Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМикромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 2 октябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3412-2]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ва «Нобанк кредит ташкилотлари ва микромолиялаштириш фаолияти тўғрисида»ги қонунларига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 7 майдаги ПФ-78-сон «Тўловга қобилиятсизлик институтини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 6 декабрдаги 28/2-сон қарори (рўйхат рақами 3412, 2023 йил 11 январь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2023 й., 10/23/3412/0021-сон) билан тасдиқланган Микромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРаис Т. ИШМЕТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2026 йил 3 сентябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23/6-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 3 сентябрдаги 23/6-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМикромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 1-бандда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиккинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишучинчи — бешинчи хатбошилар тегишли равишда иккинчи — тўртинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиккинчи ва учинчи хатбошилар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«активнинг жами қиймати — активнинг ташкилотлар балансида акс эттирилган асосий қарзи ва унга ҳисобланган фоизлари, пеня, комиссион ва бошқа фоизсиз тўловлари қолдиғининг мазкур актив бўйича яратилган захира чегирилмаган миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуддати ўтган қарздорлик — қарздор томонидан шартномада кўрсатилган муддат ва шартларда бажарилмаган (лозим даражада бажарилмаган), шу жумладан тўловлар камида бир кунга кечиктирилган ташкилотлар олдидаги мажбурият;».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Қуйидаги мазмундаги 11 ва 12-бандлар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«11. Мазкур Низом талабларига мувофиқ қуйидаги активлар сифати бўйича таснифланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредит, микрокредит, микроқарз (бундан буён матнда кредит деб юритилади), лизинг, факторинг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур бандда белгиланган активлар бўйича олиниши лозим бўлган ҳисобланган ва (ёки) ундирилмаган фоизли ва фоизсиз даромадлар, жарима ва пенялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкларга жойлаштирилган маблағлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгаровга олинган мулкка эгалик ҳуқуқини қўллаган ҳолда ундириб олинган мулклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбалансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятларнинг, шу жумладан кафолатларнинг микромолия ташкилоти томонидан бажарилиши натижасида вужудга келган активлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишисломий ижара, фойдани тақсимлашга асосланган молиялаштириш (музораба), насия савдога асосланган молиялаштириш (муробаҳа), шерикчилик — фойда ва зарарларни тақсимлашга асосланган молиялаштириш (мушорака), олдиндан тўловга асосланган молиялаштириш (салам) (бундан буён матнда исломий молиялаштиришга оид хизматлар деб юритилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредит таваккалчилиги мавжуд бўлган бошқа активлар ва балансдан ташқари ҳисобварақлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Қуйидаги активларга нисбатан мазкур Низом талаблари қўлланилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсотиб олинган давлат қимматли қоғозларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳосилавий инструментларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташкилотларнинг номоддий активларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташкилотларнинг молиявий ва (ёки) молиявий бўлмаган ташкилотлар устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ва (ёки) акцияларга қилинган инвестицияларига.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. 4-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«4. Ташкилотларнинг активлари сифатига кўра қуйидаги тоифаларга таснифланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«стандарт»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«субстандарт»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«қониқарсиз»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«шубҳали»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«умидсиз».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Қониқарсиз», «шубҳали» ва «умидсиз» тоифаларга таснифланган активлар муаммоли активлар ҳисобланади.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Қуйидаги мазмундаги 41-банд билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«41. Мазкур Низомнинг 24-бандида кўрсатилган маблағлар ҳисобидан фаолият кўрсатаётган ташкилотлар балансидаги муаммоли активларнинг жами активлардаги улуши ўн фоиз ва ундан юқори бўлмаслиги лозим.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. 5-бандда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«асосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 91 кун ва ундан ортиқ, лекин 180 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «қониқарсиз»;»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўртинчи ва бешинчи хатбошилар тегишли равишда бешинчи ва олтинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбешинчи хатбошидаги «91» ва «180» рақамлари тегишли равишда «181» ва «365» рақамлари билан алмаштирилсин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишолтинчи хатбошидаги «181» рақами «366» рақами билан алмаштирилсин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйидаги мазмундаги хатбошилар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Қуйида келтирилган омиллардан ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлса, активнинг сифати «умидсиз» деб таснифланиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздор томонидан қарзни тўлиқ ёки қисман қайтарилиши бўйича ташкилотнинг асосли кутилмалари мавжуд бўлмаса ёки актив қайтмаслигидан далолат берувчи омиллар мавжуд бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздор фаолияти тугатилган (тугатилаётган) бўлса ва (ёки) қарздор суднинг қарорига асосан тўловга қобилиятсиз деб топилган бўлса.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. 6-бандда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«6. Қарз қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар қуйидагича таснифланади:»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишолтинчи хатбошидан «дивиденд ёки» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўққизинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўнинчи хатбоши тўққизинчи хатбоши деб ҳисоблансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. 7-банддаги «олти ой» деган сўзлар «бир йил» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«8. Балансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятларнинг, шу жумладан кафолатларнинг микромолия ташкилоти томонидан бажарилиши натижасида вужудга келган активлар «умидсиз» деб таснифланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Мазкур Низомнинг 5-бандида назарда тутилган активлар бўйича қарздорнинг молиявий қийинчиликларга дуч келиши ёки бундай қийинчиликларга дуч келиш эҳтимоли муносабати билан унга қуйидаги енгилликлардан камида биттаси тақдим этилган бўлса, бундай активлар реструктуризация қилинган активлар деб ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактив бўйича тўловлар, жумладан асосий қарз, фоиз ва (ёки) бошқа тўловларни тўлаш муддати узайтирилиши, бундан мазкур Низомнинг 93-банди иккинчи ва учинчи хатбошиларида келтирилган ҳолат мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий қарз, фоиз ва (ёки) бошқа тўловлар бўйича имтиёзли давр тақдим этилиши ва (ёки) узайтирилиши, шу жумладан актив бўйича асосий қарз ва фоизлар тўлови маълум муддат оралиғида фақат фоиз тўланадиган шаклга ўзгартирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфоиз ставкасининг пасайтирилиши ёки устама миқдорининг камайтирилиши, бундан мазкур Низомнинг 93-банди тўртинчи хатбошисида келтирилган ҳолатлар мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгаровга қўйилган мол-мулкларнинг қисман ёки тўлиқ гаровдан чиқарилиши ёки кредитнинг таъминланганлик даражаси пасайтирилиши, бундан мазкур Низомнинг 93-банди бешинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган ҳолатлар мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактивнинг қарздорнинг акцияларига (улушларига) конвертация қилиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«стандарт» деб таснифланмаган активнинг қайта молиялаштирилиши. Бунда қайта молиялаштирилган актив деб қайта молиялаштириш доирасида қарздорга берилган янги актив ҳамда мазкур актив ҳисобидан тўлиқ ёки қисман сўндирилган амалдаги актив ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўланиши лозим бўлган фоиз ва (ёки) бошқа тўловларнинг капитализация қилиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий қарз, фоизлар, устама ва (ёки) бошқа тўловларнинг бир қисми ёки барчасидан воз кечилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгаровга қўйилган мол-мулкни ташкилот балансига қабул қилиш эвазига актив бўйича тўловлардан қисман воз кечилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздорнинг бошқа қарздорга ўзгартирилиши, бундан вафот этган қарздорнинг мажбурияти унинг ҳуқуқий ворисига ўтиши мустасно.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Қуйидаги мазмундаги 91 — 94-бандлар билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«91. Активни реструктуризация қилиш тўғрисида қарор ташкилотнинг тегишли ваколатли органи томонидан амалга оширилган таҳлил асосида қабул қилиниши, ташкилотнинг ички ҳужжатларига мувофиқ расмийлаштирилиши ҳамда ушбу қарорга тасдиқловчи ҳужжатлар ва таҳлилий маълумотлар илова қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Актив сифатининг ҳақиқий таснифини яшириш ҳамда ушбу актив бўйича зарарлар тан олинишини кечиктириш мақсадида реструктуризация қилишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Қуйидаги ҳолларда шартнома шартларига ўзгартиришлар киритилиши ушбу Низом мақсадларида активнинг реструктуризация қилиниши ҳисобланмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмижозни молиялаштиришни бошлаш муддати ўзгариши ҳисобига тўлов графигининг ўзгартирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактивни қайтариш жадвалида асосий қарз, фоизлар, устамалар ва (ёки) бошқа тўловлар тўланадиган ой ичида тўлов санасининг ўзгартирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшартномада белгиланган ўзгарувчан фоиз ставкаси пасайиши муносабати билан, шунингдек, ташкилотларнинг ташаббуси билан фоиз ставкасининг ёки устама миқдорининг камайтирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактивнинг бир қисми қайтарилганлиги муносабати билан гаровга қўйилган мол-мулкларнинг қисман ёки тўлиқ гаровдан чиқарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредитнинг таъминланганлик даражаси (кредитнинг гаровга нисбати кўрсаткичи) ташкилотнинг ички ҳужжатларида белгиланган чегарагача пасайтирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъминот турининг ўша сифатдаги (ликвидлилик, қиймат) ёки юқорироқ сифатдаги таъминот турига ўзгартирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактивнинг фойдаланилмаган қисми камайтирилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Қуйида келтирилган ҳолатлардан ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлса, қарздор молиявий қийинчиликларга дуч келган ёки молиявий қийинчиликларга дуч келиши эҳтимоли мавжуд бўлган деб ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишенгиллик тақдим этиш санасида қарздорда ташкилот ва (ёки) бошқа кредит ташкилоти томонидан берилган актив (активлар) бўйича 30 кун ва ундан ортиқ муддати ўтган қарздорлик мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздорда сўнгги 6 ой ичида умумий ҳисобда 60 кун ва ундан ортиқ муддати ўтган қарздорлик мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташкилот томонидан енгиллик тақдим этилмаган тақдирда қарздор кейинги 6 ой ичида ўзининг молиявий мажбуриятларини бажара олмаслиги ёки лозим даражада бажара олмаслиги эҳтимолининг мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташкилотнинг ички кредит рейтинг тизимига мувофиқ (агар мавжуд бўлса) сўнгги 6 ой ичида қарздорнинг тўловга қобилиятсизлик ҳолатига учраш эҳтимоли ошганлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздор томонидан ташкилот билан тузилган шартномада белгиланган шартларга риоя этилмаслиги натижасида ташкилотда қарздордан активни муддатидан олдин сўндиришни талаб қилиш ҳуқуқи вужудга келганлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздорнинг молиявий ҳолатига салбий таъсир кўрсатувчи муҳим ҳодисалар юз берган бўлса, шу жумладан қарздорнинг қимматли қоғозлари хорижий ва (ёки) маҳаллий уюшган (тартибга солинадиган) молия бозорида савдо қилишга рухсат этилган листинг рўйхатидан листинг талабларига номувофиқлик ёки молиявий сабаблар туфайли чиқарилиши ёки чиқарилиш жараёнида бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташкилотнинг ички ҳужжатларига мувофиқ қарздор молиявий қийинчиликларга дуч келганлигини ёки молиявий қийинчиликларга дуч келиши эҳтимоли мавжуд эканлигини ифодаловчи бошқа ҳолатлар.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. 10-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«10. Реструктуризация қилинган активлар сифати қуйидагича таснифланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий қарз ва (ёки) фоизлар ёхуд бошқа тўловлар бўйича муддати ўтган қарздорлик бўлмаганда ёки уларни қайтариш 30 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «субстандарт»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 31 кун ва ундан ортиқ, лекин 90 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «қониқарсиз»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 91 кун ва ундан ортиқ, лекин 180 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «шубҳали»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 181 кун ва ундан ортиқ муддатга кечиктирилганда — «умидсиз».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур Низомнинг 5-банди саккизинчи ва тўққизинчи хатбошиларида келтирилган омиллардан ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлса, реструктуризация қилинган активнинг сифати «умидсиз» деб таснифланиши мумкин.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. 12-банддаги «активларнинг шартлари қайта қўриб чиқилмаган деб ҳисобланиши» деган сўзлар «реструктуризация қилинган актив деб ҳисобламаслик» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Қуйидаги мазмундаги 21-параграф билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«21-§. Активга «фоизларни ўстирмаслик» мақомини бериш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. 2027 йил 1 январдан бошлаб муаммоли деб таснифланган активларга мазкур Низом мақсадларида «фоизларни ўстирмаслик» мақоми берилади. Бунда фоизларни ўстирмаслик деганда ҳисобланган фоиз даромадини тўлиқ олиш ва (ёки) активнинг асосий суммасини қайтариш эҳтимоли мавжуд бўлмаганда, актив бўйича фоизларни ҳамда бошқа даромадларни, шу жумладан жарима ва пеняларни балансда ҳисоблашни тўхтатиш тушунилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Активга «фоизларни ўстирмаслик» мақоми берилганидан сўнг барча ҳисобланган, лекин олинмаган фоизли ва бошқа даромадлар тескари бухгалтерия ўтказмаси амалга оширилган ҳолда, балансдан ташқари ҳисобварақларга ўтказилади. Фоизли ва бошқа даромадлар балансдан ташқари ҳисобварақларга ўтказилганидан сўнг, кейинги фоизлар (даромадлар) ҳисобланиши фақат мазкур ҳисобварақларда кредит шартномасида белгиланган муддат давомида амалга оширилади, бундан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда қарздор ва кафилнинг мажбуриятлари бекор бўладиган ҳолатлар мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Активга «фоизларни ўстирмаслик» мақоми берилиши қарздорни ҳисобланган фоизлар ва бошқа тўловларни, шу жумладан ташкилотнинг балансдан ташқари ҳисобварақларида ҳисобга олинган фоизлар ва бошқа тўловларни тўлаш мажбуриятидан озод этмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Ўзбекистон Республикаси «Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида»ги Қонунининг 141-моддасига мувофиқ суд томонидан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан қарздорнинг барча турдаги қарзлари бўйича жарима, пеня ва фоизларни ҳисоблаш тугатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКредит бўйича қарздорликни ундириш тўғрисида суднинг ҳал қилув қарори чиқарилганда суд қарорида кўрсатилган, кредит бўйича ундириладиган суммага нисбатан Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 327-моддаси биринчи ва иккинчи қисмларида ҳамда 734-моддаси биринчи қисмида назарда тутилган фоизлар, шунингдек неустойка ҳисобланиши тўхтатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Судгача санация даврида ташкилотлар қарздор билан тузилган келишувга асосан келишувда белгиланган муддатга ва фаолиятини тиклашга қаратилган санация режасини бажариш шарти билан кредитлар бўйича фоизларни ҳисоблаш ва (ёки) тўлашни тўхтатиб туриши, кейинчалик санация режасига мувофиқ реструктуризация қилиши ёхуд кредитни реструктуризация қилишнинг бошқа чораларини кўриши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСуд санацияси даврида санация режасига мувофиқ ва кредиторлар йиғилиши (қўмитаси) розилиги билан суд ажрими асосида қарздорнинг кредитлари бўйича фоизларни ҳисоблаш ва (ёки) тўлаш тўхтатиб турилиши, кейинчалик санация режасида белгиланган тартибда реструктуризация қилиниши ёхуд кредитни реструктуризация қилишнинг бошқа чоралари кўрилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Балансдан ташқари ҳисобварақларда ҳисобланган фоизли ва бошқа даромадлар ташкилотга ҳақиқатда кирим қилинган санада, шу жумладан ташкилотнинг айланма кассасига ва (ёки) мижознинг тегишли ҳисобварағига маблағ келиб тушганда, ташкилотнинг даромади сифатида тан олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Актив мазкур Низом талабларига мувофиқ «стандарт» ёки «субстандарт» деб қайта таснифланганидан сўнг, унинг «фоизларни ўстирмаслик» мақоми бекор қилинади.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. 13 ва 14-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«13. Ташкилотлар актив сифатига қараб, активнинг жами қийматига нисбатан қуйидаги миқдорларда ташкилот харажатлари ҳисобидан захира шакллантириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«стандарт» деб таснифланганда бир фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«субстандарт» деб таснифланганда ўн фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«қониқарсиз» деб таснифланганда йигирма беш фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«шубҳали» деб таснифланганда эллик фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«умидсиз» деб таснифланганда юз фоиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Қуйидаги ҳолларда актив у бўйича шакллантирилган захира ҳисобига «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздорга онлайн кредит фрод ҳолати натижасида расмийлаштирилиши оқибатида мазкур қарздор жабрланувчи деб эътироф этилганлиги тўғрисидаги суриштирувчи, терговчи, прокурорнинг қарори ёки суднинг ажрими келиб тушганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактив сифати «умидсиз» деб таснифланган санадан эътиборан уч иш куни ичида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАктивнинг «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилиши унинг қисман ёки тўлиқ қайтарилиши мумкинлигини инкор этмайди ҳамда улар бўйича тўловлар бекор қилинишини билдирмайди. Мазкур активлар «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилган пайтдан бошлаб уч йилдан кам бўлмаган муддат мобайнида ушбу ҳисобварақда акс эттирилиши ҳамда ташкилот томонидан уларни ундириш бўйича тегишли чоралар кўрилиши лозим.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Қуйидаги мазмундаги 141-банд билан тўлдирилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«141. «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»да ҳисобга олинган активлар қуйидаги ҳолатларда ташкилотнинг юқори бошқарув органи қарорига асосан ҳисобдан чиқарилиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташкилот активдан воз кечса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишактив «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилгандан кейин 3 йил давомида тўланмаса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарздор вафот этса ва унинг қарзини қайтариш мажбуриятини ўз зиммасига оладиган бошқа шахс мавжуд бўлмаса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсуднинг қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисида қонуний кучга кирган қарори бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюридик шахс бўлган қарздор тугатилган бўлса.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. 15-банд ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. 20 ва 21-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«20. Қуйидаги ҳолларда актив сифати «стандарт» деб қайта таснифланиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«субстандарт» деб таснифланган активнинг асосий қарзи ва (ёки) фоизлари ёхуд бошқа тўловлари бўйича муддати ўтган қарздорликлар тўлиқ тўланганда ва активни қайтариш графиги бўйича кейинги тўлов ўз вақтида ва тўлиқ тўланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«қониқарсиз» деб таснифланган активнинг асосий қарзи ва (ёки) фоизлари ёхуд бошқа тўловлар бўйича муддати ўтган қарздорликлар тўлиқ тўланганда ва активни қайтариш графиги бўйича кетма-кет 2 та тўлов ўз вақтида ва тўлиқ тўланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«шубҳали» деб таснифланган активнинг асосий қарзи ва (ёки) фоизлари ёхуд бошқа тўловлари бўйича муддати ўтган қарздорликлар тўлиқ тўланганда ва активни қайтариш графиги бўйича кетма-кет 3 та тўлов ўз вақтида ва тўлиқ тўланганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Активлар сифати улар реструктуризация қилиниши билан дарҳол олдинги таснифланган тоифадан яхшироқ тоифада таснифланиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Субстандарт», «қониқарсиз» ёки «шубҳали» деб таснифланган активлар реструктуризация қилинганидан кейин активни қайтариш графигига асосан камида кетма-кет 3 та тўлов тўлиқ ва ўз вақтида тўланган тақдирда, уларнинг сифати «стандарт» деб таснифланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАктивлар реструктуризация қилинганидан кейин улар бўйича асосий қарз ва (ёки) фоизларни қайтариш муддати мазкур Низомнинг 10-бандида кўрсатилган муддатларга кечиктирилган тақдирда, ушбу активларнинг сифатини «стандарт» деб қайта таснифлаш мазкур Низомнинг 20-бандида назарда тутилган тартибда амалга оширилади.».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. 22-бандда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиринчи хатбошидаги ««Кўзда тутилмаган ҳолатлар» ҳисобварағида» деган сўзлар ««Балансдан ташқари ҳисобварақлар»да» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиккинчи хатбоши «фоизлари» деган сўздан кейин «ёхуд бошқа тўловлар» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. 26-банднинг саккизинчи хатбошисидаги «балансдан ташқари моддалар» деган сўзлар «балансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. 43-банд «ҳайдовчилик гувоҳномаси» деган сўзлардан кейин «ёки уларнинг Ўзбекистон Республикаси Ягона интерактив давлат хизматлари портали ва (ёки) «Ижтимоий карта» мобил иловаси орқали бериладиган электрон шакли» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. 117 ва 118-иловаларнинг матнидаги «балансдан ташқари активлар» ва «шартлари қайта кўрилганлиги» деган сўзлар тегишли равишда «балансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятлар» ва «реструктуризация қилинганлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМикромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчаларга
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Микромолия ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш_______________________________ томонидан
(ташкилотнинг номи)
берилган кредитлар ва кўрсатилган лизинг хизматлари тўғрисида маълумот
(ташкилотнинг номи)
берилган кредитлар ва кўрсатилган лизинг хизматлари тўғрисида маълумот
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишминг сўмда | ||||||||||||||||||
Т/р | Асосий ссуда ҳисобрақами (20 талик) | Ҳудуд коди | Туман/шаҳар коди | Қарздорнинг тўлиқ номи | Қарздорнинг СТИР/ЖШШИР (юридик шахс ва ЯТТ учун - СТИР, жисмоний шахс учун - ЖШШИР) | Субъект тури: 1- юридик шахс, 2-ЯТТ, 3- ўзини ўзи банд қилган шахс, 4- жисмоний шахс | Микромолия ташкилотига алоқадорлик (ҳа, йўқ) | Ўзаро алоқадор қарздорлар гуруҳи рақами | КАДР базасида рўйхатга олинган шартнома уникал рақами (18 талик) (бўш катак қолмасин) | Кредит шартнома рақами | Кредит шартнома санаси | Кредит (истеъмол, микрокредит, микроқарз, лизинг) берилган сана | Кредит (истеъмол, микрокредит, микроқарз, лизинг) қайтариш санаси | Кредит муддати (ойлар сони) | Имтиёзли давр (ойлар сони) | Тўлов график усули (1-аннуитет; 2-дифференциал) | Кредит шартнома суммаси | Ҳақиқатда ажратилган кредит суммаси (номинал) |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7* | 8* | 9* | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15* | 16 | 17 | 18 | 19 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКредит (истеъмол, микрокредит, микроқарз, лизинг) қолдиғи | шундан, | ||||||||||||||
муддатли кредит ҳисобрақами (20 талик) | муддатли кредит қолдиғи | муддати ўтган кредит ҳисобрақами (20 талик) | муддати ўтган кредит қолдиғи | муддати ўтган қолдиқ шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | шартлари ўзгартирилган кредит ҳисобрақами (20 талик) | шартлари ўзгартирилган кредит қолдиғи | шартлари ўзгартирилган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | шартлари ўзгартирилгандан сўнг кредитни охирги сўндирилиш санаси (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | суд жараёнидаги кредит ҳисобрақами (20 талик) | суд жараёнидаги кредит қолдиғи | суд жараёнига ўтказилган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | Балансдан ташқари кредит ҳисобрақами (20 талик) | Балансдан ташқари кредитлар (95413) қолдиғи | Балансдан ташқарига ўтказилган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | |
20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙиллик фоиз ставкаси | Муддати ўтган кредит учун фоиз ставкаси (фоизда) | Кредит бўйича ҳисобланган жами фоизлар | ҳисобланган фоизлар (16307, 16309, 16323) | муддати ўтган фоизлар (16377) | муддати ўтган фоиз шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | муддати узайтирилган фоизлар | ҳисобдан чиқарилган фоизлар (91501) | ҳисобдан чиқарилган фоизлар шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | Жами ҳисобланган пеня | шундан, | кредит сифати таснифи | ||
ҳисобланган пеня шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | асосий қарз бўйича | ҳисобланган фоизлар бўйича | пеня бўйича | ||||||||||
36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47* | 48* | 49* |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭҳтимолий йўқотишларга қарши жами шакллантирилган захира | шундан, | Кредит тури: 1-истеъмол; 2-микрокредит; 3-микроқарз; 4-лизинг | Таъминот тури: 0-таъминланмаган; 1-кўчмас мулк; 2-транспорт; 3-қимматликлар; 4-бошқалар | Гаровга қўйилган мулкнинг гаров реестрида рўйхатдан ўтказиш рақами | Таъминотнинг қиймати | Муддати ўтган асосий қарз | шундан, қарздорлик муддати | Тўлов муддати 30 кунгача бўлган активлар | шундан, | |||||||
асосий қарз бўйича яратилган захира | ҳисобланган фоизлар бўйича яратилган захира | пеня бўйича яратилган захира | 1 — 30 кун | 31 — 90 кун | 91 — 180 кун | 181 — 365 кун | 366 кун ва ундан юқори | Кредит асосий қарздорлигининг соф қолдиғи | Кредит фоиз қарздорлигининг соф қолдиғи | |||||||
50 | 51* | 52* | 53* | 54* | 55 | 56 | 57 | 58* | 59* | 60* | 61* | 62* | 63* | 64* | 65* | 66* |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Ломбардлар томонидан тўлдирилмаслиги мумкин.».
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03.10.2026 й., 10/26/3412-2/0999-сон)