ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҲУКУМАТИ БИЛАН ҚИРҒИЗИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҲУКУМАТИ ЎРТАСИДА
Битим
БОЖХОНА ИШЛАРИДА ЎЗАРО ҲАМКОРЛИК ТЎҒРИСИДА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Қирғизистон Республикаси Ҳукумати, бундан кейин Томонлар деб аталувчилар,
яхши қўшничилик муносабатларини, шу жумладан божхона ишлари соҳасида ҳамкорлик қилиш орқали, ривожлантириш истагида,
божхона хизматлари ҳамкорлиги орқали Томонлар давлатлари ўртасида йўловчи ва юк ташишни ривожлантириш ҳамда жадаллаштиришга кўмаклашишга интилиб,
Томонлар давлатларининг божхона хизматлари ҳамкорлиги орқали божхона қонунчилигига риоя этиш ва божхона ҳуқуқбузарлигига қарши кураш янада муваффақиятли амалга оширилишини назарда тутиб,
икки давлат ўртасида аввалги қабул қилинган ҳужжатларга таяниб,
қуйидагилар ҳақида аҳдлашиб олдилар:
1-модда
Таърифлар
Таърифлар
Ушбу Битимда қўлланадиган атамалар қуйидагиларни англатади:
«божхона қонунчилиги» — товарларни, йўловчиларнинг багаж ва юкларини, валюта ва бошқа бойликларни, халқаро почта жўнатмаларини, олиб кириш, олиб чиқиш ва транзит қилишни, божхона божи, йиғими ва бошқа тўловларни ундиришни, божхона тўловлари бўйича имтиёзлар беришни, тақиқ ва чекловлар ўрнатишни, шунингдек Томонлар давлатларининг божхона чегараларидан товарларнинг ўтиши устидан назоратни тартибга солувчи ҳуқуқий меъёрларнинг йиғиндиси;
«божхона хизматлари» — Томонлар давлатларининг марказий божхона органлари;
«божхона ҳуқуқбузарлиги» — божхона қонунчилигини бузиш ёки бузишга уриниш;
«шахс» — жисмоний ёки юридик шахс;
«гиёҳвандлик воситалари» — кейинги ўзгартиш ва қўшимчалар билан 1961 йилдаги Гиёҳвандлик воситалари тўғрисида Ягона конвенция рўйхатига БМТ киритган воситалар;
«психотроп моддалар» — 1971 йилдаги Психотроп моддалар тўғрисида конвенция рўйхатига БМТ киритган моддалар;
«прекурсорлар» — халқаро конвенцияларда гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларни ишлаб чиқариш учун фойдаланиладиган кимёвий ашёлар сифатида таснифланадиган моддалар ва уларнинг тузлари;
«назорат қилиб таъминлаш» — гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланишига дахлдор шахсларни аниқлаш мақсадида ваколатли органларни хабардор этган ҳолда ва уларнинг назорати остида Томонлар давлатларидан бирининг ҳудудига ғайриқонуний ёки ғайриқонунийликда гумон қилинаётган гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар партияларини олиб кириш, олиб чиқиш ёки транзитига йўл қўйиладиган усул;
«гувоҳнома» — товарларнинг божхона расмийлаштируви амалга оширилган мамлакат қонунчилигига мувофиқ товар ҳақиқатан расмийлаштирилганлигини тасдиқловчи расмий ҳужжат.
2-модда
Битимнинг қўлланиш доираси
Битимнинг қўлланиш доираси
Томонлар ушбу Битим асосида божхона хизматлари воситасида уларнинг ваколатлари доирасида Томонлар давлатларининг қонунчилигига риоя қилиш мақсадида қуйидаги соҳаларда ҳамкорлик қиладилар:
а) Томонлар давлатлари ўртасида йўловчи ва юкларни ташиш, шунингдек почта жўнатмалари устидан божхона назоратини такомиллаштириш;
б) божхона божлари, йиғимлари ва бошқа тўловларни тўғри ундиришни, шунингдек божхона имтиёзларини қўллашни таъминлаш;
в) божхона хуқуқбузарлигининг олдини олиш, текшириш ва унга йўл қўймаслик;
г) икки давлат ўртасида божхона расмийлаштиришини соддалаштириш.
3-модда
Божхона расмийлаштиришини соддалаштириш
Божхона расмийлаштиришини соддалаштириш
1.Божхона хизматлари:
а) ўзаро келишув бўйича божхона расмийлаштиришини соддалаштириш бўйича зарур чораларни кўрадилар;
б) бир-бирларининг божхона белгиларини (пломбалари, муҳр, штампларнинг босма нусхалари) ва божхона ҳужжатларини тан оладилар, зарурат туғилганда ташилаётган товарларга ўзларининг божхона белгиларини қўядилар.
2. Томонлар давлатлари ўртасидаги божхона чегарасини кесиб ўтадиган товар ва транспорт воситалари, йўловчиларнинг юклари ва халқаро почта жўнатмалари, шу жумладан транзит ўтаётганлари божхона кўригидан озод этилади. Томонлар қонунчилигига мувофиқ уларни олиб кириш, олиб чиқиш ва транзит қилиш тақиқланган ёки божхона ҳуқуқбузарлиги содир этилган деб тахмин қилиш учун асос бўлган ҳоллар бундан мустасно.
4-модда
Гувоҳномаларни тақдим этиш
Гувоҳномаларни тақдим этиш
1. Томонларнинг божхона хизматлари сўров бўйича бир-бирларига бир Томон ҳудудидан олиб чиқиладиган ёки олиб кириладиган товарлар бошқа Томон ҳудудига қонуний асосларда олиб кирилаётганлиги ёки олиб чиқилаётганлигини тасдиқловчи гувоҳномаларни тақдим этадилар. Гувоҳномаларда товарлар қайси турдаги божхона процедураларига биноан расмийлаштирилгани ва уларнинг натижалари кўрсатилади.
2. Божхона хизматлари сўров бўйича уларга бўйсунувчи божхона органлари томонидан тақдим этилган гувоҳномалар ёки бошқа ҳужжатлар ҳақиқий эканлиги ва уларда барча зарур маълумотлар мавжудлиги тўғрисида бир-бирларига ахборот тақдим этадилар.
5-модда
Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланишига қарши кураш
Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланишига қарши кураш
1. Божхона хизматлари гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорлар ноқонуний айланишининг олдини олиш, текшириш ва унга йўл қўймаслик бўйича ҳаракатларни фаоллаштириш мақсадида қуйидаги маълумотларни бир-бирларига сўровларсиз ва мумкин қадар қисқа муддатларда Томонлар давлатларининг қонунчилиги доирасида етказадилар:
а) гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорларнинг ноқонуний айланиши билан шуғулланаётганлиги маълум бўлган ёки бунда гумон қилинаётган шахслар тўғрисида;
б) гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорларнинг ноқонуний айланишида фойдаланилаётган транспорт воситалари, жумладан контейнерлар ва халқаро почта жўнатмалари, шунингдек уларни назорат қилишнинг янги усуллари тўғрисида.
2. Божхона хизматлари гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорларнинг ноқонуний айланишида қўлланиладиган усуллар, шунингдек уларни назорат қилишнинг янги усуллари тўғрисида бир-бирларини олдиндан сўровсиз хабардор қиладилар.
3. Ушбу модданинг 1- ва 2-бандларига мувофиқ, Томонларнинг бирортаси томонидан олинган маълумот, хабар ва ҳужжатлар бевосита гиёҳвандликка ва гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорларнинг ноқонуний айланишига қарши курашувчи ҳуқуқни муҳофаза этиш ва бошқа давлат органларига берилиши мумкин.
4. Зарур ҳолларда Томонлар давлатларининг қонунчилиги асосида ва ўзаро келишув бўйича божхона хизматлари гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорларнинг ноқонуний айланишига дахлдор шахсларни аниқлаш мақсадида уларни назорат қилинадиган етказиб бериш усулидан фойдаланадилар.
Назорат қилинадиган етказиб бериш усулларини қўллаш тўғрисидаги қарорларни Томонлар ҳар бир алоҳида ҳолатда қабул қиладилар ва зарурат бўлганда Томонларнинг молиявий келишувлари ҳисобга олиниши мумкин.
6-модда
Маълумотлар бериш
Маълумотлар бериш
1. Божхона хизматлари бир-бирларига сўров бўйича, қуйидагилар тўғрисида ўз ихтиёрларидаги маълумотларни, шу жумладан хабар, баённома ва бошқа ҳужжатларни ёки уларнинг тасдиқланган нусхаларини юбориш йўли билан, тақдим қиладилар:
а) божхона божлари, йиғимлар ва бошқа тўловларни ундириш, шунингдек божхона имтиёзларининг қўлланилиши билан боғлиқ ҳолатлар тўғрисида;
б) сўраётган Томон давлатининг божхона қонунчилигига зид содир этилган ёки тайёргарлик кўрилаётган ҳаракатлар тўғрисида;
2. Божхона хизматлари мумкин қадар қисқа муддатларда, шу жумладан олдиндан сўровларсиз, божхона қонунчилигининг бузилишига қарши курашда Томонларнинг алоҳида манфаатдорлиги бўлган ҳолларда бир-бирларини хабардор қиладилар. Булар биринчи навбатда қуйидагиларни ташишдаги божхона ҳуқуқбузарликларига тегишли:
а) атроф-муҳит ва аҳоли саломатлигига хавф туғдириш мумкин бўлган товарлар;
б) қурол-яроғ, ўқ-дори, портловчи ва заҳарли моддалар, портлатиш қурилмалари;
в) муҳим тарихий, бадиий, маданий ёки археологик қийматга эга бўлган буюмлар;
г) Томонлар давлатларининг қонунчилигига мувофиқ алоҳида муҳим аҳамиятга эга ва ўта юқори божхона божлари, акциз ва бошқа солиқлар солинадиган товарлар;
д) Томонлар давлатларининг қонунларига мувофиқ алоҳида муҳим аҳамиятга эга ва иқтисодий сиёсат чораларига тортилган товарлар.
7-модда
Ҳужжатларни бериш
Ҳужжатларни бериш
1. Томонлар давлатларининг божхона хизматлари ўзаро божхона масалалари бўйича амалдаги қонунчилик ёки бошқа меъёрий ҳужжатларнинг нусхаларини алмашадилар ва божхона қонунчилигидаги барча ўзгартишлар ва қўшимчалар тўғрисида бир-бирларини дарҳол хабардор қиладилар.
2. Бир Томон давлатининг божхона хизмати бошқа Томон давлати божхона хизматининг сўровига биноан ўз давлатлари маъмурий органларининг божхона қонунларини қўллаш масалалари бўйича қарорлари нусхасини беради.
3. Ҳужжатларни бериш тўғрисидаги сўровларда ушбу Битим 11-моддаси 2-бандининг «д» қисмида назарда тутилган талаблардан фарқли равишда масаланинг моҳияти баён этилмаслиги мумкин.
4. Олинган ҳужжатлар сўраган томон божхона хизмати томонидан олинган санани кўрсатиб тасдиқланади.
8-модда
Тажриба алмашиш ва ёрдам кўрсатиш
Тажриба алмашиш ва ёрдам кўрсатиш
1. Божхона хизматлари қуйидаги маълумотларни алмашадилар:
а) ўз фаолияти ва назоратнинг техник воситаларини қўллаш тажрибаси ҳақида;
б) божхона ҳуқуқбузарлигини содир этишнинг янги усул ва воситалари хусусида;
в) иккала Томон манфаатини ифодаловчи бошқа божхона масалалари бўйича.
2. Томонларнинг божхона хизматлари божхона соҳасида бир-бирларига ёрдам кўрсатадилар. Бу жумлага қуйидагилар киради:
а) ўзаро манфаатли бўлган ҳолларда, шунингдек божхона хизматларида фойдаланилаётган техник воситалар билан танишиш мақсадида божхона ходимларини алмашиш;
б) божхона ходимларини ўқитиш махсус кўникмаларини такомиллаштириш;
в) божхона масалалари бўйича экспертларни алмашиш;
г) божхона масалаларига оид касбий, илмий ва техник маълумотларни алмашиш.
9-модда
Тергов қилиш
Тергов қилиш
1. Бир Томоннинг божхона хизмати сўрови бўйича иккинчи Томоннинг божхона хизмати ушбу Битим 2-моддасининг «б» ва «в» бандларида кўзда тутилган масалалар бўйича тергаб-текширади. Тергов-текшириш натижалари божхона хизматига ушбу Битим 6-моддасининг 1-бандида кўзда тутилган тартибга биноан хабар қилинади.
2. Тергов-текшириш сўралаётган Томон ҳудудида амалда бўлган қонунларга мувофиқ ўтказилади. Сўралаётган божхона хизмати тергов-текширишда ўз номидан иш кўради.
3. Сўралаётган божхона хизмати сўраётган божхона хизматининг мансабдор шахсларига тергаб-текширишда иштирок этишга рухсат бериши мумкин.
4. Бир Томон давлатининг мансабдор шахслари иккинчи Томон давлатининг ҳудудида ушбу Битимда назарда тутилган ҳоллар бўйича бўлганларида ўз расмий ваколатларини тасдиқловчи ҳужжатга эга бўлишлари, хизмат кийими киймасликлари ва қурол олиб юрмасликлари лозим.
10-модда
Экспертлар ва гувоҳлар
Экспертлар ва гувоҳлар
Бир Томон давлатининг суд ва маъмурий органлари божхона ҳуқуқбузарлиги бўйича кўрилаётган иш юзасидан сўров билан мурожаат қилса, бошқа Томон давлатининг божхона хизмати ўз ходимларига бундай суд ёки маъмурий муҳокамада гувоҳ ёхуд эксперт сифатида қатнашишга ваколат бериши мумкин. Бу ходимлар хизмат вазифаларини бажариш вақтида аниқланган фактлар бўйича хулоса ёки кўрсатмалар берадилар. Суд ёки маъмурий муҳокамада қатнашиш тўғрисидаги сўровда сўралаётган божхона хизматининг ходими қайси иш бўйича ва ким сифатида иштирок этиши кўрсатилиши зарур.
11-модда
Сўровларнинг шакли ва мазмуни
Сўровларнинг шакли ва мазмуни
1. Ушбу Битим 9-моддасининг 1-бандида назарда тутилган сўров ёзма шаклда йўлланади ва сўралаётган Томоннинг расмий тилида, рус ёки бошқа Томон божхона хизмати учун мақбул бўлган ўзга тилда тузилади. Сўровни бажаришда зарур бўладиган ҳужжатлар расмий тасдиқланган нусхаларда ёки фотонусхаларда илова қилиниши керак.
2. Сўров қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
а) сўров асосида манфаатлари ётувчи божхона органининг номи;
б) сўров мавзуси ва сабаби;
в) процедура тури;
г) процедура қатнашчиларининг фамилияси, манзили ва улар тўғрисидаги бошқа маълумотлар;
д) иш моҳиятининг қисқача баёни ва унинг юридик квалификацияси.
12-модда
Сўровларни бажариш
Сўровларни бажариш
1. Божхона хизматлари сўровни бажаришда Томонлар давлатларининг қонунларига мувофиқ ва ўз ваколатлари доирасида бир-бирларига ёрдам берадилар.
2. Агар сўров ижроси сўралаётган Томон давлатининг мустақиллигига, хавфсизлигига зиён етказадиган, унинг қонунларига ёки халқаро мажбуриятларига зид келадиган бўлса, уни бажариш рад этилади.
3. Сўровнинг бажарилишини рад этиш, шунингдек рад этишнинг сабаблари ҳақида сўраётган божхона хизмати зудлик билан ёзма равишда хабардор қилинади.
13-модда
Ҳужжатлар
Ҳужжатлар
1. Сўров бўйича ҳужжатларнинг расман тасдиқланган нусхалари ёки фотонусхалари етарли бўлмаган ҳолларда асл ҳужжатлар берилади.
2. Асл ҳужжатлар сўралаётган божхона хизматига иложи борича қисқа муддатларда қайтарилиши керак.
3. Ушбу модда қоидаларини қўллашда сўралаётган Томон давлатининг ёки ушбу Битим иштирокчиси бўлмаган давлатнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари камситилмаслиги лозим.
14-модда
Олинган маълумот ва ҳужжатлардан фойдаланиш
Олинган маълумот ва ҳужжатлардан фойдаланиш
1. Божхона хизматлари ушбу Битимга биноан олинган маълумот ва ҳужжатлардан ўзларининг баённомаларида, хабарлари ва бошқа материалларида, тергаб-текширишларда, божхона ҳуқуқбузарлиги бўйича суд ва маъмурий муҳокамаларда далил сифатида фойдаланишлари мумкин. Бу маълумот ва ҳужжатларни суд ёки маъмурий муҳокамаларда баҳолаш сўралаётган Томон давлатининг қонунчилиги билан белгиланади.
2. Сўров бўйича тақдим этилган маълумот, хабар ва ҳужжатлардан фақатгина ушбу Битимни бажариш мақсадларида фойдаланилади ва уларни тақдим этган божхона хизматининг ёзма розилигисиз бошқа бировга берилиши, бошқа мақсадларда ишлатилиши ва ошкор қилиниши мумкин эмас.
3. Ушбу модданинг 2-бандидаги қоидалар гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорларнинг ноқонуний айланиши билан боғлиқ бўлган ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги материалларга тегишли эмас. Бундай ахборот гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар, уларнинг аналоглари ва прекурсорларнинг ноқонуний айланишига қарши кураш билан бевосита шуғулланувчи давлат органларига берилиши мумкин.
15-модда
Харажатларни қоплаш
Харажатларни қоплаш
1. Сўраётган божхона хизмати сўралаётган божхона хизматининг ушбу Битимни бажариш учун сўралаётган божхона хизматида ишламайдиган экспертлар ва таржимонлар учун меҳнат ҳақи сифатида тўланадиган харажатларини қоплайди.
2. Ушбу Битим 8-моддасининг шартларини бажариш билан боғлиқ бўлган харажатларни қоплаш масаласи Томонлар давлатларининг божхона хизматлари ўртасида алоҳида келишувлар орқали амалга оширилиши мумкин.
16-модда
Ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тартиби
Ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тартиби
Томонларнинг розилиги бўйича ушбу Битимга ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиши мумкин. Ўзгартиш ва қўшимчалар ушбу Битимнинг таркибий қисми ҳисобланади, алоҳида баённомалар тарзида расмийлаштирилади ва ушбу Битимнинг 20-моддасида ўрнатилган тартибга асосан кучга киради.
17-модда
Битимнинг ижро этилиши
Битимнинг ижро этилиши
1. Ушбу Битимда назарда тутилган ҳамкорлик бевосита божхона хизматлари ўртасида амалга оширилади.
2. Божхона хизматлари ўз ваколатлари доирасида ушбу Битимнинг ижро этилиши учун зарур меъёрий ҳужжатларни чиқарадилар.
3. Ушбу Битимнинг ижро этилиши учун Томонлар давлатларининг божхона хизматлари икки томонлама божхона муносабатларининг масалалари бўйича алоҳида битимлар тузишлари мумкин.
18-модда
Баҳсли масалаларни ҳал этиш
Баҳсли масалаларни ҳал этиш
Ушбу Битим қоидаларини бажариш ва қўллаш билан боғлиқ Томонлар ўртасида юзага келадиган баҳсли масалалар музокаралар ва маслаҳатлашувлар орқали ҳал этилади.
19-модда
Алоҳида қоидалар
Алоҳида қоидалар
Ушбу Битим қоидалари Томонларнинг бошқа халқаро шартномаларга мувофиқ олган мажбуриятларига дахл қилмайди.
20-модда
Якунловчи қоидалар
Якунловчи қоидалар
Ушбу Битим иккала Томон қонунларида кўзда тутилган зарур давлат ички процедураларини Томонлар бажарганликлари тўғрисида охирги ёзма хабар олинган санадан бошлаб кучга киради.
Ушбу Битим Томонлардан бири бошқа Томоннинг ушбу Битим амал қилишини тўхтатиш нияти тўғрисидаги ёзма хабарини олган кундан бошлаб олти ой ўтгунича амал қилади.
Бишкек шаҳрида 2000 йил 27 сентябрда икки нусхада ўзбек, қирғиз ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга молик. Битим қоидаларини талқин қилишда рус тилидаги матндан фойдаланилади.
(имзолар)
(Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномалари тўплами, 2005 й., 1-сон)