Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги давлат ветеринария бош бошқармаси бошлиғининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАСАЛНИ ВЕТЕРИНАРИЯ ЛАБОРАТОРИЯЛАРИДА ВЕТЕРИНАРИЯ-САНИТАРИЯ ЭКСПЕРТИЗАСИДАН ЎТКАЗИШ ҚОИДАЛАРИНИ ТАСДИҚЛАШ ТЎҒРИСИДА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилган ҳолда техник ҳужжат деб топилган. 2008 йил 25 апрель, 20-15-115/11-сон]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ шарҳиМазкур Буйруқ Ўзбекистон Республикаси Давлат ветеринария қўмитасининг 2018 йил 12 январдаги 4-сонли «Асални ветеринария лабораторияларида ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш қоидаларини тасдиқлаш ҳақида»ги қарорига асосан ўз кучини йўқотган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг «Ветеринария тўғрисида»ги, «Давлат санитария назорати тўғрисида»ги, «Озиқ-овқат маҳсулотларининг сифати ва хавфсизлиги тўғрисида»ги ва «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонуни талабларини бажариш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2007 йил 21 декабрдаги 03-38-144-сонли Баёнига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. «Асални ветеринария лабораторияларида ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш қоидалари» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур ҳужжат Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилган кундан бошлаб 10 кун ўтгандан кейин кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур Қоидалар тасдиқланиши муносабати билан СССР Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг Ветеринария бош бошқармаси томонидан 1978 йил 10 февралда СССР бош давлат санитария врачи ўринбосари билан келишиб 1978 йил 21 мартда тасдиқланган «Правила ветеринарно-санитарной экспертизы меда на мясомолочных и пищевых контрольных станциях и в ветеринарных лабораториях» Ўзбекистон Республикасида қўлланилмасин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Мазкур буйруқнинг ижросини назорат қилишни ўз зиммамда қолдираман.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБошлиқ в.в.б. М.ЮСУПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2008 йил 11 апрель,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги Давлат санитария Бош бошқармасининг 2008 йил 11 апрелдаги 72-сонли буйруғи билан
ТАСДИҚЛАНГАН
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсални ветеринария лабораторияларида ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Асални ветеринария лабораторияларида ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказиш қоидалари Ўзбекистон Республикасининг «Ветеринария тўғрисида»ги, «Давлат санитария назорати тўғрисида»ги, «Озиқ-овқат маҳсулотларининг сифати ва хавфсизлиги тўғрисида»ги ва «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунлари асосида ишлаб чиқилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ушбу Қоидалар асални қайта ишловчи хўжалик, корхона ва муассасалар, бозорлар, совуқхоналар, асал эгалари, шунингдек давлат, идоравий ветеринария хизмати ва хусусий ветеринария мутахассислари учун қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII. Асал ва уни классификациялаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Табиий гул асали — асалариларни гулларнинг нектарини йиғиб қайта ишлаган, ширин, хушбўй қиёмсимон суюқлик ёки ҳар хил консистенция ва ҳажмдаги рангсиз ёки сариқ, жигарранг ва қўнғир рангдаги кристалланган, асалариларнинг инларидан центрафугаланиб ёки сиқиб озуқа сифатида ишлатиш мақсадида олинган маҳсулот.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Асал келиб чиқишига қараб гулли, сирачли ва аралаш турларга бўлинади. Кўпинча бир неча тур ўсимликлардан йиғилган кўп флоралик гулли асаллар, айрим холларда бир турдаги ўсимликлардан йиғилган, бир флоралик бир гулли асаллар (липа, гречиха, кунгабоқар ва бошқалар) учрайди. Келиб чиқишига қараб сирачли асаллар ўсимлик ва ҳайвонотга мансуб бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII. Бозорларда асал сотишга қўйиладиган ветеринария-санитария талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Асални ташиш ва сақлашга ишлатиладиган идишлар санитария-гигиена талабларига жавоб берадиган бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Асалда қуйидагилар аниқланганда истеъмолга яроқсиз ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишидиш 5-пункт талабларига мос келмаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишорганолептик камчиликлар аниқланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамлиги 21 % дан ортиқлиги аниқланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишачиганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмеханик ифлосланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50°С дан юқори ҳароратда эритилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаҳарлилиги аниқланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиоктивлиги аниқланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасалариларнинг юқумли касалликлари қўзғатувчилари аниқланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқалбакилаштирилганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Асалда антибиотиклар қолдиғини, асалариларнинг юқумли касалликлари қўзғатувчисини, радиоактивлигини аниқлаш учун ветеринария лабораториясига асал намунаси шиша идишга солиниб, зич ёпилиб, тамғаланган ҳолда жўнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Ветеринария жиҳатидан истеъмолга яроқли деб топилган асалга белгиланган шаклдаги ветеринария-санитария экспертизаси хулосаси (3-илова) берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Бозорларда махсус кийимга эга бўлган (енг, фартук, дурра ёки қалпоқ) ва савдо қилиш санитария қоидаларига риоя қилувчи, асални ветеринария жиҳатидан истеъмолга яроқлилигини кафолатловчи ветеринария-санитария экспертизаси хулосасини олган шахслар сотишлари мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Идишларда асални ветеринария-санитария экспертизасини ўтказилганлигини кўрсатувчи белги:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишистеъмолга яроқли асаллар учун оқ рангли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдиастазаси 5 дан паст ва сирачли асаллар учун кўк рангли ёрлиқлар қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Ветеринария-санитария экспертизаси лабораторияларида асални ветеринария-санитария экспертизаси натижалари тегишли журналда қайд қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV. Намуна олиш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Намуналар ветеринария-санитария экспертизаси лабораторияси мутахассиси томонидан эгаси иштирокида олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Намуналар идишларнинг ҳолати ва уларни қоидаларнинг 5-пунктига мослигига текширилгандан сўнг олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Асални текшириш учун намуна ҳар бир назоратдаги идишдан 100гр миқдорда, сув миқдорини ареометр ёрдамида текширишда намуна миқдори икки баробарга кўпайтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Сотилмай қолган ва бозорга сақлаш учун қолдирилмаган асал такроран ветеринария-санитария экспертизасидан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Ветеринария-санитария экспертизаси учун намуналар алюминли най (асал суюқ бўлса) ёки ёғ олиш мосламаси (асал қуюқ бўлса) ёрдамида ҳар хил қаватидан олиниб тоза, қуруқ шиша ёки чинни идишга солинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Кристалланган асалдан намуна олиш учун конуссимон найни қия ҳолатда асалга ботирилади. Сўнгра най ўз ўқи атрофида 360°Сга айлантирилиб суғуриб олинади. Асал устунчасидан асал қатлами куракча ёки пичоқ ёрдамида қирқиб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Мум (уя) асали агарда у ёпиқ, кристалланмаган, шунингдек мум бир тусда оқ ёки сариқ рангда бўлса экспертизага қабул қилинади. Намуна ҳар бешинчи мумли (уяли) ромдан пичоқ билан 25 см2 миқдорида қирқиб олинади. Агарда мумли асал бўлакланган (мум рамкадан чиқарилган ва қирқилган) бўлса, намуна ҳар бир бўлакдан шунча миқдорда (25 см2) олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМум қопқоқлари қирқиб олингандан сўнг намуна диаметри 1 мм тўрли фильтр солинган стаканга жойлаштирилиб, 40 — 45° С ҳароратда термостатга қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФильтрлаш процессида мум бўлакчаларида асал тўлиқ оқиб тушиши учун бўлакчалар бир неча маротаба ағдариб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир намуна алоҳида текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсаларилар томонидан ёпилган асал етилганини белгилайди, бироқ маҳсулотнинг сифати ва табиийлигини кафолотламайди. Мумли асални экспертизасида қўйидагиларга эътибор берилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) органалептик камчилиги ва ачиганлигига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) мумда асалари тухумлари ва гул чанги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) шакар асали борлигига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСанаб ўтилган камчиликлар ва қалбакилаштирилган асал аниқланса булар уни яроқсизга чиқаришга асос бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV. Асални органолептик текшириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Рангини аниқлаш — асални ранги кундузги ёруғликда визуал кўриш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Хушбўйлигини аниқлаш — асал нектар турига, асалдаги қўшимчалар борлигига, сақлаш муддати ва шароитига, уни иситилиши ҳамда қалбакилаштирилганига боғлиқ равишда ўзига хос хушбўй ҳидли бўлади. Айрим асал турларининг ҳиди бадбўй (тамаки, ахлатхона ҳиди), айрим асал турлари эса ҳидсиз бўлади. Асалнинг хушбўйлиги ачиганда, узоқ вақт қаттиқ қиздирилганда, сунъий инвертланган шакар, шакар қамиш шакари, шакар қиёми қўшилганда ва ҳ.к., шунингдек асаларилар шакар қиёми билан боқилганда йўқолади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХушбўйлигини аниқлаш учун шиша бюкс (стаканга) 30—40 гр. асал солиниб, усти қопқоқ билан ёпилиб сувли ҳаммомда 40—45° С ҳароратда 10 дақиқа давомида иситилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Таъмини аниқлаш — асал 30° С ҳароратгача иситилиб сўнгра тами аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Қуюқлигини аниқлаш — қуюқлиги (ёпишқоқлиги, ширадорлиги) ҳарорати 20°С бўлган асалга қошиқча туширилиб олинади ва асални оқишига қараб баҳоланади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) суюқ асал — қошиқчада озгина миқдорда асал бўлиб, у майда кичик томчилар билан томади. Суюқ асал оқ акация, беда, қизилбаргга (баргисурҳга) хос бўлиб, таркибидаги намлик 21% дан ошиқ бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) қуюқ асал — қошиқчада асал миқдори анчагина бўлиб, у йирик, сийрак, чўзинчоқ томчилар билан томади. Қуюқлик турли хил гуллардан олинган асалларга хос бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) жуда қуюқ асал қошиқчада асал миқдори анча бўлиб, у узун йирик ипсимон бўлиб оқади. Жуда қуюқ сирачли асалга ва гул асалларининг кристалланаётган даврига хос бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишг) қаттиқлашган асал — қошиқ асалга куч билан ботади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Асалларнинг органалептик кўрсаткичлари 1-жадвалда келтирилган кўрсатгичларга мос бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| | |
1-жадвал |
|
Кўрсаткичлар номи |
Асалнинг тавсифи | |
|
Гул асали |
Сирач асал | |
| Ранги | Рангсиздан жигаррангача. Очиқ ранглилари кўпчиликни ташкил қилади, каштан, гречиха, верес асалларидан ташқари | Оч шаффовдан тўқ жигарранггача. Игна баргли дарахтлардан очиқ рангли, заранг дарахтидан жуда қорамтир рангли. |
| Хушбўйлиги | Ўзига хос тоза, ёқимли, ним хушбўйдан, кучли хушбўйгача. | Сезилар-сезилмас намоён. |
| Таъми | Ширин, майин, ёқимли, ёт таъмсиз (каштан асали нордон тамли). | Ширин, ёқимлилиги паст, баъзи ҳолатларда нордон таъмли |
| Қуюқлилиги (консистенцияси) |
Кристаллангунча қиёмсимон, етилишда жуда ёпишқоқ, кристаллашгандан сўнгра жуда зич. Қатламларга ажралишига йўл қўйилмайди | |
| Кристалланиши | Кристалланиши майда доначалардан йирик доначаларгача | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVI. Асални лабораторияда текшириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Асал эритмасини тайёрлаш. Асални лабораторияда текшириш намуналарнинг сувли эритмаларида ўтказилади, фақат асалдаги сув миқдорини рефрактометрда аниқлашда табиий асал намунасидан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБиохимик текширувлар учун қуруқ модда миқдорига ҳисоблаб олинган асалнинг 0,25—10% эритмаси тайёрланади. Сув миқдорини ареометр билан аниқлаш ва баъзи сифат реакциялари ўтказиш учун асалнинг юқорироқ концентрацияли эритмалари талаб қилинади (1:2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) қуруқ модда ҳисобига ўтказилган асалнинг эритмасини тайёрлаш. Ҳисоблаш 1-ва 2-формулалар билан амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХ—белгиланган концентрациядаги асал эритмасининг қуруқ моддага айлантирилгандаги миқдори, мл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ—олинган асал миқдори, гр;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВ—асалдаги қуруқ модда миқдори, %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишС—асал эритмасининг белгиланган концентрацияси, %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(2) Х1=Х—М1
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХ1—асалнинг % концентрацияли эритмасини тайёрлаш учун кетадиган сув миқдори, мл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХ—асалнинг белгиланган концентрацияли эритмасига кетган асалнинг қуруқ моддаси миқдори, мл;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm1—олинган асал миқдори, гр.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМисол. Таркибида намлиги 20 % бўлган 6 гр миқдордаги асал намунасидан 10% асал эритмасини тайёрлаш талаб қилинади. Ушбу асал таркибида қуруқ модда 80% (100%-20%=80%). Кўрсатилган асал намунасидан тайёрланган 10 % эритмасининг умумий миқдори (6x80):10=48 мл. 6 г асал намунасидан 10% эритма тайёрлаш учун 42 мл сув талаб этилади (48-6=42).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) 1:2 нисбатдаги асалнинг эритмасини тайёрлаш. Эритмани тайёрлаш учун бир қисм оғирлик бирлигидаги асал икки қисм оғирлик бирлигидаги сувда эритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Асалдаги намлиги қуйидагича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) асалдаги сув миқдори ва қуруқ модда миқдорини асал эритмасининг солиштирма оғирлигига қараб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсалнинг 1:2 нисбатдаги эритмаси тайёрланади. Бунинг учун 100 гр яхши аралаштирилган асални ўлчаб олиб, 200 мл дистилланган сувда 30—40° С ҳароратда эритилади. Тайёрланган эритма 15° С ҳароратгача совутилади ва унинг солиштирма оғирлиги аниқланади. Сув ва қуруқ модданинг миқдори 2-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМасалан. Асал эритмасининг 1:2 нисбатдаги 15°С ҳароратдаги эритмада асал эритмасининг солиштирма оғирлиги 1,116 аниқланган бўлса, жадвалда асалдаги қуруқ модда қолдиғи 27,13 % га тўғри келади. Бунда асал 3 нисбатда эритилганлиги сабабли асалдаги қуруқ модданинг қолдиғи 27,13 х 3 = 81,39%» га тенг бўлади, сувнинг миқдори эса 100 - 81,39 = 18,61% га тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
2-жадвал | |||
| Солиштирма оғирлик (15° С ҳароратда, г/ см3) | Қуруқ модда қолдиғи, % ҳисобида | Солиштирма оғирлик(15° С ҳароратда, г/см3) | Қуруқ модда қолдиғи миқдори, % ҳисобида |
| 1,101 | 23,91 | 1,114 | 26,71 |
| 1,102 | 24,13 | 1,115 | 26,92 |
| 1,103 | 24,34 | 1,116 | 27,13 |
| 1,104 | 24,56 | 1,117 | 27,35 |
| 1,105 | 24,78 | 1,118 | 27,56 |
| 1,106 | 24,99 | 1,119 | 27,77 |
| 1,107 | 25,21 | 1,120 | 27,98 |
| 1,108 | 25,42 | 1,121 | 28,19 |
| 1,109 | 25,64 | 1,122 | 28,40 |
| 1,110 | 25,85 | 1,123 | 28,61 |
| 1,111 | 26,07 | 1,124 | 28,82 |
| 1,112 | 26,28 | 1,125 | 29,03 |
| 1,113 | 26,50 | | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) асал намлигини рефракция индекси бўйича аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсал намлигининг миқдори рефракция индекси бўйича аввалдан дистилланган сувга мосланган РДУ ёки РЛ маркали рефрактометр билан аниқланади. Суюқ асал томчиси рефрактометрнинг пастки призмасига томизилади ва синдириш кўрсаткичи аниқланади. Текширилаётган асал намлигининг миқдори 3-жадвал орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲарорат кўрсаткичларига ўзгартиришлар. Ҳарорат 20° С дан ортиқ бўлганда ҳар бир 1° С учун 0,00023 қўшилади, ҳарорат 20° С паст бўлганда ҳар бир 1°С учун 0,00023 олиб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ: кристалланган асаллар текширишдан аввал сув ҳаммомида 60° С ҳароратда эригунча иситилади, сўнгра совутилиб 28, 29 пунктларга мувофиқ текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
3-жадвал | |||||
| Рефракция индекси, ҳарорат 20° С | Сувнинг миқдори, % | Рефракция индекси, ҳарорат 20° С | Сувнинг миқдори, % | Рефракция индекси, ҳарорат 20° С | Сувнинг миқдори, % |
| 1,5044 | 13,0 | 1,4935 | 17,2 | 1,4830 | 21,4 |
| 1,5038 | 13,2 | 1,4930 | 17,4 | 1,4825 | 21,6 |
| 1,5033 | 13,4 | 1,4925 | 17,6 | 1,4820 | 21,8 |
| 1,5028 | 13,6 | 1,4920 | 17,8 | 1,4815 | 22,0 |
| 1,5023 | 13,8 | 1,4915 | 18,0 | 1,4810 | 22,2 |
| 1,5018 | 14,0 | 1,4910 | 18,2 | 1,4805 | 22,4 |
| 1,5012 | 14,2 | 1,4905 | 18,4 | 1,4800 | 22,6 |
| 1,5007 | 14,4 | 1,4900 | 18,6 | 1,4795 | 22,8 |
| 1,5002 | 14,6 | 1,4895 | 18,8 | 1,4790 | 23,0 |
| 1,4997 | 14,8 | 1,4990 | 19,0 | 1,4785 | 23,2 |
| 1,4992 | 15,0 | 1,4885 | 19,2 | 1,4780 | 23,4 |
| 1,4987 | 15,2 | 1,4880 | 19,4 | 1,4775 | 23,8 |
| 1,4982 | 15,4 | 1,4875 | 19,6 | 1,4770 | 24,0 |
| 1,4976 | 15,6 | 1,4870 | 19,8 | 1,4765 | 24,2 |
| 1,4971 | 15,8 | 1,4865 | 20,0 | 1,4760 | 24,4 |
| 1,4966 | 16,0 | 1,4860 | 20,2 | 1,4755 | 24,6 |
| 1,4961 | 16,2 | 1,4855 | 20,4 | 1,4750 | 24,8 |
| 1,4956 | 16,4 | 1,4850 | 20,6 | 1,4745 | 24,8 |
| 1,4951 | 16,6 | 1,4845 | 20,8 | 1,4740 | 24,0 |
| 1,4946 | 16,8 | 1,4840 | 21,0 | | |
| 1,4940 | 17,8 | 1,4835 | 21,2 | | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Оптик фаолликни аниқлаш—асалдаги углеводлар оптик фаолликка эга бўлиб, қутбланган (поляризацияланган) ёруғлик юзасини айлантириш қобилиятига эга. Гул асали (поляризацияланган ёруғлик юзасини) чапга айлантиради, сирачли ва баъзи қалбакилаштирилган асаллар (шакар асали, шакар қамиш шакари, шинни, қиём) ўнга айлантиради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОптик фаолликни аниқлаш учун ихчам кўчма поляриметр (П-161 типидаги) ёки универсал шакар ўлчагич СУ-3 дан фойдаланилади. Ўлчов ўтказишдан аввал асбоб мосланади. Шундан сўнг камерага текшираётган асал эритмасининг фильтрланган 10 % эритмаси билан тўлдирилган поляриметр кюветаси (трубкаси) жойлаштирилади, асал эритмаси кўриш майдончалари бир хиллигини ўзгартиради. Кремальер айлантирилиб кўриш майдончаларининг бир хил ҳолатга келтирилади ва нониус билан даража кўрсаткичи ҳисоблаб чиқилади. Даража кўрсаткичини ҳисоблаш 5 маротаба ўтказилади. Ўтказилган беш ўлчовнинг ўртача арифметик қиймати ўтказилган ўлчовлар натижаси бўлиб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Механик қўшимчаларни аниқлаш—стакан устига тешикчалари диаметри 1 мм дан катта бўлмаган металл тўрга миқдори 50 гр атрофидаги асал солинади. Стакан 60°С ҳароратгача сув ҳаммомида иситилиб қуритиш шкафига қўйилади, тўрдан ўтказилиб фильтрланади. Асал намунасидаги қолдиқ кўзга кўринмас даражага келгунча фильтрланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Умумий кислоталикни аниқлаш—асалнинг умумий кислоталиги ундаги турли кислоталар, тузлар, оқсиллар ва икки оксидли углеродларнинг мавжудлигига боғлиқ. Ушбу кўрсаткич нормал градуслар (милли эквивалентлар) — 100 гр асални фенофталеин индикаторилигида ўювчи натрий ишқорининг 0,1 н эритмаси билан титрлашга кетган миқдори билан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКимёвий стаканга асалнинг 10% эритмасидан 100 мл ўлчаб олиниб, фенофталеиннинг 1% спиртли эритмасидан 5 томчи томизилади ва ўювчи натрийнинг 0,1 н эритмаси билан оч пушти рангга киргунгача титрланади. Титрлаш охирида эритма ранги 10 секунд давомида бир хилда сақланиши керак. Параллел ўтказилган текширувлар натижаси бир-биридан ±0,05 нормал градусдан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Минерал моддаларни аниқлаш (кул) — асалдаги минерал моддалар миқдори унга сахароза, глюкоза, сунъий инвертланган шакар қўшилганда камаяди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазни ўзгармайдиган ҳолатгача қиздирилган тигелга 5—10 гр (аниқлиги ОДмг гача) асал солиниб, уни қорайиб кўмир ҳолатига етгунча газ ёки электр плиткасида куйдирилади (бунда пуфакчалар пайдо бўлиб, модданинг йўқотилишидан эҳтиёт бўлиш зарур). Шундан сўнг намуна 1 соат давомида 600° С да (қизил ранг) қиздирилади. Тигель эксикаторда тепасувсиз сульфат кислотаси ёрдамида 30 минут давомида совутилади ва тортилади. Минерал моддаларнинг умумий миқдори қуйидаги формула ёрдамида ҳисобланади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишX % ҳисобидаги умумий кул миқдори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишм0—тигел массаси, гр;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишм1—кул билан тигел массаси, гр;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Диастаза активлигини аниқлаш — диастаза (амилаза) активлиги баъзи табиий асал турларида жуда паст (оқ акация, кипра, беда, липа, кунгабоқар). Асал 50° С дан ортиқ даражада қиздирилганда ва узоқ муддатда сақланганда (бир йилдан ортиқ) диастазанинг активлиги қисман ёки бутунлай йўқолади. Асални қалбакилаштириш ҳам ферментнинг активлигини пасайтиришга олиб келади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДиастазанинг активлигини аниқлаш бу ферментнинг крахмални амиладекстринга парчалаш хусусиятига асосланган. Ушбу миқдорий кўрсатгич диастаза сони билан белгиланади (Гёте бирлиги), у 1 гр асалдаги (қуруқ модда ҳисобида) диастаза (амилаза) билан бир соат давомида 40±1°С ҳароратда миллилитр ҳисобидаги 1 % крахмал эритмасининг диастаза (амилаза) билан парчаланиб, йод бинафша рангга бўямайдиган ҳолатга келган миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11 дона пробиркага асалнинг 10 % ли эритмаси ва 4-жадвалдагига мувофиқ бошқа компонентлар қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПробиркалар қопқоқлар билан ёпилади, яхшилаб аралаштирилиб 40±1° С ҳароратдаги сувли ҳаммомга 1 соат муддатга қўйилади. Сўнгра сувли ҳаммомдан олиниб, оқар сув остида хона ҳароратигача совутилади шундан кейин ҳар бирига йод эритмаси (100 мл дистилланган сувда 0,5 г йод, 1 гр калий йод эритмаси) бир томчидан томизилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКрахмал парчаланмаган пробиркаларда бинафша ранг пайдо бўлади, парчалангаларида— қўнғир, қисман парчаланганлари—сиёҳранг тусга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| № пробирка | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 10% асал эритмаси, мл | 1,0 | 1,3 | 1,7 | 2,1 | 2,8 | 3,6 | 4,6 | 6,0 | 7,7 | 11,1 | 15 |
| Дистилланган сув, мл | 9,0 | 8,7 | 8,3 | 7,9 | 7,2 | 6,4 | 5,4 | 4,0 | 2,3 | — | — |
| 0,58% ош тузи эритмаси, мл | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 |
| 1% крахмал эритмаси, мл | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 | 5,0 |
| Диастаза сони (Гёте бирлиги) | 50 | 38 | 29,4 | 23,8 | 17,9 | 13,9 | 10,9 | 8,0 | 6,5 | 4,4 | 3,3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРангсизланган (нимсарғиш) олдидаги охирги кучсиз рангланган пробирка текширилаётган асалнинг диастаза активлигига тўғри келади (4-жадвалга қаранг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгарда эрийдиган крахмал бўлмаса уни қуйидаги усулда тайёрлаш мумкин: 250 г картошка крахмали олиниб 1 л дистилланган сувда ювилади, тиндирилгандан сўнг сув тўкиб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚолган чўкмага 1,5 л 4% НС1 эритмаси қуйилиб, 1-2 соатга қолдирилади сўнгра фильтрланади. Фильтрдан йиғиб олинган крахмал дистилланган сувда кўп маротаба лакмусда нейтрал реакция бергунга қадар ювилади ва 90° С ҳароратда қуритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТабиий асал учун диастаза сони ГОСТ 19792-87 биноан 5 дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Сахарозалаштирилган (инвертланган) шакарни аниқлаш. Асалдаги глюкоза ва фруктозаларнинг умумий миқдори сахарозалаштирилган шакар деб белгилаш қабул қилинган. Асалда сахарозалаштирилган шакар миқдори 70 % кам бўлса асални қалбакилаштирилганини билдиради. Аммо сахарозалаштирилган шакар миқдорининг нормада бўлиши асални табиийлигини кафолатламайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) асал эритмасини тайёрлаш — текширилаётган асалдан 10 % ли сувли эритма тайёрланади. Шундан сўнг, ушбу эритмадан 0,25 % ли эритма тайёрланади. Бунинг учун 200 мл ўлчовли колбага 10 % асал эритмасидан 5 мл ўлчаб солиниб, сўнгра белгисига қадар сув солинади ва аралаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) аниқлаш йўли — колбага қизил қон тузининг К3Ғе(СК)б 1 % ли эритмасидан 10 мл, ўювчи натрийнинг 10 % ли эритмасидан 2,5 мл, асалнинг 0,25 % ли эритмасидан 5 мл ва метил кўкининг 1% ли эритмасидан бир томчи солинади. Аралашма қайнаш даражасигача қиздирилади ва аста қайнаб турганида текширилаётган асалнинг 0,25 % ли эритмаси билан бинафша ранги (реакция охирида сиёҳ ранг) кетгунча титрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМетилен кўкининг қайта тиклаш моддалари билан тикланиши анча кечикиб ўтади шу сабабли титрлашни 2 секунда бир томчи тезликда олиб борилиши зарур. Аралашма совугандан сўнг рангини қайта тикланиши ҳисобга олинмайди. Титрлаш 2-3 маротаба ўтказилиб, ўрта кўрсаткичи чиқарилади. Параллел текширувлар натижаси 1 % дан ортиқ фарқ қилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Агарда колбадаги аралашма титрланмасдан рангсизланса, бу текширилаётган асалда сахарозалаштирилган (инвертланган) шакар миқдорининг 81,2% ортиқлигини кўрсатади. Асалда сахарозалаштирилган (инвертланган) шакар миқдори 5-жадвал бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Сахарозалаштирилган (инвертланган) шакарнинг юқори миқдорини аниқлаш — колбага қизил қон тузининг (К3Ғе(СN)б) 1 % ли эритмасидан 10 мл, ўювчи натрийнинг 10 % ли эритмасидан 2,5 мл, асалнинг 0,25 % ли эритмасидан 5,8 мл солинади. Колбадаги аралашма қайнаш даражасигача қиздирилади ва 1 минут қайнатилади ва метил синкасининг 1 % ли эритмасидан бир томчи солинади. Агарда суюқлик рангсизланмаса текширилаётган асалда сахарозалаштирилган (инвертланган) шакарнинг миқдори 70 % дан паст бўлади, бу асал қалбакилаштирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
5-жадвал | |||
| 0,25% асал эритмасининг титрлашга кетган миқдори, мл | сахарозалаштирилган (инвертланган) шакар, % | 0,25% асал эритмасининг титрлашга кетган миқдори, мл | Сахарозалаш-тирилган (инвертланган) шакар, % |
| 1 | 2 | 1 | 2 |
| 5,0 | 81,2 | 7,4 | 55,1 |
| 5,1 | 79,6 | 7,5 | 54,3 |
| 5,2 | 78,0 | 7,6 | 53,6 |
| 5,3 | 76,6 | 7,7 | 53,0 |
| 5,35 | 75,9 | 7,8 | 52,3 |
| 5,4 | 75,2 | 7,9 | 51,6 |
| 5,45 | 74,5 | 8,0 | 51,0 |
| 5,5 | 73,8 | 8,1 | 50,4 |
| 5,6 | 72,5 | 8,2 | 49,8 |
| 5,7 | 71,3 | 8,3 | 49,2 |
| 5,75 | 70,7 | 8,4 | 48,6 |
| 5,85 | 69,5 | 8,5 | 48,0 |
| 5,9 | 68,9 | 8,6 | 47,5 |
| 6,0 | 67,8 | 8,7 | 46,9 |
| 6,2 | 65,6 | 8,9 | 45,9 |
| 6,3 | 64,5 | 9,0 | 45,4 |
| 6,4 | 63,5 | 9,1 | 44,9 |
| 6,5 | 62,6 | 9,2 | 44,4 |
| 6,6 | 61,6 | 9,3 | 43,9 |
| 6,7 | 60,7 | 9,4 | 43,5 |
| 6,8 | 59,8 | 9,5 | 43,0 |
| 6,9 | 59,0 | 9,6 | 42,6 |
| 7,0 | 58,2 | 9,7 | 42,2 |
| 7,1 | 57,3 | 9,8 | 41,7 |
| 7,2 | 56,6 | 9,9 | 41,3 |
| 7,3 | 55,8 | 10,0 | 40,9 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Сунъий сахарозалаштирилган (инвертланган) шакар қолдиғини аниқлаш — сунъий сахарозалаштирилган (инвертланган) шакар қолдиғини аниқлашда кислоталар билан қамиш (лавлаги) шакаридаги левулеза бўлагини (мева шакари) парчалаганда сувда эрувчи оксиметилфурфурол ҳосил бўлиб, уни концентрланган туз кислотаси ва резорцин иштирокида олча—қизил рангга бўялишидан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧинни ҳовончага 4 — 6 гр асал солиниб, 5 — 10 мл эфир қўшилади ва яхшилаб ҳовонча дастаси билан эзилади, эфирли ажратма чинни пиёлага (соат ойнасига) қуйилади ва 5-6 дона резорцин кристаллари қўшилади (уни ҳовончага ажратма тайёрлаш жараёнида солиш мумкин). Эфир хона ҳароратида учиб кетказилади. Шундан сўнг, қуруқ қолдиққа 1-2 томчи концентрацияланган туз кислотаси (солиштирма оғирлиги 1,125) томизилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРеакцияни ҳисоблаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхира—кўк ёки сариқ ранг — салбий;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўқ сариқ (оч қизил) ёки пушти ранг — кучсиз ижобий (қиздирилган асалда кузатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқизил, олчаранг—қизил, тезлик билан қизилга ўтувчи пушти ранг — ижобий (асалда сунъий инвертланган шакар қолдиқлари мавжуд).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Сахарозани (қамиш шакарини) аниқлаш — 200 мл колбага асалнинг 10 % ли эритмасидан 5 мл ва 45 мл сув ўлчаб олинади. Колбага термометр қўйилиб уни 80° С гача қиздирилган сув ҳаммомига жойлаштирилади. Колба ичида ҳарорат 68 — 70° С гача кўтарилганда (бунга одатда 2-3 минут кетади), зудлик билан 5 мл 1:5 нисбатда эритилган туз кислотаси солиниб силкитиб аралаштирилади, ушбу ҳароратда 5 минут ушланади ва ўша заҳоти 16 — 18° С ҳароратгача совутилади. Колбадаги термометрни олишдан аввал дистилланган сув билан чайилади. Колбадаги аралашма ўювчи натрийнинг 10 % ли эритмаси билан метилоранж (1-2 томчи) индикаторлигида пушти—сариқ ранга қадар нейтралланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКолбадаги аралашма ҳажми 200 мл. гача олиб борилади ҳосил бўлган 0,25 % ли асал эритмаси 3 маротаба колбани ағдариб аралаштирилади. Ушбу эритмадаги инвертланган шакар 31-пунктда кўрсатилган усулда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсалдаги сахароза миқдори қуйидаги формула билан ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишС=(х-у)х0,95, бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишС — асалдаги сахароза миқдори, %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХ — инверсиядан кейинги инвертирланган шакар миқдори, %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишY — инверсиядан олдинги инвертирланган шакар миқдори, %.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Сахароза (қамиш шакари) қўшимчасини аниқлаш — асал сахароза билан қалбакилаштирилганда органалептик кўрсаткичлари ёмонлашади, диастаза активлиги, таркибидаги минерал моддалар ва инвертирланган шакар пасайиб, қамиш шакари миқдори эса ошади. Қалбакилаштирувчи ўнгга айлантириш хусусиятига эга. Демак ушбу турдаги қалбакилаштиришни топиш учун органалептик кўрсаткичлар, диастаза активлиги, кул миқдори, қамиш ва инвертирланган шакар, оптик активлик аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Шакар асалини аниқлаш — шакарли (экспресс боқилган) «асал» асалариларни шакар қиёми билан боқиш натижасида олинади. Бундай асал қалбаки бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги олинган шакарли асал суюқ консистенцияли, ёрқин рангли, хушбўйлиги кучсиз, асалга хос бўлган қимизак мазаси бўлмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Қиздирилган асални аниқлаш — асал кристалланишини йўқотиш, ачишни тўхтатиш ва қалбакилаштириш учун қиздирилади. Бунда оргалептик кўрсаткичлар ёмонлашади (асал қораяди, хушбўйлиги камаяди, қиздирилган шакар тамли), фермент активлиги ва бактериоцидлик қобилияти пасаяди, оксиметилфурфурол миқдори ошади. Юқоридагиларни инобатга олиб, асални қиздириб яроқсизлантирилганлигини аниқлаш учун органалептик кўрсаткичларни, фермент активлигини, оксиметилфурфурол миқдорини 30-пунктга мувофиқ ва ёт қўшимчаларни аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Асални ачиганлигини аниқлаш — бу турдаги бузилиш таркибида 21%дан ортиқ суви бўлган асални сақлаш сабабли бўлади. Асал нам тортиш хусусиятига эга, шу сабабли асални зич ёпилмаган, ҳаво намлиги юқори даражада бўлган жойда сақлаш ундаги сув миқдорини ошишига олиб келади, осмофил ачитқилар активлиги ошиб, асалда ачиш бошланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАчиш бошланишида хушбўй ҳидлиги ошиши кузатилади, сўнгра нордон ҳид пайдо бўлади (асал қизиганда кучаядиган). Асал кўпириб, юзасида кўпик, асал таркибида газли пуффакчалар пайдо бўлади. Бундай асал микроскопия қилинганда ачитқи қўзғатувчилари- дрожжалар аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Қанд лавлаги қиёмини аниқлаш — асалга лавлаги қиёмини қўшиш органалептик кўрсаткичларни ёмонлаштиради, инвертланган шакар миқдорини ва диастаза активлигини камайтиради. Аралашма ўнга айланиш хусусиятига эга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСифат реакцияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1:2 нисбатда тайёрланган 5 мл асалнинг сувдаги эритмасига 5 — 10 томчи 5 % кумуш нитрати қўшилади. Аралашманинг лойқаланиши ва оқ чўкманинг ҳосил бўлиши асалда лавлаги қиёми борлигини кўрсатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Крахмал қиёми қўшимчасини аниқлаш—асалга крахмал қиёми қўшилгандаги ўзгаришлар 40-пунктда кўрсатилган ўзгаришлар билан бир хилда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСифат реакцияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1:2 нисбатда тайёрланган 5 мл асалнинг сувдаги эритмасига 10 % ли барий хлор эритмаси томчилаб қўшилади. Лойқаланиш ёки оқ чўкмани биринчи томчилари қўшилгандан кейин ҳосил бўлиши асалда крахмал қиёми борлигини кўрсатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Крахмал ва ун қўшимчаларини аниқлаш — асалга крахмал ва ун қўшилгандаги ўзгаришлар 40-пунктда кўрсатилган ўзгаришлар билан бир хилда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСифат реакцияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1:2 нисбатда тайёрланган 5 мл асалнинг сувдаги эритмасига пробиркада қайнаш даражасигача қиздирилиб, уй ҳарорати даражасигача совутилади ва 3 — 5 томчи йод эритмаси қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБинафша рангни пайдо бўлиши асалда крахмал ёки ун борлигини кўрсатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Желатин қўшимчасини аниқлаш. Асалга желатин ёпишқоқликни ошириш учун қўшилади. Бунда там ва хушбўйлиги ёмонлашади, фермент активлиги ва инвертланган шакар миқдори пасаяди, оқсил миқдори кўпаяди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСифат реакцияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1:2 нисбатда тайёрланган 5 мл. асалнинг сувдаги эритмасига 5% танин эритмасидан 5 — 10 томчи қўшилади. Оқ парчаларнинг ҳосил бўлиши асалда желатин борлигини кўрсатади. Озгина лойқаланишни пайдо бўлиши желатинга нисбатан салбий реакция ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Сирач асални аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) оҳакли реакция. 1:1 нисбатда тайёрланган бир баробар асалнинг сувдаги эритмасига икки баробар оҳакли сув билан аралаштирилади ва қайнаш даражасигача қиздирилади. Сирач асали бўлса, чўкмага тушувчи қўнғир парчалар ҳосил бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОҳакли сув тайёрлаш учун бир қисм сўндирилмаган оҳак ва бир қисм сув олинади, эритма 12 соат давомида сақланади (ушбу муддат вақтида 2-3 маротаба аралаштирилади). Суюқликнинг юқори тиниқ қатлами қуйиб олинади ва ушбу реакция учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) Қўрғошин сирка нордони билан реакция. Пробиркага 2 мл 1:1 нисбатда тайёрланган асалнинг сувдаги эритмаси солинади, сўнгра 2 мл. сув ва 5 томчи 25 % ли қўрғошин сирка нордон эритмаси солинади, яхшилаб аралаштирилади ва 80 — 100° С ҳароратдаги сув ҳаммомига 3 минутга қўйилади. Илвиллаган парчалар ҳосил бўлиб, чўкмага тушиши, сирач асалига ижобий реакцияни кўрсатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСуюқликни ҳар қандай даражада илвиллаган парчаларсиз лойқаланиши ва чўкма ҳосил бўлмаслиги сирач асалига салбий реакция ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Асалнинг физик-кимёвий кўрсаткичлари 6-жадвал талабларига мос келиши керак
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
6-жадвал | ||
| Кўрсаткичлар номи | Меъёр | |
| Гул асали | Сирач асали | |
| Сув, % (ортиқ бўлмасин) | 21 | 21 |
| Инвертланган шакар (редукцияловчи модда), % (камида) | 75 | 70 |
| Сахароза (қамиш шакари), % (камида) | 5 | 10 |
| Диастаза сони, Гёте бирлигида: | Камида 5 | |
| Умумий кислоталиги, нормал даражалар (милли эквивалентлар) | 1—4 | 1—4 |
| Минерал моддалар (кул), % | 0,1—0,5 | 0,3—1,0 |
| Оксиметилфурфурол | Йўл қўйилмайди | |
| Солиштирма оғирлик, г/см. куб (камида) | 1,409 | 1,409 |
| Оптик активлик (ёруғлик поляризациясига нисбатан) | Чапга айлантириш кўпроқ | Унга айлантириш кўпроқ |
| Синдириш кўрсатгичи (рефракция индекси) камида | 1,4840 | 1,4840 |
| Механик қўшимчалар | Йўл қўйилмайди | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVII. Асални қўшимча текшириш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Асаларилар паспортида уларни юқумли касалликлар бўйича носоғломлиги, ариларга антибиотиклар билан ишлов берилганлиги, шунингдек арилар заҳарланганлиги кўрсатилганда, асалдаги антибиотклар қолдиғини ва унда чириш касалликлари қўзғатувчиларини аниқлаш ветеринария лабораторияларида ўтказилади. Шунингдек, ушбу текширувлар арилар оиласини қишловдан олдинги озуқа захираларини текширилганда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Асални антибиотиклар борлигига текшириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАнтибиотикларни (стрептомицин, хлортетрациклин, неомицин ва эритромицинларни) аниқлаш асосида диффузияланиш принципи ётади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) стрептомицинни аниқлаш учун зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBas.Subtilis штамм 6633 споралари культураси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳит: таркибида 33 мг % амин азоти, 2-3 г. икки алмашган натрий фосфати, 20 гр (рН муҳитли 7,8 - 8,0) бўлган гўштни панкреатик гидролизати (Хоттингер қайнатмаси)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуфер эритмаси: 1/15 М фосфат буфери рН 7,8 — 8,0 муҳитли (11,612 г Na2НРО4 ва 9,073г Na2HРО4. иборат). Буфер эритмасини тайёрлаш учун калий тузларидан фойдаланиш мумкин. Ҳар бир туз ўлчами алоҳида ўлчамли колбаларда 1000 мл дистилланган сувда эритилиб, сўнгра 9,5 қисм икки алмашган натрий фосфати ва 0,5 қисм бир алмашган натрий фосфат нисбатда аралаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) хлортетрациклинни аниқлаш учун қуйидагилар керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBas.Subtilis штамм L2 спорали культураси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳит: таркибида 100 мг% амин азоти, 20 г (рН муҳитли 6,1 - 6,2) бўлган гўштни панкреатик гидролизати (Хоттингер қайнатмаси);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуфер эритмаси: цитрат-нордонтуз рН 5,0 — 5,2 муҳитли. Буферни тайёрлаш учун уч алмашган лимонли нордонни 8,6 грами 400—500 мл дистилланган сувда эритилади. Шу эритманинг ўзига туз кислотасидан (солиштирма оғирлиги 1,18 - 1,19) 5,6 мл. қўшилади. Сўнгра дистилланган сув қўшилиб 1000 млга етказилади. Ҳаммаси аралаштирилади ва рН текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) неомицинни аниқлаш учун қуйидагилар керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBas.Subtilis штамм 537 спорали культураси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳит: таркибида 33мг% амин азоти бўлган гўштни панкреатик гидролизати (муҳит рН 7,8— 8,0);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфосфат буфери (рН 7,8 — 8,0). Буфер эритмаси 49 а пунктида кўрсатилган тартибда тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишг) эритромицинни аниқлаш учун қуйидагилар керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBas.Subtilis штамм НВ спорали культураси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳит: таркибида 33 мг % амин азоти бўлган гўштни панкреатик гидролизати (муҳит рН 7,8—8,0);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфосфат буфери (рН 7,8 — 8,0). Буфер эритмаси 47 а пунктида кўрсатилган тартибда тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишд) аниқлаш техникаси. Диаметри 90— 100 мм таги текис стерил Петри чашкалари текис қилиб жойлаштирилган столга қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсал эритилиб, 45 — 48° С совутилган муҳитда қайси антибиотикка текширилаётган бўлса шунга қараб ўша антибиотик культураси кўтарилмаси 1 мл муҳитга 20-30 млн. микроб таначалари ҳисобида ўтказилади. Спорали муҳит кўтарилмасидан 10 мл миқдорида ҳар бир чашкага қуйилади. Экилган агар қотгандан сўнг унинг юза қисмида, чашка марказидан 28 мм узоқликда юпқа қатламли ташқи диаметри 10 мм.ли ( шу мақсадда № 4 қопқоқ трубкасидан фойдаланиш мумкин) стерил трубкача билан 6 дона чуқурча кесилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСўнгра текширилаётган намунадан 1 гр.дан 3 та пробиркага асал олинади. Қайси антибиотик аниқланаётганига қараб, текширилаётган намуна тегишли буфер эритма билан 1:5 нисбатда эритилади ва 60° С ли сув ҳаммомида 10 минут давомида асалнинг антибактериал хусусиятини йўқотиш мақсадида қиздирилади. Совугандан кейин пробиркалар ичидаги 2 та чуқурчага ҳар бир намунадан 0,1 мл миқдорида ўтказилади (ҳар бир намунани текшириш учун алоҳида чашкадан фойдаланилади). Чашкалар 37° С ли термостатга қўйилади ва 18—20 соат сақланади. Кўрсатилган вақт ўтиши билан чашкалар кўриб чиқилади. Чуқурчалар атрофида ўсиш даражасига қараб асалда антибиотик бор-йўқлиги аниқланади. Бундай асални сотишга рухсат берилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаркибида антибиотик бор асал 60—100° С, 1,5 соат режимли қандолатчилик саноатида фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Панкреотик гидролизатда амин азотини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарур реактивлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,2 н. ўювчи натрий эритмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,2 н. туз кислотаси эритмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,5 % — бромтимолблаунинг сувли эритмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишформол аралашма, қуйидагича тайёрланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш—50 мл 30—40 % ли формалинга 25 мл 96° ли этил спиртидан ва тимолфталеиннинг 5 мл.ли спиртли эритмасидан (96° ли спиртдаги 0,1% эритмаси) қўшилади. Аралашма ўювчи натрийнинг 1 н. эритмаси билан оч ҳаворангача нейтралланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРеакцияни қўйиш — колбада гўштнинг гидролизати 80-90 мг % амин азотигача дистилланган сув билан аралаштирилади (масалан, 5 мл. гидролизат 50 мл. олиб борилади). Иккита колбага текширилаётган эритилган суюқликдан солинади ва ҳар бирига 20 мл дистилланган сув қўшилади. Колбанинг бирига 2 томчи бромтимолблау қўшилади, сўнгра кислота ёки ишқор билан (асосий гидролизатнинг рНга қараб) ранги яшил ўт рангига қадар олиб борилади. Иккинчи колбага индикаторсиз индикаторли колбани нейтраллаш учун кетган миқдорда кислота ёки ишқор қўшиб аралаштирилади ва 0,5 мл формол аралашма қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИндикаторсиз колба аралаштирилиб, уювчи натрийнинг 0,2н эритмаси билан оч ҳаворанггача титрланади. Гидролизатдаги азот амини ҳисоби ушбу формула билан ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишX — текширилаётган гидролизатдаги амин азотининг миқдори, мг %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — титрлаш учун кетган 0,2н. ўювчи натрийнинг ҳажми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,4 ишқорнинг амин азоти бўйича ҳисоблаш коэффициенти: 1 мл 0,1н. ўювчи натрий 1,4 мг% амин азотига тўғри келади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-асосий гидролизатнинг эритилган даражаси (5 мл гидролизат 50 мл. дистилланган сув билан)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 титрлаш учун олинган асосий гидролизат миқдори мл.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб намунаси. Текширилаётган 5 мл. гидролизатни титрлашга 1,5 мл 0,2н. ўювчи натрий сарфланган (титрни тўғрилаш 0,19). Бунда амин азот миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсосий гидролизатдаги амин азотини аниқлаш 2-3 марта қайтарилади. Агарда кўрсаткичлар бир хилда бўлмаса, унда ўрта кўрсатгич аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХоттингернинг асосий гидролизатидан зарур миқдордаги амин азотли эритма тайёрланади. Масалан, 33 мг % амин азотли эритма тайёрлаш талаб қилинади, асосий гидролизатда эса 798 мг % амин азоти бор. 1 литр талаб қилинадиган даражадаги амин азотни тайёрлаш учун қанча миллилитр асосий гидролизат олиш керак?
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсосий гидролизатдага амин азотни аниқлаш 2-3 марта такрорланади. Агарда кўрсатгичларда фарқ бўлса, унда ўртача кўрсатгич аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШундай қилиб 1л 33 мг % амин азотли муҳит тайёрлаш учун 41,35 мл гўштни панкреатик гидролизатини олиш ва унга 958,65 мл дистилланган сув қўшиш керак. Унга компонентлар қўшилгандан сўнг 20% ишқор билан муҳит рН 7,8—8,0 га етказилади. Хлортетрациклинни аниқлашда муҳитнинг рН 6,1-6,2га 20% туз кислотаси билан етказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Тест муҳитларини тайёрлаш—қуритилган штаммли ампула очилади ва унга 05 мл дистилланган сув қуйилади. Тўла эриб бўлгандан кейин эритма пастер найчаси билан 2 % гўшт пептонли агарга (рН 7,8 — 8,0) Петри чашкасига ўтказилади ва 18 — 20 соат термостатда 37° С ҳароратда ўстирилади. Шундан сўнг зарур культурага хос колониялар олиниб қиялаштирилган пробиркалардаги 2 % гўшт-пептон агарга экилади ва 18 — 20 соат инкубацияланади. Ўстирилган культура агар юзасидан ювиб олиниб 33 мг % амин азотли Хоттингер қайнатмасидан тайёрланган 2,5 % агардан иборат матрицага ўтқазилади. Споралар 37° С ҳароратда 10 — 12 сутка давомида ўстирилади. Суртмада кўриш майдонида 90 — 95 % споралар кўринганда дистилланган сув билан ювилади. Спора аралашмаси 30 минут давомида 65-70°С қиздирилиб, центрифугаланади. Спораларни ювиб қиздириш 3 мартадан кам ўтказилмайди. Асосий аралашмадан ишчи аралашмаси стандартдан 10 лойқаланишда тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Чириш касалликларини қўзғатувчиларини асалда топиш услублари. Текширишни ўтказиш учун қуйидаги асбоб ва материаллар керак бўлади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛюминестет микроскопи унга қўшиб берилган фильтрлар тўплами билан ёки махсус люминесценциялашга жиҳозланган оддий биологик микроскоп (МБИ-1, МБИ-3, МБИ-4);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпрепаратни люминесценциялашга қўзғатувчи ёритгич (ёруғлик манбаи СВД-250 симобли лампа);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёруғлик фильтрлари СС — 4, СС — 8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишопак-иллюминатор ОИ — 17 ёки ОИ — 18;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёғсизлантирилган предмет ва қоплама ойналари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфлуоресцирияловчи антиларвей ва антиальвей зардоблари ва қуёшнинг люминесцияловчи назорат зардоби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэтил ва метил спирти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуфердан ташқари физиологик эритма (фосфат буфери);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуфердан ташқари глицирин эритмаси (глицирин буфери);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфлуоресцираланмайдиган иммерсион ёғи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиммерсион эритмалари (иммерсион объективлари билан ишлаш учун махсус флуоресцираланмайдиган эритмалардан фойдаланилади, улар люминесцент микроскопларига қўшиб берилади, агарда улар бўлмаганда диметилфталатдан фойдаланиш мумкин).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГлецирин буфери 9 қисм нейтрал глециринга 1 қисм рН 8,0 бўлган фосфат буфери қўшиб тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПрепаратлар этил ёки метил спирти билан фиксация қилинади. Препаратларни ювишга рН 7,4 бўлган фосфат буфери ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФосфат буфери 30 мл 1/15 М биралмашган фосфор нордон натрий ёки калий эритмаси, 120 мл 1/15 М икки алмашган фосфор нордон натрий эритмаси ва 8,78 гр натрий хлорни 1 л дистилланган сувга аралаштириб тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСуюлтирилган асал яхшилаб аралаштирилади ва намуна олинади, қотган асалдан намуна найча билан ҳар хил чуқурлиқдан олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсалари инидаги асалдан 30 гр намуна олиниб, ин қопқоқчаларидан тозаланиб, 15 — 20 мл стерил физиологик эритмага инчалардаги асал тўлиқ эригунча солиб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15 — 20 гр асал намунаси стерил колбачага солинади ва 25-30 мл стерил физиологик эритма (ҳарорати 35 — 40° С) қўшилади. Эритилган асал 15 минут давомида минутига 2000 айланма тезликда центрифугада айлантирилади. Чўкма устидаги суюқлик эҳтиётлик билан тўкилади, чўкма устига яна 25—30 мл стерил физиологик эритма қуйиб, яхшилаб аралаштириб яна бир маротаба центрифугада айлантирилади. Чўкмадан параллел равишда 2 та суртма тайёрланади, улардан бири Грам услубида, иккинчиси спорага-2 % карбол фуксин билан бўялади. Вас.larvae топиш учун чўкмани гўшт-пептонли агар зардобига (Томешеца муҳитига), Вас.larvae, Strep.apis учун гўшт-пептон агарига (МПА) ва гўшт-пептон қайнатмасига (МПБ) экилади. Ўсиб чиққан касаллик қўзғатувчиси культураси умумий қабул қилинган бактериологик услубларда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАсални касаллик қўзғатувчиси билан кам миқдорда инфекцияланганлигидан бактериологик услубда касаллик қўзғатувчиси ажратиб олиш имкони бўлмаганда, антиларвей ва антиальвей зардобларидан фойдаланиб, флуоресцирияланувчи антитела услуби қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунинг учун 15 — 20 гр асал олинади ва 25 — 30 мл физиологик эритмада эритилади ва центрифугаланади. Чўкмадан суртмалар тайёрланади, этил спирти ёрдамида 15 минут фиксация қилинади, ҳавода қуритилади, сўнгра рН 7,4 бўлган фосфат буфери билан намланади ва яна қуритилади. Препаратлар тўғридан-тўғри бўялади. Бунинг учун суртмага мос флуоресцирияловчи зардобдан томизилади, намланган пахта тампонли Петри чашкасига жойлаштирилади ва 37° С ҳароратда 36 — 40 минут сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўялган суртмалар ўша буфер эритмаси билан 2 марта эритма ҳар 20 минутда алмаштирилиб ювилади ва дистилланган сув билан чайилади. Қуритилган суртмаларга буфер глицириндан томизилади, юпқа қопловчи шиша билан қопланади, унга флуоресцирияланмайдиган иммерсия ёғи томизилади ва МЛ — 2 люминисцент микроскопида умумқабул қилинган услубда кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМикроб таначаларининг ёғдуланиш даражаси тўрт балли системада баҳоланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш++++ Вас.Larvaeнинг таёқчалари ва споралари таначаларининг қиёфаси ёрқин тилло-кўкимтир ёғдули ёрқин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш+++ таёқчалари ва споралари таначаларининг қиёфаси аниқ ёғдули ёрқин кўкимтир;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш++ таёқчалари ва споралари таначаларининг қиёфаси аниқ ёғдули ёрқин кўкимтир-сариқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш+ таёқчалари ва споралари таначаларининг қиёфаси ноаниқ кучсиз ёғдули ёрқин сарғимтир;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш- таёқчалар кўримсиз ёки сарғимтир соя шаклида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўпчилик таёқчалар ёғдуланишига қараб ёғдуланиш даражаси баҳоланади. Флуоресцияловчи антилар ва зардоби билан бўялган Вас. larvaeнинг тоза культураси назоратда ёғдуғланиши ++++; асалнинг цетрофугаланган чўкмасидан тайёрланиб, антиальвей флуоресцириловчи зардоби билан бўялганда ёғдуланиш ++ ва + бўлиши керак. Чириш касалликлари қўзғатувчилари билан инфекцияланган асал 120°С ҳароратда 20 минут давомида автоклавланиб асалариларни озиқалаштиришда ёки қандолатчилик саноатида ишлатиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-ИЛОВА (размер 1/2 А4) Форма № 4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ ВЕТЕРИНАРИЯ НАЗОРАТИ |
|
Давлат ва идоравий ветеринария мутахассислари томонидан барча назорат остидаги юкларни фақат туман (шаҳар) ҳудудида ташишда берилади | ||
| __________________________________________ | | | | |
|
(вилоят) |
| | | |
| __________________________________________ | | | | |
|
(туман, шаҳар) |
| | | |
| __________________________________________ | | | | |
|
(ветеринария ташкилоти номи) |
| | | |
|
ВЕТЕРИНАРИЯ МАЪЛУМОТНОМАСИ №_________ | ||||
| | | | «___»________ 20___ й. | |
| Мен, қуйида имзо чекувчи ветеринария врачи, ушбу маълумотномани | ||||
| ____________________________________________________________________________________________________________ | ||||
|
(кимга— юридик шахснинг номи ёки жисмоний шахснинг исми, шарифи) | ||||
| ____________________________________________________________________________________________________________ | ||||
| берилди шу ҳақдаким, ушбу шахсга қарашли | | __________________________________________ | ||
| | | |
(маҳсулотнинг номи: | |
| ____________________________________________________________________________________________________________ | ||||
|
ҳайвонларнинг (паррандалар, балиқлар) тури, жинси, ёши) | ||||
| Сони _______________________________ | ____________________ |
________________________ | ||
|
(жой, дона, кг, бош) |
(идиш тури) |
(тамға, маркировка) | ||
| қуйидаги ___________________________________________________________________________________________________ | ||||
|
(текширишлар, эмлашлар, ишловлар, зарарсизлантиришлар | ||||
| _________________________________________________________________________________________ дан ўтказилади | ||||
|
концервациялаш, пастеризация ва бошқа) | ||||
| Маҳсулотлар, ҳайвонлар _____________________________________________________________________________________ | ||||
|
(қуйидаги маршрут билан | ||||
| _________________________________________________________________ __________________________________________ | ||||
| |
(қаерга) |
|
(бўрдоқига боқиш, сўйиш, сотиш, | |
| __________________________________________________________________________________ учун юборилаяпти. | ||||
| МАХСУС МАЪЛУМОТЛАР: _________________________________________________________________________ | ||||
| | |
(ветеринария тамға рақами, ҳайвоннинг | ||
| ____________________________________________________________________________________________________________ | ||||
|
инвентарь рақами ёки лақаби) | ||||
| ____________________________________________________________________________________________________________ | ||||
|
(махсус шароитларда жўнатилганда тўлдирилади) | ||||
| Ветеринария маълумотномасини асл нусхаси берилди ва у туман (шаҳар) ҳудудида таъсир этади | __________________________________________ | |||
| | | |
(исми-шарифи) | |
| | | | __________________________________________ | |
| | | |
(лавозими) | |
| | | | __________________________________________ | |
| | | |
(сана ва имзо) | |
| | | | | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-Илова Размер А4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Форма № 2 | ||
|
РЕСПУБЛИКА УЗБЕКИСТАН |
|
Выдается ветеринарными врачами госветучреждений на продукты и продовольственное сырье животного происхождения |
| ___________________________ | | |
|
(субъект Республики Узбекистан) |
| |
| ___________________________ | | |
|
(район, (город) |
| |
| ___________________________ | | |
|
(наименование ветучреждения) |
| |
|
ВЕТЕРИНАРНОЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО № | ||
| | | От «__»_______ 200__г. |
| Я, нижеподписавшийся ветеринарный врач, выдал настоящее ветеринарное | ||
| свидетельство______________________________________________________________________ | ||
|
(кому — наименование юридического лица или Ф.И.О. физического лица) | ||
| в том, что________________________________________________________________________ | ||
| |
(наименование продукции) |
|
| в количестве_______________ |
______________________ |
______________ |
|
(мест, штук, кг) |
(упаковка) |
(маркировка) |
| выработанная______________________________________________________________________ | ||
|
(наименование предприятия, Ф.И.О. владельца, адрес) | ||
| |
(дата выработки) |
|
| признана годной для:________________________________________________________________ | ||
|
(реализация без ограничений, с ограничением — указать причины | ||
| ____________________________________________________________________________________ | ||
|
или переработки согласно правилам ветсанэкспертизы) | ||
| и направляется______________________________________________________________________ | ||
|
(вид транспорта, маршрут следования, условия перевозки) | ||
| в__________________________ | | |
| (наименование и адрес получателя) | ||
| по____________________________________ | ||
| (наименование, № и дата выдачи товарно-транспортного документа) | ||
| Продукция подвергнута дополнительным лабораторным исследованиям | ||
| ___________________________________________________________________________________ | ||
|
(наименование лаборатории, № экспертизы и результаты исследования) | ||
| ОСОБЫЕ ОТМЕТКИ___________________________________________________________ | ||
|
(указываются эпизоотологическое благополучие местности, дата и номера | ||
| __________________________________________________________________________________ | ||
|
Разрешений вышестоящего госветинспектора на вывоз продукции за | ||
| ___________________________________________________________________________________ | ||
|
пределы территории, перечисляются №№ клейм и др.) | ||
Транспортное средство очищено и продезинфицировано. Свидетельство предъявляется для контроля при погрузке, в пути следования и передается грузополучателю. Отметки органов госветнадзора об осмотре при погрузке, выгрузке и в пути следования делаются на обороте. Копии свидетельства недействительны. При установлении нарушений порядка заполнения бланка свидетельство передается главному госветинспектору субъекта Республики Узбекистан по месту выдачи с указанием выявленных нарушений. | ||
| | | __________________________________ |
| | |
(фамилия, имя, отчество ветврача) |
| | | __________________________________ |
|
М.П. |
|
(должность) |
| | | __________________________________ |
| | |
(подпись) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Форма № 2 | ||
|
РЕСПУБЛИКА УЗБЕКИСТАН |
|
Выдается ветеринарными врачами госветучреждений на продукты и продовольственное сырье животного происхождения |
| ___________________________ | | |
|
(субъект Республики Узбекистан) |
| |
| ___________________________ | | |
|
(район, (город) |
| |
| ___________________________ | | |
|
(наименование ветучреждения) |
| |
|
КОРЕШОК ВЕТЕРИНАРНОЕ СВИДЕТЕЛЬСТВО № | ||
| | | От «__»_______ 200__г. |
| Я, нижеподписавшийся ветеринарный врач, выдал настоящее ветеринарное | ||
| свидетельство______________________________________________________________________ | ||
|
(кому — наименование юридического лица или Ф.И.О. физического лица) | ||
| в том, что________________________________________________________________________ | ||
| |
(наименование продукции) |
|
| в количестве_______________ |
______________________ |
______________ |
|
(мест, штук, кг) |
(упаковка) |
(маркировка) |
| выработанная______________________________________________________________________ | ||
|
(наименование предприятия, Ф.И.О. владельца, адрес) | ||
| |
(дата выработки) |
|
| признана годной для:________________________________________________________________ | ||
|
(реализация без ограничений, с ограничением — указать причины | ||
| ____________________________________________________________________________________ | ||
|
или переработки согласно правилам ветсанэкспертизы) | ||
| и направляется______________________________________________________________________ | ||
|
(вид транспорта, маршрут следования, условия перевозки) | ||
| в__________________________ | | |
| (наименование и адрес получателя) | ||
| по____________________________________ | ||
| (наименование, № и дата выдачи товарно-транспортного документа) | ||
| Продукция подвергнута дополнительным лабораторным исследованиям | ||
| ___________________________________________________________________________________ | ||
|
(наименование лаборатории, № экспертизы и результаты исследования) | ||
| ОСОБЫЕ ОТМЕТКИ___________________________________________________________ | ||
|
(указываются эпизоотологическое благополучие местности, дата и номера | ||
| __________________________________________________________________________________ | ||
|
Разрешений вышестоящего госветинспектора на вывоз продукции за | ||
| ___________________________________________________________________________________ | ||
|
пределы территории, перечисляются №№ клейм и др.) | ||
Транспортное средство очищено и продезинфицировано. Свидетельство предъявляется для контроля при погрузке, в пути следования и передается грузополучателю. Отметки органов госветнадзора об осмотре при погрузке, выгрузке и в пути следования делаются на обороте. Копии свидетельства недействительны. При установлении нарушений порядка заполнения бланка свидетельство передается главному госветинспектору субъекта Республики Узбекистан по месту выдачи с указанием выявленных нарушений. Ветеринарное свидетельство получил: | ||
| ______________________________________ | | ___________________________ |
|
(фамилия, имя, отчество ветврача) |
| (фамилия, имя, отчество ветврача) |
| _____________________________________ | | ___________________________ |
|
(должность) |
|
(должность) |
| ______________________________________ | | ___________________________ |
|
(подпись) |
|
(подпись) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-Илова
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш