Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар, кейинги ўринларда — Томонлар деб аталувчилар

Шанхай ҳамкорлик ташкилотининг 2002 йил 7 июндаги Хартияси, 2001 йил 15 июндаги терроризм, сепаратизм ва экстремизм билан курашиш тўғрисидаги Шанхай конвенцияси, 2002 йил 7 июндаги Минтақавий аксилтеррор тузилмаси тўғрисидаги Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар ўртасидаги Битим ва 2005 йил 5 июлдаги терроризм, сепаратизм ва экстремизм билан курашишда Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатларнинг Ҳамкорлик концепциясига таянган холда,

Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатларининг аксилтеррор тузилмалар учун кадрларни тайёрлаш соҳасида Томонлар ҳамкорлиги терроризмга қарши курашиш самарадорлигини ошириш учун муҳим аҳамиятга эгалигини инобатга олган ҳолда,

Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатларининг аксилтеррор тузилмалар учун кадрларни самарали тайёрлашни таъминлаш мақсадида,

миллий қонунчилик ва умумэътироф қилинган халқаро ҳуқуқ нормаларига таянган ҳолда,

қуйидагилар тўғрисида келишиб олдилар:

Мазкур Келишув мақсадлари учун унда қўлланилган тушунчалар қуйидагиларни билдиради:

«аксилтеррор тузилмалар» — аксилтеррор тадбирларни ўтказиш учун ҳар бир Томон қонунчилигига мувофиқ шакллантириладиган мутахассислар гуруҳи;

«кадрлар» — аксилтеррор тузилмасида хизмат ўтаётган сўраётган Томоннинг мутахассислари ва йўриқчилари;

«таълим олувчи» — тайёргарликлардан ўтувчи шахс;

«ўқитувчи» — таълим олувчига билим берувчи, унинг қобилиятлари, тажрибасини ривожлантирувчи хамда тегишли малакага эга шахс;

«тайёргарлик» — касбий таълим дастурлари бўйича ўқитиш, малакасини ошириш ёки таълим олувчининг таълим даражасини оширмасдан касбий тайёрлаш;

«Сўралаётган Томон» — ўзларининг кадрларни тайёрлашда кўмак бериш тўғрисида сўровнома билан мурожаат қилинган Томон;

«Сўраётган Томон» — бир Томонга кадрларни тайёрлашда кўмак бериш тўғрисида сўровнома билан мурожаат қилган бошқа Томон;

«қабул қилувчи Томон» — ҳудудида кадрларни тайёрлаш олиб бориладиган Томон

«жўнатувчи томон» — қабул қилувчи Томон ҳудудига ўз кадрларини тайёрлаш учун Томон;

«транзит Томони» — таълим олувчилар ва ўқитувчиларни, шунингдек таъминот материалларини тайёрлаш ўтказиш жойларига бир Томон ҳудудидан олиб ўтиш ва ортга қайтариш амалга ошириладиган Томон;

«ўқув бўлинмалари» — ўрнатилган тартибда кадрлар тайёрлашни амалга оширадиган ўқув муассасалари, ўқув марказлари, тузилмавий бўлинмалар;

«таъминот материаллари» — ўқув режалари ва дастурларига мувофиқ кадрларни тайёрлаш учун зарур ўқув қўлланмалар, ўқув-синф жиҳозлари, лаборатория ускуналари, қурол-яроқ, ҳарбий ва махсус техникалар, амалий таълим техник воситалари, шунингдек чиқим материаллари ва бошқа ускуналар;

«Дастур» — уч йил муддатга Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмасининг Ижроия қўмитаси томонидан ишлаб чиқиладиган, Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатларнинг аксилтеррор тузилмаларига кадрларни тайёрлаш дастури;

Томонлар кадрларини тайёрлаш Томонларнинг ваколатли органлари томонидан Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмасининг Ижроия қўмитаси кўмагида ва ўзаро мувофиқликда қуйидаги мақсадларда ўтказилади:

терроризм билан курашиш соҳасида амалий билимларини, қобилиятларини ва кўникмаларини такомиллаштириш;

махсус аксилтеррор, шу жумладан ҳамкорликдаги, тадбирларни ўтказишнинг замонавий тактик усулларини ўзлаштириш;

индивидуал махсус тайёргарлик даражасини ошириш;

аксилтеррор тузилмалар фаолиятининг тажрибаси билан алмашиш;

Кадрларни тайёрлаш қабул қилувчи Томон ўқув бўлинмаларида ёки сўровнома олган Томоннинг ўқитувчиларини сўровнома юборган Томон ҳудудига жўнатиш йўли билан амалга оширилади.

Келишувга асосан Томонлар ўз кадрларини қабул қилувчи Томон ваколатли органларининг тузилмавий бўлинмаларига стажировка ўташлари учун юбориши мумкин.

Кадрларни тайёрлаш Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Кенгашининг қарори билан тасдиқланадиган Дастурга мувофиқ ва (ёки) икки томонлама келишувлар доирасида амалга оширилади.

Кадрларни тайёрлаш бўйича харажатларни молиялаштириш Томонларнинг юборувчи ва қабул қилувчи ваколатли органлари ўртасидаги шартномалар (келишувлар) асосида амалга оширилади.

Томонлар ваколатли органлари тайёрлаш йилидан олдинги йилнинг 1 февралидан кечиктирмасдан Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Ижроия қўмитасига ўзларининг кадрларини тайёрлашни ташкил этиш тўғрисида сўровнома юборади ва унда у ёки бу мутахассислик бўйича таълим олувчилар сони, тайёрлаш ўтказишнинг тахминий муддатлари ва (ёки) ўқитувчиларнинг сони, уларнинг хизмат сафари муддатлари, машғулотлар мавзулари, шунингдек тайёргарлашга алоқадор бўлган бошқа маълумотлар кўрсатилади.

Сўровнома Томон ваколатли орган раҳбари ёки унинг ўринбосари томонидан имзоланади ва (ёки) мазкур органнинг гербли муҳри билан тасдиқланади.

Томонлар ваколатли органлари тайёрлаш йилидан олдинги йилнинг 1 февралидан кечиктирмасдан Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Ижроия қўмитасини тайёрлаш ўқув дастурлари ва уларни ташкил этиш режалари, тайёрлаш мазмуни ва предметлар, таълим олувчиларга оид талаблар, таълим олувчиларнинг сони, тайёрлаш саналари ва муддатлари, харажатлар сметалари, таълим олувчиларнинг тайёрлаш жойига келиш ва кетиш усуллари шартлари тўғрисида хабардор қилади.

Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Ижроия қўмитаси Томонлардан келиб тушган сўровномалар ва таклифлар асосида ўрнатилган тартибда тайёрлаш йилидан олдинги йилнинг 1 март кунига қадар кадрларни тайёрлашни ташкил этиш бўйича мавжуд имкониятлар ва ушбу мақсадлар учун тахминий харажатлар тўғрисида таклифларни тайёрлайди ва кўриб чиқиш учун тарқатади.

Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Ижроия қўмитаси қуйидагиларни амалга оширишга кўмак беради ва мувофиқлаштиради:

сўровнома юборган Томонлар ваколатли органларга сўровнома олган Томон тайёрлашни ташкил этиш ва ўтказиш шартлари тўғрисида маълумотни юбориши, шунингдек Томонлар ваколатли органларининг сўровномаларини сўровнома олувчи Томонга жўнатиш;

Томонларнинг ваколатли органлари билан тайёрлаш ўтказиш жойи ва вақтини, ўқитиладиган фанлар ва уларнинг мазмуни, таълим олувчилар сони, харажатлар сметалари ва бошқа масалалар тўғрисида келишиб олиш;

келишиш жараёнида низолар ва баҳсли вазиятлар юзага келганда сўровнома юборган ва олган Томонлар ваколатли органларининг ҳаракатлари.

Кадрларни тайёрлаш тўғрисида контракт (шартнома) жўнатувчи ваколатли орган ва қабул қилувчи Томон ваколатли органининг тегишли ўқув бўлинмалари ўртасида тайёрлаш йилидан олдинги йилнинг 1 декабрига қадар тузилади.

Контракт (шартнома)да қуйидагилар акс эттирилади:

ўқув дастури ва (ёки) ўқув режасининг номи;

тайёрлашни ўтказиш муддати;

таълим олувчилар ва (ёки) ўқитувчилар сони;

таълим олувчиларга оид талаблар;

таълим олувчи ва (ёки) ўқитувчиларнинг таъминот шартлари:

а) ўқитувчилар билан (таълим олувчилар учун);

б) ўқув дастури ва ўқув режаларига мувофиқ кадрларни тайёрлаш учун зарур таъминот материаллари;

в) кадрларни тайёрлаш учун зарур кутубхоналардан, ўқиш ва спорт залларидан, бошқа бино ва ҳудудлардан фойдаланиш;

г) таржимонлик хизматлари билан

д) тиббий хизматлар билан;

е) ўқув мақсадлар учун транспортлардан фойдаланиш;

ж) яшаш жойлари ва озиқ-овқат маҳсулотлари билан;

з) таълим олувчи ва ўқитувчиларни тайёрлаш жойи ва ортга қайтишлари учун қатнов шарт-шароитлари;

қабул қиладиган Томон ҳудудига жўнатувчи Томон таълим олувчилари ва (ёки) ўқитувчиларининг кириши/чиқиши ва яшаши учун ҳужжатларни расмийлаштириш тартиби;

кадрларни тайёрлаш учун тўлов амалга ошириш тартиби, муддати ва шартлари;

таълим олувчини муддатидан олдин четлатиш асослари;

жўнатувчи Томон таълим олувчилари ва қабул қилувчи Томон ўқитувчиларининг ҳаёти ва соғлиғи суғуртаси;

низоларни ҳал қилиш тартиби;

бошқа зарур реквизитлар.

Ўқув дастурини тўлиқ ҳажмда ўзлаштирган таълим олувчиларни тайёрлаш якунида, тайёргарликдан ўтганлиги ҳақида ўқув бўлинмалари томонидан ҳужжатлар берилади.

Кадрларни тайёрлаш бўйича контракт (шартнома) муддати тугаганидан сўнг, Томонларнинг қабул қилувчи ва жўнатувчи ваколатли органлари Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Ижроия қўмитасига тайёрлаш ўтказиш натижалари тўғрисида ўзларининг таклиф ва хулосалари асосида маълумот берадилар.

Йил якуни бўйича Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Ижроия қўмитаси келиб тушган материалларни умумлаштириб ҳамда ўрнатилган тартибда Томонларнинг ваколатли органларини хабардор қилади.

Таълим олувчиларни тайёрлаш учун зарур таъминот материалларини давлат чегараларидан, шунингдек Томонларнинг ҳудудлари орқали транзит равишда олиб ўтиш манфаатдор Томонларнинг ваколатли органлари томонидан келишилган таъминот материаллари рўйхати асосида амалга оширилади ва улар божхона йиғимлари ва бошқа тўловлардан озод қилинади, кўрикдан ўтказилиши, олиб қўйилиши ва мусодара этилиши мумкин эмас.

Давлат чегаралари орқали, шунингдек Томонлар ҳудуди орқали транзит равишда таъминот материалларини олиб ўтишда Томонлар ўзларининг қонунчилиги асосида ўрнатилган тегишли тартиб-таомилларни тезроқ бажарилишига ёрдам беради.

Жўнатувчи Томон таълим олувчилари ва ўқитувчиларини Давлат чегараларини кесиб ўтишлари учун тегишли ҳужжатларни расмийлаштиришда Томонлар бир-бирига ўзаро кўмак беришади.

Жўнатувчи Томон таълим олувчилари ва (ёки) ўқитувчилари тайёрлаш даврида, тайёрлаш жойига боришлари ва қайтишларида, қабул қилаётган ва транзит Томон қонунларига риоя қилади ва уларнинг урф-одатларини ҳурмат қилади.

Қабул қилаётган томон ва транзит орқали қабул қилаётган томон таълим олувчилар ва ўқитувчиларнинг ҳуқуқий ҳолатларини ҳурмат қилишади.

Юборувчи Томон ўқитувчилари ёки таълим олувчилари томонидан юридик ёки жисмоний шахсга ёхуд қабул қилувчи Томоннинг ўзига зарар етказилса, унда мазкур зарарни қоплаш қабул қилувчи Томон қонунчилигига асосан юборувчи Томон зиммасига юклатилади.

Тайёргарлик жараёнида юборувчи Томон ўқитувчилари ёки таълим олувчилари ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарни қоплаш, ўз фуқароларига нисбатан қонунчилигида назарда тутилган тартибда, қабул қилувчи Томон зиммасига юклатилади.

Юборувчи Томон қабул қилувчи Томонга нисбатан ўзининг ҳар қандай эътирозларидан воз кечиши мумкин, агар мазкур зарар юборувчи Томон таълим олувчисининг ёки ўқитувчисининг айби билан етказилган бўлса, шу жумладан қабул қилувчи Томон ҳудудида бўлиш вақтида юборувчи Томон ўқитувчилари ёки таълим олувчиларининг ўлими, тана жароҳатлари ёки бошқа ҳар қандай зарар билан боғлиқ бўлса ҳам.

Қабул қилувчи Томон ҳудудида ўқитувчилар ва таълим олувчилар ҳаёти ва соғлиғига етказилган, Мазкур Битимнинг 16-моддасида назарда тутилмаган, зарарни қоплаш манфаатдор томонларнинг ўртасидаги келишувга кўра амалга оширилади.

Қабул қилувчи Томон тарафидан амалга оширилган харажатлар, шунингдек ўқув ёки таъминот материалларининг йўқолиши, қисман ёки тўлиқ йўқ қилиниши билан боғлиқ харажатлар ўрнини қоплаш тартиби, манфаатдор Томонларнинг ўртасидаги келишувга кўра ўрнатилади.

Юборувчи Томон тарафидан амалга оширилган харажатлар, шунингдек олиб борилган махсус воситалар ва таъминот материалларининг йўқолиши, қисман ёки тўлиқ йўқ қилиниши билан боғлиқ харажатлар ўрнини қоплаш тартиби, манфаатдор Томонларнинг ўртасидаги келишувга кўра ўрнатилади.

Томонлар мазкур Келишув қоидаларини талқин қилиш ёки қўллаш билан боғлиқ низоли масалаларни маслаҳатлашув ва музокаралар ўтказиш йўли билан ҳал қилишади.

Мазкур Битим Томонлар аъзо бўлган бошқа халқаро шартномаларидан келиб чиқадиган ҳуқуқ ва мажбуриятларига дахлдор эмас.

Мазкур Битим доирасида ҳамкорликни амалга оширишда Томонлар ишчи тиллар сифатида рус ва хитой тилларидан фойдаланадилар.

Мазкур Битимга Томонларнинг розилиги билан баённомалар кўринишида расмийлаштириладиган ўзгартиришлар киритилиши мумкин.

Томонлар мазкур Келишув кучга кириши учун зарур бўлган давлат ички тартиб-таомилларини бажаргандан сўнг ўттиз кун ичида, мазкур Битимни татбиқ этиш учун жавобгар ваколатли органлари ҳақида депозитарийга ёзма шаклда хабар беради.

Ваколатли органлар ва (ёки) уларнинг номлари ўзгартирилган тақдирда, Томонлар бу ҳақда ушбу Битим депозитарийсини ўн беш кун ичида хабардор қилади.

Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Минтақавий аксилтеррор тузилмаси, мазкур Битимни татбиқ этиш учун жавобгар Шанхай ҳамкорлик ташкилотининг ваколатли органи ҳисобланади.

Ушбу Битимнинг депозитарийси Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Котибияти ҳисобланади ва ушбу Битим имзоланган кундан бошлаб ўн беш кун ичида Томонларга унинг тасдиқланган нусхаларини юборади.

Депозитарий Томоннинг ушбу Битимни татбиқ этиш жавобгар ваколатли органлари тўғрисида хабар олган кундан ўн беш кун ичида бу тўғрисида бошқа Томонларга хабар беради.

Мазкур Битим 2001 йил 15 июндаги экстремизм, сепаратизм ва терроризм билан курашиш тўғрисидаги Шанхай конвенцияси амал қилиш муддатига мос равишда тузилади ҳамда мазкур Битим кучга кириши учун зарур давлат ички тартиб-таомилларининг Томонлар тарафидан бажарилиши тўғрисида ёзма шаклдаги тўртинчи хабар депозитарий томонидан олинган кундан ўттизинчи куни кучга киради.

Мазкур Битим 2001 йил 15 июндаги экстремизм, сепаратизм ва терроризм билан курашиш тўғрисидаги Шанхай конвенцияси иштирокчилари ҳисобланадиган давлатлар қўшилиши учун очиқ. Қўшилаётган давлат учун мазкур Битим унинг қўшилиши тўғрисидаги ҳужжат депозитарий томонидан олинган кундан ўттизинчи кун кучга киради.

2001 йил 15 июндаги экстремизм, сепаратизм ва терроризмга қарши курашиш тўғрисидаги Шанхай конвенцияси амал қилишини бир Томонга нисбатан тугатиш, у учун мазкур Битимнинг амал қилиши автоматик тарзда тугатилишига олиб келади.

2009 йил 16 июнда Екатеринбург шаҳрида бир асл нусхада рус ва хитой тилларида тузилади ва иккита матн ҳам бир хил кучга эга ҳисобланади.