган жойлар ҳақида;
касалликлар ҳақида хабар бериш мажбурий;
қонун ҳужжатлари ва қоидаларида назарда тутилган ветеринария назоратига қўйиладиган талаблар ҳамда одатда қўлланиладиган тартиблар тўғрисида.
4-модда
Назоратни ташкил етиш
Назоратни ташкил етиш
1. Аҳдлашувчи томонлар:
Транспорт эҳтиёжларига мувофиқ ветеринария назорати учун зарур ва мумкин бўлган мос қурилмаларни яратиш;
товарларни илгари суриш, хусусан ветеринария ва божхона хизматларининг иш соатларини мувофиқлаштириш ва одатдаги иш режасида назарда тутилмаган соатларда товарларни божхонада расмийлаштириш имкониятини таъминлаш орқали, агар уларнинг келиб тушганлиги тўғрисида хабарнома олдиндан олинган бўлса.
2. Ҳайвон маҳсулотларининг ветеринария назорати мамлакат ичида жойлашган нуқталарда амалга оширилиши мумкин, агар у исботланиши мумкин бўлса ва ишлатилган transport воситалари бу маҳсулотларни ташиш пайтида ёмонлаша олмайди ёки инфекция манбаи бўлиб қолса.
3. Мавжуд конвенциялар доирасида Аҳдлашувчи томонлар иложи борича ташиладиган тез бузиладиган товарлар жисмоний назоратини камайтиришга ҳаракат қиладилар.
4. Ветеринария назорати натижалари олингунга қадар товарлар ушланиши зарур бўлган ҳолларда пудрат томонларининг ваколатли назорат хизматлари товарларни сақлаш minimal божхона расмийлаштируви билан ҳамда уларнинг ишончли карантин ва хавфсизлигини таъминловчи шароитларда амалга оширилишини таъминлаш чораларини кўради.
5-модда
Транзит юклар
Транзит юклар
Мавжуд конвенциялар доирасида пудратчи томонлар, юқиш хавфи мавжуд бўлмаган ҳолларда, имкон қадар ветеринария назоратидан транзит тарзида ташиладиган ҳайвон маҳсулотларидан озод қилиндилар.
6-модда
Ҳамкорлик
Ҳамкорлик
1. Ветеринария назорати хизматлари ветеринария назоратига бўйсунадиган товарлар ўтишини тезлаштириш мақсадида бошқа пудрат томонларининг тегишли хизматлари билан ҳамкорлик қилади, хусусан фойдали маълумотлар алмашиш йўли билан.
2. Ветеринария назорати пайтида тез бузиладиган товарлар ёки жонли ҳайвонларнинг консигнацияси ушлаб турилган ҳолларда ваколатли хизмат експорт қилувчи мамлакатнинг тегишли хизматини имкон қадар тезроқ хабардор қилиш чораларини кўради.
4-ИЛОВА
ФИТОСАНИТАРИЯ НАЗОРАТИ
1-модда
Тамойиллари
Тамойиллари
Фитосанитария назорати қаерда амалга оширилмасин, ушбу Конвенцияда белгиланган тамойилларга ва хусусан унга 1-иловага мувофиқ амалга оширилади.
2-модда
Таърифлар
Таърифлар
Ушбу Конвенциянинг 1 — «е» моддасида белгиланган фитосанитария назорати ўсимликлар ва ўсимлик маҳсулотларини ташиш воситалари ва шароитларини назорат қилишни ҳам қамраб олади. Шунингдек, йўқолиб кетиш хавфи бўлган ўсимлик турларини сақлаб қолишга қаратилган чора-тадбирларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.
3-модда
Маълумот
Маълумот
Ҳар бир пудратчи томон қуйидаги маълумотларни дарҳол ҳар қандай манфаатдор шахсга тақдим етилишини таъминлаши лозим:
махсус фитосанитария шароитига мос товарлар бўйича;
назорат учун алоҳида ўсимликлар ва ўсимлик маҳсулотларини тақдим етиш мумкин бўлган жойлар ҳақида;
тақиқлар ёки чеклашлар лозим бўлган ўсимлик зараркунандалари ва ўсимлик маҳсулотлари рўйхати;
Қонунчилик ҳужжатлари ва низомларда назарда тутилган фитосанитария назоратига қўйиладиган талаблар рўйхати ҳамда кўп ишлатиладиган тартиб-қоидалар тўғрисидаги маълумотлар.
4-модда
Назоратни ташкил етиш
Назоратни ташкил етиш
1. Аҳдлашувчи томонлар:
фитосанитария назорати, сақлаш, дезинфексия ва дезинфексия учун керакли ва мумкин бўлган мос қурилмаларни яратиш;
айниқса, фитосанитария ва божхона хизматларининг иш соатларини мувофиқлаштириш ва одатдаги иш режасида назарда тутилмаган соатларда тез бузиладиган товарларни божхонада расмийлаштириш имкониятини таъминлаш орқали товарларни илгари суриш.
2. Ўсимликлар ва ўсимлик маҳсулотларини фитосанитария назорати мамлакат ичида жойлашган нуқталарда амалга оширилиши мумкин, агар у исботланиши мумкин бўлса ва ишлатилган transport воситалари бўлса, бу маҳсулотлар уларни ташиш пайтида инфекция манбаи бўла олмайди.
3. Мавжуд конвенциялар доирасида Аҳдлашувчи томонлар иложи борича ташиладиган тез эгилувчан ўсимликлар ва тез бузиладиган ўсимлик маҳсулотларини жисмоний назорат қилишни камайтиришга ҳаракат қиладилар.
4. Фитосанитария назорати натижалари олингунга қадар товарлар ушланиши зарур бўлган тақдирда, пудрат ташкилотларининг ваколатли назорат хизматлари товарларни сақлаш minimal божхона расмийлаштируви ва уларнинг ишончли карантин ва хавфсизлигини таъминловчи шароитларда амалга оширилишини таъминлаш чораларини кўради.
5-модда
Транзит юклар
Транзит юклар
Мавжуд конвенциялар доирасида ўз мамлакатларида ўсимликларни ҳимоя қилиш учун бундай чора-тадбирлар зарур бўлган ҳолатлар бундан мустасно, пудратчи томонлар имкони борича транзит юкларни фитосанитария назоратидан озод қилдилар.
6-модда
Ҳамкорлик
Ҳамкорлик
1. Фитосанитария хизматлари фитосанитария назоратига бўйсунадиган ўсимликлар ва ўсимлик маҳсулотларининг ўтишини жадаллаштириш мақсадида бошқа пудрат томонларнинг тегишли хизматлари билан ҳамкорлик қилади, хусусан, фойдали маълумотлар алмашиш йўли билан.
2. Фитосанитария назорати пайтида ўсимликлар ёки ўсимлик маҳсулотларини консервалаш кечиктирилган ҳолларда ваколатли хизмат експорт қилувчи мамлакатнинг тегишли хизматини имкон қадар тезроқ хабардор қилиш чораларини кўради.
5-ИЛОВА
МУВОФИҚЛИК НАЗОРАТИ
техник стандартлар
техник стандартлар
1-модда
Тамойиллари
Тамойиллари
Ушбу Конвенцияда назарда тутилган товарлар учун техник меъёрларга риоя етилишини назорат қилиш, қаерда амалга оширилмасин, ушбу Конвенцияда белгиланган тамойилларга мувофиқ ва, хусусан, унга 1-иловада амалга оширилади.
2-модда
Маълумот
Маълумот
Ҳар бир пудратчи томон қуйидаги маълумотларни дарҳол ҳар қандай манфаатдор шахсга тақдим етилишини таъминлаши лозим:
у томонидан қўлланиладиган стандартлар ҳақида;
товарлар назорат учун тақдим етилиши мумкин бўлган жойлар ҳақида;
техник меъёрларга риоя етилишини назорат қилишга доир қонун ҳужжатлари ва қоидаларда назарда тутилган талаблар, шунингдек, кўп қўлланиладиган тартиб-қоидалар ҳақида.
3-модда
Стандартларни уйғунлаштириш
Стандартларни уйғунлаштириш
Халқаро стандартлар бўлмаган тақдирда Миллий стандартларни қўлловчи Аҳдлашувчи томонлар халқаро шартномалар тузиш орқали уларни уйғунлаштиришга ҳаракат қиладилар.
4-модда
Назоратни ташкил етиш
Назоратни ташкил етиш
1. Аҳдлашувчи томонлар:
техник стандартларга мувофиқлигини назорат қилиш пунктларини ташкил қилиш, зарур ва мумкин бўлган жойларда;
техник стандартлар ва божхона хизматлари риоя monitoring ва уларнинг борар хабарнома олдиндан олинган бўлса, одатдаги иш жадвалига томонидан тақдим емас соат давомида тез бузиладиган товарлар божхона расмийлаштируви эҳтимоли таъминлаш учун масъул хизматлар иш соат мувофиқлаштириш томонидан, хусусан, товарлар тарғиб тарғиб.
2. Техник стандартларга риоя қилишни назорат қилиш мамлакат ичида жойлашган нуқталарда ҳам амалга оширилиши мумкин, агар у исботланиши мумкин бўлса ва ишлатилган transport воситалари бу товарлар ва айниқса тез бузиладиган товарлар уларни ташиш пайтида ёмонлаша олмаса.
3. Мавжуд конвенциялар доирасида пудратчи томонлар иложи борича техник стандартларга мос келадиган тез бузиладиган юкларни жисмоний назорат қилишни камайтиришга ҳаракат қиладилар.
4. Аҳдлашувчи томонлар техник меъёрларга риоя етилишини назорат қилишни, мувофиқлаштиришни, иложи борича, ушбу назорат турлари учун масъул бўлган хизматлар томонидан қўлланиладиган тартибларни ва бошқа назорат-тафтиш турларини ўтказиш учун масъул бўлган хизматлар томонидан қўлланиладиган тартибларни ташкил етади.
5. Тез бузиладиган товарлар техник меъёрларга риоя етилишини назорат қилиш натижалари олингунга қадар кечиктирилса, пудрат томонларининг ваколатли назорат хизматлари товарларни сақлаш ёки transport воситалари тўхташини minimal божхона расмийлаштируви ва товарлар хавфсизлигини таъминловчи шароитларда амалга ошириш чораларини кўради.
5-модда
Транзит юклар
Транзит юклар
Техник меъёрларга риоя етилишини назорат қилиш одатда транзит режимида ташиладиган товарларга нисбатан амалга оширилмайди.
6-модда
Ҳамкорлик
Ҳамкорлик
1. Техник стандартларга риоя етилишини назорат қилиш учун масъул бўлган хизматлар, хусусан, фойдали маълумот алмашиш йўли билан, техник стандартларга мувофиқ келадиган тез бузиладиган товарлар ўтишини тезлаштириш мақсадида бошқа пудрат томонларининг тегишли хизматлари билан ҳамкорлик қилади.
2. Техник стандартларга мувофиқлигини текшириш еса тез бузиладиган товарлар партияси кечиктирилди ҳолларда, ваколатли хизмат, бу кечикиш сабаблари ва товарлар нисбатан қабул қилинган чора-тадбирлар кўрсатиб, иложи борича тезроқ експорт мамлакат тегишли хизмат хабардор қилиш чораларини кўради.
6-ИЛОВА
СИФАТ НАЗОРАТИ
1-модда
Тамойиллари
Тамойиллари
Мазкур Конвенцияда назарда тутилган товарлар сифатини назорат қилиш, қайси жойда амалга оширилса, шу Конвенцияда белгиланган тамойилларга мувофиқ, хусусан, унга 1-иловада амалга оширилади.
2-модда
Маълумот
Маълумот
Ҳар бир пудратчи томон қуйидаги маълумотларни дарҳол ҳар қандай манфаатдор шахсга тақдим етилишини таъминлаши лозим:
товарлар назорат учун тақдим етилиши мумкин бўлган жойлар ҳақида;
Қонунчилик ҳужжатлари ва қоидаларида назарда тутилган сифат назорати талаблари, шунингдек, кўп қўлланиладиган тартиб-қоидалар ҳақида.
3-модда
Назоратни ташкил етиш
Назоратни ташкил етиш
1. Аҳдлашувчи томонлар:
ташкил етиш, зарур ва мумкин бўлган жойларда, ташиш эҳтиёжларига мувофиқ сифат назорати пунктлари;
уларнинг келиши ҳақида хабар олдиндан олинган бўлса, сифатли назорат хизматлари ва божхона хизматлари иш соат мувофиқлаштириш ва одатдаги иш жадвалига томонидан тақдим етилмаган соат давомида тез бузиладиган товарлар божхона расмийлаштирувидан амалга ошириш қобилиятини таъминлаш, хусусан, товарлар тарғиб тарғиб.
2. Сифат назорати мамлакат ичида жойлашган нуқталарда амалга оширилиши мумкин, амалий тартиб товарлар халқаро transport енгиллаштириш шарти.
3. Мавжуд конвенциялар доирасида пудратчи томонлар сифат назоратига бўйсунадиган ташиладиган тез бузиладиган товарлар жисмоний назоратини иложи борича камайтиришга ҳаракат қиладилар.
4. Аҳдлашувчи томонлар сифат назоратини иложи борича ушбу назорат учун масъул бўлган хизмат томонидан қўлланиладиган тартиб ва бошқа назорат-тафтиш турларини ўтказиш учун масъул бўлган хизматлар томонидан қўлланиладиган тартибларни мувофиқлаштириш йўли билан ташкил етадилар.
4-модда
Транзит юклар
Транзит юклар
Сифат назорати, одатда, транзит режимида ташиладиган товарларга нисбатан амалга оширилмайди.
5-модда
Ҳамкорлик
Ҳамкорлик
1. Сифат назорати хизматлари, хусусан, фойдали ахборот алмашиш йўли билан, сифат назорати лозим тез бузиладиган товарлар ўтишини тезлаштириш мақсадида бошқа пудрат томонларининг тегишли хизматлари билан ҳамкорлик қилади.
2. Сифатли назорат пайтида тез бузиладиган товарлар партияси кечиктирилган ҳолларда ваколатли хизмат експорт қилувчи мамлакатнинг тегишли хизматини имкон қадар тезроқ хабардор қилиш чораларини кўради, бу кечикиш сабабларини ва товарларга нисбатан кўрилган чораларни кўрсатади.
7-ИЛОВА
Қоидалар
Маъмурий қўмита тартиб-қоидалари ушбу Конвенциянинг 22-моддасида кўрсатилган.
Маъмурий қўмита тартиб-қоидалари ушбу Конвенциянинг 22-моддасида кўрсатилган.
1-модда
Аъзолар
Аъзолар
Маъмурий қўмита аъзолари ушбу Конвенциянинг Аҳдлашувчи томонларидир.
2-модда
Кузатувчилар
Кузатувчилар
1. Маъмурий қўмита барча давлатларнинг аҳдлашмаган ваколатли маъмуриятларини ёки аҳдлашмаган халқаро ташкилотлар вакилларини ўзларини қизиқтирган масалаларни муҳокама қилишда қўмита мажлисларида кузатувчи сифатида иштирок етишга таклиф қилиши мумкин.
3-модда
Котибият
Котибият
Қўмита котибияти ходимлари Европа учун иқтисодий комиссия Ижрочи котиби томонидан ажратилади.
4-модда
Чақирув
Чақирув
Европа иқтисодий комиссиясининг Ижрочи котиби қўмита мажлисини:
I) Конвенция кучга кирганидан икки йил ўтиб;
II) шундан сўнг, қўмита томонидан белгиланган муддатларда, лекин камида беш йилда бир марта;
III) тарафлар аҳдлашаётган камида беш давлатнинг ваколатли органлари талабига биноан.
5-модда
Амалдорлар
Амалдорлар
Ҳар бир сессияда қўмита раис ва вице-раис сайлайди.
6-модда
Кворум
Кворум
Қарор қабул қилиш учун шартнома тузаётган давлатларнинг камида учдан бир қисми талаб қилинади.
7-модда
Қарор қабул қилиш
Қарор қабул қилиш
I) таклифлар овозга қўйилади.
II) сессияда иштирок етган ҳар бир шартнома партияси битта овозга эга бўлади.
III) Конвенция 16-моддасининг 2-банди қўлланилган тақдирда, овоз беришда ушбу Конвенция тарафлари бўлган минтақавий иқтисодий интеграцион ташкилотлар ўз аъзо давлатларининг умумий овоз сонига тенг бўлган фақат бир қатор овозларга ҳам эга бўладилар. Бу иккинчи ҳолда, Аъзо давлатлар овоз бериш ҳуқуқини амалга емас.
8-модда
Ҳисобот
Ҳисобот
Сессия ёпилишидан олдин қўмита ўз ҳисоботини қабул қилади.
9-модда
Қўшимча қоидалар
Қўшимча қоидалар
Ушбу иловада тегишли қоидалар бўлмаса, Европа учун иқтисодий комиссиянинг тартиб қоидалари қўлланилади, Агар қўмита бошқача қарор қабул қилмаса.