Ўзбекистон Республикаси ва Қирғиз Республикаси, кейинчалик «Томонлар» деб номланувчилар.

Ўзбекистон Республикаси ва Қирғиз Республикаси ўртасидаги абадий дўстлик тўғрисида 1996 йил 24 декабрдаги Шартномага асосланиб,

давлатлараро интеграция иқтисодий ривожланишнинг асосий элементларидан бири эканлигини ҳисобга олиб,

тенг ҳуқуқий ва ўзаро манфаатли савдо-иқтисодий ва ишлаб чиқариш муносабатларини кейинчалик мустаҳкамлаш ва ривожлантириш, уларга узоқ муддатлилик ва барқарорлик аҳамиятини бериш, иккала давлатнинг иқтисодий имкониятларидан самарали фойдаланиш заруриятидан келиб чиқиб,

товарлар, хизматлар, капитал ва ишчи кучининг эркин кўчишига босқичма-босқич ўтиш учун зарур шароитлар яратишга муҳим эътибор қаратиб,

халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган нормалари ва тамойилларига асосланиб,

Томонлар мазкур Шартноманинг ажралмас қисми ҳисобланадиган Ўзбекистон Республикаси ва Қирғиз Республикаси ўртасидаги 2007 — 2011 йилларга мўлжалланган иқтисодий, илмий-техникавий ва ижтимоий ҳамкорлик тўғрисидаги Дастурни амалга оширадилар (кейинчалик — Дастур деб номланади).

Томонларнинг иқтисодий ҳамкорлиги халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган тамойиллари ва нормалари, Ўзбекистон Республикаси ва Қирғиз Республикаси иштирок этувчи халқаро шартномалар, шунингдек, иккала давлат қонунчилик қоидаларига мувофиқ, иккала томоннинг мулк шакли ва бўйсунишидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектлари ўртасидаги ўзаро манфаатли муносабатлар йўли билан амалга оширилади.

Томонлар хўжалик юритувчи субъектлари ўртасидаги ҳамкорликни ривожлантириш ва инвесторларга иккала давлат ҳудудларида инвестицион лойиҳаларни амалга ошириш, Томонлар миллий қонунчилигига мувофиқ ҳамкорликдаги ишлаб чиқариш тузилмаларини яратиш учун қулай шароитларни яратадилар.

Томонлар ўзаро манфаатли ҳамкорликни ва Марказий Осиёда умумий иқтисодий ҳудудни босқичма-босқич шакллантириш ва ривожлантириш муҳимлигини тан олган ҳолда, ташқи иқтисодий фаолият, савдо-иқтисодий муносабатлар, солиқ, божхона ҳамда бож тизими, атроф-муҳит ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш, монополияга қарши сиёсат ҳамда истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳаларида норматив ҳуқуқий базани бир-бирига яқинлаштириш учун қулай шароитлар яратадилар.

Томонлар бир-бирларининг иқтисодий манфаатларига зарар етказувчи ҳаракатлардан сақланадилар.

Томонлар:

ҳамкорликда ишлаб чиқариш билан шуғулланувчи миллий товар ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлаш ва ҳимоя қилиш чоралари тизимини биргаликда ишлаб чиқадилар ва амалга оширадилар;

ишлаб чиқаришнинг чуқурлаштирилган кооперацияси асосида янги авлод машиналари ва жиҳозларини ишлаб чиқарадиган қўшма корхоналар тузишни рағбатлантирадилар;

ишлаб чиқаришнинг асосий тармоқлари ва аграр-саноат комплекслари ўртасидаги ўзаро манфаатли алоқаларни мустаҳкамлашдаги ўзаро қизиқишларини тан оладилар.

Томонлар инвестицияларни рағбатлантириш ва ўзаро ҳимоялаш, қимматли қоғозлар бозоридаги ўзаро муносабатлар бўйича тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, биржа савдосини ривожлантириш учун қулай шароитлар яратадилар.

Томонлар ўзаро манфаатли асосда халқаро лойиҳалар доирасида фундаментал ва илмий тадқиқотларни ўтказишдаги ўзаро муносабатларини, шунингдек умумий манфаатларга доир масалалар юзасидан ҳамкорликдаги илмий ишларни ташкил этишни таъминлайдилар.

Томонлар транспорт коммуникациялари ва алоқа соҳасидаги ҳамкорликни давом эттирадилар. Бунда ҳар бир Томон бошқа Томон автотранспорт воситаларининг кириши, чиқиши ва транзит ўтиши учун қулай шароитларни таъминлашга интилади.

Томонлар хўжалик юритувчи субъектлари ўртасида Томонлар миллий қонунчилигида кўзда тутилган унинг бошқа алоҳида турларидан ташқари маҳсулот етказиб бериш юзасидан битимлар тузишда чеклашлар киритмайдилар.

Томонлар маданият, таълим, соғлиқни сақлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, спорт, туризм муассасалари, ёшларга оид сиёсат ва жамоат ташкилотлари ўртасидаги доимий алоқаларни ўрнатишда бир-бирларига ўзаро ёрдам берадилар.

Томонлар профессионал, якка тартибда фаолият кўрсатувчи ва болалар жамоаларининг фестиваллар, кўриклар, конкурслар ва мусобақаларда қатнашиши, бадиий, музейга оид кўргазмаларни, шунингдек театр-концерт гастролларини, туристик ва спорт делегациялари билан алмашишга оид, ёшлар сиёсати соҳасидаги биргаликдаги дастурларни ташкил этиш учун зарур шароитларни яратадилар.

Томонлар Ўзбекистон Республикаси ва Қирғиз Республикаси ўртасидаги икки томонлама ҳамкорлик бўйича ҳукуматлараро қўшма комиссияга Дастурни амалга оширишни мувофиқлаштириш, уни амалга оширишнинг бориши устидан назоратни олиб бориш ва зарур ҳолларда, унга қўшимчалар киритиш бўйича таклифлар ишлаб чиқишни топширадилар.

Мазкур Шартномага Томонларнинг розилигига кўра, ушбу Шартноманинг ажралмас қисми ҳисобланадиган, алоҳида баённомалар билан расмийлаштириладиган ўзгартишлар ва қўшимчалар киритилиши мумкин. Кўрсатилган баённомалар мазкур Шартнома 14-моддаси қоидаларига мувофиқ кучга киради.

Мазкур Шартноманинг қоидаларини шарҳлаш ва татбиқ қилиш билан боғлиқ барча низо ва келишмовчиликларни Томонлар музокаралар ва маслаҳатлашувлар йўли билан ҳал этадилар.

Мазкур Шартнома Томонлар иштирок этадиган бошқа шартномалардан келиб чиқадиган ҳуқуқ ва мажбуриятларига тегишли эмас.

Мазкур Шартнома Томонларнинг уни кучга кириши учун зарур бўлган давлат ички процедураларини бажарилганлиги ҳақидаги охирги ёзма хабарини олган кундан кейин кучга киради ва 2011 йил 31 декабргача амалда бўлади.

Томонлардан ҳар бири мазкур Шартнома кучини бошқа томонга ёзма хабарнома юбориш билан тўхтатиб қўйиши мумкин. Бу ҳолда Шартнома бундай хабарнома олинган кундан 6 ой ўтгандан кейин ўз кучини йўқотади.

Мазкур Шартнома кучининг йўқолиши унинг ўз кучида бўлган даврида кучга кирган ва унинг тўхтатилиши давригача тугалланмаган лойиҳаларни амалга оширишни тўхтатилишига олиб келмайди.

Тошкент шаҳрида 2006 йил 3 октябрда икки нусхада, ҳар бири ўзбек, қирғиз ва рус тилларида тузилди. Бунда барча матнлар бир хил кучга эга.

Мазкур Шартноманинг қоидаларини шарҳлаш мақсадида Томонлар рус тилидаги матнидан фойдаланадилар.

Ўзбекистон Республикаси ва Қирғиз Республикаси муҳим иқтисодий шериклардир. Иккала давлатнинг ўзаро иқтисодий манфаатдорлиги тарихан шаклланган ишлаб чиқариш, кооператив ва технологик алоқалар ва шунингдек, ўзаро манфаатдорлик асосида уларни сақлаш ва янада ривожлантиришнинг объектив зарурияти билан боғлиқдир.

Томонлар ўзаро манфаатли ҳамкорликнинг стратегиясини ва устувор йўналишларини ишлаб чиқиш учун ҳамма чораларни кўриш зарурлигини тан оладилар.

Шу билан бирга икки томонлама муносабатларнинг ҳозирги аҳволи Томонларнинг талабларини қаноатлантирмайди, шунинг учун иқтисодий, илмий-техникавий ва гуманитар ҳамкорликнинг узоқ муддатга мўлжалланган дастурини ишлаб чиқилишига зарур сабаб бўлди.

Ўзбекистон Республикаси билан Қирғиз Республикасининг 2007 — 2011 йилларга мўлжалланган иқтисодий, илмий-техникавий ва гуманитар ҳамкорлик дастури (бундан кейин — Дастур) қулай савдо режими ўрнатиш, ўзаро манфаатли иқтисодий, илмий-техникавий ва гуманитар алоқаларни ривожлантириш, икки давлат иқтисодиётининг етакчи соҳаларининг ҳамкорлиги ва баҳамжиҳат ҳаракатида жиддий юксалишга ва шу асосда ўзаро товар айланишининг ўсишига эришиш бўйича ҳамма чораларни кўриш мақсадида ишлаб чиқилди.

Ушбу дастурнинг асосий мақсадлари — икки томонлама савдо-иқтисодий муносабатларни ривожлантиришга кўмаклашиш, ва шунингдек Ўзбекистон Республикаси билан Қирғиз Республикаси аҳолисининг турмуш даражасини кўтариш ва икки давлат халқларининг маънавий-маданий эҳтиёжларини қаноатлантириш.

Шу мақсадларни амалга ошириш учун қуйидаги вазифаларни бажариш керак:

— барча хўжалик юритувчи субъектлар учун бир хил имкониятлар ва кафолатлар таъминлашда, ҳалол рақобат учун шароитлар яратишда баҳамжиҳат ҳаракат қилиш;

— давлатлараро ва минтақалараро (Томонлар давлатларининг маъмурий-ҳудудий бўлинмалари ўртасида) ҳамкорликни ривожлантиришнинг устувор йўналишларига давлат ёрдами тизимини яратиш, икки давлат ўртасида савдо-тўлов муносабатларининг мувозанатини таъминлаш;

— инвестиция, тадбиркорлик тизимлари вакиллари ўртасида мунтазам равишда форумлар, учрашувлар ўтказиш ва қулай инвестиция иқлимини яратиш;

— савдони рағбатлантириш бўйича фаолиятни, шу жумладан ярмаркалар, кўргазмалар ташкил қилиш йўли билан қўллаб-қувватлаш;

— халқаро транспорт коммуникацияларидан самарали фойдаланиш ва уни ривожлантириш, амалдаги транспорт йўлакларнинг самарадорлигини ошириш ва янги транспорт йўлакларини яратиш;

— хусусийлаштиришнинг миллий дастурларида хўжалик юритувчи субъектларнинг ўзаро иштирок этиши учун қулай шароитлар яратиш;

— солиқ, божхона, монополияга қарши сиёсатни ҳуқуқий тартибга солиш, ташқи савдо операцияларни амалга ошириш, истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш соҳасидаги ҳамкорлик;

— мамлакатлар ўртасида товар айланишини жадаллаштириш учун шароит яратиш;

— хўжалик юритувчи субъектларни ишлаб чиқарилаётган товарлар, маҳсулот ва хизматлар рўйхатини кенгайтириш, ишлаб чиқаришни ривожлантириш учун инвестицияларни кўпайтириш, фан ва илғор технологиялар соҳасидаги энг янги ютуқларни жорий қилиш, ишлаб чиқарилаётган маҳсулот сифатини яхшилашга рағбатлантириш;

— атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, экологик вазиятни яхшилаш, табиий офат ва ҳалокатлар оқибатларини бартараф этишда келишиб ҳаракат қилиш;

— таълим, маданият, соғлиқни сақлаш, спорт, туризм, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, экологик вазиятни яхшилаш соҳасида, гуманитар ҳамкорликнинг Томонлар аҳолисининг маънавий ва ижтимоий эҳтиёжларини тўла қондиришга ёрдамлашувчи бошқа шакллари соҳасида тажриба алмашиш ва қўшма лойиҳаларни амалга ошириш.

Ўзбекистон Республикаси билан Қирғиз Республикаси ўртасидаги иқтисодий ҳамкорлик қуйидаги соҳаларда кенгайтирилади:

— анъанавий ва ноанъанавий рўйхатдаги товарлар бўйича ташқи савдо айланишини тиклаш ва кенгайтириш;

— биргаликдаги хўжалик фаолиятини ривожлантириш;

— икки томонлама савдо ва инвестиция фаолиятини амалга оширишнинг ташкилий-иқтисодий механизмини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

— давлатлар хўжалик юритувчи субъектларининг ишлари учун ўзаро манфаатли шароитлар яратиш;

— темир йўл ва автомобиль йўллари, саноат объектлари қуриш;

— геологик-съёмка қилиш ва қидириш ишлари, фойдали қазилма конларини разведка қилиш ва қазиш;

— ахборот алмашиш ва амалий алоқалар ўрнатиш бўйича миллий ва халқаро кўргазмалар, ярмаркалар ва семинарлар, конференциялар ва тадбирлар ўтказиш, ишбилармонлар доиралари ва савдо миссияларининг ташрифларини уюштириш.

Ушбу Дастурга мувофиқ Томонлар қуйидаги тадбирларни амалга оширадилар:

1. Биргаликда янги ишлаб чиқаришлар барпо қилиш ва амалдаги ишлаб чиқаришларни ривожлантириш, шу ишлаб чиқаришларни зарур ресурслар билан таъминлашда, иккала давлатнинг иқтисодий хавфсизлиги учун муҳим аҳамиятга эга бўлган корхоналарнинг ишлаб чиқариш ихтисосини сақлаб қолишда ҳиссадорлик асосида иштирок этиш йўллари ва шакллари тўғрисидаги таклифларни кўриб чиқиш.

2. Фан ва техникада тўпланган потенциални сақлаш ва ривожлантириш, шу ютуқлардан иқтисодий ислоҳотларни ўтказишда фойдаланиш, инвестиция сиёсатини, кооперацияни ўтказиш соҳасида ҳамкорликни чуқурлаштириш, ўз товар ишлаб чиқарувчиларига маҳсулот ишлаб чиқариш ва сотиш учун қулай шароитлар яратиш, иккала давлатнинг экспорт потенциалини ривожлантириш бўйича таклифлар тайёрлаш.

3. Қўшма Ўзбек—Қирғиз корхоналари, даставвал устувор соҳаларда ва саноат мажмуаларида яратиш, бу энг мақбул кооперация алоқаларини ривожлантириш, саноат ривожлантиришнинг истиқболли йўналишларида ва миллий, иқтисодиётнинг бошқа соҳаларида илмий-техникавий прогрессни жадаллаштириш учун замин яратади.

4. Ишлаб чиқариш кооперациясини ва Томонлар корхоналари ўртасида тўғридан-тўғри алоқаларни ривожлантириш, хом ашё ресурсларидан ҳар томонлама самарали фойдаланиш, экспортга мўлжалланган ва импорт ўрнини босувчи ишлаб чиқаришларни ривожлантириш бўйича амалий чоралар кўриш.

5. Ушбу Дастурни амалга оширишни таъминлаш мақсадида Томонлар биргаликда:

— етакчи Ўзбек—Қирғиз банклари жумласидан институционал инвесторни, инвестицион жамғарма ва компанияларни, суғурта ташкилотларини, ва шунингдек хусусий инвесторларни иккала давлатнинг қимматли қоғозлар бозорларини ривожлантиришга жалб қилишга ёрдам берувчи инвестицион форумлар ва учрашувларни мунтазам равишда ўтказиб туради;

— мазкур тадбирларни ўтказишни таъминлаш учун манфаатдор вазирликлар ва идоралар, корхона ва ташкилотлар ва шунингдек ишбилармонлар доираларини жалб қилади.

Томонлар ўртасида савдо ҳамкорлиги амалдаги эркин савдо режими доираларида савдо-техник тўсиқларни аста-секин бартараф қилиш йўли билан амалга оширилади.

Дастурда божхона қонунчилигини уйғунлаштириш, тариф ва нотарифларни тартибга солиш, божхона тартибларини содда, ва шунингдек халқаро юк ва йўловчилар ташишда чегарадан ўтиш тартибини соддалаштириш кўзда тутилган. Шу муносабат билан икки томонлама тартибни белгиловчи ҳужжатлар асосида божхона, ҳуқуқни муҳофаза қилиш, чегара ва бошқа органларнинг изчил баҳамжиҳат ҳаракати йўлга қўйилади.

Давлатлар ўртасида савдо муносабатларини ташкил қилиш ва амалга ошириш керакли статистик ахборот алмашишни талаб қилади.

Статистик нашрлар ва эълонлар, методологик материаллар ва тадқиқотлар, дастурлар алмашиш, ва шунингдек статистик кузатишлар, рўйхатга олиш, текширишлар, ташқи савдо статистикасини шакллантириш принципларини мувофиқлаштириш соҳасида тажриба алмашиши кўзда тутилади.

Дастурда савдо инфратузилмаларини қўшма корхоналар, савдо уйлари, ваколатхоналари ва ҳ. к.ни ташкил қилиш кўзда тутилади, бу эса товарларни Томонлар бозорларига етказишда кўмаклашиш имконини беради.

Иккала давлат маъмурий-ҳудудий бўлинмалари ўртасида ҳамкорлик янада ривожланиши керак, бунинг муҳим йўналиши — ташқи иқтисодий фаолиятдаги манфаатдор субъектлар ўртасида ташқи савдо алоқаларини ривожлантириш учун қулай шароитлар яратиб бериш.

Савдо соҳасидаги ҳамкорликни ривожлантириш доираларида Томонларнинг халқаро ташкилотлар билан баҳамжиҳат ҳаракат қилиш масалалари бўйича маслаҳатлашувлар ўтказишлари мўлжалланади.

Ушбу дастурни амалга ошириш даврида маданият, санъат, спорт, соғлиқни сақлаш, санатория-курорт иши, туризм ва меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида, гуманитар ҳамкорлик, ахборот-маданият марказлари муассасалари ва санитария-эпидемиологик вазиятни яхшилаш соҳасида, ва шунингдек халқ таълими, турли соҳалар учун юқори малакали кадрлар тайёрлаш ва мутахассислар алмашиш соҳасида ўзаро манфаатли ҳамкорликни ривожлантиришда ҳаракатларни мувофиқлаштириш амалга оширилади.

Дастурда аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш ва бандлик муаммоларини ҳал қилишга йўналтирилган ҳуқуқий негизни янада такомиллаштириш кўзда тутилади.

Дастурни амалга ошириш мобайнида табиатни муҳофаза қилиш ҳақида қонунлар, қўшни ҳудудларда режалаштирилаётган фаолиятга биргаликда баҳо бериш, ресурсларни тежайдиган экологик тоза технологияларни ишлаб чиқиш ва жорий қилиш ва атроф-муҳитни биргаликда экологик мониторингини амалга ошириш соҳасидаги ҳамкорлик янада ривожланади.

Дастур Томонларнинг давлат органлари ва субъектлари ушбу Дастурда ва ушбу Дастурнинг ажралмас қисми ҳисобланадиган Тадбирлар режасида кўзда тутилган аниқ ишларни бажариши билан амалга оширилади.

Ушбу Дастурнинг ва тадбирлар режасининг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси билан Қирғиз Республикаси ўртасида икки томонлама ҳамкорлик бўйича Қўшма ҳукуматлараро комиссия зиммасига юклатилади.