Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.04.02-2019 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu meʼyorlarga aholi yashaydigan manzillar va xalq xoʻjaligi obyektlarining markazlashgan doimiy tashqi suv taʼminoti tizimlarini loyihalashtirishda rioya qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti loyihalarini ishlab chiqishda Oʻzbekiston Respublikasining “Suv va suvdan foydalanish toʻgʻrisida” va “Tabiatni muhofaza qilish haqida”, “Ekologik ekspertiza toʻgʻrisida” va “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi qonunlariga yoki Oʻzbekiston Respublikasining shunga oʻxshash amaldagi meʼyoriy hujjatlariga amal qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu meʼyorlardagi yongʻinga qarshi talablar portlagach moddalar ishlab chiqaruvchi, ulardan foydalanuvchi yoki ularni saqlovchi korxonalar, sigʻimi 10 ming m3 dan ortiq boʻlgan yogʻoch materiallari omborlari, neft gaz qazib chiqarish va neftni qayta ishlash sanoati suv quvurlariga tatbiq etilmaydi, qachonki oʻt oʻchirish talablari tegishli meʼyoriy hujjatlarda belgilangan holatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. UMUMIY HOLATLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.1. Suv taʼminoti obyektlarini tasdiqlangan shahar va qishloq aholisi joylashgan manzillarning bosh rejalari, sanoat tizimlari, shuningdek suvni muhofazalash hamda majmuaviy foydalanish tarzlari asosida loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalashda obyektlarni ularning rasmiy idoraga qarashliligidan qatʼi nazar, suv tizimlarini birlashtirish maqsadga muvofiqligini koʻrib chiqish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu borada obyektlar suv loyihalarini suvoqova loyihalari, chiqindi suvlarni chiqarib tashlash va suv isteʼmoli tengligini majburiy tahlili bilan bogʻliq ravishda ishlab chiqish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv, elektr va issiqlik energiyasi bilan bir qatorda, energetik mahsulot hisoblanadi, va shu sababli undan foydalanishning iqtisodiy samaradorligiga qoʻyiladigan tegishli talablarni hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.2. Xoʻjalik-ichimlik suvi va birlashgan sanoat-ichimlik suv quvurlari loyihalarida suv taʼminoti manbalarida, suv quvurlari inshootlari, suv oʻtkazgichlarda sanitariya muhofazasi hududlarini inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.3. Xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun uzatiladigan suvning sifati Oʻzbekiston Respublikasining OʻzDSt 950:2011 “Ichimlik suvi. Gigiyenik talablar va sifat ustidan nazorat” va OʻzDSt 951:2011 “Markazlashgan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti manbalari. Gigiyenik texnik talablar va tanlash qoidalari” davlat standartlari talablariga mos boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun foydalaniladigan suvlarni joʻnatish va uni saqlashga tayyorlashda tegishli reagentlar, ichki zanglashga qarshi qoplamalar, shuningdek sanitariya qoidalari va normalari talablariga mos boʻlgan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti amaliyotida qoʻllaniladigan filtr ashyolardan foydalanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqarish ehtiyojlariga uzatiladigan suvning sifati chiqariladigan mahsulotga uning taʼsirini hisobga olgan holda, texnologik talablarga mos boʻlmogʻi, xizmatchilar uchun sanitariya-gigiyena shartlari taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustaqil sugʻoruv suv quvurlari yoki ishlab chiqarish shoxobchalari suv quvurlaridagi suvning sifati Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining agrotexnik talablarini qondirmogʻi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.4. Loyihalarda qabul qilinadigan asosiy texnik yechimlar va ularni amalga oshirishning ketma-ketligi mumkin boʻlgan variantlar koʻrsatkichlarini solishtirish bilan asoslab berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisob-kitoblarsiz afzalligi va kamchiligini belgilash mumkin boʻlmagan variantlar boʻyicha texnik-iqtisodiy hisoblarni bajarish nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEng kichik keltirilgan xarajatlar, xom ashyo zaxiralari, mehnat sarfi, elektr quvvati va yonilgʻi sarfini qisqartirish hisobiga eng optimal variant belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.5. Suv taʼminotini loyihalashda ilgʻor texnik yechimlar, mehnat talab ishlarni mexanizatsiyalash, texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.6. Aholi uchun suv taʼminoti manbalarini tanlash OʻzDSt 951:2011 “Markazlashgan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti manbalari. Gigiyenik texnik talablar va tanlash qoidalari” davlat standartlari talablariga rioya qilgan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.7. Atrof-muhitga boʻlgan taʼsirini baholash. Suv taʼminoti tizimini atrof-muhitga boʻlgan taʼsirning oqibatlarini inobatga olgan holda tashkil etish kerak va ularni aniqlashda Davlat ekologik ekspertizasi toʻgʻrisidagi nizomga (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 22-noyabrdagi 949-sonli qarori) rioya qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. SUVNING “HISOBIY SARFI VA ERKIN BOSIMLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvning hisobiy sarfi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.1. Aholi yashaydigan joylarning suv taʼminoti tizimlarini loyihalashda aholining solishtirma oʻrtacha bir sutkali (yilgi) xoʻjalikichimlik ehtiyojlari uchun suv isteʼmoli 1-jadvaldan olinishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||
Turar joy qurilayotgan hududlarning obodonlashtirilganlik darajasi | Aholi yashaydigan joylarda 1 yashovchi uchun oʻrtacha bir sutkali (yilgi) solishtirma xoʻjalik-ichimlik suv isteʼmoli, l/sut., q1 | |
2020-y. | 2035-y. | |
Ichki suv quvurlari va kanalizatsiya bilan jihozlangan binolarni qurish: markazlashgan issiq suv taʼminoti, vanna va mahalliy suv isitgichlari, uy-joy suv taratkichi bilan kanalizatsiyasiz bino qurish. | 195 — 230 150 — 200 95 — 120 | 200 — 280 150 — 230 120 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatmalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suv isteʼmoli 1-jadvalda keltirilgan doiralarda tanlanishi suv sifati, obodonlashtirish darajasi, mahalliy va iqlimiy sharoitlarga qarab amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Umumiy binolarda kommunal-maishiy ehtiyojlar uchun 1 yashovchining oʻrtacha bir sutkali (bir yilgi) solishtirma suv isteʼmoli l/sut. SHNK 2.04.01-2014 (3-ilova) boʻyicha olinsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Aholini mahsulotlar bilan taʼminlovchi sanoatning ehtiyojlari uchun, tegishli asoslar mavjud boʻlganda, suv sarfi yigʻindisining 10 — 20% ni aholi yashaydigan joylarda xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun qoʻshib olishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Aholi yashaydigan joylarda suv quvurlaridan foydalanadigan tashkilotning maʼlumotlari boʻyicha qoʻshimcha hisobga olinmagan sarf qabul qilinadi. Bunday maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda xoʻjalik-ichimlik va kommunal-maishiy ehtiyojlar uchun suv sarfi yigʻindisining 10 — 15% ni olishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Markazlashgan uccuq suv taʼminotiga ega boʻlgan binolar qurilgan hududlar (kichik hududlar) uchun issiqlik tarmoqlaridan bevosita issiq suv olinishi oʻrtacha bir sutkali xoʻjalik ichimlik ehtiyojlariga sarflanadigan umumiy suvning 40% ni va eng koʻp suv tarqatish soatlarida ushbu sarf 55% mi orda qabul qilinadi. Aralash qurilishlarda koʻrsatilgan binolarda yashovchi aholining sonidan kelib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.2. Aholi yashaydigan joylarda xoʻjalik-ichimlik va maishiy ehtiyojlarga bir sutkali (oʻrtacha yillik) hisobiy sarfi Qcyt.m, m3/sut. quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQcyt.m = (q1 + q2)·N / 1000, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda q1 va q2 — solishtirma suv isteʼmoli, 1-2-jadvallardan olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNj — aholining hisobiy soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |
Shahar turidagi qishloqlar (SHTQ) shaharlar (aholi soni ming kishi hisobida). | Umumiy binolarda 1 yashovchiga oʻrtacha bir sutkali (yilgi) maishiy ehtiyojlar uchun solishtirma suv isteʼmoli l/sut., q2 |
SHTQ va kichik shaharchalar (10 dan 50 gacha) | 40 — 50 |
Oʻrtacha shaharlar (50 dan 100 gacha) | 50 — 55 |
Katta shaharlar (100 dan 250 gacha) | 55 — 60 |
Yirik shaharlar (250 dan 500 gacha) | 60 — 65 |
Eng yirik shaharlar (500 dan ortiq) | 65 — 70 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir sutkada eng koʻp va eng kam suv isteʼmolining hisobiy suv sarfi Qcyt.m, m3/sut. quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholining yashash tarzi, korxonaning ishlash tartibi, binoning obodonlashtirilganlik darajasi, hafta kunlari va yil mavsumlarida suv isteʼmoli oʻzgarishini hisobga oluvchi sutkali suv isteʼmoli notekisligi Ksut koeffitsiyenti quyidagi miqdorlarga teng qilib qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir soatdagi hisobiy suv sarfi quyidagi formulalar boʻyicha hisoblab chiqiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv isteʼmolining soatdagi notekisligi koeffitsiyenti Kch quyidagi ifodalardan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda α — binoning obodonlashtirilganlik darajasini, korxonaning ishlash tartibini va boshqa mahalliy sharoitlarni hisobga oluvchi koeffitsiyent αmax = 1,2-1,4; αmin = 0,4-0,6 teng qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβ — aholi yashaydigan joylardagi yashovchilar sonini hisobga oladigan koeffitsiyent, 3-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.3. Aholi yashaydigan joylarda va sanoat korxonalari hududlarida sugʻorish uchun sarflanadigan suv hisobi hududning qoplamasiga, uni sugʻorish usullariga, ekinlar turlariga, iqlimiy hamda boshqa mahalliy sharoitlarga bogʻliq holda 4-jadval boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |||||||||||||||||
Koeffitsiyent | Yashovchilar soni, ming kishi | ||||||||||||||||
do 0,1 | 0,15 | 0,2 | 0,3 | 0,5 | 0,75 | 1 | 1,5 | 2,5 | 4 | 6 | 10 | 20 | 50 | 100 | 300 | 1000 va undan koʻp | |
max | 4,5 | 4 | 3,5 | 3 | 2,5 | 2,2 | 2 | 1,8 | 1,6 | 1,5 | 1,4 | 1,3 | 1,2 | 1,15 | 1,1 | 1,05 | 1 |
min | 0,01 | 0,01 | 0,02 | 0,03 | 0,05 | 0,07 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,2 | 0,25 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 | 0,85 | 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. β koeffitsiyentini aniqlashda suv oʻtkazgich inshootlari va tarmoq yoʻllari uchun suv sarfi ular xizmat koʻrsatadigan yashovchilar soniga, zonaviy suv taʼminotida esa — har bir zona aholisining soniga bogʻliq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Tarmoqlarda bir sutkadagi yuqori suv isteʼmolini eng koʻp suv tarqatish davrida talab etiladigan erkin bosimlarni taʼminlash uchun zarur boʻlgan βmin koeffitsiyenti nasos stansiyalaridan chiqishdagi yoki minoralarning yuqori holatdagi (bosimli sigʻimlardan) bosimlarni aniqlayotganda, βmax koeffitsiyenti esa tarmoqlarda bir sutkadagi past suv isteʼmolini eng kam suv tarqatish davrida ortiqcha bosimlarni aniqlashda qabul qilish nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | ||
Suvning vazifasi | Oʻlchagich | Sugʻorishga ketgan suv sarfi, l/m2 |
Takomillashgan qoplamli yuza va yoʻllarni mexanizmlar yordamida yuvish | 1 yuvgich | 1,2 — 1,5 |
Takomillashgan qoplamli oʻtish yoʻllari va maydonlarni mexanizmlar yordamida yuvish | 1 yuvgich | 0,3 — 0,4 |
Takomillashgan qoplamli trotuarlar va oʻtish yoʻllariga qoʻlda (shlang yordamida) suv sepish. | 1 suvsepish | 2,0 — 2,5 |
Shaharning yashil ekinlarini sugʻorish | 1 sugʻorish | 3-4 |
Maysazor va gulzorlarni sugʻorish | 1 sugʻorish | 15 — 20 |
Qishki issiqxonalardagi ekinlarni sugʻorish | 1 sutkada | 15 |
Qishki ayvonlarda va issiqxonalarda, bahorgi tuproqqa ekilgan ekinlarni, turli bugʻxonalardagi, isitilgan tuproqdagilarni sugʻorish | 1 sutkada | 6 |
Tomorqalardagi ekinlarni sugʻorish | 1 sutkada | 3 — 15 |
Mevali daraxtlarni sugʻorish | 1 sutkada | 10 — 15 |
Sport inshootlarining oʻtli qoplamlarini sugʻorish | 1 sutkada | 15 — 25 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Yuzalarning obodonlashgan turlari (yashil ekinlar, oʻtish yoʻllari va boshqalar) toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, sugʻorish mavsumidagi oʻrtacha bir sutkali solishtirma suv isteʼmolidan sugʻorish uchun suv taʼminoti manbalarining quvvatiga, iqlimiy va boshqa mahalliy sharoitlarga koʻra bir yashovchi 50 — 60 l/sut. hisobida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Sugʻorish-sepishlar soni 1 sutkada bitta etib olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.4. Xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari va sanoat korxonalarida dushdan foydalanishga suv sarfi SHNQ 2.04.01 hamda SHNQ 2.09.02 talablariga binoan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda bir sutkadagi suv isteʼmoli notekisligi koeffitsiyenti sanoat korxonalarining xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlariga xuddi aholi yashaydigan joylardagi xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari kabi, bir soatdagi notekisligini:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2,5 — 1 m3/soatda 80 Kaj (20 akal) don ortiq issiqlik chiqaruvchi sexlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 — qolgan sexlor uchun qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.5. Chorvachilik xoʻjaliklari hamda majmualarida mollarni, qush va jonivorlarni boqish, sugʻorish uchun suv sarfi miqdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi idoralarining meʼyoriy hujjatlaridan olinishi kerak. Aholiga tegishli boʻlgan mol va parrandalarni boqish hamda sugʻorish uchun suv sarfini quyidagicha qabul qilish lozim: qora mol — 65; yosh qora mol — 25; otlar — 55; choʻchqalar — 15; qoʻy va echkilar — 8; parrandalar — 0,8 l/sut.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholiga tegishli boʻlgan yengil avtomobillarni yuvish uchun suv sarfini bir avtomobilga 100 l oʻlchamda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.6. Sanoat va qishloq xoʻjalik korxonalarining ishlab chiqarishlari ehtiyojlari uchun suv sarfi texnologik maʼlumotlar asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.7. Aholi yashaydigan joylarda, sanoat va qishloq xoʻjalik korxonalarida bir sutkaning har soatida suv sarfini taqsimlash foydalanuvchi tashkilotning maʼlumotlari hisobga olingan suv isteʼmoli hisobiy jadval chizmasi asosida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.8. Hisobiy jadval chizmasini chizishda tarmoqdan eng koʻp suv tarqalishi vaqti boʻyicha turli ehtiyojlarga (yirik sanoat korxonalarida rostlovchi sigʻimlar oʻrnatish, berilgan jadval chizmasi boʻyicha qoʻshimchalar, hududlarni suv sepish uchun berilgan suvlar va maxsus rostlash sigʻimlari yoki qurilmalari orqali suv sepish mashinalarini toʻldirish uchun, erkin bosimlar pasayishi bilan belgilangan chegaragacha suv uzatishni toʻxtatish va shunga oʻxshashlar) mos tushib qolishni loyihada bartaraf etuvchi texnik yechimlarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarmoqlardan turli ehtiyojlar uchun nazoratsiz suv olinishi hisobiy jadval chizmasi xoʻjalik-ichimlik suv isteʼmolini jadval chizmasi bilan mos tushish vaqti qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.9. Aholida turar joy va umumiy binolarda solishtirma suv isteʼmoli hisobiy suv sarflarini aniqlash uchun sarflarning jamlangan hisobiga zarurat boʻlsa SHNQ 2.04.01 talablariga binoan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.10. Suv taʼminoti boʻlimlarini ishlab chiqishda suvdan foydalanuvchi tarzlar, 1.1-bandida koʻrsatilganidek tumanlarni rejalashtirish va bosh rejalar oʻrtacha bir sutkadagi (yilgi) solishtirma suv isteʼmolini 5-jadvaldan qabul qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalarining ehtiyojlari uchun isteʼmol qilinadigan suvlar Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligining yiriklashtirilgan meʼyorlari, bunday meʼyorlar boʻlmasa, aynan oʻxshash loyihalar asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | |||
T/r | Suv isteʼmolchisi | Aholi yashash joylarida 1 yashovchiga oʻrtacha bir sutkadagi (yilgi) solishtirma suv isteʼmoli, l/sut., q | |
2020-y. | 2035-y. | ||
1. | Aholi soni 100 ming kishidan ortiq markazlashgan kanalizatsiya tizimiga ega boʻlgan shaharlar (kanalizatsiya bilan qamrab olinganlik darajasi 60 — 70%). | 230 | 260 |
2. | Xuddi shuning oʻzi, aholi soni 100 ming kishigacha boʻlgan shaharlar (kanalizatsiya bilan qamrab olinganlik darajasi 20 — 25%). | 200 | - |
3. | Xuddi shuning oʻzi, aholi soni 100 ming kishigacha boʻlgan shaharlar (kanalizatsiya bilan qamrab olinganlik darajasi 30 — 45%). | - | 230 |
4. | Aholi soni 50 ming kishigacha, markazlashgan kanalizatsiya tizimiga ega boʻlmagan shaharlar, shahar turidagi qishloqlar va tuman markazlari (kanalizatsiya bilan qamrab olinganlik darajasi 5 — 10%). | 150 | - |
5. | Aholi soni 50 ming kishigacha, markazlashgan kanalizatsiya tizimiga ega boʻlgan shaharlar, shahar turidagi qishloqlar va tuman markazlari (kanalizatsiya bilan qamrab olinganlik darajasi 30% gacha). | - | 170 |
6. | Qishloq aholi yashash joylari (kanalizatsiya bilan qamrab olinganlik darajasi 25% gacha) shaxsiy jonivorlarni sugʻorishni hisobga olgan holda. | 120 | 170 |
7. | Qishloq aholi yashash joylari (kanalizatsiyasiz) shaxsiy jonivorlarni sugʻorishni hisobga olgan holda. | 115 | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 1-jadvalda keltirilgan doiralardagi solishtirma suv isteʼmoli suv sifati, obodonlashtirilganlik darajasi va iqlimiy sharoitlarga qapab tanlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Solishtirma suv isteʼmoli umumiy binolarda xoʻjalik-ichimlik va kommunal-maishiy ehtiyojlar uchun (SHNQ 2.09.04-09 da qabul qilingan tasnif boʻyicha) suv sarfini oʻz ichiga oladi (bir vaqtda koʻp sonli kishilarni toʻploydigan katta supermarketlar, restoranlar, koʻngilochar inshootlar bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Aholini mahsulotlar bilan taʼminlovchi sanoatning ehtiyojlari uchun, tegishli asoslar mavjud boʻlganda, suv sarfi yigʻindisining 10 — 20% ni aholi yashaydigan joylarda xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun qoʻshib olishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Aholi yashaydigan joylarda suv quvurlaridan foydalanadigan tashkilotning maʼlumotlari boʻyicha qoʻshimcha hisobga olinmagan sarf qabul qilinadi. Bunday maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda xoʻjalik-ichimlik va kommunal-maishiy ehtiyojlar uchun suv sarfi yigʻindisining 10 — 15% ni olishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Aholi soni 1 mln. kishidan opmuq boʻlgan aholi yashash joylarida har bir alohida holatda asoslab berilgan taqdirda solishtirma suv isteʼmolini koʻpaytirishga ruxsat etiladi. Solishtirma xoʻjalik-ichimlik suv isteʼmoli meʼyorlarining anuq qiymati mahalliy organlar qapoplapu asosida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Mahalliy sharoitlar va obodonlashtirilganlik darajasiga qapab, solishtirma suv isteʼmolini 10 — 20% ga oʻzgartirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashqi yongʻinga qarshi suv taʼminoti, tashqi yongʻinni oʻchirishga suv sarflari va bir vaqtdagi yongʻinlarning hisobiy soniga oid talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.11. Yongʻinga qarshi suv quvuri (vodoprovod) aholi yashash joylarida, tashkilotlarda nazarda tutilgan boʻlishi va, odatda, xoʻjalik-ichimlik yoki ishlab chiqarish suv taʼminoti bilan birlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 9.27 — 9.33-bandlardagi talablarni hisobga olgan holda, tashqi yongʻinga qarshi suv taʼminotini sunʼiy va tabiiy suv manbalaridan (rezervuarlar va suv havzalaridan) hamda, quyidagilar uchun, yongʻin joyiga kirib kelish yoʻllari, quduqlar yoki pirslarni tashkil qilgan holda, eng kichik miqdori yongʻinni oʻchirish uchun hisobiy sarfni taʼminloydigan daryolardan olishga ruxsat etiladi, bular:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi soni 5 ming kishigacha boʻlgan aholi yashash joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi yashash joylaridan tashqarida alohida turgan va har qanday vazifaga moʻljallangan binolar, tashqi yongʻinga qarshi suv taʼminoti uchun talab etiladigan suv sarfi meʼyorlarini taʼminloydigan xoʻjalik-ichimlik yoki ishlab chiqarish suv taʼminoti tizimi mavjud boʻlmagan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli vazifalar uchun moʻljallangan binolar, tashqi yongʻinga qarshi suv taʼminoti uchun talab etiladigan sarfi 10 l/s dan ortiq boʻlmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli vazifalar uchun moʻljallangan 1 va 2-qavatli binolar, bunday binolar uchun ruxsat etiladigan meʼyorlar doiralarida, qurilish maydoni yongʻin maydonidan katta boʻlmagan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyidagi aholi yashash joylarida tashqi yongʻinga qarshi suv taʼminotini nazarda tutmaslikka ruxsat etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki qavatligacha boʻlgan balandlikdagi binolar qurilayotgan aholi yashash joydagi aholi soni 50 kishigacha boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida turgan, aholi yashash joylaridan tashqarida joylashgan, maydoni 150 m2 gacha va funksional yongʻin xavfi klassi F3.1 boʻlgan, hajmi 1000 m3 gacha va funksional yongʻin xavfi klassi F3.2 boʻlgan, hajmi 250 m3 gacha va funksional yongʻin xavfi klassi F1.2, F2, F3, F4, oʻtga chidamliligi I — IV darajada boʻlgan bino va inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolar hajmi 1000 m3 gacha boʻlgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qabul qiluvchi-tayyorlovchi mavsumiy universal shoxobchalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydoni 50 m2 gacha, funksional yongʻin xavfi klassi F5.2 boʻlgan binolar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.12. Yongʻinga qarshi suv taʼminoti manbalari suvlarining sifati yongʻin oʻchirish uskunalaridan foydalanish shartlariga va qoʻllaniladigan oʻt oʻchirish usullariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYongʻinga qarshi suv quvuri, qoidaga koʻra, past bosimli qilib yaratish lozim. Yongʻinga qarshi yuqori bosimli suv quvuri faqat tegishlicha asoslab berilganida tashkil etiladi. Yuqori bosimli suv quvuri statsionar yongʻin nasoslari yongʻin yuzaga kelganligi toʻgʻrisida xabar berilganidan soʻng kechi bilan 5 daqiqa ichida nasoslar ishga solinishini taʼminloydigan qurilmalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. Aholi soni 5 ming kishigacha boʻlgan va yongʻindan muhofaza qilish boʻlinmalari tashkil etilmaydigan aholi yashash joylari uchun yuqori bosimli yongʻinga qarshi suv quvurini yaratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻt oʻchirilayotgan vaqtda yongʻinga qarshi past bosimli suv quvuri tarmogʻida eng kichik erkin bosim (yer yuzasi sathida) kamida 10 m ga teng boʻlishi kerak. Yuqori bosimli yongʻinga qarshi suv quvuri tarmogʻida, oʻt oʻchirish uchun zarur boʻlgan eng katta suv sarfida va oʻt oʻchirish stvoli eng yuqori binoning eng baland nuqtasida suv oqimi balandligi kamida 20 m boʻlishini taʼminlashi lozim. Birlashgan suv quvuri tarmogʻida erkin bosim kamida 10 m va koʻpi bilan 60 m ga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.13. Tashqi yongʻinni (bir yongʻinni) uchirish uchun suv sarfi va suv quvuri tarmogʻining magistral (hisobiy aylanma) liniyalarini hisoblab chiqish uchun aholi yashash joylarida bir vaqtdagi yongʻinlar hisobini 6-jadvaldan olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.14. Funksional yongʻin xavfi klasslari F1, F2, FZ, F4 boʻlgan binolarda tashqi bir yongʻinni oʻchirishga sarflanadigan suv, suv quvuri tarmogʻining biriktiruvchi va taqsimlovchi liniyalarini hamda mikrorayon yoki mavze ichidagi suv quvuri tarmogʻini hisoblab chiqish uchun 7-jadvalga binoan eng koʻp suv talab etiladigan bino uchun qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.15. Funksional yongʻin xavfi F5 boʻlgan binolardagi tashqi yongʻinni oʻchirishga ketadigan suv sarfi 8 va 9-jadvallarga muvofiq bitta yongʻinni oʻchirish uchun eng katta miqdorda suv ishlatilishini talab qiladigan bino uchun boʻlgani kabi qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.16. Yongʻinga qarshi devorlar bilan qismlarga boʻlingan binolardagi tashqi yongʻinni oʻchirishga ketadigan suv sarfini eng katta miqdordagi suv ishlatishni talab qiladigan bino qismi boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.17. Yongʻinga qarshi devorlar bilan qismlarga boʻlingan binolardagi tashqi yongʻinni oʻchirishga ketadigan suv sarfini binoning umumiy hajmi hamda yongʻin va portlash-yongʻin xavfi boʻyicha eng yuqori toifaga ega boʻlgan xonalar boʻyicha aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.18. Balandligi 18 m dan yuqori boʻlmagan, asosiy yukni koʻtarib turgan konstruksiyalari poʻlatdan yasalgan, toʻsib turuvchi konstruksiyalari profilli poʻlatdan yoki yonuvchan isituvchi moslamalari mavjud asbestsement tunukalardan yasalgan bir va ikki qavatli ishlab chiqarish binolarida, bir qavatli omborlardagi tashqi yongʻinni oʻchirishga suv sarfini 8 va 9-jadvallarda koʻrsatilgan meʼyorlarga nisbatan 10 l/s ga koʻproq miqdorda qabul qilish toʻgʻri boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday binolar uchun tashqi yongʻin narvonlari joylashtiriladigan joylarda ustunning yuqoridagi va pastdagi uchlarida oʻt oʻchirish biriktiruvchi golovkalari mavjud diametri 80 mm ga teng tik ustun-quruq quvurlar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Eni 24 m dan katga boʻlmagan va karniegacha balandligi 10 m gacha boʻlgan balandlikdagi binolar uchun ustun-quruq quvurlarni nazarda tutmaslikka ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | |||
Aholi yashash joyidagi yashovchilar soni, ming kishi hisobida | Bir vaqtdagi yongʻinlarning hisobiy soni | Aholi yashash joylarida tashqi oʻt oʻchirishda bir yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfi, l/s | |
oʻtga chidamlilik darajasidan qatʼi nazar, 2 qavatgacha balandlikda boʻlgan binolar qurilishi | oʻtga chidamlilik darajasidan qatʼi nazar, balandligi uch va undan yuqori binolar qurilishi | ||
1 gacha | 1 | 5 | 10 |
1 dan yuqori 5 gacha | 1 | 10 | 10 |
5 dan yuqori 10 gacha | 1 | 10 | 15 |
10 dan yuqori 25 gacha | 2 | 10 | 15 |
25 dan yuqori 50 gacha | 2 | 20 | 25 |
50 dan yuqori 100 gacha | 2 | 25 | 35 |
100 dan yuqori 200 gacha | 3 | - | 40 |
200 dan yuqori 300 gacha | 3 | - | 55 |
300 dan yuqori 400 gacha | 3 | - | 70 |
400 dan yuqori 500 gacha | 3 | - | 80 |
500 dan yuqori 600 gacha | 3 | - | 85 |
600 dan yuqori 700 gacha | 3 | - | 90 |
700 dan yuqori 800 gacha | 3 | - | 95 |
800 dan yuqori 1 000 gacha | 3 | - | 100 |
1000 dan yuqori | 5 | - | 110 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Aholi yashash joylarida mashqi yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfi 7-jadvalda koʻrsatilgan binolarda oʻt oʻchirish uchun sarflanadigan suv miqdoridan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Hududiy (zonaviy) suv taʼminotida mashqi oʻt oʻchirish va har bir hududda bir vaqtdagi yongʻinlar soni uchun suv sarfi ushbu hududda (zonada) yashaydigan aholi soniga qapab qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Aholi soni 1 mln. kishidan opmuq boʻlgan aholi yashash joylarida bir vaqtdagi yongʻinlar soni va bir yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfi maxsus texnik shartlarda asoslab berilishi talab etiladi. Guruhli suv quvuri uchun bir vaqtdagi yongʻinlar sonini ushbu suv quvuriga ulangan aholi yashash joylardagi aholining umumiy soniga qapab qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Guruhli suv quvuri boʻyicha yongʻinni oʻchirish uchun zarur boʻlgan suv hajmini tiklash uchun suv sarfi muqdopunu, yongʻin oʻchirishning talab etiladigan meʼyoriy davomiyligiga va yongʻinni oʻchirish uchun suv zaxirasini tiklashning maksimal muddatiga muvofiq, aholi yashash joyi uchun (bir vaqtdagi yongʻinlar soniga mos holda) yongʻin oʻchirishga eng katta suv sarfini talab qiladigan suv sarflarining yigʻindisi sifatida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Aholi yashash joylarida bir vaqtdagi yongʻinlarning hisobiy soniga ushbu aholi yashash joyi doirasida joylashgan ishlab chiqarish va omborxona binolaridagi yongʻinlar qoʻshib hisoblangan. Shu bilan birga, hisobiy suv sarfiga muvofiq ravishda koʻrsatilgan binolarda oʻt oʻchirish uchun tegishli suv sarfini hisoblash lozim, bupoq 6-jadvalda miqdordan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Aholi soni 100 ming kishidan opmuq va 2 qavatlidan baland boʻlmagan binolari mavjud aholi yashash joylarda mashqi yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfi 1 yongʻinni oʻchirish uchun 3 qavamlu va undan baland binolar qurilgan aholi yashash joylari uchun boʻlgani kabi miqdorda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-jadval | |||||
Binolar nami | Binolarning tashqi yongʻinini oʻchirish uchun suv sarfi, ularning oʻtga chidamlili darajasidan qatʼi nazar (bir yongʻinni oʻchirishda), l/s, binolar hajmi ming m3 hisobida | ||||
1 gacha | 1 dan yuqori 5 gacha | 5 dan yuqori 25 gacha | 25 dan yuqori 50 gacha | 50 dan yuqori 150 gacha | |
Funksional yongʻin xavfi F1.3, F1.4 boʻlgan bir va koʻp seksiyali binolar qavatlari soni quyidagicha boʻlganda: | |||||
2 gacha | 10* | 10 | 15 | 20 | 25 |
3 dan 12 gacha | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 |
13 dan 16 gacha balandligi 50 m gacha | ** | ** | 25 | 30 | 35 |
Funksional yongʻin xavfi F1.1, F1.2, F2, FZ, F4 boʻlgan binolar qavatlari soni quyidagicha boʻlganda: | |||||
2 gacha | 10* | 10 | 15 | 20 | 25 |
3 dan 6 gacha | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 |
7 dan 12 gacha | ** | ** | 25 | 30 | 35 |
13 dan 16 gacha | ** | ** | ** | 30 | 35 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Qishloq aholi yashash joylari uchun 1 yongʻinga 5 l/s suv sarflanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш** Davlat yongʻin nazorati organlari bilan kelishilgan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Tashqi suv quvurlari tarmogʻining quvvati yongʻin oʻchirish uchun hisobiy miqdordagi suvni yetkazib berish uchun yetarli boʻlmagan yoki boshi berk tarmoqqa ulangan taqdirda rezervuarlarni tashkil qilish nazarda tutish kerak va ularning cugʻumu, QMQ 2.04.01 talablariga muvofiq tashqi yongʻinni uch soat davomida oʻchirish, va ichki yongʻinni oʻchirish uchun jamlama suv sarfini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qishloq hududlarida funksional yongʻin xavfi F2 va F3 boʻlgan binolardagi yongʻinni oʻchirish uchun suv mavjud boʻlmaganda, uch soat davomida yongʻin oʻchirishni taʼminloydigan va shunga moʻljallangan suv havzasi yoki oʻt oʻchirish rezervuari nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-jadval | |||||||||
Binoning oʻtga chidamlilik darajasi | Ishlab chiqarishning yongʻin va portlash-yongʻin xavfi boʻyicha toifasi | Binolarning konstruktiv yongʻin xavfi boʻyicha klassi | Eni 60 m dan keng boʻlmagan fonarli hamda fonarsiz ishlab chiqarish binolarida bir tashqi yongʻinni oʻchirishga ishlatiladigan suv sarfi, l/s, bino hajmlari boʻyicha ming m3 hisobida | ||||||
3 gacha | 3 dan yuqori 5 gacha | 5dan yuqori 20 gacha | 20 dan yuqori 50 gacha | 50 dan yuqori 200 gacha | 200 dan yuqori 400 gacha | 400 dan yuqori 600 gacha | |||
I va II | G, D | S0, C1* | 10 | 10 | 10 | 10 | 15 | 20 | 25 |
I va II | A, B, V | S0, C1* | 10 | 10 | 15 | 20 | 30 | 35 | 40 |
III | G, D | S0, C1* | 10 | 10 | 15 | 25 | 35 | ** | ** |
III | A, B, V | S0, C1* | 10 | 15 | 20 | 30 | 45 | ** | ** |
IV | G, D | S0, C1* | 10 | 15 | 20 | 30 | 40 | ** | ** |
IV | A, B, V | S0, S1* | 15 | 20 | 25 | 40 | 60 | ** | ** |
IV | G, D | S2 S3* | 10 | 15 | 20 | 30 | 45 | ** | ** |
IV | B | S2 S3* | 15 | 20 | 25 | 40 | 65 | ** | ** |
V | G, D | Meʼyorlanmaydi | 10 | 15 | 20 | 30 | 55 | ** | ** |
V | v | Meʼyorlanmaydi | 15 | 20 | 25 | 40 | 70 | ** | ** |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* 2.18-bandida koʻrsatilgan binolar elementlari mavjud boʻlganda 8-jadvalda va 2.18-bandida koʻrsatilgan suv sarflari qoʻshiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш** Davlat yongʻin nazorati organlari bilan kelishuv asosida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. Funksional yongʻin xavfi klassi F5, yongʻin va portlash-yongʻin xavfi boʻyicha ishlab chiqarish toifasi D, oʻtga chidamlilik boʻyicha 1 va II darajaga ega boʻlgan, hajmi 1000 m3 dan katta boʻlmagan bino va inshootlarda (metalldan yasalgan himoyalanmagan yoki yogʻochli yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar hamda hajmi 250 m3 dan katta boʻlgan polimerli isitgichlari mavjud boʻlgan konstruksiyalar bundan mustasno), tashqi yongʻinni oʻchirish uchun moʻljallangan suv taʼminotini koʻzda tutmaslikka ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-jadval | |||||||||||
Binolar oʻtga chidamliligi darajasi | Xonalarning portlash-yongʻin xavfi boʻyicha toifasi | Binolarning konstruktiv yongʻin xavfi klassi | Eni 60 m va undan katta fonarlar oʻrnatilmagan binolardagi bitta yongʻinni oʻchirishga suv sarfi, l/s, binolar hajmi ming m3 hisobida | ||||||||
50 gacha | 50 dan yuqori 100 gacha | 100 dan yuqori 200 gacha | 200 dan yuqori 300 gacha | 300 dan yuqori 400 gacha | 400 dan yuqori 500 gacha | 500 dan yuqori 600 gacha | 600 dan yuqori 700 gacha | 700 dan yuqori 800 gacha | |||
I va II | A, B, V | S0 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
I va II | G, D | S0 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ikkita hisobiy yongʻinda oʻt oʻchirish uchun hisobiy suv sarfini eng katta miqdordagi suv ishlatishni talab qiladigan ikkita bino boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Alohida turgan yordamchi binolardagi tashqi yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfini 7-jadval boʻyicha, funksional yongʻin xavfi F2, F3, F4 boʻlgan binolar uchun aniqlanadigani kabi, ishlab chiqarish binolar ichiga qurilgan yordamchi binolar uchun esa — binoning umumiy hajmiga qapab, 8-jadval boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Oʻtga chidamliligi I va II darajali, hajmi 5 ming m3 dan katta boʻlmagan, yongʻin va portlash-yongʻin xavfi boʻyicha G va D boʻlgan qishloq xoʻjaligi korxonalaridagi tashqi yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfini 5 l/s miqdorda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Radiotelevizion, retranslyatsion va tuman uzatish stansiyalaridagi tashqi yongʻinni oʻchirish uchun (binolar hajmidan va aholi yashaydigan joyda istiqomat qilayotgan odamlar sonidan qatʼu nazar) suv sarfini kamida 15 l/s miqdorda qabul qilish kera, qachonki 8 va 9-jadvallarda bundan kammapoq suv sarfi talab etilmasa. Aytib oʻtilgan talablar mavjud va loyihalashtirilayotgan aloqa obyektlarida oʻrnatiladigan radiotelevizion retranslyatorlarga tarqalmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Hajmlari 8 va 9-jadvallarda koʻrsatilganidan kammapoq boʻlgan binolardagi tashqi yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfi maxsus texnik shartlarda asoslab berilishi talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Oʻtga chidamliligi II darajaga teng boʻlgan yogʻoch konstruksiyali binolar uchun tashqi yongʻinni oʻchirishga sarflanadigan suv miqdorini 8 va 9-jadvallarda koʻrsatilgan miqdorlardan 5 l/s ga koʻnpoq miqdorda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Ozuq-ovqam mahsulotlarini saqlash uchun moʻljallangan sovutgich bino va inshootlardagi tashqi yongʻinni oʻchirish uchun hisobiy suv sarfini yongʻin va portlash-yongʻin xavfi boʻyicha V toifali binolar uchun boʻlgani kabi qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.19. 30 t gacha yuk ortilgan kanteynerlar saqlanadigan ochiq maydonlardagi tashqi yongʻin oʻchirish uchun suv sarfini kanteynerlar soniga qarab quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30 dan boshlab, 50 tagacha — 15 l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51 dan boshlab, 100 tagacha — 20 l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101 dan boshlab, 300 tagacha — 25 l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш301 dan boshlab, 1000 tagacha — 40 l/s,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1001 dan boshlab, 1500 tagacha — 60 l/s,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1501 dan boshlab, 2000 tagacha — 80 l/s, 2000 dan ortiq — 100 l/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.19.1. Yopiq va ochiq yogʻoch materiallarini saqlash omborlaridagi tashqi yongʻinni oʻchirishga suv sarfini kamida 10-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlarga teng qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-jadval | ||||
Yogʻoch materiallarini saqlash turlari va usullari | Tashqi yongʻinni oʻchirishga suv sarfi, omborlarning jamlama sigʻimi quyidagicha boʻlganda, l/s, m3 | |||
10 000 gacha | 10 000 dan ortiq 100 000 gacha | 100 000 dan ortiq 500 000 gacha | 500 000 dan ortiq | |
Yopiq omborlar: | ||||
arralangan yogʻoch materiallari | 60 | 90 | 120 | 150 |
mayda yogʻoch parchalari va qirindilari | 30 | 60 | 90 | 120 |
Ochiq omborlar: | ||||
shtapellarga joylangan arralangan yogʻoch materiallari | 60 | 120 | 150 | 180 |
shtabellarga joylangan dumaloq yogʻoch materiallari | 60 | 60 | 120 | 150 |
balansdagi, smola surkalgan yogʻoch oʻtin uyumlari | 90 | 120 | 180 | 240 |
mayda yogʻoch parchalar va qirindi uyumlari | 30 | 60 | 90 | 120 |
yogʻoch chiqindilari uyumlari | 30 | 60 | 90 | 120 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.20. Purkovchi yoki drencher uskunalari uchun, ichki yongan joʻmraklari va tashqi gidrantlar birlashgan suv quvurida oʻt oʻchirishga sarflanadigan suvni, SHNQ 2.04.01 talablari va ushbu boʻlimga muvofiq aniqlangan, oʻt oʻchirish boshlangan vaqtdan 1 soat mobaynidagi eng koʻp suv sarfi yigʻindisi deb qabul qilinsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPurkovchi yoki drencher uskunalari oʻchirilgandan keyin yongʻinni oʻchirish davri uchun zarur boʻlgan suv sarfi 2.15, 2.20, 2.22 va 2.23-bandlariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Yongʻinni oʻchirish sharoitlariga qarab, purkovchi va drencher uskunalari bir vaqtda ishlatilishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashqi yongʻinni oʻchirish uchun koʻpikli moslamalar, lafet armaturali moslamalar yoki purkalangan suv uzatish yoʻli bilan oʻt oʻchirishdagi suv sarfi, 2.15-bandiga muvofiq gidrantlardan 25% miqdorda qoʻshimcha suv ishlatilishini eʼtiborga olgan holda aniqlanishi kerak. Shunda umumiy jamlama suv sarfi miqdori 8 yoki 9-jadvallarda koʻrsatilgan suv sarfidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.21. Ichki yongʻin joʻmraklari bilan jihozlangan binolardagi yongʻin oʻchirilayotganda 6 — 9-jadvallarida koʻrsatilgan sarflarga qoʻshimcha suv sarfi hisobga olinishi zarur, va uning miqdorini SHNQ 2.04.01 talablariga muvofiq, eng katta suv sarfini talab qiladigan binolar uchun qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.22. Quyida koʻrsatilgan boshqa ehtiyojlarga eng koʻp miqdorda suv sarflanayotgan sharoitlarda ham oʻt oʻchirish uchun hisobiy suv sarfi taʼminlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik-ichimlik suv isteʼmoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkommunal-maishiy korxonalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsifatli ichimlik suvi talab etiladigan yoki alohida suv quvurini tashkil qilish iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmagan sanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalarining ishlab chiqarish ehtiyojlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni tayyorlash stansiyalarining oʻz ehtiyojlari, suv quvurlari va kanalizatsiya tarmoqlarini yuvish va h.k.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda sanoat korxonasida hududlarni suv bilan sugʻorish (suv sepish), dush qabul qilish, pol yuvish va texnologik uskunalarni yuvish hamda issiqxonalardagi oʻsimliklarni sugʻorish uchun suv sarfi hisobga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnologik jarayon shartlari boʻyicha ishlab chiqarish suvlarini qisman yongʻin oʻchirish uchun ishlatish mumkin boʻlgan hollarda, oʻt oʻchirish uchun talab etiladigan suv sarfini taʼminlovchi yongʻinga qarshi suv quvuri tarmogʻiga oʻrnatilgan gidrantlarga qoʻshimcha ishlab chiqarish suv quvuri tarmogʻida gidrantlarni oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.23. Avtomobil transporti korxonalarining ochiq va yopiq turdagi yer ustidagi avtoturargohlarda (avtoparkinglar) tashqi yongʻin oʻchirish uchun hisobiy suv sarfini 11-jadval boʻyicha olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-jadval | |||||
Binoning oʻtga chidamlilik darajasi | Binoning konstruktiv yongʻin xavfi klassi | Avtoturargohlar binolarida tashqi yongʻin oʻchirishda bir yongʻinni oʻchirish uchun suv sarfi, l/s, binolar hajmi (yongʻin qismi) quyidagicha boʻlganda, ming m3 hisobida | |||
5 gacha | 5 dan ortiq 20 gacha | 20 dan ortiq 50 gacha | 50 dan ortiq | ||
I, II, III | C0, C1 | 10 | 15 | 20 | 30 |
IV | C0, C1 | 10 | 15 | 20 | * |
S2, S3 | 20 | 25 | * | * | |
V | Meʼyorlanmaydi | 20 | * | * | * |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqa turdagi avtoturargohlarda (avtoparking) yongʻin oʻchirishga hisobiy suv sarfini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻp qavatli yer ustidagi va yer ostidagi avtoturargohlar — 40 l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer ostidagi ikki qavatligacha boʻlgan avtoturargohlar — 20 l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboks turida, bevosita boksdan tashqariga chiqish imkoni bilan, bokslar soni 50 dan 200 gacha boʻlganda — 5 l/s, 200 dan ortiq boʻlganda — 10 l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomobillarni saqlash uchun ochiq maydonlarda, avtomobillar soni 200 gacha boʻlganda — 5 l/s, 200 dan ortiq boʻlganda — 10 l/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.24. Avtomobil transporti korxonasining avtomobillarni saqlash maydonlarida yongʻin oʻchirishga hisobiy suv sarfini 12-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-jadval | ||
Avtomobillar kategoriyasi | Tashqi yongʻin oʻchirishga suv sarfi, avtomobillar soni quyidagicha boʻlganda, l/s | |
200 gacha | 200 dan ortiq | |
I | 5 | 10 |
II va III | 10 | 15 |
IV | 15 | 20 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq maydonda aralash avtomobillar parki saqlanayotganda, tashqi oʻt oʻchirishga suv sarfini avtomobillarning umumiy soni uchun, har bir toifadagi avtomobil uchun belgilangan oʻrtacha arifmetik meʼyor boʻyicha aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAvtomobillarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash korxonasi ayvon ostida joylashganda tashqi oʻt oʻchirishga suv sarfini 11-jadval boʻyicha, ishchi postlari yoki saqlash joylarining umumiy soni hisobidan kelib chiqib va ularni avtomobillarni ochiq saqlash joylarining soniga tenglashtirgan holda qabul qilish lozim. Bu holda oʻt oʻchirish joʻmraklarini oʻrnatish talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.25. Avtomobillar toifalarini ularning gabarit oʻlchamlariga qarab, 13-jadval boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.26. Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va koʻchma yoqilgʻi qoʻyish vositalarini joylashtirish maydonlarida tashqi oʻt oʻchirishga hisobiy suv sarfini kamida 10 l/s miqdorda qabul qilish lozim. SHNQ 2.09.2 ning 8.13-bandiga muvofiq oʻt oʻchirishga sarflanadigan umumiy suv miqdori tashqi oʻt oʻchirish uchun xarajatlar va rezervuarlarni (sigʻimlarni) sovutish uchun suv sarfi uchun xarajatlar yigʻindisiga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-jadval | ||
Avtomobil toifasi | Avtomobil oʻlchamlari, m | |
uzunligi | kengligi | |
I | 6 gacha | 2,1 gacha |
II | 6 dan 8 gacha | 2,1 dan 2,5 gacha |
III | 8 dan 12 gacha | 2,5 dan 2,8 gacha |
IV | 12 dan ortiq | 2,8 dan ortiq |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. Uzunligi va kengligi 12-jadvalda keltirilgan avtomobillar uchun toifa eng katta gabarit oʻlchamlar boʻyicha belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAvtopoyezdlar toifasi avtomobil-tyagachlarning gabarit oʻlchamlariga qarab belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBiriktirilgan avtobuslar III toifaga kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoqilgʻi quyish shoxobchasi avtomobil transporti korxonasi hududidan tashqarida joylashganda oʻt oʻchirish uchun yongʻinga qarshi rezervuarlardan foydalanishni nazarda tutishga ruxsat beriladi. Yongʻinga qarshi suv quvuri tarmogʻida yongʻin gidrantlari oʻrnatilgan joylardan 200 metrdan uzoq boʻlmagan masofada joylashgan yoqilgʻi quyish shoxobchalarida yongʻinga qarshi rezervuarlar nazarda tutilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholi yashaydigan joylardan tashqarida va yongʻinga qarshi suv quvuri mavjud boʻlmagan aholi yashaydigan joylarda joylashgan yoʻnalishli yoqilgʻi quyish shoxobchalarida, ana shu shoxobchalardan 200 m dan uzoq boʻlmagan masofada tabiiy suv manbalari mavjud boʻlgan holda, yongʻinga qarshi suv taʼminotini (shu jumladan rezervuarlarni ham) koʻzda tutmaslikka ruxsat etiladi, ayni paytda ularning oldiga olib boradigan yoʻl va oʻt oʻchirish mashinalari uchun maydan nazarda tutilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQolgan holatlarda yoqilgʻi quyish shoxobchalari va turli AYQSHda tashqi oʻt oʻchirishga suv sarfini hisob-kitob qilishda SHNQ 2.09.20 talablariga amal qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.27. Korxonalarning yongʻinga qarshi suv taʼminoti tizimlarini (suv oʻtkazgichlar, nasos stansiyalari, oʻt oʻchirish uchun suv zaxiralari rezervuarlari) suv uzatish taʼminlanganligi darajasiga qarab, suv taʼminotining I toifasiga quyish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.28. Sanoat korxonasida bir vaqtda sodir boʻladigan yongʻinlarning hisobiy sonini u egalloydigan maydonga qarab qabul qilish kerak: bir yongʻin — maydoni 150 ga gacha boʻlganda, ikkita yongʻin — maydoni 150 ga dan ortiq boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Ochiq va yopiq yogʻoch materiallari omborlari hududidagi bir vaqtda roʻy beradigan hisobiy yongʻinlar sonini quyidagicha qabul qilish lozim: ombor hududining maydoni 50 gektargacha boʻlganda — bitga yongʻin, 50 gektardan ortiq boʻlganda — ikkita yongʻin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.29. Aholi yashash joyining va aholi yashash joyidan tashqarida joylashgan sanoat korxonalarining yongʻinga qarshi suv quvuri birlashgan boʻlganda bir vaqtdagi yongʻinlarning hisobiy soni quyidagicha qabul qilinsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat korxonasi hududining maydani 150 ga gacha boʻlganda va aholi yashash joyida 10 ming nafargacha odamlar yashaganda — bir yongʻin (korxona hududida yoki aholi yashash joyida eng katta suv sarfi boʻyicha); sanoat korxonasi hududining maydani 150 gektargacha boʻlganda va aholi yashash joyida 10 ming nafardan ortiq va 25 ming nafargacha boʻlganda — ikkita yongʻin (biri korxona hududida va ikkinchisi aholi yashash joyida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat korxonasining maydani 150 ga dan ortiq va aholi yashash joyida 25 ming nafargacha odamlar yashaydigan boʻlsa — ikkita yongʻin (ikkitasi korxona hududida va ikkitasi aholi yashash joyida eng katta suv sarfi boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi yashash joyida 25 ming nafardan ortiq odamlar yashaydigan holatda — 2.30-bandi va 6-jadval boʻyicha olinadi. Shu bilan birga, suv sarfini zaruriy katta sarf (korxona hududida yoki aholi yashash joyida) va zaruriy kichik sarfning 50% (korxonada yoki aholi yashash joyida) yigʻindisi sifatida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.30. Yongʻinni oʻchirish davomiyligi 3 soatga teng qilib qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻtga chidamliligi I va II darajali, koʻtarib turuvchi konstruksiyalari yonuvchan emas, isitgichli, yongʻin va portlash-yongʻin xavfi boʻyicha G va D toifali binolar uchun — 2 soat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyopiq yogʻoch materiallari omborlari uchun — kamida 3 soat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишochiq yogʻoch materiallari omborlari uchun — kamida 5 soat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.31. Oʻt oʻchirish uchun moʻljallangan suv hajmini tiklash uchun ketadigan eng katta vaqt quyidagi muddatlardan ortiq boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24 soat — aholi yashash joyida va xonalari A, B, V toifali sanoat korxonalarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36 soat — yongʻin xavfi boʻyicha G, D va E toifali ishlab chiqarishlari mavjud sanoat korxonalarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72 soat — aholi yashash joylarida va qishloq xoʻjalik korxonalarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Tashqi oʻt oʻchirish uchun suv sarfi 20 l/s gacha boʻlgan sanoat korxonalari uchun yongʻinni oʻchirishga moʻljallangan suv hajmini tiklash muddatini quyidagicha oshirishga ruxsat etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48 soatgacha — G va D toifali xonalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36 soatgacha — V toifali korxonalar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oʻt oʻchirish uchun moʻljallangan suv hajmi tiklanayotgan davrda I va II toifali suv taʼminoti tizimlari xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun suv uzatishning hisobiy miqdorini 70% gacha qisqartirishga, III toifali suv taʼminoti tizimlari — 50% gacha qisqartirishiga va ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun avariya jadvaliga muvofiq qisqartirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻt oʻchirish uchun moʻljallangan suv hajmini meʼyorlangan muddatda tiklashning imkoni boʻlmaganda yongʻinni oʻchirish uchun tayyorlab qoʻyiladigan suv zaxirasini 1,5, 2, 2,5, 3 baravar oshirishni koʻzda tutish lozim (uni tiklashga chindan ketadigan vaqtga (n) qarab): n=tfakt/tnorm, bunda tfakt — yongʻinni oʻchirish uchun tayyorlab qoʻyiladigan suv hajmini tiklashga chindan ketadigan vaqt, tnorm — yongʻinni oʻchirishga moʻljallangan suv hajmini tiklash uchun ketadigan vaqt (2.30-bandiga muvofiq).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишErkin bosimlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.32. Aholi yashash joylaridagi suv quvur tarmoqlaridagi eng kam erkin bosim binoga kiraverishda eng koʻp xoʻjalik ichimlik suv isteʼmoli bir qavatli imoratlar uchun yer yuzidan 10 m dan kam boʻlmagan, koʻp qavatlilarda har qavatiga 4 m dan qoʻshib borish koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suv isteʼmoli eng kam soatlarda birinchi qavatdan tashqari har bir qavatdagi bosim 3 m ga teng deb qabul qilish joiz boʻladi. Bunda sigʻimlarda saqlash uchun suv yuborish taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ayrim koʻp qavatli binolar yoki ular guruhlari uchun, kam qavatli yoki tepalik yerlarda qurilgan imoratlar uchun bosimni oshirish maqsadida mahalliy nasos qurilmalarini koʻzda tutish joizdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Tarmoqlardagi erkin bosim suv tarqatgich kolonkasida 10 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.33. Ishlab chiqarish suv quvurlari tashqi tarmoqlarida erkin bosimni texnologik maʼlumotlar boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.34. Xoʻjalik-ichimlik suv quvuri tashqi tarmoqlarida erkin bosim isteʼmolchilarda 60 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarmoqda bosim 60 m dan ortiq boʻlsa, bino yoki tumanlar suv taʼminoti tizimlarida bosimlar rostlagichlarini oʻrnatish yoki zonalashni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.35. Yongʻinga qarshi suv quvurlarning past bosimlilarini qabul qilish kerak yongʻinga qarshi suv quvurlarda yuqori bosimlarni faqat isbotlangan dalillarga muvofiq qabul qilishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqori bosimli suv quvurlarda oʻt oʻchirish boʻyicha doimiy nasoslar yongʻin chiqqani haqida signal berilganidan keyin 5 daqiqadan kechikmagan holda nasoslarni ishga tushirishni taʼminlovchi qurilmalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш*Eslatma: Yashovchilar soni 5 minggacha boʻlgan yongʻindan saqlash mutaxassislari koʻzda tutilmagan aholi yashash joylarida yongʻinga qarshi yuqori bosimli suv quvurlari qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.36. Oʻt oʻchirishda yongʻinga qarshi past bosimli (yer yuzi sathida) suv quvur tarmoqlaridagi erkin bosim 10 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻt oʻchirishda yongʻinga qarshi yuqori bosimli suv quvuri tarmoqlaridagi erkin bosim, oʻt oʻchirish shlangi binoning eng yuqori nuqtasida boʻlganda va oʻt oʻchirishga suv toʻliq sarflanganda, suvning gʻuj oqimini 10 m dan ortiq boʻlmagan balandlikka yetkazishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirlashgan suv quvur tarmoqlaridagi eng yuqori erkin bosim 60 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. SUV TAʼMINOTI MANBALARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1. Suv manbalari, qaysiki suvning sifati tozalik-ozodalik talablariga muvofiq boʻlganlari birinchi navbatda xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti uchun taqdim etiladi, bu borada yer osti manbalaridan eng koʻp foydalanish kerak. Tabiiy yer osti suvlari zaxiralari ehtiyojlarni qanoatlantira olmasa, texnik-iqtisodiy dalillar asosida yer osti suvlari zaxiralarini sunʼiy ravishda toʻldirish koʻzda tutiladi. Yuza suvlari manbalarining yoʻqligi va yer osti ichimlik suvi zaxiralari miqdori bisyor boʻlgan hollarda xoʻjalik suv taʼminotida ushbu suvlardan boshqa maqsadlarda (ishlab chiqarish-texnik sugʻorish va boshqalar) foydalanishga suv zaxiralarini muhofaza qiluvchi hamda tartibga soluvchi idoralar roziligi bilan ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2. Manbalardan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti uchun foydalanish imkoniyatlari quyidagilar asosida belgilanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv olish inshootlari joylashgan yerlar va ularga tutashgan hududlarning sanitariya ahvoli — suv taʼminoti yer osti manbalari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqarish yerlari va yuqoridagi hamda pastki suv olish manbalari oʻzining sanitariya ahvoli — suv taʼminotining yuza manbalari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti manbalari suvlarining sifati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiylik va sanitariya boʻyicha ishonch darajasi hamda ularning sanitariya holatining prognozi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3. Suv taʼminoti manbai suv olish inshootlari amaldagi qonunchilikka muvofiq sanitariya muhofazasi hududlarini tashkil qilish yoʻli bilan ifloslanishdan saqlangan boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.4. Suv taʼminoti manbalarini tanlash topografik, gidrogeologik, ixtiologik, gidrologi, gidrokimyoviy, gidrobiologik, gidrotermik va boshqa qidiruv hamda sanitariya tekshiruvlari natijalari bilan asoslab berilishi lozim. Qaysi tashkilot uchun suv taʼminoti manbalari tanlanayotgan boʻlsa, oʻsha tashkilot sanitariya, gidrogeologik, gidrologik, topografik qidiruv va tekshiruvlarni tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti manbalarini oʻrganish dasturga binoan olib boriladi (A-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.5. Suv taʼminoti manbalari sifatida yer yuzasidagi va yer ostidagi (tabiiy va sunʼiy) suv manbalari xizmat qiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti manbalari sifatida quyidagilar qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) yuza suvlari, jumladan oqar suvlar (daryolar, sunʼiy ariqlar), hovuzlar (qoʻllar, suv havzalari, sunʼiy qoʻllar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) yer osti suvlari, jumladan yer osti buloqlari, oʻzanlar, sizishlar, quduqlar, sunʼiy toʻldiriladigan va boshqa suvlar, ishlab chiqarish korxonalari suv taʼminoti uchun tozalangan chiqindi suvlardan foydalanish imkoniyatlarini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti manbasi sifatida toʻldirilgan suvxonalar, tabiiy yuza manbalaridan suv ulangan hovuzlardan foydalanish mumkin boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suv taʼminoti tizimida turli gidrologik va gidrogeologik xususiyatli bir necha manbalardan foydalanish joizdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.6. Xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti manbalari SanQvaM № 02000-06 “Oʻzbekiston aholisini markazlashgan xoʻjalik-ichimlik suvi bilan taʼminlash uchun suv manbalarini gigiyenik baholash, yuza va yer osti suv manbalarining klassini belgilash va tanlash” talablariga muvofiq tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Suv obyektlari yoki ularning qismlari suvdan foydalanish yoki suv isteʼmoli obyektlari boʻlishi hamda qonunchilikda belgilangan tartibda foydalanishga taqdim etilishi mumkin”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.7. Ishlab chiqarish suv taʼminoti uchun maʼdanli va geotermal suvlarni muvofiq qayta tozalab hamda sanitariya talablariga rioya qilgan holda foydalanishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.8. Yuza manbalari oʻrtacha oylik suv sarfining taʼminlanganligi 4.4-bandiga binoan suv taʼminoti tizimlari toifasiga qarab 14-jadval boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-jadval | |
Suv taʼminoti tizimining toifasi | Yuza manbalarining eng kam oʻrtacha oylik suv sarfi taʼminlanganligi, % |
I | 95 |
II | 90 |
III | 85 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.9. Suv zaxiralaridan suv taʼminoti maqsadlarida foydalanishni baholashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmanbalar boʻyicha hisobiy tartib va suv xoʻjaligi muvozonatining 15 — 20 yillik istiqboli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisteʼmolchilar tomonidan suv sifatiga qoʻyilgan talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmanbalardagi suvlarning sifat xususiyatlari koʻrsatilgan suvning tajovuzkorligi va mumkin boʻlgan sifat oʻzgarishi prognozi, chiqarma quvur — zovur hamda chiqindi suvlar oqimini rostlash hisobi bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasoslarni sifat va sonli xususiyatlari va ularning tartibi, oʻzanlarning oʻzgarishi, qirgʻoqlar chidamliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmanbalarni muzlash va qurib qolish ehtimoli, qor uyumlari borligi, nurash hamda sel quyishi (togʻli qismdagi suv oqimi), shuningdek manbaning suv yigʻiladigan hovuzlarida boshqa tabiiy ofat koʻrinishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmanbalarning kuzgi-qishki tartiblari va unda muzlash xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyil oylari boʻyicha suv harorati va turli chuqurlikdagi fitoplanktonlarning rivojlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbahorgi-yozgi toshqinlarning oʻziga xos xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari zaxiralari va oziqlanish sharoitlari, shuningdek ularning tabiiy sharoitlar oʻzgarishi natijasida nurashi va antropogen taʼsirlari (suvxonalar, zovurlar, sugʻorish, suvni sunʼiy ravishda tortib chiqarish va h.k.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining sifati va harorati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari zaxiralarini sunʼiy toʻldirish yoki shakllantirish imkoniyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni muhofazalash va undan foydalanishni tartibga solish boʻyicha sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari talablari va h.k.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.10. Suv taʼminotining yuza manbalarini suv zaxiralariga yetarli baho berishda suv tarqatish joylaridan pastda suv sarfining kafolatini taʼminlash, yilning har mavsumida suv oʻzanining nishabida aholi yashash joylarida ularning suvga boʻlgan ehtiyojlarini qoniqtiradigan, sanoat korxonalari, qishloq xoʻjaligi, baliqchilik xoʻjaligi, kemasozlik va boshqa suvdan foydalanadigan, shuningdek suv taʼminoti manbalarini muhofazalash boʻyicha sanitariya talablarini taʼminlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.11. Yuza suvlari manbalarida suv sarfi yetarli boʻlmagan hollarda bir gidrologik yil mobaynida tabiiy suvlar oqimini iega solish (mavsumiy iega solish) yoki koʻp yil mobaynida (koʻp yillik iega solish), shuningdek texnik-iqtisodiy dalillarga asoslanib, boshqa yuza manbalaridan suv oqizishni nazarda tutmoq lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Manbalarda suv sarfi yetarli boʻlmaganda ayrim suv isteʼmolchilarni taʼminlash darajasi va suvni koʻpaytirish uchun yuqori narxlori yoki mashaqqatlarini suv zaxiralarini muhofazalash va undan foydalanishni tartibga solish idoralari hamda Oʻzbekiston Respublikasi SSV bilan kelishilgan holda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.12. Yer osti suvlari boyliklari va zaxiralarini baholash Oʻzbekiston Respublikasining geologiya va maʼdan zaxiralari boʻyicha Davlat qoʻmitasining “Yer osti suvlari zaxiralaridan foydalanish tasnifi” va “Yer osti suvlari zaxiralaridan foydalanish tasnifini ichimlik hamda texnik suv kon havzalarini qabul qilish boʻyicha qoʻllanma”lari kabi hujjatlar, gidrogeologik qidiruv (izlash, oldindan, qisman ajratishlarni iega solish asosida ishlab chiqish lozim. Kon havzalarining Oʻrganilganligi yer osti suvlari zaxiralarini toʻliq ishonchli baholashni taʼminlashi, ularning sifati va ulardan foydalanishda atrof-muhitni muhofazalash boʻyicha shartlarga rioya qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlarini bajarish borasida izlab topilgan konlar (maydonlar) foydalanishga topshiriladigan ichimlik va texnik suv zaxiralari Oʻzbekiston Respublikasi poytaxt va Qoraqalpogʻiston Respublikasi viloyat markazlari va respublika qaramogʻidagi shaharlarning yirik sanoat korxonalari, shuningdek alohida murakkab gidrogeologik sharoitlar va muhim ahamiyatga ega boʻlgan texnogen taʼsirli quvvati 15 ming m3/sut. dan yuqori boʻlgan loyihadagi suv olgichlar suv taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasi foydali qazilmalar zaxiralari boʻyicha Davlat komissiyasi (OʻzR DZQ) tomonidan tasdiqlanishi talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Oʻzbekiston Respublikasi foydali qazilmalar zaxiralari boʻyicha Davlat komissiyasi tomonidan avval tasdiqlangan ishga tushiriladigan zaxiralarni qayta baholash lozim boʻlib qolgan holda, agar ishga tushiriladigan zaxiralar oʻsishi 15 ming m3/sut. dan oshmasa, ishga tushiriladigan zaxiralarni qayta tasdiqlash talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari foydalanishga tushiriladigan zaxiralar oʻrganilgan darajasi boʻyicha A, V, S1 izlab topilgan va S2 — prognozli toifalarga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTabiiy (gidrogeologik) sharoitlarni murakkabligiga, kon havzalari (kon havzasi uchastkalari) texnogen taʼsiri darajasi va iqtisodiy koʻrsatkichlariga koʻra, quyidagi guruhlarga boʻlish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI guruh. Qayta qidiriladigan oddiy gidrogeologiq gidrokimyoviy va gidrotermik sharoitli, ahamiyatsiz texnogen taʼsirli kon havzalari (uchastkalari) ushbu guruh V toifasini, A, V va S1 toifalari foydalanilayotgan kon havzalari (uchastkalari) zaxiralarini baholash hamda qidirish afzalligi imkoniyatlarini belgiloydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII guruh. Murakkab gidrogeologik sharoitli, quvvatning, suv oʻzanlari tuzilishi, suv oʻzanlaridagi tuproqning sizish xususiyatlarini yoki oʻzgaruvchanligi murakkab gidrokimyoviy, gidrotermik sharoitlar bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI guruh. Kon havzalari (uchastkalari) oʻrtacha texnogen taʼsirli V va S1 toifalari boʻyicha zaxiralarni asosan qidirish va baholash, yangi qidiriladigan kon havzalari uchun A, toifasi, foydalanilayotgan kon havzalari uchun V toifalarini belgiloydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII guruh. Juda murakkab gidrogeologik sharoitlar bilan quvvatning, suv oʻzanlari tuzilishi, suv oʻzanlaridagi tuproqni sizish xususiyatlarini va ularni muayyan oziqlantirish, juda murakkab gidrokimyoviy va geotermik sharoitlar boʻyicha: I guruh kon havzalari (uchastkalari) ahamiyatli texnogen taʼsirli va II guruh oʻrtacha texnogen taʼsirli; murakkab suv olish tizimlarida (yotiq nurli va boshqalar) qabul qilishda tekshiruv — tajriba suv olgichlar qurish zarurati va yer osti suv zaxiralarini sunʼiy toʻldirishda S1 va V toifalari boʻyicha qidirish va baholash afzalligini, yangidan qidiriladigan kon havzalari va zaxira toifasi — V, foydalanilayotgan kon havzalari uchun — A toifalarini belgiloydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFoydalanish zaxiralari xalq xoʻjaligidagi ahamiyati boʻyicha alohida hisob-kitoblarga asoslangan ikki guruhga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuvozanatli, qaysiki hozirgi vaqtda mavjud zaxiralardan foydalanish Iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq yoki sanoat tomonidan ilgʻor texnikani oʻzlashtirish va erishilgan texnologiyalar, yer osti suv boyliklaridan unumli foydalanish talablariga binoan suvlarni tozalash yoki qayta tozalash hamda atrof-muhitni muhofaza qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuvozanatdan tashqari, qaysiki hozirgi vaqtda aniqlangan sabablarga koʻra (iqtisodiy, ekologik yer osti suv zaxiralari miqdorini chegaralanganligi va boshqalar) maqsadga muvofiq boʻlmagan yoki texniktexnologik sabablarga koʻra mumkin boʻlmagan, bu borada ulardan foydalanish mumkinligi isbotlangan va keyinchalik muvozanatli zaxiralarga oʻtkaziladigan zaxiralardir. Topilgan kon havzalari (uchastkalari) sanoatni oʻzlashtirish uchun quyidagi shartlarga rioya qilinganda tayyorlangan hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) yer osti suvlari muvozanatli zaxiralari Oʻzbekiston Respublikasi zaxiralar Davlat qoʻmitasi yoki suvning gidrogeologik izlanishlarini bajaruvchi qidiruv tashkilotlarining ilmiy-texnik kengashi (ITK) tomonidan tasdiqlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) loyihalanayotgan yangi va faoliyatdagi xoʻjalik-ichimlik suv chiqarish inshootlari yoki boshqa yer osti suvlarini qazib chiqarib, isteʼmol qiluvchi korxonalar foydalanadigan yer osti suvlari muvozanatli zaxiralari oʻrnatilgan tartibda tasdiqlanishi 15-jadvaldagi turli toifalar koʻrsatkichlariga mutanosib boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-jadval | |||||
T/r | Yer osti suvlari kon havzalari | Zaxiralar toifalari | Suvning muvozonatli zaxirasi, kon havzalari guruhlari boʻyicha, % | ||
I | II | III | |||
11. | Birinchi bor qidirilayotgan, foydalanilmagan | V S | 60 40 | 50 50 | 30 — 70 70 — 30 |
22. | Foydalanilayotgan | +V S | 65 35 | 80 20 | 90 — 100 10 — |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Bildirilgan birinchi navbatdagi suvga boʻlgan ehtiyojlarni qanoatlantirish uchun suv olish inshootlari loyihalanayotganda 15-jadvalda koʻrsatilgan yer osti suvni muvozanatli zaxiralari hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Sanoatning barcha guruhlar kon havzalarini (qismlarini) izlab-topib, oʻzlashtirish imkoniyatlari turli toifali muvozanat zaxiralarining kichik nisbati bilan taqqoslash boʻyicha koʻrsatilganlar Oʻzbekiston Respublikasi DZK, (ITK qidupyv tashkilotlari) tomonidan tahlilchilarning zaxiralarni hisob-kitob qilgan hujjatlari asosida zaxiralarni tasdiqlashda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Kon havzalari (uchastkalari) chegaralarida topilgan zaxiralarni S2 toifasi loyihalash jarayonida suv olgich (suv oʻtkazgich kesimlarini tanlash, nasos stansiyalari quvvati, foydalaniladigan quduqning chuqurligi va qurilmalarini aniqlash, suv olgich maydonlarini qurish va ifloslanishlardan saqlash boʻyicha choralarni ishlab chiqish hamda maxsus qoʻriqlanadigan hududlar sanitariya muhofazasi hududlarini belgilash) inshootlarini kengaytirish istiqbollarini hamda texnik-iqtisodiy asoslar (TIA), texnik-iqtisodiy hisoblar (TIH), suv taʼminoti tizimlarini rivojlantirishning istiqbolli sxemalarini (tarzlarini) tuzish imkoniyatlarini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Suvni muhofazalash va undan foydalanishning kompleks sxemalarini, suv xoʻjaligi muvozanatlarini tuzishda hamda kelajakda suv gidrogeologik qidiruvlarini rejalashtirishda S2 toifa zaxiralari hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. SUV TAʼMINOTI SXEMALARI VA TIZIMLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1. Suv taʼminoti sxemalarini (tarzlarini) va tizimlarini tanlashni obyektlarning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda yoki obyektlar guruhlari rivojlanishining turli bosqichlarida suv sarfi, suv taʼminoti manbalari, talab etiladigan bosimlar, suv sifati va suv uzatishni taʼminlashlarni amalga oshirish mumkin boʻlgan usullarni solishtirish asosida olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2. Usullarni solishtirish asoslangan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti manbalari va ulardan foydalanish u yoki bu isteʼmolchilar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtizimlarning markazlashganlik darajasi va suv taʼminoti tizimlarini mahalliy jihatdan boʻlishning maqsadga muvofiqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlar, suv oʻtkazgichlar va turli vazifalarga moʻljallangan tarmoqlarni birlashtirish yoki ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti tizimlarini zonalash, rostlash sigʻimlaridan foydalanish, rostlash stansiyalari va tortish nasos stansiyalarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaylanma suv taʼminotining birlashgan yoki mahalliy tizimlarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишayrim korxonalar (sexlor, qurilmalar, texnologik tarmoqlar), boshqa korxonalarning ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun (sexlor, konstruksiyalar, texnologik tarmoqlar ), shuningdek ishlatgan suvdan hududni va yashil ekinlarni sugʻorishda foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat va maishiy chiqindi suvlarini tozalash, shu bilan birga ishlab chiqarish suv taʼminoti uchun yuza suv oqimlarini toʻplash, sugʻorish va hovuzlarni toʻldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvdan foydalanishning berk tizimlarini yoki berk davriy tizimlarini tashkil qilishning maqsadga muvofiqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishga tushiriladigan majmua boʻyicha qurilishlar va tizim unsurlarini navbatma-navbat ishga tushirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3. Aholi yashash joylaridagi markazlashgan suv taʼminoti tizimlari mahalliy sharoitlar va qabul qilingan suv taʼminoti tarzlariga koʻra quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joy va umumiy binolarda xoʻjalik-ichimlik suv isteʼmoli, kommunal-maishiy korxonalar ehtiyojlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkorxonalarning xoʻjalik-ichimlik suv isteʼmolini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat va qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish ehtiyojlari, qayerda ichimlik suvi sifati yoki qaysiki alohida suv quvurini qurish iqtisodiy maqsadga muvofiqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻt oʻchirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tayyorlash stansiyalarining uz ehtiyojlari, suv oʻtkazgich tarmoqlarning yuvish, shuningdek kanalizatsiya tarmoqlarini yuvish (bu maqsadlarda foydalanish uchun sugʻorish suvlari boʻlmagan yoki bu suvdan foydalanishning iloji boʻlmagan hollarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi asoslangan hollarda mustaqil suv quvurini oʻrnatish ruxsat etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHududni yuvish va suv sepish (koʻchalar, yoʻllar, maydonlar, yashil ekinlar), favvoralar ishi va shunga oʻxshashlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишissiqxonalarda, butxonalarda va ochiq maydonlarda, shuningdek tomorqa maydonlarida ekinlarni sugʻorish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4. Markazlashgan suv taʼminoti tizimlari suv uzatishni taʼminlash darajasi boʻyicha uch toifaga boʻlinadilar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik-ichimlik ehtiyojlariga uzatiladigan hisobiy sarfni 30% dan koʻp boʻlmagan miqdorda va ishlab chiqarish ehtiyojlariga korxonaning nosozlik (avariya) jadvalida belgilangan chegaragacha suv uzatishni pasaytirish ruxsat etiladi. Suv uzatishning pasayishi 3 sutkadan oshmasligi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv uzatishni toʻxtatish yoki koʻrsatilgan chegaradan past uzatilishi, vaqtincha shikastlangan qismni uchirish va ehtiyot unsur tizimlarni (jihozlar, armaturalar, inshootlar, suv quvurlari va boshqalar) yoqishga ruxsat etiladi, lekin 10 daqiqadan oshmasligi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII — suv uzatishni pasaytirishga ruxsat etilgan oʻlchami I toifadek; suv uzatishning pasayishi davomiyligi 1O sutkadan oshmasligi lozim. Suv uzatishni toʻxtatish yoki koʻrsatilgan chegaradan past uzatilishi vaqtincha shikastlangan qismini oʻchirish va ehtiyot unsurlarni yoqish yoki taʼmirlash ruxsat etiladi, lekin 6 soatdan oshmasligi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII — suv uzatishni pasayish ruxsat etilgan oʻlchami I toifadek; suv uzatishni pasayishi davomiyligi 15 sutkadan oshmasligi kerak. Suv uzatishni toʻxtatish yoki pasayishi koʻrsatilgan chegaradan past boʻlishiga taʼmirlash vaqtida ruxsat etiladi, lekin 24 soatdan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYashovchilar soni 50 mingdan ortiq boʻlgan aholi yashash joylardagi birlashgan xoʻjalik-ichimlik va ishlab chiqarish suv quvurlarini — I toifa: 5 mingdan 50 minggacha kishi — II toifa; 5 mingdan kam kishi — III toifaga kiritish lozim boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQishloq xoʻjalik guruhiy suv quvur toifasini aholi yashash joylarining eng koʻp aholi soni boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanoat va qishloq xoʻjalik ishlab chiqarish korxonalarining (ishlab chiqarish, sexlor, konstruksiyalar) ehtiyojlari uchun oshirilgan suv uzatish bilan taʼminlanishi zarur boʻlsa, mahalliy suv taʼminoti tizimlarini nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишObyektlarning texnologik talablarini taʼmiilovchi mahalliy tizimlar loyihalari ushbu obyektlar loyihalari bilan birga koʻrib chiqilishi va birga tasdiqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti tizimlaridagi ayrim unsurlarning toifalari ularning umumiy suv taʼminoti tizimidaga vazifalariga bogʻliq ravishda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti tizimlaridagi II toifali unsurlarning nosozligi oʻt oʻchirishda suv uzatishga toʻsqinlik qilsa, ular I toifaga kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.5. Suv taʼminoti sxemalari (tarzlari) va tizimlari ishlab chiqilayotganda mavjud inshootlar, suv oʻtkazgichlar va tarmoqlarning texnik iqtisodiy va sanitariya jihatdan baholash hamda kelgusida qayta tiklash va ularning ishlarini jadallashtirish boʻyicha sarflanadigan xarajatlar hisobini, ulardan foydalanish darajasini asoslab berish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.6. Yongʻinga qarshi suv ehtiyojlarini taʼminlovchi suv taʼminoti tizimlarni 2-boʻlimdagi koʻrsatmalarga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.7. Aylanma suv taʼminotini 11-boʻlimdagi koʻrsatmalarga muvofiq loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.8. Ishlab chiqarish suv taʼminoti tizimlarining afzal usullarini tanlashda ishlab chiqarishning texnologik jarayonlarini oʻzgartirish bilan asosiy tutilishlarning oʻsishi suv taʼminoti va kanalizatsiya tizimlarining keltirilgan qiymatini pasayishiga olib kelish imkoniyatlarini hamda maqsadga muvofiqligini koʻrib chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.9. Suv olish inshootlari, suv oʻtkazgichlar, suv tayyorlov stansiyalari, qoidaga koʻra, suv isteʼmolini bir sutkaga oʻrtacha 1 soatgi eng koʻp sarfi sifatida koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.10. Suv oʻtkazgichlari, suv quvur tarmoqlari, nasos stansiyalari va kerakli hajmlardagi rostlash sigʻimlari birgalikdagi ishlari hisobi uzatish tizimlari hamda suvni hisobiy muddatga taqsimlash, buni amalga oshirishda ketma-ketlikni belgilash, nasos jihozlarini tanlash, rostlash sigʻimlari talab etadigan hajmlar, ularni har bir qurilish navbatida joylashtirishni belgilash zarurligini asoslab beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.11. Aholi yashash joylarida suv taʼminoti tizimlari uchun suv oʻtkazgichlar, suv quvur tarmoqlari, nasos stansiyalari va rostlash sigʻimlarining birgalikdagi ishlarining hisobi, odatdagidek suv uzatishning quyidagi xususiyatli tartiblari uchun bajariladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir sutkadagi eng koʻp suv isteʼmoli — oʻrtacha eng koʻp va bir soatdagi eng kam sarflar, jumladan eng koʻp bir soatli sarflar va oʻt oʻchirishga hisobiy suv sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir sutkadagi oʻrtacha suv isteʼmoli — bir soatdagi oʻrtacha sarflar; bir sutkadagi eng kam suv isteʼmoli — 1 soatdagi eng kam sarflar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlar, nasos stansiyalari, rostlash sigʻimlari va suv taqsimlash tarmoqlarini birgalikdagi ishlari suv isteʼmolini barcha xususiyatli tartiblarida olib borilgan hisoblar yetarli ekanligi isbotlab berilgan sharoitda boshqa tartibdagi suv isteʼmoli uchun, shuningdek bitta yoki bir nechta koʻrsatilgan tartiblar uchun hisob-kitoblardan voz kechishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqarish suv taʼminoti tizimlari uchun ular ishlarining xususiyatli sharoitlari ishlab chiqarish texnologiyasi xususiyatlari va yongʻinga qarshi xavfsizlikni taʼminlash bilan muvofiq ravishda oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Inshootlar, suv oʻtkazgichlar va tarmoqlar hisoblanayotganda oʻt oʻchirish davrida suv oʻtkazgich va halqa yoʻllar tarmoqlari, shu jumladan, inshootlar boʻlimlari va qismlarida nosozlikdan uchib qolishlar hisobga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.12. Maʼlum obyekt loyihasi tuzilayotgan bosqichda suv taʼminoti tizimlarini ishlab chiqishda oʻlchamlar roʻyxatini tuzish lozim, qaysiki keyinchalik tizimlardan foydalanilayotgan ishchilar tomonidan loyihadagi sarflar bilan haqiqiy sarflarni mutanosibligini muntazam nazorat etish va suv isteʼmoli notekisligi koeffitsiyenti, shuningdek jihozlar, inshootlar va konstruksiyalarning haqiqiy tasniflarini tekshirish zarurdir. Nazoratni amalga oshirish uchun loyihaning tegishli boʻlimlarida buning uchun zarur boʻladigan asboblar va apparatlar koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.13. Guruhiy va zonaviy suv quvurini qurishda suvni uzoq masofaga joʻnatishda, ayniqsa ushbu tizimlarni ishga tushirilishdagi boshlangʻich davrida, qachon suv oʻtkazgichlarda suvning oqish tezligi hisobdagidan ancha pastligida suv sifatini saqlab qolish uchun chora-tadbirlarni koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.14. Qishlok xoʻjaligi suv taʼminoti sxemalari (tarzlari) va tizimlarini ishlab chiqishda quyidagilarga amal qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmarkazlashgan suv taʼminoti tizimlarini faqat istiqbolli aholi yashash joylari va qishloq xoʻjalik ishlab chiqarish obyektlari uchun loyihalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy muddatgacha saqlanayotgan qishloq aholi yashash joylarida mavjud suv olgich inshootlarini (suv oluvchi quduqlar, buloqlardan suv yigʻish va shunga oʻxshash) qayta tiklash, ularni suv koʻtargich mexanizmlari bilan jihozlash va ayrim madaniy-maishiy hamda ishlab chiqarish binolarida ichki suv quvurlar oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik-ichimlik sifatida suv taʼminotiga yaramaydigan mahalliy suv manbalari va sugʻorish tizimlaridan foydalangan holda tomorqalarda sugʻorish uchun mavsumiy suv quvurlarni koʻzda tutish maqsadga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshoʻr suv tarqolgan hududlar uchun suv taʼminoti tizimlarini loyihalashda (chuchuk suvning mahalliy yoki zonaviy manbalari mavjud boʻlmagan holda) teskari osmos va elektrodializ texnologiyasidan foydalangan holda, chuchuklashtiruvchi konstruksiyalari mavjud mahalliy suv olgichlardan foydalanish mumkin, shu bilan birga ichimlik ehtiyojlari uchun chuchuklashtirilgan suvdan, noichimlik ehtiyojlari uchun esa — minerallashtirilgan suvdan foydalanish maqsadga muvofiqligini koʻrib chiqish lozim. Bir qavatli imoratlar qurilgan aholi yashash joylarida chuchuklashtirilgan suv tarqatish shoxobchalarini tashkil qilish tavsiya etiladi. Suv tarqatuvchi shoxobchalar orasidagi masofa 200 m dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. SUV OLISH INSHOOTLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlarini olish inshootlari Umumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1. Suv olish inshootlarining turi va sxemasini hududning geologik gidrogeologik va sanitariya sharoitlaridan kelib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2. Yangi va mavjud suv olgichlarni kengaytirishni loyihalashda ularni mavjud hamda loyihalanayotgan suv olgichlarni qoʻshni joylarga, shuningdek hududlarning tabiiy muhitiga hamda ekologiyasiga taʼsirini (yuza va yer osti oʻzanlar, yer-tuproq holati, oʻsimliklar va boshqalar) hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.3. Yer osti suvlari suv olgich inshootlarining asosiy turlarini quyidagilar tashkil qiladi: burgʻilangan quduqlar, kon quduqlari, yotiq murakkab, nurli suv olgichlar, buloqlar suvini toʻplashdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv olish quduqlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.4. Burgʻilangan quduqlar loyihalarida burgʻilash usullari va burgʻilangan quduqning qurilmalari, uning chuqurligi, ustun quvur diametri, suv qabul qilish qismining turi, suv koʻtargich va burgʻilangan quduq kallasi, shuningdek ularni sinash tartiblari koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.5. Quduqlarni burgʻilash usullari tavsiya etilayotgan S-ilovada keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.6. Burgʻilangan quduqlar konstruksiyalarida lozim boʻlgan oʻlchovlarni olish, belgi va suvdan namunalar olish, shuningdek impulsli reagentlarni qoʻllagan holda, taʼmirlash-tiklash ishlarini olib borish uchun hamda qayta tiklashning murakkab usullari bilan burgʻilangan quduqlardan foydalanishlarni koʻrib chiqish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.7. Burgʻilangan quduqlarni jihozlash uchun, qoidaga koʻra, markazdan koʻchma elektr dvigateli yuklangan quduq nasoslari qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFoydalaniladigan ustun (suzgich) diametrini qabul qilishda — tanlangan nasos agregati uchun eng kichik ruxsat etilgan qiymat olinadi. Nasosni filtr ustiga oʻrnatishning iloji boʻlmasa, uni tindirgichda yoki filtrda (filtrning bu qismi “berk quvur” usulida toʻsilganlik sharti bilan) joylashtiriladi. Nasos filtrda oʻrnatilganda filtrning tagi nasosdan 1-2 m past boʻlishi kerak. Yuqorida koʻrsatilgan shartlarga rioya qilish imkoni boʻlmasa yoki nasosni tindirgichda joylashtirish zarurati boʻlsa, loyihada quduqqa tushuvchi elektr dvigateli atrofida sovutilgan suvning aylanishini taʼminlovchi qobiq konstruksiyani koʻzda tutish lozim. Burgʻilangan quduq nasosi tindirgichga joylangan holda, tindirgichni chuqurligi nasos balandligi hisobi boʻyicha chuqurlashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.8. Burgʻilangan quduqlar ogʻzi yer osti boʻlmalari yoki isbotlangan holda yuza pavilyonlarida joylanishi koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.9. Pavilyon va yer osti kamerasi tarxining oʻlchamlarini ularda elektr dvigatellari, elektr uskunalari hamda nazorat-oʻlchov asboblarini (NOʻA) joylashtirish shartlaridan kelib chiqqan holda qabul qilinishi lozim. Yuza pavilyoni va yer osti kamerasining balandligi uskunalar oʻlchamlariga koʻra qabul qilinadi, lekin 2,4 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.10. Oʻralgan quvur ustunining yuqori qismi yerdan 0,5 m dan kam boʻlmagan holda chiqib turishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.11. Burgʻilangan quduqning kalla va ogʻiz qismi konstruksiyalari (konstruksiyalari) burgʻilangan quduqlarga quvurlararo va quvurlar ortidagi boʻshliklarga yuza suvlari hamda ifloslovchi chiqindilar kirmasligi uchun mutlaq zichlikni taʼminlashlari lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.12. Burgʻilangan quduq nasoslari qismlarini yigʻish va buzishni burgʻilangan quduq ogʻzida mexanizmlar bilan oʻrnatiladigan choʻyan qopqoq orqali amalga oshirish koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.13. Suv olgichdagi ehtiyot burgʻilangan quduqlardan yer osti suvlarini 16-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-jadval | |||
Ishchi quduqlar soni | Suv olgichlar toifasi | ||
Suv olgichda zaxira quduqlar soni | |||
I | II | III | |
1 dan4 gacha | 1 | 1 | 1 |
5 dan 12 gacha | 2 | 2 | - |
13 va undan ortiq | 25% | 25% | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Gidrometeorologiya sharoitlariga qapab va tegishlicha asoslab berishda zaxira quduqlar soni koʻpaytirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suv olgichlar toifasi, 4.4-bandiga muvofiq, suv uzatishni taʼminlash darajasi boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Barcha toifadagi such olgichlar uchun omborda zaxira nasoslarini mavjud boʻlishini nazarda tutish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishchi quduqlar 3 gacha boʻlganda — bitta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 dan 8 gacha — ikki;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8 dan 12 gacha — uch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyanada katta sonda — ishchi quduqlar sonining 25%.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.14. Foydalanishga yaramaydigan suv olgich burgʻilangan quduqlari berkitib yoʻq qilishga yoki Oʻzbekiston Respublikasi Geologiya va maʼdan zaxiralari boʻyicha Davlat qoʻmitasi hududiy tashkilotlari bilan kelishilgan xatda kuzatuv boʻlinmalariga aylantirib qayta jihozlanadi. Berkitib, yoʻq qilib tashlash uchun SES vakili ishtirokida burgʻilangan quduqning ishdan chiqish sabablari koʻrsatilib, dalolatnoma tuziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.15. Burgʻilangan quduqlarda filtrlarni mustahkam boʻlmagan gʻovakli xarsang va yarimxarsang qatlamlariga oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.16. Filtrning oʻlchamlari va konstruksiyalarini gidrogeologik sharoitlarga, debetga hamda foydalanish tartibiga koʻra tavsiya etilayotgan D-ilovaga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.17. Zarbli burgʻilashda oʻralgan quvurning uchidagi ichki diametri filtrning tashqi diametridan 50 mm dan kam boʻlmasligi, filtr tuproq bilan koʻmiladigan boʻlsa, 100 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Rotorli burgʻilashda dolotoning yakuniy diametri filtrning tashqi diametridan kamida 100 mm ga kattaroq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.18. Filtr diametri burgʻilangan quduqlar loyiha debetidan kelib chiqqan holda suv olgich jihozlari oʻlchamlari va tuproq bilan koʻmish imkoniyatlarini hisobga olib oʻrnatiladi. Burgʻilangan quduqlarni taʼmirlash shartlari boʻyicha filtr karkasining eng kichik diametri 100 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.19. Filtrning ishchi qismi uzunligini bir turli bosimlarda suvli qatlamlarning quvvati 10 m gacha boʻlganda qatlam quvvatiga teng: bosimsizida — qatlam quvvati burgʻilangan quduqda (filtr qoidaga koʻra choʻktirilgan boʻlishi kerak) suvdan foydalanishda suvning darajasi pasayishini ayirib tashlash hamda 5.20-bandini hisobga olgan holda, qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvli qatlam quvvati 10 m dan ortiq boʻlsa, ishchi qismini gidrogeologik qidiruvlar quduqlarni haqiqiy sinalgan maʼlumotlariga muvofiq qabul qilish yoki qatlamni suv oʻtkazuvchanligini hisobga olgan holda hisob-kitoblarini, quduqlar va filtrlar unumdorligini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.20. Filtrning ishchi qismini suvli qatlam usti va tubigacha 0,5-1 m dan kam boʻlmagan masofada oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.21. Bir necha suvli qatlamlardan foydalanishda filtrning ishchi qismini har bir suvli qatlamida oʻrnatish va kuchsiz suv oʻtkazuvchi quvvati 3 m gacha boʻlgan qavatlarni oʻzaro filtrlarni birlashtirish yoki quvvati 3 m dan ortiq boʻlsa, berk quvurlar oʻrnatish bilan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.22. Filtrni oʻrnatishda (zich) filt ustidan quvurning yuqori qismi burgʻilangan quduqning chuqurligi 50 m gacha boʻlganda oʻralgan ustun quvurning poyidan 3 m dan kam boʻlmasligi, burgʻilangan quduq chuqurligi 50 m dan ortiq boʻlganda 5 m dan kam boʻlmasligi kerak. Filtrni suzuvchi va mayda donli qumlarga zich oʻrnatishda istalgan chuqurlikdagi burgʻilangan quduqlarning filtr ustidagi quvurlar 5 m dan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim. Zarurat boʻlsa oʻralgan ustun va filtr ustki quvur orasiga salnik oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.23. Tindirgich uzunligini kutilayotgan jinslar zarralari choʻkindisining miqdoriga koʻra, 2 m dan kam boʻlmagan holda qabul qilish lozim. Agar gidrogeologik qidiruv maʼlumotlari boʻlsa, ular koʻrsatmalari boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.24. Yer osti suvlarini olish uchun filtrsiz konstruksiyalar burgʻilangan quduqlar turgʻun jinslar mavjud boʻlgan :hollarda qabul qilish lozim boʻladi. Bunda burgʻilangan quduqlar uzunligi yuzadan nasosdan kamida 2 m gacha chyqyppoq boʻlgan berk quvur bilan mahkamlashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.25.quduqlar burgʻilangandan va filtr bilan jihozlangandan keyin tortib tozalashni, rotorli burgʻilashda esa suv butunlay tiniqlanishigacha loyli qorishma bilan tozalashni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.26. Loyihada qabul qilingan suv olgich burgʻilangan quduqlarini haqiqiy debetiga muvofiq oʻrnatish uchun ularni tortish yoʻli bilan sinash taqdim etilayotgan E-ilovadagi koʻrsatmalarga binoan nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShaxtali quduqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.27. Shaxta quduqlarini, asosan, gʻovak jinslar bilan qoplangan yuzadan birinchi bosimsiz suvli 30 m gacha chuqurlikdagi qatlamlarda ishlatish qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.28. Qalinligi 3 m gacha boʻlgan suvli qatlamlarda qatlamning bor qalinligini ochish bilan mukammal turdagi quduqlarni; qalinligi katta boʻlganda bir qism qalinligini ochib mukammal va nomukammal quduqlarni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.29. Gidrogeologik sharoitlar va chuqurligiga koʻra quduqlarning suv qabul qIlish qismi faqaT tubida yoki devorida yo boʻlmasa qoʻshilgan quduqning tubi :hamda devorida oʻrnatiladi. Suv qabul qilish qismi qumli tuproqda joylashgan boʻlsa, quduqning tubida qum-shagʻalli qaytaruv filtr yoki gʻovak betondan filtr (taxta), suv qabul qiluvchi qismi devorida esa — gʻovak beton yoki shagʻaldan (devorda deraza sifatida shagʻal bilan toʻldirilgan) filtrni koʻzda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.30. Qaytaruv filtrni qum va shagʻallarni bir necha qatlamlaridan, har bir qatlam 0,1-0,15 m dan, umumiy qalinligi 0,4-0,6 m qabul qilish lozim, filtr tubiga mayda, yuqorisiga yirik qum-shagʻal yotqiziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.31. Filtrning alohida qatlamlarining mexanik tarkibi va filtr qatlamlari oʻrtacha diametri orasidagi nisbatni tavsiya etilayotgan D-ilovada keltirilgan koʻrsatmalarga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.32. Shaxta quduqlarining yuqori qismi yer yuzidan kamida 0,8 m ga yuqori boʻlishi kerak. Bunda quduq atrofida 1-2 m kenglikda quduqdan 0,1 nishablikda toʻshama nazarda tutilishi; xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlariga suv uzatuvchi quduqlar atrofida undan tashqari (yerda) quyuq loydan 1,5-2 m chuqurlikda va 0,5 m kenglikda qulf tashkil qilish yoki betonlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.33. Quduqlarda yer yuzidan 2 m dan kam boʻlmagan balandlikka CHIqarilgan ventilyator quvurlarini nazarda tutish lozim. Ventilyator quvurlarining teshigi sim turli qalpoqcha bilan :himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.34. Suv olgichlardagi shaxta qudugʻidan zaxiralarni suv olgichlardagi burgʻilangan quduqdan zaxira kabi qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal suv chiqargichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.35. Gorizontal suv olgichlarni asosan yuza oqar suvlariga mumkin qadar yaqin boʻlgan chuqurligi 8 — 10 m gacha bosimsiz suvli qatlamlarda qabul qilish koʻzda tutiladi. Gorizontal suv olgichlarning suv qabul qilish turlari quyidagicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtosh-shagʻalli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toʻplovchi yoʻlak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toʻplovchi gʻop;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmurakkab (kuchaytiruvchi quduqlar yoʻlagi bilan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.36. Tosh-shagʻalli suv olgichlarni vaqtincha suv taʼminoti tizimlari uchun yer osti suvlarini olish yer yuzidan 3-4 m chuqurlikda boʻlgan hollarda koʻzda tutish tavsiya etiladi. Nayli yotiq (gorizontal) suv olgichlarni 5 — 8 m chuqurlikda II-III toifa suv olgichlar uchun loyihalash kerak. Suv olgich yoʻlagi asosan I-II toifa suv olgichlar uchun, shuningdek gidrogeologik yoki boshqa sharoitlarga koʻra foydalanish davrida suv qabul qilish qismiga kuzatish uchun kirishni taʼminlash lozim boʻlgan hollarni nazarda tutish zarur. Yer osti suvlari 8 m dan ortiq chuqurlikda boʻlsa, yotiq (gorizontal) yoʻlaklarni utish mumkin boʻlgan yer osti yoʻlaklari usulini qoʻllash mumkin. Yer ostidan utish usulli suv yigʻish gʻorlari yer osti suvlari 8 m dan chuqur, orografik sharoitlari (masalan, tik qoyali daryo qirgʻoqlarida) quloy boʻlganda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.37. Suvli qatlamdan zarralari chiqishining oldini olish uchun gorizontal suv olgichning suv qabul qilish qismi loyihalanayotganda ikkiuch qatlamli qaytarish filtrini koʻzda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.38. Qaytaruv filtri alohida qatlamlarining mexanik tuzilishi hisoblash natijasida aniqlanadi. Filtrning alohida qatlamlari qalinligi 15 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.39. Tosh-shagʻalli suv olgichlarda suv qabul qilish xandaklar tubiga yotqizilgan oʻlchami 30 x 30 yoki 50 x 50 sm li tosh-shagʻal prizmadan utuvchi qayta filtr oʻrnatish koʻrib chiqilishi lozim. Tosh-shagʻal prizmani suv yigʻuvchi quduq (boʻlma) tomon nishabni 0,01-0,05 qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.40. Gorizontal naysimon suv olgichning suv qabul qilish qismining yon tomonida va yuqori qismida dumaloq yoki yoriqsimon teshikli sopol, asbest-sement, temir-beton hamda plastmassa quvurlarini qabul qilish lozim; quvurning pastki qismi teshiklarsiz (balandligi boʻylab 1/3 dan ortiq emas). Quvurlarning minimal oʻlchamini 150 mm qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Teshikli metall quvurlardan foydalanishga asoslab berilgandagina ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.41. Gorizontal suv olgichlar suv quvurlari diametrini aniqlashda tuproqdagi suv sathini past davri uchun hisobiy toʻldirishni quvur diametrining yarmiga (0,5) teng qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.42. Quvurlarning suv toʻplovchi quduq tomon nishabligi quyidagi qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,007 — quvur diametri 150 mm
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,005 — “ “ 200 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,004 — “ “ 250 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,003 — “ “ 300 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,002 — “ “ 400 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,001 — “ “ 500 mm boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlar ichidagi oqim tezligi kamida 0,7 m/sek ga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.43. Suv yigʻish yoʻlaklari (galereya) yigʻma temir beton yoki toʻgʻri burchakli, dumaloq teshikli temir-beton quvurlaridan qabul qilish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.44. Yoʻlakning (galereya) temir-beton qismlari (quvur boʻlimi) tagida bir-biriga nisbatan namlikni bartaraf etuvchi asos koʻzda tutilishi kerak. Yoʻlakning yon tomonlaridan suv qabul qiladigan qismi chegarasida qayta filtr oʻrnatish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.45. Gorizontal suv olgichlar ularga yuza suvlari tushishidan himoyalangan boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.46. Naysimon va yoʻlakli suv olgichlar ishini kuzatish, ularni shamollatish hamda taʼmirlash uchun tekshiruv quduqlarini qabul qilish lozim. Tekshiruv quduqlari orasidagi masofa quyidagilardan katta boʻlmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdiametri 150 — 500 mm boʻlgan naysimon suv olgichlar uchun — 50 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdiametri 500 mm dan ortiq boʻlgan naysimon suv olgichlar uchun — 75 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoʻlakli suv olgichlar uchun — 100 — 150 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShuningdek tekshiruv quduqlarining suv qabul qilish qismining tarx va kesimda yoʻnalish oʻzgargan joylarda koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.47. Tekshiruv quduqlarning diametri gorizontal suv olgich quvurlar (qismlar) oʻlchamiga qarab qabul qilinishi lozim. Quduqning yuqori qismi yer yuzasidan 0,25 m dan kam boʻlmagan holda koʻtarilib turishi; quduq atrofida suv oʻtmas toʻshama va kengligi 1 m dan kam boʻlmagan loyli zulfin 5.33-bandiga muvofiq quduqlarni shamollatish quvurlari bilan jihozlangan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.48. Gorizontal suv olgichlarida nasos stansiyalarini asosan suv yigʻish quduqlari bilan birga qoʻshish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.49. Aralash suv olgichlarini ikki qatlamli tizimlarida — tepadagi bosimsiz va pastdagi bosimli suvli qatlamlardan iborat qilib qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.50. Gorizontal suv olgichlardagi zaxirani unumdorligining hisobiy sarfidan 25% dan ortiq boʻlmagan holda koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNurli suv olgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.51. Nurli suv olgichlarni tomi yer yuzasidan 10 — 20 m gacha chuqurlikda joylashgan, suv qatlamining quvvati 20 m dan oshmaydigan qilib koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Fraksiyalar yirikligi D 60>70 mm boʻlgan shagʻal, balchiqli mayda jinslar, suvli qatlamlarning 10% dan ortigʻini xarsang toshlar tashkil qilgan qatlamlarda nurli suv olgichlarni qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.52. Bir jinsli boʻlmagan yoki qalin bir jinsli qatlamlarda nurlari turli belgilarda joylashgan koʻp pogʻonali nurli suv olgichlarni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.53. Suv olgich quvvati 150 — 200 l/s gacha boʻlganda va quloy gidrogeologik hamda gidrokimyoviy sharoitlarda bir seksiyali suv yigʻish quduqlarini qabul qilish kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv olgich quvvati 200 l/s dan ortiq boʻlganda suv yigʻish quduqlari ikki seksiyaga boʻlingan boʻlishi kerak. Suv yigʻish (kon) quduqlarining ichki diametri gorizontal quduqlarni oʻrnatish usullari va qurilish va foydalanish uskunalarini oʻlchamlariga koʻra qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.54. Uzunligi 60 m va undan ortiq boʻlgan nurlarni quvur diametri kichraytirilgan teleskopik konstruksiya yordamida qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.55. Nurlar uzunligi 30 m dan kichik boʻlganda bir turdagi suvli qatlamlarda nurlar oʻrtasidagi burchak 30 dan kichik boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.56. Burgʻilanganlik miqdori 20% ortiq boʻlmaganda suv qabul qiluvchi nurlar dumaloq yoki kavakli teshilgan poʻlat quvurlardan qabul qilinadi: suv yigʻish quduqlaridagi suv qabul qilish nurlarida zulfinlar oʻrnatilishini koʻzda tutmoq kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.57. Nurli suv olgichlarda zaxira miqdorini 17-jadvalga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-jadval | |||||
Ishchi suv olgichlar soni | Zaxiradagi suv olgichlar soni | Suv olgichda quduqlar-nurlar soni | Zaxiradagi quduqlar-nurlar soni | Suv olgichda ishchi quduqlar-nurlar soni | Zaxiradagi quduqlar-nurlar soni |
2 va undan ortiq | 1 | - | - | - | - |
1 ta olgich | - | 3-4 | 1 | 5 — 7 | 2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBuloq suv yigʻgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.58. Yer osti buloqlar suvlarini olmoq uchun ochiq yoki botirilgan usuldagi suv yigʻish boʻlmalar yoki botirilgan usuldagi suv yigʻish boʻlma yoki quduqlari koʻrinishida suv qabul qilish koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.59. Suv chiqayotgan manbalardan suv olish boʻlma (kamera) tubi orqali, suv chiqmaydiganlaridan boʻlma (kamera) devoridagi teshik orqali suv olish amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.60. Seryoriq qatlamlardan buloqlarga suv yigʻish boʻlmalariga filtrlarsiz suv qabul qilishni, gʻovak qatlamlardan qayta filtrlar orqali amalga oshirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.61. Suv yigʻgich boʻlmalar ifloslanishidan, muzlashidan, yuza suvlari bosishidan himoyalangan boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.62. Suv yigʻgich boʻlmasida buloqlar eng katta debiti hisoblangan, oxirida qattiq yopiladigan qopqoqli quyilish quvuri, 5.33-bandiga muvofiq shamollatish quvuri va diametri 100 mm dan kam boʻlmagan tushirish quvurini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.63. Suv yigʻgich boʻlmalardan suvni nasos bilan olishda, boʻlmani quyiluvchi devor bilan ikki boʻlimga ajratish kerak: bittasi — suv tinishi, keyinchalik uni choʻkindilardan tozalash uchun, ikkinchisi — suvni nasos bilan olish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.64. Yer osti suvlari uyushgan holda chiqadigan boʻlsa, suv yigʻgich inshootini boʻlma-quduq shaklida suv chiqadigan manba ustiga; suv chiqmaydigan manbalarda suv chiqishdan oldin joylashtirib qabul qilish joiz. Yer osti suvlarini yer yuzasiga uyushmagan holda alohida manbalar shaklida, bir-biridan 5 m dan ortiq masofada orqada qolib chiqsa, ular suvlarini yigʻish alohida umumiy suv toʻplash boʻlmasiga yigʻishni amalga oshirish lozim. Yaqinida suv chiqmaydigan buloqlar bir necha suv chiqishlarda suv yigʻish boʻlmalarida mayda shagʻal toʻkmasidan hosil boʻlgan tutib qoluvchi alohida suv chiqishlar oqimini taʼminlovchi devor moslama nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari zaxiralarini sunʼiy toʻldirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.65. Yer osti suvlari zaxiralarini quyidagi maqsadlarda sunʼiy toʻldirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining amaldagi va loyihalashtirilayotgan suv olgichlarining unumdorligini oshirish va barqaror ishlashini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisteʼmolchilarga uzatilayotgan suv sifatini oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining mavsumiy zaxiralarini yaratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari zaxiralari kamayib ketishi va ifloslanishining oldini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitni muhofaza qilish (oʻsimliklar nobud boʻlishi, tuproqyer sharoitlari oʻzgarishi va shu kabilarga olib keladigan sizot suvlari shoʻrlanib qolishi va sathi ruxsat etilgan darajadan pasayib ketishiga yoʻl quymaslik).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.66. Yer osti suv zahiralarini sunʼiy toʻldiruvchi manba sifatida yuza va yer osti suvlaridan foydalanish kerak. Sunʼiy toʻldirish uchun foydalanadigan suv sifati SanQMQ № 0200-06 talablariga javob berishi lozim. Xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti tizimlarining infiltratsiya (sizib utish) inshootlariga uzatiladigan suv sifati OʻzDSt 950:2011 davlat standartining “Ichimlik suvi. Gigiyenik talablar va sifat ustidan nazorat” talablariga yoki Oʻzbekiston Respublikasining shunga oʻxshash hujjati talablariga javob berishi kerak (uni suvli qatlamga infiltratsiya qilishda oxirigacha tozalash va yer osti suvlari bilan aralashtirishni hisobga olgan holda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.67. Yer osti suvlari zaxiralarini ochiq yoki yopiq turdagi infiltratsiya (sizib utish) inshootlari orqali toʻldirishni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.68. Ochiq turdagi infiltratsiya (sizib utish) inshootlari sifatida suv havzalari, kanallar, zovurlar, ariqlar, yer yuzasidagi tabiiy va sunʼiy chuqurliklarni (jarliklar, soylar, eski oʻzanlar, qurib qolgan qoʻllar, karyer va hovuzlar) hamda vaqtinchalik va doimiy suv oqimlari oʻzanlarini (ular tegishlicha tozalanganda, uyumlar, tuproqli va toshli toʻsiqlar tashkil qilinganda) qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.68.1. Ochiq infiltratsiya inshootlarning yer osti suv zaxiralarini birinchi suvli qatlamlarda quvvati yoʻq yoki kam (3 m gacha), sust oʻtkazuvchan choʻkindi yotqiziqlar yuzasidan toʻldirish uchun qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.68.2. Infiltratsiya hovuzlarini loyihalashda quyidagilarni nazarda tutish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasos tubiga yaxshi filtrlovchi jinslardan 0,5 m dan kam boʻlmagan qalinlikda oʻyish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqaradigan joy tubini mustahkamlash va nishabliklarni yuvilib ketishidan saqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinfiltratsiya inshootlariga uzatiladigan suv sarfini sozlash va oʻlchash konstruksiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmashina va mexanizmlar uchun kirib kelish va chiqib ketish yoʻllarini nazarda tutmoq lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.68.3. Infiltratsiya hovuzlari tubining kengligi 30 m dan katta boʻlmasligi, hovuzlar uzunligi 500 m dan ortib ketmasligi, suv qatlami kamida 2 m boʻlishi va hovuzlar soni kamida ikkita boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.68.4. Hovuzlarga suv uzatish suv chiqaruvchi, sachratuvchi moslamalar yoki erkin quyiluvchi sharsharalar orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.68.5. Hovuzlarni yirik toʻldirgichli shagʻal qatlamlarda oʻrnatishda tubiga 0,5 — 0,8 m qalinliqda yirik qum toʻkishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.68.6. Yer yuzasining tabiiy chuqurliklaridan foydalanilganda filtrlovchi yuzani tayyorlash koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.69. Ochiq turdagi infiltratsiya inshootlari sifatida quduqlar (shimuvchi va singib-shimuvchi) va shaxta quduqlarini qabul qilish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.69.1. Shimuvchi va singib-shimuvchi quduqlar va shaxta quduqlarini loyihalashda uzatilayotgan suv sarfini oʻlchaydigan va sozloydigan hamda inshootlarda va suvli qatlamda dinamik sathlarni oʻlchaydigan konstruksiyalarni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.70. Infiltratsiya inshootlari konstruksiyasi ochiq infiltratsiya konstruksiyalarida filtrlovchi yuzadan kolmatatsiyalangan qatlamni gidravlik koʻchirish, yopiq infiltratsiya konstruksiyalarida esa — suv olgich quduqlari uchun qoʻllaniladigan usullar yordamida ularni tiklash imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Tashqi havo harorati manfiy darajalarda boʻlgan (sovib ketgan) davrda ochiq infiltratsiya inshootlarini boʻshatish va qayta tiklash ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.71. Infiltratsiya inshootlarini joylashtirish sxemasini tanlash, ularning soni va quvvatini aniqlashda gidrogeologik hamda texnikiqtisodiy hisob-kitoblar majmualari asosida yer osti suv zaxiralarini sunʼiy toʻldirish vazifalari, suv olgich inshootlarini joylashtirish sxemasi, uzatilayotgan suv sifati hamda infiltratsiya va suv olgich inshootlaridan foydalanish afzalliklarini inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.72. Infiltratsiya va suv olish inshootlari orasidagi masofalar, infiltratsiyaga uzatilayotgan suvni oxirigacha tozalash va uni yer osti suvlari bilan aralashtirishni inobatga olgan holda, olinayotgan suv sifatining prognozi asosida qabul qIlinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuza suvlarini olish inshootlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.73. Suv olish inshootlari (suv olgichlar) quyidagilarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv manbaidan hisobiy suv sarfi miqdoridagi suv olishni va uni isteʼmolchiga uzatishni taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti tizimini biologik qoplagichlardan va uning ichiga turli choʻkindi, axlat, plankton, shugold va shu kabilar kirib qolishidan himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbaliqchilik xoʻjaligi ahamiyatiga ega boʻlgan suv havzalarida baliq resurslarini muhofaza qilish borasidagi talabga amal qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.74. Suv olgichlarni, suv uzatishni taʼminlovchi darajasiga qarab, 4.4-bandiga muvofiq uch toifaga boʻlish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.75. Suv olgichning konstruktiv sxemasi talab etiladigan toifa, suv manbaining gidrologik xususiyatlari, 18-jadvalda keltirilgan suvning eng katta (maksimal) va eng kichik (minimal) sathlari hamda suvdan foydalanishni tartibga solish va suvlarni muhofaza qilish, sanitariya-epidemiologik xizmati va suv transportining talablariga qarab qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-jadval | ||
Suv olgichlar toifasi | Yuza manbalarida suvning hisobiy darajalari taʼminlanganligi, % | |
eng katta (maksimal) | eng kichik (minimal) | |
I | 1 | 97 |
II | 3 | 95 |
III | 5 | 90 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.76. Asosiy suv olgich inshootlarining klassi uning toifasiga muvofiq holda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi darajali suv olgich inshootlari klassi bitta birlik pastraq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Asosiy inshootlar deb, qaysiki shikastlanganda suv olgich isteʼmolchilarga hisobiy suv sarfini yetkazib berishni taʼminloy olmaydigan, ikkinchi darajalilarga — shikastlanganda ham isteʼmolchilarga suv yetkazib berilishi pasaymaydigan inshootlarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suv olgichning suv tuguni tarkibiga kiruvchi suv koʻtargich va suv omborlari toʻgʻonlarini klassini QMQ 2.06.01-86 koʻrsatmalariga muvofiq, lekin quyidagilardan past boʻlmagan darajada qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII klass — I toifali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII klass — II toifali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV klass — III toifali suv olgichlar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.77. Suv olgichning joylashish sxemasi va joyini tanlash quyidagi prognozlar bilan asoslab berilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmanbadagi suv sifati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzan va qirgʻoqni qayta shakllantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrotermik rejim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.78. Kemalar harakati zonalari doirasida, yotqiziqlar va choʻkindilar harakati zonalarda, baliqlar koʻpayib, qishlaydigan joylarda, yemirilgan sohillarda, suv oʻtlari hamda baliqlar toʻplanadigan yerlarda suv qabul qiluvchi inshootlarni joylashtirishga ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.79. GES quyi byeflarida suv tugunlariga birikadigan yerlarda, suv omborlari yuqorisida, shuningdek suv oqimi irmoqlari etagida va suv oqimi tiralgan etaklarda suv olgichning suv qabul qiluvchisini joylashtirish tavsiya etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.80. Xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti suv olgichlari uchun suv qabul qiluvchisi oqimdan yuqorida suv oqimi chiquvchi oquvchan suvlarda aholi yashash joylarida, shuningdek mol-nakliyot omborlari va sanitariyani muhofazalovchi zonani tashkil etuvchini taʼminlovchi tumanlarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.81. Yirik kul va suv omborlarida suv olgich suv qabul qiluvchilarni:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathi eng kichik boʻlgan toʻlqin uriladigan zonalardan tashqari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻlqinlanishdan berkitilgan yerlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻlqin qirgʻoqqa uriladigan yerlardan chiqib ketadigan, uyushgan oqimlardan tashqarisida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzi oquvchan va sifonli suv oʻtkazgichlari mavjud suv olgichlarda suv qabul qiluvchi turli quduqni, nasos stansiyasini va boshqa inshootlarni, qirgʻoqlarni himoyalovchi qoplamlarni tashkil qilmagan holda, ishlov berilishi kutilayotgan qirgʻoqning tashqarisiga olib chiqish maqsadga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.82. Yuza manbalardan suv olish sharoitlari qirgʻoqlarni mustahkamligiga va manbalar oʻzani, suv oʻzani tartiblari, 19-jadvalda keltirilgan koʻrsatkichlarga koʻra ifloslanganligiga bogʻliq ravishda boʻlinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-jadval | |||
Suv olish sharoitlari xususiyatlari | Yuza manbalardan suv olish sharoitlari | ||
qirgʻoqlar va tubning loyqaligi, qirgʻoqlar va tubning barqarorligi | shuga va muz | boshqa omillar | |
Yengil | Loyqaligi ≤ 500 mg/l, suv havzasi va suv oqimi oʻzanining barqarorligi | Suv ichida muz paydo boʻlishi mavjud emas. Batamom muzlash quvvati oʻrtamiyona (≤ 0,8 m), barqaror | Suv manbaida dreysena, balyanus, midiyalar va h.k., suv oʻsimliklari mavjud emas, iflosliklar va axlat kam miqdorda |
Oʻrtacha | Loyqaligi ≤ 1500 mg/l (toshqin davomida oʻrtacha). Oʻzan (sohil) va qirgʻoqlarning mavsumiy deformatsiyalari + 0,3 m. Choʻkindilarning qipgʻoq boʻylab harakatlanishi suv ostidagi doimiy nishabli qiyalikning barqarorligiga taʼsir koʻrsatmaydi | Suv ichida muz paydo boʻladi va, odatda, shuga bilan toʻlib ketmasdan va shuga zajorlari paydo boʻlmasdan batamom muzlash yuzaga kelib, suv ichida muz paydo boʻlishi toʻxtaydi. Batamom muzlash quvvati < 1,2 m, muzlamay qolgan joylari bilan shakllanadi | Suv manbaida dreysena, balyanus, midiyalar va suv oʻsimliklari suv olgichlar ishiga halaqit beruvchi miqdorlarda mavjud |
Ogʻir | Loyqaligi ≤ 5000 mg/l. Oʻzan harakatlanuvchan boʻlib, qirgʻoqlar va tubni qayta shakllantiradi va bu tub belgilarining 1-2 m gacha oʻzgarishiga olib keladi. Choʻkindilar oʻzgaruvchan tik qiyalik boʻylab siljishi va qipgʻoq nurashi mavjud. | Kanal va daryolar oʻzanlari shuga bilan toʻlib ketadi | Huddi shuning oʻzi, lekin suv olgich va suv quvurlari inshootlarining ishini qiyinlashtiradigan miqdorlarda mavjud |
Juda ogʻir | Loyqaligi > 5000 mg/l, oʻzan barqaror emas, muntazam va tasodifiy oʻz shaklini oʻzgartiradi. Qipgʻoq jadal va jiddiy nuraydi. Qipgʻoq oʻpirilishi mavjud yoki buning ehtimoli bor | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suv olish sharoitlarining umumiy tavsifi qiyinlashtiruvchi sharoitlarning eng ogʻir turi boʻyicha belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.83. Suv qabul qilish konstruksiyalarini 20-jadval boʻyicha, talab etiladigan toifa va suv olish boʻyicha tabiiy sharoitlarning murakkabligiga qarab (19-jadval) qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-jadval | |||||||||
Suv qabul qilish konstruksiyalari | Suv olish konstruksiyalarining toifasi | ||||||||
suv olishning tabiiy sharoitlari | |||||||||
yengil | oʻrtacha | ogir | |||||||
suv olish sxemalari | |||||||||
a | b | v | a | b | v | a | b | v | |
Xizmat koʻrsatish uchun har doim oʻtish mumkin boʻlgan zaruriy toʻsiq va yordamchi inshootlar hamda konstruksiyali sohilli, suvga botmagan suv qabul qiluvchi teshiklari mavjud suv qabul qilgichlar. | I | - | - | I | - | - | II | I | I |
Yilning ayrim davrlarida amaliy jihatdan umuman oʻtish mumkin boʻlmagan, sohildan uzoqlashgan barcha turdagi suvga botgan suv qabul qilgichlar. | I | - | - | II | I | - | III | II | I |
Doimiy boʻlmagan suv qabul qilish konstruksiyalari: suzuvchi; funikulyorli | II III | I II | - - | III - | III - | II - | - - | - - | - - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ushbu jadval quyuda koʻrsatulgan uchta sxemalar boʻyicha tashkul qilinadigan suv olgichlar uchun tuzulgan: “a” sxemasi — bir tavaqada; “b” sxemasi — xuddi shu, lekin bir necha suv qabul qilgichlari mavjud va ular shuga, choʻkindular va suv olishni qiyinlashtiruvchi boshqa omillarga qarshi kurashish vositalari bilan jihozlangan; “v” sxemasi — bir-biridan suv olishni bir vaqtda toʻxtatib qoʻyishga umkon bermaydigan masofada joylashgan ikki tavaqada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. I va II toifali suv olish inshootlarida suv qabul qilish qismini seksuyalarga (boʻlmalarga) boʻlishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.84. Suv qabul qilish vositalari choʻktirilgan suv olgichning toifasini quyidagi holatlarda bir birlikka koʻtarishga ruxsat etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv qabul qilish vositalarini suv bosgan, oʻzini-oʻzi yuvadigan suv qabul qilish kavshga joylashtirganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv qabul qilish teshishga olinadigan suv sarfining 20% dan kam boʻlmagan miqdorda iliq suv yuborilganda va choʻkindilardan himoyalovchi maxsus moslamalar qoʻllanilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhas-choʻp tutish panjaralarini ishonchli qayta yuvish tizimi, suv qabul qiluvchi vositalarda baliqlardan toʻsiqlar va oʻzi oqap suv oʻtkazgichlar bilan taʼminlanganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.85. Suv olgich inshootlarining suv isteʼmolini rivojlantirish istiqbollarini hisobga olgan holda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.86. Suv omborlaridan suv olinishida suv qabul qiluvchi vosita sifatida ushbu suv tushirish minoralaridan yoki suv chiqarib tashlash bosh inshootidan foydalanish maqsadga muvofiqligini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.87. Suv oluvchi inshootlar bilan suv koʻtaruvchi toʻgʻon qoʻshilganda toʻgʻonni suv uzatishni toʻxtatmasdan taʼmirlash imkoniyatlarini koʻrib chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.88. Suv olish inshootlarining asosiy elementlari oʻlchamlari (suv olgich teshiklari, turlar, baliqlarni himoyalash moslamalari, quvurlar, sunʼiy ariqlar), shuningdek sohildagi suv olish turli qudugʻining va hisobiy eng kichik sathi va meʼyoriy foydalanishda hamda nosozlik tartibidagi ishlar manbadagi eng kam suv sathini gidravlik hisob-kitoblar bilan nasos oʻqining belgisi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Nosoz tartibda (oʻzi oquvchan egik nayli suv oʻtkazgichning oʻchirilishi yoki suv olish boʻlimlarini taʼmirlashda yoki tekshirishda) II va III toifa suv olgich inshootlari uchun suv yigʻishni 30% ga pasaytirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.89. Suv olish teshiklari oʻlchamlarini has-choʻp ushlab qoluvchi panjara teshiklari, turlari yoki filtr gʻovaklariga oqib keladigan suvning oʻrtacha tezligi boʻyicha baliqlarni himoyalash talablarini hisobga olgan holda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv olish teshiklaridan oqib utadigan suvning ruxsat etilgan tezligi baliqlarni himoyalash talablarini hisobga olmagan suv olgichning oʻrtacha va ogʻir sharoitlariga muvofiq:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,6-0,2 m/s — qirgʻoqdagi choʻktirilmaydigan suv olgichlar; 0,3-0,1 m/s — suvga choʻktirilgan suv qabul qilish vositalari. Baliqlarni himoyalash talablarini hisobga olgan holda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqim tezligi 0,4 m/s dan yuqori boʻlgan suv oqimlarida ruxsat etilgan oqib kirish tezligi — 0,25 m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqim tezligi 0,4 m/s dan yuqori boʻlmagan suv oqimlarida va suv havzalarida — O,1 m/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.90. Suv olish teshiklarining bir seksiyasi yuzasini (brutto) aniqlash Ωbr, m2 bir vaqtda barcha suv olgich boʻlimlar ishlashida (zaxiradagidan tashqari ):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишνvt — suv qabul qilish teshiklariga oqib kirish tezligi, m/s, uning yorugʻlikka qUyilgan kesimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,25 — teshiklar tUlib qolishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqp — bir seksiyaning hisobiy sarfi, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKss — teshiklarning panjaralar tayoqchalari yoki turlar bilan qisilishini hisobga oluvchi koeffitsiyent, quyidagi qiymatda qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda: Sst — yorugʻlikda tayoqchalar orasidagi masofa, sm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишαst — tayoqchalar qalinligi, sm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKst koeffitsiyentining qiymati Kst = 1/RF ga teng boʻlganda filtrlovchi turdagi suv qabul qilgichlarda suv qabul qiluvchi filtrning yuzasini (5) formula boʻyicha hisoblash lozim,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda RF — filtrning gʻovakliligi bOlib, shagʻal-mayda toshli filtrlar uchun 0,3-0,5 m va gʻovak-elastli filtrlar uchun — 0,25-0,35 m ga teng qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.91. Suv qabul qilish teshiklarining pastki qismi suv havzasi yoki suv oqimining tubidan kamida 0,5 m balandroq joylashgan boʻlishi, suv qabul qilish teshiklarining yoki choʻktirilgan inshootlarning tepa qismi esa muzning quyi qirrasidan kamida 0,2 m masofada boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.92. Suv olishda muzlash va shugalar tiqilib qolishga qarshi koʻrashish uchun panjarani elektr isitish, suv olish teshiklariga iliq suv yuborish yoki siqilgan havo yoxud qaytgan suv qoʻshilgan holda impulsli yuvishni nazarda tutish lozim. Has-choʻplar tutib qoluvchi panjaraning armaturalari gidrofob materiallardan tayyorlangan yoki ular bilan qoplangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Qirgʻoqdagi suv olish quduqlari va turli boʻlmalardan shugalarni olib tashlash uchun tegishli moslamalarni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.93. Zarur boʻlgan hollarda suvga xlor yoki mis kuporosi eritmasi bilan ishlov berib, suv olgich inshootlari elementlarini dreysena, balyanus, midiyalar va shu kabilar bilan oʻsib, oʻrolib ketishiga qarshi kurashish choralarini koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga reagentlar bilan ishlov berishda ularni miqdori, davriyligi va davomiyligini texnologik tadkiqotlar maʼlumotlari asosida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda xlor miqdorini suvni xlor singdirishiga 2 mg/l koʻproq qabul qilish lozim, biroq 5 mg/l dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorlash davriyligi va davomiyligini suv xlorni singdirishida quyidagi qiymatlarda qabul qilish tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 mg/l gacha — bahor va kuzda 7 — 10 kun davomida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 mg/l dan yuqori — maydan oktabrgacha, qachonki bir sutkada oʻrtacha havo harorati +10°S dan yuqori boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMis kuporosi (mis boʻyicha) miqdorini 1-1,5 mg/l miqdorda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuporoslash davriyligi va davomiyligini har ikki sutkadan keyin 1 soat davomida qoʻllashni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suv olgich inshootlari elementlarini lok-boʻyoq va plastmassa bilan qoplashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suv olgichlarni va oʻzi oqap suv oʻtkazgichlarini qayta yuvish davrida suv qabul qilgichlarga reagentlarni yuborishga ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.94. Suv olish inshooti normal rejimda ishlayotganda suv oʻzi oqar va sifonli suv oʻtkazgichlarda suv harakatlanishing taxminiy tezliklarini 21-jadvaldan olish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-jadval | ||
Suv oʻtkazgichlar diametri, mm | Quyidagi toifadagi suv olgichlarda suv harakatlanishi tezliklari, m/s | |
I | II va III | |
300 — 500 | 0,7 — 1 | 1 —1,5 |
500 — 800 | 1 — 1,4 | 1,5 — 1,9 |
800 dan katta | 1,5 | 2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suv oʻtkazgichlar ustida dreysena, balyanus, midiyalar koʻplab oʻsib ketishi ehtimoli mavjud boʻlganda suv oʻtkazgichdagi yoʻqotishlar hisob-kitobini notekisliklar koeffitsiyentini 0,02 ga teng qiymatda olib, aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.95. Sifonli suv oʻtkazgichlarni II va III toifali suv olgichlarda qoʻllashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSifonli suv oʻtkazgichlarni I toifali suv olgichlarda ishlatish asoslab berilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.96. Sifonli va oʻzi oqar suv oʻtkazgichlarda asosan poʻlat quvurlardan foydalanish joiz. Plastmassa va temir-betonli quvurlardan foydalanishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.97. Oʻzi oqar suv oʻtkazgichlar yer osti qismiga ulanadigan yerlaridagi suv olishni botirish usuli bilan bajarilgan quduqlari va nasos stansiyalari uchun transheyasiz quvur yotqizish usuli tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.98. Poʻlatli oʻzi oqar va sifonli suv oʻtkazgichlarni suzib chiqishga tekshirish va korroziyaga (zanglashga) qarshi yelimli himoya, zarur boʻlsa — katodli yoki protektorli himoyalar bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.99. Suv oqimi oʻzani atrofidagi oʻzi oqar va sifonli suv oʻtkazgichlarni tashqaridan suv tubidagi choʻkindilar va langarlardan siyqalanib shikastlanishlardan suv oʻtkazgichlarni mahalliy sharoitlarni hisobga olib, 0,5 m dan kam boʻlmagan holda chuqurlashtirish yoki tuproq toʻkib mustahkamlash yoʻli bilan himoyalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.100. Suvni oldindan tozalash uchun toʻr turini suv havzalari xususiyatlari va suv olgich quvvatini hisobga olgan holda tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanuvchi turlarni oʻrtacha, ogʻir va juda ogʻir sharoitli manbalar ifloslanganligida 15-jadvalga muvofiq, shuningdek suv olgich quvvati 1 m3 s dan ortiq boʻlganda qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.101. Suv olish joyida baliqlarni himoyalash konstruksiyasi mavjud boʻlsa yassi yoki aylanadigan turlarning ish yuzasini turli quduqdagi eng kam suv sathi va tur teshiklaridagi 1 m/sek. dan koʻp olinmaydigan tezligiga koʻra aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.102. Ayrim hollarda filtrli suv olish turi konstruksiyalari yoki filtrlovchi elementlar baliqlarni himoyalash uchun qoʻllanilishida suvni tozalovchi turlardan voz kechish imkoniyatlarini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.103. Suv olgich inshootlarining nasos stansiyalarini 7-boʻlimda keltirilgan koʻrsatmalarga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.104. Suv olgich inshootlari loyihalanayotganda suv olish kameralaridan (quduqlardan) chiqindilarni chiqarib tashlash moslamalarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻrni yuvish uchun bosimli suv oʻtkazgichlar suvlarini ishlatish joiz. Agar ularni yuvish uchun bosim yetarli boʻlmasa, tortuvchi nasoslar oʻrnatishni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. SUVNI TAYYORLASH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.1. Ushbu boʻlim talablari issiqlik quvvati obyektlarining suv tayyorlash konstruksiyalariga tarqalmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMPa (40 kgs/sm2 gacha) bosim ostida ishlaydigan qozonxonalarni qozonlari bilan suv tayyorlash qurilalari, shuningdek issiqlik taʼminoti va issiq suv taʼminoti tizimlarini loyihalash SHNQ 2.04.16 va SHNQ 2.04.07 koʻrsatmalariga muvofiq olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.2. Suvga ishlov berish usullarini, suv tayyorlash inshootlarining tarkibi va hisobiy parametrlarini hamda reagentlarning hisobiy miqdorlarini suv taʼminoti manbasidagi suv sifati, suv quvurining vazifasi, stansiyaning unumdorligi va mahalliy sharoitlari, texnologik qidiruvlar asoslari va shunga oʻxshash sharoitlarda ishlaydigan inshootlardan foydalanish tajribasiga qarab belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.3. Sifatli ichimlik suvni tayyorlash uchun faqat gigiyenik xulosalari ijobiy boʻlgan usullar qabul qilinishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.4. Filtrlarda tozalangan suvlardan qaytadan foydalanish, suvsizlantirishdagi suvlardan va suv tayyorlov stansiyalarida choʻkindilarni toʻplashlarni koʻrib chiqish zarur. Yetarli asoslar keltirilganda ularni SanQvaM № 03.18-05 va “Yuza suvlarini chiqindi suvlar bilan ifloslanishdan asrash qoidalari” talablariga rioya qilgan holda suv oqimiga yoki suv havzalariga yoki boʻlmasa kanalizatsiya tozalash inshootlariga chiqarib tashlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.5. Suv tayyorlash stansiyalarining uskunalari quvur oʻtkazgichlari va armaturalarini loyihalashda 12-boʻlimdagi talablarni hisobga olish lozim. Suv tayyorlash stansiyalari inshootlari 13-boʻlimga muvofiq, ular ishlarining asosiy oʻlchamlarini aniqlash uchun asboblar va konstruksiyalar, shuningdek har qaysi inshootdan oldin va keyin namunalar olish uchun konstruksiyalar bilan jihozlangan boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.6. Stansiyaga kelib tushuvchi suvning toʻliq sarfini stansiyaning oʻz ehtiyojlari uchun sarflanadigan suvni hisobga olgan holda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBerilgan suvning taxminiy oʻrtacha bir sutkadagi (yilgi) stansiyaning oʻz ehtiyojlariga, tindirishga, temirsizlantirishga va boshqa sarflarini quyidagicha qabul qilish lozim: yuvilgan suvdan qayta foydalanishda isteʼmolchilarga uzatiladigan suv miqdorini 3-4% hisobida qayta foydalanmaslik — 10 — 14 % loyqaligi yuqori boʻlgan suvni tindirishda 20% gacha, yumshatish stansiyalari uchun — 20 — 30%. Stansiyaning oʻz ehtiyojlariga sarflanadigan suvni hisob-kitoblar bilan aniqlashtirish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.7. Suv tayyorlash stansiyalari bir sutka davomida eng koʻp suv isteʼmoli davrida bir tekis ishlashini hisobga olish lozim, shu bilan birga nosozliklarning oldini olish maqsadida tekshirish, tozalash, joriy va mukammal taʼmirlash uchun ayrim inshootlarni oʻchirish imkoniyatlarini nazarda tutish zarur. Quvvati 5000 m3/sut gacha boʻlgan stansiyalar uchun sutka davomining bir qismidagi ishini nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.8. Suv tayyorlash stansiyalar kommunikatsiyalari (tarmoqlari) hisobiyga nisbatan 20 — 30% koʻproq suv oʻtkazishi imkoniyati boʻyicha hisoblab chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUVNI TINDIRISH VA RANGSIZLANTIRISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.9. Suv taʼminoti manbalarining suvlari quyidagicha boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) hisobiy maksimal loyqaligiga qarab (muallaq moddalarning taxminiy soni):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkam loyqalangan — 50 mg/l gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha loyqalangan — 50 dan yuqori 250 mg/l gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyqalangan — 250 dan yuqori 1500 mg/l gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori loyqalangan — 1500 mg/l dan yuqori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) suvning rangdorligiga taʼsir qiluvchi gumus moddalarining hisobiy maksimal miqdoriga qarab:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpast rangdorli — 35° gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha rangdorli — 35 dan yuqori 120° gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori rangdorli — 120° dan yuqori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tayyorlash stansiyalarining inshootlarini loyihalash uchun loyqalanganlik va rangdorlikning hisobiy maksimal qiymatlarini suv taʼminoti manbai tanlab olinishidan avval kamida keyingi uch yil davomida qilingan suv tahlillari maʼlumotlari boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.10. Suvni tindirish va rangsizlantirish uchun inshootlarni tanlashda 6.2 va 6.3-bandlarining koʻrsatmalariga amal qilish, dastlabki tanlov uchun esa — 22-jadval maʼlumotlariga rioya etish tavsiya qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-jadval | |||||
Asosiy inshootlar | Qoʻllash sharoitlari | Stansiyaning unumdorligi, m3/sut. | |||
loyqaligi, mg/l | rangdorligi, daraja | ||||
dastlabki suv | tozalangan suv | dastlabki suv | tozalangan suv | ||
Koagulyantlar va flokulyantlardan foydalanib suvga ishlov berish | |||||
1. Jadal filtrlar (bir bosqichli filtrlash): a) bosimli 6) ochiq | 30 gacha 20 ” | 1,5 gacha 1,5 ” | 50 gacha 50 ” | 20 gacha 20 ” | 5000 gacha ” 50000 |
2. Vertikal tindirgichlar — jadal filtrlar | 1500 ” | 1,5 ” | 120 ” | 20 ” | ” 5000 |
3. Gorizontal tindirgichlar — jadal filtrlar | 1500 ” | 1,5 ” | 120 ” | 20 ” | 30000 dan yuqori |
4. Kontaktli prefiltrlar — jadal filtrlar (ikki bosqichli filtrlash) | 300 ” | 1,5 ” | 120 ” | 20 ” | har qanday |
5. Muallaq choʻkindili rangsizlantirgichlar — jadal filtrlar | Kamida 200 — 1500 gacha | 1,5 ” | 120 ” | 20 ” | sv. 5000 |
6. Tindirgichlarning ikki bosqichi — jadal filtrlar | 1500yuqori | 1,5 ” | 120 ” | 20 ” | har qanday |
7. Kontaktli rangsizlantirgichlar | 120 gacha | 1,5 ” | 120 ” | 20 ” | ” |
8. Gorizontal, radial tindirgichlar va rangsizlantirgichlar, suvni qisman rangsizlantirish uchun muallaq choʻkindi bilan | 1500 ” | 8 — 15 | 120 ” | 20 ” | ” |
9. Suvni qisman rangsizlantirish uchun yirik donali filtrlar | 80 gacha | do 10 | 120 ” | 20 ” | ” |
10. Yuqori loyqalangan suvlarni dastlabki rangsizlantirish uchun radial tindirgichlar | 1500 yuqori — 15000 gacha | 250 — 1500 ” | 120 ” | 20 ” | ” |
11. Zavodda ishlab chiqarilgan quvursimon tindirgich va bosimli filtr (“Struya” turidagi) | 1000 gacha | 1,5 ” | 120 ” | 20 ” | 800 gacha |
Suvga koagulyantlar va flokulyantlardan foydalanmay ishlov berish | |||||
12. Suvni qisman rangsizlantirish uchun yirik donali filtrlar | 150 gacha | dastlabkidan 30 — 50% | 120 gacha | huddi dastlabki kabi | har qanday |
13. Suvni rangsizlantirish uchun radial tindirgichlar | 1500 dan yuqori | dastlabkidan 30 — 50% | 120 ” | ” | ” |
14. Qumni mexanik yoki gidravlik qayta tiklovchi sust filtrlar | 1500 gacha | 1,5 | 50 ” | 20 gacha | ” |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Jamlama loyqaligi koʻrsatulgan, shu jumladan reagenmlar kiritulishi sababli yuzaga keladigan loyqalanish hisobga olingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suv olish inshootlarida yoki suv tayyorlash stansiyalarida kataklari 0,5 — 2 mm ga teng boʻlgan turlarni oʻrnatishni nazarda tutish lozim. Suvda planktonning oʻrtacha oylik mitqori 1000 kl/ml dan opmuq boʻlsa va plankton “gullashi” davri 1 oydan opmuq davom etsa, suv olgichdagi turlarga qoʻshimcha suv olgichda yoki suv tayyorlash stansiyasida mikrofultrlarni oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Suvga ishlov berish asoslab berulganda 18-jadvalda koʻrsatulmagan inshootlardan (suzuvchi suv olgich-rangsuzlantiruvchular, gidrotsiklonlar, flotatsion konstruksiyalar va h.k.) foydalanishga ruxsat etuladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Muallaq choʻkindulari mavjud rangsuzlantiruvchulardan suv inshootga bir tekis uzatuladiganda yoki suv sarfi 1 soat davomida ±15% dan koʻp boʻlmagan doiralarda asta-sekin oʻzgarganda va suv harorati 1 soat davomida + 1°S dan koʻnpoq boʻlmagan doiralarda oʻzgarganda foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻr chambarakli filtrlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.11. Toʻr chambarakli filtrlar suvni yirik suzib yuruvchi va muallaq aralashmalardan (chambarakli turlar) hamda shunday aralashmalar va planktonni chiqarib tashlash (mikrofiltrlar) uchun qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻr chambarakli filtrlarni suv tayyorlash stansiyalarining maydonida joylashtirish kerak asoslab berilgan taqdirda suv olish inshootlarida joylashtirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻr chambarakli filtrlarni suvga reagentlarni qoʻshishdan oldin oʻrnatish talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.12. Zaxiradagi toʻr chambarakli filtrlar sonini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — ishchi reagentlar soni 1 — 5 ta boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 — “ “ “ 6 — 10 ta boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 — “ “ “ 11 va undan ortiq boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.13. Kameralarda (boʻlmalarda) toʻr chambarakli filtrlarni oʻrnatishni nazarda tutish kerak. Ishchi reagentlar soni 5 dan ortiq boʻlganda, bir kamerada ikkita reagentlarni joylashtirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralar tushirish quvurlari bilan jihozlanishi lozim. Kameralarning olib keluvchi kanalida olib qoʻyish quvurini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.14. Toʻr chambarakli filtrlar ular orqali oʻtgan suv bilan yuvilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻz ehtiyojlari uchun suv sarflari quyidagicha qabul qilinadi: hisobiy unumdorlikdan olganda, chambarakli toʻrlar uchun — 0,5% va mikrofiltrlar uchun — 1,5%.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagentlar xoʻjaligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.15. Reagentlarning hisobiy miqdorlarini, yilning turli davrlari uchun dastlabki suv sifatiga qarab belgilash lozim, va inshootlarni sozlash va ulardan foydalanish davrlarida ularni toʻgʻrilash kerak. Shunda ishlov berilgan suvda OʻzDSt 950:2011 standarti va texnologik talablar bilan koʻzda tutilgan, ruxsat etilgan qoldiq konsentratsiyalarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.16. Rangli suvlarga ishlov berishda koagulyant miqdorini (dozasini), metall ioniga dme mg!l qayta :hisoblashda (6) formula boʻyicha qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — koeffitsiyent, quyidagiga teng AI+3 – 0,15, Gʻe-2 – 3,37, Gʻe+3 – 0,35;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — ishlov berilayotgan suvning rangdorligi, daraja.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoagulyant dozasi Dq mg!l aluminiy yoki temir tuzlariga ega boʻlgan tovar mahsulotlarga (koagulyantlar) qayta hisoblab chiqilganda 6a formulasi boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6a)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda Dk — koagulyant dozasi, tovar mahsulotlarga qayta hisoblab chiqilganda, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDme — loyqa suvga ishlov berish uchun koagulyant dozasi, metall ioniga qayta hisoblab chiqilganda, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — koeffitsiyent, quyidagiga teng AI+3 – 0,53, Gʻe+2 – 3,37, Gʻe+3 – 0,35;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — tovar tuzlari tarkibida AI2O3, GʻeSO4, GʻeCL3,% miqdori, %
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suv tarkibida bir vaqtning ham muallaq moddalar ham rangdorlik mavjud boʻlganda, 19-jadval va (6) formula boʻyicha aniqlangan koagulyant dozalarining kattarogʻi qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23-jadval | |
Suvning loyqaligi, mg/l | Loyqa suvlarga ishlov berish uchun suvsiz koagulyant dozasi, mg/l |
100 gacha | 6 — 10 |
100 dan yuqori 200 gacha | 8 — 12 |
200 “400” | 12 — 14 |
400 “600” | 14 — 20 |
600 “800” | 20 — 22 |
800 “1000” | 22 — 26 |
1000 “1500” | 26 — 34 |
1500 “3000” | 2 — 5 |
3000 “5000” | 5 — 8 |
5000 “10000” | 8 — 12 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Dozalarning bundan kichik qiymatlari dagʻal tarkibda muallaq moddalar mavjud boʻlgan suvlarga taalluqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Kontaktli rangsizlantirgichlar yoki filtrlovchi yuklama zonasida koagulyatsiya tamoyili boʻyicha ishlaydigan filtrlardan foydalanishda, koagulyant dozasini 19-jadval va (6) formula boʻyicha aniqlanganiga nisbatan 10 — 15% kamroq miqorda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Loyqanganligi 1500 mg/l dan yuqori boʻlgan dastlabki suv uchun koagulyant dozasi ikki bosqichli tindirish sxemalarida (22-jadval, 10-band) birinchi bosqich uchun keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.17. Flokulyantlar miqdorini (koagulyantlar dozalariga qoʻshimcha) quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) poliakrilamid (PAA) suvsiz mahsulot boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuallaq choʻkindilari mavjud boʻlgan tindirgichlar yoki rangsizlantirgichlardan oldin kiritiladiganda — 24-jadval boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki bosqichli tozalashda filtrlardan oldin kiritiladiganda — 0,05 — 0,1 mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkontaktli tindirgichlar yoki filtrlardan oldin bir bosqichli tozalashda hamda prefiltrlardan oldin kiritiladiganda — 0,2 — 0,6 mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24-jadval | ||
Suvning loyqaligi, mg/l | Suvning rangdorligi, daraja | Suvsiz PAA dozasi, mg/l |
10 dan yuqori 100 gacha | 30 — 100 | 0,3 — 0,6 |
100 “ 500 ” | 20 — 60 | 0,2 — 0,5 |
500 “ 1500 ” | - | 0,2 — 0,8 |
1500 “ 3000 ” | - | 0,1 — 0,5 |
3000 “ 5000 ” | - | 0,2 — 0,6 |
5000 “ 10000 ” | - | 0,3 — 0,7 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) faol kremniy kislotasi (SiO2):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuallaq choʻkindisi mavjud boʻlgan tindirgichlar yoki rangsizlantirgichlardan oldin kiritilganda, suv harorati 5 — 7° S dan yuqori boʻlganda — 2-3 mg/l, suv harorati 5 — 7° S dan past boʻlganda — 3-5 mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki bosqichli tozalashda filtrlardan oldin kiritilishida — 0,2 — 0,5 mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrangsizlantirgichlar yoki filtrlardan oldin kiritilishida bir bosqichli tozalashda hamda prefiltrlardan oldin kiritilishida — 1 — 3 mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFlokulyantlarni koagulyantlardan keyin kiritish lozim. Oʻta loyqalangan suvlarni tozalashda, ishlov berilayotgan suvning sifatiga qarab, flokulyantlar va koagulyantlarni kiritishda oraliqdagi vaqt boʻyicha 0,25 dan 2-3 daqiqagacha tanaffus bilan kiritish imkoniyatini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.18. Tarkibida xlor mavjud boʻlgan reagentlar dozasini (faol xlor boʻyicha,) atrof-muhitning sanitariya ahvolini yaxshilash uchun, 3 — 10 mg/l miqdorda qabul qilish kerak (6 soatdan uzoq boʻlmagan vaqt davomida).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagentlarni koagulyantlarni kiritishdan 1 — 3 daqiqa oldin kiritish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.19. Pagʻalar shakllanishi jarayonini yaxshilash uchun zarur boʻlgan ishqorlovchi reagentlar dozalarini Dsh, mg!l, quyidagi formula boʻyicha aniqlash mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDk — ishqorlash davridagi suvsiz koagulyantning maksimal dozasi, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишek — koagulyantning (suvsiz) ekvivalent massasi, mg/mg — ekv, Al2(SO4)3 — 57, GʻeCl3 — 54, Gʻe2(SO4)3 — 67 uchun qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKsh — koeffitsiyent, ohak uchun (SaO boʻyicha) — 28, soda uchun (Na2SO3 boʻyicha) — 53 qiymatda qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSh0 — suvning minimal ishqorligi, mg — ekv/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagentlarni koagulyantlar bilan bir vaqtda kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.20. Reagentlarni tayyorlash va dozalashni eritmalar va suspenziyalar koʻrinishida nazarda tutish lozim. Dozatorlar soni kiritish nuqtalari va dozatorning unumdorligiga qarab, lekin kamida ikkitadan iborat boʻlishi lozim (biri zaxira uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGranulalangan va kukunsimon reagentlarni, qoidaga koʻra, quruq shaklda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.21. Eritmalar baklarida koagulyantlar eritmalari konsentratsiyasini, toza va suvsiz mahsulot boʻyicha hisoblab, quyidagicha qabul qilish lozim: 17% gacha — tozalanmagan, 20% gacha — tozalangan boʻlak-boʻlak 24% gacha — tozalangan granulalangan; sarflanuvchi baklarda — 12% gacha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.22. Koagulyant eritmasini toʻliq tayyorlash (yuklash, eritish, tindirish, tortib uzatish, zarur boʻlsa poddonni tozalash) vaqtini, suv harorati 10° S gacha boʻlganda, 10 — 12 soat sifatida qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoagulyant tayyorlash vaqtini 6 — 8 soatgacha tezlashtirish uchun harorati 40°S gacha boʻlgan suvdan foydalanish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEritma baklarining sonini koagulyantni bir martalik yetkazib berish hajmi, yetkazib berish va tushirish usullari, uning turi hamda uni eritish vaqtini hisobga olgan holda qabul qilish kerak va uchtadan kam boʻlmasligi lozim. Sarflanuvchi baklar soni ikkitadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.23. Koagulyantni eritish va uni baklarda aralashtirish uchun quyidagi tezlikda siqilgan havo yuborishni nazarda tutish joiz:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8 — 10 l/(s·m2 — eritish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 — 5 l/(s·m2 — sarflanuvchi baklarda kerakli konsentratsiyagacha suyultirishda aralashtirish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavo taqsimlanishini teshikli quvurlar orqali nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoagulyantni eritish va uni aralashtirish uchun mexanik aralashtirgichlar va sirkulyatsion nasoslardan foydalanishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.24. Quyi qismdagi eritish baklarini qiya devorli qilib, gorizontal chiziqqa nisbatan tozalanmagan koagulyant uchun 45° daraja ostida, tozalangani uchun — 15° daraja ostida qiya qilib loyihalash lozim. Baklarni boʻshatish va choʻkindi toʻkish uchun diametri kamida 150 mm ga teng quvurlarni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoʻlakli koagulyantdan foydalanilganda baklarda kataklari 10 — 15 mm boʻlgan olib qoʻyiladigan kolosnik panjaralari nazarda tutilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGranulalangan va kukunsimon koagulyant qoʻllanilganda kolosnik panjarasida 2 mm li teshiklari mavjud boʻlgan kislotaga chidamli materialdan yasalgan toʻrni koʻzda tutish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Baklarning kolosnikosti qismlarini gidroyuvish tizimi bilan jihozlayotganda va bir vaqtning oʻzida siqilgan havo beriladiganda tozalanmagan koagulyant uchun baklar devorlarining qiyaligi burchagini 25° darajagacha kamaytirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.25. Sarflanadigan bak tubida CHIqarib tashlovchi, diametrli 100 mm dan kam boʻlmagan quvur oʻtkazgich tomonga 0,01 dan kam boʻlmagan nishablik boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.26. Eritma va sarflanadigan idishlardan koagulyant eritmalarini yuqori sathdan olishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.27. Baklarning ichki yuzalari kislotaga chidamli materiallar bilan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.28. Koagulyant sifatida quruq xlorli temirdan foydalanilsa, eritish idishlarini yuqori qismida kolosnik panjarasini nazarga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBaklar tortuvchi ventilyatorlari boʻlgan ajratilgan xonalarda (bokslarda) joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.29. Koagulyant eritmasini transportirovka qilish uchun kislotaga chidamli materiallar va uskunalardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagent tashish konstruksiyalari ularni tezda tozalash va yuvish imkonini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.30. Poliakrilamidni polimer konsentratsiyasi 0,1 — 1% qiymatlarda boʻlgan eritma sifatida qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEritmani texnik poliakrilamiddan tayyorlashda mexanik parrakli aralashtirgichlari mavjud baklardan foydalanish joiz. PAA gelidan eritmani tayyorlash davomiyligi — 25 — 40 daqiqa, quruq PAA dan — 2 soat. PAA eritmasini tayyorlashni tezlashtirish uchun harorati 50°S dan yuqori boʻlmagan issiq suvdan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.31. Aralashtirgichlar soni hamda PAA eritmasi uchun sarflanuvchi baklar hajmlarini 0,7 — 1% eritmalarini 15 sutkadan ortiq, 0,4 — 0,6% — 7 sutkadan ortiq, 0,1 — 0,3% eritmalarni — 2 sutkadan ortiq saqlab boʻlmasligidan kelib chiqqan holda belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.32. Faol kremniy kislotasi (FK) eritmasini tayyorlash suyuq shishani sulfat kislotali aluminiy yoki xlor bilan ishlov berish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSulfat kislotali aluminiy yoki xlor bilan faollashtirishni uzluksiz yoki davriy harakat konstruksiyalarida amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.33. Suvni ishqorlash va barqarorlashtirish uchun ohakdan foydalanish kerak. Asoslab berilgan taqdirda sadani qoʻllashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.34. Suv tayyorlash stansiyalarining ohak xoʻjaligi texnologik sxemasini tanlashda zavod mahsulotlarining turi va sifati, ohakka ehtiyoji, ishga tushirish joylari va hokazolarni hisobga olib ishlab chiqish lozim. Soʻndirilmagan qotishma holidagi ohaklardan foydalanish hollarida uni xamir holida hoʻl saqlash joiz boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50 kg/sut gacha ohak sarfida SaO boʻyicha ohak eritmasidan foydalanish sxemalarini qabul qilishda, ikki karra toʻyingan saturatorlardan olinishi ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.35. Ohak suti yoki eritmasi uchun baklar soni 2 tadan kam boʻlmasligi lozim. Sarflash baklaridaga ohak sutining quyuqligi 5% dan ortiq boʻlmasligi SaO boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.36. Ohak sutini erimay qolgan choʻkindilardan tozalash uchun suvga barqarorlashtiruvchi ishlov berilganda vertikal tindirgichlar yoki gidrotsiklonlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTik tindirgichlarga kiruvchi oqim tezligini 2 mm/s qabul qilish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhak sutini gidrotsiklonlarda tozalash uchun uni ikki marta suv siklonidan oʻtkazish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.37. Ohak sutini toʻxtovsiz aralashtirib turish uchun gidravlik (nasoslar yordamida) yoki mexanik aralashtirgichlarni qoʻllash joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidravlik aralashtirishda sutning idishdagi :harakatining dastlabki tezligi 5 mm/s dan kam qabul qilinmasligi kerak. Baklarning tubi konussimon 45° li nishabga, diametri 100 mm dan kam boʻlmagan chiqarib tashlash quvur oʻtkazgichga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Ohak sutini aralashtirishda siqilgan havoning jadal uzatishni 8 — 10 l/(sek.m2) qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.38. Ohak sutini uzatuvchi quvur oʻtkazgichning diametrlari: tozalangan mahsulotni uzatishda bosimli 25 mm dan kam emas, tozalanmagan — 50 mm dan kam emas, oʻzi oqar — 50 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Quvur oʻtkazgichlarda ohak sutining tezligi 0,8 m/s dan kam boʻlmasligi lozim. Ohak suti quvur oʻtkazgichlari burilishlarda radiusi 5d dan kam boʻlmasligi lozim, bunda d — quvur oʻtkazgich diametri. Bosimli quvur oʻtkazgichlar nasos tomonga 0,02 dan kam boʻlmagan, oʻzi oqar quvur oʻtkazgichlar chiqishga 0,03 dan kam boʻlmagan nishab bilan loyihalanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu borada quvur oʻtkazgichlarni yuvish va tozalash imkoniyatlarini koʻrib quyish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.39. Sodaning quyuqligini 5 — 8% doirasida qabul qilish joiz. Soda eritmasini tayyorlash va mikdorlash 6.20-bandiga muvofiq olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQorishtirgich konstruksiyalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.40. Qorishtirgich konstruksiyalar reagentlarni ishga solish, quvur oʻtkazgich yoki suv uzatish sunʼiy ariqlarida reagentlarni tezda bir tekisda suv tayyorlash inshootlariga tarqatishni taʼminlovchi moslamalarni oʻz ichiga olgan, ishlov beriladigan suv bilan reagentlarni jadal aralashtirishni taʼminlovchi aratashtirgichlar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.41. Qorishtirgich konstruksiyalari 6.17 — 6.19-bandlarga muvofiq reagentlarni ishga tushirish vaqtida zarur boʻlgan uzilishning ketmaketligini va taqdim etilayotgan F-ilovaga binoan reagentlarni ishga tushirish konstruksiyalari bilan quvur oʻtkazgich yoki sunʼiy ariqlar oraligʻidagi suv kelishi davomiyligini hisobga olgan holda taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.42. Reagentlarni ishga tushirish konstruksiyalarining teshikli quvur taqsimlagichlar yoki quvur oʻtkazgichda mahalliy qarshilik sodir etuvchi oʻrnatmalar koʻrinishida bajarish lozim. Reagent taqsimlagichlar suvga ishlov berish jarayonlarini toʻxtatmay turib tozalash va yuvish mumkin boʻlishi kerak. Quvur oʻtkazgichda bosim yoʻqotish quvur moslamasi tarqatgichda 0,1-0,2 m, qoʻshimcha ashyo oʻrnatishda — 0,2-0,3 m qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.43. Reagentlarni suv bilan qorishtirishda gidravlik turdagi (quyunli, pardevorli) qorishtirgichlarni nazarda tutish kerak. Asoslab berilganda mexanik turdagi qorishtirgichlardan (aralashtirgich) foydalanishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.44. Qorishtirgichlarning (boʻlimlar) soni ikkitadan kam boʻlmasligi, jadal pagʻa paydo boʻlishi davrida uchirish imkoni boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaxira qorishtirgichlarni (boʻlimlarni) qabul qilish kerak emas, lekin qorishtirgichlar 6.42-bandiga muvofiq reagentlarni ishga tushirishdagi zaxira moslamalarni quvur oʻtkazgichlarga oʻrnatib, qorishtirgichlarni oʻrash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.45. Quyunli qorishtirgichlarni yirik boʻlaklarga boʻlingan muallaq moddalar bilan suvni stansiyaga tushishida va reagentlarni quyqa yoki qisman tindirilgan eritmalar holda ishlatishda qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyunli qorishtirgichlarni konussimon yeki piramidasimon tik diffuzor holida nishab devor orasidagi burchak 30 — 45°, yuqori qismi balandligi vertikal devor bilan 1 dan 1,5 m gacha qorishtirgichga kiraverishdagi suv tezligidan 1,5 m/sek gacha, chiqishdagi suv toʻplagich qurilmasi ostidagi suv harakati tezligi 30 dan 40 mm/sek gacha, suv toʻplagich novining oxirida suv harakati tezligini 6 m/sek deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.46. Pardevorsimon qorishtirgichlarni suvning gorizontal yoki vertikal harakatini 180° burchakli burilishlar bilan taʼminlovchi pardevorli suniy ariqlar koʻrinishida qabul qilish joizdir. Burilishlar soni 9-10 ga teng qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.47. Pardevor qorishtirgichlardagi bir burilishda yoʻqotilgan bosim h quyidagi ifoda orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh = ςv 2 / 2g, (8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишς — gidravlik qarshilik koeffitsiyenti, 2,9 ga teng qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — qorishtirgichdagi suv harakatlanishi tezligi, 0,7 dan 0,5 m/s gacha kamayib borayotgan sifatida qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — erkin tushish tezligi, 9,8 m/s2 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.48. Qorishtirgichlar quyuvchi va chiqaruvchi quvurlar bilan jihozlangan boʻlishi kerak. Jadal pagʻalanish sodir boʻlayotgan davrda qorishtirgichlarda suv kelish vaqtini qisqartirish uchun pardevorlar sonini kamaytirish choralarini koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.49. Qorishtirgichlardan pagʻalanish va muallaq chiqindilari boʻlgan tindirgichlar boʻlmacharigacha quvur oʻtkazgichlar yoki navlardagi suv harakati tezligi kamayuvchi 1 dan 0,6 m/s gacha qabul qilinadi. Bunda ularda suv yetib kelishi vaqti 1,5 daqiqadan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavo ajratgichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.50. Havo ajragichlari muallaq choʻkindilar parchalari hosil boʻluvchi kameralari, muallaq choʻkindilar bilan tindirguvchilar, tutashuv tindirgichlar va kontaktli prefiltrlari boʻlgan tindirgichlar qoʻllanilishini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.51. Havo ajratgich yuzasini kirib kelmagan suv oqimining tezligi 0,05 m/s dan ortiq boʻlmagan, yetib kelgan vaqti 1 daqiqadan kam boʻlmagan qiymatlar hisobidan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavo ajratgichlarning barcha inshoot turlariga umumiy yoki har bir inshoot uchun alohida qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQorishtirgich konstruksiyalari suvdan havo pufakchalari ajralishini taʼminloy olsa va qorishtirgichlardan inshootlargacha suv harakati yoʻlida suv havo bilan toʻyinishi istisno boʻlsa, havo ajratgichlarni nazarda tutish lozim emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPagʻa hosil boʻlishi kameralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.52. Tindirgichlarda gidravlik turda qurilgan pagʻa hosil qilish kameralarini eʼtiborga olish kerak. Asoslab berilgan taqdirda, mexanik turdagi pagʻani hosil qilish kameralarini qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.53. Gorizontal tindirgichlarda pagʻa hosil qilish kameralarini pardevorli, quyunli yoki muallaq choʻkindilar qatlamlilarini nazarda tutmoq lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.54. Pagʻalar hosil boʻladigan pardevorli kameralarda gorizontal yoki vertikal harakatdagi suvlarni qabul qilish lozim. Yoʻlaklarda suv harakatining tezligi kameraning boshida 0,2-0,3 m/s, kameraning oxirida 0,05-0,1 m/s yoʻlakning kengaya borishi hisobiga kattalashgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPagʻa hosil boʻlish kameralarida suvning turish vaqti 15 — 20 daqiqaga teng (kichik qiymati dagʻal muallaqlari boʻlgan suvlar uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoʻlak eni 0,7 m dan kam boʻlmasligi kerak. Pardevorli kameralarda oqim burilishlar sonini 8 — 10 miqdorda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki qavatli kameralarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKamerada bosim yoʻqotishni 6.47-bandiga muvofiq aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.55. Toʻfonli pagʻalanish kameralarini vertikal yoki nishab devorli (devorlar orasidagi burchakni kameraning balandligiga koʻra 50 — 70° atrofida qabul qilish lozim) qilib loyihalash kerak. Kamerada suvning turish vaqti 6 — 12 daqiqaga teng qilib qabul qilish lozim (pastki qiymati — loyqa suv uchun, yuqori qiymati — tindirilgan suv uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameraga kirishdagi suv tezligini 0,7 — 1,2 m/s, chiqishdagi oqim tezligini 4-5 m/s qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPagʻalanish kamerasidan tindirgichga suvni chiqarishda yigʻma tarnovlar, quvurlar va teshiklarda suvning harakat tezligini loyqa suvlar uchun — 0,1 m/s dan ortiq boʻlmagan hamda tindirilgan suvlar uchun 0,05 m/s tezlikda nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKamerada bosim yoʻqolishini 6.47-bandiga muvofiq aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.56. Muallaq choʻkindi qatlamli pagʻalanish kameralarini oʻrtacha loyqalikdagi va loyqa suvlar uchun qoʻllash lozim. Loyqa suvlarni va oʻrtacha loyqalikdagi 0,8-2,2 mm/s suvlarni tindirishda suv harakatining chiqishdagi tezligi 0,65-1,6 m/s qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuallaq choʻkindi qatlamli pagʻalanish kameralarni qoʻllashda tindirgichda loyqa suvlarga ishlov berish, muallaq choʻkindilarni choʻktirishning hisobiy tezligini 25-jadvalda koʻrsatilgandan loyqa suvlarga ishlov berishda 20% ga, oʻrtacha loyqalikdagi suvlarga ishlov berishda 15% ga ortiqroq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25-jadval | |
Ishlov berilayotgan suv xususiyatlari va ishlov berish usuli | Tindirgichlar bilan tutiladigan muallaq u0 choʻkishining tezligi, mm/s |
Koagulyant bilan ishlov beriladigan kam loyqalangan suvlar | 0,4 — 0,45 |
Koagulyant bilan ishlov beriladigan oʻrtacha loyqalangan suvlar | 0,45 — 0,5 |
Koagulyant bilan ishlov beriladigan loyqalangan suvlar | 0,5 — 0,6 |
Koagulyant bilan ishlov berilmaydigan loyqalangan va yuqori loyqalangan suvlar | 0,08 — 0,15 |
Flokulyant bilan ishlov beriladigan yuqori loyqalangan suvlar | 0,8 — 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suvni koagulyatsiyalash uchun flokulyantlardan foydalanilganda muallaqlar choʻkishi tezligini 15 — 20% ga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. U0 ning pastki chegaralari xoʻjalik-ichimlik suv quvurlari uchun koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.57. Muallaq choʻkindili pagʻalanish kameralari yuzasi boʻyicha suv tarqalishini pastga 45° burchak ostida yoʻnaltirilgan bosimli teshik quvurlar yordamida eʼtiborga olish kerak. Teshik quvurlar oraligʻini 2 m, kamera devoridan — 1 m qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshikli quvurlarda bosim yoʻqolishini 6.86-bandiga xas ravishda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarqatgich quvur boshidagi suv harakatining tezligini 0,5-0,6 m/s, teshiklar yuzasi tarqatgich quvurlar kesimi yuzasining 30 — 40%, teshiklar diametri 25 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.58. Suvning pagʻalanish kameralaridan tindirgichga oʻtkazishda loyqa suvlar uchun suv harakati tezligini 0,1 m/sek dan ortiq boʻlmagan, tindirilgan suvlar uchun 0,05 m/sek qabul qilish zarur. Tindirgichga suv kirishida tindirgichning balandligini 1/4 qismigacha botirilgan osma pardevorlar oʻrnatishni nazarda tutish lozim. Devor va pardevor oraliGʻidagi suv harakati tezligi 0,03 m/sek dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.59. Vertikal tindirgichlarda tindirgich markaziga joylashtiriladigan gidravlik suv aylanishing turli pagʻalanish kameralarini inobatga olish lozim. Pagʻalanish kamerasiga suvni soplo orqali surkalish yoʻnalishi boʻyicha uzatish kerak. Boʻyamaning pastki qismida O,5x0,5 m katakchali, balandligi 0,8 m boʻlgan panjarani nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoplodagi bosim yoʻqotishni 6.47-banddagi (8) formula boʻyicha aniqlash lozim. Soplodan chiqayotgan suv harakati tezligini 2-3 m/sek va gidravlik qarshilik koeffitsiyenti =1.18 qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoploni kamera devoridan 0,2 d8 (d8 — pagʻalanish kamerasi diametri) suv yuzasidan 0,5 m chuqurlikda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.60. Suv aylanish turidagi pagʻalanish kameralarining yuzasini unda suvning turish vaqtini 15 — 20 daqiqa va balandligini 3,5-4 m qabul qilinganlik hisobidan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.61. Pagʻalanish kameralari ustida 6 m dan ortiq boʻlmagan kenglikdagi shiyponlarni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.62. Tindirgichlarda oʻrnatilgan pagʻalanish kameralarining soni oltitadan kam boʻlsa, bitta zaxira kamerasini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal tindirgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.63. Yupqa qatlamli bloklar oʻrnatilmagan vertikal tindirgichning choʻktirish yuzi maydonini Gʻv.o, m2 (9) formula boʻyicha quyidagi ikki davr uchun aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишminimal loyqalikdagi suv qishda eng kam miqdorda sarflanishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeng yuqori loyqalikdagi suv ushbu davrga mos keladigan eng katta miqdorda sarflanishida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻktirish yuzining hisobiy maydoni quyidagi eng katta qiymatga mos boʻlishi kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda: q — bir sutkada suvning maksimal va minimal miqdorda isteʼmoli davrlari uchun hisobiy sarf, kub. m/ch.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVp — koʻtariluvchi oqimning hisobiy tezligi, mm/s, texnologik qidiruvlar maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda 21-jadvalda koʻrsatilganlaridan kattaroq boʻlmagan qiymatda qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNp — ishchi tindirgichlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVob — tindirgichdan hajmli foydalanishni hisobga oluvchi koeffitsiyent, qiymati 1,3-1,5 teng qilib qabul qilinadi (quyi chegarasi — diametrining balandligiga nisbati — 1,5).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirgichlar soni oltitadan kam boʻlganda, bitta zaxira tindirgichni nazarda tutish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.64. Choʻktirish zonasida yupqa qatlamli bloklar oʻrnatilganda, ushbu zonaning maydoni yupqa qatlamli bloklar bilan band etilgan suv yuzasi maydoniga qoʻyilgan solishtirma yuklamalardan kelib chiqqan holda aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoagulyant bilan ishlov berilgan kam loyqalangan va rangdor suvlar uchun — 3 — 3,5 m3/(ch m2) , oʻrtacha loyqalangan suv uchun — 3,6 — 4,5 m3/(ch m2), loyqalangan suvlar uchun — 4,6 — 5,5 m3/(ch m2) .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.65. Choʻkindilar yigʻilgan va zichlashgan zonada vertikal tindirgich devori qiya holda boʻlishi lozim. Qiya devor oraligʻidagi burchakni 70 — 80° qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni chiqarib tashlash jarayoni tindirgichni uchirmasdan bajariladi. Choʻkindilarni chiqarib tashlash oraligʻidagi ish davrini, Tr, ch, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda: Wos·ch — choʻkindini yigʻish va zichlash zonasi hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — butun chOʻkish balandligi qismi boʻyicha choʻkindidagi qattiq fazadagi oʻrtacha konsentratsiyasi, g/m3, suvning loyqaligiga va tashlashlar orasidagi intervallar davomiyligiga qarab, 26-jadval maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMayev — tindirgichdan chiqadigan suvning loyqaligi, g/m3, 8 dan 15 g/m3 gacha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSv — tindirgichga kelib tushadigan suvdagi muallaq moddalar konsentratsiyasi, g/ m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda: M — dastlabki suvdagi muallaq moddalar miqdori, g/ m3 (suv loyqaligiga teng qilib qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdk — suvsiz mahsulot boʻyicha koagulyant dozasi, g/ m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKk — sulfat kislotali aluminiy uchun — 0,5, nefelinli koagulyant uchun — 1,2, xlorli temir uchun — 0,7 qiymatda qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — dastlabki suvning rangdorligi, daraja;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVn — ohak bilan kiritiladigan erimaydigan moddalar soni, g/ m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Ki — ohakda SaO ning hissali miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdi — ohakning SaO boʻyicha dozasi, g/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirgichning choʻkindilarni tashlash orasidagi ishlash davri kamida 6 soat boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.66. Vertikal tindirgichlarda tiniq suvlarni yigʻish uchun aylana boʻylab va radial boʻyicha dumaloq yoki uchburchak teshikli tarnovlarni nazarda tutmoq lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarnovlar kesimining suv harakati tezligi 0,5-0,6 m/s uchun hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal tindirgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.67. Gorizontal tindirgichlarning suv yigʻish maydonlari boʻyicha joylashtirib loyihalash lozim. Tindirgichlar hisob-kitobini 6.63-bandiga muvofiq ikki davr uchun hisoblab chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal tindirgichlarning tarxdagi yuzini quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFgo = aobq I 3,bua, (13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda: q — suvning hisobiy sarfi, m3/ch, 6.63-bandiga muvofiq qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi0 — muallaq choʻkishi tezligi, mm/s, 25-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa06 — tindirgichlardan hajmli foydalanish koeffitsiyenti, 1,3 ga teng qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYupqa qatlamdagi bloklarning choʻkish zonasida oʻrnatilganda tindirgichning yuzini 6.64-bandiga qarab aniqlash kerak. Bloklarni tindirgichning butun uzunligi boʻylab oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.68. Tindirgichlar uzunligini L, m, quyidagi formula boʻyicha hisoblab chiqish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL = NsrVcpUa, (14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda: Nsr — choʻkish zonasining oʻrtacha balandligi, m, stansiyaning balandlik sxemasi boʻyicha 3-3,5 m qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVcp — kam, oʻrtacha va kuchli loyqalangan suvlar uchun suv gorizontal harakatlanishining hisobiy tezligi, tegishligicha, 6 — 8, 7 — 10 va 9 — 12 mm/sek qiymatlarda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirgich boʻylama toʻsiqlar bilan kengligi 6 m dan katta boʻlmagan mustaqil ishlovchi seksiyalarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeksiyalar soni oltitadan kam boʻlgan taqdirda, bitta seksiyani zaxira sifatida nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.69. Gorizontal tindirgichlarni mexanik yoki gidravlik choʻkindi yoʻqotuvchi (tindirgichga yuborilayotgan suvni uchirmasdan) yoki ularda kam harakatli choʻkindilar hosil qiluvchi tindirilgan loyqa suvlar tindirgichga suv uzatishni baʼzida oʻchirib, choʻkindini yuvishning gidravlik tizimini loyihalashni nazarda tutish lozim. Tindirgich tubi va devorlarini yuvish uchun shlang ulanuvchi ventilli quvur oʻtkazgichni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.70. Tindirgichlarda choʻkindilarni mexanizmlar bilan yoʻqotishda tuplovchi mexanizmlar bilan choʻkindilarni yigʻish va zichlash zonasining hajmi toʻplagichni oʻlchamiga koʻra aniqlash, toʻplangan choʻkindilarni chuqurchaga sidirib tashlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidravlik yoki bosim bilan choʻkindilarni yuvishda choʻkindilarni yigʻish va zichlash zonasining hajmi (10) formula boʻyicha aniqlanadi. Tindirgichni tozalash oraligʻidagi ishining davomiyligi 24 soatdan ortiq va 12 soatdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZichlangan choʻkindining oʻrtacha quyuqligini 26-jadval boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26-jadval | ||
Dastlabki suvning loyqalanganligi, mg/l | Qoʻllanuvchi reagentlar | Butun choʻkish balandligi qismi boʻyicha choʻkindidagi qattiq fazadagi oʻrtacha konsetratsiyasi, g/m3, choʻkindini tashlash orasidagi intervallar 24 soat va undan ortiq boʻlganda |
50 gacha | Koagulyant | 75000 |
50 dan yuqori 100 gacha | “ | 85000 |
100 “400” | “ | 160000 |
400 “1000 ” | “ | 180000 |
1000 “1500 ” | “ | 250000 |
1500 ” | Flokulyant | 340000 |
1500 ” | Reagentlarsiz | 400000 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.71. Choʻkindilarni gidravlik yoʻqotish uchun teshikli quvurlardan iborat, choʻkindilarni 20 — 30 daqiqa davomida yoʻqotishni taʼminloydigan yigʻma tizimni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni yigʻish tizimi quvurlari orasidagi tindirgich tubini tekis yoki qirralari qiyaligi burchagi 45°li prizmasimon qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻqlari orasidagi masofa tubi prizma shaklidagisi — 3 m dan ortiq boʻlmagan, tekisi — 2 m qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oxirida choʻkindi harakati tezligini 1 m/s dan kam boʻlmagan holda, teshiklarda — 1,5-2 m/s; teshik diametri 25 mm dan kam boʻlmaydigan qilib, teshiklar orasidagi masofa — 300 — 500 mm qiymatda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshiklarni pastga qarab shaxmat tartibida, quvur oʻqiga nisbatan 45° burchak ostida joylashtirish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshiklar yuzasining yigʻindisining quvur kesimi yuziga nisbatini 0,5 — 0,7 ga teng qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur boshida havo chiqib turishi uchun diametri 15 mm dan kichik boʻlmaydigan teshik nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilar yigʻma tizimlarining gidravlik hisob-kitobini 6.86-bandiga muvofiq bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.72. Tindirgichda yuqori loyqali va loyqa suvlarni tindirishda hosil boʻladigan ogʻir, ketishi qiyin choʻkindilarni yoʻqotish uchun nasos konstruksiyalari, suv yuvish sigʻimi va suvsizlantirish inshootiga choʻkindilarni yuborishdan oldin yigʻish hamda zichlash sigʻimlariga oʻrnatilgan teleskopik teshikchali quvur kiydirilgan bosimli gidravlik tizimlarni loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.73. Tindirgichlar balandligini choʻktirish zonasi va choʻkindilarni yigʻish zonasi balandliklari yigʻindisi kabi hisobiy suv sathidan 0,3 m dan kam boʻlmagan qurilish balandligidan oshuvchi kattalikni hisobga olgan holda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.74. Tindirgichdan chiqarib tashlanadigan choʻkindi suv miqdorini suyultirish koeffitsiyentini hisobga olgan holda aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkindilarni gidravlik ketkazishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkindilarni mexanik ketkazishda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-3 — choʻkindilarni bosim bilan yuvishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni gidravlik ketkazishda tindirgich tubining uzunasiga qabul qilingan nishabi 0,005 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.75. Tindirilgan suvlarni yigʻish tindirgichni orqa yon devoridan yoki yupqa qatlamli bloklar bilan taʼminlangan tindirgichlarni bor uzunligining 2/3 qismida joylashgan teshikli quvurlar yoki teshikli tarnovlar yoki boʻlmasa uchburchak suv quygichlar oʻrnatilgan gorizontal tizimlarni nazarda tutmoq lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindiralgan suv harakatining tarnov va quvurlar oxiridagi tezligi 0,6 — 0,8 m/seq teshiklarda 1 m/sek qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshiklari botirilgan tarnovlarning yuqorisi tindirgichdagi eng yuqori suv sathidan 10 sm yuqori boʻlishi kerak quvurning suv sathi tubidagi chuqurligini gidravlik hisob-kitoblar orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarnovlardagi teshiklarni tarnov tubidan 5 — 8 sm yuqori, quvurlarda — oʻq boʻyicha gorizontal yoʻnalishda joylashtirish lozim. Teshiklar diametri 25 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarnov va quvurlardan suv yigʻish choʻntaklariga suv quyilishi erkin (botirilmagan) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarnovlar yoki quvurlar oʻqlari orasidagi masofa 3 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.76. Tindirgichlar tomida tindirgichga tushish uchun tuynuklar, namunalar olish uchun teshiklar bir-biridan 10 m oraliqda ventilyator quvurni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuallaq choʻkindili tindirgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.77. Tindirgichlarning hisob-kitobini ishlov beriladigan suvning sifat koʻrsatkichlarining yillik oʻzgarishini hisobga olgan amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnologik tadqiqotlar maʼlumotlari mavjud boʻlmagan taqdirda tindirgich zonasiga koʻtarilishdagi suv oqimining tezligi Vosv va suvni tindirgich hamda choʻkindini boʻlish zonalari orasida taqsimlanadigan suvlar koeffitsiyentini Kr.v 27-jadvalda belgilangan maʼlumotlar boʻyicha 25-jadvalga qilingan eslatmani eʼtiborga olgan holda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.78. Suvni tindirish va choʻkindilar ajralishi zonasi uchun 6.63-bandi boʻyicha ikki davr uchun hisob-kitob qilinganda olingan yuzalarning eng katta qiymatlarini qabul qilish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni tindirish zonasi yuzasini Fosv, m2 quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda: Kr.v — suvni tindirish va choʻkindi ajralishi zonalari orasida suv taqsimlanishi koeffitsiyenti (choʻkindini zichlantirish), 27-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVosv — tindirish zonasida koʻtariluvchan suv oqimi tezligi, mm/sek 26-jadval boʻyicha olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindi ajralib chiqishi yuzasini Gʻatd, m2 quyidagi formula asosida hisoblab chiqish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGʻotd = q (1-Kr.v) / 3,6v (16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindi tushishi va ajralishi zonalarida yupqa qatlamli bloklar oʻrnatilishida, ushbu bloklar bilan band qilingan zonalar yuzasi 6.64-bandiga muvofiq aniqlanishi talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27-jadval | |||
Tindirgichga kelib tushayotgan suvning loyqaligi, mg/l | Tindirish zonasida koʻtariluvchan suv oqimining tezligi Vosv, mm/s | Suvning taqsimlanish koeffitsiyenti Kt | |
qish mavsumida | yoz mavsumida | ||
200 dan yuqori 400 gacha | 0,6 — 0,8 | 0,8 — 1 | 0,8 — 0,7 |
400 “ 1000 ” | 0,8 — 1 | 1 — 1,1 | 0,7 — 0,65 |
1000 “ 1500 ” | 1 — 1,2 | 1,1 —1,2 | 0,64 — 0,6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Vosv ning quyi chegaralari xoʻjalik-ichimlik suv quvurlari uchun koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.79. Muallaq choʻkindi qatlamining balandligi 2,5 m gacha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindini qabul qiluvchi deraza yoki choʻkindi chiqaruvchi quvur uchini muallaq choʻkindi zonasi qiya devoridan vertikal turdagigacha oʻtishdan 1 — 1,5 m yuqorida joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQiya devor bilan muallaq choʻkindi zonasining quyi qismi orasidagi burchak 60 — 70° qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirish zonasining balandligi 2 — 2,5 m qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirgich zonadagi yigʻma nov yoki quvurlar orasidagi masofa 3 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirgich devorlarining balandligi undagi hisobiy sathning 0,3 m ga ortiq olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.80. Choʻkindilarni yigʻish va zichlash zonalarining hajmi (10) formula boʻyicha aniqlanadi, zichlash vaqti stansiyada alohida choʻkindilarni quyuqlashtirgichlar boʻlmaganda 6 soatdan kam quyuqlashtirgichlari boʻlganda va choʻkindilarni avtomatik tarzda chiqarib tashlashda 2-3 soat qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.81. Choʻkindilarni zichlagichlardan koʻchirib tashlashni teshikli quvurlar orqali amalga oshirish lozim. Choʻkindi bilan chiqarib tashlanayotgan suv miqdorini 27-jadval boʻyicha, choʻkindini suyuqlantiradigan 1,5 qilib olinuvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.82. Tindirish yuzasi boʻyicha suv taqsimlash, bir-biridan 3 m dan ortiq boʻlmagan masofada yotqiziladigan teshik quvurlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaqsimlash quvurlariga kiraverishdagi suv harakatining tezligi 0,5-0,6 m/sek chiqishdagi tezligi — 1,5-2 m/sek boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshiklar diametri 25 mm dan kichik teshiklar orasidagi masofa 0,5 m dan ortiq boʻlmasligi, teshiklarni pastda 45° burchak ostida quvurning ikkki tomoni boʻylab, shaxmat tartibda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.83. Suvni choʻkindi bilan harakat tezligini choʻkindi olish derazalarida 10 — 15 mm/sek choʻkindi chiqarish quvurlarida 40 — 60 mm/sek (katta qiymatlar maʼdanli tashkil etuvchilari koʻp boʻlgan suvlarga tegishli) qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.84. Tindirish zonasida tindirilgan suvlarni yigʻish balandligi 40 — 60 mm boʻlgan uchburchakli suv quygichli suv quygichlar oʻklari orasidaga masofa 100 — 150 mm va suv quygich cheti orasidagi burchak 60° boʻlgan tarnovlar nazarga olinishi joiz. Tarnovlardagi suv harakatining hisobiy tezligi 0,5-0,6 m/sek.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.85. Choʻkindi zichlagichlardan tindirilgan suvalarni yigʻish uchun botirilgan teshikli quvurlar nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal choʻkindi zichlagichlarda yigʻma teshik quvurlar tepasi tindirgich suv sathidan 0,3 m past joylashgan va choʻkindi zichlagich deraza tepasidan 1,5 m baland boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaglik choʻkindi zichlagichlardagi tindirilgan suvni chiqarish yigʻma teshikli quvurlar tom tagiga joylashtirilishi lozim. Tindirilgan suvni chiqarish quvurining diametri suv harakati tezligi 0,5 m/sek dan ortiq boʻlmagan, suvni quvur teshigiga kirishdagi tezligi 1,5 m/sek dan kam boʻlmagan, teshiklar diametri 15 — 20 mm boʻlgan qiymatlardan kelib chiqib aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻma quvurlar chiqishda yigʻma sunʼiy ariqlarga oʻtishida toʻsqich armatura oʻrnatishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻma quvur tagi bilan suv sathi orasidagi belgining ogʻishi 0,4 m dan kamroq qabul qilinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.86. Taqsimlagich teshik yigʻma quvurlar va tarnovlarda suv hamda choʻkindilar uchun yoʻqotilgan bosimlarni, m, suv harakatini eng katta tezligidan kelib chiqib (8) yoki (22) formulalar boʻyicha, gidravlik qarshilik koeffitsiyenti qiymatlarini qabul qilib aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишς = 2,2 / K2p + 1 — tarmoqlari dumaloq teshikchali boʻlgan toʻgʻri taqsimlovchi quvur yoki kollektor uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишς = 4 / K2p + 1 — xuddi shuning oʻzi, lekin tirqishli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишς = 3,3 / K1,8p — butun kesimi boʻyicha ishlaydigan toʻgʻri yigʻma quvur uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишς = 3,2 / K1,7p + 3 — erkin yuzali suv va botirilgan teshikli yigʻma tarnovlar uchun,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Kp — perforatsiya koeffitsiyenti — teshiklar yoki tirqishlar yuzasi yigʻindisini toʻgʻri chiziqli quvur yoki toʻplagich zovurlar, yoki boʻlmasa yigʻma tarnov oxiridagi kesim yuziga nisbatidir, 0,15 ≤ Kp ≤ 2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlar va tarnovlar qismlarini teshishdan oldin va keyin kommunikatsiyalarda yoʻqoladigan bosimni, shuningdek koʻrsatilgan qismlarda mahalliy gidravlik qarshiliklarni qoʻshimcha hisoblash joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuallaq choʻkindi qatlamida, uning balandligining har 1 m da, bosim yoʻqolishi — 0,01 — 0,02 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.87. Choʻkindi zichlagichdan choʻkindilarni yoʻqotish uchun yigʻilib qolgan choʻkindilarni 15 — 20 daqiqadan ortiq boʻlmagan vaqt ichida chiqarib tashlash shartiga koʻra quvurlar nazarda tutilishi lozim. Choʻkindilarni yoʻqotish uchun quvur diametri 150 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Qoʻshni quvur yoki sunʼiy ariq devori orasidagi masofa 3 m dan ortiq qabul qilinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshik quvurlarda choʻkindi harakatining oʻrtacha tezligi 3 m/sek dan ortiq, teshikli quvur oxiridagi tezlik 1 m/sek dan kichik, teshiklar diametri 20 mm dan kichik teshiklar orasidagi masofa 0,5 dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.88. Choʻkindi zichlagichning nishabli devori orasidagi burchak 70° ga teng qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirgichlarni taglik choʻkindi zichlagichlar bilan qoʻllanishda muallaq choʻkindi ishtahasini choʻkindi zichlagich bilan birlashtiruvchi tuynuk tindirgichda suv sathi choʻkindi chiqarib tashlovchi quvur tepasidan past boʻlganda (choʻkindi chiqarilayotganda va boʻshatilayotganda) avtomatik ravishda ochiluvchi konstruksiyalar bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.89. Tindirgichlar soni oltitadan kam boʻlsa, bitta zaxira tindirgich nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqori loyqalangan suvlarni tindirish inshootlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.90. Yuqori loyqali suvlarni tindirish uchun ikki bosqichli tindirishni suvni birinchi va ikkinchi bosqichli tindirgichlardan oldin reagentlar bilan qayta ishlashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirlamchi tindirilishdan soʻng 50 — 80% rangsizlantirilganda, muallaq moddalar quyuqligi (suv loyqaligiga teng) 1500 mg/l dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirinchi bosqichli tindirgichlar sifatida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkurakli aylanuvchan fermali radial tindirgichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkurakli zanjir mexanizmli vertikal tindirgichlar. Choʻkindilarni yoʻqotish uchun ularning yuvuvchi gidravlik tizimini qoʻllashga ruxsat etiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchambarakli turlardagi yirik suzuvchan va muallaq aralashmalarni oldindan chiqarib tashloydigan suv havza — tindirgichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишreagentlarni qoʻllamagan holda yupqa qatlamli elementlar bilan suzuvchi suv toʻsqich — tindirgichlaridan foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.91. Birinchi va ikkinchi bosqichli tindirgichlarga yuboriladigan suvlarga qoʻshiladigan reagentlarning turi hamda miqdorini 6.16-6.17-bandlariga asosan belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.92. Gorizontal tindirgichlardan oldingi pagalovchi kameralari yuqori loyqalikdagi suvlarni tindirishda, asosan, 30 daqiqadan ortiq vaqt turib qolmaydigan mexanik turini loyihalash lozim. Radial tindirgichlardan oldin pagʻalovchi kameralar eʼtiborga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal tiddirgachlarni 6.67 — 6.76-bandlarga muvofiq loyihalash joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.93. Radial tindirgachlar yuzasi Gʻpo, m2 ular yuqori loyqa suvlarni tindirish uchun birinchi bosqich sifatida foydalaniladigan boʻlsa, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFpo = 0,2 (q / u0)1,07 + f , (17)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, q — hisobiy sarfi, m3/ch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишU0 — muallaq choʻkishi tezligi, 0,5-0,6 mm/sek qiymatda qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишf — radial tindirgichning uyurma zonasi maydoni boʻlib, uning radiusi taqsimlovchi konstruksiya radiusidan 1 m kattaroq qilib qabul qilinadi, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMarkaziy taqsimlovchi konstruksiyaning tubi berk qilinadi, uning yuqorisi esa aylana boʻylib, devor oldidagi suv balandligiga teng, radiusi 1,5 — 2,5 m ga teng qiymatda qabul qilinadi. Suv taqimlagich konstruksiya yon devoridagi teshiklar yuzasi teshiklar diametri 40 — 50 mm boʻlganda, ular orqali oʻtadigan suv tezligi 1 m/sek hisobida aniqlash joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirilgan suvni yigʻish aylana boʻylab tarnovlarda botirilgan teshiklar yoki uchburchak suv quygichlarni 6.84-bandiga binoan nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.94. Birinchi bosqichdagi tindirgichlardagi zichlangan choʻkindining oʻrtacha quyuqligini 150 — 160 g/l qiymatda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻxtovsiz choʻkindilarni ketkazuvchi radial tindirgachlar uchun — 25 l/g qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTezkor filtrlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.95. Filtrlar va ularning kommunikatsiyalarining meʼyoriy va jadal (filtrlarning bir qismi taʼmirlanayotgan) tartibda ishlash uchun moʻljallangan boʻlishi kerak. Filtrlar soni 20 gacha boʻlgan stansiyalarda bitta, koʻp sonlilarida — ikkita filtrni taʼmirlash uchun oʻchirish imkoniyatlarini koʻrib chikish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.96. Filtrlarga yuklash uchun kvarsli qum, maydalangan antratsit va keramzit hamda boshqa materiallarni qoʻllash lozim. Barcha filtrlovchi materiallar texnologik jarayonlarni taʼminlashlari va talab qilinadigan kimyoviy chidamlilik hamda mexanik jihatdan mustahkam boʻlishlari kerak. Xoʻjalik-ichimlik suv taʼminotida 1.3-bandining talablari inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.97. Meʼyoriy va jadal tartibdagi filtrlash tezligi, texnologik qidiruv maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, 28-jadvalga muvofiq qabul qilinadi, yuvish orasidagi filtrlash ishlarining davomiyligini taʼminlovchi meʼyoriy tartibda 8 — 12 soat, jadallashgan tartibda yoki toʻliq avtomatik filtrlarni yuvishda — 6 soat va xoʻjalik-ichimlik suv oʻtkazgich OʻzDSt 950:2011 talablarini taminlashni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.98. Umumiy maydonni FF, m2 quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGʻf = Q / (Tcm vn – nnp qnp – nnp τnp vn) (18)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Q — stansiyaning foydali unumdorligi, m3/sut.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTct — stansiyaning bir sutka davomidagi ishlash davomiyligi, soat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVn — normal ishlatish rejimida filtrlashning hisobiy tezligi, m/soat, 28-jadval boʻyicha qabul qilinadi, (20) formula boʻyicha hisobkitoblarni inobatga olgan holda (20);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnpr — normal ishlatish rejimida bir filtrni bir sutka davomida yuvishlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqnp — bir filtrni bir marta yuvish uchun solishtirma suv sarfi, m3/m2, 6.110-bandini hisobga olgan holda qabul qilish lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишτpr — yuvish sababli filtr bekor ishlamay turishi vaqti, suv bilan yuviladigan filtrlar uchun — 0,33 soat, suv va havo bilan yuviladigan filtrlar uchun — 0,5 soat qiymatida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suv va havo bilan yuvishda qpr kattaligi yuvishning alohida bosqichlarida tegishli kattaliklarning yigʻindisi sifatida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.99. Unumdorligi 1600 m3/sut. dan yuqori boʻlgan stansiyalarda filtrlar soni kamida turtta boʻlishi lozim. Unumdorligi 8 — 10 ming m3/sut. dan ortiq boʻlsa filtrlar sonini yaxlitlash (toq yoki juft filtrlar qanday yigʻilishiga koʻra) quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShu bilan birga quyidagi nisbat taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, N1 — taʼmirlanayotgan filtrlar soni (6.95-bandiga qaralsin);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVf — jadal rejimdagi filtrlash tezligi, 28-jadvalda koʻrsatilgan qiymatdan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir filtrning maydonini (yuzasini) 100 — 120 m2 dan katta boʻlmagan qiymatda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.100. Filtrdagi bosimning eng katta yoʻqotishlarini, filtrning turiga qarab, ochiq filtrlar uchun 3-3,5 m va bosimli filtrlar uchun — 6 — 8 m qiymatida qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.101. Ochiq filtrlarda yuklama yuzasi ustidagi suv qatlami kamida 2 m ga teng boʻlishi kerak; qurilish balandligi suvning hisobiy sathidan kamida 0,5 m ga balandroq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.102. Filtrlarning bir qismi yuvish uchun oʻchirilganda qolgan filtrlarda suvni filtrlash tezligini doimiy yoki oshib boradigan qilib qabul qilish lozim; shunda filtrlash tezligi 28-jadvalda koʻrsatilgan Vf kattaligidan oshib ketishi mumkin emas. Filtrlar doimiy filtrlash tezligida ishlaganda normal suv sathi ustidan filtlarda qoʻshimcha balandlikni nazarda tutish kerak Ndop, m, va uning qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, W0 — bir vaqtda yuviladigan filtrlar bekor turib qolgan vaqt davomida toʻplanib qoladigan suv hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∑GʻF — suv toʻplanishi amalga oshadigan filtrlarning umumiy yuzasi, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJadallashgan rejimda quvurlardagi (uzatuvchi va qochiruvchi filtrlarda) suv harakatlanishi tezligi 1-1,5 m/sek dan yuqori boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.103. Katta qarshilikli quvurli tarqatkichlar (zovurli) tizimlari suv chiqishdagi tutib turuvchi qatlamlari (shagʻal yoki boshqa shunga oʻxshash ashyolar) yoki bevosita filtrlovchi qatlam qalinligiga singishi nazarda tutiladi. Taqsimlagich tizimlarini tozalash, toʻplagich zovurlar diametri 800 mm dan ortiq boʻlsa, ularni taftish qilish imkonlarini koʻrib chiqish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28-jadval | ||||||||
Filtrlar | Filtrlovchi qatlam xususiyatlari | Filtrlash tezligi, m/soat | ||||||
yuklanadiga n material | donalar diametri, mm | yuklama turlichaligi koeffitsiyenti | qatlam balandligi, m | |||||
eng kichiklari | eng kattalari | ekvivalentlilari | normal rejimda, vn | jadallashgan rejimda, vf | ||||
Yirikligi turlicha boʻlgan materiallar yuklangan bir qavatli jadal filtrlar | Kvarsli qum | 0,5 0,7 0,8 | 1,2 1,6 2 | 0,7-0,8 0,8-1 1-1,2 | 1,8-2 1,6-1,8 1,5-1,7 | 0,7-0,8 1,3-1,5 1,8-2 | 5-6 6-8 8-10 | 6-7,5 7-9,5 10-12 |
Maydalangan keramzit | 0,5 0,7 0,8 | 1,2 1,6 2 | 0,7-0,8 0,8-1 1-1,2 | 1,8-2 1,6-1,8 1,5-1,7 | 0,7-0,8 1,3-1,5 1,8-2 | 6-7 7-9,5 9,5-12 | 7-9 8,5 — 11,5 12-14 | |
Ikki qavatli yuklamali jadal filtrlar | Kvarsli qum | 0,5 | 1,2 | 0,7-0,8 | 1,8-2 | 0,7-0,8 | 7-10 | 8,5-12 |
Maydalangan keramzit | 0,8 | 1,8 | 0,9-1,1 | 1,6-1,8 | 0,4-0,5 | |||
Seolit yuklangan jadal filtrlar | Seolit | 1,2 | 1,8 | 2,4 | 1,6-1,8 | 1,5 | 8 | 11,6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Fultrlashning koʻrsatilgan chegaralardagi hisobiy tezligi suv taʼminoti manbalaridagi suv sifati, filtrlashdan oldin unga ishlov berish texnologiyalari va boshqa mahalliy sharoitlariga koʻra qabul qilinishi kerak. Xoʻjalik ichumlik ehtiyojlari uchun suvni tozalashda filtrlash tezligining kichik qiymatini qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yuklanmagan yirikligi 0,8 — 2 mm boʻlgan bir qatlamli jadal filtrlarni faqam ishlab chiqarish suv taʼminoti uchun qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Fultrlar yuklamalarining yirikligi oʻzgaruvchanligi 10% gacha ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. 28-jadvalda eʼtiborga olinmagan filtr ashyolarini qoʻllaganda, tavsiya etilayotgan oʻlchamlarni sinov maʼlumotlari yoki mavjud tajribalar asosida aniqlab, qoʻllash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Donalarning ekvivalent diametrini de, mm, quyidagi formula yordamida aniqlash lozim: de = 100 / E (Ri / di,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Ri — oʻrtacha diametrli danalar de, mm, yirikligini tashkil etuvchi %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Yuklamalar bir jinsli emasligi koeffitsiyenti quyidagiga teng: Knz = d80 / d10,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd10 — elak teshiklaridan oʻtgan umumiy miqdorning 10% yuklamalar donalarining diametri, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd80 — elak teshiklaridan oʻtgan umumiy miqdorning 80% yuklamalar donalarining diametri, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Ikki bosqichli filtrlab suv tozalash sxemalarida filtrlardan foydalanishda ulardagi filtrlash tezligini 10 — 15% ga opmuq qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Maydalangan keramzit va antratsitlardan yuklamalar sifatida foydalanilganda suv-havoli yuvishga ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.104. Donalarning yirikligi va katta qarshilikli tarqatuvchi tizimlarda tutib turuvchi qatlamlar balandligini 29-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29-jadval | |
Donalar yirikligi, mm | Qatlam balandligi, mm |
40 — 20 | Qatlamning yuqori chegarasi taqsimlagich quvurning yuqori sathida boʻlishi kerak biroq teshikdan 100 mm dan ortiq emas |
20 — 10 | 100 — 150 |
10 — 5 | 100 — 150 |
5 — 2 | 50 — 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Naysumon tizimdan havo yuborish bilan suv-havoli yuvishda yirikligi 10 — 5 mm va 5 — 2 mm boʻlgan qatlam balandligini 150 — 200 mm dan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yuklagichi 2 mm dan kichik boʻlgan filtrlar uchun qoʻshimcha 2 — 1,2 mm donali, balandligi 100 mm tutib turuvchi qatlamni eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.105. Quvurli zovoʻrning tarmoqlanishini: tutib turuvchi qatlam borligida teshik diametri 10 — 12 mm, yoʻqligida yoriq eni filtr yuklamasi donalari oʻlchamidan 0,1 mm dan kichik. Teshiklarning umumiy yuzasi filtrning ishchi yuzasining 0,25 — 0,5% ni tashkil etishi kerak; yoriqlar yuzasi filtrning ishchi yuzasi 1,5 — 2%; teshiklarni ikki qator shaxmat tartibida vertikalga nisbatan 45° burchak ostida joylashtiriladi. Yoriqlar koʻndalang oʻqi boʻyicha quvurning bor uzunligi boʻylab ikki qator bir tekisda joylashishi lozim. Tarmoqlar orasidagi masofani 250 — 350 mm, oʻqlar orasidaga teshiklar 150 — 200 mm, yoriqlar orasi 20 mm dan kam boʻlmagan, tarmoqlanish pastidan filtr tubigacha 80 — 120 mm qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaqsimlash tizimidagi bosimni yoʻqotish quyidagi formula yordamida aniqlaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Vk — kollektor boshidagi tezlik m/sek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVb.o — tarmoqlanishga kirishdagi oʻrtacha tezlik m/sek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишς — gidravlik qarshilik koeffitsiyenti 6.86-bandiga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltr yuvilayotganda taqsimlash tizimidagi bosim yoʻqotilishi 7 m suv ustunidan oshib ketmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.106. Toʻsqich zovurlar quvurli taqsimlagichlar tizimi koʻndalang kesim yuzi butun uzunligi boʻylab oʻzgarmas qilib qabul qilish lozim. Yuvishdagi suv harakati tezligini: toʻsqich zovur boshida 0,8 — 1,2 m/sek, tarmoqlanish boshida 1,6 — 2 m/sek qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsqich zovur konstruksiyasi tarmoqlarni vertikal va bir xil qadamlarda yotqazilishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.107. Taqsimlagich tizimlarni tutib turuvchi qatlamsiz sunʼiy ariqlar koʻrinishida toʻsqich zovurga (chiqarib tashlanadigan sunʼiy ariqqa) tik va ustidan qalinligi 40 mm dan kam boʻlmagan polimer-betonli taxtalar bilan berkitilishi ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.108. Suvli va havoli yuvishda taqsimlagich tizimni qalpoqchali qabul qilish lozim; qalpoqchalar soni 1 m2 filtrning ishchi yuzasiga 35 — 50 ta boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoriq qalpoqchalarida bosim yoʻqolishini (8) ifoda boʻyicha, suv yoki suv-havo aralashmasi harakati tezligini yoriq qalpoqchalarda 1,5 m/sek dan kam boʻlmagan va gidravlik qarshilik koeffitsiyenti ς = 4 ga teng qiymatda qabul qilib, aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.109. Quvur oʻtkazgichlarida filtrlarni yuvish uchun uzatiladigan suvdagi havoni yoʻqotish uchun havo chiqarishga toʻsqich armatura yoki avtomatik konstruksiyalar oʻrnatilgan, diametri 75 — 150 mm boʻlgan havo moʻrilarini: toʻsqich zovurlarda ham diametri 50 — 75 mm boʻlgan, filtr yuzasi 50 m2 — bitta, katta yuzaliga — ikkita (toʻsqich zovoʻrning boshiga va oxiriga), havoni chiqarib yuborish uchun ventillar yoki boshqa moslamalar oʻrnatilgan havo moʻrilarini nazarda tutmoq lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.110. Filtrlovchi yuklamani yuvish uchun filtrda tozalangan suvdan foydalanish kerak. Filtr yuklamasi yuzasini taqsimlagich tizim bilan ustki yuvishni qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKvars qumli yuklamalarni yuvishda oʻlchamlarni 29-jadval boʻyicha qabul qilish lozim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKeramzitli yuklashda yuvish jadalligini keramzitni belgisiga koʻra (keramzitning yuqori zichliliga uni yuqori jadalliligiga bogʻliq) 12 — 15 l/(s.m2 qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.111. Yuvilgan suvni yigʻish va chiqarib tashlash uchun yarim aylana yoki besh burchak kesimli tarnovlarni nazarda tutish lozim. Qoʻshni tarnovlar oʻqi orasidagi masofa 2,2 m dan ortiq boʻlmasliga kerak. Tarnov eni Vjel quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ya qjel — tarnov boʻyicha suv sarfi, m3/sek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишajel — tarnovning toʻgʻri burchakli qismi balandligining uning enining yarmiga boʻlgan nisbati 1 dan 1,5 gacha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKjel — quyidagi qiymatlarga teng qilib qabul qilinadi: yarim dumaloq shakldagi tarnovlar uchun — 2, besh burchakli tarnovlar uchun — 2,1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha tarnovlarning chetlari bir sathda turishi va aniq gorizontal holatni egallashi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarnovlarning novlari suv yigʻiladigan kanalga nisbatan 0,01 ga teng nishablikka ega boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30-jadval | |||
Filtrlar va ularning yuklamalari | Yuvish intensivligi, l/ (s. m2) | Yuvish davomiyligi, daq. | Yuklamaning nisbiy kengayishi kattaligi, % |
Jadal, bir qavatli yuklamali, diametri D, mm: | |||
0,7-0,8 0,8 — 1 1 — 1,2 | 12 — 14 14 — 16 16 — 18 | 6-5 | 45 30 25 |
Jadal ikki qavatli yuklamali | 14 — 16 | 7-6 | 50 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Yuvish intensivligining kammapoq qiymatlariga davomiylikning kichikroq qiymatlari toʻgʻri keladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qoʻzgʻalmas qilib oʻrnatilgan ustki yuvish uchun uni jadalligini 3-4 l/(s.m2), bosimni 30 — 40 m qabul qilish lozim. Yuvish davomiyligi 5 — 8 daqiqa, ulardan 2-3 daqiqasi pastki yuvishni oʻtkazish uchun. Taqsimlagich quvurlarni yuklagich yuzasidan 60 — 80 mm masofada har 700 — 1000 mm orasida joylashtirish kerak. Taqsimlagich quvurlardagi teshiklar orasidagi yoki kiygizilgan quvur teshiklari orasidagi masofa 80 — 100 mm qilib qabul qilinadi. Aylanuvchan yuvishni jadalligini 0,5 — 0,75 l/(s.m2), bosimni 40 — 45 m qiymatda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.112. Yigʻma sunʼiy ariqli filtrlarda tarnov tubidan sunʼiy kanal tubigacha boʻlgan masofa Nkan — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, qkan — kanal boʻyicha suv sarfi, m3/sek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVkan — kanalning eni, m, kamida 0,7 m qiymatda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suniy ariqdagi suv sathi, yuvilgan suvni chiqarib tashlovchi quvur oʻtkazgichdagi bosimni hisobga olgan xalda, tarnov tubidan 0,2 m pastroq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.113. Filtrlovchi yuklama yuzasidan tarnovning chetigacha boʻlgan masofann Nj quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Nz — filtrlovchi qatlamning balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaz — filtrlovchi yuklamaning nisbiy kengayishi foiz hisobida, 26-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.114. Suv-havoli yuvishni filtrlar kvars qumi bilan toʻldirilganda quyidagi tartibda qabul qilinadi: havo purkash jadalligi 15 — 20 l/(s.m2) 1-2 daqiqa davomida, soʻngra suv-havo bilan birgalikda yuvish, havo yuborish jadalligi 15 — 20 l/(s.m2) va suvniki 3 — 4 l/(s.m2) 4-5 daqiqa davomida hamda suv uzatish ketma-ketligi (purkashsiz) 6 — 8 l/(s.m2) jadallikda 4-5 daqiqa davomida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Donalari yirikroq yuklamalarga suv va havoni uzatishning kattaroq tezligi toʻgʻri keladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Asoslab berilgan taqdirda aytib oʻtilgan yuvishdan farqlanadigan yuvish rejimlarini qoʻllashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.115. Suv-havoli yuvishda suv va havoni maxsus qalpoqchali taqsimlash tizimlari yoki ajratuvchi quvurchali taqsimlash tizimlari boʻyicha yuborishni eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.116. Suv-havoli yuvishda qumni tutib qoluvchi tarnovli ikki yoqlama nishab devorli — suv quyiluvchi va qaytaruvchilardan hosil boʻlgan gorizontal yuvilgan suvni chiqarib tashlovchi tizimni qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.117. Yuvish uchun suv nasoslar yoki idishlardan yuborilishi lozim. Yuvish tizimlari stansiyasidagi filtrlar soniga qarab bir yoki bir necha filtrlarni bir vaqtda yuvishni hisobga olish kerak. Yuvish idishining hajmi bitta qoʻshimcha yuvishni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlari yuvish uchun suv bosimini taqsimlash tizimida, ulanuvchi kommunikatsiyalarda va filtrlar yuklamalarida bosim yoʻqolishini hisobga olgan holda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIdishga suv yuboruvchi nasos jadallashgan tartibdagi sizgichlarni yuvish oraligʻidagi vaqtdan koʻp boʻlmagan vaqt ichida idishni toʻldirishni taʼminlashi kerak. Nasos bilan suv toʻsish idishiga yuboriladigan suvni tindirilgan sigʻimdagi suvdan olish lozim. Suvni quvur oʻtkazgichdan tindirilgan suvdan olish ruxsat etiladi, qachonki tindirilgan suv sarfi 50% dan oshmasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlarni yuvish uchun suv toʻsish sigʻimlaridagi tindirilgan suvdan, qaysiki hisobiga qoʻshimcha yuvish uchun qoʻshilgan zaxira suvni hisobidan olib tashlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlardagi uzatuvchi va chiqarib tashlanuvchi yuvilgan suv harakatining tezligini 1,5-2 m/s qiymatda qabul qilish lozim. Filtrlarga uzatiluvchi yuvilgan suvlar shuningdek quvur oʻtkazgichdagi chiqarib tashlanuvchi yuvilgan suvning bosimi, quvur oʻtkazgichdan havoni surish imkonini istisno qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik donali filtrlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.118. Yirik donali filtrlarni ishlab chiqarish maqsadlari uchun foydalanuvchi koagulyatsiyali yoki usiz qisman tindirilgan suvlar uchun qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.119. Sizgachlarni toʻldirish uchun, mexanik mustahkamlik hamda kimyoviy chidamlilik talablariga ega, texnologik jarayonlarni taʼminlovchi kvarsli qumlar va boshqa ashyolardan foydalanish lozim. Filtrlar yuklamalari tavsifi 31-jadvadda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.120. Yirik donali bosimli filtrlar filtr yuklamalarida yoʻqoluvchi bosim chegarasini va zovurlarda 15 m gacha, ochiqlarida — 3 — 3,5 m qiymatda hisobga olish lozim. Ochiq filtrlarda suv qatlami yuklama sathidan 1,5 m yuqori boʻlishini eʼtiborga olish shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31-jadval | ||||
Yuklama materiali | Yuklama materialining yirikligi, mm | Turlilik koeffitsiyenti, quyidagi qiymatlardan koʻp boʻlmagan holda | Yuklama qatlamining balandligi, m | Filtrlash tezligi, m/ch |
Kvarsli qum | 1-2 | 1,8 | 1,5-2 | 10 — 12 |
Shuning oʻzi | 1,6 — 2,5 | 2 | 2,5-3 | 13 — 15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suvni qisman tindirish uchun penopolistirol bilan toʻldirilgan suzuvchi maxsus konstruksiyali filtrlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.121. Yirik donali filtrlarni yuvish uchun suv va havodan foydalanishni nazarda tutish lozim. Suv va havoli taqsimlash tizimi yoki birlashgan suv-havo taqsimlash tizimini hisoblash 6.108, 6.109, 6.115 — 6.117-bandlarga muvofiq suv va havoni 6.123-bandida keltirilganidek tezlikda uzatish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.122. Yuvilgan suvni ochiq filtrlardan chiqarib tashlash uchun konstruksiyalarni loyihalash 6.116-bandiga binoan olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.123. Yirik donali filtrlarni hisob-kitob qilishda quyidagi yuvish tartibini qabul qilish lozim: 15 — 25 l/(s.m2) jadallashgan havo bilan filtrlovchi yuklamani yumshatish — 1 daqika; 3,5 — 5 l/(s.m2) jadallashgan suvli yuvish va 15 — 25 l/(s.m2) havoli — 5 daqiqa; 7 — 9 l/(s.m2) jadallik bilan suvli yuvish — 3 daqika. Yuvish jadalligining katta qiymatlari yirikroq yuklamalarga taalluqli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.124. Yirik donali filtlar yuzasini 6.98-bandiga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.125. Filtrlar soni 10 gacha boʻlsa — bitta filtrni, bundan ham koʻproq boʻlsa — ikkita filtrni taʼmir uchun oʻchirish imkonini eʼtiborga olish lozim. Bunda ishlashda qolgan filtrlarning filtrlash tezligi 30-jadvalda koʻrsatilgan katta qiymatlardan ortib ketmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontaktli (tutashuvchi) tindirgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.126. Kontaktli tindirgich stansiyalarida talab etiladigan suv bosimini, suvning reagentlar bilan aralashuvi va tutashuvi hamda suvdan havo ajralishini taʼminlovchi toʻr chambarakli filtrlar va kirish boʻlmasini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.127. Kirish kamerasining hajmi unda suvni 5 daqiqadan kam turmasligi sharti bilan aniqlash zarur. Kamera ikkitadan kam boʻlmagan boʻlimlarga boʻlinishi lozim, har kaysinisida quyuvchi va chiqarib yuboruvchi quvurlar nazarga olingan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Toʻr chambarakli filtrlarni kirish kamerasi ustiga oʻrnatish lozim; ularni alohida turuvchi binoga joylashtirish asoslab berilganda ruxsat etiladi. Ularni loyihalash 6.11 — 6.14-bandlariga binoan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qorishtirgich konstruksiyalar, davomiyligi va reagentlarni kiritish va uzilish orasidagi vaqt 6.40; 6.41; 6.17 — 6.19-bandlariga muvofiq qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShu bilan birga kirish kamerasidan keyin qoʻshimcha reagent kiritish imkoniyatini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.128. Kirish boʻlmalarida suv sathi tutashuv tindirgichlar sathidan oshib ketishini Nu, m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu= 0,8hz + hc, (26)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, hz — qum qatlamli yuklamada bosim yoʻqotishning ruxsat etilgan chegarasi, qatlam balandligiga teng qilib qabul qilinadi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhc — suv harakati yoʻlidagi kirish kamerasidan boshlab tindirgich yuklamasigacha bosim yoʻqotishlar yigʻindisi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKirish kamerasidan suvni tutashuv tindirgichlariga qochirish tindirgichdagi suv sathidan 2 m dan kam boʻlmagan ravishda past belgida amalga oshirilishi kerak. Kamerada va quvur oʻtkazgichda suv havo bilan toʻyinishi imkonini bartaraf qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.129. Tutashuv tindirgichlar suv bilan yuvishda tutib turuvchi qatlamlarsiz, suv va havo bilan yuvish — tutib turuvchi qatlamlar bilan nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTutashuv tindirgichlar yuklamalarini 32-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32-jadval | ||
Koʻrsatkich | Tindirgichlar uchun qoʻllaniladigan shagʻal va qum qatlamlarining balandligi, m | |
ushlab turuvchi qatlamsiz | ushlab turuvchi qatlamli | |
Shagʻal va qum donlarining yirikligi, mm 40 — 20 | - | 0,2-0,25 |
20 — 10 | - | 0,1-0,15 |
10 — 5 | - | 0,15-0,2 |
5 — 2 | 0,5-0,6 | 0,3-0,4 |
2 — 1,2 | 1-1,2 | 1,2-1,3 |
1,2 — 0,7 | 0,8-1 | 0,8-1 |
Qum donining ekvivalent diametri, mm | 1-1,3 | 1-1,3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Ushlab turuvchi qatlamli tutashuv tindirgichlarda 40 —20 mm la shagʻalning yuqori chegarasi taqsimlovchi quvurning yuqori qismi bilan bir balandlikda boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy toʻldirilish balandligi 3 m dan yuqori boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Tutashuv tindirgichlarni toʻldirishda shagʻal va kvars qumining hamda boshqa materiallarning zichligi 6.96-band talablariga muvofik 2,5 — 3,5 g/sm3 miqdorida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.130. Tutashuv tindirgichlarda filtrlash tezligi quyidagicha qabul qilinadi: tutib turuvchi qatlamsiz meʼyoriy tartibda — 4-5 m/sek; jadallashganda — 5 m/sek; tutib turuvchi qatlam bilan meʼyoriy tartibda 5 — 5,5 m/sek; jadallashganda — 5,5 — 6 m/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun suvni tozalashda filtrlash tezligining kichik qiymatlarini qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻrtacha tezlik hisobiga teng boʻlgan sharoitda, tutashuv tindirgichlar ishini oʻzgaruvchan, filtrlash nihoyasigacha kamayuvchi tezligini nazarga olish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.131. Tutashuv tindirgichning umumiy yuzasi Fko, m2 birinchi filtrlangan choʻkindini hisobga olgan holda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, τst — birinchi filtrlangan choʻkindini chiqarib tashlash davomiyligi, daq., 6.133-bandi boʻyicha qabul qilinadi, qolgan belgilar — (18) formula boʻyicha hisoblab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStansiyadagi tindirgichlar soni 6.99-bandiga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.132. Yuvish uchun tozalangan suvdan foydalanish lozim. Tozalanmagan suvdan foydalanish quyidagi sharoitlarda ruxsat etiladi: uning loyqaligi 10 mg/l dan ortiq boʻlmaganligida, miqdor belgisi 1000 birlik/l, chambarak turlarida (yoki kichik sizgichlarda) suvni qayta ishlash va zararsizlantirishda. Tozalangan suvdan foydalanishda yuvilgan suvlar saqlanadigan sigʻimlarga suv uzatishdan oldin oqim uzilishini eʼtiborga olish lozim. Quvur oʻtkazgichlardan va sigʻimlardan yuvish uchun bevosita filtrlangan suvni uzatish ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.133. Kontaktli (tutashuvchi) tindirgichlarni suv bilan yuvish rejimini 33-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33-jadval | |||
Koʻrsatkich | Oʻlchov birligi | Miqdori | |
Yuvish davomiyligi | daq. | 7-8 | |
Suv uzatish intensivligi (tezligi) | l/(s. m2) | 15 — 18 | |
Suv bilan yuvganda birinchi filtrlangan | daq. “ | ||
choʻkindini chiqarib tashlash davomiyligi: tozalangan tozalanmagan (6.132-bandini koʻring) | 10 — 12 12 — 15 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontaktli tindirgichlarni suv-havoli yuvishni quyidagi rejimlarda nazarda tutish lozim: yuklagichlarni havo bilan jadalligi 18 — 20 l/(s.m2) bilan — 1-2 daqiqa davomida; birgalikdagi suv-havoli yuvishda havo yuborish 18 — 20 l/(s.m2) va suv yuborish — 3 — 3,5 l/(s.m2) — davomiyligi 6-7 daqika;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻshimcha suv bilan yuvish jadalligi 6-7 l/(s.m2) davomiyligi 5-7 daqiqa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv bilan yuvganda birinchi filtrlangan choʻkindini chiqarib tashlash davomiyligi, daq.: tozalangan — 5 — 10; tozalanmagan — 10 — 15.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.134. Tutib turuvchi qatlamli tutashuv tindirgichlarda hamda suv havoli yuvishda suv va havo uzatish uchun naysimon taqsimlagichlar hamda yuvilgan suvlarni gorizontal tizimlarda chetlatishni qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTutib turuvchi qatlamsiz tutashuv tindirgichlarda quvur osti boʻshligʻini katakchalarga boʻluvchi koʻndalang pardevorlar uzunasiga payvandlangan teshikli quvurlar yon tomonidagi darpardali taqsimlovchi tizimlarni eʼtiborga olish lozim. Teshikli quvurlardagi teshiklarni ikki qator shaxmat tartibida joylashgan boʻlishini, ular 30° burchak ostida pastga quvurni vertikal oʻqiga yoʻnalgan boʻlishi kerak. Taqsimlagich diametri — 10 — 12 mm, qatorlarda oʻqlar orasidagi masofa — 150 — 200 mm. Taqsimlovchi tizimni 34-jadvalga muvofiq loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34-jadval | |||||
Tarmoqlanish quvurlari diametrlari, mm | Teshiklarning jami yuzasining tindirgich yuzasiga nisbati, % | Oraliqlar, mm | |||
tarmoqlanish quvurlari oʻqlari orasida, mm | tindirgich tubidan to parda tagigacha | parda tagidan tarmoqlanish quvurlari oʻqlarigacha, mm | koʻndalang pardevorlar oraligʻi | ||
75 | 0,28 — 0,3 | 240 — 260 | 100 — 120 | 155 | 300 — 400 |
100 | 0,26 — 0,28 | 300 — 320 | 120 — 140 | 170 | 400 — 600 |
125 | 0,24 — 0,26 | 350 — 370 | 140 — 160 | 190 | 600 — 800 |
150 | 0,22 — 0,24 | 440 — 470 | 160 — 180 | 220 | 800 — 1000 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Yuvishda tarmoqlanish quvurigacha kirishdagi suv tezligini 1,4 — 1,8.m/s qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Quvurlar oʻqlari orasidagi katta masofalar tindirgichlar tubidan parda tagigacha boʻlgan katta masofaga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.135. Tutib turuvchi qatlam va tutashuv tindirgichlarda yuvilgan suvlarni yigʻish 6.111 — 6.113-bandlariga muvofiq tarnovlardan qabul qilish lozim. Tarnovlar chetida uchburchak qirqimli, balandligi va eni 50 — 60 mm dan, oʻqlar orasidaga masofa 100 — 150 mm yupqa taxtachalarni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.136. Sunʼiy ariqlar va kommunikatsiyalar suv uzatish va chiqarib tashlash uchun, idishlar va nasoslar tutashuv tindirgichlarni yuvish uchun loyihalash 6.107, 6.109, 6.117-bandlarga muvofiq, bunda tindirilgan suvni tutashuv tindirgichdan chiqaruvchi naycha yigʻma sunʼiy ariqda yuvishdagi suv sathidan 100 mm yuqori boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirilgan va yuvilgan suvni chiqaruvchi quvur oʻtkazgichlar ish davrida va yuvilish vaqtida tindirgichlar suvga choʻkishi imkonlarini bartaraf etuvchi belgini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTutashuv tindirgichlarni boʻshatishda zovoʻrning quyi qismidagi taqsimlagich tizimlar quvur oʻtkazgichlari toʻsiqli moslamalar bilan diametri tindirgich tomon suv oqimini tutib turuvchi qatlamli 2 m/sek dan ortiq boʻlmagan tezlikni, tutib turuvchi qatlamsizda 0,2 m/sek dan ortiq boʻlmagan tezlikni taʼminlanishi lozim. Tutib turuvchi qatlamsiz tindirgichlarni boʻshatishda yuklagichlarni chiqarishni bartaraf etuvchi moslamalarni eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSust filtrlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.137. Sust filtrlarda filtrlashning hisobiy tezligini 0,1-0,2 m/s atrofida qabul qilish lozim, bunda 0,1 m/s dan yuqori tezlik — faqat filtr yuvilayotgan vaqtda. Filtrlar soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak. Filtr eni 6 m dan ortiq, uzunligi — 60 m dan katta boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDonalar yirikligi va filtrlar yuklamalari qatlamlarining balandligini 35-jadval boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35-jadval | |||
Qatlam raqami № tepadan pasgga | Yuklanadigan material | Donalar yirikligi, mm | Yuklama qatlamlarining balandligi, mm |
1 | qum | 0,3-1 | 500 |
2 | “ | 1-2 | 50 |
3 | “ | 2 — 5 | 50 |
4 | shagʻal yoki mayda tosh | 5 — 10 | 50 |
5 | shuning oʻzi | 10 — 20 | 50 |
6 | “ | 20 — 40 | 50 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.138. Sust filtrlarni mexanik yoki gidravlik qayta tiklangan qum yuklamalar bilan loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltr yuklagichi 1 m2 yuzasini ifloslanishdan bir marta yuvish uchun suv sarfini 9 l/sek qabul qilish lozim, har 10 m filtr uzunligidagi ifloslanishni yuvish davomiyligi — 3 daqiqa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.139. Sust filtrni qayta tiklash uchun suv maxsus nasosdan yoki maxsus idishdan tushishi kerak. Filtr tiklanishini suvni tindirgichga uzatuvchi nasoslar quvvati yoki filtrlash tartibida ishlovchi filtr sigʻimidan qisman foydalanish hisobiga nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.140. Sust filtrlar yuklagichi yuzasidan suv qatlami 1,5 m baland qabul qilinishi kerak. Usti berkitilgan filtrlar yuklagich yuzasidan filtr tomigacha boʻlgan masofa tiklanish, shuningdek ifloslanishlarni yuvishni ayirboshlashni taʼminlash uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlarda teshikli quvurlardan, gʻisht yoki beton taxtalar gʻovakli, boʻsh beton va boshqalar bilan yotqizilgan zovur oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontaktli (oldindan tutashuvchi) prefiltrlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.141. Kontaktli prefiltrlar ikki pogʻonali filtrlashda jadal filtrlardan (ikkinchi pogʻona) oldin suvni oldindan tozalash uchun qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOldindan tutashuvchi prefiltrlarning tuzilishi kontaktli tindirgichlarga oʻxshash, tutib turuvchi qatlamlar va suv-havoli yuvish bilan, ularni loyihalashda 6.126 — 6.136-bandlarga rioya qilinishi lozim. Bu borada oldindan filtr yuzasini ikkinchi bosqich jadal filtrlari yuvishi uchun sarflanadigan suv hisobiga koʻra aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.142. Texnologik izlanishlar mavjud boʻlmaganda kontaktli prefiltrlarning asosiy parametrlarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqum qatlamlari balandligi, donalar yirikligi quyidagicha boʻlganda, mm:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 — 2 — 0,5 — 0,6 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-1 — 2 — 2,3 ”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekvivalent(teng)diametrli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqum donlari — 1,1 — 1,3 mm
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnormal rejimda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlash tezligi 5,5 — 6,5 m/ch
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjadallashgan rejimda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlash tezligi — 6,5 — 7,5 ”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.143. Bir vaqtda ishlovchi kontaktli prefiltrlar hamda filtrlarni aralashtirishni jadal filtrga uzatishdan oldin nazarga olishlozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni zararsizlantirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.144. Suvni zararsizlantirish usullarini tanlash suv sarfi va sifati, uni tozalash samaradorligi, keltirilish sharoitlari, yetkazib berish, reagentlarni saqlash, jarayonlarni avtomatlashtirish hamda mashaqkatli ishlarni mexanizatsiyalash imkoniyatlarini hisobga olgan holda ishlab chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni zararsizlantirish uchun ushbu boʻlimda keltirilganlardan farqli ravishda, istalgan boshqa usullar, konstruksiyalar oʻrnatish faqat sanitariya-epidemiologik xizmati idoralarining ruxsati bilan foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.145. Suvni zararsizlantirish uchun xlorli reagentlarni toza suv rezervuarlardan oldin suv quvurlariga kiritishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.146. Suvni zararsizlantirish uchun jadal xlor meʼyorini texnologik qidiruvlar maʼlumotlari asosida belgilash lozim. Bunday maʼlumotlar boʻlmaganda, oldindan hisob-kitoblar uchun yuza suvlarni tindirilgandan keyin 2-3 mg/s, yer osti suvlari manbalari uchun 0,7 — 1 mg/l qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoldiq erkin va bogʻlangan xlorning toʻplanmasini OʻzDSt 950:2011 ga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun suv sigʻimlarida saqlashganda bittasi vaqtincha yuvish yoki taʼmirlash xatlarida oʻchirilganda, qachon suvni xlor bilan tutashuv vaqti taʼminlanmaganda; xlor meʼyorini meʼyoriy ishlatishdan ikki marta ortiq uzatishni eʼtiborga olish lozim. Bunga ortiqcha xlor uzatish ehtiyotdagi xlorxonani ishga tushirish hisobiga nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.147. Xlor xoʻjaligi xlorni qabul qilishni, saqlashni, suyuq xlorni parlanishini, gaz xolidagi xlorni meʼyorlab, xlorli suv hosil qilishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorli suvni har qaysi kirish oʻrniga alohida uzatish lozim. Xlor xoʻjaligini alohida qurilgan xlor sarfloydigan ombor, parlantiruvchi va xlor meʼyorlagichlar yigʻilgan xlorxonalarda joylashtirish kerak. Xlor sarfloydigan omborlarni alohida turuvchi binoda yoki xlor meʼyorlagichga va xlor xoʻjaligining (dam bergichlar, ventilyator kameralari va shunga oʻxshaganlar) yordamchi xonalariga biriktirish ruxsat etiladi; bu borada u boshqa xonalardan teshiksiz devor bilan ajratiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.148. Xlorni sarfloydigan omborni 6.213 va 6.214-bandlariga muvofiq loyihalash joiz. Asoslangan holda xlorxonalar tarkibida xlor omborini nazarga olmaslik mumkin; bu holda xlor meʼyorlagichda ogʻirligi 70 kg dan oshmagan bitta suyuq xlorli ballon oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.149. Xlor bugʻlantirgichni xlor omborida yoki xlor meʼyorlash xonasida joylashtirish lozim. Xlorni bugʻlantirish maxsus bugʻlantirgichlarda yoki ballonlarda (ularda xlor keltirilganda) olib borish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBugʻlatgichga yuboriladigan suv harorati 1O-30°S atrofida boʻlishi, bunda bugʻlatgichdagi sun haroratining pasayishi 5°S dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBugʻlatgich suv haroratini, xlor va suv bosimini nazorat etuvchi konstruksiyalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim. Bugʻlatgichdan keyingi xlorxona binosidan tashqarida gazsimon xlorni uzatishda gazni tozalash uchun konstruksiyalar, shuningdek oʻzidan soʻng havosiz boʻshliq tutib turuvchi qopqoqlar, qaysiki tashqi havoning pastroq haroratida xlor suyuqlanmasligini nazarga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGazsimon xlor quvur oʻtkazgichining uzunligi 1 km dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.150. Bugʻlatgich xlor meʼyorlagichdan tashqari suv oʻtkazgich blokining boshqa binolarida yoki xlor xoʻjaligining yordamchi xonalarida joylashgan boʻlsa, derazasiz devor bilan boshqa xonalardan ajratilgan boʻlishi, tashqariga ikkita chiqish yoʻli bilan taʼminlangan, bu borada bitta yoʻl yoʻlak orqali oʻtishi kerak. Xlor meʼyorlagichni chuqurlashgan xonalarda joylashtirishga ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.151. Xlorni meʼyorlash uchun vakuumli avtomatik xlorxonalardan foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorxonaga yuboriladigan suv bosimining hisobiy sarfi va undan keyingi xlorli suv bosimini xlorxonaning, shuningdek xlorni kiritish nuqtasiga nisbatan joylashganligi tavsifi boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorxonalarda rostlashni qoʻlda bajarishga ruxsat etiladi, bunda xlor sarfi tortish usuli bilan nazorat qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.152. Bir xlor kiritish nuqtaga zaxira xlorxonalar sonini quyidagicha qoʻllash kerak: 1-2 ta ishchi xlorxonaga — 1, 2 tadan ortiq — 2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkita xlor kiritish nuqtaga umumiy ehtiyot xlorxonani nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBitta xlorli suv quvur oʻtkazgichga 2 ta va undan ortiq ishlovchi purkagich konstruksiyali xlorxonalar ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.153. Suyuq va gazsimon xlorni joʻnatish uchun xlor oʻtkazgichlarni choksiz poʻlat quvurlardan bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor oʻtkazgichlar sonini ikkita qilib qabul qilish kerak ulardan bittasi zaxiradagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor oʻtkazgich va ularning oʻzagini ishchi bosimi 1,6 MPa (16 kgs/sm2) va sinash bosimlarini 2,3 MPa (23 kgs/sm2)qiymatlarda nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor oʻtkazgichlarni binolar ichida devor va stollarga oʻrnatilgan tayanchlarga; bino tashqarisida esa quyosh nuri taʼsiridan muhofazalangan estakadalarga mahkamlanishi lozim. Xlor oʻtkazgichlarni perxlorvinilli sirli boʻyoq bilan boʻyash kerak. Quvurlarni birlashtirishda payvandlash yoki ulagichlar, yoki boʻlmasa zanglamaydigan poʻlatdan bolt va xlorga chidamli qistirmalarni (paronit) qoʻllagan holda, “boʻrtiq-botiq” turdaga yuzaga zichlagich gardishlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuyuq xlorli quvur oʻtkazgichlar xlorli idish tomonga qarab 0,01 nishabga ega boʻlishi, bunda xlor oʻtkazgichdan gidravlik yoki gazli tikish paydo boʻlishi mumkin boʻlgan joylar boʻlmasliga kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor oʻtkazgich diametrini xlorning hisobiy sarfi koeffitsiyentini 3, suyuq xlorni hajmiy ogʻirligi 1,4 t/m3, gazsimon — 0,0032 t/m3, suyuq xlorning quvur oʻtkazgichdaga tezligi 0,8 m/sek, gazsimon uchun 2,5 — 3,5 m/sek qabul qilib hisoblagan holda nazarda tutish lozim. Bunda xlor oʻtkazgichning diametri 80 mm dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuti yoki ballonni qayta yoqishda tizimdan gazsimon xlorni yoʻqotish uchun konstruksiyalarni nazarga olish zarur, shuningdek quvur oʻtkazgichdan va parlatgichdan uch xlorli azotni ketma-ket yoʻqotish uchun, bunda quruq siqilgan azot, havo va boshqalardan foydalanish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPurkatgich mahsulotlarni aralashmaydigan eritma orqali oʻtkazish yoʻli bilan zararsizlantirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.154. Xlorli suv uchun quvur oʻtkazgichlarni zanglashga chidamli ashyolardan: rezina, zichligi yuqori boʻlgan polietilen, polivinilxlor va boshqalardan tayyorlanishni nazarga olish lozim. Bino ichidagi xlorli suvning quvur oʻtkazgichlarini polda oʻrnatiladigan sunʼiy ariqcharda yotqizish yoki tayanchlarga va yaxlit tirgovuchlarga mahkamlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinodan tashqarida xlorli suv quvur oʻtkazgichlarini yerosti sunʼiy ariqlarda yoki zangga chidamli gʻilof-quvurlarda yotqizish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSunʼiy ariqlarda va gʻilof-quvurlarda issiqlik uzatuvchidan tashqari boshqa vazifalar uchun quvur oʻtkazgichlarda yotqizish ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlar haroratini muvozonatlashtirish, shuningdek gʻilofquvurlardagi va sunʼiy ariqlardagi quvurlarni almashtirish imkonini koʻrib chiqish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorli suv tashqi quvur oʻtkazgichlarda quduqlarni nazarda tutish, qaysiki ularda gʻilof-quvurlar uzilib, xlorli suv oqishini kuzatish uchun imkoniyat boʻladi, bunda quduqlar tubi kimyoviy chidamli sirli qoplam bilan qoplanishi lozim. Quduqlar orasidagi masofa 30 m dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIssiqlik uzatuvchisiz gʻilof-quvur tubining chuqurligi tuproq qatlamining muzlash chuqurligidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.155. Doimiy faoliyatidagi xlor ombori va xlor meʼyorlagichlar shamollatish tizimdaridan havo atmosferaga quvur orqali chiqarib yuboriladi, quvur balandligi 14.38-bandiga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarurat boʻlganda, hisob-kitoblar orqali aniqlanganda, ventilyator chiqarib tashlayotgan havoni tozalashni eʼtiborga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor uchun qutilar omborida nosozlikda albatta havoni tozalash, bunda nosozlikda ventilyator chiqaradigan havodagi xlorning jamlanmasi tarqalayotgan yuzasi hamda pol yuzasidan jadal parlanishi 5-6 kg/s.m2 boʻlgan bir xlor qutisidan tarqalayotgan yuzasini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.156. Havoni tozalash uchun balandligi 3 m dan kam boʻlmagan sugʻorishda ishlatiladigan chang tozalagichlar, 1,2 m/sek dan ortiq boʻlmagan havo harakati tezligini 20 m3/(s.m2) dan kam boʻlmagan sugʻorish jadalligini qabul qilish kerak. Chang tozalagich kiygizmasi xlorli suv taʼsiriga bardoshli ashyolardan ishlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChang tozalagichni sugʻorishda aralashmaydigan eritmalarni (suvli eritma — 3% soda va 2% natriy giposulfiti) eʼtiborga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.157. Natriy gipoxloritni elektrolitik tayyorlashni osh tuzi eritmasidan yoki suv tayyorlash stansiyalarida xlor sarfi 80 kg/sut gacha boʻlgan, tarkibida xloridlar 40 g/l dan kam boʻlmagan tabiiy maʼdanli suvlardan foydalanish joizdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.158. Tuzlarni 6.215-bandiga muvofiq saqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuzni quruq saqlashda uning toʻyingan eritmasini olish uchun sarflanuvchi idishlar nazarda tutiladi va ular elektrolix xonasida saqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻyingan osh tuzi eritmasini olish uchun eritma idishlar sonini ikkitadan kam qabul qilmasliq bunda idishlarning umumiy sigʻimi bitta elektrolizlagichni 24 soatdan kam boʻlmagan ishi uchun tuz eritmasi zaxirasini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.159. Elektrolizlagichlar quruq isitiladigan xonalarda joylashtirilishi lozim. Ularni elektrolizning boshqa jihozlari bilan bir xonada oʻrnatishga ruxsat etiladi. Elektrolizlagichlar soni uchtadan ortiq boʻlmasligi, ulardan biri — zaxira uchun boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElektrolizlagichlar gipoxloritni yigʻuvchi idishga oʻzi oqib chiqishini hisobga olgan holda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.160. Gipoxlorit yigʻuvchi idishning sigʻimi bitta elektrolizlagichni 12 soatdan kam boʻlmagan vaqt davomida toʻxtovsiz ishini taʼminlashi kerak. Yigʻuvchi idish shamollatiladigan xonalarda joylashtirilishi lozim. Suv oʻtkazish va oqim suvlarni ular yuvilgandan hamda boʻshatilgandan soʻng chiqarib tashlash taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.161. Kalsiy gipoxloritining kukunsimon aralashmasini tayyorlash uchun 1% li quyuqlikdagi va bir sutkada ikkita tayyorgarlikdan kelib chiqqan holda sarflanadigan idishning (ikkitadan kam emas) umumiy sigʻimini aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIdishlar aralashtirgichlar bilan jihozlangan boʻlishi kerak. Gipoxloritni meʼyorlash uchun tindirilgan eritmani qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVaqti-vaqti bilan idishlar va meʼyorlagichlardan choʻkindilarni chiqarib tashlashni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.162. Tuz eritmalari va gipoxloritlar uchun idishlar hamda quvur oʻtkazgichlar yemirilishga chidamli ashyolardan tayyorlangan yoki yemirilishga qarshi qoplamalar bilan qoplangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.163. Suvni toʻgʻri elektroliz bilan zararsizlantirishda stansiyalar quvvati 5 ming m3/sut gacha boʻlgan 20 mg/l dan kam boʻlmagan va qattiqligi 7 mg-ekv/l dan ortiq boʻlmagan xloridlarni qabul qilish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.164. Toʻgʻri elektroliz bilan suvni zararsizlantirish uchun konstruksiyalarni filtrlangan suv sigʻimiga suv uzatuvchi quvur oʻtkazgich yonidagi xonaga oʻrnatish lozim. Bitta konstruksiyani albatta zaxira uchun eʼtiborga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.165. Suvni xlorlab zararsizlantirishda va xlorfenol hidlanishining oldini olishda stansiyalarda suvga gazsimon ammiak (ammiaklash uchun konstruksiya) uzatish uchun konstruksiyani nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsoslab berilgan holda, ammiakning bakteriyalarga qarshi taʼsirini davomiyligini oshirish uchun ham ammiak qoʻllash ruxsat etiladi, masalan, uzoq saqlash yoki suvni tashishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.166. Ammiakni sarflash omborlarida ballonlarda yoki yuk qutilarida saqlash lozim. Ammiak xoʻjaligi jihozlarini portlash xavfsizligi choralari bilan bajarish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmmiak xoʻjaligi xuddi xlornikiga oʻxshab tashkil etilishi va alohida xonalarda joylashishi lozim. Ammiaklash konstruksiyalarini xlor xoʻjaligi binolari bilan birlashtirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmmiakni meʼyorlash konstruksiyalarini 6.151, 6.152-bandlariga muvofiq loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmmiakni filtrlangan fenolli suvga xlorli reagentlarni kiritishdan 2-3 daqiqa oldin kiritish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.167. Xlor yoki gipoxloritni suv bilan tutashuv oldidan aralashib, to yaqindagi isteʼmolchiga suv yetib borish davomiyligini OʻzDSt 950:2011 ga muvofiq ravishda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor tarkibli reagentlarni suv bilan tutashtirishni toza suv sigʻimlarida yoki tutashuv sigʻimlarida amalga oshirish lozim. Yoʻlda suv olinishi istisno boʻlsa, suv oʻtkazgichlarda tutashuv davomiyligini hisobga olish ruxsat etiladi. Sigʻimdan keyingi zaxiradagi suvdagi qoldiq xlor quyuqligi 0,2 — 0,5 mg/l atrofida, boGʻlovchi xlor quyuqligi esa (suvni ammoniylash olib borilganda) — 0,8 mg/l dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.168. Suvni bakteriyalarga qarshi nurlash yordamida zararsizlantirishni lokal obyektlar yerosti suvlari uchun suvning fizik-kimyoviy koʻrsatkichlari boʻyicha OʻzDSt 950:2011 talablarini doimiy taʼminlash sharti bilan qoʻllash joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShunday ekan, qayta ishlanayotgan suvning xos raqami 1000 birlik/l, tarkibidagi temir 0,3 mg/l dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.169. Bakteriyalarga qarshi ishchi konstruksiyalar sonini ularning hujjatiy quvvatlaridan kelib CHIqqaN holda aniqlash lozim. Bu borada ishchi konstruksiyalar soni beshtadan koʻp boʻlmasligi kerak zaxira uchun — bitta olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.170. Bakteriyalarga qarshi konstruksiyalar asosan, bevosita isteʼmolchilar tarmoqlariga uzatiladigan suvdan oldin bosimli yoki quvur oʻtkazgichlardan suradigan nasoslardan oldin joylashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.171. Asoslab berilgan holda, suvni zararsizlantirishda ozonlardan foydalanishga ruxsat etiladi. Ozonlashtirish konstruksiyalarini loyihalashda ozonni va ozon-havoning suv bilan aralashmasini sintezlash konstruksiyalarini eʼtiborga olish lozim. Zararsizlantirish uchun ozonning zaruriy meʼyorini yer osti suv manbalari uchun — 0,75 — 1 mg/l, filtrlangan suvlar uchun — 3 mg/l qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOrganik moddalar, taʼm va hidlarni yoʻqotish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.172. Suvni anʼanaviy usullar bilan tozalashda: oqibatda tindirib va filtrlab koagulyantlashda organik moddalar yoʻqolishi sodir boʻladi. Bunda 36-jadvalda keltirilgan natijalarga erishiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36-jadval | ||
Koagulyant dozasi, mg/l | KKE, mgO/l | Organik moddalar kamayishi samaradorligi, % |
10 | do 10 | 10 — 25 |
20 | do 10 | 10 — 37 |
10 | 16 — 20 | 20 — 30 |
20 | 16 — 20 | 40 — 45 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKBEtoʻliq boʻyicha koagulyantlash, tindirish va filtrlashdagi tozalash samarasi 10 — 30 % ni tashkil etadi. Qoʻshimcha xlor bilan qayta ishlaganda, KBEtoʻliq boʻyicha tozalash samarasi 70 — 75 % ni tashkil etadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.172.1. Erishilgan samaralar yetarli darajada boʻlmasa, suvga maxsus ishlov berish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.172.2. Organik moddalarni yoʻqotish, shuningdek taʼmining keskinligi va hidlarni kamaytirish uchun suvga maxsus ishlov berishda uni tez-tez tiklash yoki almashtirish, suvni donalangan faol filtrlarda filtrlash yoʻli bilan amalga oshiriluvchi moddalar yutilishi — oksidlanishni qabul qilish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQisqa muddat ichida jadal koʻmirdan foydalanish asoslab berilgan holatlarda ularni kukunsimon shaklda suvga koagulyantlab qayta ishlash yoki filtrdan oldin qoʻshish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Suvda yengil oksidlanadigan organik moddalar jamlanganligi unchalik katga boʻlmasa, sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan holda oksidlanish natijasida nisbatan tanaga yopishuvchi va mahsulotlarga nisbatan zararli zaharli moddalar ajralib chiqmaslik shartiga koʻra bitta oksidlanishni yutilishsiz tozalashni qabul qilish ruxsat etiladi..
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Reagentlarni kiritish va meʼyorlash qoidalari, shuningdek qurilmalarni hisobiy kattaliklarini taqdim etilayotgan F-ilovaga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUzun suv oʻtkazgichlar boʻylab suvni transportirovka qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.173. Ichimlik suvini asrash va suv oʻtkazgichlarda ichki yuza suvlarni biologik oʻsimliklar oʻsib ketishidan muhofazalash uchun xlor qoldigʻi qolishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarning maʼlum qismining uzunligini oldindan hisoblash uchun texnologik qidiruvlar hisoblari boʻlmasa, qaysiki qoldiq xlor 50 — 70 km ni tashkil etadi (kichik qiymat bir marta xlorlash, kattasi esa qoʻshimcha ammiak kiritilishi uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKiritiladigan ammiakning miqdori tabiiy suvdagi ammiak miqdoriga bogʻliq. Ammiak bilan xlorning umumiy meʼyorining nisbati 1:3 — 1:6 ni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQachonki suv oʻtkazgichning umumiy uzunligi koʻrsatilgan kattalikdan oshib ketgan hollarda, qoʻshimcha xlorlash zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat va choʻyan uvurlar zangini (korroziyasini) bartaraf etish uchun suvga barqarorlashtiruvchi ishlov berish va ingibitorlar bilan ishlov berish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.174. Ushbu boʻlimdagi koʻrsatmalar texnologik apparatlarni sovutish uchun ishlatilmaydigan xoʻjalik-ichimlik va ishlab chiqarish suv quvurlaridagi suvga ishlov berishga tegishlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Ushbu boʻlimda issiq suv taʼminoti va issikliq taʼminoti tizimlari uchun yemirilishdan hamda oʻsimliklardan muhofazalash uchun suvni qayta ishlash usullari kurilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Aylanma sovutish suvlarini qayta ishlashni 11-boʻlimga muvofiq bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.175. Suv quvurlarni va uskunalarni yemirilishdan hamda choʻqindilar hosil boʻlishidan muhofazalash uchun suvning barqarorligini baholovchi suvni barqarorlashtiruvchi ishlov berishni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvning barqarorlik bahosini “karbonatli sinovlar” usuli boʻyicha texnologik tahlil asosida olib borish lozim. Barqarorlikning texnologik tadqiqotlari maʼlumotlari boʻlmagan taqdirda suv sifatini baholash uchun tavsiya etilayotgan G-ilovada keltirilgan qoʻllanmalar boʻyicha aniqlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga ishlov berib barqarorlashtirish usullarini va hisobiy oʻlchamlarini tavsiya etilayotgan G-ilovaga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni temirsizlantirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.176. Suvni temirsizlantirish usullari, hisobiy oʻlchamlari va reagentlar meʼyorlarini bevosita suv taminoti manbalarida bajarilgan texnologik qidiruvlar natijalari asosida qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.177. Yer osti suvlarini temirsizlantirishni oldindan suvga ishlov berishni biron usuli bilan filtrlashni birgaliqda olib borib, shamollatishni soddalashtirish, maxsus konstruksiyalarda shamollatish, oksidlovchi-reagentlarni kiritish, shuningdek ichki qatlamga tebratish yordamida tarkibida kislorod boʻlgan suvni quduqlar atrofida sunʼiy oksidlovchi geokimyoviy toʻsiqlar barpo qilish yoʻli bilan qayta ishlashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.177.1. Ichki qatlamni temirsizlantirish texnologiyasi tarkibida kislorod boʻlgan suvni isteʼmolchiga uzatish singari uning tebratish imkoniyatlarini taʼminlash maqsadida maxsus jihozlangan burgʻilangan artezian quduqlar ogʻzini oʻrnatishni nazarda tutadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni kislorod bilan bevosita burgʻilangan quduqlar shiyponida toʻyintirilgani kabi xuddi shunday, masalan, ejektorli bosimli konstruksiyalar yordamida suv tayyorlashning markazlashgan tugunlarida olib borilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarkibida kislorod boʻlgan tebratiluvchi suv hajmi isteʼmolchiga uzatiluvchi suv sarfining 10% ni tashkil etadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.177.2. 2 — 5 ta burgʻilangan quduqlardan iborat, uncha katta boʻlmagan suv toʻsqichlardagi ichki qatlamli temirsizlantirish suvli qatlamda temir tarkibi donali: qumlar, qumtoshlar, shagʻal jinslardan tashkil topgan 10 mg/l gacha temir boʻlganda qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш*Eslatma. Asoslab berilgan hollarda, SES organlari bilan kelishilgan ravishda boshqa usullarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.178. Soddalashgan shamollatishni suv sifatining quyidagi koʻrsatkichlarida qoʻllashga ruxsat etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir (umumiy) miqdori — 10 mg/l gacha,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshu jumladan ikki valentli (Gʻe2+) — kamida 70%;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrN — kamida 6,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishqorligi — kamida (1+Gʻe2+/28) mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишserovodorod miqdori — kamida 2 mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.179. Soddalashgan shamollatishni suvni karmonga yoki ochiq filtrning markaziy sunʼiy arigʻiga (quyilish balandligi suv sathidan 0,5-0,6 m yuqorida) quyilishini nazarda tutmoq lozim. Bosimli filtrni qoʻllashda uzatuvchi quvur oʻtkazgichga havo yuborishni nazarda tutish kerak. (1 g oksidlangan temirga 2 l havo sarflanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDastlabki tarkibida erkin uglerod miqdorining 40 mg/l dan va serovodorodning 0,5 mg/l dan ortiqligini eʼtiborga olib, bosimli filtrdan oldin quvur oʻtkazgichga suvni havo yubormasdan unga erkin quyiluvchi oraliq sigʻimini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.180. Maxsus konstruksiyalarda shamollatish (aeratorlarda) yoki oksidlovchi reagentlarni kiritish yoʻqotilayotgan temir miqdorini oshirish va suv rN koʻrsatkichini koʻtarish zarurati boʻlganda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVentilyatorlarning (aeratorlarning) tuzilishi va hisobiy oʻlchamlarini degazatorlarga oʻxshash tavsiya etilayotgan G-ilovaga binoan qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.181. Oksidlovchi reagentlarning hisobiy dozalarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxlor Dh mg/l:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDx = O,7 (Fe2+); (28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkaliy permanganati Dp, mg/l, KMnO4 boʻyicha hisoblaganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDp = (Fe2+). (29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOksidlovchi reagentlarni uzatuvchi quvur oʻtkazgichga filtrdan oldin kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.182. Yer osti suvlarini temirsizlantirish uchun filtrlar tuzilishini suvni tindiruvchi filtrlar singari qabul qilish kerak: sizguvchi qatlam tavsifi va soddalashgan shamollatishda filtr tezligini 37-jadval, ventilyator (aerator) yoki oksidlovchi reagentlarni kiritishda 28-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.183. Yuza manbalari suvlarini temirsizlantirish bir vaqtning oʻzida uni tindirilganligi va tiniqlashtirilganligi (6.2 — 6.117-bandlar) bilan koʻrib chiqish, bunda ohak meyorini, Di, mg/l, SaO boʻyicha hisoblab, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDi = 28 (CO2/22 + Fe2+ + / 28 + Dk/ek), (30)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, SO2 — dastlabki suvda erkin ikki oksidli uglerod miqdori, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFe2+ — dastlabki suvda ikki valentli temir miqdori, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDk — koagulyant dozasi (suvsiz modda boʻyicha), mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyek — koagulyantning (suvsiz) ekvivalent massasi, mg/mg-ekv.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.184. Yuvilgan suvlardan qayta foydalanish tizimi va choʻkindilarni qayta ishlash stanpiyalarini temirsizlantirish uchun 6.197 — 6.202-bandlarga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37-jadval | |||||
Soddalashgan aeratsiya yordamida suvni temirsizlantirishda filtrlanadigan qatlamlarning tavsiflari | Filtrlashning hisobiy tezligi, m/ch | ||||
donalarning minimal diametri, mm | donalarning maksimal diametri, mm | donalarning ekvivalent diametri, mm | har xillik koeffitsiyenti | qatlam balandligi, mm | |
0,8 | 1,8 | 0,9-1,0 | 1,5 — 2 | 1000 | 5 — 7 |
1 | 2 | 1,2-1,3 | 1,5 — 2 | 1200 | 7 — 10 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Suv tarkibida serovodorod, ammoniyli azot va kremniy kislotasining SiO2 boʻyicha miqdori 15 mg/l dan opmuq boʻlsa, filtrlash tezligining nacmpoq qiymatlarini qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Filtrlar sonini kamida ikkitadan iborat qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Unumdorligi 100 kub. m/sut. gacha va bosimli filtlari mavjud stansiyalar uchun, asoslab berilgan holda, bitta filtrdan foydalanishga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni ftorlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.185. Xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun suvni ftorlash zaruratini har qaysi alohida hollarda ham sanitariya-epidemialogiya xizmati idoralari tomonidan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni ftorlash konstruksiyalarini loyihalashni N-ilovaga muvofiq bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvdan marganets, ftor va serovodorodni chiqarib tashlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.186. Suv tozalash usullarini tanlash, inshootlarning hisobiy oʻlchamlarini, shuningdek reagentlarning turlari va meʼyorlarini bevosita suv taʼminoti manbalarida (tarkibida ortiqcha marganets va serovodorod boʻlgan suv uchun) oʻtkaziladigan texnologik qidiruvlar asosida amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMarganets va temir birgaliqda uchraydigan yerosti suvlaridan foydalanishda qoʻshimcha reagentlar qoʻllanmagan holda bevosita temirsizlantirish jarayonida marganetsni yoʻqotish imkonini tekshirib koʻrish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.187. Suvdan marganets, shuningdek temir, serovodorodni yoʻqotish va tarkibidagi organik moddalarni kamaytirish uchun kaliy permanganatini soʻngida flokulyantlar yoki koagulyantlar bilan meyorlashda foydalaniladi. Kaliy permanganat dozasi quyidagicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDkmp04 = 2 mg/l * 1 mg * MnO42+ + ga
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootlar tarkibi: qorishtirgichlar, filtrlar. Loyqaligi 20 mg/l dan ortiq boʻlsa, reagentlar kiritilishidan hosil boʻlishini istisno etgan holda, tindirgichlar nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMarganetsni biologik yoʻqotishni uning dastlabki tarkibidagi tuz 0,5 mg/l gacha, I = 80-30°S, rN=7-9 boʻlganda amalga oshirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootlar tarkibi: biologik oksidlash reaktori, filtrlar, suvni zararsizlantirish uchun konstruksiya.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReaktorlardagi solishtirma gidravlik kuch 210 m3/m2 sut.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavoning solishtirma sarfi 2 m3/m3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJadal filtrlar, toʻldirgichlar yirikligi 0,8 — 1,8 mm, qatlam qalinligi 1,5 m dan ortiq. Filtrlash tezligi V = 5 m/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.188. Suvni ftorsizlantirishni tindirgichda koagulyantlash yoki jadallashtirilgan aluminiy oksidini qoʻllagan holda, yuttirish usullarini olib borish, suvni barqarorlash uchun ishqorlash nazarda tutiladi. Faollashtirilgan aluminiy oltingugurt oksidining solishtirma sarfi — eng optimal koagulyantlarda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrN = 5,5 Dayu= 30 mg/l, rN = 7,5 boʻlganda Dayu= 60 mg/l 1 mg ftorga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.189. Suvni ftorsizlantirib, filtrlashdan soʻng jadallashtirilgan aluminiy oksidini tiklash aluminiy oltingugurt oksidi bilan amalga oshiriladi. Bir oyda bir marta aluminiy oltingugurt oksidi bilan tiklashdan avval yuklagichlarni 2% li Na2SO3 sodali eritma bilan yuviladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirikliga 1 — 3 mm donalarni yutilishning almashtirish sigʻimi 1,95 kg ftorga 1 t jadallashtirilgan aluminiy oksidini tashkil qiladi, eng optimal rN = 5,5; rN ni ortishi almashtirish sigʻimini pasayishiga olib keladi, rN = 8,0 — 1 kg — 1 t yuklagichga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni koagulyantlashda ftor 5 mg/l gacha tashkil etsa, filtrlash usulida ftorning jamlanganligi 10 mg/l gacha boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.190. Suvni serovodoroddan tozalash uchun shamollatish (aeratsiya), kimyoviy va biologik usullarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShamollatish (aeratsiya) usuli — rN < 6,0 va serovodorod miqdori 3 mg/l gacha boʻlganda qoʻllash maqsadga muvofiqdir. Inshootlar tarkibi: ventilyator (aeratorlar), zararsizlantiruvchi konstruksiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKimyoviy usul. Serovodorodni xlor bilan oksidlash, soʻngra aluminiy oltingugurt oksidi bilan koagulyantlash va filtrlash. Serovodorodning miqdori 6 mg/l gacha boʻlganda qoʻllaniladi. 1 mg serovodorodga xlor dozasi MS1 = 5 mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.191. Biologik usul — serovodorodni reaktorda mayda organizmlar bilan biologik oksidlash, jadal balchiqlarni filtrlardan yoʻqotish, suvni zararsizlantirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBiologak usulni serovodorodning miqdori 50 mg/l gacha; 1°= 80 — 30°S, rN=7-9 boʻlganda qoʻllash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSerovodorod miqdori 5 mg/l gacha boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReaktorning solishtirma gidravlik kuchi 210 m3/m2 sut.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavoning solishtirma sarfi 2 m3/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJadal filtrlar, yuklagichning yirikligi 0,5 — 1,5 mm, qatlam qalinligidan ortiq. Filtrlash tezliga V = 5 m/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni yumshatish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.192. Suvni yumshatish uchun quyidagi usullarni qoʻllash lozim: karbonat qattiqligini bartaraf etish uchun — ohaklash vodorodkationitli “ochiqqan”lik bilan yumshatib, kationitli tiklash bilan karbonatni yoʻqotish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarbonatli va karbonatsiz qattiqlikni bartaraf etish uchun — ohaksodali, natriy-kationitli yoki vodorod-natriy-kationitli yumshatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.193. Yer osti suvlarini yumshatishda kationitli usulni qoʻllash lozim; yuza suvlarini yumshatish uchun, qachonki bir vaqtning oʻzida suvni tindirish ham talab etilsa, ohakli yoki ohak-sodali suvni chuqur yumshatish zaruratida esa — soʻngida kationlash usulini qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun suvlarni yumshatishda reagent usullari (ohakli yoki ohak-sodali) va qisman Na-kationlash usuli qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlarini reagentli yumshatishni yumshatish konstruksiyalarida hosil boʻlgan chiqindi va choʻkindilardan tozalashni hisobga olib qoʻllash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.194. Yumshatish usullari va konstruksiyalarning hisobiy oʻlchamlarini tavsiya etilayotgan I-ilovaga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni chuchuklantirish va tuzsizlantirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.195. Suvni chuchuklantirish va tuzsizlantirish usullarini oldindan tanlashda 38-jadvaldagi maʼlumotlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38-jadval | ||
Suvni chuchuklantirish va tuzsizlantirish usullari | Tuzli suvlar, mg/l | |
dastlabki | chuchuklantirilgan va tuzsizlantirilgan | |
Ionli almashuv | 2000 gacha | 0,1 — 20 |
Distillyatsiya | 10 000 dan ortiq | 0,5 — 50 |
Elektrodializ | 15 000 gacha | kamida 500 |
Qaytma osmos (giperfiltrlash) | 40 000 gacha | 10 — 1000 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.196. Suvni ion almashish va elektrodializ bilan chuchuklantirish hamda tuzsizlantirish konstruksiyalarini loyihalash uchun tavsiya etilayotgan J-ilovada keltirilgan maʼlumot va hisobiy oʻlchamlar koʻrsatmalariga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvish suvlariga ishlov berish va suv tayyorlash stansiyalari choʻkindilari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.197. Ushbu boʻlimdagi talablar yerosti suvlarini tindirish, temirsizlantirish va reagentlar bilan yumshatish stansiyalariga taalluqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.198. Suvni tindirish va temirsizlantirish stansiyalarida filtr inshootlarda yuvilgan suvlarni filtrlashda ularni tindirib qoʻyish lozim. Tindirilgan suvni bir maromda qorishtirgichdan oldin quvur oʻtkazgichlarga yoki qorishtirgichlarga chiqarib olish zarur. 6.132-bandidagi talablarni hisobga olgan holda, tindirilgan suvni tutashuv tindirgichlarda foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni tindirish stansiyalarida tindirib, keyinchalik filtrlash bilan va yuvilgan suvlarni reagentli yumshatish stansiyalarida suvni sifatiga koʻra tindirib yoki tindirmasdan bir maromda qorishtirgichlardan oldin quvur oʻtkazgichlarga yoki qorishtirgichlarga chiqarib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.199. Filtrlarni yoki tutashuv tindirgichlarni yuvishda chiqadigan qumlarni tutib qalish uchun qum tutgichlarni nazarga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.200. Barcha tindirish inshootlari va reagent xoʻjaligining choʻkindilarini suvsizlantirish hamda oldindan quyuqlashtirib yoki usiz toʻplash uchun yunaltirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni quyuqlashtirish va suvsizlantirish jarayonida chiqqan tindirilgan suvni qorishtirgichdan aldingi quvur oʻtkazgichga yoki qorishtirgichga yunaltirish, shuningdek uni 6.4-bandi koʻrsatmalarini hisobga olgan holda, suv oqimiga yoki suv havzasiga, yoki boʻlmasa kanalizatsiyaning tozalash inshootlariga chiqarib tashlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQaytadan foydalanilayotgan suv dastlab oldindan xlorlanmagan boʻlsa, uni 2 dan 4 mg/l gacha meʼyorda xlorlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.201. Yuvilgan suvlarni va choʻkindilarni qayta ishlashning texnologik sxemasida quyidagi inshootlarni: sigʻimlar, tindirgichlar, qorishtirgichlar, (zarurat boʻlsa) toʻshagichlar yoki choʻkindilarni muzlatish va quritish maydonchalarini nazarga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsoslab berilgan taqdirda choʻkindilardan koagulyantlarni qayta tiklash va quritishning mexanik usullarini qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.202. Yuvilgan suvlarni va choʻkindilarni qayta ishlash uchun inshootlarni hisobiy oʻlchamlarini va sharoitlarini taqdim etilayotgan K-ilavaga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tayyorlash stansiyalarining yordamchi imoratlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.203. Suv tayyorlash binolarida laboratariyalar, ustaxonalar, maishiy va boshqa yordamchi imoratlarni nazarda tutish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишImoratlar tarkibi va yuzalarini stansiyalarning vazifasi va quvvatiga, shuningdek suv taʼminoti manbalariga koʻra qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXoʻjalik-ichimlik ehtiyojlariga suv tayyorlash stansiyalari uchun suv taʼminotining yuza manbalardan imoratlar tarkibi va yuzasini 39-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39-jadval | |||||
Imoratlar | Stansiyalar unumdorligi quyidagicha boʻlganda, m3/sut, laboratoriyalar va yordamchi xonalar yuzalari, m2 | ||||
3000dan kam | 3000 — 10000 | 10000 — 50000 | 50000 — 100000 | 100000 — 300000 | |
1. Kimyoviy laboratoriya | 30 | 30 | 40 | 40 | 2 xona 40 va 20 |
2. Vazn oʻlchash xonasi | - | - | 6 | 6 | 8 |
3. Bakteriologik laboratoriyasi avtoklav xonasi | 20 | 20 | 20 | 30 | 2 xona 20 va 20 |
4. Xom ashyo qaynatish va yuvish | 10 | 10 | 10 | 15 | 15 |
5. Gidrobiologik tadqiqotlar xonasi (suv manbalari mikrofloraga boy boʻlganda) | - | - | 8 | 12 | 15 |
6. Idishlar va reaktivlarni saqlash xonasi | 10 | 10 | 10 | 15 | 20 |
7. Laboratoriya mudiri kabineti | - | - | 8 | 10 | 12 |
8. Mahalliy boshqaruv punkti | Dispetcherlashtirish va avtomatlashtirish loyihasi boʻyicha tayinlanadi | ||||
9. Navbatchi xodimlar xonasi | 8 | 10 | 15 | 20 | 25 |
1O. Nazorat laboratoriyasi | - | 10 | 10 | 15 | 15 |
11. Stansiya boshligʻi kabineti | 6 | 6 | 15 | 15 | 25 |
12. Mayda uskunalar va asboblarni joriy taʼmirlash ustaxonasi | 10 | 10 | 15 | 20 | 25 |
13. Garderob, dush va sanitariya-texnik shoxobchasi | SHNK 2.09.04 boʻyicha | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. 1. Jadvalda koʻrsatulgan laboratoriyalar va yordamchi xonalar yuzalarini umoratlarning qurilish yechumlariga nisbatan 15% gacha oʻzgartirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suv sifatining markazlashgan nazoratida laboratoriyalar va yordamchi xonalar tarkibi sanitariya-epidemiologuya xizmati organlari bilan kelishuv boʻyicha kamaytirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Yer osti suvi isteʼmolchilarga ishlov berishsiz, xlor yordamida zararsizlantirib uzatilishida qoldiq xlor miqdorini tahlil qilish uchun yuzasi 6 m2ga teng bitta xona boʻlishini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUnumdorligi 300000 m3/sut. dan yuqori boʻlgan stansiyalar uchun har bir alohida holatda xonalar tarkibini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagentlar va filtrlovchi materiallar omborlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.204. Reagentlar omborlarini 30 sutkali zaxiralarni saqlashga hisoblash, reagentlarni eng koʻp istemoli davri boʻyicha hisobga olish, lekin bir martalik keltirilgan hajmdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Asoslab berilgan holda ombor hajmini boshqa saqlash muddatlari uchun ham qabul qilishga ruxsat etiladi, lekin 15 sutkadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Markazlashgan omborlar mavjud boʻlsa, omborlar hajmi suv tayyorlash stansiyalarida 7 sutkadan kam boʻlmagan saqlash muddatini qabul qilishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Bir martali yetkazib berishlar shartlari xlor omborlariga tarqalmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ushbu boʻlimdagi talablar asosiy omborlarni loyihalash uchun taalluqli emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.205. Ombor reagent turiga koʻra quruq yoki quyuqlashtirilgan hoʻl qorishma turida saqlashni loyihalash lozim. Bir bor tushirilgan hajm, hoʻl holda saqlanuvchi 30 sutkali reagentga boʻlgan ehtiyojdan ortib ketsa, qoʻshimcha bir qism reagentlarni quruq holda saqlash omborini qurishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagentlar va boshqa kimyoviy moddalar omborlarini joylashtirish joyini aniqlashda Oʻzbekiston Respublikasining “Muhofazalanadigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Qonuni talablariga amal qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.206. Reagentlarni quruq holda saqlash yopiq omborlarda nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoagulyantlar saqlanuvchi ombor yuzasini belgiashda qatlam balandligini 2 m, ohak uchun — 1,5 m; mexanizmlar bilan tekshirishda qatlam balandligi oshirilishi mumkin: koagulyant 3,5 m gacha; ohak — 2,5 m gacha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYetkazib beruvchi zavod tomonidan reagentlar qadoqlab idishlarda saqlanadigan boʻlsa, idishlarda saqlashni koʻrib chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoliakrilamidni muzlatib, 6 oydan ortiq saqlash, xlorli temir va natriy silikati zichlab berkitilgan idishlarini ochish ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.207. Koagulyantlarni eritma idishlarida hoʻl holda saqlashda, ulardan quyuqlashtirilgan eritma (15 — 20%) olinishida idishlar tuzilishi va reagent eritmalar quyuqligiga koʻra 1 t tozalanmagan koagulyantga 2,2 — 2,5 m3, 1 t tozalangan koagulyantga 1,9 — 2,2 m3 hisobida idishlar hajmini belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEritma idishlarining umumiy sigʻimi bir marta keltirilgan reagentlar hajmi bilan muvofiqlashgan boʻlishi kerak. Eritma idishlari soni uchtadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.208. Oylik ishlatilgan koagulyant hajmidan ortiqroq reagent qismi bir bor keltirilgan reagentni quyuqlashgan eritmasi idish-saqlagichlarda saqlanishi zarur, qaysiki uning hajmi 1 t koagulyantga 1,5 — 1,7 m3 hisobida belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEritma idishlarini va idish saqlagichlarni binodan tashqarida joylashtirish ruxsat etiladi. Bunda idishlar devorlari holatini nazorat qilish taʼminlangan boʻlishi va istisno etuvchi tadbirlar kurilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIdish-saqlagichlar soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.209. Guvala holdagi ohakdan foydalanilganda uni soʻndirib va 35 — 40% li quyuqlikda xamir holida sigʻimlarda saqlashni nazarda tutish lozim. Sigʻim hajmini 1 t ohakka 3,5 — 5 m3 hisobida aniqlash lozim. Soʻndirish uchui sigʻimlarni ixotalangan xonalarda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhaklarni quruq holda maydalab va ohak soʻndirgich apparatlarda soʻndirib saqlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhak xamiri yoki sutini markazlashtirilgan ravishda yetkazishning imkoni boʻlsa, ularni hoʻl holda saqlash joizdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.210. Jadal koʻmir omborini alohida xonada joylashtirish lozim. Omborga portlash xavfi talablari qoʻyilmaydi, yongʻin xavfi boʻyicha B toifasiga kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.211. Kationit va anionitlarni zaxiraga saqlash uchun xonaning hajmini ikkita kationitli filtrlar toʻldirilishini, bitta anionitli filtr kuchsiz asosli va bittasi kuchli asosli anionitlarni qoʻllangan holda hisobga olish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.212. Reagentlarni saqlash uchun omborlarni (xlorli va ammiakdan tashqari) ulardan eritmalar va quyqalar tayyorlanadigan xonalar yaqinida joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.213. Xlor sarflash omborining sigʻimi 100 t dan oshmasligi, butunlay ixotalangan bitta boʻlinmada — 50 t boʻlishi lozim. Ombor yoki boʻlinmalar bino yoki xonaning qarama-qarshi tomonida ikkita chiqish yoʻli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOmborni yer usti yoki yarmi yer ostida, yarmi yer ustida qurilgan (ikkita zina oʻrnatilgan) binolarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorni ballonlar yoki yuk qutilarda saqlash kerak; bir sutkadagi xlor sarfi 1 t dan oshsa, sigʻimi 50 t gacha boʻlgan zavodda tayyorlangan tanklarni qoʻllash ruxsat etiladi, bunda stansiyada xlorni ballon yoki yuk qutilariga qoʻyish man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOmborda reagentlarni bir xil boʻlmagan idishlarda (yuk qutilari, ballonlar) joʻnatish uchun konstruksiyalarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOmbor xonalariga avtomobil transportlarida kirish ruxsat etilmaydi. Shikastlangan idishlarni ombor xonalarida saqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorli idishlar tagliklar yoki ramkalarga joylashtirilishi, transportirovka qilishda straxovkalash va ilish uchun quloy turishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.214. Xlor ombori xonasida shikastlangan yuk qutilari yoki ballonlarni tez yuklash uchun aralashmaydigan eritmali sigʻimni nazarda tutish lozim. Sigʻim devoridan ballongacha boʻlgan masofa 200 mm dan kam boʻlmasligi, yuk qutisigacha — 500 mm dan kam boʻlmasligi, chuqurligi shikastlangan idishni eritma qalinligi 300 mm dan kam boʻlmagan holda qoplashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻim tubida idishni mahkamloydigan tayanchlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuk qutilari yoki ballonlarni tarozilarda oʻrnatish uchun ularni mahkamlashga tayanchlar eʼtiborga olingan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Tanklardan foydalanilgan xlor sarflanadigan omborlarini loyihalash holatlariga ushbu meʼyorlar tarqalmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.215. Tuzni saqlash usuli uni yetkazib berish shartlariga bogʻliq. Tuzning bir martalik yetkazib berilgan hajmi 30 sutkali ehtiyoj miqdoridan oshib ketgan holda, tuz hoʻl holatda saqlanadigan omborlarni nazarda tutish kerak 300 kg tuzni omborning 1 m3 hajmida saqlash hisobidan. Tuz saqlash uchun kamida ikkita idish boʻlishi kerak. 30 sutkali ehtiyoj miqdoridan kamroq tuzni saqlash uchun yopiq imoratlarda quruq holatda saqlash omborlarini nazarda tutish lozim. Shunda tuz qatlami 1,5 m dan oshib ketmasligi kerak. Tuzni quruq ahvolda saqlashda uning toʻyingan eritmasini olish uchun elektroliz xonasida joylashtiriladigan sarflash idishlari (baklari) nazarda tutiladi. Shu bilan birga, har bir shunday idishning sigʻimi tuzning bir sutkali zaxirasi (ehtiyoji) sigʻishini taʼminlashi, va ularning soni kamida ikkita boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.216. Stansiyalar filtr ashyolar va shagʻallar bilan taʼminlanmagan hollarda, saqloydigan, maydaloydigan, ajratadigan, yuvuvchi hamda ashyolarni transportirovka qiluvchi, filtrni zarur yetarli yuklagich bilan toʻldirishga maxsus xoʻjalikni nazarda tutish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.217. Filtr ashyolarni saqlash uchun sigʻimlar hisob-kitobi va jihozlarni tanlash har yili 10% dan toʻldirilishi hamda yuklagichlarni almashtirish, stansiyada filtrlar soni 20 tagacha boʻlganda qoʻshimcha shikastlanganlik zahirasi uchun bitta filtr toʻldirgichi hamda soni koʻp boʻlganda ikkita hisobidan olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.218. Filtr ashyolarini transportirovka qilishda gidrotransport (suv purkagich yoki qumli nasoslar bilan) qabul qilish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyqani (pulpani) transportirovkalash uchun quvur oʻtkazgich diametrini pulpa harakati tezligi 1,5 — 2 m/sek hisobida aniqlash lozim, biroq 50 mm dan kam qabul qilinmasligi kerak; quvur oʻtkazgichlar burilishlari radiusini quvur oʻtkazgichning 8 — 10 diametridan kam boʻlmasligini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.219. Omborlarda va stansiyalarda reagentlarni tushirib olish va transportirovkalash ishlari mexanizatsiyalashtirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tayyorlash stansiyalarida inshootlarning joylashgan balandligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.220. Inshootlarni tabiiy qiyalik joylarda inshootlar, birlashtiruvchi kommunikatsiyalarida va oʻlchagich moslamalarida bosim yoʻqolishini hisobga olgan holda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.221. Inshootlarda va birlashtiruvchi kommunikatsiyalarda suv sathlari farqini hisob-kitoblar orqali aniqlash kerak; inshootlarni balandlikda joylashtirshda bosim yoʻqotishni oldindan quyidagicha qabul qilish ruxsat etiladi, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlarda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻrli barabanli filtrlarda (barabanli toʻrlar va mikrofiltrlarda) — 0,4 — 0,6;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkirish (tutashuv/kontakt) kameralarida — 0,3 — 0,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишreagentlarni kiritish konstruksiyalarida — 0,1 — 0,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidravlik qorishtirgichlarda — 05, — 0,6;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmexanik qorishtirgichlarda — 0,1 — 0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpagʻa shakllanadigan gidravlik kameralarda — 0,4 — 0,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpagʻa shakllanadigan mexanik kameralarda — 01, — 0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtindirgichlarda — 0,7 — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuallaq choʻkindili tindirgichlarda — 0,7 — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjadal filtrlarda — 3 — 3,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkontaktli tindirgichlar va prefiltrlarda — 2 — 2,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsust filtrlarda — 1,5 — 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirlashtiruvchi kommunikatsiyalarda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻrli barabanli filtrlar yoki kirish kameralaridan qorishtirgichlarga — 0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqorishtirgichlardan tindirgichlarga, muallaq choʻkindili tindirgichlarga va kontakt tindirgichlarga — 0,3 — 0,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtindirgichlardan, muallai chiqindili tindirgichlardan yoki prefiltrlardan filtrlarga — 0,5-0,6;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlardan yoki kontakt tindirgichlardan filtrlangan suvli rezervuarlarga — 0,5-1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Keltirilgan qiymatlarda inshootlarning yigʻma, uzatuvchi va tarqatuvchi konstruksiyalarida bosim yoʻqolishi hisobga olingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oʻlchagich asbobda bosim yoʻqotish qoʻshimcha quyidagi hisob-kitobdan hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstansiyaga kirish va undan chiqishda — 0,5 m dan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtindirgichlarda sarflarni hisoblash asboblarida muallaq choʻkindili tindirgichlarda, filtrlarda va kontakt tindirgichlarda — 0,2 — 0,3 m dan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Inshootlar orasidagi suv sathlari farqini va birlashtiruvchi kommunikatsiyalarda bosim yoʻqolishini hisob-kitoblar boʻyicha aniqlashda suvning hisobiy sarfini 6.8-bandida koʻrsatilganlarni hisobga olgan holda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.222. Suv tayyorlash stansiyalarida ayrim inshootlarni, shuningdek suv uzatishda nosozlik yuz berganda inshootni chetlab oʻtib oʻchirish imkonini taʼminlovchi aylanma kommunikatsiyalar tizimini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStansiyaning quvvati 100 ming m3/sut dan ortiq boʻlsa, aylanma kommunikatsiyani nazarda tutmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Aylanma kommunikatsiyalardagi yopish armaturasi plombalangan boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. NASOS STANSIYALARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.1. Nasos stansiyalarining suv uzatishni taʼminlanganlik darajasi boʻyicha 4.4-bandiga muvofiq qabul qilinuvchi uchta toifaga boʻlish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos stansiyalari toifalarini ularning suv taminoti umumiy tizimidagi vazifalar mohiyatiga koʻra belgilash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Suvni bevosita yongʻinga qarshi hamda suv quvurlar birlashgan tarmoqlarga uzatuvchilar nasos stansiyalari I toifaga kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yongʻinga qarshi va birlashgan yongʻinga qarshi suv quvur obyektlarini 2.11-bandning 1 eslatmasida koʻrsatilgan nasos stansiyalarini II toifaga kiritish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Suvni bir quvur oʻtkazgichga uzatuvchi, shuningdek suv sepish yoki sugʻorish nasos stansiyalarini III toifaga kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos stansiyasiga belgilangan toifalar uchun xuddi shunday ishonchli elektr taʼminoti toifalarini “Elektr konstruksiyalar tuzilishi qoidalari” (EQTQ) boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.2. Nasos turlarini tanlash va ishchi agregatlar sonini nasoslar, suv oʻtkazgichlar, tarmoqlar, sozlovchi sigʻimlarning sozlovchi, suv isteʼmoli sutkali va soatli jadval, oʻt oʻchirish sharoitlari, obyektni ishga tushirish ketma-ketligi bilan birgalikdagi ishlarining hisob-kitobi asosida olib borish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos agregatlari turini tanlashda ortiqcha bosimni eng kichik qiymatini nasoslar bilan rivojlantirishni taʼminlashda ishning barcha tartiblarida sozlovchi sigʻimdan foydalanish hisobiga aylanishlar sonini sozlash, nasoslar turini va sonini oʻzgartirish, hisobiy muddat davomida ularni ish sharoitlari oʻzgarishiga muvofiq ishchi gʻildiraklarni kesish yoki oʻzgartirish joizdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Mashinalar zalida turli vazifali nasoslar guruhini oʻrnatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlari uchun suv uzatuvchi nasos stansiyalarida yomon va zaharli suyuqliklarni tebratib chiqaruvchi nasos konstruksiyalari man etiladi, oʻt oʻchirish tizimiga koʻpik hosil qiluvchi eritma uzatuvchi nasoslardan tashqari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Avariya vaziyatida choʻktirish mumkin boʻlgan chuqur oʻrnatilgan nasos stansiyalari uchun zich yopiladigan monoblok nasoslarni (boʻktirilgan turdagi) nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.3. Bir vazifali nasoslar guruhi uchun nasos stansiyalari suvni bitta tarmoqqa yoki suv quvurga uzatuvchi, ehtiyot agregatlar sonini 40-jadvalga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40-jadval | |||
Bir guruhdagi ishchi arregatlar soni | Quyidagi toifalar uchun nasos stansiyalarda zaxira agregatlar soni | ||
I | II | III | |
6 gacha | 2 | 1 | 1 |
6 dan ortiq 9 gacha | 2 | 1 | - |
9 dan ortiq | 2 | 2 | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Ishchi agregatlar soniga yongʻin nasoslari kirituladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Bir guruhdagi ishchi agregatlar soni kamida ikkita boʻlishi lozim, yongʻin agregatlaridan mashqapu. II va III guruh nasos stansuyalarida, asoslab berulgan holda, bitta ishchi agregatni oʻrnatish ruxsat etuladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Bir guruhda turli tavsifli nasoslar oʻrnatulganda unumdorligi kammapoq boʻlgan agregatlar uchun zaxira agregatlar sonini 32-jadval boʻyicha qabul qilish lozim, unumdorligi kichikroq zaxira nasosni esa omborda caqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Yuqori bosimli birlashtirulgan yongʻinga qarshi nasos stansiyalarida yoki faqam yongʻin nasoslarini oʻrnatishda, ishchi agregatlar soni qancha boʻlishidan qamʼi nazar, bitta zaxira yongʻin agregatini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Aholi soni 5 ming kishigacha boʻlgan aholi yashash joylaridagi suv oʻtkazgichlar nasos stansiyalarida elektr taʼminoti manbasi bitta boʻlganda ichki yonuv dvigatelli va avtomatik yurgizuladigan (akkumulyatordan) zaxira yongʻin nasosini oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. II toifali nasos stansiyalarida ishchi agregatlar soni oʻnta va undan koʻp boʻlganda bitta zaxiradagi agregatni omborda saqlash ruxsat etuladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Chyquppoq oʻrnatulgan nasoslar unumdorligini 20 — 30% gacha oshirish uchun nasoslarni kammapoq unumdorlikdagi nasoslarga almashtirish yoki qoʻshimcha nasoslarni oʻrnatish uchun zaxira fundamentlarni oʻrnatish imkoniyatini koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.4. Nasos oʻqi belgilarini asosan nasos qobigʻini suv quyilishi bilan berkitilish shartidan kelib chiqib belgilanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsigʻimdan suv olishda suvning yuqori sathidan (tubidan belgilanganda) bir yongʻindagi yongan hajmiga, oʻrtacha — ikki va undan ortiq yongʻinlarda; yongʻin hajmi boʻlmaganda, nosozlik boʻlmaganda suvning oʻrtacha sathidan suv olinishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeng koʻp suv olinishda yer osti suvlari dinamik sathlardan burgʻilangan quduqlar orqali olishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oqimidan yoki suv havzasidan olinadigan boʻlsa — suv toʻsqich toifasiga koʻra 15-jadval boʻyicha qabul qilinadigan eng past suv sathidan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos oʻqi belgilarini aniqlashda soʻriluvchi havo boʻshligʻining ruxsat etilgan balandligini (hisobiy eng past suv sathidan) yoki ishlab chiqargan zavodning surilish tomonidan tirkagich zarurati talablarini, shuningdek soʻriluvchi quvur oʻtkazgichda bosim yoʻqolishlarini, harorat sharoitlarini va barometrik bosimini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. II va III toifa nasos stansiyalarida nasoslar quyilishlar tagiga oʻrnatilmaydi, bunda vakuum-nasos va vakuum-qozonlarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqurlashtirilgan nasos stansiyalari mashinalar zalining polini belgisi yuqori quvvatli nasoslar oʻrnatish yoki 7.3-bandning 7-eslatmasini hisobga olgan holda kattaliklaridan kelib chiqqan ravishda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII toifali nasos stansiyalarida suruvchi quvur oʻtkazgichlarda diametri 200 mm gacha boʻlgan qabul qiluvchi qalpoqchalar oʻrnatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.5. Nasos stansiyalarida soʻruvchi tarmoqlar soni oʻrnatiladigan nasoslar soni va guruhlaridan qatʼi nazar, yongʻinnikini ham qshshgan holda, ikkitadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir tarmoq oʻchirilganda qolganlari I va II toifa nasos stansiyalari uchun toʻliq hisobiy sarfni va III toifa uchun hisobiy sarfning 70% ini oʻtkazish hisoblangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBitta suruvchi tarmoq oʻrnatilishi III toifa nasos stansiyalari uchun ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.6. Bosimli tarmoq soni I va II toifalar uchun ikkitadan kam boʻlmasligi kerak. III toifa nasos stansiyalariga bitta bosimli tarmoq oʻrnatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.7. Soʻruvchi va bosimli quvur oʻtkazgichlarda toʻsqich armatura joylashishi, istalgan nasoslarni oʻzgartirish yoki taʼmirlashni, qaytarish qalpoqchalarini va asosiy toʻsqich armaturalarni, shuningdek nasoslar tavsifini tekshirishda suv uzatish taʼminotini 4.4-bandidagi talab larni buzmagan holda bajarish imkonini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.8. Har bir nasosning bosimli tarmogʻi toʻsqich armatura bilan, asosan nasos bilan toʻsqich armatura oraligʻida oʻrnatiluvchi qaytarish qalpoqchalari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻuv oʻrnatmasini toʻsqich armatura va qaytarish qalpoqchalari orasiga oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHar bir nasosning soʻruvchi quvurida toʻsqich armaturani quyiluvchi tagida joylashgan nasos yonida yoki umumiy suruvchi zovurlarga qoʻshiluvchi yerida oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.9. Shakldor qism va armatura quvurlar diametrini 41-jadvalda koʻrsatilgan chegarada suv harakatining tezligidan kelib chiqqan holda, texnik-iqtisodiy hisoblar asosida qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41-jadval | ||
Quvur diametri, mm | Nasos stansiyalari oʻtkazgich quvurlarida suv harakatlanishi tezligi, m/s | |
suruvchi | bosimli | |
250 gacha | 0,6 — 1 | 0,8 — 2 |
250 dan yuqori 800 gacha | 0,8 — 1,5 | 1 — 3 |
800 yuqori | 1,2 — 2 | 1,5 — 4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.10. Nasos stansiyasi mashina zalining oʻlchamlarini 12-boʻlim talablarini hisobga olgan holda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.11. Stansiya kattaliklarini tarhda kamaytirish uchun oʻng va chap tomonga aylanuvchi silindrli nasoslar oʻrnatish ruxsat etiladi, bunda ishchi gʻildirak faqat bir tomonga aylanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.12. Toʻsqich armaturali suruvchi va bosimli zovurlarni asosan nasos stansiyalari binosida, agar bu mashinalar zali oraligʻini ortishiga olib kelmasa, joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.13. Nasos stansiyalaridagi quvur oʻtkazgichlar, shuningdek mashinalar zalidan tashqaridagi suruvchi quvurlar asosan poʻlat quvurlardan, armatura va nasoslarga ulash uchun payvandlangan gardishlardan foydalanib tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.14. Soʻruvchi quvur oʻtkazgich, asosan nasos tomonga 0,005 dan kam boʻlmagan qiyalikka ega boʻlishi kerak. Quvur oʻtkazgichlar diametrlari oʻzgargan yerlarida ekssentrik oʻtishni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.15. Chuqurlashtirilgan va yarim chuqurlashtirilgan nasos stansiyalarida quvvati boʻyicha eng yirik nasoslar joylashgan mashinalar zali atrofida nosozlik sodir boʻlganda agregatlarni choʻkish ehtimoliga qarshi, shuningdek toʻsqich armaturalarda yoki quvur oʻtkazgichlarda nasos elektr dvigatellarini mashina zali polidan 0,5 m dan kam boʻlmagan balandlikda oʻrnatish; nosozlik suv miqdorlari oʻzi kanalizatsiya yoki suv toʻsqichlarga oqib chiqib ketishi, chuqurchadan suvni nasos bilan chiqarib tashlaga chora-tadbirlarini koʻrib chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNosozlik nasoslarini oʻrnatish zarurati boʻlsa, ularning quvvatini mashina zalidan chiqarib tashlanadigan suv qatlami 0,5 m dan koʻp boʻlmagan, 2 soatdan koʻp vaqt ketmaydigan sharoitlardan aniqlash joiz. Hamda zaxira uchun bitta agregatni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.16. Suv oqishi uchun mashina zalining poli va sunʼiy ariqlarini suv yigʻuvchi chuqurcha tomon nishab qilib loyihalash kerak. Nasos osti poydevorlari chekkalarida tarnovlar va suv oqib ketishi uchun chuqurchalarni nazarda tutish lozim. Suv chuqurchadan oʻzi chiqib ketishi imkoni boʻlgan zovur nasoslarni eʼtiborga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.17. Chuqurlashtirilgan nasos stansiyalarida, avtomatik tartibda ishlovchi, mashina zali 20 m dan ortiq chuqurlikda chuqurlashtirilgan, shuningdek 15 m dan ortiq chuqurliqda chuqurlashtirilgan, doimiy xizmat koʻrsatuvchi xodimlari boʻlgan nasos stansiyalarida xodimlar uchun lift oʻrnatishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.18. 6 x 9 m oʻlchamli va undan ortiq mashina zali mavjud boʻlgan nasos stansiyalari l/s suv sarfli ichki yongʻinga qarshi suv quvuri bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBundan tashqari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchlanishi 1000 V gacha va undan kam boʻlgan elektr dvigatellarini oʻrnatishda: ikkita qoʻl koʻpikli oʻt oʻchirgich, quvvati 300 ot kuchigacha boʻlgan ichki yonuv dvigatellarida esa — toʻrtta oʻt oʻchirgichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchlanishi 1000 V dan ortiq yoki quvvati 300 ot kuchidan ortiq boʻlgan ichki yonuv dvigatellarini oʻrnatishda qoʻshimcha ikkita uglekislotali oʻt oʻchirgichlarni nazarda tutish kerak sigʻimi 250 l suvli idish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki boʻlak chipta, asbestli mato yoki 2 x 2 m oʻlchamda kigizlarni koʻzda tutish talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Yongʻin kranlarini nasoslarning bosimli zovuriga ulash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Nasos stansiyalaridagi suv olish quvurlarida yongʻinga qarshi suv oʻtkazgichlarni koʻzda tutish talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.19. Nasos stansiyalarda uning avtomatlashganlik darajasidan qatʼiy nazar, sanitariya nuqtasi (unitaz va rakovina), ishga tushiruvchi xodimlari (navbatchi taʼmirlov guruhi) uchun xona va ularning kiyimlarini saqloydigan javonlarni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanitariya-maʼishiy xonalari boʻlgan ishlab chiqarish binosidan 50 m dan ortiq boʻlmagan masofada joylashgan nasos stansiyalarida sanitariya nuqtasini koʻzda tutmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv toʻsqich burgʻilangan quduqlar ustida joylashgan nasos stansiyalarida sanitariya nuqtalari kerak emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholi yashaydigan joylardan yoki obyektdan tashqari joylashgan nasos stansiyalari uchun hojatxonalar kurish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.20. Alohida joylashgan nasos stansiyalari uchun mayda taʼmir ishlarini olib borish uchun dastgohlar oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.21. Ichki yonuv dvigatelli nasos stansiyalarida mashina zalidan yonmaydigan konstruksiyalar bilan ajratilgan, oʻtga chidamlilik chegarasi 2 soatdan kam boʻlmagan xonalarda suyuq yonilgʻili (benzin 250 l gacha, dizel yonilgʻisi 250 l gacha) sarf sigʻimini joylashtirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.22. 13-boʻlim koʻrsatmalariga muvofiq nasos stansiyalarida nazoratoʻlchov apparatlari oʻrnatilishi koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.23. Yongʻinga qarshi suv taʼminoti nasos stansiyalarini ishlab chiqarish binolarida oʻrnatishga ruxsat etiladi, shunda ular oʻtga chidamliligining eng yuqori darajasi REI-120 teng boʻlgan yongʻinga qarshi toʻsiqlar bilan ajratilishi va bevosita tashqariga alohida chiqadigan joyi mavjud boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.24 Asoslab berilgan holda, choʻktirma nasoslardan foydalanib, nasos stansiyalarini rezervuarlar bilan qoʻshib ishlatishga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. SUV OʻTKAZGICHLAR, SUV QUVURLARI TARMOQLARI VA ULARDAGI INSHOOTLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosh rejalarda tarmoqlarni loyihalashda asosiy zovurlar oʻrtasida chiqargichlarni oʻrnatishni nazarda tutish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.1. Suv oʻtkazgich qatorlar sonini suv taʼminoti tizimlari toifalari va qurilishi ketma-ketligini hisobga olgan ravishda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.2. Suv oʻtkazgichlarni ikki va undan ortiq qatorlarda yotqazilishida, suv oʻtkazgichlar orasida boshqa qatorga ulovchi konstruksiyalar zaruratini bogʻliq boʻlmagan suv toʻsqich inshootlari yoki isteʼmolchiga suv uzatuvchi suv oʻtkazish qatorlari soniga koʻra aniqlanadi, bu hollarda suv oʻtkazgichlardan birini yoki biron qismini oʻchirilganda xoʻjalik-ichimlik obyektlari ehtiyojlariga uzatiladigan umumiy suvning hisobiy sarfini 30% dan ortiq boʻlmagan miqdorda, ishlab chiqarish ehtiyojlariga esa — nosozlik jadvali boʻyicha pasaytirish ruxsat etiladi, yongʻinni oʻchirish uchun esa 100% ga taʼminlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.3. Suv oʻtkazgichni bir qatorda yotqizilsa va suv bitta suv toʻsiqqa uzatilsa, 9.6-bandiga muvofiq suv oʻtkazgichda sodir boʻlishi mumkin boʻlgan nosozlikni bartaraf etish chogʻidagi suv hajmi oldindan nazarga olingan boʻlishi kerak. Bir nechta suv toʻsqichlardan yolgʻiz mustaqil suv oʻtkazgichlar boʻyicha suv uzatishda, 8.2-band talablari bajarilgan sharoitda, nosozlik suv hajmi kamaytirilgan boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.4. I toifa suv taʼminoti tizimlari quvur oʻtkazgichlarida nosozlikni bartaraf etishning hisobiy vaqtini 42-jadvalga binoan qabul qilish kerak. II va III toifa suv taʼminoti tizimlari uchun jadvalda koʻrsatilgan vaqtni muvofiq ravishda 1,25 va 1,5-martaga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41.1-jadvali | ||||||||
Muhandislik tarmoqlari | Yer osti tarmoqlaridan gorizontal yoʻnalish boʻyicha quyidagilargacha boʻlgan masofa, m: | |||||||
bino va inshootlar fundament larigacha | toʻsiqlar fundamentlari, tayanchlar, estakadalar, quvur oʻtkazgichlargacha | avtoyoʻllar | elektr uzatkichlar havo yoʻllari tayanchlari ostidagi fundamentlargacha | |||||
bort toshlari, qatnov yoʻllari chetlari, mustahkamlangan yoʻl chekkasigacha | yoʻlning tashqi cheti yoki koʻtarmaning etagigacha | |||||||
1 kv. gacha va tashqi yoritgichlargacha | 1 dan 35 kv. gacha | 35 kv. dan yuqori | ||||||
1. Suv oʻtkazgich va bosim kanalizatsiyasi | 5 | 3 | 2,0 | 1 | 1 | 2 | 3 | |
2. Oʻzi oqar kanalizatsiya va suv oqimlari | 3 | 1,5 | 1,5 | 1 | 1 | 2 | 3 | |
3. Drenaji | 3 | 1 | 1,5 | 1 | 1 | 2 | 3 | |
4. Yonuvchan gazlarning gaz quvurlari | ||||||||
A) past bosimli 0,005 Mpa (0,05 kgs/sm2) gacha | 2 | 1 | 1,5 | 1 | 1 | 5 | 10 | |
B) oʻrta bosimli 0,005 (0,05) dan yuqori 0,3 Mpa (3 kgs/sm2) gacha | 4 | 1 | 1,5 | 1 | 1 | 5 | 10 | |
V) yuqori bosimli 0,3 (3) yuqori 0,6 Mpa (6 kgs/sm2) gacha | 7 | 1 | 2,5 | 1 | 1 | 5 | 10 | |
G) yuqori bosimli 0,6 (6) dan yuqori 1,2 Mpa (12 kgs/sm2) gacha | 10 | 1 | 2,5 | 1 | 1 | 5 | 10 | |
1. Issiqlik tarmoqlari kabelning tashqi devoridan (yoki kanalsiz qistirma qobigʻidan) | 2 | 1,5 | 1,5 | 1 | 1 | 2 | 3 | |
2. Barcha kuchlanishdagi kuch kabellari va aloqa kabellari | 0,6 | 0,5 | 1,5 | 1 | 0,5* | 5* | 10* | |
3. Kanallar, tonnellar | 2 | 1,5 | 1,5 | 1 | 1 | 2 | - | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Faqam kuch kabellaridan boʻlgan masofalarga taalluqli. Aloqa kabellaridan boʻlgan masofani Oʻzbekiston Resrtublikasi Aloqa vazirligi tomonidan tasdiqlangan maxsus meʼyorlar boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41.2-jadvali | |||||||||||
Muhandislik tarmoqlari | Quyidagilar oʻrtasida gorizontal yoʻnalish boʻyicha masofa, m: | ||||||||||
suv quvurlari | kanalizatsiya | zovurlar yoki tarnovlar | yonuvchan gazlar gaz quvurlari | barcha kuchlanishdagi kuch kabellari | aloqa kabellari | issiqlik tarmoqlari | |||||
past bosim 0,005 MPa gacha | oʻrtacha bosim, 3 MPa gacha | yuqori bosim, 6 MPa gacha | yuqori bosim 1,2 MPa gacha | kanalsiz qistirgich qobigʻi | kanalning, tonnelning tashqi devori | ||||||
1. Suv quvuri | 1,5 | 1,5 | 1 | 1 | 1,5 | 2 | 0,5* | 0,5 | 1,5 | 1,5 | |
2. Kanalizatsiya | 0,4 | 0,4 | 1 | 1,5 | 2 | 5 | 0,5* | 0,5 | 1 | 1 | |
3. Zavur va tarnov | 1,5 | 0,4 | 0,4 | 1 | 1,5 | 2 | 5 | 0,5* | 1 | 1 | 1 |
4. Yonuvchan gazlar gaz quvurlari: | |||||||||||
A) pasg bosimli 0,005 Mpa (0,05 kgs/sm2) gacha | 1 | 1 | 1 | - | 1 | 1 | 2 | 1 | |||
B) oʻrtacha bosimli 0,005 Mpa (0,05) dan yuqori 0,3 Mpa gacha (3 kgs/sm2) | 1 | 1,5 | 1,5 | - | 1 | 1 | 2 | 1 | |||
V) yuqori bosim 0,3 Mpa (3) dan yuqori 0,6 Mpa (6 kgs/sm2) gacha | 1,5 | 2 | 2 | - | 1 | 1 | 2 | 1,5 | |||
G) yuqori bosim 0,6 Mpa (6) dan yuqori 1,2 Mpa (12 kgs/sm2) gacha | 2 | 5 | 5 | - | 2 | 1 | 4 | 2 | |||
5. Barcha kuchlanishdagi kuch kabellari | 0,5* | 0,5* | 0,5* | 1 | 1 | 1 | 2 | 0,1-0,05 | 0,5 | 2 | 2 |
6. Issiqlik tarmoqlari: | |||||||||||
A) tonnel kanalining tashqi devori; | 1,5 | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 4 | 2 | 1 | - | - |
B) kanalsiz qistirgich qobigʻi | 1,5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1,5 | 2 | 2 | 1 | - | - |
7. Kabeli svyazi | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0,5 | - | - | 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* EQTQ talablariga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEslatma: 1. Kanalizatsiyadan xoʻjalik-ichimlik suv quvurigacha masofa quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDiametri 200 mm gacha boʻlgan choʻyan quvurli suv quvurigacha — kamida 1,5 m, diametri 200 mm dan ortiq boʻlganda — kamida 3 m; plastmassali suv quvurlarigacha — 1,5 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Kanalizatsiya tarmoqlari va ishlab chiqarish suv quvurlari orasidagi masofa, quvurlar materiallari va diametrlari hamda tuproqlar nomenklaturasi va tavsifidan qatʼi nazar, kamida 1,5 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Bir transheyada yonuvchan gazlarning ikkita yoki undan koʻpra gaz quvurlari birga joylashtirilganda, ularning orasidagi masofa quyida koʻrsatilgan diametrli quvurlar uchun quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш300 mm gacha — kamida 0,4 m; 300 mm dan katta — kamida 0,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Jadvalda poʻlat gaz quvurlarigacha masofalar koʻrsatilgan. Nometall quvurlardan yerosti gaz quvurlarini joylashtirishni gaz taʼminotining ichki va tashqi konstruksiyalarini loyihalash boʻyicha CanQMQ boʻlimiga muvofiq nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42-jadval | ||
Quvurlar diametri, mm | Quvur oʻtkazgichlarda avariyalarni bartaraf etishning hisobiy vaqti, soat, quvurlar qoʻyilgan chuqurlik quyidagicha boʻlganda, m | |
2 m gacha | 2 m dan ortiq | |
400 gacha | 8 | 12 |
400 dan katta 1000 gacha | 12 | 18 |
1000 dan katta | 18 | 36 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Quvurlar materiali va diametri, suv oʻtkazgichlar trassalari xususiyatlari, yoʻllar, transport vositalari va avariyani bartaraf etish vositalari mavjudligiga qapab, koʻrsatilgan vaqt oʻzgarishi mumkin, lekin 6 soatdan kam qilib qabul qilishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Avariyani bartaraf etish vaqtini oshirishga ruxsat etiladi, qachonki suv uzatishdagi uzilishlar yoki uzatish miqdori kamayishi davomiyligi 4.4-bandida koʻrsatilgan eng oxirgi chegaralardan chiqib ketmasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Avariya bartaraf etilgandan keyin quvur oʻtkazgichlarni dezinfeksiya qilish zarurati yuzaga kelganda, jadvalda koʻrsatilgan vaqtni 12 soatga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.5. Suv quvur tarmoqlari aylanma boʻlishi kerak. Boshi berk suv quvur qatorlarini qoʻllash ruxsat etiladi, qachonki:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarish ehtiyojlariga suv uzatish uchun — suv taʼminotida nosozlikni bartaraf etish vaqtida uzilishlar ruxsat etilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik-ichimlik ehtiyojlariga suv uzatish uchun — quvur diametri 100 mm dan oshmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyongʻinga qarshi yoki xoʻjalik-yongʻinga qarshi ehtiyojlariga suv uzatish uchun oʻt oʻchirishga sarflanadigan suv miqdoridan qatʼi nazar — qator uzunligi 200 m dan yuqori boʻlmaganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashqi suv quvurlar tarmoqlarini bino va inshootlar ichki suv quvur tarmoqlari bilan halqalash ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Aholi soni 5 minggacha boʻlgan aholi yashash joylarida, tashqi oʻt oʻchirishga 10 l/s suv sarflanganda va binoda 12 tagacha ichki oʻt oʻchirish kranlari mavjud boʻlganda uzunligi 200 m dan ortiq boshi berk qatorlar ruxsat etiladi, qachonki yongʻinga qarshi rezervuarlar yoki suv havzalari, suv bosimini hosil qiluvchi minora yoki yongʻin oʻchirish uchun toʻliq hajmda boshi berk qatorning oxirida suv bilan toʻliq hajmda toʻldirilgan kontrrezervuar tashkil qilinganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrantlarni oʻrnatishdan hamda rezervuarlar va suv taqsimlash nuqtalaridagi rezervuarlarda yongʻinlarni oʻchirish uchun saqlanayotgan suvdan foydalanishdan voz kechish hisobiga kichik aholi yashash joylaridagi suv taʼminoti tizimlarida sarf-xarajatlarni kamaytirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.6. Suv quvurlar qatorlarining bir qismini (hisobiy shoxobcha oraligʻi) oʻchirilganda xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlariga uzatiladigan suv yigʻindisi qolgan qatorlar boʻyicha hisobiy sarfning 70% dan kam boʻlmasligi kerak unchalik quloy boʻlmagan suv olish joylariga suv uzatishda esa — hisobiy sarfning 25% dan kam boʻlmasligi, bunda erkin bosim 10 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.7. Yoʻl-yoʻlakay isteʼmolchilarni birlashtirib borish uchun yonma-yon qatorlar yotqizish asosiy yoʻl qatori va suv oʻtkazgich diametri 800 mm hamda ortiq, tranzit sarfida 80% dan kam boʻlmagan sarflar yigʻindisi; kichik diametrlar uchun — asoslab berilgan holda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻtish eni 20 m dan ortiq boʻlsa, oʻtishning kesishgan joylarida kiritishni istisno etgan takrorlash qatorlari yotqizilishi ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday hollarda yongʻin kranlarini yonma-yon boruvchi yoki takrorlovchi qatorlarda oʻrnatish kerak boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻchaning eni bosh qator chegarasida 60 m va ortiq boʻlganda suv quvurlarni koʻchaning ikki tomoniga yotqizish turini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.8. Xoʻjalik-ichimlik suv quvur tarmoqlarini noichimlik sifatidagi suvlarni uzatuvchi tarmoqlar bilan birlashtirish ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Mustasno tariqasida, sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan ravishda xoʻjalik-ichimlik suv quvurlarini noichimlik sifatidagi suv uzatishga zaxira sifatida foydalanish ruxsat etiladi. Bu holda toʻgʻon konstruksiyasi tarmoqlari orasini havoni boʻlib, suvni orqaga oqish imkonini bartaraf etishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.9. Suv oʻtkazgichlarda va suv quvur tarmoqlari qatorlarida zarur hollarda quyidagi konstruksiyalarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼmirlanadigan qismni ajratish uchun zulfinlar (qaytariluvchi loʻkidon);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur oʻtkazgichlarni boʻshatish va toʻldirishda unga havo kiritish va chiqarish uchun qalpoqchalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhavo kiritish va tutilib qolish uchun qalpoqchalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur oʻtkazgichlar ish jarayonida havoni chiqarish uchun vantuzlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur oʻtkazgichlarni boʻshatishda suvni chiqarib yuborish uchun quvurlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuvozonatlagichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyigʻuv oʻrnatmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqaytaruvchi qalpoqchalar yoki boshqa turdagi avtomatik faoliyatli kalpoqchalar, taʼmirlanuvchi qismlarni oʻchirish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosim sozlagichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidravlik zarbda yoki bosim sozlagich shikastlangan boʻlsa, bosim koʻtarilishining oldini oluvchi apparatlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDiametri 800 mm va ortiq boʻlgan quvur-oʻtkazgichlarda tuynuklar oʻrnatish (quvurlarni tekshirish va tozalash, toʻsqich-sozlagich armatura va boshqalarni taʼmirlash uchun) ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzi oqar bosimli suv oʻtkazgichlarda barcha mumkin boʻlgan tartiblarda ishlovchi suv oʻtkazgichlarni qabul qilingan quvurlar turi uchun ruxsat etilgan bosim chegarasidan koʻtarilib ketishidan saqlovchi boʻshatish boʻlmalarini oʻrnatishni eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Quvur oʻtkazgichlar ichini maxsus agregatlar bilan muntazam tozalab turish zarurati boʻlsa, buralma yopgichlar oʻrniga zulfinlarni qoʻllash joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.10. Suv oʻtkazgichlarning taʼmirlanadigan qismining uzunligini: suv oʻtkazgichlarni ikki va undan ortiq qatorlarda yotqizishda hamda ulovchi konstruksiyalar yoʻq boʻlsa — 5 km dan ortiq emas; ulovchi konstruksiyalar orasidagi masofa uzunligiga teng, lekin 5 km dan ortiq emas; suv quvurlarni bir qatorda yotqizishda — 3 km dan ortiq boʻlmagan holda qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suv quvurlar tarmoqlarini taʼmirlanuvchi qismlarga boʻlinishi bir qismni oʻchirganda beshtadan koʻp boʻlmagan yongʻin kranlari oʻchgan va isteʼmolchilarga suv uzatish ruxsat etilmaydigan suv taʼminotidagi uzilishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsoslangan taqdirda suv oʻtkazgichnnng taʼmirlanadigan qismlari uzaytirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir qator qilib oʻtkaziladigan zonalararo suv oʻtkazgichlarni loyihalashda taʼmirlanadigan qismlar uzunligi 15 km gacha uzaytirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.11. Havo kiritib chiqarib turuvchi avtomatik ravishda ishlovchi qalpoqchalar kesimida koʻtarilgan, siniq nuqtasida va suv oʻtkazgichning taʼmirlanuvchi qismi yuqori chegaraviy nuqtasida hamda tarmoqlarda quvur oʻtkazgichda havosiz boʻshliq hosil boʻlishining oldini oluvchi, qabul qilingan quvur turi uchun ruxsat etilgan kattalikdan ortishi, shuningdek quvur oʻtkazgichdan toʻldirilgadan soʻng, undan havoni bartaraf etish uchun nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavosiz boʻshliq kattaligi ruxsat etilgandan ortmagan boʻlsa, qoʻl bilan ishlatiladigan qalpoqchalar qoʻllanilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAvtomatik ravishda ishlovchi qalpoqchalar oʻrniga havo kirituvchi avtomatik ishlovchi va havoni tutib qoluvchi qalpoqchalar (loʻkidonlar, zulfinlar) qoʻl bilan ishlatiluvchi yoki vantuzlar bilan yoʻqotilayotgan havo sarfiga koʻra ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.12. Vantuzlarni havo yigʻgichlarda kesimning yuqori siniq nuqtalarida nazarga olish lozim. Havo yigʻgich diametrini quvur oʻtkazgich diametriga teng, balandligini quvur oʻtkazgich diametriga koʻra — 200 — 500 mm qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsoslangan taqdirda havo yigʻgichning boshqa oʻlchamlarini qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsqich armatura diametri, vantuzni havo yigʻgichdan oʻchiruvchi, vantuzning birlashtiruvchi quvurcha diametriga teng qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVantuzlarning talab etiluvchi oʻtkazuvchanlik xususiyatlarini hisobkitoblar orqali aniqlanishi yoki meʼyoriy muhit bosimida havo hajmi boʻyicha hisoblangan quvur oʻtkazgichdan uzatiladigan eng koʻp hisobiy suv sarfining 4% ga teng qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar suv oʻtkazgichda bir nechta siniqligi yuqori boʻlgan kesim nuqtalari mavjud boʻlsa, unda ikkinchi va keyingi nuqtalarda (suv harakati yoʻnalishi boʻyicha hisoblanganda) vantuzlarning talab etiladigan oʻtkazuvchanlik xususiyatlarini eng koʻp hisobiy suv sarfining 1% ni qabul qilish, berilgan siniq nuqta birinchisidan past yoki undan 20 m dan ortiq boʻlmagan masofada yuqori hamda oldingisidan 1 km dan ortiq boʻlmagan masofada joylashgan sharoitda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. Tutashmas quvur oʻtkazgich qismlaridagi (kesimni singan nuqtasidan keyinga) nishab 0,005 va undan kam boʻlganda vantuzlar oʻrnatilmaydi; singan nuqtada nishab 0,005 — 0,01 oraligʻida boʻlsa vantuzlar oʻrniga havo yigʻgichlarda kran oʻrnatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.13. Suv oʻtkazgichlar va suv quvur tarmoqlarini chiqish yoʻnalishi boʻyicha 0,001 dan kam boʻlmagan nishabda; tekis joy relyeflarida nishabni 0,0005 gacha kamaytirib loyihalash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.14. Har bir taʼmirlanayotgan qismdagi pastlashgan nuqtalarda, shuningdek quvur oʻtkazgichlarda yuvilgan suvlarni chiqarish joylarida chiqarish quvurlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChiqarish quvurlari diametri va havo kiritish uchun konstruksiyalar suv oʻtkazgich qismlari yoki tarmoqlarini 2 soatdan ortiq boʻlmagan vaqt ichida boʻshatishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarni yuvish uchun chiqarishlar tuzilishi quvur oʻtkazgichlarda eng koʻp hisobiy suv harakati tezligining 1,1 dan kam boʻlmagan tezlikni vujudga keltirish imkonini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsqich armatura sifatida chiqarishlarda burilish loʻkidonlarini qoʻllash joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suvda siqilgan havoni yuvishda qorishmalarning eng kichik harakat tezligi eng koʻp suv harakati tezligi 1,2 dan kam boʻlmasligi kerak (yuqori bosimli joylarda), suv sarfi qorishmaning hajmiy sarfini 10 — 25 % i hisobida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.15. Suvlarni yaqindagi suv oqimi, ariqlar, jarliklar va shunga oʻxshashlarga chiqarib yuborishni nazarda tutish lozim. Barcha chiqariladigan suvlarni yoki ularning bir qismini oʻzi oqib chiqishining iloji boʻlmasa, ularni keyinchalik chiqarib tashlash bilan quduqlarga chiqarish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.16. Yongʻin gidrantlarini avtomobil yoʻllari boʻylab qatnov qismining chetidan 2,5 m dan ortiq boʻlmagan masofada, uning oldiga xodimlar va oʻt oʻchirish mashinalari qattiq qoplama ustidan yetib borishi imkoniyati bilan, lekin binolar devorlariga 5 m dan yaqin boʻlmagan masofada nazarda tutish lozim. Bunda suv quvurlarning shoxobchalanuvchi joylarida oʻrnatish ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYongʻin gidrantlarini suv quvurlarining aylanma qismlarida oʻrnatish lozim. Ushbu qoidaning 8.5-bandidagi koʻrsatmalar hisobga olingan va gidrantlar ichida suv muzlab qolishiga yoʻl qoʻymaydigan choralar koʻrilgan holda gidrantlarni suv quvurlarining boshi berk qismlariga oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv quvur tarmoqlarida yongʻin gidrantlarini joylashtirish, ushbu tarmoqdan foydalanuvchi istalgan bino, inshoot yoki uning qismi ikkita gidrantdan kam boʻlmagan tashqi oʻt oʻchirishda 15 l/sek va undan ortiq suv sarflanuvchi hamda bittasi 15 l/sek dan kam suv sarflanuvchi shlang oʻtkazuvchilar hisobida, uzunligi 9.30-bandida koʻrsatilgandek qattiq qatlamli yoʻllar boʻyicha taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrantlar orasidagi masofa oʻt oʻchirish uchun suv sarfi va GOST 8220-85*E (yer osti yongʻin gidrantlari) boʻyicha oʻrnatilayotgan gidrantlar turining oʻtkazuvchanlik xususiyatlarining yigʻindisini hisobga olgan holda hisob-kitob qilish orqali aniqlanadi, biroq 150 m dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 m uzunlikdagi shlangli qatorlarda bosim yoʻqotish h, m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda qp — chiqayotgan yongʻin suvi oqimining unumdorligi, l/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. 1. Aholisi 500 kishigacha boʻlgan aholi yashash joylarida suv quvurlari tarmoqlarida gidrantlar oʻrniga oʻt oʻchirish kranlari mavjud boʻlgan diametri 80 mm ustunlarni oʻrnatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yongʻinga qarshi suv taʼminoti manbalariga olib keladigan yoʻllar va yoʻlkalar oʻt oʻchirish mashinalari yilning har qaysi mavsumida bu manbalar oldiga kirib kelishini taʼminlashi lozim. Gidrantlar va suv havzalari (suv manbalari) oldida va ular tomon harakatlanish yoʻnalishi boʻylab tegishli koʻrsatkichlar (hajmdor yoritgichli yoki yassi, nur qaytaruvchi qoplamalarni qoʻllab bajarilgan, atmosfera yogʻingarchiliklari va quyosh radiatsiyasiga chidamli) oʻrnatilgan boʻlishi kerak. Ularning ustida suv manbaigacha masofani koʻrsatadigan raqamlar aniq yozilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.17. Kompensatorlarni quyidagilarda nazarda tutish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv, havo, tuproq haroratining oʻzgarishi bilan vujudga keladigan oʻq siljishlarni ulangan joylarida muvozonatlanmaydigan quvur oʻtkazgichlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti yoʻlaklarida, sunʼiy ariqlarda yoki estakadalarda (tayanchlarda) yotqiziluvchi poʻlat quvur oʻtkazgichlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkishi mumkin boʻlgan tuproq sharoitidagi quvur oʻtkazgichlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKompensatorlar va qoʻzgʻalmas tayanchlar oʻrtasidagi masofani ularning konstruksiyalarini inobatga oladigan hisob-kitob orqali aniqlash lozim. Suv oʻtkazgichlar, payvandlangan ulamali poʻlat quvurlardan yasalgan magistral tarmoqlar yer ostidan oʻtkazilganda, kompensatorlarni choʻyanli gardishli armatura oʻrnatilgan joylarda nazarda tutish kerak. Choʻyanli gardishli armatura oʻqli choʻzuvchan kuchlardan poʻlat quvurlarni quduq devorlariga mustahkam oʻrnatib qoʻyish, maxsus tirgaklarni tashkil qilish yoki quvurlarni zichlashtirilgan tuproq bilan siqish yoʻli bilan himoya qilingan hollarda kompensatorlarni koʻzda tutmaslikka ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlarni tuproq bilan siqishda choʻyanli gardishli armaturaning oldida harakatlanuvchan ulanma birikishlarni (uzaytirilgan quvur, mufta va h.k.) qoʻllash lozim. Kompensatorlar va harakatlanuvchan ulanma birikmalar quvur oʻtkazgichlarni yer ostidan oʻtkazishda quduqlarga joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.18. Yigʻma oʻrnatmalarni nosozliklarning oldini olish uchun nazorat qilish va gardishlar, toʻsqichlar, saqlagich hamda sozlagich armaturalarni taʼmirlash uchun ochishda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.19. Suv oʻtkazgichlarda va suv quvur tarmoqlari qatorlaridagi toʻsqich armatura qoʻl, mexanik va elektr (harakatlanuvchi vositalardan) yuritmali boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMasofadan yoki avtomatik boshqaruvni toʻsqich armatura elektr yoki gidravlik yuritmali suv oʻtkazgichlarda qoʻllash oʻrinli boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.20. Suv olinuvchi kolonkalarning faoliyat radiusini 100 m dan ortiq qabul qilinmasligi lozim. Suv olinuvchi kolonkalar atrofida 1 m kenglikda va 0,1 nishablikda toʻshamani nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.21. Suv oʻtkazgichlar va suv quvurlar tarmoqlari uchun quvurlarning ashyosi hamda mustahkamlik sinfini tanlash statistik hisoblar, tuproq va transportirovka qiluvchi suv, shuningdek quvur oʻtkazgichlarning ish sharoitlari hamda suv sifatiga talablari asosida qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli suv oʻtkazgichlar va tarmoqlar uchun asosan metalldan (poʻlatli) nometall (armaturalangan, shisha-plastikli, plastmassali va h.k.) yasalgan quvurlar qabul qilinishi lozim. Nometall quvurlar qoʻllanilishi asoslab berilgan berilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchki hisobiy bosimi 1,0 Mpa (10 kgs/sm2) gacha joylar chegarasida, sanoat hududlarida, qishloq xoʻjaligi korxonalari tarmoqlarida qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat quvurlarni qoʻllash quyidagilarda ruxsat etidadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQismlarda hisobiy ichki bosim 1,0 Mpa (10 kgs/sm2) dan ortiq boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir yoʻl osti va avtomobil yoʻllaridan oʻtishda, suv toʻsiqlari orqali hamda jarliklardan oʻtish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik-ichimlik suv quvurlarning kanalizatsiya tarmoqlari bilan kesishgan joylarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur oʻtkazgichlar avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari, estakada tayanchlari hamda yer osti yoʻlaklari boʻyicha yotqizilganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat quvurlar tejamkor navlar majmuidan qabul qilinishi kerak devorlarining qalinligi quvur oʻtkazgichlar ishlari sharoitini hisobga olgan ravishda hisob-kitoblar orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemir-beton va asbestsement quvur oʻtkazgichlar uchun shakldor metall qismlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti tizimlarida quvurlar ashyosini 1.3-bandidagi talablarni hisobga olgan ravishda tanlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.22. Hisobiy ichki bosim kattaligini gidravlik zarbda bosim koʻtarilishini hisobga olmagan holda quvur oʻtkazgichning turli qismlarida uzunligi boʻyicha (ish tartibi foydaliroqligida) foydalanish sharoitlariga koʻra mumkin boʻlgan kattagina bosimni yoki quvur oʻtkazgichga gidravlik zarbni hisobga olgan holda armaturaning zarbga qarshi faoliyati agar bu bosim boshqa kuchlar bilan birgalikda (8.26-bandi) ortiq taʼsir etsa, bu bosimga teng qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStatistik hisob-kitob qilish hisobiy ichki bosim taʼsiri, tuproq bosimi, vaqtincha kuchlar, quvurlarni oʻz ogʻirligi va transportirovka qilinuvchi suyuqliklar ogʻirligi, havosiz boʻshliq paydo boʻlishida muhit bosimi hamda tuproq suvlari tashqi gidrostatik bosimi quvurning ushbu ashyosi uchun anchagina xavf keltiruvchi taʼsirlar uygʻunlashuvi joizdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlar yoki ularning qismlarining masʼuliyatlilik darajasi boʻyicha quyidagi sinflarga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv uzatilishi taʼminlanganligi boʻyicha I toifali obyektlar uchun, shuningdek quvur oʻtkazgichlarni suv toʻsiqlaridan va jarliklardan, temir yoʻl hamda I, II toifali avtomobil yoʻllaridan oʻtish zonalarida, suv uzatish taʼminlanganligi boʻyicha II va III toifali obyektlar uchun nosozliklarni bartaraf etishdagi mashaqqatli yerlari uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv uzatish boʻyicha II toifali obyektlar uchun (I sinf qismlaridan tashqari), shuningdek takomillashgan qoplamalar bilan qoplangan avtomobil yoʻllari ostida yotqizilgan quvur oʻtkazgich qismlari, taʼminlanganlik boʻyicha III toifa obyektlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv uzatish taʼminlanganligi boʻyicha III toifa obyektlari uchun qolgan barcha quvur oʻtkazgich qismlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurni hisob-kitobida ish sharoiti koeffitsiyentini hisobga olish lozim, quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, t1, — quvurlar ishlab chiqarilgandan soʻng qisqa muddat sinalishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt2 — quvur materiali eskirishi, zanglashi yoki abrazion yeyilishi natijasida foydalanish jarayonida quvurlarning mustahkamlik koʻrsatkichlari pasayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγp — quvur qismining masʼuliyat darajasiga koʻra klassini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt1 koeffitsiyentining qiymatini ushbu turdagi quvurlarni ishlab chiqarish boʻyicha GOST yoki texnik shartlarga muvofiq oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirikma ulanmalar mustahkamligi quvurlarning mustahkamligiga teng boʻlgan quvurlar uchun m1 koeffitsiyentining qiymatini quyidagilarga teng qilib qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,9 — choʻyan, poʻlat, asbotsement, beton, temir-beton va keramik quvurlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — polietilen quvurlar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt2 koeffitsiyentining qiymatini quyidagilarga teng qilib qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — keramik hamda choʻyan, poʻlat, asbotsement, beton va temir-beton quvurlar uchun, qachonki ushbu turdagi quvurlarni — plastmassa quvurlarni ishlab chiqarishga GOST yoki texnik shartlarga muvofiq korroziya (zanglash) yoki abraziv yemirilish xavfi yoʻq boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγp koeffitsiyentining qiymatini quyidagicha qabul qilish lozim: 1-klass quvur oʻtkazgichlar uchun — 1; 2-klass quvur oʻtkazgichlar uchun — 0,95; 3-klass quvur oʻtkazgichlar uchun — 0,9.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.23. Foydalanishga topshirilishidan oldin quvur oʻtkazgichlar qismlari uchraydigan turli sinovlar uchun sinov bosimi kattaligini loyihalarda qurilishni tashkil etishda koʻrsatish joiz, bunda har bir quvur oʻtkazgich qismida qoʻllanilgan quvurlar ashyosi va sinflarining chidamlilik koʻrsatkichlariga, hisobiy ichki suv bosimiga hamda tashqi kuchlar kattaligiga, sinov davrida quvur oʻtkazgichlarga taʼsir etuvchilarga asoslanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSinash bosimining hisobiy kattaligi quyidagi quvurli quvur oʻtkazgichlar kattaligidan oshmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻyan — zavoddagi sinov bosimidan — 0,5 koeffitsiyenti bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoʻlat — ichki hisobiy bosimdan — 1,5 koeffitsiyenti bilan, lekin zavodning sinov bosimidan ortiq emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplastmassa — ichki hisobiy bosimdan — 1,3 koeffitsiyenti bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshisha plastik — ichki hisobiy bosimdan — 1,25 koeffitsiyenti bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.24. Choʻyan, asbestsement, beton va temir-beton quvur oʻtkazgichlari hisobiy ichki bosim va hisobiy keltirilgan tashqi kuchlarning birgaliqdagi taʼsiriga hisoblangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat va plastmassa quvur oʻtkazgichlar 8.23-bandiga muvofiq ichki bosimga va tashqi keltirilgan kuchlar taʼsiri bilan birgaliqda muhit bosimi, shuningdek quvurning koʻndalang kesim dumaloq shaklining chidamliligi taʼsirlariga hisoblangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavosiz boʻshliq (vakuum) qiymatini aniqlashda quvur oʻtkazgichlarda eʼtiborga olingan havosiz boʻshliqqa qarshi qurilmalar taʼsirini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.25. Vaqtincha yuklamalar sifatida quyidagilarni qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir yoʻllari ostiga yotkaziladigan quvur oʻtkazgichlar uchun maʼlum temir yoʻl izlari sinfiga xos kuchlar; avtomobil yoʻllari ostiga yotqiziladigan quvur oʻtkazgichlar uchun — avtomobil ustunlaridan N-30 yoki gʻildirakli transportdan NK-80 (quvur oʻtkazgichga eng katta kuch taʼsiri boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomobil transporti harakati mumkin boʻlgan yerlarda yotqiziladigan quvur oʻtkazgichlar uchun — avtomobil ustunlarni N-18 yoki tasma zanjirli transport NG-60 (quvur oʻtkazgichga eng katta quch taʼsiri boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomobil transporti harakati mumkin boʻlmagan yerlarda yotqiziladigan quvur oʻtkazgichlar uchun — bir tekis taqsimlangan kuchlar 5 kPa (500 kgs/m2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.26. Gidravlik zarbdan quvur oʻtkazgichlarda koʻtarilgan bosimni hisoblaganda (zarbga qarshi armaturalar yoki vakuum hosil boʻlishini hisobga olgan holda aniqlangan) tashqi kuchni avtomobil ustunidan N-18 dan ortiq kuch qabul qilinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.27. Gidravlik zarbdan koʻtarilgan bosimni hisob-kitoblar bilan aniqlash va uning asosida quyidagi hollar uchun himoya choralarini qabul qilishni eʼtiborga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr taʼminoti nosozligi natijasida toʻsatdan barcha yoki birgalikda ishlovchi nasoslar guruhining oʻchib qolishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirgalikda ishlovchi nasoslardan biri burilish toʻsqichi berkilishigacha (loʻkidonlar) uning bosimli yoʻlida oʻchib qolishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqaytarish qalpoqchasi bilan jihozlangan bosimli yoʻllarda ochiq burilish toʻsqichda (loʻkidonda) nasosni ishga tushirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazgichda butunlay yoki uning ayrim qismlarini yopishga oʻchirilganda burilish toʻsqichlarni (loʻkidon) mexanizatsiyalashganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tarqatish oʻzanining tez harakatli ochilishi yoki yopilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.28. Nasoslarni toʻsatdan oʻchishi yoki yoqilishini keltirib chiqaradigan gidravlik zarblardan muhofazalash choralari sifatida quyidagilarni qabul qilish kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazgichlarda havoni tutib va chiqarib yurish uchun qalpoqchalar oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasoslar bosim yoʻllarida ochib va yopib sozlovchi qaytargich qalpoqchalar oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazgichda, suv oʻtkazgichlar bir nechta kichik statistik bosimli qismlarga boʻluvchi qaytirish qalpoqchalarni oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvlarni nasoslar orqali orqa yoʻnalishga nasoslar erkin aylanayotgan yoki butunlay toʻxtagan holda chiqarib tashlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazgich boshida (nasosning bosimli yoʻlida) gidravlik zarbni yumshatuvchi jarayon, havo-suvli kameralar (qalpoqchalar) oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Gidravlik zarbdan muhofazalash uchun quyidagilarni qoʻllash ruxsat etiladi: asragich qalpoqchalari va soʻndirish qalpoqchalarini oʻrnatish soʻrgʻich bosimli yoʻllardan suvlarni chiqarib yuborish suv oʻtkazgichda oqimning notinchligidan hosil boʻlishi mumkin boʻlgan uzilishlar joyida suv quyish ruxsat etilgan chegaradan ortiq bosim oshishida buzib yuboruvchi yaxlit toʻsiqlar oʻrnatish suv bosimli ustunlar oʻrnatish nasos agregatlarini katta inersiya bilan aylantiruvchi qorishmalardan foydalanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.29. Quvur oʻtkazgichlarni burilish toʻsqichlari berkligidan bosim oshishini himoyalash uchun, shu berklik vaqtini oshirishni taʼminlash kerak. Toʻsqichning berk vaqti yetarli boʻlmasa, qabul qilingan uzatish turi bilan qoʻshimcha himoyalash choralarini qabul qilish zarur boʻladi (asragich qalpoqchalar, havo qalpoqchalari, suv bosimli ustunlar oʻrnatish va boshqalar ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.30. Suv quvur yoʻllari asosan yer ostida yotqizilishi lozim. Issiqlik texnikasi va texnik-iqtisodiy asoslarga koʻra yerda va yer yuzida yotqizish, yer osti yoʻllarini yer osti yoʻlaklarida boshqa yer osti kommunikatsiyalari bilan birgalikda yotqizish, faqat yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqlik va gazni transportirovka qiluvchi quvur oʻtkazgichlardan mustasno. Yongʻinga qarshi va yongʻinga qarshi suv quvurlar birgalikda yer osti yoʻlaklarida yotqizilsa, yerdaga yoki yer yuzidagi yongʻin gidrantlari quduqlarda oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti yotqizishlarda toʻsqich, sozlagich va asragich quvur oʻtkazgich armaturalari quduqlarda (kameralarda) oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqsiz toʻsiq armaturalar oʻrnatilishiga asoslangan hollarda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlardagi va suv quvurlardagi toʻsqich armatura qoʻl, mexanik va elektr uzatmali (koʻchma vositalarda). Elektr uzatmaga ega boʻlgan toʻsqich armaturali umumiy quduqlarda yongʻin gidrantlarini oʻrnatish ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsqich armaturalarni quduqlardan (kameralardan) tashqarida oʻrnatish asoslab berilgan holatda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.31. Quvurlar tubi asos turlarini tuproqning yuk koʻtarish qobiliyati va ogʻirliklar qiymatiga koʻra qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHarsang toshni va suvga kam toʻyingan tuproqlardan tashqari barcha tuproqlarda quvurlarning tuzilishi buzilmagan tabiiy tuproqda, zarur boʻlsa asosning tekisligini taminlab yotqizishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik xarsang tashli tuproqlarda asosning qalinligi 1O sm boʻlgan qumli tuproq bilan tekislash nazarda tutiladi. Ushbu maqsadlarda mahalliy tuproqlardan (qumli loy, loyli qum) ularni tarkibiy hajm ogʻirligini 1,5 t/m3 gacha shibbalash sharti bilan foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarni hoʻl birikkan tuproqlarda (qumli loy, loy) yotqizishda ishni olib borish loyihalarida qumli asos tayyorlash zaruratini suv pasaytirish boʻyicha kurilayotgan choralar, shuningdek quvurlarning turi va tuzilishiga koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga kam toʻyingan tuproqlarda quvurlarni sunʼiy asosda yotqizish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.32. Poʻlat quvurlar qoʻllanilgan hollarda ularning ichki va tashqi yuzalarini zanglashdan muhofazalashni eʼtiborga olish zarur. Bunda ashyo qoʻllash 1.3-bandida koʻrsatilganlarga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.33. Poʻlat quvurlarning tashqi yuzalarini zanglashdan himoyalash usullarini tanlash tuproqni zanglash xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga, shuningdek betartib oqib yurgan suvlar keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan zanglashlar haqidagi maʼlumotlarga asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.34. Diametri 300 mm va undan katta boʻlgan poʻlat suv oʻtkazgich suv quvurlar tarmoqlarini zanglashdan va suv oʻsimliklari oʻsib ketishini bartaraf etish maqsadida bunday quvur oʻtkazgichlar ichki yuzalarini qumli sement, laklash, rux va boshqalar bilan qoplash yoʻli bilan himoyalashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Qoplamalar oʻrniga suvga barqarorlashtiruvchi ishlov berish yoki tavsiya etilayotgan E-ilovaga muvofiq quyidagi hollarda, qachonki sifatni hisobga olgan ravishda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar, suv sarfi va suvni vazifasi toʻgʻri belgilanganligi quvur oʻtkazgichlarda yemirilishlardan shunday himoya maqsadga muvofiqligi tasdiqlansa ingibitorlar bilan ishlov berish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.35. Barcha turdagi poʻlat va temir-beton quvurlaridan quvur oʻtkazgichlarni loyihalashda toʻxtovsiz elektr oʻtkazuvchanlikni taʼminlash tadbirlarini koʻrib chiqish lozim, qaysiki ushbu quvurlarni yemirilishdan elektr kimyoviy himoyalash konstruksiyalaridan foydalanish imkoniyati boʻlsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.36. Qum-sement qoplamali poʻlat armaturali quvur betonlarni yemirilishdan, sulfat-ionlar taʼsiridan himoyalashda SHNQ 2.03.11 ga muvofiq izolyatsiyalovchi qoplamalarni eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYemirilishga qarshi poʻlat armaturali quvurlarni tarmoq oqimlar keltirib chiqaradigan yemirilishlardan himoyalashni “Temir-beton konstruksiyalarni tarqoq oqimlar keltirib chiqarigan yemirilishlardan himoyalash boʻyicha qoʻllanma”ning (SHNQ 2.03.11) talablariga muvofiq ravishda eʼtiborga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat armaturali tashqi beton qatlami meʼyoriy zichlikdan past boʻlgan, hisobiy kuchlar taʼsirida ruxsat etilgan qalinliqdagi 0,2 mm yoriqlarga ega boʻlgan quvurlar uchun elektr kimyoviy quvurlarni katod qutblash tuproqda xlor-ion jamlanmasi 150 mg/l dan ortiq boʻlganda, betonning meʼyoriy zichligi va ruxsat etilgan darzlar yorigʻi 0,1 mm — 300 mg/l dan ortiq boʻlgan xlor-ion jamlanmasida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat armaturali quvurlarni katod qutblashni shunday loyihalash kerakki, yuzada hosil boʻladigan metall qutblash potensiali maxsus oʻrnatilgap nazorat-oʻlchash boʻlinmalarida oʻlchangan solishtirish uchun missulfat elektrodi boʻyicha 0,85 V dan kam, 1,2 V dan yuqori boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat armaturali quvurlarni elektr kimyoviy himoyalashda qutblash potensiali qiymatini qoldirilgan izlar yordamida aniqlashni quvur yuzasiga oʻrnatilgan solishtirish uchun mis-sulfat elektrodiga nisbatan katod stansiyalari yordamida himoyalashda esa — solishtirish uchun tuproqda oʻrnatilgan mis-sulfat elektrodiga nisbatan aniqlash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.37. Quvurni yotqizilgan chuqurligi, tubigacha hisoblanganda, tuproqqa botish hisobiy chuqurligi 0 °S haroratda 0,5 m dan ortiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Quvurlarni kamroq chuqurlikka yotqizishni quyidagilarni bartaraf etish choralari koʻrilgan sharoitlarda ruxsat etiladi: quvur ichida muz hosil boʻlishi natijasida quvur oʻtkazgichning ruxsat etilmagan oʻtkazuvchanlik xususiyatining pasayishi; suv yaxlagani natijasida quvurlar va ularni ulangan choklari shikastlanishi; quvur devorlari ashyosida tuproq, shakl oʻzgarishi va harorat kuchlanishi; quvur oʻtkazgichlarning nosozliklari tufayli suv uzatish toʻxtatilganda quvur oʻtkazgichda hosil boʻladigan muz tiqinlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.38. 0°S haroratda tuproqqa botirilish hisobiy chuqurligini hisobiy sovuq va kam qorli qishda kuzatilgan haqiqiy muzlash chuqurligiga hamda kutilayotgan hududlar holatini oʻzgarishi oqibatida (qor qatlamini yoʻqotish, takomillashgan yoʻl qoplamalarini yotqizish va shunga oʻxshashlar) ilgari kuzatilgan muzlash chuqurligining oʻzgarishi mumkinligini hisobga olgan holda ushbu hududda quvur oʻtkazgichlardan foydalanish tajribalariga asosan belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0°S haroratda tuproqqa botirilish chuqurligi va uni nazarga olinayotgan oʻzgarishlar boʻyicha mumkin boʻlgan oʻzgarishlar, hududni obodonlashtirishlar haqida maʼlumotlar boʻlmasa, issiqlik texnikasi hisob-kitoblari boʻyicha aniqlash kerak boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.39. Xoʻjalik-ichimlik suv quvurlarida yoz vaqtlarida suv isib ketishining oldini olish uchun asosan quvur oʻtkazgichlar yotqizilishi chuqurligini quvur ustidan hisoblaganda 0,5 m dan kam qabul qilinmasligi kerak. Issiqlik texnikasi hisob-kitoblari bilan asoslangan sharoitlarda suv oʻtkazgichlar yoki suv quvur tarmoqlarining qismlarida quvurlar yotqizish chuqurligini kichikroq qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.40. Suv oʻtkazgichlar va suv quvur tarmoqlarini yer ostida yotqizishlarda ularning chuqurligini aniqlashda tashqi transport yuklanmasi va yer osti inshootlari hamda kommunikatsiyalarni bir-birlari bilan kesishish sharoitlarini hisobga olgan ravishda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.41. Suv oʻtkazgichlar va suv quvurlar tarmoqlari quvurlarining diametrini tanlash texnik-Iqtisodiy hisob-kitoblar asosida, bunda ularning ishini nosozliklarda ayrim qismlarni oʻchirish shartlari hisobga olinib, belgilash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv quvurlar aholi yashaydigan joylardagi va sanoat korxonalari yongʻinga qarshi suv quvurlar birlashgandagi quvurlar diametri 100 mm dan kam, qishloq xoʻjaliga aholisi yashaydigan joylarda — 75 mm dan kam boʻlmasliga kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.42. Suvni transportirovka qilishda quvur oʻtkazgichlarda bosim yoʻqolishini aniqlash uchun gidravlik nishab qiymatini uncha sezilarli boʻlmagan yemirilish xossalari va tarkibida muallaq choʻkindilar boʻlmagan, qaysiki ularning choʻkishidan quvurlar jadal oʻsimliklar bilan tutib ketuvchi suvlarda majburiy J-ilovaga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.43. Mavjud tarmoqlar va suv oʻtkazgichlar uchun zarur boʻlganda tiklash boʻyicha hamda poʻlat quvurlar oʻtkazuvchanlik qobiliyatini ichki yuzalarini tozalash yoʻli bilan va yemirilishga qarshi qoplamlar bilan qoplash texnik-iqtisodiy asoslarga binoan istisno tariqasida haqiqiy bosim yoʻqotishni qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.44. Suv quvurlar yoʻllarini bosh rejada joylashtirish, shuningdek ushbu rejadagi eng kichik masofalar va tashqi yuza quvurlarining inshootlar hamda muhandislik tarmoqlarigacha kesishuvlarni SHNQ “Sanoat korxonalari bosh rejalari”ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.45. Bir nechta suv oʻtkazgich yoʻllarini muvoziy yotqizilishida (yangidan yoki mavjudlariga qoʻshimcha) rejadagi eng kichik masofa quvurlarning tashqi yuzalari oraligʻini belgilash ishlab chiqarish va ishni tashkil etish hamda ulardan birining nosozligida shikastlangan aralash suv oʻtkazgichlardan himoyalash zaruratini hisobga olgan holda aniklanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisteʼmolchilarga suv uzatishni ruxsat etilgan darajada pasayishida, 8.2-bandida koʻzda tutilgan — 43-jadvalda eʼtiborga olinganideq quvur ashyosiga koʻra, ichki bosimlar va geologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazgichlar nihoyasida ehtiyot sigʻimining mavjudligida, ruxsat etiluvchi suv uzatishni uzilishlari, hajmi qaysiki 9.6-bandida koʻzda tutilgan — 43-jadval talablariga javob beruvni, xarsanglarda yotqiziladigan quvurlar singari qaraladn.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgich trassalarining ayrim qismlarida, shuningdek imoratlar solingan hududlar boʻyicha suv oʻtkazgichlar yotkazilgan qismlarda va sanoat korxonalari hududlarida 43-jadvalda keltirilgan masofalarni qisqartirish quvurlarni sunʼiy asosga yotqizish, yer osti yoʻlaklarida, qobiqlarda yoki quvur yotqizishning boshqa usullarini, qaysiki qoʻshni suv oʻtkazgichlarning birida nosozlikka uchrasa, boshqalari shikastlanish imkonini istisno etuvchi usullarni qoʻllaganda ruxsat etiladi. Bunda suv oʻtkazgichlar oraligʻidagi masofa quvur yotqizishlarda hamda keyinchalik taʼmirlar olib borish imkonini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43-jadval | |||||||
Quvurlar materiali | Diametri, mm | Tuproq turlari (SHNQ 2.02.01 nomenklaturasi boʻyicha) | |||||
qoyali | yirik boʻlakli tuproqlar, shagʻalli qum, yirik qum, loylar | oʻrtacha yiriklikdagi qum, mayda qum, changsimon qum, loyli qum, qumli loy, oʻsimlik qoldiqlari, aralashgan tuproq, torflangan tuproq | |||||
bosim, MPa (kgs/sm2) | |||||||
≤ 1 (10) | > 1 (10) | ≤ 1 (10) | > 1 (10) | ≤ 1 (10) | > 1 (10) | ||
rejadagi quvurlarning tashqi yuzalari orasidagi masofa, m | |||||||
Poʻlat | 400 gacha | 0,7 | 0,7 | 0,9 | 0,9 | 1,2 | 1,2 |
Poʻlat | 400 dan ortiq 1000 gacha | 1 | 1 | 1,2 | 1,5 | 1,5 | 2 |
Poʻlat | 1000 dan ortiq | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 2 | 2 | 2,5 |
Choʻyan | 400 gacha | 1,5 | 2 | 2 | 2,5 | 3 | 4 |
Choʻyan | 400 dan ortiq | 2 | 2,5 | 2,5 | 3 | 4 | 5 |
Temir-beton | 600 gacha | 1 | 1 | 1,5 | 2 | 2 | 2,5 |
Temir-beton | 600 dan ortiq | 1,5 | 1,5 | 2 | 2,5 | 2,5 | 3 |
Asbestsement | 500 gacha | 1,5 | 2 | 2,5 | 3 | 4 | 5 |
Plastmassa | 600 gacha | 1,2 | 1,2 | 1,4 | 1,7 | 1,7 | 2,2 |
Plastmassa | 600 dan yuqori | 1,6 | - | 1,8 | - | 2,2 | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Suv oʻtkazgichlarni turli samhlarda parallel yomqizishda jadvalda koʻrsatilgan masofani quvurlar turli sathlarda yotqizilganligiga koʻra oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Diametrlari va quvur ashyosi boʻyicha farqlanuvchi suv oʻtkazgichlar uchun masofani qaysi quvurlar uchun masofa kammapoq boʻlsa, oʻshani qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.46. Suv quvurlar yoʻllarini yer osti yoʻlaklarida yotqizilishida quvurlar devoridan toʻsqich konstruksiyalarning ichki yuzasigacha va boshqa quvur oʻtkazgichlar devori orasidagi masofa 0,2 m; quvur oʻtkazgichlarda armatura oʻrnatilganda, toʻsqich konstruksiyalargacha boʻlgan masofa 8,57-bandiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.47. Quvur oʻtkazgichlarning temir yoʻl ostidan oʻtishlari I, II va III toifalari umumiy tarmoqlarning, shuningdek I va II toifa avtomobil yoʻllari ostidan quvur-qobiqlarda oʻtishni qabul qilish, bunda asosan ishni olib borishning yopiq usulini eʼtiborga olish zarur. Asoslab berilgan sharoitda quvur oʻtkazgichlarni yer osti yoʻlaklarida yotqizish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqa temir yoʻl va avtomobil yoʻllari ostidan quvur oʻtkazgichlar quvur-qobiqlarsiz oʻtishlarni oʻrnatish, ruxsat etiladi, bunda asosan poʻlat quvurlar hamda ish olib borishning ochiq usulini qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Quvur oʻtkazgichlarni temir yoʻl koʻpriklari va osma yoʻllari, yoʻllar ustidagi yoʻlovchilar koʻpriklari, temir yoʻl, avtomobil yoʻllari hamda yoʻlovchilar yer osti yoʻlaklari, shuningdek suv chiqaruvchi quvurlar boʻyicha yotqizish ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Quvur-qobiqlar va temir yoʻl osti yoʻlaklari ish oshib borishning ochiq usulida SHNQ 2.05.03 ga muvofiq loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.48. Temir yoʻl izlari relsi tubidan yoki avtomobil yoʻllari qatlamidan quvurlar, quvur-qobiq yoki yer osti yoʻlaklari ustigacha boʻlgan tik masofani SHNQ “Sanoat korxonalarining bosh rejasi”ga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.49. Rejada quvur-qobiq qirqimidan, agar quvur-qobiq oxirida quduq oʻrnatilgan boʻlsa quduqning devorining tashqi yuzasidan masofalar quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir yoʻllar kesishgan yerda chet iz oʻqidan 8 m, toʻkma tubidan 5 m, chuqurcha qoshidan va chetki suv chetlatkich inshootlaridan (ariqlar, togʻli zovurlar, sunʼiy ariqlar va zovurlar) — 3 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomobil yoʻllari kesishgan yerlarda — tuproq koʻtarma qoshidan yoki toʻkma tubidan, chuqurcha qoshidan, togʻli zovurlar tashqi qoshidan yoki suv chetlatishning boshqa inshootlaridan — 3 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRejada quvur-qobiq tashqi yuzasidan yoki yer osti yoʻlkasining masofasini quyidagilardan kam boʻlmagan holda qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtutashuv tarmoqlari tayanchlarigacha — 3 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻrsatkich chizigʻigacha, krestovinagacha yoki elektrlashgan yoʻllar relsiga soʻrguvchi kabel ulangan yerigacha — 10 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpriklargacha, suv oʻtkazgich quvurlar, tunnellar va boshqa sunʼiy inshootlargacha — 30 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Quvur-qobiq qirqimidan (tunneldan) masofalarni yoʻl yoqalariga joylashtirilgan shaharlararo aloqa kabellari, ogohlantirishlar va boshqalar mavjudligini aniqlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.50. Quvur-qobiq ichki diametrini quyidagicha ish olib borishlarda qabul qilish joiz:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишochiq usul bilan — quvur oʻtkazgich tashqi diametridan 200 mm ortiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишberk usul bilan — oʻtish uzunligiga koʻra va quvur oʻtkazgich diametri SHNQ 3.01.02 ga muvofiq (Qurilishda xavfsizlik texnikasi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Bitta quvur-qobiqda yoki yer osti yoʻlagida bir nechta quvur oʻtkazgichlarni, shuningdek quvur oʻtkazgichlarni birgalikda (elektr kabellari, aloqa va hokazolar) yotqizishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.51. Quvur oʻtkazgichlarning temir yoʻl ustidan oʻtishlari quvurqobiqlarda maxsus estakadalarda 8.49 va 8.53-bandlar talablarini hisobga olgan holda nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.52. Elektrlashtirilgan temir yoʻllar kesishgan joylarida tarqoq oqimlar keltirib chiqaradigan yemirilishlardan quvurlarni himoyalash boʻyicha tadbirlar koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.53. I, II va III toifali temir yoʻllardan, shuningdek I va II toifali avtomobil yoʻllaridan umumiy tarmoqlarning oʻtishlarini loyihalashda quvur oʻtkazgichlar nosozlikka uchraganda yoʻllarning yuvilib ketishi yoki suv bosishining oldini olish tadbirlarini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda quvur oʻtkazgichlar oʻtishlarining ikkala tomonidan temir yoʻllar ostiga asosan toʻsqich armaturali quduqlar oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.54. Temir yoʻllar va avtomobil yoʻllaridan oʻtish loyihalari Oʻzbekiston Respubliqasi Aloqa yoʻllari vazirligi yoki qurilish va avtomobil yoʻllaridan foydalanish vazirliklari idoralari bilan kelishilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.55. Quvur oʻtkazgichlarning suv oqimlari orqali oʻtishlariga qaynama (dyuker) yoʻllari soni ikkitadan kam boʻlmasligi kerak: bittasi oʻchirilganda, boshqasi boʻyicha 100% li hisobiy suv sarfi taʼminlanishi lozim. Dyukerlar yoʻllari yemirilishga qarshi kuchli himoyalangan, mexanik shikastlanishlardan himoyalangan poʻlat quvurlar yotqizilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKemalar suzadigan suv oqimlari orqali qaynamalar loyihalari Oʻzbekiston Respublikasi daryo floti boshqarmasi idoralari bilan kelishilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarning suv osti qismi chuqurligi quvur ustigacha 0,5 m dan kam boʻlmasligi, kemalar suzadigan suv oqim chegaralaridan 1 m dan kam boʻlmasligi kerak. Bunda suv oqimi oʻzanlarining yuvilishi va shakl oʻzgarishi imkoniyatlarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQaynama yoʻllarining oraliq masofasi 1,5 m dan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQaynamaning chiqish qismidagi qiyalik burchagi yopiq tomonga 20°dan katta qabul qilinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQaynamalarning ikki tomoni boʻyicha quduqlar oʻrnatish va toʻsqich armatura konstruksiyalariga oʻtishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQaynama quduqlar atrofini tekislash belgisi 5% taʼminlangan suv oqimidagi eng yuqori suv sathidan 0,5 m baland qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.56. Yotiq yoki tik tekisliklardagi burilishlarda quvurlarning kengaygan ogʻzidan yoki birlashtiruvchi ulagichlarli quvur oʻtkazgichlarda kuch paydo boʻlishini quvur choklari qabul qilolmasalar, tirgaklarni nazarga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPayvandlangan quvur oʻtkazgichlarda tirgaklarni quduqlarda joylandgan burilishlar yoki burilish burchaklarida tik tekisliklarda yuqoriga boʻrtiqlik 30° va undan ortiq nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Ishchi bosimi 1 MPa (10 kgs/sm2) gacha boʻlgan quvurlarning ogʻzi kengaygan yoki birlashtiruvchi ulagichlarli quvur oʻtkazgichlarda burilish burchagi 10° gacha boʻlsa, tirgaklarni nazarda tutmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.57. Quduqlar oʻlchamlarini aniqlashda eng kichik quduq ichki yuzalarining masofasini quyidagicha qabul qilish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur devoridan quvur diametri 400 mm — 0,3 m, 500 dan 600 mm gacha — 0,5 m, 600 mm dan ortiq boʻlganda — 0,7 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgardish tekisligidan quvur diametri 400 mm gacha — 0,3 m, 400 mm dan ortiq — 0,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишogʻzi kengaygan quvur chetidan devor tomonga qaraganda, quvur diametri 300 mm gacha — 0,4 m, 300 mm dan ortiq — 0,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur tubidan quduq tubigacha quvur diametri 400 mm gacha — 0,25 m, 500 dan 600 mm gacha — 0,3 m, 600 mm dan ortiq — 0,35 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZulfin dasta yuqorisi harakatlanuvchi loʻkidon bilan — 0,3 m, zalvor gʻildirak harakatsiz loʻkidon bilan — 0,5 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar ish qismi balandligi 1,5 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrant qopqogʻidan quduq qopqogʻigacha — vertikal yoʻnalish boʻylab kamida 450 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.58. Suv oʻtkazgichlarda oʻrnatiladigan havo chiqargich qalpoqchalar quduqlarda oʻrnatilishi nazarda tutilsa, ventilyator quvur oʻrnatish kerak qaysiki suv oʻtkazgichdan ichimlik suvi uzatiladigan boʻlsa, filtrlar bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.59. Quduqlarga tushish uchun quduq boʻyni va devorlarida taram-taram poʻlat va choʻyan halqalar yoki koʻchma metall zinapoyalarni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArmaturana xizmat koʻrsatish uchun quduqlarda, zarur holatlarda, 12.7-bandiga muvofiq maydonchalarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.60. Quduqlarda (asoslab berilganda) ikkinchi isitgich tom yopmalarni nazarga olish zarur; zarur boʻlgan hollarda toʻsqich armaturalar oʻrnatilgan tuynuklarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. SUV SAQLASH UCHUN SIGʻIMLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1. Suv taʼminoti tizimlaridagi sigʻimlar oʻz vazifalariga koʻra sozlovchi, yongan, nosozlik va tutashuv suv hajmlarini oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2. Sozlovchi suv hajmi Wp, m3, sigʻimlarda, (sigʻimlarda, bosimli suv minoralari idishlarida va boshqalar) suv tushish va tarqalish jadvali asosida, ularning yoʻqligida esa quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Qsut.tax — suvni maksimal miqdorda ishlatishda suvning bir sutkali sarfi, m3 sut;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKn — suv tayyorlash stansiyalari yoki sozlovchi sigʻimli suv quvur tarmoqlariga bir sutkadagi eng koʻp suv isteʼmoli soatidagi oʻrtacha sarfni sozlovchi sigʻimga bir soatda eng koʻp uzatiladigan suvga nisbati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKch — sozlash sigʻimidan bir soatda suvni notekis olinishi yoki sozlash sigʻimli suv quvur tarmoqlarida aniqlanuvchi bir soatli eng koʻp suv olishni oʻrtacha bir soatli bir sutkadagi eng koʻp suv isteʼmoliga nisbati kozffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSozlagich sigʻimlariga ega boʻlmagan isteʼmolchilar ehtiyojiga bevosita bir soatdagi eng koʻp suv olishni bir soatli eng koʻp suv isteʼmoliga teng deb qabul qilnsh lozim. Sozlagich sigʻimiga ega boʻlgan tarmoqlarda bir soatda eng koʻp nasoslar bilan sozlagich sigʻimlaridan suv olib, suv quvur tarmoqlariga uzatish nasos stansiyalari bir soatdagi eng katta quvvati boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tayyorlash stansiyalaridagi sigʻimlarda filtrlarni yuvish uchun qoʻshimcha 6.117-bandiga binoan aniqlanuvchi suv hajmini nazarga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Asoslangan holatlarda sigʻimlarda suv isteʼmolini sutka davomidagi notekisligini sozlash uchun qoʻshimcha suv hajmini nazarga olish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3. Qachonki suv taʼminoti manbalaridan bevosita oʻt oʻchirish uchun suv olish texnik jihatdan mumkin boʻlmagan boʻlsa yoki iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmasa, yongʻin oʻchirish uchun suv hajmini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.4. Sigʻimlarda yongʻin suv hajmi quyidagi taʼminlangan sharoitlarda aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyongʻinlarni tashqi gidrantlaridan va ichki yongan kranlaridan 2.12 — 2.17, 2.20, 2.22 — 2.24-bandlariga muvofiq oʻchirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻt oʻchirishning maxsus vositalari (purkagich, drencherlar va boshqa oʻz sigʻimlariga ega boʻlmaganlar) 2.18 va 2.19-bandlariga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeng koʻp xoʻjalik-ichimlik va ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun oʻt oʻchirish tugaguniga qadar 2.21-bandi talablarini hisobga olgan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Sigʻimlarda oʻt oʻchirish suv hajmini aniqlashda agar oʻt oʻchirishda suv uzatish I va II toifali suv taʼminoti tizimlaridan amalga oshirilsa, oʻt oʻchirish davomida sigʻimlarni toʻldirib turishni hisobga olish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.5. Bosimli suv minoralari idishlaridagi yongʻin suv hajmi bir vaqtning oʻzida bitta tashqi va bitta ichki oʻt oʻchirishga koʻproq boshqa ehtiyoj uchun ham sarflanadigan suv 10 daqiqali davomiy oʻt oʻchirishga hisoblangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Asoslab berilgan taqdirda bosimli suv minoralari idishlarida 9.4-bandi boʻyicha anikdangan butunlay oʻt oʻchirish hajmini saqlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.6. Sigʻimlarga bitta suv oʻtkazgich boʻyicha suv uzatishda quyidagilar nazarga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnosozlik suv hajmi, suv oʻtkazgichdagi nosozlikni (8.4-bandi) bartaraf etish vaqti mobaynida xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlarining hisobiy oʻrtacha bir soatdagi suv isteʼmoli va nosozlik jadvali boʻyicha ishlab chiqarish ehtiyojlarining 70% miqdorini taʼminlovchi suv sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻt oʻchirishga qoʻshimcha suv hajmi 9.4-bandiga muvofiq aniqlangan miqdorda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Nosozlik suv hajmini tiklash uchun zarur vaqtni 36 — 48 soat qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Nosozlik suv hajmini tiklash suv istemolini pasaytirish yoki zaxiradagi nasos arregatlaridan foydalanish hisobidan nazarga olish lozim. Aholisi 5000 kishigacha boʻlgan aholi yashaydigan joylarda suv oʻtkazish yoʻllari uzunligi 500 m dan oshmagan, shuningdek sanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalarida tashqi oʻt oʻchirishga 40 l/s dan koʻp suv sarflanmaydigan hollarda oʻt oʻchirish uchun qoʻshimcha suv hajmini eʼtiborga olmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.7. Bir maromda ishlovchi tebratish nasos stansiyalaridan oldin yoki aylanma suv taʼminotidan oldingi sigʻimlardagi suv hajmining nasosni 5 — 10 daqiqali quvvatining kattaroq qiymati hisobida qabul qilish lozim (nasosni meʼyoriy ishga tushirish uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.8. Suvni reagentlar bilan tutashuvida talab etiladigan vaqtni taʼminlash uchun tutashuv suv hajmini 6.167-bandiga muvofiq aniqlash zarur. Tutashuv hajmlarini yongʻin va nosozlik hajmlarigacha kamaytirish ruxsat etiladi, ular mavjud hollarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.9. Sigʻim va ularning uskunalari suv muzlashidan muhofazalangan boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.10. Ichimlik suvi uchun sigʻimlarda yongʻin va nosozlik hajmlari suv almashinuvi 48 soatdan ortiq boʻlmagan muddatda taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Asoslab berilgan hollarda sigʻimdagi suv almashtirish muddatlarini 3-4 sutkaga oshirish ruxsat etiladi. Sigʻimdagi suvni oʻzgartirish muddati 48 soatdan oshmasligini hisobga olgan holda, quvvati belgilanuvchi aylanma nasoslar oʻrnatilgan sharoitda (suv taʼminoti manbalaridan suv tushishini hisobga olganda); boshqa sharoitlarda suv almashtirish muddatini uzaytirish Oʻzbekiston Respublikasi SS Vazirligi bilan kelishilgan holda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.11. Sigʻimlar va bosimli suv minoralari konstruksiyalarini 14.18-band boʻyicha qabul qilish joizdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRezervuarlar (sigʻimlar)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.12. Bir bogʻlamda bir xil vazifali sigʻimlar umumiy soni ikkitadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBogʻlamlarda barcha sigʻimlarning yongʻin, nosozlik va sozlovchi hajmlarning quyi hamda yuqori sathlari bir xil belgilarda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBitta sigʻim oʻchirilganda, qolganlarida yongʻin va nosozlik suv hajmlarining 50% dan kam boʻlmagan hajmi saqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimlarni uskunalari har bir sigʻimni mustaqil yoqilishi, oʻchirilishi va boʻshatilishi imkonini taʼminlashi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYongʻin va avariya hajmlari boʻlmaganda, zaruriy zararsizlantirish amalga oshirilgan hamda aylanma tarmoqlar oʻrnatilgan sharoitlarda bitta sigʻim oʻrnatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.13. Zulfinlar kameralari konstruksiyalari sigʻimlar konstruksiyalari bilan mahkam bogʻlanmagan boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv bosimini hosil iluvchi minoralar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.14. Minoraning ish tartibiga, idish hajmi, iqlimiy sharoitlar va suv taʼminoti manbalaridagi suv haroratiga koʻra suv bosimi minoralar idishi atrofini chodirli yoki chodirsiz loyihalash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.15. Suv bosimi minoralari tanasida chang hosil boʻlmaydigan, dud va gaz ajralib chiqmaydigan suv taʼminoti tizimlarining ishlab chiqarish xonalarini joylashtirish uchun foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.16. Quvur suv bosimi minora idishi tubiga mahkamlangan boʻlsa, quvur oʻtkazgichlarda kompensatorlarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.17. Suv bosimli minora yashindan muhofazalangan boshqa inshootlar hududiga kirmasa, oʻzining yashindan muhofazalash konstruksiyalari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimlarni jihozlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.18. Suv uchun sigʻimlar va suv bosimli minoralar idishlari: keltiruvchi hamda chiqaruvchi quvur oʻtkazgichlar yoki keltirib chiqaruvchi birlashtirilgan quvur oʻtkazgichlar, qoʻyuvchi konstruksiyalar, tushirish quvurlari, shamollatish konstruksiyalari, halqalar yoki narvonlar, tushish tuynugi kishilar tushishi hamda uskunalarni transportirovka qilish uchun jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimlar vazifalariga koʻra quyidagi qoʻshimchalarni nazarda tutish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.36-bandiga muvofiq, suv sathini oʻlchash, vakuum va bosimni nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyorugʻlik tuynuklari diametri 300 mm (noichimlik suv sigʻimlari uchun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuvgich suv quvurlari (koʻchma yoki doimiy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsigʻimdan suv toshishini oldini olish uchun konstruksiyalar (avtomatika vositalari yoki uzatish quvur oʻtkazgichida suzguvchi toʻsqich qalpoqchalar oʻrnatish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsigʻimga kelib tushadagan havoni tozalash uchun konstruksiyalar (ichimlik suvi sigʻimlari uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.19. Uzatuvchi quvur oʻtkazgich oxirida sigʻimlarda va suv bosimli minora idishlarida diffuzorlar cheti gorizontal yoki yuqori qismi sigʻimdagi suvning eng baland sathidan — 50 — 100 mm yuqori boʻlgan kameralarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.20. Sigʻimdagi chiqish quvurida konfuzorni nazarda tutish lozim, quvur diametri 200 mm gacha boʻlganda chuqurchada joylashtiriladigan qabul qiluvchi klapandan foydalanish ruxsat etiladi (7.4-bandini qarang).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonfuzor chetidan sigʻim tubigacha va devorlarigacha yoki chuqurchagacha boʻlgan masofani suv konfuzorga yetib kelishi tezligi hisobidan, suvning kirish kesimidagi tezligidan yuqori boʻlmagan qiymatda aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻim tubiga oʻrnatiladigan konfuzorning gorizontal chetlari hamda chuqurchaning usti tubning nabetonkasidan 50 mm balandroq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChiqish quvurida yoki chuqurchada panjara qoʻyilishini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimdan yoki suv bosimli minoralardan tashqarida chiqish (keltirib chiqaruvchi) quvur oʻtkazgichida avtotsisternalar va oʻt oʻchirish mashinalari suv olishi konstruksiyalarini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.21. Quyiluvchi konstruksiyasi eng koʻp suv uzatishga moʻljallangan boʻlishi kerak. Quyiluvchi konstruksiya ustida suv qatlami 100 mm dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchimlik suvi uchun moʻljallangan sigʻimlarda va suv bosimli minoralarda quyiluvchi konstruksiyalar ustida gidravlik loʻkidonni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.22. Chiqarish quvur oʻtkazgichi diametrini sigʻim hajmiga koʻra 100 — 200 mm li qilib loyihalash lozim. Sigʻimning tubi chiqarish quvur oʻtkazgichi tomonga 0,005 dan kam boʻlmagan nishabga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.23. Chiqarish va quyiluvchi quvur oʻtkazgichlarni (ular uchlarini suvga botirmasdan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnoichimlik suvi uchun sigʻimlardan — istalgan maqsadlardagi uzilishli suv yoʻnalishlari oqova suvga yoki ochiq zovurlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichimlik suvi uchun sigʻimlardan — yomgʻirlar oqava suviga yoki ochiq zovurlarga uzilishli suv yoʻnalishlari bilan birlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyiluvchi quvur oʻtkazgichni ochiq zovurlarga ulanishida quvur oʻtkazgichlar oxirida 10 mm teshikli panjara oʻrnatilishini etiborga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvlarni chiqarish quvur oʻtkazgichlaridan oʻzi oqib chiqib ketishining iloji boʻlmasa yoki maqsadga muvofiq kelmasa, koʻchma nasoslar bilan chiqarib tashlash uchun quduqlarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.24. Sigʻimda suv sathi holatlarining oʻzgarishida havo kirish va chiqish, shuningdek yongʻin hamda nosozlik hajmlarni saqlovchi sigʻimlarda havo almashtirish konstruksiyalari orqali 80 mm suv ustunidan oshishiga, havosiz boʻshliq hosil boʻlishni mustasno etishni nazarda tutish joiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimlarda eng yuqori sathdan taxta qobirgʻasigacha yoki orayopma tekisligi orasidagi fazoviy boʻshliqni 200 mm dan 300 mm gacha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsinlar va taxta tayanchlarini suv bosgan boʻlishi mumkin, bunda barcha tom yopma qismlari orasida havo almashuvini taʼminlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.25. Tushish tuynuklari keluvchi, chiquvchi va quyiluvchi quvur oʻtkazgichlarga yaqin joylashgan boʻlishi kerak. Ichimlik suvi uchun sigʻimlarda tuynuk qopqoqlari qulflanishi va surguchlanishi uchun konstruksiyalarga ega boʻlishi zarur. Sigʻimlar tuynugi orayopma isitkich qoplamalaridan 0,2 m dan kam boʻlmagan balandlikka koʻtarilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchimlik suvi sigʻimlari uchun barcha tuynuklarning toʻliq zichlanganligi taʼminlangan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.26. Bosimli sigʻimlar va suv bosimli minoralar yuqori bosimli oʻt oʻchirish tizimlarida yongʻin nasoslari ishga tushishi bilan ularning oʻchirilishini taʼminlovchi avtomatik konstruksiyalar bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYongʻin sigʻimlari va havzalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.27. Yongʻin suv hajmlarini maxsus sigʻimlar yoki ochiq hovuzlarda saqlash 2.11-bandning 1-eslatmasida koʻrsatilgan korxonalar va aholi yashaydigan joylar uchun ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.28. Yongʻin sigʻimlari va hovuzlarining hajmini oʻt oʻchirishning hisobiy suv sarflari hamda davomiyligiga koʻra 2.13 — 2.17 va 2.24-bandlariga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Ochiq hovuzlar hajmini suvning boʻshanish va muz hosil boʻlishi mumkinligini eʼtiborga olgan holda hisoblash lozim. Ochiq hovuzlar chetining undagi eng yuqori suv sathidan 0,5 m dan kam boʻlmagan ravishda ochiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yongʻinni oʻchirish maqsadlarida suv olinadigan yongʻin sigʻimlari, hovuzlari va qabul qiluvchi quduqlar oldiga yilning har qanday mavsumida kirib borish va oʻt oʻchirish avtomobillarini qoʻyish uchun qattiq qoplamali kirish yoʻllari va oʻlchamlari 12 x 12 m maydonchalar (pirslar) tashkil etilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Yongʻin sigʻimlari va hovuzlari joylashgan yerlarda GOST 12.4.009-83 ga muvofiq koʻrsatkichlar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.29. Yongʻin sigʻimlari yoki hovuzlar soni ikkidan kam boʻlmasligi kerak bunda har birida oʻt oʻchirish uchun suv hajmining 50% saqlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYongʻin sigʻimlari yoki hovuzlari orasidagi masofa 9.30-bandiga muvofiq qabul qilinishi kerak bunda yongʻinning istalgan nuqtasiga suv uzatish, ikkala qoʻshni sigʻimlar yoki hovuzlardan taʼminlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.30. Yongʻin sigʻimlari yoki hovuzlarini ular xizmat koʻrsatadigan binolarning qanday radiusda joylashganligi shartiga koʻra:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200 m — avtonasoslar mavjudligida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100 — 150 m — motopompalar mavjudligida motopompa turiga koʻra joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXizmat koʻrsatish radiusini oshirish uchun sigʻimlar yoki hovuzlardan uzunligi 200 m dan ortiq, 9.32-band talablarini inobatga olgan boshi berk quvur oʻtkazgichlarni yotqizish ruxsat etiladi. Sigʻimlar yoki hovuzlardan suv toʻsish nuqtasidan oʻtga chidamlilik darajasi III, IV va V boʻlgan hamda oʻt oluvchi ashyolar ochiq omborlarigacha boʻlgan masofa 30 m dan kam boʻlmasligi, oʻtga chidamlilik darajasi I va II boʻlgan binolargacha — 10 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.31. Yongʻin sigʻimlari va xovuzlarini toʻldirish uchun suv uzunligi 250 m yongʻin yenglari boʻyicha, Davlat yongʻin nazorati organlari bilan kelishuv boʻyicha esa — 500 m uzunlikdagi yongʻin yenglaridan foydalanishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.32. Yongʻin sigʻimi yoki hovuzlardan bevosita suvni avtonasoslar yoki motopompalarda tortish qiyin boʻlsa, 3 — 5 m3 hajmli qabul qiluvchi quduqlarni nazarda tutish lozim. Sigʻim yoki hovuzlarni qabul qiluvchi quduqlar bilan bogʻlovchi quvur oʻtkazgichlar diametri tashqi oʻt oʻchirish uchun hisobiy suv sarfini oʻtkazish shartiga koʻra, biroq 200 mm dan kam boʻlmagan holda qabul qilish lozim. Qabul qiluvchi quduq oldiga birlashtiruvchi quvur oʻtkazgichda zulfinli quduq oʻrnatish, qaysiki dastagi tuynuk qopqogʻidan chiqarilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirlashtiruvchi quvur oʻtkazgichning hovuz tomonidan panjara oʻrnatishni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYongʻin sigʻimlari va sunʼiy hovuzlarni quyish va tushirish quvur oʻtkazgichlar bilan jihozlash talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimdan yoki chiqaruvchi (keltiruvchi-chiqaruvchi) quvur oʻtkazgichdagi suv bosimli minoradan tashqarida avtotsisternalar va oʻt oʻchirish mashinalari suv olishlari uchun tegishli konstruksiya oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli rezervuarlar va yuqori bosimli yongʻinga qarshi suv quvurlarining suv bosimli minoralari yongʻin nasoslari ishlatilishi boshlanganda ularni oʻchirishni taʼminlaydigan avtomatik konstruksiyalar bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimlar va ularning jihozlari suv muzlab qolishidan himoyalangan boʻlishi lozim. Yongʻin rezervuarlarida suvni isitish uchun binolarning markaziy isitish tarmoqlariga ulangan suvli yoki bugʻli isitish asboblaridan foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. SANITARIYA MUHOFAZASI ZONASI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1. Sanitariya muhofazasi zonalari1 barcha loyihalanayotgan va qayta tiklanayotgan xoʻjalik-ichimlnk suv oʻtkazgichlarida ularni sanitariyaepidemiologik jihatdan ishonchliligini taʼminlash maqsadida eʼtiborga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2. Suv quvurlar zonasi suv taʼminoti manbalari zonasini suv toʻsqichlar bilan birga (suv toʻsqich inshootlarini qoʻshgan holda) qoʻshishi, zona va sanitariya muhofazasi doirasini1 suv oʻtkazgichlar inshootlari (nasos stansiyalari, suv tayyorlash stansiyalari, sigʻimlar) hamda suv oʻtkazgichlar sanitariya muhofazasi hududini qoʻshishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti manbalari zonalari suv toʻsqich bilan birga uchta bosqichdan tashkil topgan boʻlishi kerak: birinchisi — qatiy tartib, ikkinchi va uchinchisi — cheklangan tartiblar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgich inshootlar zonasi birinchi bosqichda va doiralarda (suv oʻtkazgich inshootlari suv taʼminoti manbalari zonalarining ikkinchi bosqichi chegarasidan tashqari) turishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3. Suv quvurlar sanitariya muhofazasi zonasi loyihalari hududlarni sanitariya-topografik tekshirishlar, zonalarga va doiralarga qoʻshib olinishi belgilanayotgan hududlarning muvofiq gidralogik gidrogeologik muhandis-geologik va topografik hujjatlar maʼlumotlaridan foydalangan ravishda ishlab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4. Suv quvurlari sanitariya muhofazasi zonasi loyihasi bilan quyidagilar aniqlanishi lozim: suv taʼminoti zonasi hududlarining chegaralari, suv quvurlar inshootlari zonasi va zonalari, zonalarni tashkil qilish boʻyicha muhandislik tadbirlar roʻyxati (qurilish obyektlari, buziladigan imoratlar, obodonlashtirish ishlari va h.k.) hamda zona va hududlarda sanitariya rejimining taʼrifi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5. Suv quvurlari sanitariya muhofazasi zonasi loyihasi mahalliy hokimiyat bilan, sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari, geologiya (yer osti suvlaridan foydalanilganda), shuningdek boshqa manfaatdor vazirliklar va mahkamalar bilan kelishilgan hamda oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6. Hududlarni, suv oqimlarni, hovuzlarni va ikkinchi hamda uchinchi kamar zonalari, shuningdek doira chegarasidagi ifloslanganlikni bartaraf etish muhandislik tadbirlarini ushbu ifloslanishning manbalari hisoblangan korxonalar mablagʻlari hisobidan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7. Suv quvuri zonalari loyihasi suv taʼminoti tizimlarining kelajaqda rivojlanishini eʼtiborga olib ishlab chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSANITARIYA MUHOFAZASI ZONALARINING CHEGARALARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminotnning yuza manbalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.8. Suv taʼminoti yuza manbalari zonalarining birinchi kamar chegaralari, jumladan suv keltirish sunʼiy ariqlari suv toʻsqichlardan quyidagi masofalarda oʻrnatilishlari lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) suv oqimlari uchun (daryolar, sunʼiy ariqlar):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqoriga oqim boʻyicha — 200 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastga oqim boʻyicha — 100 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toʻsqich qirgʻogʻiga tutashuv boʻyicha — 100 m dan kam emas, suvni yozkuz marzalarida qirqilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqarama-qarshi qirgʻoqqa yoʻnalish; suv oqimi kengligi 100 m dan kam boʻlsa — butun akvatoriya va qarama-qarshi qirgʻoq eni 50 m yoz-kuz marzalarida suvning qirqilishi hamda suv oqimi kengligi 100 m dan ortiq boʻlsa — akvatoriya doirasining kengligi 100 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻmich turli suv toʻsqichlar birinchi kamar chegaralariga butun choʻmich akvatoriya va hududlar atrofidagi doiralar 100 m dan kam boʻlmaganda qoʻshiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) hovuzlar uchun (suv omborlari, qoʻllar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишakvatoriya boʻyicha barcha yoʻnalishlarda — 100 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toʻsqich qirgʻogʻiga tutashuvi boʻyicha — suv omborlaridagi meʼyoriy tayanch sathida suv qirqilishi va koʻldagi yozgi-kuzgi marzalardan 100 m dan kam emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.9. Suv oqimlar zonalarining ikkinchi kamari chegaralarini quyidagicha belgilash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqim boʻyicha yuqoriga, irmoqlarni qushganda — suv oqimi tezligiga koʻra, suv oqimining oʻrtacha kengligi va uzunligi boʻyicha yoki uning ayrim qismlarida hamda kamar chegarasidan 95% oʻrtacha oylik yozgi-kuzgi marzalarining suv sarfida suv toʻsqichgacha suv oqishining vaqti — 3 sutkadan kam boʻlmasligi taʼminlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqim boʻyicha pastga — 250 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyon tomon chegaralari — yoz-kuzgi marzalarda suv qirqilishidan masofasi tekis relfda — 500 m, togʻli relyefda — birinchi qiyalikkacha, suv oqimi tomoniga yoʻnalgan, lekin 750 m dan koʻp emas tekis qoyalikda, 1000 m tik qoyalikda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDaryoda tayanch mavjud boʻlsa yoki qarshi oqim suv toʻsqichdan ikkinchi kamar pastki chegarasigacha masofa gidrologik hamda meteorologik sharoitlarga koʻra sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan ravishda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKemalar suzuvchi daryolar va sunʼiy ariqlarda zonaning ikkinchi kamar chegaralarida farvater doirasida suv toʻsqichga tutashuvchi akvatoriyani qoʻshish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. Ayrim hollarda ikkinchi kamar yon chegaralarini mahashshy sharoitlariga koʻra sanitariya-epkdemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan ravishda oshirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.10. Hovuzlar, irmoqlarni qoʻshib hisoblaganda, zonalarning ikkinchi kamar chegaralarini suv toʻsqichdan belgilash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишakvatoriya boʻyicha barcha yoʻnalishlarda 3 km masofada, shamol miqdori 10% gacha suv toʻsqich tomonga va 5 km, shamol miqdori 10% dan ortiq boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyon chegaralari — suvning qirqilishidan suv omborldarida tayanchlarning meʼyoriy sathi va yozgi-kuzgi marzalari koʻlda 10.9-bandiga muvofiq masofada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.11. Suv taʼminoti yuza manbalari zonalarning uchinchi kamar chegaralari suv oqimining yuqoriga va pastga oqim boʻyicha yoki hovuzlar akvatoriyasi boʻyicha barcha tomonlarga xuddi ikkinchi kamar uchun boʻlganidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyon chegaralari — suv boʻlinishi boʻyicha, biroq suv oqimidan yoki hovuzdan 3 — 5 km dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer ostidagi suv taʼminoti manbalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.12. Suv taʼminoti yer osti manbalari zonalarining birinchi kamar chegaralarini yolgʻiz suv toʻsqichdan (quduq, kon qudugʻi, suv yigʻgichlar) yoki chekka suv toʻsqich inshootlari guruhiy suv toʻsqichlaridan quyidaga masofalarda belgilash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30 m — himoyalangan yerosti suvlaridan foydalanishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50 m — yetarli himoyalanmagan yerosti suvlaridan foydalanishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv toʻsqichlar infiltratsiya zonalari birinchi kamar chegarasiga suv toʻsqichlar bilan suv taʼminoti yuza manbalari orasidagi masofaga hududdagi qipgʻoq oldilarini qoʻshish lozim, qachonki ularning oraligʻi 150 m dan kam boʻlmasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv toʻsqichlar armatura oʻrtalari uchun va yuza manbalari qismini, suv toʻsqich — infiltratsiyalovchini taʼminlovchi yoki yerosti suvlarini sunʼiy ravishda toʻldirish, zonalar birinchi kamar chegaralarini 10.8-bandga muvofiq xuddi suv taʼminoti yuza manbalari uchun qabul qilinganidek nazarda tutish lozim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Obyekt hududida joylashgan suv toʻsqichlar uchun, tuproqni va yerosti suvlarinn ifloslanish imkoni boʻlmagan, shuningdek qulay sanitariya, topografik hamda gidrogeologik sharoitlarda joylashgan suv toʻsqichlar birinchi kamar zonalari oʻlchamlarni mahalliy sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan ravishda kamaytirish ruxsat etiladi, biroq mos holda 15 va 25 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Himoyalangan yerosti suvlariga barcha kamarlar zonasi chegaralarida mavjud boʻlgan bosimli va bosimsiz suvli qatlamlar, yuqorida yotuvchi yetarli darajada himoyalanmagan suvli qatlamlar mahalliy oziqlanish imkonini barbod etuvchi yaxlit suv taʼsir etmaydigan tomli yer osti suvlari kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYetarli darajada himoyalanmagan yerosti suvlariga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasidan birinchi suvlar, bosimsiz suvli qatlamlar, qaysiki oʻzi tarqolgan maydondan oziqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimli va bosimsiz suvli qatlamlar, qaysiki tabiiy sharoitlarda yoki suv toʻsqichdan foydalanayotgan yuqori qatlam yuzalaridan yetarli himoyalanmagan suvli qatlamlardan gidrogeologik derazalardan yoki singuvchi jinslar, tomlar, shuningdek suv oqimlaridan hamda hovuzlardan bevosita gidravlik bogʻliqlik yoʻli bilan oziklanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.13. Yerosti suvlari zaxiralarini sunʼiy toʻldirishda zonalar birinchi kamar chegaralari filtr inshootlarning berk turlari (quduqlar, kon quduqlari) 50 m, ochiq turlarida hovuzlar va boshqalar — 100 m qilib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.14. Suv taʼminoti yer osti suvlari manbalari zonalari ikkinchi kamar chegaralarini belgilashda hisob-kitoblar orqali, suv toʻsqichgacha mikrob bilan ifloslangan suv harakati vaqtini hisobga oluvchi, tuman iqlimi va yer osti suvlarini himoyalanganligiga koʻra 100 dan 400 sutkagacha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.15. Suv taʼminoti yerosti suvlari manbalari zonalari uchinchi kamar chegaralarini hisob-kitoblar orqali aniqlanadi, suv toʻsqichgacha kimyoviy ifloslanish suv harakati vaqtini hisob oluvchi, qaysiki suv toʻsqichdan foydalanish davomiyligidan katta, biroq 25 yildan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.16. Suvli qatlamni singib oziqlanishidek, shuningdek yuza manbalardan yerosti suv zaxiralarini sunʼiy ravishda toʻldirishda, suv taʼminoti yuza manbalari zonalari ikkinchi va uchinchi kamarlarini 10.9 — 10.11-bandlarga muvofiq qabul qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv quvur inshootlarining maydonlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.17. Suv quvur inshootlari zonalari birinchi kamar chegarasi inshootlar maydoni toʻsiqlariga mos boʻlishi kerak va quyidagi masofalar nazarda tutiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlangan suv (ichimlik) sigʻimi, filtrlar (bosimlidan tashqari), suv yuzasi ochiq boʻlgan tutashuv tindirgichlar devoridan — 30 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqolgan inshootlar devorlaridan va suv bosimli minora tanasidan — 15 m dan kam emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Tuproq va yerosti suvlari ifloslanishi imkonini yoʻq qiladigan hududda joylashgan suv quvur inshootlari maydonlari hamda qulay sanitariya, topografiya va gidrometeorologiya sharoitlarida joylashgan maydonlar uchun zonaning birinchi kamari oʻlchamlarini mahalliy sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishuv asosida kamaytirish mumkin, lekin kamida 20 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Sanitariya-epilemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan holda alohida turuvchi suv bosimi minoralarini hamda uzluksiz oqim bilan ishlovchi nasos stansiyalarida zonalar birinchi kamarini inobatga olmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Suv quvur inshootlarini korxona hududlarida joylashtirilganda koʻrsatilgan masofalarni kamaytirish mahalliy sanitariya-epidemiotogiya xizmati idoralari bilan kelishilganlik boʻyicha ruxsat etiladi, lekin 10 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.18. Suv quvurlar inshootlari zonalari birinchi kamar atrofidagi suv taʼminoti manbalari zonalari ikkinchi kamar chegarasidan tashqarida joylashgan sanitariya muhofazasi doirasi 100 m dan kam boʻlmagan kengliqda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suv quvur inshootlarining maydoni obyekt hududida joylashgan boʻlsa, doira kengligini sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan ravishda kamaytirish ruxsat etiladi, birok 30 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.19. Sanoat va kishlaq xoʻjaligi korxonalaridan ichimlik suvi tayyorlovchi stansiya inshootlarigacha sanitariya muhofazasi zonalarini huddi aholi yashaydigan joylarda ishlab chiqarishni zararlilik sinfiga koʻra qabul qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.20. Suv oʻtkazgichlar sanitariya muhofazasi doiralari kengligini konstruksiyagan hududlardan oʻtishida chetdagi suv oʻtkazgichdan qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquruq tuproqlarda yotqizilishida — diametri 1000 mm gacha boʻlganda — 10 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkatta diametrlarda — 20 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhoʻl tuproqlarda diametridan qatʼiy nazar — 50 m dan kam emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlarni qurilgan hududlar boʻyicha yotqizishda doira kengligini sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan holda kamaytirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZONALAR HUDUDLARIDA SANITARIYA TADBIRLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuzadagi suv taʼminoti manbalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.21. Suv taʼminoti yuza manbalari zonalari birinchi kamar hududi tekislangan, toʻsilgan va koʻkalamzorlashtirilgan boʻlishi kerak bunda toʻsiqlarni 14.4-bandiga muvofiq nazarda tutmoq lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.22. Zonalarning birinchi kamar akvatoriya chegaralari ogohlantiruvchi yer usti koʻrsatkich va buylar bilan belgilanadi. Suv oqimi yoki suv hovuzlarining kemalar suzmaydigan qismida joylashgan suv toʻsqichning suvga botirilgan suv olgichlari ustida yoritgichli buylar oʻrnatilishi lozim: ular kemalar suzadigan qismida joylashgan boʻlsa, buylar kemalar suzadigan yoʻlakdan tashqariga oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.23. Zonalar birinchi kamar hududlari uchun qoʻriqlovchi (xavotirli) ogohlantirgichni inobatga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.24. Zonalar birinchi kamar hududlarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) quyidagilar man etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy suv quvur inshootlarini qayta tiklash yoki kengaytirishdan tashqari barcha qurilishlar (suvni uzatish va unga ishlov berish bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan yordamchi binolar mintaqalarning birinchi kamari chegarasidan tashqarida joylashtirilgan boʻlishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joy va umumiy binolarni joylashtirish, odamlarning yashashlari, jumladan suv quvurlarda ishlovchilar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv quvurlar inshootiga xizmat qiluvchi quvur oʻtkazgichlardan tashqari, turli vazifali quvur oʻtkazgichlar yotqizish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuza manbalariga suv chiqarish, choʻmilish, qora mollarni sugʻorish, kir yuvish, baliq ovlash, oʻsimliklar uchun zaharli kimyo moddalari va oʻgʻitlarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) binolar kanalizatsiyalashtirilgan boʻlishi va yaqindagi maishiy, sanoat kanalizatsiya tizimlariga yoki ikkinchi sanitariya rejimi zonalarning birinchi kamari chegarasida joylashgan mahalliy tozalash inshootlariga chiqindilarni chiqarib yuborish lozim. Kanalizatsiya yoʻq boʻlgan joylarda birinchi kamar hududlarida ifloslanish man etiladigan yerlarda suv oʻtkazmaydigan oʻralar qazilishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) birinchi kamar chegarasidan yuza suvlarni chiqarib tashlash taʼminlangan boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) daraxtlarni faqat parvarishlashda va sanitariya maqsadlarida kesish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.25. Suv taʼminotining toza suvlari manbalari zonalari ikkinchi kamar hududlarida quyidagilarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) aholi yashaydigan joylarda, davolash va sogʻlomlashtirish muassasalarida, sanoat hamda qishloq xoʻjalik obyektlarida, shuningdek suv taʼminoti manbalarni chiqindi suvlar bilan ifloslanishini ortishi bilan bogʻliq boʻlgan texnologik jarayonlarini oʻzgarishi ehtimoli boʻlgan sanoat korxonalari hududlari uchun chiqindilarni chiqarish sozlanishini taʼminshash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) sanoat, qishloq xujaliga va boshqa korxonalarni, aholi yashaydigan joylarni hamda alohida binolarning obodonlashtirish, uyushgan suv taʼminoti, kanalizatsiyalash, suv oʻtkazmaydigan oʻralarni ifloslangan yuza chiqindi suvlarni chiqarib yuborishni tashkil etish va boshqalarni nazarda tutish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) Oʻzbekiston Respublikasi “Suv va suvdan foydalanish haqida”, “Tabiatni muhofazalash haqida” va “Yuza suvlarini muhofazalash qoidalari” qonunlari talablariga javob beruvchi suv oqimi va suv havzalariga quyiladigan maishiy, ishlab chiqarish hamda yomgʻir chiqindi suvlarini tozalash darajasini qabul qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) daraxtlarni faqat parvarishlash va ozodalashtirish uchungina kesish ishlarini olib borish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.26. Suv taʼminotining yuza manbalari zonalarining ikkinchi kamarida quyidagilar man etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) hududlarni axlatlar, guoʻnglar, sanoat chiqindilari va boshqalar bilan ifloslantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) suv taʼminoti manbalarini kimyovii ifloslanishini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan yoqilgʻi-moylash ashyolari, zaharli kimyoviy ashyolar, maʼdanli oʻgʻitlar, yigʻuv, shlam saqlagichlar va boshqa obyektlar omborlarini joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) suv taʼminoti manbalarini mikroblar bilan ifloslanishni keltirib chiqarishi ehtimoli boʻlgan qabristonlar, mollarni koʻmish maydonlari, assenizatsiya maydonlari, filtr maydonlari, yerlarni oʻzlashtirish, dalalarni sugʻorish, goʻngxonalar, yem-hashak handaqlari, chorvachilik va parrandachilik korxonalari va boshqa obyektlarni joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) oʻgʻitlar va zaharli kimyoviy ashyolarni qabul qilish man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.27. Suv taʼminoti yuza manbalari zonalarining ikkinchi kamari chegaralarida 10.25 va 10.26-bandlar talablariga qoʻshimcha oʻrinda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan maxsus tartibga rioya qilgan holda belgilangan joylarda parrandalar yetishtirish, kir yuvish, choʻmilish, sayohatchiliq suv sporti, choʻmilish joylarini qurish va baliq ovlashlar ruxsat etiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkechuv joylari, koʻpriklar va bekatlar oʻrnatish mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkemasozlik mavjud boʻlgan taqdirda kemalarni maishiy va qattiq chiqindilarni yigʻuvchi maxsus uskunalar bilan jihozlash, bekatlarda quyish stansiyalari hamda qattiq chiqindilar toʻplagichlarni nazarda tutish lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oqimlari yoki suv hovuzlaridan qum va shagʻal qazib olish, shuningdek tubini chuqurlashtiruvchi ishlar ruxsat etilmaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengligi 300 m dan kam boʻlgan qirgʻoq boʻyi zonasida yaylovlar joylashishi man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.28. Suv taʼminoti yuza manbalari zonalarining uchinchi kamari hududlarida 10.25-bandida koʻrsatilgan sanitariya tadbirlarini eʼtiborga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.29. Sunʼiy ariqlar va suv omborlaridan suv taʼminoti manbalari sifatida foydalanilganda ularni vaqti-vaqti bilan tublarida choʻkib qolgan choʻkindi hamda suv oʻsimliklaridan tozalab turish lozim. Sunʼiy ariqlar va suv omborlaridagi suv oʻtlariga qarshi koʻrashishda kimyoviy usullardan foydalanish sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari tomonidan ijozat etilgan dorilarni qoʻllagan sharti bilangina ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer ostidagi suv taʼminoti manbalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.30. Suv taʼminoti yer osti manbalari zonalarining birinchi kamari hududlarida 10.21, 10.23 va 10.24-bandlarida koʻrsatilgan sanitariya tadbirlari nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Qishloq xoʻjalik obyektlarida yerosti suvlari suv toʻsqichlarida qoʻriqlov ogohlantirgichlarni nazarda tutmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.31. Suv taʼminoti yerosti manbalari zonalarining ikkinchi kamari hududlarida 10.25 “a”, “b”, “g” va 10.26-bandlarida koʻrsatilgan sanitariya tadbirlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.32. Zonalar ikkinchi kamarida 10.32-bandida koʻrsatilganlardan tashqari, sanitariya tadbirlariga quyidagilarni qoʻshish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydalanilayotgan gorizontal suvli qatlamlarning ifloslanish havfini tugʻdiruvchi barcha eski, ishlamaydigan, nosoz yoki notoʻgʻri ishlatilgan burgʻilangan va kon quduqlarini aniqlash, berkitish yoki tiqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi quduqlarni burgʻilashni sozlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlatilgan suvlarni yerosti qatlamlariga singdirish, qattiq chiqindilarni yer ostiga toʻplash, yerosti boyliqlarini ishlab chiqarish, shuningdek, suvli qatlamlarni ifloslantirishi mumkin boʻlgan yutgich burgʻilangan quduqlar va kon quduqlarini bartaraf qilish man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.33. Suv taʼminoti yerosti manbalari zonalarining uchinchi kamar hududlarida 10.25 “a”, 10.26 “b” va 10.33-bandlarida koʻrsatilgan sanitariya tadbirlarini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Himoyalangan yerosti suvlaridan foydalanganda va sanitariyaepidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishgan holda, zonaning uchinchi kamari doirasida 10.26 “b” bandida koʻrsatilgan obyektlarni joylashtirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.34. Zonalarning barcha kamarlaridagi oʻzan orti suv toʻsqichlar va filtr suv toʻsqichlarni oziqlantiruvchi yuza manbalari qismlari yoki yerosti suvlari zaxiralarini sunʼiy toʻldirish uchun foydalaniladigan suv toʻsqichlar sanitariya tadbirlarini xuddi suv taʼminotining yuza manbalari uchun qabul qilinadigandek qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti inshootlarining maydonlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.35. Suv taʼminoti inshootlari maydonlari zonalarining birinchi kamari hududlarida 10.21, 10.24-bandlari koʻrsatmalari, 14.5-bandiga muvofiq qoʻriqlab saqlash va muhofazalash texnik vositalarining sanitariya tadbirlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.36. Suv quvur inshootlari maydonlarining sanitariya muhofazasi doiralari chegaralarida sanitariya tadbirlari 10.32-bandida koʻzda tutilganlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.37. Suv oʻtkazgichlar Sanitariya muhofazasi doiralari chegaralarida tuproq va tuproq suvlarini ifloslantiruvchi manbalar (hojatxonalar, magʻzava chuqurlari, goʻngxonalar, axlat qabul qilgichlar va boshqalar) boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻrsatilgan ifloslantirgichlar doiralari chegarasidagi suv oʻtkazgich qismlarida plastmassa yoki poʻlat quvurlar qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.38. Axlatxonalar, harbiy ashyolar koʻmilgan maydonlar, filtr maydonlar, dexqonchilik sugʻoriladigan yerlar, qabristonlar, qora mollar koʻmilgan joylar hududlari boʻyicha suv oʻtkazgichlarnn yotqizish man etiladi. Sanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalari hududlarida poʻlat quvurlarni poʻlat quvur qobiqlarda yotqizish sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan holda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. AYLANMA SUV TAʼMINOTINING SOVITISH TIZIMLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.1. Suv taʼminoti sxemasi barcha sanoat korxonalari uchun umumiy yoki ayrim ishlab chiqarishlarning, sexlar yoki konstruksiyalarning berk davorlari koʻrinishidagi aylanma suv bilan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKorxonaning aylanma suv taʼminotini sovitish tizimlarining sonini ishlab chiqarish texnologiyasi, suv sifati, harorati, suv bosimiga qoʻyiladigan talablarga, suv isteʼmolchilarini bosh rejada joylashuvi va qurilishning ketma-ketligiga qarab belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv quvur tarmoqlari quvurlarining diametrini va uzunligini qisqartirish uchun sanoat korxonalarida aylanma suv taʼminotini boʻlingan tizimlarni ayrim ishlab chiqarishlar sexlari yoki ularning suv isteʼmolchilariga iloji baricha yaqinlashtirilgan konstruksiyalari boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.2. Aylanma suv taʼminotining sovitish tizimlarini loyihalashda isitilgan suvning past potensialli issiqliqdan foydalanish imkonini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.3. Aylanma suv taʼminoti tizimlarini konstruksiyalar tuzilishida oqim uzilishi lozim boʻlgan hollardan tashqari, bosimli oqimni uzluksiz sovitgichlarga suv uzatish yetarli boʻlgan suvlarni texnologik konstruksiyalardan chiqarib yuborishni inobatga olgan holda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.4. Aylanma suv taʼminoti tizimlarida muvofiq ravishda tozalangan va ishlov berilgan tabiiy hamda oqova suvlardan foydalanishni nazarda tutish lozim. Tozalangan oqova suvlaridan foydalanish sanitariyaepidemiologiya xizmati idoralari bilan kelishilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.5. Aylanma suv taʼminoti inshootlarini 7,12 va 13-boʻlimlari talablarini hisobga olgan holda loyihalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.6. Aylanma suv quvurlari, uskunalar va issiqlik almashuvi apparatlari yemirilishiga; biologik oʻsimliklar oʻsib ketishiga, issiqlik almashish yuzalarida muallaq choʻkindilar va tuz qoplanishlariga sabab boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻrsatilgan talablarni amalga oshirish uchun qoʻshimcha va aylanma suvlarni muvofiq ravishda tozalash va ularga ishlov berishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.7. Suvni tozalash, qayta ishlash va sovitish uchun jihozlar hamda inshootlar tarkibi, oʻlchamlarini tanlash shu inshootlarga eng katta kuchlar taʼsiriga koʻra olib borish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTizimlarda suv muvozonati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.8. Aylanma suv taʼminoti tizimlari uchun suv yoʻqotishlarni, zaruriy chiqaruvlar va suv tizimlariga moslagichlar chiqib ketishi uchun qoʻshiluvchi suvlarni hisobga oluvchi suv muvozonatini tuzish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.9. Muvozonatni tuzishda tizimdan chiqib ketgan umumiy suv tarkibiga quyidagilarni kiritish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) qaytmaydigan isteʼmollar (tizimdan texnologik ehtiyojlar uchun olingan suvlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) sovitishda bugʻlanish natijasida yoʻqolgan suv qisp, m3/s, quyidagi formula bilan aniklanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda ∆t = t1 — t2 — suv haroratining daraja hisobidagi farqi, sovitgichga (hovuz, purkagich basseyn va gradirnyaga) kelib tushadigan suv harorati t1 va sovitilgan suv harorati t2 orasidagi haroratlar ayirmasi shaklida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoxl — aylanma suvning sarfi, m3/ s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKisp — umumiy issiqlik berishda bir qismining parlanishi, purkagich hovuzlar va gradirnyalar uchun havo haroratiga koʻra (quruq termometr boʻyicha) 44-jadval boʻyicha, sovitish suv omborlari (hovuzlar) 45-jadval boʻyicha suv oqimining tabiiy haroratiga koʻra qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44-jadval | |||||
Havo harorati, °S | 0 | 10 | 20 | 30 | 40 |
Gradirnyalar va purkagich basseynlar uchun Kisp koeffiitsiyentining qiymati | 0,001 | 0,0012 | 0,0014 | 0,0015 | 0,0016 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45-jadval | |||||
Suv omboriga (hovuzga) qoʻshiladigan daryo yoki kanaldagi suvning harorati, °S | 0 | 10 | 20 | 30 | 40 |
Kisp koeffitsiyentining suv omborlari (hovuzlar) — sovitgichlar uchun qiymati | 0,0007 | 0,0009 | 0,0011 | 0,0013 | 0,0015 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Haroratning oraliqdagi qiymatlari interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suv omborlarida (hovuzlarda) — sovitgichlarda tabiiy bugʻlanish uchun suv yoʻqotishlarini suv omborlarini hisob-kitob qilish meʼyorlari boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish turidagi issiqlik almashuv apparatlarida mahsulotlar sovitilganda bugʻlanishda yoʻqotilgan suvning formula orqali aniqlangan qiymatini ikki barobar orttirib olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) purkagich hovuzlarda, gradirnyalarda va sugʻorish issiqlik almashuv apparatlarida R2 shamol natijasida yoʻqotilgan suvlarni 46-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) tozalash inshootlarida suv yoʻqotilishi 6-boʻlim koʻrsatmalarini hisobga olgan holda hisob-kitoblar orqali aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) suv omborlaridan (hovuzlaridan) suv oʻtmas asoslarda va filtrlovchi sovitgich koʻtarmalarda, sugʻorish filtrlarida suv yoʻqotish, gidrogeologik qidiruvlar maʼlumotlari asosida hisob-kitoblar bilan aniqlanadi. Purkagich hovuzlardan va suv yigʻgich sigʻimlari, gradirnyalar filtrlarida suv yoʻqotishda hisob-kitoblarda inobatta olinmaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe) aylanma va qoʻshimcha suv sifatlariga, shuningdek unga ishlov berish usuliga koʻra tizimdan suvni chiqarib tashlash belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMexanik choʻkindilar paydo boʻlishining oldini olish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.10. Gradirnya sigʻimlarida va issiqlik almashuv apparatlarida mexanik qatlamlarning imkoniyatlari hamda jadallashuvini berilgan tumanda joylashgan aylanma suv taʼminoti tizimlarini ishlatish tajribalari, berilgan manba suvida ishlovchi yoki quyuqligi haqidagi dastlabki maʼlumotlar, suv va havo tarkibidagi mexanik danalangan gidravlik ifloslantiruvchilar asosida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46-jadval | |
Sovituvchi | Shamol olib ketishi sababli suv yoʻqotilishi R2, sovitilayoggan suv sarflanishi % |
Suvni ushlab qolish qurilmali shamollatish gradirnalar: aylanadigan suv tarkibida taksik moddalar boʻlmaganda | 0,1-0,2 |
tarkibida toksik moddalar boʻlganda | 0,05 |
Suvni ushlab qolish qurilmasi boʻlmagan shamollatish gradirnalar va sugʻorish issiqlik almashish uskunalari | 0,5 — 1 |
Suvni ushlab qolish qurilmali minorali gradirnalar | 0,01 — 0,05 |
Ochiq va suv purkovchi gradirnalar | 1 — 1,5 |
Suv purkovchi havzalar, ishlab chiqarish quvvati, m3/soat: 500 gacha | 2-3 |
500 dan 5000 gacha | 1,5 — 2 |
5000 dan ziyod | 0,75 — 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. Suv yoʻqotilishining kichik koʻrsatkichlari sovitkichlarning ishlab chiqarish quvvati yuqori boʻlganda, shuningdek, karbonat choʻkmalarning hosil boʻlishini oldini olish maqsadida qayta ishlanadigan sovitiladigan suv hajmini hisoblashda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIssiqlik almashuv apparatlaridan mexanik choʻkindi qatlamlar paydo boʻlishining oldini olish va yoʻqotish uchun ish jarayonida ularni davriy ravishda suv ichki turtkisi yoki suvli siqilgan havo bilan tozalashni, shuningdek aylanma suvni qisman tindirishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.11. Aylanma suv taʼminoti tizimlariga qoʻshimcha sifatida foydalaniladigan yuza manbalarining suvlari 6-boʻlimga muvofiq tindirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvning gullashi va biologik oʻsib ketishiga qarshi kurash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.12. Suv omborlari va hovuz-sovitgichlarda suvlarning gullashiga qarshi tavsiya etilayotgan K-ilova koʻrsatmalariga muvofiq suv yuzasi boʻyicha mis kuporosi eritmasini purkash yoʻli bilan kurashishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHar bir hollar uchun mis kuporosini sanitariya-epidemiologiya xizmati va baliq zaxiralarini asrash idoralari bilan kelishilgan ravishda qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.13. Issiqlik almashuv apparatlarida va quvur oʻtkazgichlarda biologik bakteriyalar oʻsib rivojlanishning oldini olish uchun tavsiya etilayotgan K-ilovaga muvofiq aylanma suvni xlorlashni qoʻllash lozim. Xlor meʼyorini berilgan manba suvida suv taʼminoti tizimlarini ishlatish tajribalari boʻyicha yoki qoʻshimcha suvning xlor oʻzlashtirishiga koʻra aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.14. Sovituvchi suvga ishlov berish uchun xlorlagich konstruksiyalarni va sarflanuvchi omborlarni 6-boʻlimga muvofiq loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaxira xlorlagichlarni koʻzda tutish kerak emas. Xlorli suvni xlorlagichdan sovitilgan suv kamerasiga uzatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanma suv taʼminoti tizimlaridagi suvning yuqori darajali xlor oʻzlashtirishida va quvur oʻtkazgichlarning katta uzunlikdaligi xlorli suv tizimini bir necha nuqtalarida kiritishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.15. Gradirnyalar, purkagich hovuzlar va sugʻorish issiqlik almashuv apparatlarida suv oʻsimliklari oʻsib ketishning oldini olish maqsadida sovitilgan suvga davriy ravishda mis kuporosi eritmasi bilan tavsiya etilayotgan M-ilovaga muvofiq ishlov berish kerak. Mis kuporosi eritmasi quyuqligini eritma idishlarida 2 — 4% qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.16. Gradirnyalar, purkagich hovuzlar va sugʻorish sovutgichlarini biologik oʻsib rivojlanishining oldini olish uchun inshootlardan oldin tavsiya etilayotgan M-ilovaga muvofiq suvni qoʻshimcha davriy ravishda xlorlashni qoʻllash lozim. Suvni xlor bilan qoʻshimcha qayta ishlashni mis kuporosi eritmasi bilan bir vaqtda yoki suvga mis kuporosi bilan ishlov berilgandan keyin olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.17. Mis kuporosi eritmasi bilan tegib turadigan idishlar, tarnovlar, quvur oʻtkazgichlar, jihozlar va armaturalar yemirilishiga chidamli ashyolardan tayyorlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKarbonat qatlamlari paydo boʻlishining oldini olish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.18. Ushbu boʻlim boʻlinmalardagi koʻrsatmalar aylanma suv taʼminoti tizimlarining, qaysiki issiqlik almashuv yuzasida sovitilgan suv qaynamaydigan va tozalangan oqava suvlari hamda manbalardagi chuchuk suvlardan foydalanilganda suvning isishi 60°S dan oshmaydigan issiqlik almashuv apparatlari, mashinalari va agregatlarini sovitish uchun loyihalash taalluqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Issiqlik almashuv yuzalarida suv isishi 60°S dan yuqori va qisman uni qaynashida suvni sovitishga maxsus talablaridan biri ion almashuvi filtrlarida (natriy-kationlash yoki vodorod-kationlash “ochiqqan”likni tiklash bilan) yumshatuvchi qoʻshimcha suvlar qabul qilish; ohaklash va keyinchalik kislotalash yoki fosfatlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.19. Karbonat qatlamlari paydo boʻlishining oldini olish uchun suvga ishlov berish quyidagi shart bilan nazarda tutish lozim: ShdobKu ≥ 3, Shdob — qoʻshimcha suvning ishqoriyligi, mg-ekv/l, Ku — choʻkindiga aylanmaydigan tuzlarni quyuqlashtirish (bugʻlash) koeffitsiyenti. Bunda suvga ishlov berishning quyidagi usullarini qoʻllash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturshlash, qayta karbonatlash,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyarim fosfatlar bilan fosfatlash va fosfat — turlilash. Fosfor organik birikmalarini qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.20. Karbonat qatlamlarini oldini olish uchun suvga ishlov berish usullarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturshlash — tabiiy suvlarning istalgan kattalikdagi ishqoriyligi va umumiy qattiqligida hamda tizimlarda suvni bugʻlash koeffitsiyentlarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfosfatlash qoʻshimcha suv ishqoriyligi Shdob 5,5 mg-ekv/l gacha boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfosfat-tursh aralash suvga ishlov berish, qachonki, fosfatlash karbonat qatlamlarining oldini ololmasa yoki purkash qiymati iqtisodiy jihatdan maqsadga nomuvofiq hollarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtutun gazlari yoki gazsimon uglerod turshlar bilan qayta karbonatlash qoʻshimcha suvning ishqoriyligi 3,5 mg-ekv/l gacha va bugʻlash koeffitsiyenti 1,5 dan ortmaganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTurshlarni, uglerod-tursh va fosfatlash reagentlar meʼyorini taqdim etilayotgan N-ilovaga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSulfat qatlamlarining oldini olish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.21. Jadal quyuqlikdagi Sa2+ va SO42- ionlarining hosilasi sulfat kalsiy qatlamlarining oldini olish uchun aylanma suvdagi sulfat kalsiy eritmasi hosilasidan oshmasligi kerak (tavsiya etilayotgan N-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.22. Jadal quyuqliqdagi Sa2+ va SO42- ionlari hosilasi qiymatlarini koʻrsatilgan chegaralarda saqlab turish uchun aylanma suvni tizimdagi purkash qiymatini oʻzgartirish yoʻli bilan bugʻlatishning tegishli koeffitsiyentini yoki qoʻshimcha suvdagi Sa2+ va SO42- ionlar quyuqligini qisman kamaytira borib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.23. Aylanma suv taʼminoti tizimlarida sulfat qatlamlaribilan kurashishda tripolifosfat natriy bilan meʼyori 10 mg/l PQ43- boʻyicha yoki karboksimetilsellyuloza meʼyori 5 mg/l bilan suvlarga ishlov berish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZanglashning (korroziya) oldini olish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.24. Quvur oʻtkazgichlar va issiqlik almashuvi apparatlarida yemirilishning oldini olish uchun suvga ingibitorlar bilan ishlov berish, himoya qatlamlari bilan qoplash va elektr kimyoviy muhofazalashlarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.25. Aylanma suv taʼminoti tizimlarida ingibitorlarni va himoya qoplamalarni qoʻllashda issiqlik almashuvi apparatlari va quvur oʻtkazgichlarni qatlamlar hamda oʻsimliklardan puxta tozalashni inobatga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.26. Ingibitor sifatida natriy tripolifosfati, natriy geksametafosfati, uchta aralashgan tuzilishli (geksametafosfat yoki natriy tripolifosfat, qoʻrgʻoshin sulfat va kaliy bixromat), natriy silikati va boshqalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEng samarali yemirilish ingibitorlar turini har bir aniq hollar uchun tajribalar yoʻli bilan anilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma. Asoslab berilgan taqdirda natriy nitrit va organik fosfor birikmalaridan foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.27. Aylanma suv tizimida 2-3 sutka davomida ingibitorlar quyuqligi fosfat himoya pardasi hosil qilish uchun tripolifosfat va nartiy geksametafosfatlardan foydalanishda 100 mg/l (R205 ga hisobidan), qoʻshimcha suvda fosfat pardasini saqlab turish uchun — 7 — 15 mg/l R205 boʻyicha qabul qilish kerak. Bunda issiqlik almashuv apparatlaridagi suv harakati tezligi 0,3 m/s dan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.28. Uch xilli ingibitorlarni qoʻllashda kaliy bixromat meʼyorini 2 — 4 mg/l CrO42- boʻyicha, qoʻrgʻoshin sulfati — 1,5 — 3 mg/l po Zn2+ boʻyicha, 3 mg/l 2p2+ boʻyicha va geksametafosfat yoki natriy tripolifosfati — 3 — 5 mg/l RQ43- boʻyicha qabul qilish lozim. Bunda ishchi zonasi havo muhiti havosida hovuzga purkagich suvlar chiqarib tashlanishidagi gradirnyalardan shamol bilan olib ketilgan suv tomchilaridagi xrom quyuqligini aniqlash zarur. Bu quyuqliklar chegaraviy ruxsat etilganlikdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTizimdagi suv harakati tezligi 0,5 m/s dan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.29. Natriy silikatini qoʻllashda suyuq shisha meʼyorini SiO2 hisobida 10 mg/l ga teng, yuqori quyuqlikdagi xloridlar va sulfitlar (500 mg/l va ortiq)da meʼyorni 30 — 40 mg/l gacha oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.30. Quvur oʻtkazgichlarni himoya qoplamalari va elektr-kimyoviy muhofazalarini 8.32 — 8.36-bandlariga muvofiq loyihalash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanma suvni sovitish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.31. Sovitgichning turi va oʻlchamlari quyidagilarni hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning hisobiy sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsovitilgan suvning hisobiy harorati, tizimdagi suv haroratining farqlanishi va texnologik jarayonning sovitish natijalari barqarorligiga nisbatan talablari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsovitgichning ishlash tartibi (doimiy yoki davriy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy meteorologik parametrlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsovitgichni korxona maydoniga joylashtirish shartlari, atrofdagi hududlar imoratlari tavsifi, ruxsat etiladigan shovqin darajasi, sovitgichlardan atrof-muhitga shamol bilan olib ketilgan suv tomchilarining taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻshimcha va aylanma suvning kimyoviy tarkibi va h.k.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.32. Suv sovitgichlaridan foydalanish doiralarini 47-jadvalga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47-jadval | |||
Sovitgich | Suv sovitgichlardan foydalanish doiralari | ||
solishtirma issiqlik yuklamasi, ming kkal /(m2/s) | suv harorati farqlanishi, S | sovitilgan suv va atmosfera havosi harorati oʻrtasidagi haroratlar tafovuti namlangan termometr boʻyicha, °S | |
Ventilyatorli gradirnyalar | 80 — 100 va ortiq | 3 — 20 | 4-5 |
Minorali gradirnyalar | 60 — 100 | 5 — 15 | 8 — 10 |
Purkovchi basseynlar | 5 — 20 | 5 — 10 | 10 — 12 |
Sovituvchi suv omborlari | 0,2 — 0,4 | 5 — 10 | 6 — 8 |
Radiatorli (kuruq) gradirnyalar | - | 5 — 10 | 20 — 35 |
Ochiq va purkovchi | 7 — 15 | 5 — 10 | 10 — 12 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Jadvaldagi koʻrsatkichlar haporati sovitgichga kelib tushayotgan va harorati 45°S dan baland boʻlmagan suv uchun keltirulgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.33. Gradirnyalar va purkagich hovuzlarning texnologik hisobkitobini yilning yoz davrida koʻp yillik kuzatishlar boʻyicha taʼminlanganlikning 1 — 10% da muhit havosining quruq va nam termometrlar boʻyicha (yoki havoning nisbiy namligi) soat 7, 13 va 19 larda oʻlchangan oʻrtacha sutkali haroratga koʻra ishlab chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIssiqlik va atom elektr stansiyalari uchun hisob-kitoblarni muhit havosining oʻrtacha sutkali haroratidan quruq va nam termometr bilan yilning oʻrtacha va issiq yoz davridagi haroratga koʻra olib borish zarur. Suv isteʼmolchilari toifalariga koʻra taʼminlanganlikni tanlashni ishlab chiqish 48-jadval boʻyicha olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48-jadval | ||
Suv istemolchisining toifasi | Sovitilgan suvning harorati hisobiy haroratdan yuqoriligi natijasida ishlab chiqarishning texnologik jarayoni yoki uskunalar ishlashi yomonlashuvi darajasi | Suv sovitgichlarini hisob-kitob qilishda meteorologik parametrlar taʼminlanganligi, % |
I | Butun ishlab chiqarishning texnologik jarayoni buzilishi va buning natijasida yuzaga kelgan sezilarli zarar. | 1 |
II | Alohida konstruksiyalar texnologik jarayoni ruxsat etilgan vaqtincha buzilishi. | 5 |
III | Butun ishlab chiqarishning va alohida konstruksiyalarning texnologik jarayoni tejamliligi. | 10 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEng issiq oy uchun soat 13 dagi oʻrtacha sutkadali haroratlar va namliklar haqida maʼlumotlar boʻlmasa SHNQ 2.01.01 ga binoan nam termometr boʻyicha havo haroratiga suv isteʼmolchi toifalariga koʻra oʻzgarmas namlik qiymatiga 1 — 3 °S qoʻshish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.34. Gradirnyalarning texnologik hisob-kitobi gradirnyalarni jadal sovitish zonasida issiqlik almashuvi ogʻirligini va aerodinamik qarshiligini hisobga oluvchi usullar boʻyicha yoki sinov tajribalari asosida tuzilgan jadvallar boʻyicha bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.35. Purkagich hovuzlar va ochiq gradirnyalarning sovitish qobiliyatini texnologik hisob-kitoblari tajribalarga oid jadvallar boʻyicha bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.36. Radiatorli gradirnyalarni texnologik hisob-kitoblari havo bilan sovitiladigan qirralangan quvurli issiqlik almashuv apparatlari uchun qabul qilingan hisob-kitoblar qoʻllanmalari boʻyicha bajarilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.37. Issiqlik va atom elektr stansiyalari uchun sovitgich-suv omborlarining texnologik hisob-kitobi suv omborini oʻrtacha yillik issiqlikni toʻplash qobiliyatini hisobga olgan holda oʻrtacha oylik gidrogealogik va meteorologik omillariga koʻra, yozning oʻrtacha hamda issiq davridagi kuchlar jadvali va uskunalarni taʼmirlash, jihozlar quvvatini tekshirishning taʼminlanganligini 10% uchun sovitiladigan suv quvvatini chegaralash vaqti bir sutkada eng koʻp haroratlari boʻyicha chegaralari oʻrnatilishiga koʻra bajarilishi kerak. Suvni sovitish uchun boshqa vazifali mavjud suv havzalaridan foydalanilganda, tabiiy sharoitda fazoviy haroratning shakllanishi tartibining alohidaligi va isitilgan suvni chiqarib yuborishni inobatta olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.38. Aylanma suvda gradirnya va purkagich hovuzlar konstruksiyalarining ashyolarini yemiruvchi aralashmalar mavjud boʻlsa, suvni qayta ishlashni yoki konstruksiyalarni himoyalovchilar bilan qoplashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.39. Gradirnyaning suv yigʻuv sigʻimlari va purkagich hovuzlardagi suvning chuqurligi 1,7 m dan kam boʻlmasligi, suv sathidan hovuz yoki sigʻim yon devorigacha boʻlgan oraliq — 0,3 m dan kam boʻlmasliga kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinolar tomida oʻrnatiladigan gradirnyalar uchun suv chuqurligi 0,15 m dan kam boʻlmagan taglik qurish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.40. Gradirnyalarning suv yigʻgich sigʻimlari va purkagich hovuzlar chetlatuvchi, chiqarib yuboruvchi va quyiluvchi quvur oʻtkazgichlar, shuningdek eng kam hamda eng koʻp suv sathidan ogohlantiruvchi uskunalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim. Chetlatuvchi quvur oʻtkazgichlarda 30 mm dan ortiq boʻlmagan has-choʻplarni tutib qoluvchi panjaralarni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv yigʻgich sigʻimlar va purkagich hovuzlar tubi chiqaruvchi quvurli chuqur tomonga 0,01 dan kam boʻlmagan nishablikka ega boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.41. Purkagich hovuzlardagi uzatuvchi va chetlatuvchi quvur oʻtkazgichlarda tozalash hamda taʼmirlash davrlarida hovuzlarni oʻchirib turish uchun toʻsqich konstruksiyalarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.42. Gradirnyalar suv yigʻgich sigʻimlari va purkagich hovuzlar atrofigi suv oʻtkazmas qoplamlar bilan 2,5 m dan kam boʻlmagan kenglikda, inshootdan nishab holda gradirnyalar darchalaridan va purkagich hovuzlardan shamol bilan olib chiqiluvchi suv chetlatishni taʼminlovchi qatlamlarni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGradirnyalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.43. Solishtirma gidravlik va issiqlik kuchlarida mustahkam hamda chuqur suv sovitishlar talab etilgan aylanma suv taʼminoti tizimlarida gradirnyalarni qoʻllashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish ishlari hajmini qisqartirish zarur boʻlsa, sovitilgan suv haroratini sozlash sovitilgan suv yoki mahsulotni belgilangan haroratda saqlab turishni avtomatlashtirishda ventilyator gradiriyalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишImoratlar qurilgan hududlarda binolar tomlarida ventilyator gradirnyalarni oʻrnatish maqsadga muvofikdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy hududlarda koʻndalang-aniq ventilyatorli gradirnyalarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv zaxiralari cheklangan hududlarda, shuningdek sovitilgan suvlarni zararli moddalar bilan ifloslanishining oldini olish, atrof-muhitni ular taʼsiridan muhofazalashda radiatorli (quruq) gradirnyalar yoki aralash (quruq va ventilyatorli) gradirnyalarni qoʻllash imkoniyatlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.44. Aylanma suvning yanada yuqori samaradorligini taʼminlash uchun sugʻorgich pardali gradirnyalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanma suvda yogʻlar, qatronlar va neft mahsulotlari mavjud boʻlsa, tomchili sugʻorish gradirnyalar; suv bilan yuvilmaydigan, qatlamlar hosil qiluvchi muallaq choʻkindilar mavjudligida — purkagich gradirnyalardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.45. Sugʻorgichlarni bloklar koʻrinishida, qaysiki konstruksiyalari va joylashishi gradirnyaning yuzasi boʻyicha tekis suv va havoning tekis oqimini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.46. Suv taqsimlash tizimlarini bosimli naychalarni qabul qilish lozim, novlar qoʻllash ham ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPastga yoʻnaltirilgan mashʼalasimon purkovchi sopollar oʻrnatilganda, sopol bilan sugʻoriluvchi orasidagi masofa 0,8 — 1 m, mashʼalasi yuqoriga yoʻnaltirilganlarida 0,3 — 0,5 m qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.47. Tarqatuvchi tizimlar quvurlariga oʻrnatilgan sopollar sugʻoriluvchi ustiga oʻrnatilgan gradirnyalar yuzasi boʻyicha suvni bir tekisda tarqalishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.48. Havo tarqatkich zonasida gradirnyadan suv tomchilari chiqib ketishining oldini olish uchun shamol toʻsqich pardevorlar, suv tarqatkich tizimlari ustida esa suv tutqich konstruksiyalarini oʻrnatish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.49. Suv tutqich konstruksiyalarining tuzilishi va joylashtirilishi gradirnyalarning butun yuzasi boʻyicha yelvizak tik yoriqlar (optik zichlik) boʻlmasligini taʼminlashi, bunda suv tomchilari chiqarilishi: zaharli moddalari boʻlmagan aylanma suv sarfining 0,1-0,2% dan, zaharli moddalar mavjud boʻlsa — 0,05% dan oshmasligi kerak. Ventilyator gradirnyalarda suv tutqich qurilmalarini ventilyatorning ishlash gʻildiragidan 0,5 diametrdan kam boʻlmagan masofada joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.50. Binolarning tom yopmasida joylashtirilgan gradirnyalarning havo oʻtkazgich moʻrilari derazalariga toʻsqichlar oʻrnatishni eʼtiborga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.51. Gradirnyalarning karkaslarini qoplovchi konstruksiyalar tashqi havoni surish imkonini istisno etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.52. Shamollatgich gradirnyalarini ikki yoqlama havo yigʻish boʻlimli yoki aylanma oʻlchovi boʻyicha havo yigʻishning bir boʻlimligini qabul qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.53. Gradirnyaga kirish derazasining yuzasi gradirnyaning rejadagi yuzasining 34 — 45% ni tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.54. Gradirnyaning rejadagi shaklini ventilyator boʻlimli gradirnyalar tomonlari nisbati 4:3 dan ortiq boʻlmagan toʻrtburchak yoki toʻgʻri toʻrtburchakli; bir boʻlimli va minorali — dumaloq, koʻp burchaqli yoki toʻrtburchakli qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.55. Qishda gradirnyalarning yaxlashini oldini olish uchun boʻlimning bir qismini oʻchirib qoʻyish yoki sugʻorgichlarga sovuq havo uzatishni kamaytirish hisobiga issiqlik va gidravlik kuchlarni oshirish imkoniyatlarini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.56. Qishda sovitilgan suvni zaruriy haroratda tutib turish uchun gradirnyaning suv yigʻgich sigʻimiga iliq suvni toʻkish uchun konstruksiyalarni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.57. Gradirnyalar konstruksiyalarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsinch — temir beton, poʻlat yoki yogʻochdan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoplama — yogʻoch, asbestsement yoki plastmasse taxtalardan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorgich — yogʻoch, asbestsement yoki plastmassadan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tutqich konstruksiyalari — yogʻoch, plastmassa yoki asbestsementdan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv yigʻgich sigʻimlari — temir betondan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYogʻoch konstruksiyalar yongʻinga qarshi yuvilib ketmaydigan moddalar bilan shimdirilishi kerak yumshoq ignabargli jinsli yogʻochlarni qoʻllaganda — maxsus eritmalar bilan shimdirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMetall konstruksiyalar SHNQ 2.03.11 ga muvofiq yemirilishga qarshi qoplamalar bilan himoyalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemir beton qurilmalari 14.24-bandida koʻrsatilgan muzlashga chidamliligi va suv oʻtkazuvchanligi boʻyicha tegishli turdagi betonlardan tayyorlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSovutgich — suv omborlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.58. Suvni sovitish natijalariga yuqori talablar qoʻyilmaganda, korxona yaqinidagi aytarli qimmatga ega boʻlmagan yer maydonlarining, tabiiy hovuzlarning yoki sunʼiy suv omborlarining mavjudligida sovitgich — suv omborlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.59. Sovitgich — suv omborlarining chuqurligi yozgi suv sathidan hisoblanganda, suv omborlarining suv aylanish zonasi yuzasini 80% ga 3,5 m dan kam boʻlmasligi kerak. Suv sayozligini bartaraf etish, suv yuzasiga qalqib chiquvchi torflarni yoʻqotish, shuningdek talab etilgan suv sifatini taʼminlash boʻyicha tadbirlarni koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.60. Sovitkich — suv omborlari uchun toʻgʻonlar, koʻtarmalar, suv yigʻgichlar, suv chiqargichlar va sunʼiy ariqlarning gidrotexnik inshootlarni loyihalash meʼyoriy hujjatlari boʻyicha loyihalash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.61. Suvitgich — suv omborlarining suv xoʻjaligi hisob-kitoblarini suv omborlaridagi, qoʻshimcha bugʻlanish natijasida yoʻqoladigan suvni hisobga olgan holdagi hisob-kitoblar singari bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.62. Sovitgich suv omborlaridan foydalanish koeffitsiyentini aynan andozaviy laboratoriya tadqiqotlari asosida, korxonani kengaytirishda esa tabiiy tadqiqotlar asosida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.63. Suv toʻsqich va suv chiqarish inshootlarini, shuningdek suv sovishini oshiruvchi inshootlarni (tarqatgich purkagichlar inshootlari, oqim yoʻnaltiruvchi koʻtarmalar joylashishi va qurilmalarini shamol taʼsiri, hovuzlarni gidrogeologik xususiyatlariga (oqimli, shamolli, zichlilik va boshqa oqimlar), shuningdek foydalanish imkoniyatlari hamda sovitiladigan suvning tik aylanishini vujudga keltirish imkoniyatlarini inobatga olib qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsiluvchi suv haroratini pasaytirish, sifatini oshirish va yosh baliqlarni muhofazalash maqsadida chuqur suv toʻsqichlar oʻrnatish maqsadga muvofiqligini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.64. Yangi suv oqimli sovitgich — suv omborlari uchun ishlatilgan suvning bir qismini suv omborining quyi byefiga chiqarib tashlashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.65. Suv omborlarini loyihalashda uning oʻrnini tayyorlash boʻyicha tadbirlar koʻrib chiqish lozim (daraxtlardan, butalardan tozalash va boshqalar). Tadbirlar tuzilishi va hajmi har bir aniq hollar uchun alohida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.66. Sovitgich — suv omborlari sohillari yuvilib ketishi va ularni balchiqlanishining oldini olish uchun: sohillarni mustahkamlash, yuza suvlari oqimini tashkil etish, jarliklar labida koʻtarmalar qurish, suv omborlari qiyaliklarida yer haydash, ekinlar ekish, butazorlar barpo etish man etilgan mintaqalar oʻrnatilishini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.67. Suv omborlariga tutashuvchi hududlar balchiqlangan hollarda meliorativ chora-tadbirlarini koʻrib chiqish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.68. Suv omborlari suvlaridagi tuzlar quyuqligini kamaytirish uchun zarur hollarda suv omborlarining quyi qatlamlaridan suvni chiqarib tashlab va suvni boshqa suv oqimidan uzatishni nazarda tutish lozim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPurkagich hovuzlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.69. Suvni sovitish natijalariga yuqori talablar qoʻyilmaganda, havo kirishi uchun ochiq yuzalar mavjudligida purkagich hovuzlarni qabul qilish lozim. Ularning uzun tomonini shamolni boshqaruv yoʻnalishiga vertikal holda joylashtirish lozim. Purkagich hovuzlarni joylashtirishda qoʻshni inshootlar va yoʻllarni tuman bosishi hamda muzlashi mumkinligini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.70. Purkagich hovuzlarni ikki boʻlimdan kam boʻlmagan ravishda loyihalash lozim, bir boʻlimligini aylanma tizimni davriy ish tartibi uchun ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.71. Tarqatgich tizim quvurida joylashgan purkovchi saopollar purkagich hovuzlar yuzasi boʻyicha suvni tekis tarqalishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.72. Purkagich hovuzlar eni chetki soplo oʻqidan 50 m dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tomchilarni shamol bilan olib ketilishini kamaytirish uchun, chetki soploni soplodagi suv bosimi va shamol tezligi kattaligiga koʻra, hovuz chegarasidan 7 — 10 m oraliqda oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.73. Purkagich hovuzning har bir boʻlimidagi qishki harorat tartibini saqlab turish maqsadida suvni purkagichsiz quvur oʻtkazgichlarda chiqarib tashlashni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.74. Purkagich hovuzlar qurilmalarini betondan yoki temir beton taxtalardan suvdan himoyalovchi toʻsiqlar oʻrnatish bilan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.75. Purkagich qurilmalarni tabiiy hovuzlar ustiga oʻrnatish ruxsat etiladi. Bunda qirgʻoq qiyaliklarini tekislash va mahkamlashni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKorxonalar maydonlarida sovitgichlarni joylashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.76. Korxonalar maydonlarida sovitgichlarni joylashtirish ularga havo erkin yetkazilishini taʼminlash, shuningdek aytarli uzun boʻlmagan quvur oʻtkazgichlar va sunʼiy ariqlar sharoitlariga koʻra nazarda tutish zarur. Bunda bino va inshootlarni (gradirnyalar va purkagich hovuzlar uchun) muzlashini bartaraf etish uchun qishki shamol yoʻnalishini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.77. Suv sovitgich bilan binolar va inshootlar, shuningdek sovitgichlar orasidagi eng kichik masofani SHNQ “Sanoat korxonalarining bosh rejalari”ga muvofiq qabul qilish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. USKUNALAR, ARMATURA VA QUVUR OʻTKAZGICHLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.1. Xonalar oʻlchamlarini aniqlashda, texnologik va koʻtarmatransport uskunalari, armatura, shuningdek bino va inshootlarda suv taʼminoti quvur oʻtkazgichlarni yotqizishda ushbu boʻlim koʻrsatmalarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.2. Ishlab chiqarish xonalari yuzasini aniqlashda, oʻtish kengligini quyidagilardan kam boʻlmagan ravishda qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos yoki elektr dvigateli oraligʻi — 1 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos yoki elektr dvigateli va devorlari chuqurlashtirilgan binolarda 0,7 m, boshqalarida — 1 m; bunda elektr dvigateli tomonidan oʻtish kengligi rotorni qayta oʻrnatish uchun yetarli boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdam bergich yoki havo purkagich oraligi — 1,5 m, ular bilan devor oraligʻi — 1 m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuskunalarning qoʻzgʻalmas turtib chiqqan qismlari oraligʻi — 0,7 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr toʻsqich taqsimlagich oldida — 2 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Ishlab chiqargan zavodning uskunalar atrofidagi oʻtishlar chegaralanganligini hujjatiy maʼlumotlar boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Dam berish quvurchasi diametri 100 mm gacha boʻlgan agregatlar uchun quyidagilar ruxsat etiladi: agregatlarni devor yoniga yoki tayanchlarda oʻrnatish; ikki agregatni bir poydevorga turtib chiqqan qismlari orasidagi masofa 0,25 m dan kam boʻlmagan, ikkala qurilmalar atrofida 0,7 m dan kam boʻlmagan kenglikda oʻtishlar taʼminlangan sharoitda oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.3. Xonalardagi texnologik jihozlardan, oʻzaklar va quvur oʻtkazgichlardan foydalanish uchun koʻtarma-transport uskunalarini nazarda tutish kerak va bunda, asosan: yuk ogʻirligi 5t gacha boʻlganda — qoʻl yuk toʻsin koʻtargichi yoki qoʻlda ishlatiladigan osma kran; 5 t dan ortiq boʻlgan yuklar uchun qoʻlda ishlatiladigan koʻprik kran; 6 m dan ortiq balandlikka yuk koʻtarishda yoki kran osti yoʻllari 18 m dan ortiq boʻlganda — elektr kran uskunalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Faqat texnologik jihozlarni (bosimli filtrlar, suv aralashtirgichlar va boshqalar) yigʻishda zarur boʻladigan yuk koʻtarish kranlarini nazarda tutish talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ogʻirliga 0,3 t gacha boʻlgan uskuna va armaturalarni joyidan koʻchirish uchun takelaj vositalarini qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.4. Kran uskunali xonalarda yigʻish maydonchasini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUskuna va armaturalarni yigʻish maydonchasiga yetkazish uchun takelaj vositalari yoki binolardan chiquvchi yakka relsli chigʻirlardan, asoslangan hollarda esa — transport vositalaradan foydalanish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKran jihozlariga xizmat koʻrsatish mintaqalariga yigʻish maydonchalarida oʻrnatiladigan jihozlar yoki transport atrofidagi oʻtish kengligi 0,7 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDarvoza yoki eshiklarning oʻlchamlarini jihozlar yoki yukli transport vositalarining kattalik oʻlchamlariga koʻra aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.5. Kran jihozlarining yuk koʻtarish qobiliyatini eng ogʻir yukni koʻtarish yoki ishlab chiqaruvchi korxona talablariga koʻra jihozlarni transportirovkalash sharoitlaridan qelib chiqqan holda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqaruvchi korxona jihozlarini transportirovka qilish talablari koʻrsatilmagan ravishda, jihozlarning qism yoki uskunalarini birgaliqda yigʻilgan eng ogʻir uskunalarga koʻra kranning yuk koʻtarish qobiliyatini aniqlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Jihozlarni quvvatlirogʻiga almashtirish toʻgʻri kelib qolgan hollarda ularning ogʻirligi hamda oʻlchamlari kattalashishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.6. Koʻtarma-transport jihozlari mavjud boʻlgan xonalar balandligini (yigʻma maydonga sathidan oraliq yopma toʻsin tagigacha boʻlgan balandlik) aniqlash va kranlarni oʻrnatishni “Yuk koʻtarish kranlarini oʻrnatish va xavfsiz foydalanish qoidalari”ga muvofiq olib borish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻtarma-transport jihozlari boʻlmagan xonalarning balandligini SHNQ 2.09.02 ga muvofiq ravishda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.7. Uskunalar, elektr oʻtkazgichlar va zulfinlarning (halqalarning) posangi gʻildiraklarigacha, ishlatish hamda boshqarish joylarigacha poldan balandligi 1,4 m dan ortiq boʻlganda maydonga yoki koʻprik oʻrnatishni nazarda tutish lozim, bunda xizmat koʻrsatish maydonchasi va maydonga yoki koʻprikdan boshqarish joyigacha boʻlgan balandlik 1 m dan ortmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJihozlar poydevorini kengaytirishni nazarda tutishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.8. Uskuna va armaturalarni yigʻish maydonchalari yoki xnzmat koʻrsatish maydonchalari, ostida oʻrnatish poldan (yoki koʻprikdan) tutib chiqqan qurilmalar tagigacha balandligi 1,8 m dan kam boʻlmasligi ruxsat etiladi. Bunda uskunalar va armaturalar ustida ochiluvchi tom yopma maydonlari yoki darchalarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.9. Istalgan diametrli quvur oʻtkazgichlardagi zulfinlarni (halqalarni) masofadan yoki avtomatik ravishda boshqarishda elektr oʻtkazgichli boʻlishi kerak. Siqilgan havoda, suvda yoki elektr magnit oʻtkazgichlardan foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDiametri 400 mm va undan kichik boʻlgan toʻsqich armaturalar masofadan yoki avtomatik boshqarilmasa, qoʻlda boshqarishni inobatga olish, 400 mm dan ortiq diametrda — elektrli yoki suvli oʻtkazgichdan: asoslab berilgan tamirda, ayrim hollarda 400 mm dan ortiq diametrlarda armatura oʻrnatishni qoʻlda boshqariladigan etib nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.10. Binolar va inshootlardagi quvur oʻtkazgichlar asosan pol ustida (tayanchlarda, devorga oʻrnatilgan tayanchlarda) quvur oʻtkazgichlar ustida koʻpriklar oʻrnatish va uskunalarni ishlatish hamda armaturalarga oʻtishni taʼminlaydigan kilib yotqiziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarni olinuvchi taxtalar bilan yopilgan sunʼiy ariqlarda yoki yertulalarda yotqizish ruxsat etiladi. Sunʼiy ariqlar kattaliklarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlar diametri 400 mm gacha boʻlganda — diametridan eni 600 mm ga, chuqurligi 400 mm ga ortiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur diametri 500 mm va undan yuqori boʻlganda — diametridan eni 800 mm gacha, chuqurligi 600 mm ga ortiq olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGardishli armatura oʻrnatiladigan yerlarda 8.57-bandga muvofiq sunʼiy ariqlarni kengaytirishni nazarda tutish koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSunʼiy ariq tubining chuqurcha tomon nishabini 0,005 dan kam qabul qilinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.11. Binolardagi va suv quvurlar inshootlari hududlaridagi bosimli hamda oʻzi oqar-bosimli quvur oʻtkazgichlarni toʻsiqlar chegaralarida poʻlat yoki polietilen quvurlardan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYemiruvchan suyuqliklarni transportirovka qilish uchun quvurlar ashyosini 6-boʻlimga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. ELEKTR USKUNALAR, TEXNOLOGIK NAZORAT, AVTOMATLASHTIRISH VA BOSHQARISH TIZIMLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.1. Suv taʼminoti tizimlari inshootlarining loyihalaridagi elektr texnik qismi elektr uskunalarining tuzilishi qoidalari (EQTQ-2011), elektr texnik qurilmalar boʻyicha ishlab chiqarish hamda ishlarni qabul qilish va qurilish meʼyoriy qoidalari, ishlab chiqarish korxonalari elektr taʼminotini loyihalash boʻyicha qoʻllanmalar ham ushbu qismga muvofiq ravishda ishlab chiqilishi kerak. Suv toʻsqich inshootlarining elektr qabul qilishi, elektr taʼminotini ishonchlilik toifalarini EQTQ-2011 qoidalarining 1.2.17 — 1.2.20-bandlari va ushbu SHNQning 4.4 va 7.1-bandlari boʻyicha ayrim har qaysi aniq hollar uchun aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.2. Elektr dvigatellarining kuchlanishini ularning quvvati, loyihalashtirilayotgan obyektning rivojlanish istiqbollarini hisobga olgan holda, qabul qilingan elektr taʼminoti sxemasiga qarab tanlash kerak. Elektr dvigatellarining ishlab chiqarilgan shaklini esa elektr uskunalari oʻrnatiladigan muhit va xonalar xususiyatlariga qarab tanlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReaktiv quvvat kompensatsiyasi energiya bilan taʼminlovchi tashkilot talablarini va kompensatsiyalovchi qurilmalarni oʻrnatish joylari tanlovi texnik-iqtisodiy asoslanishi, uning quvvati va kuchlanishini hisobga olib amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.3. Taqsimlovchi qurilmalar, kichik transformator stansiyalari va boshqarish shchitlarini qoʻshimcha yoki taqab quriladigan imoratlarda oʻrnatish lozim va bunda ularning kengayishi va quvvati oshirilishini eʼtiborga olish zarur. Alohida turadigan taqsimlovchi qurilmalar va kichik transformator stansiyalarini nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqarish xonalarida va oʻt oʻchirish uchun moʻljallangan nasos stansiyalarning poli va balkonlarida yopiq shchitlarni oʻrnatish ruxsat etiladi va bunda albatta ularga suv tegib ketishiga yoʻl qoʻymaydigan choralar koʻrilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKirish joylarida elektr energiyasini oʻlchash va tijorat tartibida hisobga olish uchun ASKUE tarmogʻiga ulash maqsadida elektron hisoblagichlar oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.4. Texnologik nazorat tizimlarida quyidagilarni koʻzda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy texnologik jarayonlarni berilgan rejim yoki berilgan dasturga muvofiq holda avtomatik boshqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik uskunalar ishlash rejimlari va ularning ahvolini ifodalovchi asosiy parametrlarni avtomatik nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida inshootlar ishlashining texnologik rejimlarini va ularning tejamkorligini belgilovchi parametrlarni avtomatik ravishda sozlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.5. Boshqarish obyektlari yoki texnologik operatsiyalari koʻp sonli boʻlgan (25 tadan ortiq) inshootlarni avtomatlashtirish uchun rele-kontakt apparaturalari oʻrniga mikroprotsessorli kontrollerlardan foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.6. Avtomatik boshqaruv tizimi alohida qurilmalar yoki inshootlarni oʻz joyida boshqarish imkoniyatini nazarda tutishi lozim. Texnologik nazorat tizimlarida avtomatik (uzluksiz) nazorat asboblarini, davriy nazorat vositalarini (inshootlar ishlashini sozlash va tekshirish va h.k.) nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvning sifat parametrlarining texnologik nazoratini asbob va analizatorlar bilan yoki laboratoriya usullari yordamida uzluksiz nazorat yoʻli bilan amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.7. Inshootlar konstruksiyalarida elektr uskunalari va avtomatika vositalarini oʻrnatish uchun oldindan oʻrnatib qoʻyiladigan detallar, ochiq joylar, kameralar va shu kabilarni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuza va yer osti suvlarning suv toʻsqich inshootlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.8. Yuza suvlari suv toʻsqich inshootlaridagi panjara va turlarda suv sathi farqlarining nazoratini, shuningdek boʻlmalarda, suv havzalarida yoki suv oqimlaridagi suv sathlarini oʻlchashni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.9. Yer osti suv toʻsqich inshootlaridagi sarflarni oʻlchash yoki har qaysi quduqlardan (kon quduqlaridan) uzatiladigan suv sifati quduqlardagi kon quduqlaridagi suv sathlari yigʻma sigʻimlar, shuningdek nasoslardagi bosimlarni nazarga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.10. Quduqlarda suv sathi ruxsat etilgan quyi chegaradan ham pastroq tushib ketganda nasoslar avtomatik ravishda oʻchirilishini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.11. Yer ostidagi suvlarning suv toʻsqichlaridagi nasoslar boshqaruvida, suv bosimli minoradagi (suv toʻplash rezervuari) suv sathiga qarab, avtomatik boshqaruvni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos stansiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.12. Har qanday vazifa bajaruvchi nasos stansiyalari, qoidaga koʻra, ularga doimo xizmat koʻrsatadigan xodimlarsiz loyihalashtirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomatik ravishda — texnologik parametrlarga qarab (sigʻimlardagi suv sathi, bosimi yoki tarmoqdagi suv sarfi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmasofali (telemexanik) — boshqarish punktidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahalliy — muntazam kelib turuvchi xodimlar tomonidan tegishli signallar boshqarish punktiga yoki xizmat koʻrsatuvchi xodimlar doimo boʻladigan punktga uzatilishi. Avtomatik yoki masofali (telemexanik) boshqaruvda mahalliy boshqarish ham nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.13. Nasos stansiyalaridagi bosim suv oʻtkazgichlarida va har bir nasos agregatida bosimni oʻlchash hamda suv bosimli suv oʻtkazgichlarda suv sarfini tekshirish, zovur chuqurchalarida va vakuum-qozonda suv sathini, shuningdek agregatlar podshipniklarining haroratini (zarur boʻlganda) suv bosishningavariya sathini (mashina zalida elektr uzatmalari fundamentlarining sathida suv paydo boʻlishi) nazorat qilishni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.14. Oʻzgaruvchan ish tartibli nasos stansiyalari uchun elektr quvvatining eng kam sarfini taʼminlovchi bosim va suv sarfini sozlash imkonlarini koʻrib chiqish zarur. Sozlashni pogʻonama-pogʻona ishlayotgan nasos aregatlarini sonini oʻzgartirish yoki nasoslarni aylanish takroriyligini bir tekis oʻzgartirish bilan, sozlovchi armaturalarning ochilish darajalari va boshqa usullar bilan, shuningdek ushbu aralash usullar bilan amalga oshirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.15. 2-3 ishchi agregatlar guruhidagi asosan bitta nasos agregatini sozlovchi elektr oʻtkazgich bilan jihozlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.16. Sozlovchi elektr oʻtkazgichni boshqarish, asosan tarmoqlar nuqtalaridagi majburiy bosimlarga, tarmoqlarga uzatiladigan suv sarfi, sigʻimlardagi suv sathlariga koʻra avtomatik ravishda amalga oshirish lozim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos qurilmalarida sozlanadigan elektr uzatmasi sifatida chastotali uzatma, ventilli dvigatel asosidagi uzatma va boshqa shu kabi vositalar qoʻllanilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.17. Avtomalashtirilgan nasos stansiyalarida ishlayotgan nasos agregatlarini avariya yuzaga kelgan holatda oʻchirilishida zaxira agregatni avtomatik ravishda yoqilishini amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTelemexanizaniyalangan nasos stansiyalarida zaxira agregatining yoqilishini masofadan boshqaruv xodimi tomonidan amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos stansiyalarida doimiy xizmat koʻrsatuvchi xodim mavjudligida AVR nasoslarini nazarda tutish kerak emas, bunda avariya vaqtida oʻchiriluvchi ogohlantirgichlarni koʻzda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.18. I toifali nasos stansiyalarida nasos agregatlari oʻzi ishga tushiriluvchi yoki alektr taʼminoti sharoitlari boʻyicha bir vaqtda oʻzi ishga tushishi mumkin boʻlmasa, ularni oraliq vaqt boʻyicha avtomatik yoqilishini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.19. Nasos stansiyalarida nasoslarga quyish uchun vakuum-qozonlari oʻrnatilganda, qozondagi suv sathiga koʻra vakuumli nasoslar avtomatik ishlashi taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.20. Nasos stansiyalarida yongʻinga qarshi, shuningdek sigʻimlardagi avariya holati uchun suv hajmlarini ishlab ketishini mustasno etuvchi blokirovkalashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.21. Oʻt oʻchirish nasoslari boshqaruvini masofali qilib qabul qilish lozim, va shunda oʻt oʻchirish nasosi yoqilishi bilan bir vaqtda avariya holati uchun suv hajmidan foydalanishni taqiqlaydigan blokirovka avtomatik ravishda olib qoʻyilishi hamda yuvish nasoslari (mavjud boʻlsa) avtomatik ravishda yoqilishi kerak. Yuqori bosimli oʻt oʻchirish suv quvurlarida oʻt oʻchirish nasoslari yoqilishi bilan bir vaqtda boshqa vazifalar uchun moʻljallangan barcha nasoslar avtomatik ravishda oʻchirilishi va suv bosimli minoraga suv uzatuvi quvurdagi toʻsqichlar yoki bosimli rezervuarlar yopilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.22. Sifonli suv olgichli nasos stansiyalaridagi vakuum-nasoslar sifonli liniyada oʻrnatilgan havoli qalpoqcha ichidagi suv sathiga qarab avtomatik ravishda ishlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.23. Nasos stansiyalarida quyidagi yordamchi jarayonlar avtomatlashtirilishini nazarda tutish kerak: berilgan dastur boʻyicha aylanuvchan turlarni yuvish, vaqt boʻyicha sozlash yoki sathlar farqi, chuqurchadagi suv sathi boʻyicha zovur suvlarini chiqarib tashlash, xonadagi havo harorati boʻyicha elektr isitgichlar, shuningdek SHNQ 2.04.05 ga muvofiq shamollatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tayyorlash stansiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.24. Suv tayyorlash stansiyalarida quyidagilarni nazorat qilib turish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sarfi (dastlabki, ishlov berilgan, yuviladigan va takroran ishlatiladigan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишreagentlar eritmalari va havo sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlar, qorishtirgichlar, reagentlar baklari va boshqa sigʻimlardagi suv sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtindirgichlar va rangsizlantirgichlarda choʻkindilar sathlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoldiq xlor va ozon miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdastlabki va ishlov berilgan suvning rN miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишreagentlar eritmalari konsentratsiyasi (koʻchma asboblar va laboratoriya usullari bilan oʻlchash ruxsat etiladi );
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtezkor nazoratni talab qiladigan va tegishli texnik vositalar bilan taʼminlangan boshqa texnologik parametrlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.25. Quyidagilarni avtomatlashtirishni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoagulyantlar va boshqa reagentlarni dozalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxlor, ozon va xlor-reagentlar bilan zararsizlantirish jarayoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишreagentli usul bilan ftorlashtirish va ftorsizlantirish jarayoni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzgaruvchan suv sarfida reagentlar eritmalarni meʼyorlashni avtomatlashtirish ishlov beriladigan suv sarfining nisbatiga koʻra va reagentning doimiy quyuqligini mahalliy yoki masofadan turib nisbatini toʻgʻrilash, asoslangan hollarda suvning va reagentlarning dastlabki sifat koʻrsatkichlari boʻyicha nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.26. Filtrlarda va tutashuv rangsizlantirgichlarda suv sarfi boʻyicha filtrlash tezligini sozlash yoki filtrlardaga oʻzaro suv taksimlash tekisligani taʼminlovchi suv sathi boʻyicha koʻrib chiqish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.27. Filtrlarni va tutashuv rangsizlantirgichlarni yuvishni (soni 10 dan ortiq boʻlganda) avtomatlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlarni yuvishga chiqarishda yuvishni suv sathi, filtr toʻldirgichlaridagi bosim yoʻqotish kattaligi yoki filtrlagichlar sifati boʻyicha; tutashuv rangsizlantirgichlarni yuvishga chiqarishga — bosim yoʻqotish kattaligi yoki sozlagich armaturani toʻliq ochiqligida sarfning kamayishi boʻyicha nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.28. Filtrlarda yuvish uchun suv uzatuvchi quvur oʻtkazgichlardagi havoni avtomatik ravishda yoʻqotish koʻzda tutilgan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.29. Chambarakli turlarni va kichik filtrlarni yuvishni berilgan dastur boʻyicha yoki suv sathi farqlari kattaligi boʻyicha avtomatlashtirishni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.30. Reagent qorishmalarini soʻrib oluvchi nasoslar qorishmalar idishlaridagi berilgan sathda ularni avtomatik oʻchirishning mahalliy boshqaruviga ega boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.31. Suvni reagentli yumshatish uchun qurilmalarda rN kattaligi boʻyicha reagentlarni dozalash va elektr oʻtkazuvchanlikni avtomatlashtirishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKarbonat qattiqligini va suvdagi karbonatni yoʻqotish uchun qurilmalarda rN kattaligi boʻyicha reagentlarni (ohaklar, sodalar, tutun gazlar) meʼyorlashni, solishtirma elektr oʻtkazuvchanlik va shunga oʻxshashlarni avtomatlashtirish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.32. Shudring almashuv filtrlarni qayta tiklashni: kationitli — suvning qoldiq qattiqligi boʻyicha, anionitli — ishlov berilgan suvning elektr oʻtkazuvchanligi boʻyicha avtomatlashtirish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlar va suv quvur tarmoqlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.33. Suv oʻtkazgichlarda zarur holatlarda avariya roʻy berganligi yuzasidan xabar berish signalizatsiya qurilmalari nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.34. Suv quvurlari tarmoqlarining nazorat qilinadigan nuqtalarida quvurlarga diametri 10 — 15 mm tiqinli kranlar bilan yopiladigan patrubkalarni oʻrnatishni nazarda tutish lozim. Suv harakatlanishi tezligini (sarfini) oʻlchaydigan vositalarni kiritish uchun ushbu patrubkalardan foydalanganda ularning diametrini 50 mm ga teng qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.35. Suv sarfini sozlash zaruratida tarmoqda boshqaruv boʻlimidan masofadan turib yoki telemexanik boshqaruvli burilish loʻkindonlarini oʻrnatishni nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv saqlash uchun sigʻimlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.36. Barcha turdagi sigʻim va idishlarda avtomat tizimlaridan foydalanish uchun yoki nasos stansiyalariga yoxud boshqaruv boʻlimlariga ogohlantirgich xabarlar (signallar) uzatishda suv sathini oʻlchash va ularni nazorat qilish (zarurat boʻlganda) ni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagilar nazorat qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtegib boʻlmaydigan oʻt oʻchirish hajmining sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya holati uchun moʻljallangan sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasoslar avariyalarsiz ishlashini taʼminlaydigan eng kichik sathi. Alohida olib keluvchi va olib ketuvchi liniyalar bilan jihozlangan bak va rezervuarlarda har bir olib keluvchi va olib ketuvchi liniyalarda suv sarfi hisoblagichi oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanma suv taʼminoti tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.37. Aylanma suv taʼminoti tizimlarida 13.13-bandining talablaridan tashqari quyidagilarni nazorat qilishni koʻzda tutish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻshimcha suv sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisitilgan va sovitilgan suv kameralaridagi sathlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisitilgan va sovitilgan suv harorati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsovitilgan suvning rN qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsovitilgan suvda qoldiq xlor konsentratsiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisitilgan suvda tuzlar konsentratsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.38. Aylanma suv taʼminotining nasos stansiyalari boshqaruvini 13.13 — 13.19-bandlarga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.39. Isitilgan suv nasoslarini yoqish va oʻchirishni qabul kamerasidagi suv sathiga qarab avtomatlashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.40. Aylanma tizimga qoʻshimcha suv uzatilishining avtomatik sozlanishi sovitilgan suv kamerasidagi sathga qarab qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.41. Boʻlimli gradirnyalarda sovitilgan suv haroratiga koʻra ishlayotgan ventilyatorlar soni oʻzgarishini avtomatlashtirilgan nasos stansiyalarida — avtomatika vositalari bilan; qolganlarida — boshqaruv boʻlimlaridan masofadan turib (telemexanik) boshqaruv vositalari bilan bajarishni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.42. Suvga barqarorlashtiruvchi ishlov berilganda eritmalarni dozalashtirishni avtomatlashtirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfosfatni — qoʻshimcha suv sarfi boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkislotani — rN ning berilgan kattaligi boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxlor va kuporosni — berilgan dastur boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqarish tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.43. Isteʼmolchilarga zarur miqdorda va talab etilgan sifatli suv uzatishni taʼminlash maqsadida, asosan, suv quvur inshootlarning markazlashgan boshqaruv tizimlari nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.44. Texnologik jarayonlarni boshqarish tizimlarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdispetcherlik boshqaruv — suv quvur inshootlari ishlarini berilgan tartibda axborotni nazorat qilish, uzatish, qayta tuzish va aks ettirish vositalaridai foydalanish asosida taʼminlovchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomatlashtirilgan (ABT NL) — inshootlarni ishlatishning samarali tartibining hisob-kitobi va ish sifati, tejamkorligini baholash uchun hisoblash texnikasi vositalaridan foydalanishni markazlashgan boshqaruv tizimlari bilan qamrab boshqarish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишABT NL oʻz xarajatlarini oʻzi qoplaydigan sharoitda qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишABT NL suv quvurlari inshootlarini avtomatlashtirishning eng yuksak bosqichini ifodalaydi va suv taʼminotiga doir texnologik jarayonlar eng maqbul yuritilishini taʼminlashga moʻljallangan. ABT NL ni dispetcherlik nazoratdan farqlantiruvchi asosiy oʻziga xos xususiyati suv quvurlari inshootlari ishlashining optimal rejimlarini hisoblab chiqish hisoblash texnikasidan foydalanish bilan izohlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti ABT NL deganda quyidagi kichik tizimlardan iborat boʻlgan kompleks tizimlar nazarda tutiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni koʻtarish va unga ishlov berish ABT NL (ABT NL POV), suvlarni koʻtarish va suv tozalash inshootlarining (filtrlash stansiyalari, tindirgichlar, kimyoviy reagentlarni dozalash va h.k.) I nasos stansiyalarini boshqaradi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv uzatish va taqsimlash ABT NL (ABT NL PRV), toza suv rezervuarlari, II nasos stansiyalarini va keyingi koʻtarishlar, suv quvurlari tarmoqlarini qamrab oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti ABT NL faoliyat yuritishida boshqarishning maqsadi minimal xarajatlarda ishonchli suv taʼminotini taʼminlash uchun ishlash rejimlarini optimallashtirishdan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti tizimlari ABT NL iqtisodiy samaradorligi hisoblab chiqilgan texnik-iqtisodiy asoslarga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti ABT NL loyihalashda quyidagilarni ishlab chiqish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdispetcherlik boshqaruvning tashkiliy tuzilmasini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfunksional tuzilishni, yaʼni avtomatlashtirilgan boshqarish funksiyalarning tarkibi va vazifalar yechimi algoritmlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdasturiy taʼminotni, yaʼni ABT NL funksiyalarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan texnik vositalar kompleksini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.45. Markazlashgan boshqaruv tuzilishini bir bosqichli, bir boshqaruv boʻlimi sifatida nazarda tutish lozim. Turli maydonlarda joylashgan, koʻp sonli inshootlari boʻlgan yirik suv taʼminoti tizimlari uchun ikki yoki koʻp bosqichli markazlashgan boshqaruv tuzilishning markaziy va mahalliy boshqaruv boʻlimlari ruxsat etiladi. Bunday tuzilishning har qaysi hollarda zaruriyligi asoslab beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.46. Suv taʼminoti tizimlarining markazlashgan boshqaruvi sanoat korxonasini quvvati xoʻjaligini boshqarishni markazlashtirilishi yoki aholi yashaydigan joylardan kommunal xoʻjalikni boshqarish markazlashtirilishi tarkibiy qismi boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti tizimlarni boshqarish boʻlimlari sanoat korxonalari yoki aholi yashaydigan joylardagi boshqaruv boʻlimlari uchun birlashgan mustaqil markazlashgan boshqaruv toʻsiq va asboblari bilan qurollangan boʻlimlar sharoitida suv taʼminoti tizimlarini boshqarish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.47. Markazlashgan boshqaruvni qisman yoki toʻliq inshootlar nazoratini avtomatlashtirishni birgaliqda olib borish zarur. Markazlashgan boshqaruv hajmi juda kichik biroq texnologik jarayonlarning borishi va texnologik jihozlar ahvoli, shuningdek inshootlarni tezkor boshqarish haqidagi mukammal axborotlar uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDispetcherlik boshqaruv tizimini ishlab chiqishda quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik jarayonlar va uskunalar ishini tezkor boshqarish va nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti tizimining va uning alohida inshootlarining zaruriy ish rejimlarini saqlab turish va optimallashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariyalarni oʻz vaqtida aniqlash, lokalizatsiyalash va bartaraf etish, alohida inshootlarda navbatchi xodimlarni butunlay yoki qisman qisqartirish, energiya resurslari, suv va reagentlarni tejash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.48. Avtomatlashtirish vositalari bilan toʻliq qurollantirilmagan va mahalliy boshqaruv hamda nazorat qilish uchun doimiy navbatchi xodim boʻlishi talab etiladigan inshootlarda, markazlashgan boshqaruv xizmatiga boʻysunuvchi tezkor boʻlim qurilishi ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.49. Suv taʼminoti tizimlariii markazlashgan boshqaruvi nazorat etiladigan inshootlar, inshootlarni ishlatishning turli xizmatlari, elektr quvvati boshqaruvi, suv quvur xoʻjaligi va yongʻindan saqlash boshqaruvlarini boshqaruv boʻlimi toʻgʻridan-toʻgʻri telefon aloqasi bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqaruv boʻlimlari va ayrim nazorat qilinadigan inshootlar ham maʼmuriy-xoʻjalik telefon aloqasi tizimlariga ulangan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqaruv boʻlimlari va nazorat etiladigan inshootlar asosan radiolashtirilgan, soat vositalari bilan qurollangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.50. Boshqarish punktlarida quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdispetcherlik xonasini — dispetcher xodimlarni, pult shchitini, mnemosxemani, axborot aks ettirish va aloqa vositalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxodimlar uchun dam olish xonasini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.51. Suv taʼminoti tizimlarini boshqaruv boʻlimlarini suv quvur inshootlari maydonlaridagi maʼmuriy-maishiy binolarda, filtrlar yoki nasos stansiyalari binolarida (shovqin, tebranish va shunga oʻxshaganlar darajasi boʻyicha zaruriy sharoitlar yaratilgan hollarda), shuningdek suv quvur xoʻjaligining boshqaruv binolarida joylashtirish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.52. Dispetcherlik boshqaruv telefon (radio) aloqasining hajmi va tarkibini suv taʼminotining umumiy sxemasidan kelib chiqib belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDispetcherlik boshqaruv va nazoratning texnik vositalari dispetcherga quyidagi imkoniyatlarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik agregatlar holatini oʻzgartiradigan (yoqish-uchirish, ochishyopish) va inshootlar ishlash rejimlarini va avtomatik qurilmalar dasturlarini oʻrnatadigan yoki oʻzgartiradigan buyruqlarni berish yoʻli bilan texnologik jarayonni bevosita boshqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBPda boshqarish shchiti yoki displeyda agregatlar ishining texnologik sxemasi ahvolini mnemonik sxema koʻrinishidagi aksini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBPda suv taʼminoti texnologik parametrlarining va ularning meʼyorlardan ogʻishlarining vizual va hujjatli nazoratiga ega boʻlish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.53. Dispetcherlik boshqaruv va nazorat tizimlarida boshqaradigan signallar va xabarlovchi maʼlumotlarni uzatish uchun ham telemexanik ham masofali texnik vositalardan foydalanish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.54. Telemexanizatsiyada quyidagi dispetcherlik boshqaruvni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomatlashtirilmagan nasos agregatlari bilan (ular uchun dispetcherning tezkor aralashuvi zarur);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstansiyalarda suv uzatishda uzilishlarga yoʻl qoʻymaydigan va boshqaruv takrorlanishini talab qiladigan avtomatlashtirilgan nasos agregatlari bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻt oʻchirish nasos agregatlari bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtezkor oʻtkazish uchun tarmoq va suv oʻtkazgichlardagi yopqichlar bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.55. Dispetcherlik boshqaruvning telemexanizatsiyasida boshqarish punktlariga suvni uzatish, taqsimlash va ishlov berish boʻyicha asosiy texnologik parametrlar oʻlchamlari maʼlumotlarini boshqarish punktlariga uzatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAlohida vaziyatlarda faqat parametrlar signalizatsiyasini nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.56. Dispetcherlik boshqaruv telemexanizatsiyasida quyidagi signalizatsiyani nazarda tutish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdispetcher maʼlumoti uchun barcha teleboshqariladigan nasos agregatlar va zadvijkalar hamda mahalliy yoki avtomatik boshqaruvli mexanizmlar ahvoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuskunalarning avariya holatidagi uchirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstansiyani suv bosishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhar bir inshoot yoki texnologik liniya boʻyicha umumiy ogohlantirish va umumiy avariya holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik parametrlarning oʻziga xos va ruxsat etilgan eng soʻnggi qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻriqlanmaydigan obyektlardagi xavotirlik (ochiq eshiklar va lyuklar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyongʻin xatari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. QURILISH YECHIMLARI VA BINO VA INSHOOTLAR KONSTRUKSIYALARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosh reja
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.1. Suv quvur inshootlarini qurish uchun maydonlar tanlash, shuningdek bu hududlarini tekislash va qurishni SHNQ “Sanoat korxonalarining bosh rejalari” texnologik talablari va koʻrsatmalari, hamda 10 va 11-boʻlimlar talablariga muvofiq ravishda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.2. Suv oqimlari va hovuzlar atrofidagi yerlarda joylashtiriluvchi suv quvur inshootlar maydonlarining rejalashtirilgan belgilarini, qaysiki taʼminlanganligi suvning eng baland hisobiy sathidan 0,5 m yuqori qabul kilinishi lozim, SHNQ 2.06.04 ga muvofiq aniqlanuvchi shamol yordamida toʻlqin haydash va qiyalikka shamol toʻlqinini yoʻnaltirish balandligini hisobga olgan ravishda 14-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.3. Suv quvur inshootlari maydonlarida kuchli taʼsir etuvchi zaharli moddalarni (KTEZM) saqlash uchun sarf omborlarini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat shahar texnika nazorati tomonidan tasdiqlangan “Xlorni ishlab chiqarish, saqlash, transportirovkalash va qoʻllash havfsizligi qoidalari” (CHH 06-24-22-95) talablariga rioya qilgan holda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda suyuq xlorni saqlash omborlari uchun xavfli mintaqalar radiusi quyidagicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишballonlarda — 150 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk qutilarida — 500 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtanklarda — zarar yetkazish quyuqligidagi xlor bulutlari tarqalishi chuqurligi chegaralarida (hisob-kitoblar bilan aniqlanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuyuq xlor isteʼmoli bilan bogʻliq boʻlmagan madaniy-maishiy mohiyatli, boshqa ishlab chiqarish va yordamchi obyektlarni “Qoida” talablarini inobatga olgan holda, xavfli mintaqa radiusi doirasidan tashqarida joylashtirish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Qoida”da koʻrsatilgan talablarni amalga oshirish imkoni boʻlmagan hollarda amaldagi xlor omborlari uchun omborlar xavfsizligini oshirish va xodimlar muhofazalari boʻyicha maxsus choralar qabul qilinishi kerak. Maxsus choralar ular xavfsizligi tahlili iatijalari boʻyicha va “Sanoatkontexnazorat” inspeksiyasi bilai kelishilgai ravishda ishlab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangidan loyihalanayotgan suyuq xlor omborlari, asosan boshqa bino va inshootlariga nisbatan quyiroq yerlarda hamda aholi yashaydigan joylarga yaqin joylashgailari shamol esishiga nisbatan qulay tomonlarda joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor omborlari joylashgan, suv quvur inshootlari maydonlarining toʻsiqlari ombor bino va inshootlaridan 10 m dan yaqin boʻlmagan oraliqda oʻrnatish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuyuq xlor omboriga oʻt oʻchiruvchi hamda gazdan qutqaruv xizmati transportlari uchun yoʻllar taʼminlangai boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.4. Suv quvur inshootlari toʻsiqlar bilan oʻralishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsiqlar turi quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti va yuza suvlarini toʻsqich inshootlar maydonlari, nasos stansiyalarining I-koʻtarilishi undan ortiq quvvatli I toifa suv quvurlar uchun ishlov berilmagan suvlarni chiqargichlar (4.4-band) — balandligi 2 m dan kam boʻlmagan yaxlit toʻsiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhuddi shunday quvvati 20 ming m3/sut dan kam boʻlmagai, shuningdek II va III toifali (4.4-bandi) suv quvurlar uchun hamda toʻsiq va qoʻriqlovchi qorovul xonalari boʻlgan korxona hududlarida joylashgan xoʻjalik-ichimlik suv quvur inshootlari maydonlari uchun — mahalliy sharoitlarni inobatga olgan holda, balandligi 1,6 — 2 m boʻlgan poʻlat turlar yoki temir beton tusiklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tayyorlash stansiyalari, nasos stansiyalari, sigʻimlar va ozodalikni muhofazalash zonalarining birinchi kamaridagi bosimli suv minoralari, asosan, — kronshteynlarda 4-5 qator balandligi 0,5 m li tikanli simlar oʻrnatilgan soyabon nishabli maydan tomonga qaratilgan, balandligi 2,5 m yaxlit toʻsiqlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.5. Sanitariya muhofazasi zonalarining birinchi kamaridagi 50 ming m3/sut va undan ortiq quvvatli suv quvur inshootlari maydonlarida, shuningdek alohida muhim hamda toifalangan obyektlarni muhofazalashning texnik vositalari eʼtiborga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtikan simli soyaboni tashqi tomonga qarab oʻrnatilgan, balandligi 2 m boʻlgan tikanli sim bilan toʻsilgan maydon ichki tomonidan uzunasiga 10 m dan kam boʻlmagai kenglikdagi man etilgan zona; sim qatorlari oraligʻi 15 sm dan ortiq emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишman etilgan zona toʻsigʻidan 1 m masofadai 1 m kenglikdagi man etilgan zona ichkarisidagi takomillashgai qoplamali muhofazachilar yoʻlkasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50 m dan ortiq boʻlmagan oraliqda oʻrnatiluvchi va man etilgan zona chegarasini belgilovchi koʻrsatkich-ustunlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻsiq uzunligi boʻyicha qoʻriqlash yoritgichlari shunday oʻrnatilishi lozimki, bunda chiroqlarni toʻsiqlar ustiga yorugʻlik toʻsiqning yaqin atroflarini, toʻsiqlarning oʻzini hamda muhofazachilar yoʻlkasigacha man etilgan zona qismini yoritishi hisobga olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.6. III toifali suv taʼminoti tizimlaridagi suv taqsimlash tugunlarida temir-beton toʻsiqlar balandligi 2 m li turli toʻsiqlarga almashtirilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.7. Aholi yashash joylaridan, korxonalardan, shuningdek yerosti suvlari suv toʻsqichlariniig sanitariya muhofazasi zonasi birinchi kamari chegaralaridan tashqarida joylashgan bino va inshootlar suv quvurlarida yengillashtirilgan mukammal qoplamli oʻtish hamda mashinalar uchun yoʻllarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHajmiy-rejalashtirish yechimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.8. Hajmiy-rejalashtirish hamda konstruksiyali yechimlarni SHNQ 2.09.02, SHNQ 2.09.04 va SHNQ 2.01.02 larga muvofiq ravishda qabul qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.9. Suv tayyorlash stansiyalarini loyihalashda, asosan, umumiy texnologik jarayonlar bilan bogʻliq boʻlgan sigʻimli inshootlar va xonalarni bloklashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.10. Bino va inshootlarning masʼuliyatlilik boʻyicha sinfi hamda oʻtga chidamlilik darajasini 49-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti bino va inshootlarini yongʻin xavfi darajasi boʻyicha ishlab chiqarishning D toifasiga, uglevodlash hamda ammiaklash boʻlimlarni ishlab chiqarishning V toifasiga kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.11. Bino va xonalarni isitish, shamollatish hamda yoritishning hisob-kitoblari uchun maʼlumotlarni ishlab chiqarish jarayonlarining sanitariya guruhlari tavsifini 48-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.12. Rejada toʻgʻri burchakli va dumaloq inshootlarning oʻlchamlari hamda diametrini 3 m ga, balandligi boʻyicha esa — 0,6 m ga boʻlunuvchi qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootlar tomonlarining uzunligi yoki diametri 9 m gacha boʻlganda, shuningdek binolar ichida qurilgan sigʻimli inshootlar uchun (ularning oʻlchamlaridan qatʼiy nazar), toʻgʻri burchakli inshootlarni 1,5 m, dumaloqlarda 1 m dan qoʻshiluvchan qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.13. Hududni tekislangan yuzasidan 0,5 m dan kam boʻlgan balandlikda tuproq uyumiga ega boʻlgan yerosti sigʻimli inshootlar transportlar yoki mexanizmlar yurishiga qarshi toʻsiqlari mavjud boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49-jadval | |||
Inshootlar | Inshootlar 4.4-bandiga muvofiq suv uzatilishi bilan taʼminlanganlik toifalari | Binolar, inshootlar va konstruksiyalarning javobgarlik boʻyicha sinflari | Oʻtga chidamlilik darajasi |
1. Suv toʻsqichlar | I II III | I II III | II III IV |
2. Nasos sgansiyalari | I II III | II II II | I II III |
3. Suv tayyorlash stansiyalari | II | II | II-III |
4. Alohida turgan xlorlashtirish xonalari | I | II | II |
5. Suv saqlash uchun sigʻimlar quyidagi sonda: | |||
2 gacha yoki oʻt oʻchirish suv hajmi mavjudligida | I | II | meʼyorlanmaydi |
2 dan ortiq oʻt oʻchirish suv hajmi mavjud boʻlmaganda | II | II | huddi shu |
6. Suv oʻtkazgichlar | I — III | I — III | “ |
7. Suv quvur tarmoqlari, quduqlar | III | III | “ |
8. Suv bosimli minoralar | III | II | II |
9. Aylanma suv sovitgichlari: | |||
gradirnyalar | II | II | II — IV |
purkagich hovuzlar | II | II | meʼyorlanmaydi |
10. Reagentlarni tayyorlash boʻlimlari,omborlar | II | II | II |
11. Elekrr qurilmalari xonalari, transformatorlar kameralari, RU, KTP shchitlar xonalari, dispetcherlar xonalari | III | II | II |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Yordamchi binolar va maishiy xonalarni javobgarlikning II sinfi va oʻtga chidamlilikning II darajasiga kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.14. Agar ochiq sigʻimli inshootlarning devorlari pol, maydoncha yoki tekislanish belgisidan 0,75 m dan kam koʻtarilgan boʻlsa, tashqi uzunligi boʻyicha qoʻshimcha toʻsiqqa ega boʻlishi kerak bunda toʻsiqning yuqorisigacha umumiy balandlik 0,75 m dan kam boʻlmasligi zarur. Devorining yuqori qismi kengligi 300 mm dan ortiq boʻlganda, pol, maydoncha yoki tekislanish belgisidan koʻtarilish 0,6 m dan kam boʻlmasa, toʻsiqsiz ruxsat etiladi. Pol yoki tekislanish belgisi ochiq sigʻimli inshootlar devorlari yuqorisidan 0,15 m dan kam boʻlmagan holda past boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.15. Yemiruvchi suyuqliklarni saqlash uchun moʻljallanmagan sigʻimlar devorlariga toʻsiqlar yoki binolarning oʻzini koʻtaruvchi konstruksiyalarini tirash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.16. Chuqurlashtirilgan xonalardan chiqish uchun zinalar kengligi 0,9 m dan kam boʻlmasligi, qiyalik burchagi 45° dan ortiq boʻlmasligi, uzunligi 12 m gacha boʻlgan xonalardan — 60° dan ortiq boʻlmasligi lozim. Xizmat koʻrsatish maydonchalariga koʻtarilish uchun zinalar kengligi 0,7 m dan kam boʻlmasligi, qiyalik burchagi 60° dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlar orasidan bir kishilik oʻtish uchun va ayrim zulfin hamda loʻkidonlarga koʻtarilish uchun zinalar yoki shotilar kenglishni 0,5 m, qiyalik burchaga 60° dan ortiq qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.17. Quduqlarga chuqurchalarga va 10 m gacha chuqurlikdagi sigʻimli inshootlarga tushish uchun tik halqalar boʻyicha yoki shotilar oʻrnatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda 4 m dan ortiq balandlikdagi shotilarda himoya toʻsiqlarini nazarda tutish lozim. Quduqlarda himoya toʻsiqlarni nazarda tutmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.18. Xonalarni ichki pardozlash tavsiya etilayotgan O-ilovaga hamda texnologiya va interyerning zamonaviy talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalar va materiallar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.19. Sigʻimli inshootlarni, asosan, yigʻma-yaxlit temir-betondan loyihalash lozim. Asoslab berilgan hollarda inshootlardan foydalanishda ularning sifatini taʼminlovchi boshqa ashyolarni qoʻllash ruxsat etiladi. Diametri 9 m dan ortiq boʻlgan silindr sigʻimli inshootlari temir-beton devorlari, asosan, oldindan siqish bilan loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv bosimli minoralar armaturalari uchun poʻlat yoki boshqa mahalliy yonmaydigan ashyolarni, idishlar uchun esa — poʻlat ishlatish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimlar uchun poʻlat qoʻllash texnik-iqtisodiy asoslar boʻyicha ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Rezervuarlar tublarini, mahalliy sharoitlarni hisobga olgan holda, yaxlit temir-betondan loyihalash lozim, qalinligi 250 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.20. Uzunligi 50 m gacha boʻlgan isitilmaydigan binolarda yoki ochiq havoda joylashgan hamda isitiladigan binolarda joylashgan yoki toʻliq tuproq bilan uyumlangan, uzunligi 72 m gacha boʻlgan sigʻimli inshootlarda, agar tashqi havo harorati sovuq kecha-kunduzda minus 40°S dan kam boʻlmasa va sigʻim inshootidagi suv harorati 40°S dan oshmagan sharoitda haroratlikirishish choklarini nazarda tutmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda inshootlar uzunligi muvofiq ravishda 25 va 40 m dan ortiq boʻlganda, 0,5 — 1 m kengliqda bitta-ikkita vaqtinchalik choklar oʻrnatish, qurilish davrining eng sovuq vaqtlaridagi ijobiy haroratda beton quyib yaxlitlash: ushbu choklar orasidagi teshikni betonlash uzluksiz olib borilishi lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.21. Binolarning yerosti qismlarini toʻsqich konstruksiyalari zichligi ichki toʻsqich konstruksiyalar yuzasini 20% dan ortigʻida mavjud namlikni oʻtkazmasligi kerak (nam tomchilari ajralmasligi bilan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimli inshootlarning toʻsiq konstruksiyalari ushbu inshootlarni gidravlik sinashga qoʻyiladigan talablarni taʼminlashlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchimlik suvi uchun sigʻimlarning toʻsiq qurilmalari yuqoridagilardan tashqari, sigʻimga atrof-muhit va sizot suvlari, shuningdek chang tushish imkonini butunlay bartaraf etish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.22. Berk sigʻimli inshootlar uchun iqlimiy sharoitlar, kelib tushayotgan suvning harorati va ular ishlarining texnologik tartiblariga koʻra devor va tom yopmalarini isitishni loyihalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIsitishni, asosan, tuproq toʻkish bilan nazarda tutish lozim, bunda tom yopmadagi tuproq qatlami qalinligi 0,5 m dan kam boʻlmasligi kerak. Sunʼiy ashyolardan isitkichlar sifatida foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimlarni qish vaqtida, shuningdek qurilish davrida boʻshatishda taglik tubidagi tuproqni muzlashdan saqlash tadbirlarini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.23. Ichimlik suvini saqlash uchun moʻljallangan sigʻimlarda beton va temir-beton konstruksiyalari ichki suvga tegib turuvchi yuzalari GOST 13015-83 bunicha AI toifasidan past boʻlmagan talablarga javob berish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.24. Xoʻjalik-ichimlik ehtiyojlariga suv tayyorlash uchun tutashuv tindirgichlarni loyihalashda poldan xizmat koʻrsatish maydonchalarigacha — 2,5 m dan kam boʻlmagan balandlikdagi, tindirgichlarni boshqaruv yoʻlaklaridan ajratuvchi shisha pardevorlarni nazarda tutish zarur, bunda pardevorlarning 1 — 1,2 m balandliqdagi pastki qismi yaxlit boʻlishi kerak. Qatlamlar tutib turmaydigan tutashuv tindirgichlar tagligi uchun V25 sinfidan past boʻlmagan betonlardan foydalanish lozimdir
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.25. Muzlashga chidamliligi va suv oʻtkazmasligi boʻyicha beton belgilari sigʻimli inshootlar hamda gradirnyalarning temir-beton konstruksiyalari uchun 46-jadvalda keltirilgan talablarni qondirishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.26. Quvur oʻtkazgichlarni sigʻimli inshootlar va binolarning yerosti qismi toʻsiq konstruksiyalariga oʻrnatilishi toʻsiq konstruksiyalarining suv oʻtkazmasligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlarni mahkamlab oʻrnatishda ulardan kuchlanishlar toʻsiq konstruksiyalariga uzatilish imkoniyatlarini hisobga olish va bu kuchlanishlarni bartaraf etish yoki kamaytirish choralarini koʻrish: quvur qobiqlardan (salniklar) foydalanilganda ularni kuzatish va toʻldirgichlarni zichlash uchun oʻtish yoʻllarini taʼminlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarni oʻrnatishning barcha hollarida uskunalar va haroratdan hamda zilzila taʼsirlaridan, shuningdek binolar yoki inshootlar choʻkishidagi farqlardan, tashqi quvur oʻtkazgichlardan toʻsuvchi konstruksiyalar bilan birikishlarini saqlashni taʼminlovchi tadbirlarni koʻrib chiqish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш*Eslatma: Taglik orqali quvurlar oʻtishini poʻlat qirrali naylar yordamida, taglikka mahkam oʻrnatiluvchi quvur oʻtkazgichni taglik ostidagi qismi bilan betonlanishini eʼtiborga olgan holda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.27. Sigʻimli inshootlarni chidamlilik va suv oʻtkazmaslikka gidravlik sinovlarni IYQ 3.05.04 ga muvofiq ravishda tashqi devor yuzalarining musbat haroratida olib berilishi kerak bunda yemirilishga qarshi qoplamalari mavjud boʻlgan inshootlar, qoplamalar qoplanishidan oldin sinalishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchimlik suvi uchun sigʻimlar barcha toʻsiq konstruksiyalarining zichligi qoʻshimcha sinalishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50-jadval | |||||
Konstruksiyalar va ulardan foydalanish shartlari | Talab etilgan beton markasi | ||||
sovuqqa chidamliligi boʻyicha tashqi havoning hisobiy haroratiga qarab | suv oʻtkazmasligi boʻyicha | ||||
minus 5°S va undan yuqori | minus 5°S dan pastroq minus 20°S gacha | minus 20°S dan pastro q minus 40°S gacha | minus 40°S dan pastroq | ||
1. Sigʻimli inshootlar | |||||
1. Oʻzgaruvchan suv sathida, havo muhitining doimiy taʼsirida bir muzlab, bir eriydigan konstruksiyalar: | |||||
a) ochiq nov koʻrinishidagi yupqa devorli konstruksiyalar | F 150 | F 200 | F 300 | F 400 | Bosimning quyidagi gradiyentlarida: |
30 gacha — W4; 30 dan 50 gacha — W6; 50 dan ortiq — W8 | |||||
6) ochiq inshootlarning boshqa konstruksiyalari (hovuzlar, suv toʻsqich inshootlari qiyaliklarini qoplash) | F 100 | F 150 | F 200 | F 300 | Xuddi shu |
2. Huddi shu, suv sathi doimiy boʻlganda (ochiq sigʻimli inshootlar devorlari) | F 75 | F 100 | F 150 | F 200 | “ |
3. Yerga koʻmilgan yoki atrofiga tuproq sepilgan va davriy muzlash zonasida boʻlgan (sigʻimlar va quduqlarning toʻsuvchi konstruksiyalari) konstruksiyalar. | F 50 | F 75 | F 100 | F 150 | “ |
4. Isitiladigan xonalar (filtrlar, yoritgichlar, reagentlar uchun baklar) doimo suv ostida boʻlgan (suv qabul qilgichlar, sigʻimli inshootlar tublari) yoki muzlash chuqurligidan chyqyppoqqa koʻmilgan konstruksiyalar. | - | - | F 50 | F 75 | “ |
P. Gradiriyalar | |||||
5. Yer ustidagi konstruksiyalar (tortib chiqarish minoralaridan tashqari) va suv toʻplagich hovuzlar devorlari qish vaqtida sugʻorishning 1 m2 maydoniga 50 ming kkal/s va undan kattaroq issiqlik yuklanmasida. | F 100 | F 200 | F 300 | F 400 | W 8 |
6. Huddi shu, 50 ming kkal/s dan kichikroq issiqlik yuklanmasida. | F 200 | F 300 | F 400 | F 400 | W 8 |
7. Tortib chiqarish minoralari. | F 300 | Gʻ 400 | Qoʻllanilmaydi | W 8 | |
8. Sugʻorishning 1 m2 maydoniga 50 ming kkal/s va undan kattaroq issiqlik yuklanmasida suv toʻplagich hovuzlar tublari. | F 50 | F 100 | F 150 | F 200 | W 6 |
9. Huddi shu, 50 ming kkal/s dan kichikroq issiqlik yuklanmasida. | F 100 | F 150 | F 200 | F 300 | minus 40°S gacha haroratlar uchun — W6; minus 40°S dan past boʻlganda — W8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Sovuqqa chidamlulik boʻyicha beton markalari javobgarligi boʻyicha II sinf inshootlari uchun keltirulgan. I sinf inshootlari uchun beton markalari sovuqqa chidamluligi boʻyicha bir pogʻonaga koʻtarulishi, III sinf inshootlari uchun esa — bir pogʻonaga tushirulishi lozim, lekin Gʻ 50 dan past boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Tajovuzkor muhit mavjud boʻlganda beton markalari suv oʻtkazmasligi boʻyicha QMQ 2.03.11-85 talablarini hisobga olgan holda tayinlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Suv taminotining cugʻumlu inshootlariga GOST 26633-91 talablari gidrotexnik betonga tarqalmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Gradiyent deganda gidrostatik bosim miqdorining konstruksiyaning qalinligiga boʻlgan nisbati tushuniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.28. Quduqlar tom yopmasidan uning yuzasigacha toʻkilgan tuproqlar balandligini vertikal rejalashni hisobga olgan holda aniqlash lozim, va 0,5 m dan kam boʻlmagan ravishda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilishlar bitgan hududlarda joylashgan, yoʻl qatlamlari bilan qoplanmagan quduqlar qopqoqlari atrofida 0,5 m kenglikda qopqoqlar tomondan nishablik oʻrnatishni nazarda tutish lozim. Qatnov yoʻllari qismida takomillashgan qoplamalar bilan quduqlar qopqoqlari yoʻl yuzasi sathi bir xil sathda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilishi bitmagan hududlarda yotqiziladigan suv oʻtkazgichlar quduqlarining qopqoqlari yer yuzasidan 0,2 m dan kam boʻlmagan ravishda yuqori boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalar hisob-kitobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.29. Sigʻimli inshootlar va binolarning yer osti qismlarining hisob-kitoblarida kuchlar, taʼsirlar hamda ortiqcha yuk koeffitsiyentlarini SHNQ 2.01.07 ning 10-boʻlimi va 51-jadvaliga muvofiq, masʼuliyatlilikni — 49-jadval boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.30. Sigʻimli inshootlar hisob-kitoblari 51-jadvalda koʻrsatilgan kuchlar va taʼsirlarni ortiqcha yuk koeffitsiyentlari bilan hisobga olgan holda, ikkita kuchlarni birgalikda uygunlashtirib olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — gidravlik sinovlarda, qachonki tuproqqa chuqurlashtirilgan inshoot unchalik foydali boʻlmagan boʻlib, suv quyib toʻldirilgan. Chuqurlashtirilmagan inshootlar uchun bu uygʻunlik ishlatish boʻlib hisoblanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII — ishlatilishda, qachonki inshootlar suv bilan toʻldirilmagan va tuproq bilan uyulgan. Bu holda qalqib chiqishga qarshi mustahkamlikka tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.31. Suv quvur inshootlari maydonlaridagi sizot suvlarning hisobiy sathi uzoq muddatli istiqbolni belgilashni hisobga olgan suv oqimidagi yoki hovuzdagi suv sathi 14-jadval boʻyicha qabul qilinuvchi taʼminlanganlik foiziga koʻra belgilanishi lozim. Suv oqimi va hovuzlari armaturalarida joylashgan bino hamda inshootlarning qurilishdagi mustahkamligi, chidamliligini suvning hisobiy sathini 10% taʼminlanganligida tekshirish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.32. Sigʻimli inshootlarni qalqib chiqishga qarshi chidamliligini hisob-kitobini, agar suv koʻpayishi davrida inshootlarni boʻshatishning oldi olingan va sizot suvlari sathini nazorat etish tadbirlari loyihalarda koʻrib chiqilgan boʻlsa, shu davrda sizot suvlari vaqtincha oshishini hisobga olmasdan olib borish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQalqib chiqishga qarshi chidamlilik koeffitsiyentini 1,1 ga teng qilib qabul qilish lozim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.33. Silindrli sigʻimli inshootlar devorlari betonidagi oldindan siqilganlik siqish kuchlanishi ularni suv bilan toʻldirishdan keyingi tuproq uyumisiz holda, kuchlanishli armaturalardagi barcha turdagi kuch yoʻqotishlarni hisobga olgan holda: pastki qismida 1/3 balandlikning — 0,08 MPa (8 kgs/sm2), yuqori qismida — 0,05 Mpa (5 kgs/sm2) ga teng qabul qilnishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish konstruksiyalarini korroziyaga (yemirilishga) qarshi muhofazalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.34. Qurilish konstruksiyalarini korroziyaga (yemirilishga) qarshi muhofazalash SHNQ 2.03.11 va 1.3-bandga muvofiq eʼtiborga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.35. Daydi toklar faoliyatlari zonasida joylashgan yer osti va yer usti inshootlarini loyihalashda, temir beton konstruksiyalarni elektr kimyoviy yemirilishdan muhofazalash choralarini koʻrib chikish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.36. Konstruksiyalar unsurlarini yemirilishga karshi qoplamalarni qoplash va davriy ravishda tiklab turish imkoniyatlarini koʻrib chiqish yoki inshootlar muhofazalarini ishlatilishning butun davriga taʼminlovchi tuzilishlar yechimini qabul qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51-jadval | |||||||||
Yuklamalar va taʼsirlar | Ortiqcha yuklama koeffitsiyenti | Chuqurlashtirilgan yoki tuproq toʻkilgan inshootlar | Binolar ichidagi sigʻimli inshootlar | ||||||
sigʻimli inshootlar | binolarning yerosti qismlari | ||||||||
yopiq | ochiq | ||||||||
qoʻshilgan yuklamalar | |||||||||
I | II | I | II | I | II | I | II | ||
Doimiy | |||||||||
Qayta toʻkilgan tuproq bosimi | 1,15 | - | + | - | + | - | + | - | - |
Toʻkilgan tuproq ogʻirligi | 1,15 | - | + | - | - | - | - | - | - |
Konstruksiyaning oʻz ogʻirligi | 1,1 (0,9) | + | + | + | + | - | + | + | + |
Vaqtincha davomli | |||||||||
Texnologik suyuqlik bosimi | 1 | - | B-ilova qara | - | B-ilova qara | - | - | - | + |
Sizot suvlari bosimi | 1,1 | - | + | - | + | - | + | - | - |
Texnologik suyuqliklarning haroratli taʼsirlar | 1,2 | - | + | - | + | - | - | - | + |
Qisqa mvddatli | |||||||||
Haqiqiy maʼlumotlar boʻyicha asosni oʻyib, qayta tuproq toʻkishda parchalanish prizmasidagi yuklanma, lekin 10 Mpa (1000 kgs/m2) dan kam emas. | 1,3 | - | + | - | + | - | + | - | - |
Gidravlik sinashda suv bosimi | 1 | + | - | + | - | - | - | + | - |
Qoplama va oʻyishdagi yuklanma, shu jumladan vaqtinchalik yuklanma yoki boʻshatishda hosil boʻladigan vakuum, hamda qor ogʻirligi, lekin 2,5 Mpa (250 kgs/m2) dan ortiq emas. | 1,2 | - | + | - | - | - | - | - | - |
Haqiqiy maʼlumotlar boʻyicha yopiq sigʻimlarni boʻshatishda vakuum, lekin 0,1 Mpa (100 kgs/m2) dan ortiq emas. | 1,1 | - | + | - | - | - | - | - | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. “Qoʻshuv” belgisi ushbu uygʻunlikda yuklanma yoki tasirlar mavjudligini bildiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Gidravlik sinovlarda toʻsiq qurilmalariga suv bosimi vaqtinchalik qisqa muddatli yuklanma sifatida hisobga olinadi. Ishlatish davomida tashqi devorga texnologik suyuqlik bosimini vaqtinchalik uzoq muddatli sifatida hisobga olish lozim, bunda tuproqqa chuqurlashtirilgan inshootlar uchun toʻkilgan tuproq bosimi bilan uygʻunlikni bir vaqtning oʻzida hisobga olish zarur. Koʻp boʻlimli sigʻimli inshootlar ichki devoriga bosimni vaqtinchalik qisqa muddatli yuklanmalar sifatida hisobga olish, agar ushbu inshootlarni ishlatish vaqtida qoʻshni boʻlimlar qisqa muddatda boʻshatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Cigʻimli inshootlar tagligi va devorlariga texnologik suyuqliklar bosimidan (yoki gidravlik sinalayotgandagi suvlar) meʼyoriy yuklanmalar eng yuqori loyihaviy sathdagi suyuqlikning gidrostatik bosimiga teng qabul qilinishi kerak. Hisobiy yuklanmani quyiluvchi konstruksiya chetidan suyuqlik sathidan 100 mm yuqori, u boʻlmaganda esa — devorning yuqorisigacha suyuqlikning gidrostatik bosimiga teng qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Haroratga taʼsirni inshootlar konstruksiyalari toʻldirilgan suyuqlikning harorati 50°S dan yuqori yoki haroratlar farqida 30°S dan ortiqroq hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Chuqurlashtirilgan yoki typpoq uyumli cigʻimli inshootlar tom yopmalarini 0,3 m qalinlikdan kam boʻlmagan tuproq qatlami boʻyicha aralashguvchi qurilish mexanizmlaridan qisqa muddatli kuchlarga, boshqa vaqtli yuklanmalarni hisobga olmagan holda hisob-kitob qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Foydalanishda sigʻimdagi texnologik suyuqlik bosimidan tom yopma elementlarning markazdan tashqari choʻzilishiga hisoblashni tom yopmadagi mumkin boʻlgan eng katta yuklanmalar va devorga tuproqdan beriladigan bosimni ortiqchalik koeffitsiyenti bilan hamda ichki ishqalanish burchagini 1,1 koeffitsiyenti bilan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Gidrostatik bosimga hisoblanmaydigan pardevorlar, ochiqlikda boʻshatiluvchi yoki yopiq cigʻimli inshootlar qurilishida shamol kuchiga tekshirilgan boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.37. Yemiruvchi suyuqliklar saqlash uchun sigʻimlarni loyihalashda tashqi devor yuzalari holatlarini doimiy kuzatish va taglikni zichliligini nazorat etish imkoniyatlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolarning oʻzini koʻtarib turgan devorlari sigʻimlar devorlariga tiralishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqavatlar oraligʻidagi yopmalar va ustunlarni sigʻimlar devorlari yoki tublariga tirash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli suyuqliklarni saqlash uchun moʻljallangan sigʻimlar ichida boʻluvchi pardevorlar oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaglik beton qatlamiga quvur oʻtkazgichlarni yotqizish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyemirilishga qarshi qoplamalar yaxlitligini buzish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Sozlashni kuzatuv va yemirilishga qarshi qoplamalarni davriy ravishda tiklash, konstruksiyalarni taʼmirlash uchun imkoniyatlar yaratilgan, sigʻim konstruksiyalari elementlariga oʻtish joylari taʼminlangan hollarda sigʻimlar devoriga xizmat koʻrsatish maydonchalari hamda ushbu sigʻimlardan suyuqliklarni tortib oluvchi nasoslar xonalarini toʻsuvchi konstruksiyalarini tirash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIsitish va ventilyatsiya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.38. Ishlab chiqarish xonalaridagi zaruriy havo almashuvini ochiq sigʻimli inshootlardan, uskunalardan, armaturalar va kommunikatsiyalardan zararli ajraluvchilar miqdoriga koʻra hisoblash lozim. Zararli ajralmalar miqdorini loyihaning texnologik qismi maʼlumotlari boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaʼlumotlar boʻlmagan hollarda, aynan ishlovchi inshootlarni tabiiy tekshiruv natijalaridan foydalanish zarur. Aynan oʻxshashlari boʻlmagan inshootlar uchun havo almashuv tartibi boʻyicha havo miqdorini 52-jadvalga binoan hisoblash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52-jadval | ||||||
Inshootlar va xonalar | Isitish tizimlari uchun) havo harorati, °S | Havo almashuvi karraliligi, ch. | Ishlab chiqarish jarayonlarining sanitariya guruhlari tavsiflari | Yonlama yoritishdagi tabiiy yoritishning meʼyoriy koeffitsiyenti TYOQ | LK suniy yoritishdagi yoritilganlik | |
kelish | tortish | |||||
1. Suv olgich inshootlarining mashinazallari | 5 | 1 | 1 | I-b | 0,144 — 0,204 0,162 — 0,216 | 75 |
2. Nasos stansiyalarining mashina zallari | 5 | Issiqlik ajralishi hisob-kitob boʻyicha | I-b | Xuddi shu | 75 | |
3. Suv tayyorlash stansiyalari: | ||||||
a) baraban turlari va mikrofiltrlar boʻlimi | 5 | Namlik ajralishi hisob-kitob boʻyicha | I-b | Xuddi shu | 75 | |
6) filtrlash zalining boʻlimi | 5 | Xuddi shu | Xuddi shu | I-b | Xuddi shu | 75 |
v) xlorni dozalash, ozonlashtirish | 16 | 6 | 6 | II-v | Xuddi shu | 75 |
g) elektroliz xonasi | 16 | 1 | 1 | II-v | Xuddi shu | 75 |
d) ammiakni dozalash xonasi | 16 | 6 | 6 | II-v | Xuddi shu | 75 |
4. Eritmalar tayyorlash uchun reageng xoʻjaligi boʻlimlari: a) oltingugurt kislotali aluminiy, ohak suti, geksametafosfat, frorli natriy, poliakrilamid, faol kremniy kislotasi | 16 | 3 | 3 | II-v | Xuddi shu | 75 |
6) xlorli temir, gipoxlorit | 16 | 6 | 6 | II-v | Xuddi shu | 75 |
5. Reagentlar omborlari: | Namlik ajralishi hisob-kitobi boʻyicha | |||||
a) oltingugurt kislotali | 5 | II-v | 0,096 — 0,136 | 50 | ||
aluminiy, ohak sodani xoʻl shaklda saqlovchi; | 0,104 — 0,144 | |||||
b) suyuq xlor saqlovchi; | S-ilovani koʻring | 6 | 6+6 avariyali | II-v | Xuddi shu | 50 |
v) Cyyuq xlor saqlovchi, isitilmaydigan; | - | - | 6+6 avariyali | III-b | Xuddi shu | 50 |
g) ammiak saqlovchi; | Isitilmaydi | - | 6 | III-b | Xuddi shu | 50 |
d) faol koʻmir, fosfatlar, sulfokoʻmir, poliakrilamid, suyuq shisha, ftorli reagentlar saqlovchi; | 5 | 3 | 3 | II-v | Xuddi shu | 50 |
z) oltingugurt kislotasi; | 5 | 6 | 6 | II-v | Xuddi shu | 50 |
j) xlorli temir; | 5 | 6 | 6 | II-v | Xuddi shu | 50 |
e) xlorli ohak omborlari | - | 1 | 1 | II-v | - | 50 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Ishlab chiqarish xonalarida doimiy xizmat koʻrsatuvchi xodim ishlasa, undagi havo harorati 16°S dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Katta suv yuzasiga ega, boʻlgan xonalardagi havo haroratining suv yuzasi haroratidan 2°S opmuq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Cyyuq xlor omborlarida, asosan, isitish nazarda tutilmaydi. Xlor sarflash omborlarida cyyuq xlor idishlaridan tashqapi xlor xoʻjaligida ishlatish bilan bogʻliq boʻlgan texnologik uskunalarni oʻrnatishda havoning hisobiy 5°S haroratini taʼminlash uchun fazoviy isitishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. TYOK koeffitsiyentlari suratda Buxoro, Samarqand, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlari uchun, maxrajda qolgan viloyatlar uchun berilgan. Kichik koʻrsatkich yorugʻlik derazalarining janubiy yoʻnalishlari uchun, kattasi — shimoliy yoʻnalishlar uchun berilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.39. Suyuq xlorlar va ularning omborlarini isitish hamda shamollatishni “Xlorni ishlab chiqarish, saqlash, transportirovkalash va qoʻllash xavfsizligi qoidalari” RD 06-24-22-95 (PBX-95) talablariga muvofiq bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlorni dozalash xonalaridan doimiy ishlovchi ventilyatorlardan chiqindilarni havoga chiqarish, 15 m radiusda joylashgan eng baland binoning tomi uchidan 2 m yuqori balandlikdagi quvur orqali, xlor sarfi omborlari doimiy ishlovchi va avariya holatidagi ventilyatorlaridan yer sathidan 15 m balandlikdagi quvurlar orqali amalga oshirish lozimdir. Zarurat yuzaga kelganda chiqariladigan havoni tozalashni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.40. Xlorli temir qorishmasi tayyorlanuvchi xonalarda umumiy almashuv ventilyatorlardan tashqari idishlardan xlorli temirni yuvish uchun boksdan havoni mahalliy surib olishni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.41. Ftorli natriy qorishmasini tayyorlovchi xonalarda umumiy almashuv ventilyatorlardan tashkari, ftorli natriyli qorishtirgich idishlar uchun berk javonlardan havoni mahalliy surib olishni nazarda tutish kerak. Ishchi ochiq oʻrinlar qirqimidagi havo teziligi 0,5 m/s dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. ALOHIDA TABIIY VA IQLIMIY SHAROITLARDA SUV TAʼMINOTI TIZIMLARIGA QOʻSHIMCHA TALABLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik (zilzilali) hududlarda yongʻinga qarshi suv taʼminoti tizimlarini loyihalashda QMQ 2.10.03-97* talablariga rioya qilish shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSEYSMIK HUDUDLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.1. Seysmik (zilzilali) hududlardagi suv taminoti obyektlarini loyihalashdagi texnik yechimlarni SHNQ 2.01.03 ning 4.2 “Suv taʼminoti”; 4.8 “Qurilish konstruksiyalari”; 4.9 “Kameralar va quduqlar”; 4.10 “Seysmiklik darajasi 9 balldan yuqori boʻlgan hududlardagi inshootlar va tarmoqlarga qoʻshimcha talablar” boʻlimlariga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMOSLASHTIRILUVCHI HUDUDLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.2. Binolar va inshootlarni, suv oʻtkazgichlar va tarmoqlarni loyihalashda ularni yer osti togʻli jinslarni qazish taʼsirlaridan muhofazalashni QMQ ushbu boʻlimga muvofiq nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.3. I — IV guruhlar moslashtiriluvchi hududlarda 6000 m3 dan ortiq boʻlmagan hajmlarda yopiq sigʻimlarda loyihalash ruxsat etiladi, Ik — IVk moslashtiriluvchi hududlardagi katta hajmli suvlar uchun bir necha sigʻimlarni nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq sigʻimlar hajmi meʼyorlanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.4. Oʻtkazish boʻlmalari sigʻimlardan shakl oʻzgarish choklari bilan ajratilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.5. Sigʻimli inshootlarni loyihalashda inshootlar ishlari nazoratlarini taʼminlash uchun va shakl oʻzgarishidan soʻng taʼmir ishlarini olib borish uchun ularning elementlari hamda tugunlariga bemalol kirishni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.6. Suv tayyorlash inshootlarida (rangsizlantirgichlar, tindirgichlar, filtrlar va shunga oʻxshashlar) asosning shakl oʻzgarishidan keyin suv quyiluvchi nov va tarnovlar qirralarini tekislash imkoniyatlarini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshiklari suvga botirilgan tarnov va novlar uchun qirralarini tekislash talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.7. Suv tayyorlash stansiyalarini loyihalashda asosiy inshootlarni alohida joylashtirishni qoʻllash zarur. Ularni bloklash 30 000 m3/sut. gacha quvvatli stansiyalar uchun va IV guruh moslashtiriluvchi hudullarida ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.8. Suv tayyorlash stansiyalari ishlarini ishonchliligini oshirish maqsadida ayrim inshootlarni bloklar va seksiyalarga ajratish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.9. Sigʻimli inshootlardagi taglikning belgisi va suv sathini asosning shakli oʻzgargandan soʻnggi suv harakatini oʻzi oquvchanligi taʼminlashini inobatga olgan holda belgilash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.10. Suv quvurlar binolari va inshootlaridagi quvur oʻtkazgichlar hamda armaturalar poʻlatdan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarni mahkamlaydigan tutunlar va inshootlar konstruksiyalarining armaturalari ularga quvur oʻtkazgichlardan uzatiluvchi kuchlarning ularda oʻzaro siljishini hisobga olgan holda loyihalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Choʻyan armaturalarni faqat 4.4-bandiga koʻra, suv uzatishning taʼminlanganligi darajasi boʻyicha II va III toifali inshootlarda foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.11. Muvofiqlashtirish natijasida tuproq shaklining oʻzgarishi va inshootlar konstruksiyalarining siljishidan kelib chiqkan quvur oʻtkazgichlaridagi kuchlanishlarni kamaytirish uchun muvozonatlagich uskunalar qoʻllash hisobiga quvur oʻtkazgichlar qayishqoqligini oshirish, mahkamlash tugunlarini samarali joylashtirish hamda inshootlar devorlaridan quvur oʻtkazish konstruksiyalari turlarini tanlash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlar va tarmoqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.12. Moslashtirish hududlarida quvur oʻtkazgichlarni loyihalashda quvur oʻtkazgichlar mohiyatini hisobga olish talab etiluvchi mustahkamligi va birikishlarning muvozonatlash qobiliyatlariga koʻra barcha turdagi quvurlarni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.13. Ogʻzi kengaygan quvurlar va ulagich quvurlar birikish choklari zichlagich egiluvchan halqalar yoki mumlar qoʻllash bilan qayishqoq boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat va plastmassa quvurlarning payvandli birikishlarining mustahkamligi quvurning mustahkamligidan past boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.14. Suv oʻtkazgichlarda vantuzlar va chiqarishlarni oʻrnatish oʻrinlarini asosda kutiladigan shakl oʻzgarishini inobatga olgan holda belgilash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.15. Maydonlarda suv oʻtkazgichlarni ikki yoki undan ortiq tarmoqlarda loyihalashda quvurlarni moslashtirishning turli muddatlarida yotqizish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.16. Yer yuzasi shakli oʻzgarishi taʼsirlarini hisobga olgan holda quvur oʻtkazgichlarni yer osti yoʻlaklarida yoki sunʼiy ariqlarda yotqizish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.17. Quvur oʻtkazgichlarning muhofazalari boʻyicha konstruksiyalar tadbirlarini quvur oʻtkazgichlardan 20 yil davomida foydalanish uchun foydali qazilmalarni qazishdan yer yuzasi shaklining oʻzgarishi hisobidan belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII va III toifa suv taʼminoti tizimlarining quvur oʻtkazgichlari uchun konstruksiyalar tadbirlarini bajarish quvur oʻtkazgichlardan 20 yildan kam davr davomida foydalanishda foydali qazilmalarni qazishdan yer yuzasi shaklining oʻzgarishi hisobidan belgilash ruxsat etiladi. Bunda loyihalarda foydalanish jarayonida muhofazalarning qoʻshimcha choralarni amalga oshirish imkoniyatlari eʼtiborga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.18. Yerosti quvurlarini muhofazalashning konstruksiyaviy choralarining hajmi hisob-kitoblar bilan asoslangan boʻlishi lozim, bunda quyidagilar koʻrib chiqilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarni tuproq bilan toʻldirish uchun kam qisiluvchan ashyolardan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlar devorlari qalinligini oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyanada mustahkamroq ashyolardan tayyorlangan quvurlarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkompensatorlarni oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.19. Yerosti quvur oʻtkazgichlarining mustahkamligini tekshirishni halqali va uzunasiga kuchlanishlarning birgalikdagi taʼsirlarini hisobga olgan holda olib borish zarur. Halqali kuchlanishlarni ichki bosim yoki vakuum taʼsiridan tuproq bilan toʻldirishdan va transport vositalari tashqi kuchlaridan hamda pogʻonalar mintaqalarida koʻndalang kesim tarxining shakl oʻzgarishlari taʼsirlarini hisobga olish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUzunasiga kuchlanishlarni ichki bosimlar, haroratning oʻzgarishi va tuproq shaklining oʻzgarishi taʼsirlaridan hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.20. Uchi kengaygan quvurlar va ulagichlar bilan birlashtiriluvchi bosimli asbestsement, choʻyan hamda temir-beton quvurlardan tashkil topgan quvur oʻtkazgichlar uchun chegaraviy holatlari zichligi saklanuvchan choklarning eng katta ochilishlari bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli quvur oʻtkazgichlar birikish choklarining chegaraviy ochilishlarini quyidagicha qabul qilish lozim, sm:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,2 — choʻyan quvurlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,3 — temir beton uchi kengaygan quvurlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,5 — asbestsement quvurlar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish konstruksiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.21. Sigʻimli inshootlarni asosning shakl oʻzgarishi taʼsirida inshootlar ishini aniqlovchi mahkam, qayishqoq yoki konstruksiyali tarzlar boʻyicha loyihalash lozim, bunda quyidagalarni:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahkam konstruksiyali tarzlar boʻyicha notekis shakl oʻzgarishlarining barcha turlarida taglik, devorlar, tom yopmalar va pardevor elementlarining oʻzaro siljishlari imkoniyatlarini bartaraf etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqayishqoq konstruksiyali tarzlar boʻyicha notekis shakl oʻzgarishlarining barcha turlariga elementlarning moslashish imkoniyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmurakkab konstruksiyali tarzlar boʻyicha — baʼzi elementlar uchun qayishqoqlik va boshqalari uchun mahkamlikni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.22. Sigʻimli inshootlar elementlarining qayishqoqligi muvofiq ravishda yigʻma konstruksiyalar choklarida devorni taglik, tom yopma va pardevorlar bilan birikish choklarida, zarur boʻlsa, taglikda suv oʻtkazmaydigan shakl oʻzgartirish choklari oʻrnatish bilan erishish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.23. Sizot suvlari sathi yuqori boʻlgan maydonlarda sigʻimli inshootlarni qayishqoqlik va murakkab konstruksiyali tarzlar boʻyicha loyihalashda konstruksiyalarning qayishqoqlik choklari ikki yoqlama gidrostatik bosimlarni qabul qilishlarini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.24. Kuchsiz suzuvchi loyli tuproqlarda qayishqoqlik va tarzlar boʻyicha loyihalangan sigʻimli inshootlar uchun tizimlarini oʻrnatishni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.25. Sigʻimlarni quyidagicha loyihalash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahkam konstruksiyali tarzlar boʻyicha — I — IV guruhlarda 50 va 100 m3 hajmli hamda III — IV guruh moslashtirilguvchi hududlarda 250 va 500 m3 hajmli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqayishqoq konstruksiyali tarxlar boʻyicha — I guruhda 1000 m3 hajmli, I — II guruhlarda 2000 va 3000 m3 hajmli hamda I — III guruhlar moslashtirilguvchi hududlarda 6000 m3 hajmli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmurakkab qurimali tarzlar boʻyicha — I-II guruhlarda 250 va 500 m3 hajmli, II — IV guruhlarda 1000 m3 hajmli, III-IV guruhlarda 2000 va 3000 m3 hajmli hamda IV guruh moslashtirilguvchi hududlarda 6000 m3 hajmli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIk — IVk guruhlar moslashtirilish hududlaridagi sigʻimlarni mahkam qurilmali tarzlar boʻyicha loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.26. Suv tayyorlash stansiyalarining sigʻimli inshootlarini quyidagicha loyihalash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrangsizlantirgichlar, tik tindirgichlar, qorishtirgichlar, qarshiliklar kameralari, filtrlar — mahkam tarz boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradial tindirgichlar — taglik bilan choʻkindilarni chiqarish uchun mexanizm oraligʻidagi doimiy tirqishni taʼminlovchi mahkam yoki murakkab tarzlar boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.27. Ochiq sigʻimli inshootlarni qayishqoq konstruksiyali tarzlar boʻyicha kiyaligi va tagligi qoplangan tuproqqa chuqurlashtirilgan sigʻimlar sifatida loyihalash lozim, qiyaliklarni 1:3 ga teng qilib yotqizish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.28. Suvlanmagan bogʻliq taxlangan tuzilishi buzilgan Sn > 0,25 kg/sm2 va Fn > 23 boʻlgan tuproqli maydonlarda ochiq sigʻimli inshootlarni loyihalashda sigʻimlarni bevosita asosi polimer ashyoli taxtalar bilan qoplash boʻyicha qabul qilish ruxsat etiladi. Boshqa hollarda qoplashni shakl oʻzgarishli choklarini oʻrnatish bilan temir-beton taxtalarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.29. Temir beton sigʻimli inshootlar tagligini Ik — IVk guruh hududlar uchun — bir qatlamli, I — IV guruh hududlari uchun — ikki qatlamli quyma qilib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir qatlamli tagliklar temir-betonli taxtalar sifatida asosiy va alohida kuchlar uygʻunligini qabul qilishi koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki qatlamli tagliklar asosiy kuchlar uygunligiga va shakl oʻzgarishining qiyshayishi hamda temir-betonning yoriq hosil boʻlishidagi asosning chiziqsiz ishlari hamda gorizontal shakl oʻzgarishining choʻzilishini inobatga olgan holda hisoblangan armaturali asosni temirbeton taxta bilan qoʻshilgan boʻlishi kerak. Bunda armaturalangan asosda ruxsat etilgan chegaraviy yoriq ochilish kengligi quyidagicha qabul qilinishi lozim: yooch = 0,3 mm, youz = 0,2 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaxta bilan asos oraligʻida suvdan himoyalovchi mum qatlamini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.30. Yer yuzasini siqilishdan gorizontal shakl oʻzgarishi taʼsirida paydo boʻladigan, yopiq sigʻimli inshootlar devoriga roʻparadan keladigan bosimni kamaytirish zarurati boʻlsa, inshootni qumli tuproq bilan uyumlashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.31. Sigʻimli inshootlar asosi boʻyicha choʻzilishd an shakl oʻzgarishning gorizontal taʼsirida paydo boʻlgan gorizontal kuchlarni kamaytirish zarurati boʻlsa, shuningdek pogʻonalarda va yer yuzasining qiyshayishidan paydo boʻlgan togʻ jinsli asoslarning vertikal shakli oʻzgarishi taʼsirini kamaytirish uchun taglik ostida qumli yoki tuproqli asosni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsos qalinligi shakl oʻzgarish notekisligi qiymati, inshootniig qurilmali tarzlari va uning rejadagi oʻlchamlarini inobatga olgan holda hisob-kitoblar boʻyicha belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишCHOʻKUVCHAN TUPROQLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.32. Choʻkuvchan tuproqlarda qurilishi lozim boʻlgan suv taʼminotining binolari va inshootlari SHNQ 2.02.01 koʻrsatmalarini inobatga olgan holda loyihalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.33. Bosh reja ishlab chiqilayotganida yomgʻir va erigan suvlarni chetlatish tabiiy sharoitlari saqlanishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimli inshootlar, asosan, choʻkuvchan tuproq qatlamining eng kam qiymatli, qatlamni sizotlash mavjud boʻlgan hududlarda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Qurilish maydonchalari togʻ qiyaliklarida joylashadigan boʻlsa, yomgʻir va erigan suvlarni chetlatish uchun ariqlarni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.34. Sigʻimli inshootlardan turli mohiyatli binolargacha boʻlgan masofani tuproq sharoitlari uchun quyidagicha qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI tur choʻkuvchanlik — 1,5 qatlam qalinligidan kam boʻlmagan tuproq choʻkuvchanligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII tur choʻkuvchan zovurli yotqizilgan tuproqlarda — 1,5 qatlam qalinligidan kam boʻlmagan qatlam choʻkuvchanligi, zovursiz yotqizilgan tuproqlarda — 3 qatlam choʻkuvchan qatlamdan kam boʻmagan, biroq 40 m dan ortiq emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Choʻkuvchan tuproq qatlamining kattaligini tabiiy relyef yuzasidan, maydonchani rejalashtirayotganda esa — kesim sathidan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Choʻkuvchanlik boʻyicha tuproq turlarining sharoitlari va tuproqlarning oʻz ogʻirligidan choʻkuvchanligining taxminiy kattaligini yerni rejalashtirishda tuproqni kesish va toʻkish ehtimolini hisobga olgan holda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Qurilish ishlari olib borilayotgan maydoncha doiralarida tuproqning choʻkuvchanlik xossalari butunlay bartaraf etilganda hamda sigʻimli inshootlar ostidagi suv oʻtkazmaydigan tagliklar oʻrnatilayotganda va ulardan maydonchadan tashqariga suvni qochirish yoʻllari yaratilayotganda sigʻimli inshootlardan binolargacha boʻlgan masofani tuproqning choʻkuvchanligini hisobga olmagan holda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.35. Shakl oʻzgarishi zonalari chegaralarida tuproqning choʻkuvchanlik xossalarini toʻliq yoki qisman bartaraf etilgan yoki qoziqli poydevorlar, tuproqlar bilan mahkamlangan ustunlar va shunga oʻxshashlar tuproq choʻkuvchanligini qisqartirish sharoitida doimiy harakatdagi manbalardan namlanuvchi suv taʼminoti tizimlaridan qurilayotgan bino va inshootlargacha boʻlgan masofalarni 15.34-bandida koʻrsatilgan masofa bilan solishtirganda 1,5-marta kamaytirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.36. Choʻkuvchan tuprokda quriladigan binolar inshootlar va quvur oʻtkazgichlarni loyihalashda, sigʻimli inshootlar va quvur oʻtkazgichlar zichligini, quvur oʻtkazgich va inshootlardan tuproqqa suv oʻtishining oldini olish boʻyicha suv oqishi nazorati boʻyicha suv chiqishi mumkin boʻlgan joylarda suvni toʻplash va chiqarib tashlash, shuningdek xandak va oʻralarni yomgʻir va erigan suvlardan namlanishidan himoyalash boʻyicha tadbirlarni nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.37. Suv taʼminoti bino va inshootlarida quvur oʻtkazgichlarni pol yuzasi ustida yotqizishni nazarda tutish kerak; quvur oʻtkazgichlarni poddon pastda suv oʻtkazmaydigan, nosozlikdagi suvlarni chiqarib tashlanadigan sunʼiy ariqlarda yotqizish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.38. Choʻkuvchanlik mavjud boʻlgan tuproqlarda binolar toʻsiq tayanchlarini sigʻim inshootlari devoriga tirash ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.39. Suv taʼminoti inshootlarining holati va ishlarini nazorat etishni taʼminlash uchun ularning texnologik jihozlari asosiy konstruksiya elementlari va tugunlariga bemalol oʻtish imkoniyatlarini koʻrib chiqish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.40. Binolarga kiritish va chiqarishni SHNQ 2.04.01 ga muvofiq nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinolar yoki inshootlar va quvur oʻtkazgichlarda, quvur yoki toʻsiq konstruksiyalarining nosozligini keltirib chiqaruvchi choʻkish, farqida quduqlardagi quvur oʻtkazgichlarga kompensatorlar oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSigʻimli inshootlar devorlarida va yerosti binolarning qismlarida quvurni mahkam oʻrnatish ruxsat etilmaydi, devor orqali quvur oʻtkazish uchun quvur-gʻiloflar oʻrnatish nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.41. Zichlik talab etilmaydigan toʻsiq konstruksiyalarida quvurlar va novlarni oʻtkazish uchun teshiklar oʻlchamlarini kattalashtirib belgilash lozim. Quvurlar yoki novlarning yuqori va pastki qismlari bilan teshiklarning muvofiq chetlari orasidagi tirqishlarni asosdagi tuproqning mumkin boʻlgan choʻkish qiymatini 1/3 ga teng qabul qilish tavsiya etiladi. Tirqishlar zich qayishqoq ashyolar bilan toʻldirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda foydalanish jarayonida novlar va tarnovlarning suv quyilishi chetlarini tekislanish imkoniyatlarini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.42. Alohida inshootlar orasidagi quvur oʻtkazgichlar va novlar ularni nisbiy burilishlari va siljishlari imkonlariga ega boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur va novlarni devorlarga mahkamlash ularni gorizontal holda ichkariga va inshoot tashqarisiga asosdagi tuproqning mumkin boʻlgan choʻkish qiymatini 1/5 ga siljishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.43. Hududlarni rejalashda tuproq sepish, oʻra va xandaklarni qayta toʻldirishlar mahalliy loysimon tuproqlardan nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproq zichligining zaruriy darajasini shibbalangan tuproqqa tushuvchi kuchlarga koʻra qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayta tuproq toʻldirish eng muvofiq namliqdagi tuproqlar bilan alohida shibbalangan qatlamli ularning quruq tuproq zichligi 1,6 t/m3 dan kam boʻlmasligini nazarda tutish kerak. Qatlam qalinligini qabul qilinuvchi tuproq shibbalagich mexanizmlarga koʻra qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.44. Suv quvur inshootlari atrofida suv oʻtkazmaydigan qiyaligi inshoot tomonidan 0,03 boʻlgan nishablikni nazarda tutish kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNishablik kengligi quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,5 m — I tur tuproq sharoitlaridagi sigʻimli inshootlar uchun va 2 m — choʻkuvchanlik boʻyicha II tur uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 m — gradirnyalar va purkagich hovuzlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 m — bosim hosil qiladigan suv minoralari uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNishablik astida tuproq shibbalanganligini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.45. Gradirnyalarning suv toʻplash hovuzlaridan ustunlar oʻtish joylarida tuproqka suv oʻtishi imkonini bartaraf etuvchi konstruksiyalar nazarda tutilishi lozim, bunda oʻzini koʻtaruvchi konstruksiyalarning erkin oʻtirishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazgichlar va tarmoqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.46. 53-jalvalda choʻkuvchanligi boʻyicha I va II tur tuproq sharoitlaridagi bosimli quvur oʻtkazgichlar asoslariga qoʻyiladigan talablar keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.47. Tagliklar, sunʼiy ariq va yerosti yoʻlkalari nazorat qudugʻi tomonga nisbatan qiyalikka ega boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.48. Asoslab berilgan hollarda suv oʻtkazgichlar va suv quvurlar tarmoqlarini yer yuzasida yoki yer ustida yotqizish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.49. Choʻkish 20 sm gacha boʻlishi mumkin I va II tur tuproq sharoitlaridagi suv taʼminoti tizimlarining barcha toifalari quvurlari ashyolarini 8.21-bandida koʻrsatilgani boʻyicha qabul qilish lozim. Uchi kengaygan quvurlar va ulagich quvurlarni tayyorlashda egiluvchan ashyolardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkish 20 sm dan ortiq boʻlishi mumkin II tur tuproq sharoitlaridagi suv taʼminoti tizimlarining I va II toifalari suv oʻtkazgichlari hamda tarmoqlarini poʻlat yoki plastmassa quvurlardan loyihalash zarur; uchi kengaygan quvurlarni qoʻllash ruxsat etilmaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII toifa suv taʼminoti tizimlari uchun plastmassa yoki bosimli temir-beton quvurlarini egiluvchan birikish choklari bilan qoʻllash lozim; choʻyan quvurlarni rezina yenglari ostida qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53-jadval | |||
Choʻkuvchanligi boʻyicha tuproq turi | 4.4-bandi boʻyicha suv uzatish taʼminlanganligi toifasi | Hudud tavsifi | Quvur oʻtkazgichlari ostidagi taglikka qoʻyiladigan talablar |
I | I va II | Imoratlar qurilgan Imoratlar qurilmagan | Tuproq zichlanishi Choʻkuvchanlikni hisobga olmasdan |
III | Imoratlar qurilgan Imoratlar qurilmagan | Choʻkuvchanlikni hisobga olmasdan Xuddi shu | |
II (choʻkish kattaligi 20 smgacha) | I va II | Imoratlar qurilgan Imoratlar qurilmagan | Tuproq zichlanishi va poddon oʻrnatilishi Tuproq zichlanishi |
III | Imoratlar qurilgan Imoratlar qurilmagan | Tuproq zichlanishi Choʻkuvchanlikni hisobga olmasdan | |
II (choʻkish kattaligi 20 sm dan yuqori) | I va II | Imoratlar qurilgan Imoratlar qurilmagan | Tuproq zichlanishi, quvurlarni kanal yoki tonnelda oʻtkazish. Tuproq zichlanishi |
III | Imoratlar qurilgan Imoratlar qurilmagan | Tuproq zichlanishi va poddon oʻrnatilishi Tuproq zichlanishi |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Imoratlar qurilmagan hududlar — yaqin 15 yil mobaynida aholi yashaydigan joylar va xalq xoʻjaligi obyektlari qurilishlari nazarda tutilmagan hududlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Tuproqni shibbalash — asosni 0,3 m chuqurlikda quruq tuproqning zichligini 1,65 t/m3 gacha zichlangan qatlamning pastki chegarasigacha tuproqni shibbalash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Taglik — 0,1 m qalinlikda zovur qatlamlari yotqiziluvchi, 0,1 — 0,15 m balandlikdagi yon devorlari boʻlgan suv oʻtkazmaydigan konstruksiya.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Quvur oʻtkazgich tagidagi asosga qoʻyiladigan talablarni, quvur oʻtkazgich yaqinida joylangan bino va inshootlarning masʼuliyatligi sinfiga bogʻliq ravishda aniqlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Quvur oʻtkazgichlarning birikish choklari ostidagi xandaklarni chuqurlashtirish uchun tuproqni shibbalashni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. I va II toifali suv taʼminoti tizimlaridagi aholi yashaydigan hududlarda quvur oʻtkazgichlarni sunʼiy ariqlarda va yerosti yoʻlkalarda yotqizish faqat yorugʻda quvur tashqi yuzasi bilan bino poydevori orasidagi masofa, qachonki QMQ 2.04.01-85 boʻyicha suv quvurni binoga kirishidagi sunʼiy ariqning uzunligidan kam boʻlgan hollarda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.50. Tagliklarda sunʼiy ariqlar yoki yerosti yoʻlkalarida yotqizilgan quvur oʻtkazgichlar ishlashi davomida kuzatish uchun mahalliy sharoitlardan aniqlanuvchi, biroq 200 m dan ortiq boʻlmagan masofada nazorat quduqlarini nazarda tutish lozim. Bunda tarmoqlardagi quduqlarni aylanib oʻtib, suv chetlatish taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.51. Choʻkish boʻyicha I tur tuproq sharoitlarida xandaklarda yotqizilgan suv quvur tarmoqlaridan gorizontal boʻyicha bino va inshootlar poydevorlarigacha boʻlgan masofa 5 m dan kam boʻlmasligi, choʻkish boʻyicha II tur tuproq sharoitlarida — 50-jadvalga muvofiq qabul qilinadi. Ushbu oraliqlarga rioya qilish imkoniyatlari boʻlmaganda, shuningdek bino va iishootlariga suv quvurlar kirishida, choʻkish boʻyicha I tur tuproq sharoitlarida quvur oʻtkazgichlarni suv oʻtkazmaydigan tagliklarda, II turda — sunʼiy ariqlar yoki yerosti yoʻlkalarida yotqizishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54 jadval | |||
Choʻkuvchan tuproq qatlamining qalinligi, m | Choʻkuvchanlik boʻyicha II tur tuproq sharoitida, quvurlar diametri, mm boʻlganda tarmoqlardan bino va inshootlar poydevorigacha boʻlgan eng kichik masofa (oraliq), m | ||
100 gacha | 100 dan yuqori 300 gacha | 300 dan yuqori | |
5 gacha | Choʻkuvchanlikni hisobga olmaganda | ||
5 dan yuqori 12 gacha | 5 | 7,5 | 10 |
12 dan yuqori | 7,5 | 10 | 15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Choʻkin xususiyatlpri butunlay bartaraf etilgan II tur typpoq sharoitlarida barpo etiladigan bino va inshootlarda tapmoqlardan bino va inshootlar poydevorlarigacha boʻlgan masofani choʻkuvchanlikni hisobga olmagan holda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. 0,6 MPa (6 kgs/sm2) dan ortiq bosimda ishlovchi suv quvurlarni yotqizishda koʻrsatilgan oraliqlarni 30% ga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Quvurlar oʻtkazgichlarni yotqizishdagi 50-jadvalda koʻrsatilgan masofalarga rioya qilish imkoni boʻlmasa, quvur oʻtkazgichlarni suv oʻtkazmaydigan sunʼiy ariqlarda, yerosti yoʻlkalarida yoki tagliklarda yotqizish lozim, avariya holatidagi suvlarni nazorat quduqlariga chiqarish konstruksiyalarini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.52. Suv oʻtkazgich va suv quvur tarmoqlarida halqali armaturadan oldin quduqlarda, sunʼiy ariqlar va yerosti yoʻlkalarda siljuvchan birikish choklarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.53. Suv quvur tarmoqlaridagi quduqlarni choʻkuvchanlik boʻyicha I tur tuproq sharoitlarida asosni 0,3 m chuqurlikkacha shibbalash, II tur tuproq sharoitlarida 1 m chuqurlikkacha shibbalab, quvur oʻtkazgich pastida suv oʻtkazmaydigan quduqning tubi va devorlarini loyihalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar qopqoqlari atrofidagi yer yuzasi quduq tomondan 0,03 qiyaliq bilan boʻshliqdan 0,03 m kenglikda rejalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.54. Suv olgich kranlarining pastlashgan qismlarda, bino va inshootlardan 20 m dan kam boʻlmagan masofada joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.55. Nazorat quduqlarining past ki qismi suv oʻtkazmaydigan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNazorat qudugʻidan suvni chiqarib tashlash 8.15-bandiga muvofiq nazarda tutish lozim. Suv chiqarib tashlash mavjud boʻlmaganda quduqning pastki qismining hajmi va chuqurligi uni bir sutkada bir martadan ortiq boʻlmagan holda boʻshatishni taʼminlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarurat boʻlsa, nazorat quduqlari suv oʻlchagich uskunalari bilan yoki suv sathidan avtomatik ravishda ogohlantiruvchi darakni boshqaruv boʻlimiga uzatuvchi asboblar bilan jihozlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish konstruksiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.56. Choʻkish boʻyicha I tur tuproq sharoitlarida sigʻimli inshootlar tagidagi asosni quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) tabiiy, agar choʻkuvchan tuproq qatlami chegaralarida inshootlardan bosim yigʻindilari Ozp va tuproqning oʻz ogʻirligi Ozg boʻyicha choʻkuvchanlikdan Psi kichik yoki teng boʻlsa, yaʼni Ozp + Ozg ≤ Psi yoki inshootlar poydevorlarining oʻtirish qiymatlarining yigʻindisi S hamda choʻkishi koʻrib chiqilayotgan inshootlar uchun ruxsat etilgan chegaraviy kattaliklar Stax*i ga teng yoki kichik yaʼni, – S + Ssi < Stax*i;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) shibbalangan choʻkuvchan tuproqlar Ozp + Ozg ≤ Psi yoki S + Ssi < Stax*i boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.57. Choʻkish boʻyicha I tur asos tuproqlarini shibbalashni maydan chegarasida 1,5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikka inshootlar oʻlchamlarini poydevor qirralaridan tashqi har tomonga 2 m dan oshirib, ogʻir shibbalagichlar bilan shibbalashni nazarda tutish lozim. Shibbalangan zonaning pastki chegaralaridagi quruq tuproq zichligi 1,65 t/m3 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Berilgan darajadagi zichlikkacha choʻkuvchan tuproqlarni ogʻir shibbalagichlar bilan shibbalash imkoniyati boʻlmasa, quruq tuproq zichligi 1,65 t/m3 dan kam boʻlmagan darajada shibbalangan mahalliy loysimon tuproqdan 1,5 m qalinlikdagi tuproqli asoslarni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.58. Konussimon tubli sigʻimli inshootlar choʻkuvchanlik boʻyicha I tur tuproqli asoslarni shibbalashni bir necha bosqichlarda (qatlamlarda) olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHar bir bosqichda tuproq qatlamlarini shibbalashni izchil xandaklar qazish (chuqurlatish) bilan ushbu bosqichdagi tuproqni 0,8 m qalinliqda shibbalashni nazarda tutish kerak. Bunda xaqdakning tashqi shakli har bir bosqichda inshootning konus qismi kattaligi ushbu kesimda 0,2 m dan orta borishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOxirgi qatlamni shibbalashda konusli shibbalash usuli bilan shibbalshni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.59. Sigʻimli inshootlar joylashgan binolarning devor va ustunlar poydevorlari taglarida, shuningdek nasos stansiyalari pollari tagida, hoʻl texnologik jarayonli xonalarda hamda sigʻimlar tagini maydon doirasida shibbalashni inshootlar oʻlchamlarini poydevorlar tashqi qirralaridan har tomonga 2 m dan oshirib, choʻkuvchanlik boʻyicha I tur tuproq sharoitlarida 1,5 m, II tur tuproq sharoitlarida 2,0 m chuqurlikda quyi shibbalanish zonalarining chegaralarida quruq tuproq zichligini 1,7 t/m3 dan kam boʻlmagunga qadar tuproqni shibbalashni nazarda tutish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.60. Suv toʻkilishi mumkin boʻlgan xonalardagi pollar suv oʻtkazmaydigan, jihozlar devorlariga, ustunlariga, poydevorlariga tutashuv aylanma oʻlchovi boʻyicha 0,1 m balandlikdagi yon devorlariga ega boʻlishi kerak. Suv oʻtkazmaydigan suv toʻplagich chuqurchalar tomoniga polning 0,01 dan kam boʻlmagan nishablikni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqurlashtirilgan mashina zallarining pastki qismlari toʻsiq konstruksiyalari 0,6 m dan kam boʻlmagan balandlikda suv oʻtkazmaydigan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.61. Choʻkuvchanlik boʻyicha II tur tuproq sharoitlarida sigʻimli inshootlar astida quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqning choʻkuvchanlik xususiyatini qisman bartaraf etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqning choʻkuvchanlik xususiyatini hamma choʻkuvchan qatlam yoki tuproq choʻkishi qirqimlarida butunlay bartaraf etish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Shakl oʻzgarishi zonalari chegaralarida tuproqning choʻkuvchanlik xususiyatlarini qisman bartaraf etish, agar loyihalanuvchi inshootlar uchun oʻtirish va choʻkish qiymatlarining yigʻindilari ruxsat etilgan chegaraviy qiymatlardan oshmagan holda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.62. Choʻkish qatlami 20 sm gacha kattalikdagi II tur tuproqlarning choʻkuvchanligini qisman bartaraf etishni yuzaki tuproqni ogʻir shibbalagichlar bilan shibbalash yoki tuproqli asoslar oʻrnatish bilan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShibbalangan qatlam qalinligini inshootlarning konstruksiyalari xususiyatlariga va choʻkuvchan tuproq qatlamlari qalinligiga koʻra 2 — 5 m ga teng qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.63. Sigʻimli inshootlar tubi asosidagi shibbalangan tuproq boʻyicha II tur tuproqlarning choʻkuvchanlik xususiyatlarini qisman bartaraf etishda, zavur qatlamli filtrlashga qarshi taglik va devor oldi zovurli, suvni nazorat qudugʻiga chiqarib tashlashlarni eʼtiborga olish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonussiman tubli sigʻimli inshootlar suv oʻtkazmaydigan temir-beton taxtalarga tiralgan ustunlarda loyihalanishi kerak qaysiki, avariya holatidagi suvlarni nazorat qudugʻiga chiqarib tashlash nazarda tutilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.64. Bosimli suv minoralari asoslarini, ularning tuproq choʻkuvchanligi boʻyicha turlaridan qatʼi nazar, 15.56-bandiga muvofiq tuproqni shibbalashni nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMumkin boʻlgan choʻkish 20 sm dan ortiq boʻlgan II tur tuproq sharoitlarida, sigʻimli inshootlar asosida choʻkuvchanlik xossalarini butun choʻkish qalinligi yoki uning kesiklarida butunlay bartaraf etishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.65. Sigʻimli inshootlar asosida barcha choʻkish qatlamlari chegaralarida tuproqning choʻkuvchanlik xususiyatlarini toʻliq bartaraf etishda, oldindan choʻkuvchan tuproqni namlab, soʻngra shibbalash yoki chuqurlikkacha portlatib, namlab, qaysiki yuqori qatlamlarning ogʻir shibbalagichlar bilan shibbalashni birgalikda olib borishni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.66. Oldindan tuproqni namlash imkoniyatlari mavjud boʻlmasa (namlash uchun suvning yoʻqligi, mavjud bino va inshootlarning yaqin joylashganligi va shunga oʻxshashlar), choʻkuvchanlik xususiyatlarini toʻliq bartaraf etishda tuproq qoziqlarini choʻkish qatlamini butun qiymati boʻyicha chuqurlatib shibbalashni qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.67. Choʻkuvchan tuproqlarni teshishda quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoqilgan, tiqilgan, burgʻilab tiqilgan qoziqli poydevorlar va boshqa turli qoziqlar oʻrnatish bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkimyoviy, issiqlik yoki boshqa usullar bilan mahkamlangan, tuproqdan ustunlar yoki tasmalarni qoʻllash bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarni chuqurlashtirish bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkuvchan tuproqlarning qoziqli poydevorlar bilan teshikni faqat sigʻimli inshootlar asoslarida tuproqning choʻkuvchanlik xususiyatlarini toʻliq bartaraf etish imkoniyatlari boʻlmagan hollarda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15.68. II tur tuproq sharoitlarida sigʻimli inshootlar uchun inshootlarning oʻtirishi, suvning oqib ketishi va qurilish hamda shakl oʻzgarishlarini barqarorlashtirishgacha foydalanish davrida sizot suvlari sathlarini kuzatib turish nazarda tutilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA A
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyavay
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUV TAʼMINOTI MANBALARINI OʻRGANISH DASTURI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1. Yerosti manbalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1.1. Suv taʼminoti manbalari joylashgan tuman hududlarining umumiy geologik tuzilishi va ularning umumiy gidrogeologik sharoitlari tavsifi: gorizontal suvli qatlam turlari (bosimli-artezian, bosimsiztuproqli), gorizontal suvli qatlam tomining yotgan chuqurligi (mutloq belgisi), suv sigʻdiruvchi jinslar quvvati (qumlar, shagʻallar, yoriqsimon ohak toshlar va boshqalar); gorizontal suvli qatlamning umumiy sharoitlari va oziqlanish hamda toʻkilish yerlari; gorizontal qatlamning suvga serobliligi haqidagi umumiy maʼlumotlar (foydalanish zaxiralari ); gorizontal suvli qatlamlardan suv taʼminoti va boshqa maqsadlarda mavjud hamda kelgusida foydalanish haqidagi maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1.2. Tumanlarning (kon havzalarining) gidrogeologik sharoitlari toʻgʻrisidagi umumiy maʼlumotlar, suv taʼminoti uchun foydalanilishi koʻzda tutilayotgan suvli qatlamlarning oziqlanish sharoitlari, suv olgich maydonlarining topografiq tuproq va sanitariya tavsiflari, foydalanish belgilanayotgan gorizontal suvli qatlamlar tavsifi (litologik tarkibi, quvvati, oraliq yopma tavsifi, hisobiy suv olinishda suvning statistik va dinamik sathi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1.3. Qatlamlarni oʻtkazuvchanlik darajalari haqidagi, berkituvchi va yotqiziluvchi qatlamlar, suv sifatiga taʼsir etishi mumkin boʻlgan oziqlanish zonalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1.4. Suv olgichga bevosita birikuvchi joylarning sanitariya tavsiflari: suv olgichdan uni ifloslantirishi mumkin boʻlgan manbalargacha oraliq masofa va joylanishi; kanalizatsiya tizimlariga ega boʻlmagan aholi yashaydigan joylar, sanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalari, kimyoviy oʻgʻitlar hamda zaharli moddalar omborlari, tashlandiq quduqlar, singdiruvchi chuqurlar, oʻpirilishlar, quduqlar, tashlandiq ishlov berilgan togʻ jinslari, yigʻuvchilar va shunga oʻxshashlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslantirish manbalari tavsiflari (manba rejasi, qattiq va suyuq oqovalarni yoʻqotish usullari hamda joylari, ishlab chiqarish va ishlab chiqarish quvvati tavsiflari, oqova hajmi, joylanishishi hamda taalluqliligi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA2. Yuza manbalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA2.1. Gidrologik va gidrometrik maʼlumotlar: suv olgich oziqlanadigan hovuz yuzasi, yuza oqimining tartibi, mavsumiy tebranishlar, eng koʻp, eng kam va oʻrtacha sarflar, suv olgich oʻrnidagi tezlik hamda suv sathi, asos muzlashi va ochilishining oʻrtacha muddati, foydalaniladigan suvning taxminiy sarfi hamda uni manbadagi eng kam sarfga xosligi, uzakning litologik tuzilishi xaqidagi maʼlumotlar va oʻzaklardagi jarayonlar tavsifi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA2.2. Suv olgich yonida suv sifatiga taʼsir etishi mumkin boʻlgan hovuz qismining umumiy sanitariya tavsyfi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhovuz tuzilishining geologik tavsifi, tuproqlar, oʻsimliklar, mavjud oʻrmonlar, boʻlingan yerlar, aholi yashaydigan joylar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholining bandligi, kasb-kori, sanoat va qishlok xoʻjaligi korxonalari, boshqa ifloslantirish manbalari (ularning soni, oʻlchamlari, joylashganligi va taalluqliligi, ishlab chiqarish hamda ishlab chiqarish quvvatlari, toʻplash yoki oqovalardan qayta foydalanish tarzlari), aholi yashaydigan joylarning obodonlashganlik darajasi (suv taʼminoti va suvlarni qochirishni tashkil etish).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv havzalarida suv sifatining yomonlashuviga taʼsir etuvchi yoki taʼsir etishi mumkin boʻlgan sabablar, manbalar joylashgan hududlardagi qattiq va suyuq chiqindilarni yoʻqotish usullari hamda oʻrinlari; suv havzalarini ifloslantiruvchi maishiy, ishlab chiqarish oqovalarining mavjudligi, chetlatiluvchi oqavalar soni, ularni tozalash uchun inshootlar va ular joylashgan oʻrinlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqimlarni chiqarish joylaridan suv olgichgacha boʻlgan masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmanbalar ifloslanishining mavjud boshqa mumkin boʻlgan sabablari (kemachilik, sugʻorilish, choʻmilish, suv sporti, melioratsiya ishlari, qishloq xoʻjaligida oʻgʻitlar va zaharli kimyoviy ashyolar qoʻllanilishi va shunga oʻxshashlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA2.3. Suv havzalarining oʻz-oʻzini tozalash qobiliyatining tavsifi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA2.4. Suv omborlari uchun bulardan tashqari, quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak: suv omborlarining yuza maydoni va suv omborining hajmi, foydali hamda “oʻlik” hajmi, oziqlanish va foydalanish tartibi, suv omborida suvning ishga tushirilishi, suv omborining rejasi, uning eng kichik hamda eng katta chuqurligi, tublari, sohillari, tub qatlamlarining tavsifi, gullash, oʻsib ketish balchiqlanishning mavjudligi, ustunlik qilayotgan shamol va oqimlar yoʻnalishi, suv omboridagi suv harakatining tezligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Umumiy maʼlumotlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA3.1. Suv taʼminoti manbalarini sanitariya muhofazasi zonalarini tashkil etish imkoniyatlari haqidagi maʼlumotlar, sanitariya muhofazasi zonalarining namunaviy chegaralari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA3.2. Manba suvlarining qayta ishlash zarurati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (zararsizlantirish, tindirish, temirsizlantirish va boshqalar ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA3.3. Suv olgichlar taxminiy konstruksiyalarining sanitariya tavsifi (suv olgich, kon quduqlari, suv toʻplagichlar), manbalarning tashqaridan ifloslar kirishidan himoyalanganlik darajasi, qabul qilingan oʻrinjoyining muvofiqligi, suv olgichning tuzilishi va turlari, uning vazifasi hamda berilgan sharoitda sifati yaxshiroq suv qabul qilish imkonini taʼminlash darajasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA3.4. Birgalikdagi oʻshanday oziqlanish doirasiga ega boʻlgan suv olgichlar haqida maʼlumotlar (ularning joylashgan yeri, quvvati, suv sifati).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA V
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUV TAʼMINOTI MANBALARINI TANLASH VA YAROQLILIGINI BAHOLASH QOIDALARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB1. Markazlashgan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti manbalarining sanitariya ishonchliligiga koʻra quyidagi tartibda tanlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqatlamlararo bosimli suvlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqatlamlararo bosimsiz suvlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsizot suvlari, jumladan infiltratsiyalangan, oʻzanorti va sunʼiy toʻldirilguvchilar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuza suvlari (daryolar, suv omborlari, qoʻllar, sunʼiy ariqlar). Ichimlik suv taʼminoti uchun foydalanishga yaroqli boʻlgan yerosti suvlari ularning zaxiralari yetarli boʻlmagan hollarda ham koʻrib chiqiladi: suv isteʼmoli taqchilligini sanitariya jihatdan aytarli toza boʻlmagan suv manbalari hisobidan toʻldirishni nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV2. Sifat va miqdor talablarini birday taʼminlashi mumkin boʻlgan suv taʼminotining mavjud bir necha suv manbalaridan maʼqulini tanlash manbalarning sanitariya jihatdan ishonchliligini hisobga olgan holda sxemalar turlarini texnik-iqtisodiy jihatdan solishtirish yoʻli bilan amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV3. Mavjud suv taʼminoti manbalaridan faqat sanitariya muhofazasi zonalarini tashkil etish va uning hududlari doiralarida tegishli tartibga rioya qilish imkoniyati boʻlganlarigina tanlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV4. Suv taʼminoti manbalari yaroqliligini tanlash va baholash quyidagi hujjatlarda keltirilgan maʼlumotlar asosida olib bariladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi yashaydigan joylarning (obyektlarning) qisqacha tavsifi, suv olgichni tahminiy oʻrni tushuntirilgan holat rejasi, loyihalanayotgan suv taʼminotining markazlashgan xoʻjalik-ichimlik suvi bir sutkadagi kelgusi hisobiy suv isteʼmoli eng koʻp miqdori koʻrsatilgan rejalari, manbalar suvi sifatlari haqidagi maʼlumotlar, sanitariya muhofazasini amalga oshirish hududlarini barpo etish imkoniyatlari toʻgʻrisida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminotining yerosti manbaʼlarida suv sifatining tahlili, gorizontal suvli qatlamdan foydalanishning gidrogeologik tavsifi, qoplovchi qatlamlarning mavjudligi hamda ularning suv oʻtkazuvchanlik darajalari tavsifi, oziqlanish hududlari, suv tanlash belgilanayotgan manbalarni kirish-chiqishga xosligi, sathlarning statistik va dinamikligi, suv olgich doirasining mahalliy sanitariya tavsifi, tuproq hamda gorizontal suvli qatlamni ifloslantiruvchi mavjud va ehtimol tutilgan manbalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda Oʻzbekiston Respublikasining yershunoslik va maʼdan zahiralari boʻyicha Davlat qoʻmitasining “Foydalaniladigan yerosti suvlari zaxiralari tasnifi” bilan muvofiq ravishda belgilangan tartibda tasdiqlangan muvozonatli yerosti suv zaxiralari hisobga olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminotining yuza manbalarida suv sifatining tahlili, gidrologik maʼlumotlar, eng kichik va oʻrtacha suv sarfi, ularni tahmin qilinayotgan suv olgichga xosligi, hovuzning sanitariya tavsifi, sanoatni rivojlantirish, tahminiy suv olgich hududida mavjud va paydo boʻlishi mumkin boʻlgan maishiy, sanoat hamda qishloq xoʻjaligi ifloslantiruvchi manbalari, shuningdek manba hovuzdagi xoʻjalik faoliyatining istiqbollari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv taʼminoti manbalarini tanlashni oʻrganish dasturi tavsiya etilayotgan A-ilovada keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV5. Taxmin etilayotgan suv olgichdagi suv sifatini baholash uchun yerosti suv manbalaridan — oxirgi yilning har yil choraklari boʻyicha; yuza suv manbalaridan oxirgi 2 yil ichidagi yil choraklari boʻyicha olinuvchi sinovlar tahlilini taqdim etish kerak. Hududiy sanitariya-epidemiologiya xizmati idoralari har oy sanitariya-epidemiologiya holatini hisobga olgan holda, suv manbalaridan olinadigan suvlarning tadqiqotlari olib borilishini talab etishga haqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVb. Suv taʼminoti yerosti manbalari suvlarining sifatini tadqiqot qilish amaldagi meʼyoriy hujjatlarga muvofiq olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV7. Suv sifatiga koʻra suv manbalari sinfi suv taʼminoti loyihalarini ishlayotgan tashkilot tomonidan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV8. Suv taʼminoti manbalarining yaroqliligi toʻgʻrisidagi xulosalar quyidagi maʼlumotlarni tashkil etishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti obyektlari va taxmin etilayotgan suv taʼminoti manbalaridan foydalanishning sanitariya tavsiflari haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti manbalaridagi suv sifati va uning kelajakdagi hisobiy muddatdagi ahvoli haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya muhofazasi mintaqalarini tashkil etish boʻyicha va suv taʼmnnoti manbalari suvlarining sifatini GOST 2874-82 talablari darajasigacha yetkazish maqsadida taxmin etilayotgan suvni qayta ishlash tadbirlari haqida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV9. Sanitariya-epidemiologiya xizmatining suv taʼminoti manbalaridan 3 yil mobaynida foydalanish mumkinligi haqidagi xulosalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB10. Suv taʼminotining markazlashgan xoʻjalik-ichimlik manbalari Oʻzbekiston Respublikasining N0025-94 SanqM “Aholining markazlashgan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti manbalariga gigiyenik va sanitariya-texnik talablari. Tanlash qoidalari” talablarini inobatga olgan ravishda tanlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA S
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUV OLGICH QUDUQLARINI BURGʻILASH USULLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC1. Yerosti suvlari suv olgichini loyihalashda quduqlarni burgʻilash usullarini mahalliy gidrogeologik sharoitlar, quduqlar chuqurligi va diametriga qarab tanlash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS2. Quduqlarni mahkamlash uchun oʻralgan ulagichlar va elektr payvandlangan poʻlat quvurlarni qabul qilish lozim. 7-8 mm devorli quvurlarni quduqqa erkin oʻrnashadigan, 10 — 12 mm devorli quvurlar esa — majburiy oʻrnashishda qabul qilinadi. 250 m chuqurlikkacha quduqlarni quvurlari erkin oʻrnashtirib mahkamlash uchun quvurlarni sementlash sharti bilan nometall quvurlardan foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS3. Quvurlar bilan oʻralgan quduqlar konstruksiyalaridagi ustunlarni teleskopik shaklda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻralgan quvurlar oldingi va keyingi ustunlari diametrlari orasidagi farq 100 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv olgich quduqlarini burgʻilashda iskana diametri quyidagicha qabul kilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) aylantirish usulida burgʻilashda — oʻralgan quvur diametridan 100 mm ortiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) zarbli-simarqon usulida burgʻilash mustahkam tuproqda oʻralgan quvur diametridan 100 mm dan ortiq; sust tuproqlarda oʻralgan quvur diametridan 6 mm kichik olinadi. Suvli qum qatlamidan oʻtishda quvur diametri oʻralgan quvur ichki diametridan 100 mm kichik boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS4. Murakkab gidrogeologik sharoitlarda suvli qatlam yoki jinslarning mustahkamlanmagan oʻpirilishi va yuvguchi suyuqliklardan yemirilishi mumkin boʻlgan yunaltirgich ustunlarini berkitish uchun quduqlar konstruksiyalarida oʻralgan quvurlarda qoʻshimcha ustunlar oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS5. Oʻralgan quvurlar (texnik) ustunlari quduqlar devorni vaqtincha (burgʻilashda) mahkamlash uchun, asosan gorizontal suvli qatlamni himoyalash sharti talab etilmasa, ustunlar olib tashlanishi kerak. Quduqlardan texnik ustunlar butunlay olib tashlanmasa, quvurlarni erkin uchidan olib tashlash kerak va bunda oʻralgan quvurlarni quduqda qolgan yuqorigi qirqilgan uchi avvalgi ustunning tagligidan 3 m dan kam boʻlmagan holda yuqorigi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstunning qolgan qismi bilan oldingi oʻralgan quvur orasidagi halqa tirqish sementlanishi yoki tishli quvur bilan mahkamlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS6. Foydalanilmaydigan yotiq suvli qatlamlarga yuza iflosliklari va yerosti suvlari kirishining oldini olish uchun quduqlarni quyidagi berkitish usullarini nazarda tutish lozim. Zarb bilan burgʻilashda: a) ustun quvurni tabiiy tuproq qatlamiga qoqish yoki bosib kiritish; b) gʻovaklik paydo boʻlgan sharoitda oʻralgan quvur ustunlari tagligini sementlash; v) oʻralgan quvurlarning ikki ustunlari oraligʻini sementlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRotorli burgʻilashda — quvur ustunni loyihada koʻrsatilgan belgigacha sement qorishma bilan sementlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS7. Berkitish sifatini zarb bilan burgʻilashda suv chiqarish yoki suv quyish va rotorli burgʻilashda suvni bosim ostida dam berib, shuningdek geofizik usullar bilan tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS8. Sementlash uchun tamponajli portlandsementdan foydalanish zarur (GOST 25597-83).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS9. Foydalanilayotgan va ular bilan gidravlik bogʻliq boʻlgan suvli qatlamlardagi suvlarda yemiruvchi mavjud boʻlsa, oʻralgan quvurlarning yemirilishiga qarshi himoyalash yoki yemirilishga chidamli ashyolardan ishlangan quvurlarni qoʻllash nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA D
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUV OLGICH QUDUQLARI FILTRLARIGA TALABLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD1. Suv olgich quvurlar filtrlarining turlari va konstruksiyalari D1-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD1-jadval | |
Suvli qatlamlar jinslari | Filtrlar rurlari va konstruksiyalari |
1. Qoyali va yarimqoyali chidamsiz jinslar, taqiq-toshli va shagʻalli qatlamlar har biri 20 — 100 mm oʻlchamli (ogʻirligining 50% dan ortiqrogʻi). | Sinch-filtrlar qoʻshimcha filtrlovchi yuzalarsiz), oʻzakli, dumaloq va yoriqsimon teshikli quvurlar, yemirilishga qarshi qoplamli, qalinligi 4 mm poʻlat tunukadan qoliplangan filtrlar. |
2. Shagʻal, shagʻalli qum, zarralar oʻlchami 2 — 5 mm (ogʻirligining 50% dan ortiqrogʻi). | Oʻzakli, burama simli va sim-gʻaltak yuzasidan suv oluvchi quvursimon yoki zanglamaydigan poʻlatdan qoliplangan tunuka va toʻrtburchakli toʻqilgan turli, yemirilishga qarshi qoplamli, qalinligi 4 mm poʻlat tunukadan qoliplangan filtrlar. |
3. Yirik qumlar zarralarining oʻlchamlari 1-2 mm (ogʻirligining 50% dan ortiqrogʻi). | Xuddi shu. |
4. Oʻrtacha donali qumlar zarralari 0,25 — 0,5 mm (ogʻirligining 50% dan ortiqrogʻi). | Oʻzakli, burama simli va sim-gʻaltak yuzasidan suv oluvchi quvursimon yoki zanglamaydigan poʻlatdan qoliplangan tunuka va turtburchakli toʻqilgan turli, yemirilishga qarshi qoplamli, filtrlar qum-shagʻalli toʻqmalari bilan. |
5. Mayda donali qumlar zarralari 0,1 — 0,25 mm (ogʻirligining 50% dan ortiqrogʻi). | Oʻzakli, burama simli va sim-gʻaltak yuzasidan suv oluvchi quvursimon, shakldor toʻqilgan turlar, zanglamaydigan poʻlatdan qoliplangan bir qatlamli yoki ikki qatlamli qum-shagʻallar bilan toʻqilgan filtrlar. |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD2. Blokli filtrlar asosan oz miqdordagi suvni olish uchun moʻljallangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD3. Yemiruvchi (tajovuzkor) suvlarda filtrlarni zanglamaydigan poʻlatdan, plastmassa yoki yemirilishga chidamli hamda zarur mustahkamlikka ega boʻlgan ashyolardan tayyorlash (qabul qilish) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD4. Shagʻal toʻkmasisiz filtrlarning teshiklari oʻlchamlarini gorizontal suvli qatlamning jinslar donadorligi tarkibini hisobga olgan ravishda qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD5. Filtrlar teshiklarining oʻlchamlarini shagʻalli toʻkma yotqizilayotganida filtr devorlariga taqaluvchi toʻkma qatlamining oʻrtacha zarralari diametriga teng qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDb. Dumaloq yoki yoriqsimon teshikli quvur filtrlarning quduqlari 20 — 25% oʻrama simli yoki poʻlat tunukali filtrlarda 30 — 60% boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD2-jadval | ||
Filtr turlari | Filtrdagi teshiklar oʻlchami | |
bir jinsli qatlamlarda Kn ≤ 2 | turli jinsli qatlamlarda Kn ≥ 2 | |
Dumaloq teshilgan | (2,5÷3) d50 | (3÷4) d50 |
Tursimon | (1,5÷2) d50 | (2÷2,25) d50 |
Yoriqli teshilgan | (1,25÷1) d50 | (1,5÷2) d50 |
Simli | 1,25d50 | 1,5 d50 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. D2-jadvalda Kn = d60 / d1S, bunda d10; d50; d60 — suvli qatlam jinslaridagi kichik zarralarning oʻlchamlari 10, 50 va 60% muvofiq ravishda tashkil etadi (donalashtirish tarkibi jadval boʻyicha aniqlanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Kichik qiymatli koeffitsiyentlar d50 boʻlganda mayda donali jinslarga, kattalari yirik donali jinslarga taalluquli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD7. Filtrlar toʻldirmalari sifatida qum, shagʻal, qumli shagʻal aralashmalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻldirmalar ashyolarining mexanik tarkibini tanlash quyidagi nisbat boʻyicha olib bariladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD50 / d50 = 8 – 12,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, D50 — toʻldirmada kamida 50% ni tashkil etuvchi zarralar diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD8. Toʻldirmalarning qulay qalinligi 150 — 200 mm qabul qilishi kerak. Uning eng kichik qiymatini D3-jadval boʻyicha shagʻal va qum donalarining oʻlchamiga qaraba qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD3-jadval | |||
Toʻldirmalar donalarining oʻlchami, mm | 4 gacha | 4 — 12 | 12 — 38 |
Toʻldirmalar qatlami qalinligi, mm | 60 | 70 | 80 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD9. Koʻp qatlamli shagʻalli filtrlarda toʻldirmalar qatlami qalinligi quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasida yigʻiladiganlari uchun — kamida 30 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduq zaboyida yaratiladiganlari uchun — kamida 50 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD10. Koʻp qatlamli toʻldirmali quduqlarda mayda shagʻal (qum) qatlamlari qalinligi shagʻalning tayanch qatlami qalinligidan kam qilib qabul qilinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD11. Filtrlarda ikki-uch qatlamli shagʻal toʻldirmalarni yotqizishda ashyolar mexanik tarkibini tanlashni quyidagi nisbat boʻyicha olib borish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD2/ D1 = 4 – 6,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, D2 va D1 — qoʻshni qatlamlar toʻldirmalari materiali zarralarining oʻrtacha diametrlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD12. Filtrlarning shagʻal ashyolarini tanlashda quyidagi nisbatlarga amal qilish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻovak betonli bloklar yoki gʻovak sopollar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDcp/ d50 = 10 – 16,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyelimlanganlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDcp/ d50 = 8 – 12.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD13. Quduqlarda filtrlar uchun foydalaniladigan ashyolarni zararsizlantirish lozim, ularning tarkibida loyli, changli zarralar mavjud boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA E
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYEROSTI SUVLARI SUV OLGICHLARINI SINASH VA TARTIBINI KUZATISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE1. Quduqlardan yerosti suvlari suv olgich inshootlarida har bir quduqlarni tortib chiqarish va filtrning mustahkamligini tekshirish maqsadida quduqlarga dam berishni olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDam berish quyidagicha olib boriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) filtr uzunligi 12 — 15 m boʻlganda — filtrning pastki va yuqori oraliq ishchi qismidan alohida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) filtr uzunligi 15 m dan ortiq boʻlganida — har bir 5 — 7 m oraliqda dam beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 sutka davomida dam berishning taxminiy davomiyligi — quduqdan tortib chiqarilayotgan suv toʻliq tindirilishigacha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE2. Shagʻal filtrli quduqlar shagʻal filtrlarni shakllantirish maqsadida taxminan 4 sutkadan kam boʻlmagan davomiylikka qurilishdagi tortib chiqarish (dam berish) bilan sinash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYEZ. Haqiqiy debitni va loyihaviy sathning pasayishini, suv sifatini baholash muvofiqligini aniqlash uchun tajriba tariqasidagi tortib chiqarishlarda sinash nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE4. Tajriba tortib chiqarishlari ikkita sath pasayishi uchun olib borilishi kerak: debitli, loyihada qabul qilinganiga teng boʻlgan va undan 25 — 30% ortiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE5. Berilgan debitdagi har bir sath pasayishining doimiy dinamik sathi belgilangunigacha boʻlgan tortib chiqarish davomiyligi 1-2 sutkani tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSath tartibi belgilanmagan hollarda debitning doimiy sathdagi pasayish qonuniyatini yoki doimiy debitda sathni oʻrnatish uchun tortib chiqarish davomiyligi yetarli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE6. Oʻzaro tasir etuvchi quduqlar (katvali suv olgichlar) sharoitlariga tortib chiqarish davomiyligi ularning 8 — 10 sutkadan kam boʻlmagan oʻzaro taʼsirlarini baholash uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE7. Tortib chiqarilgan suv quduqdan uning atrofidagi gorizontal suvli qatlamga sizib kirishini istisno etuvchi masofaga chiqarib tashlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE8. Kon quduqlarini tortib chiqarish bilan sinashni xuddi quduqlarni sinash kabi olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE9. Gorizontal suv olgichlarning haqiqiy debitini, suv sifatini filtrlar mustahkamligini belgilash uchush ularni sinash lozimdir. Har birini sinash davomiyligi eng koʻp sath pasayishida — bir ish navbatchiligadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE10. Oʻsha maqsadlarda yorugʻlik suv olgichlardagi har qaysi quduqlarni sinash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE11. Har bir inshootni sinash natijalari hujjatlarda inshootlarning chuqurligi, geologik-texnik qirqimlari, filtr konstruksiyalari, debitlar haqida maʼlumotlar, tortib chiqarishdagi sath pasayishi, suvdagi maʼdanli zarralar, suvning kimyoviy va bakteriyali tarkiblari koʻrsatilib rasmiylashtirilishi kerak. Hujjat pudratchi va buyurtmachi tomonidan imzolanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE12. Yerosti suvlarining suv toʻsqichlar loyihalarida quduqlarni nazorat tartibi tarmoqlari yoki suv ulchaydigan joylar (buloqlar suvi, yuza manbalarini yigʻishda) suv sathini, debitini, harorat va sifatini kuzatish uchun quduqlar nazorat tartibi tarmoqlarini yoki suv ulchaydigan joylar (buloq, yuza manbalari suvlarini yigʻishda) nazarda tutmoq lozim. Bunda loyiha boʻyicha toʻliq tartiblar majmuasini kuzatishlar olib borishni inobatga olgan ravishda jihozlangan quduqlar va boshqa suv olgich inshootlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE13. Burgʻilangan kuzatuv quduqlari konstruksiyalari, ularning soni va joylashuvi gidrogeologik sharoitlarga, hududning sanitariya holatiga, suv olgich qurilmalari hamda foydalanish shartlariga muvofiq qabul qilinishi kerak bunda ular filtrlarining diametri 89 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE14. Kuzatuv quduqlari chuqurligining joylashish sharoitlariga koʻra qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишerkin yuzali suvli qatlamlarda foydalanish chuqurligi 15 m gacha boʻlgan quduqlarda filtrlar usha foydalanish quduqlaridagi kabi chuqurlima;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишerkin yuzali suvli qatlamlarda foydalanish chuqurligi 15 m dan ortiq boʻlganda filtr ishchi qismining yuqorisi mumkin boʻlgan eng quyi qatlam dinamik sathidan 2-3 m pastligida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqatlam yuqorisidaga dinamik sathda bosimli suv qatlamlarida filtr ishchi qismi suvli qatlamni uchdan biri yuqorisida: qatlamni qisman quritishda — filtr yuqorisi 2-3 m dinamik sathdan pastligida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstatistik zaxiralarni ishlatishga hisoblangan ishga tushirishlar suvli qatlamlarida suv olgichdan foydalanish hisobiy muddatining nihoyasidagi sathdan filtr ishchi qismi yuqorisi 1 — 3 m pastligida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE15. Nurli va gorizontal suv olgichlardagi kon quduqlaridan suv olgichdagi kuzatuv quduqlari chuqurligini suv olgichdagi suv olgan qismi joylashgan chuqurlikka teng deb, filtr yuqorisi holatini ushbu quduqlarda suvli qatlamdagi dinamik sathdan 2-3 m past qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE16. Zarurat boʻlganda, foydalanilmaydigan yuqori suvli qatlamlarni kuzatish uchun quduqlar oʻrnatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE17. Kuzatuv quduqlarini ifloslanishdan saqlash uchun filtrlar ustunlari yoki oʻralgan quvurlar qopqoqlar bilan berkitilgan boʻlish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE18. Kuzatuv quduqlarini paydo boʻlgan yoki mumkin boʻlgan yerosti suvlari oziqlanadigan (va ifloslanadigan) manbalarga suv olgichlardan yoʻnaltirilgan nurlar boʻyicha, shuningdek qoʻshni suv olgich yoʻnalishidagi jinslar, yemirilishi boʻyicha va yemirilishi kesishuvi boʻyicha joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE19. Qator quduqlar, kon quduqlaridan tashkil topgan suv olgichlarda va suv olgich chegaralaridagi kuzatuv quduqlari gorizontal suv olgichlarida hamda ularni taʼsir etish zonalarida suv olgichlar 1 km uzviyligida 1-2 tadan hisobda suv olgich tarmoqlariga qatorlar boʻylab meʼyoriy joylashtirish zarur. Maʼlum uzunlikdagi suv olgichlari (5 km gacha) qatorlar oraligʻini 3 km ga oshirish lozim. atorning markaziy qudugʻi foydalaniladigan quduqlar oraligʻida boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar orasidagi masofa gidrogeologik sharoitlar, suv olgich quvvati va uni taʼsir zonasi kengligiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlar maydonlaridagi suv olgichlardagi kuzatuv quduqlarini xuddi shunday suv olgichlar va yuza suvli qatlamlar yoki hovuzlar oraligʻida, zarurat boʻlganda esa, suv olgich taʼsiri zonalarida qarama-qarshi qirgʻoqlarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE20. Tapqoq holda joylashgan quduqlar guruhidan iborat suv olgichlarda kuzatuv quduqlarini suv olgich taʼsiri zonasida foydalaniladigan quduqlar orasiga joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE21. Yerosti suvlari tartibini kuzatishni suv olgichni ishga tushirishdan oldin boshlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA F
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишORGANIK MODDALAR, TAʼM VA HIDLARNI YOʻQOTISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1. Suvdan organik moddalarni pasaytirish uchun oksidlovchi sifatida xlor, kaliy permanganati, ozon yoki ularning aralashmalaridan foydalanish lozim. Oksidlovchi turi va meʼyorini texnologik qidiruvlar malumotlari asosida belgilash lozim. Oksidlovchilarning taxminiy meyorlarini F1-jadval boʻyicha qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1-jadval | |||
Suvning permanganatli oksidlanishi, mg o/l | Oksidlovchi dozalari, mg/l | ||
xlor | kaliy permanganati | ozon | |
8 — 10 | 1,5 | 2 —4 | 1 — 3 |
10 — 15 | 1,5 | 4 — 6 | 3 — 5 |
15 — 25 | 2 | 6 — 10 | 5 — 8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Kislorodga kimyoviy ehtiyojni pasaytirish boʻyicha tozalash samarasi 40% ni tashkil qiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF2. Oksidlovchilarni asosiy kiritish oʻrni va reagentlarni kiritish ketma-ketligini F2-jadval boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTurli xildagi inshootlar oldida oksidlovchilar meʼyorini bir qismini kiritish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF2-jadval | |
Oksidlovchilarni kiritish joyi | Reagentlarni suvga kiritish izchilligi |
1. Xlor sorbsiyali tozalashdan oldin | Donalangan (granula) faol koʻmir orqali filtrlashdan yoki kukunsimon faol koʻmirni kiritishdan kamida 2 daqiqa oldin xlorlashtirish |
2. Ozon bevosita sorbsiyali tozalashdan oldin | Donalangan (granula) faol koʻmir orqali filtrlash yoki kukunsimon faol koʻmir bilan ishlov berish orqali keyinchalik ozonlashtirish |
3. Xlor koagulyatsiyalashdan oldin | Birlamchi xlorlashtirish, 2-3 daqiqadan keyin — koagulyatsiyalash |
4. Xlor va kaliy permanganati koagulyatsiyalashdan oldin | Birlamchi xlorlashtirish, 10 daqiqadan soʻng kaliy permanganatini kiritish, 2-3 daqiqadan keyin koagulyatsiyalash |
5. Ozon koagulyatsiyalashdan oldin | Ozonlashtirish, keyin koagulyatsiyalash |
6. Xlor va ozon koagulyatsiyalashdan oldin | Suvning xlorni oʻzlashtirish miqdorida birlamchi xlorlashtirish, 0,5-1 soatdan keyin — ozonlashtirish va keyinchalik koagulyatsiyalash. |
7. Ozon rangsizlantiruvchi filtrlardan oldin yoki tozalangan suvga | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Inshootlardan foydalanilayotganda reagentlarni kiritish joyini oʻzgartirish imkoniyati nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF3. Quvur oʻtkazgichlar yoki asosiy texnologik inshootlarga reagentlarni talab etiladigan vaqt uzilishlarida kiritish imkoni boʻlmasa, maxsus tutashuv kameralarini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF4. Xoʻjalik-ichimlik suv taʼminotida ozon va kaliy permanganatini qoʻllash, tozalangan suvni uni zararsizlantirish uchun xlorlash zaruratini mustasno etmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF5. Donalangan jadal koʻmirni sorbsiya filtrlarini toʻldiruvchi sifatida tindirgich filtrlardan yoki suvni muallaqlardan 1,5 mg/l gacha tozalashni taʼminlovchi boshqa inshootlardan keyin joylashtirib foydalanish lozim. Asoslab berilgan taqdirda aralash rangsizlantirgichsorbsiya filtrlarini qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF6. Koʻmir toʻldirgichning balandligi Nu.z, m, quyidagidan kam qabul qilinmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu.z. = Vz.f. ·τu/ 60
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Vr.f — filtrlashning hisobiy tezligi, raschetnaya skorost filtrovaniya, 10 — 15 m/s qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишτu — suv koʻmir qatlamidan oʻtishi vaqti, koʻmirning sorbsiya xususiyatlari, suv ifloslanganligining darajasi va turi va boshqa omillarga qarab, 10 — 15 daqiqa qilib qabul qilinadi, va texnologik izlanishlar natijalariga muvofiq aniqlashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF7. Sorbsiyali filtrlarni yuklash uchun, 1.3-bandining talablarini hisobga olgan holda, AG-Z, AG-M va shu kabi turdagi donalashtirilgan faollashgan koʻmirdan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltr sorbsiya toʻldirgichlarini suv bilan jadal yuvishda jadal koʻmirning nisbiy kengayishini talab etilganiga koʻra F3-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF3-jadval | |||
Faol koʻmirning turi | Toʻldirgich nisbiy kengayishining talab etiladigan qiymati, % | Filtrlarni yuvish jadalligi, l/(s·m2) | Filtrlarni yuvish davomiyligi, min |
AG-3 | 25 | 12 — 14 | 8-7 |
35 | 14 — 16 | 7-6 | |
45 | 16 — 18 | 6-5 | |
AG-M | 30 | 8-9 | 12 — 10 |
45 | 9-10 | 10 — 8 | |
60 | 11-12 | 8-7 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF8. Filtr toʻldirgichlar yuzasidan tarnovlar chetigacha boʻlgan masofani 6.113-bandiga va 26-jadvalga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF9. Jadval koʻmirli sorbsiya qatlamida bosim yuqolishini aniqlash, yuvish uchun uzatiladigan suv taqsimlash tizimlarining konstruksiyalarini tuzish va hisob-kitob qilish sorbsiyali filtrlarni tarnov hamda boshqa elementlarini oʻrnatishni 6.103 — 6.112-bandlariga muvofiq olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF10. Kukunsimon jadal koʻmirni suvga koagulyantdan oldin 10 daqiqadan kam boʻlmagan oraliq vaqtda kiritish lozim. Filtrdan oldingi koʻmir dozasini 5 mg/l gacha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF11. Reagentlar omboridan koʻmir kukunini tayyorlangan konstruksiyagacha transportirovkalashni suv va siqilgan havo usullarida amalga oshirish ruxsat etiladi. Koʻmir kukunini siqilgan havo usulida transportirovkalashda zichligi va yongʻin xavfiga qarshi vositalar, mahalliy portlashga qarshi qalpoqlar bilan taʼminlangan hamda yerga ulangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻmir quyqasini dozalash uchun koʻmirni idishda 1 soat davomida gidravlik yoki mexanik ravishda aralashtirib turgan holda ivitib qoʻyish lozim. Koʻmir quyqasini tebratib chiqaruvchi nasoslar koʻmirning qayroq tosh kabi taʼsiriga chidamli boʻlishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanma nasoslarning quvvati reagentlarning ivitilish vaqti davomida 4-5 marotaba ivitilguvchi reagentlarni almashtirishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻmir quyqasining quyuqligini 8% gacha qabul qilish zarurlozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF12. Koʻmir quyqalarini uzatuvchi quvur oʻtkazgichlardagi quyqa harakati tezligi 1,5 m/s dan kam boʻlmagan ravishda hisoblash lozim; quvur oʻtkazgichlarda 6.38-bandiga muvofiq tozalash, silliq burilishlar va nishabliklar uchun tekshirgichlar oʻrnatishni nazarda tutishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF13. Meʼyorlagich konstruksiyalar meʼyorlagichdagi doimiy sathdagi quyqalarni gidravlik aralashtirishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF14. Kaliy permanganati qorishmasini tayyorlash uchun idishning qorishtirgich bilan sigʻimini reagent qorishmasini 0,5 — 2% quyuqligiga (tayyor mahsulot boʻyicha) qarab aniqlash lozim, bunda reagentning toʻliq aralashuvi vaqtini suv harorati 20°S da 4 — 6 soatga, suv harorati 40°S da 2-3 soatgga teng qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF15. Kaliy permanganat uchun qorishtirich qorishtiruvchi-sarflash idishlari soni ikkitadan kam boʻlmasligi kerak (bittasi — zaxira uchun). Kaliy permanganat qorishmasini meʼyorlash uchun tindirilgan qorishmalarda ishlashga moʻljallangan dozatorlarni qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFenollarni faollashtirilgan koʻmir sorbsiyasi bilan yoʻqotish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF16. Suv tarkibida fenol miqdori ortib ketganda quyidagi usullardan foydalanish taklif etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfenollar miqdori 6 mkg/l gacha boʻlganda — xlor ammoniylashtirish (6.173-bandini koʻring);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfenollar miqdori 10 mkg/l gacha boʻlganda — faol koʻmir bilan toʻldirilgan sorbsiya filtrlari orqali filtrlash. Filtr-davrning davomiyligi suvni filtrlash tezligi 10 m/s boʻlganda — 220 — 240 sutka, suvni filtrlash tezligi 15 m/s boʻlganda esa — 120 — 140 sutka;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkukunsimon faol koʻmir bilan sorbsiyada, doza miqdori 5 mg/l boʻlganda tozalash samarasi 50 — 70% ni, doza miqdori 1 mg/l boʻlganda esa — 70 — 75% ni tashkil qiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfenollar miqdori 30 mkg/l gacha boʻlganda — kukunsimon faol koʻmir bilan sorbsiyada, doza miqdori 5 mg/l boʻlganda tozalash samarasi 50 — 55% ni, doza miqdori 10 mg/l boʻlganda esa — 65 — 70% ni tashkil qiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAyrim hollarda koʻrsatilgan usullarni birgalikda qoʻllash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlororganik birikmalarni yoʻqotish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF17. Suvni xlor bilan zararsizlantirishda organik moddalar mavjud boʻlganda uchuvchan xlororganik birikmalar paydo boʻladi (UXOB).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF18. Ichimlik suvda UXOB ning paydo boʻlishini pasaytirish uchun F4-jadvalda keltirilgan usullardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF19. Ichimlik suvida oxirgi ruxsat etilgan meʼyorlar (ORM) (2-3 gacha) dan ortib ketgan UXOB ning mavjudligida suvni aeratsiyalash lozim. Oldindan hisob-kitoblar olib borish uchun F5-jadval maʼlumotlarini qoʻllash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF4-jadval | ||
T/r | Suvga ishlov berish usuli | Uchuvchan xlor organik birikmalar paydo boʻlishini kamaytirish, % |
1. | Koagulyatsiyalash, tindirish, filtrlash | 15 — 20 |
2. | Zararsizlantiruvchi reagentlar dozalarini bir necha qismga maydalagan holda maksimal vaqt uzilishi bilan (30 soniyadan kam boʻlmagan) dastlabki xlorlashtirish. Sorbsiya filtridan oʻtkazilgan suvda xlorli suv tayyorlash | 20 — 25 |
3. | Ammiak va xlorni kiritgan holda zararsizlantirish | 35 — 55 |
4. | Kukunsimon faol koʻmir bilan ishlov berish | 10 — 16 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF5-jadval | |
Havo hajmining suv hajmiga boʻlgan nisbati | Dastlabki kattalikdan UXOB ni yoʻqotish, % |
5 | 35 — 40 |
10 | 40 — 80 |
15 | 75 — 80 |
30 | 90 — 95 gacha |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA G
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUVGA BARQARORLASHTIRUVCHI ISHLOV BERISH, POʻLAT VA CHOʻYAN QUVURLAR YEMIRILIIPINI BARTARAF ETISH UCHUN IBITORLAR BILAN ISHLOV BERISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG1. Suv barqarorligining texnologik tahlil maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda kalsiy karbonati J bilan toʻyinganlik belgisi boʻyicha aniqlangan ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ = pHo – PHs,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, rN0 – rN — metr yordamida oʻlchangan vodorod koʻrsatkichi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpHs — suvni kalsiy karbonati bilan toʻyintirish sharoitlarida vodorod koʻrsatkichi, G1-rasmdagi nomogramma boʻyicha, kalsiy Ssa miqdorining qiymatlari, tuzning R umumiy miqdori, ishqorlik Sh va suv haroratiga t qarab aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG1-pacm. Suv kalsiy karbonati (pHs) bilan toʻyinganligini rN aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMisol:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBerildi: Ssa = 100 mg/l; Sh = 2 mg-ekv/l; R = 3 g/l; t = 40°S.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJavob: pHs = 7,47.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG2. Metall quvurlarni yemirilishdan va qabariq yemirilish qatlamlaridan muhofazalash uchun yilda uch oydan ortiqroq muddatda toʻyinganlik belgisi 0,3 dan kamligida suvni barqarorlashtirish uchun unga ishlov berishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni barqarorlashtirish uchun qayta ishlash zarurligini aniqlashda, uning sifati avvalgi ishlov berishlar natijasida (koagulyatsiyalash, yumshatish, aeratsiya va sh.u.) oʻzgarganligini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG3. Maʼdanli koagulyantlar (oltingugurt turshli aluminiy, xlorli temir va sh.u.) bilan ishlov beriladigan suvlar uchun, toʻyinganlik belgisini hisoblashda rN ni va suvning ishqoriyligini unga koagulyantlar qoʻshilgandan keyingi pasayshnini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoagulyantlangandan keyingi suv ishqoriyligini Shq mg-ekv/l, quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShk = Sho — Dk / ek,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Sh0 — dastlabki suvning ishqoriyligi (koagulyatsiyalashdan oldin), mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDk — koagulyant dozasi suvsiz mahsulot hisobiga koʻra, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишek — koagulyantning suvsiz moddasining ekvivalent massasi, mg/mg-ekv, 6.19-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoagulyantlangan suvning rN kattaligi maʼlum boʻlganda, koagulyantlangandan keyin suvda erkin ikki oksidli uglerod miqdorini G2-rasmdagi nomogrammaga muvofiq, rN kattaligi maʼlum boʻlmaganda esa — quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(SO2)sv = (SO2)0 + 44 Dk/ ek,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, (SO2)0 —dastlabki suvda koagulyantlashdan oldin ikki oksidli uglerodning miqdori, mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(SO2)sv — qiymati maʼlum boʻlganda, koagulyantlangan suvdagi rN qiymati 2 rasmdagi nomogramma boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG2-rasm. Tabiiy suvda erkin ikki oksidli uglerod miqdorini (yoki rN) aniqlash uchun nomogramma.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMisol:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBerildi: rN = 7, R = 1 g/l; Sh = 1 mg-ekv/l; t = 80°S.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJavob: (SO2)sv = 9,1 mg/l
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG4. Musbat belgili tuiinganlikda quvurlarni kalsiy karbonati bosib ketishining oldini olish uchun suvga kislota (oltingugurtli yoki xlorid kislotasi), geksametafosfat yoki natriy tripoli fosfati bilan ishlov berish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKislota dozasini Dkis, mg/l, (tovar mahsulotining hisobiga koʻra) quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDkis = 100αkis Shekis / Skis ,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda αkis — G3-rasmdagi nomogrammaga muvofiq aniqlanadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSh — barqarorlashtiruvchi ishlov berishdan oldin suvning ishqoriyligi, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekis — kislotaning ekvivalent massasi, mg/mg-ekv (oltingugurt kislotasi uchun — 49, xlorid kislotasi uchun — 36,5);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSkis — tovar kislotasida faol qismining miqdori, %.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeksametafosfat yoki natriy tripolifosfati dozasini (R2O5 hisobiga koʻra) quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik-ichimlik suv quvurlari uchun — 2,5 mg/l dan (3,5 mg/l RO4 hisobiga koʻra);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarish suv quvurlari uchun — 4 mg/l gacha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG3-rasm. Kislota dozasini hisob-kitob qilishda αkis koeffitsiyentini aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG5. Manfiy belgili suvni karbonat kalsiy bilan toʻyinganligida barqaror suv olish uchun uni ishqoriy reagentlar (ohaq soda yoki ushbu reagentlarning birikmasi), geksametafosfat yoki natriy tripolifosfati bilan ishlov berish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhak meʼyori quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDi = 28,8u KtSh,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Di — ohak dozasi, mg/l, SaO hisobiga koʻra;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβi — G4-rasmdagi nomogramma boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent, suvning rN ga (barqarorlashtiruvchi ishlov berishdan oldin) va toʻyinganlik indeksiga J qarab;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKt — suv haroratiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt = 20°S – Kt = 1,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt= 50 °C – Kt= 1,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSh — barqarorlashtiruvchi ishlov berishdan oldin suvning ishqoriyligi, mg-ekv/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSodaning dozasini Na2CO3 hisobiga koʻra, mg/l, SaO hisobiga koʻra olinadigan ohak dozasidan 3-3,5-marta koʻproq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar (5) formulada ohak dozasi Di/28, mg-ekv/l, quyida koʻrsatilgan formula boʻyicha aniqlanadigan dsh ning, mg-ekv/l, miqdoridan kattaroq boʻlsa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdsh = 0,7 [(SO2] / 22 + Sh,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu holatda suvga dsh miqdorda solinadigan ohakdan tashqari sodani ham kiritish kerak va uning dozasi Ds quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDs = (Di / 28 – dsh) 100,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG4-rasm. Ishqor dozasini hisob-kitob qilayotganda βi koeffitsiyentini aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlar uzunligi boʻyicha himoyalovchi karbonat pardasini bir tekis taqsimlanish darajasini oshirish uchun ishqoriy reagentlarni kiritshp bilan bir vaqtda geksametafosfat yoki tripolifosfat natriyni 0,5 — 1,5 mg/l (P2O5 hisobida) meʼyorlash imkoniyatlarini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga geksametafosfat natriy (ishqoriy reagentlarsiz) bilan ishlov berish tizimlarini loyihalashda, ishlab chiqarish suv quvurlarining poʻlat va choʻyan quvurlarini yemirilishi bilan kurashish uchun, ushbu reagayentlar meʼyorlarini 5 — 10 mg/l (R2O hisobida) koʻrib chiqish zarur. Xoʻjalik-ichimlik uchun suv quvurlarida koʻrsatilgan reagentlar meʼyori R205 hisobida 2,5 mg/l dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni geksametafosfat yoki tripolifosfat natriy bilan ishqoriy reagentlarsiz qayta ishlash hollarida quvur oʻtkazgichlarning yangi qismlari ishga tushirilganda, yemirilish jadalligini pasaytirish uchun ularni 2-3 sutkaga geksametafosfat yoki tripolifosfat natriyning quyuqligi 100 mg/l (P2O5 hisobida) eritmasi bilan toʻldirish, keyinchalik ushbu eritmani quvur oʻtkazgichlarni yuvish uchun quyidagi meʼyorlardagi reagentlar (P2O5 hisobida):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 — 10 mg/l — ishlab chiqarish suv quvurlari va 2,5 mg/l — xoʻjalikichimlik suv quvurlari uchun chiqarib tashlashni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG6. Suvni qayta ishlash uchun geksametafosfat va tripolifosfat natriy eritmalarini tayyorlash eritmalar sarflanadigan, yemirilishga qarshi himoyalangan idishlarda bajarish lozim. Eritmalar quyuqligini tayyor mahsulot hisobida 0,5 dan 3% gacha qabul qilish kerak bunda eritilish davomiyligi mexanik qorishtirgichlar yoki siqiq havodan qoʻllanilganda — 4 soat, suv harorati 20°S da hamda 50°S da — 2 soat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG7. Suvga barqarorlashtiruvchi ishlov berilganda ishqoriy reagentlarni qorishtirgichga filtrdan oldin va filtrlangan suvga ikkinchi bor xlorlashdan oldin kiritish imkonlarini koʻrib chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagentlarni filtrdan oldin va filtrlangan suvga kiritilishida ishqoriy reagentlar va ularning eritmalarining tozalanganlik darajalari yuqoriligi taʼminlangan boʻlishi kerak. Ohak suti va soda eritmasini tayyorlash hamda meʼyorlash 6.34 — 6.39-bandlariga muvofiq ravishda olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshqoriy reagentlarni qorishtirgichlar va filtrlarga kiritish, qachonki bu suvning tozalanishi (jumladan, rangining pasayishi) samarasini yomonlashtirmagan xollarda olib borish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG8. Quvur oʻtkazgichlarning ichki yuzalarida kalsiy karbonati himoya pardasini shakllantirish uchun uni ishlatishning birinchi davrida (6) va (7) formulalar boʻyicha aniqlanuvchi ishqoriy reagentlar meʼyorlarini taqqoslash boʻyicha ikki marta ortiq olish, keyinchalik esa usha formulalar boʻyicha aniqlanuvchi 10 — 20% ortiq qabul qilish imkoniyatlarini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG9. Ishqoriy reagentlar meʼyorlarini, shuningdek karbonatli himoya pardasini shakllanish davrining davomiyligini aniqlash quvur oʻtkazgichlarni ishlatish jarayonida suvni texnologik va kimyoviy tahlillarni, shuningdek yemirilish koʻrsatkichini kuzatish asosida olib boriladi. Ushbu kuzatuvlar, shuningdek quvurlar devorlarida karbonat himoya pardasini shakllantirishning boshlangʻich davridan soʻng suvni kalsiy karbonati bilan oʻta toʻyinganligida biroz tutib turish maqsadga muvofiqligini aniqlaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG10. Xujalik-ichimlik suv taʼminoti tizimlari quvur oʻtkazgichlarida karbonatli himoya pardasini shakllantirshda, ishqoriy reagentlar bilan ishlov berilgan suvning rN qiymati GOST 2872-82 da ruxsat etilgan kattalikdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG11. Tarkibidagi kalsiy 20 — 30 mg/l dan kam va ishqoriyligi 1 — 1,5 mg-ekv/l boʻlgan kam madanli suvlarni barqarorlashtirish uchun ishlov berishni loyihalash faqat loyihaoldi texnologik qidiruvlar asosida olib borish lozim. Suvdagi kalsiy Sa2+ va gidrokarbonat (NSO3) quyuqligini oshirish zarurati boʻlsa, suvni uglerod ikki oksidi (SO2) hamda ohak bilan birgalikda qayta ishlashni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA N
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUVNI FTORLASH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH1. Suvni ftorlash uchun reagentlar sifatida kremniy-ftorli natriy, kremniy-ftorli ammoniy va kremniy-ftor-vodorodli kislotani olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Asoslab berilganda, OʻzR Sogʻliqni saqlash vazirligining Bosh sanitariya-epidemiologiya boshqarmasi bilan kelishilgan holda, tarkibida ftor mavjud boʻlgan boshqa reagentlardan foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN2. Reagentlar dozasini DF, g/m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDF = 104 (tf af – F) Kf Sf,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda tf — ishlov berilayotgan suvga reagent kiritish joyiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent, toza suvga kiritishda — 1, suvni ikki bosqichli tozalashda filtrlardan oldin kiritishda — 1,1 qiymatida qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaf — aholi yashash joyi joylashgan iqlimiy hududiga qarab, ishlov berilayotgan suv tarkibidagi ftorning zarur miqdori, sanitariya-epidemiologiya xizmati organlari tomonidan belgilanadi, g/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — dastlabki suv tarkibida ftor miqdori, g/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKf — toza reagent tarkibida ftor miqdori, %, kremniy-ftorli natriy uchun — 61, ftorli natriy uchun — 45, kremniy-ftorli ammoniy uchun — 64, kremniy-ftor-vodorodli kislota uchun — 79 qiymatida qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSf — tovar mahsulot tarkibida taza reagent miqdori, %.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN3. Odatda, ftorli reagentlarni toza suvga (uni zararsizlantirishdan oldin) kiritishni nazarda tutish lozim. Suvni ikki bosqichli tozalashda ftorli reagentlarni filtrlardan oldin kiritish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN4. Kremniy-ftorli natriydan foydalanishda sarf idishlarida toʻyinmagan reagent eritmalari yoki saturatorlarda bir bor toʻyingan reagent eritmalarini tayyorlashning texnologik sxemalarini qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFtorli natriy, kremniy-ftorli ammoniy, kremniy-ftor-vodorodli kislotalardan foydalanishda sarf idishlarida toʻyinmagan eritmalar tayyorlashning texnologik sxemalarini qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKukunsimon reagentlar uchun reagentlarni quruq dozalash sxemalarini qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN5. Saturatorning unumdorligini qc, l/ch, (reagentning toʻyingan eritmasi boʻyicha) quyidagi formula yordamida aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqc = Dfq / ns Rf,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda qc — ishlov berilayotgan suv sarfi, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишps — saturatorlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRf — kremniy-ftorli natriyning eruvchanligi, g/l, haroratga qarab, quyidagicha boʻladi: 0°S — 4,3; 20°S — 7,3; 40°S — 10,3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSaturatorlar hajmini aniqlayotganda ularning ichida eritma qancha vaqt boʻlishini kamida 5 soatga teng qilib qabul qilish lozim, saturatorda koʻtarilayotgan suv oqimining tezligi — 0,1 m/s dan ortiq boʻlmagan qiymatda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN6. Sarf idishlarida toʻyinmagan eritmalar tayyorlashda reagentlar eritmalarining quyuqligini: kremniy-ftorli natriy uchun — 0,25%, eritma harorati 0 °S boʻlganda va 0,5% — 25°S da; ftorli natriy uchun — 2,5%, 0 °S da, kremniy-ftorli ammoniy uchun — 7%, 0 °S da, kremniy-ftor-vodorodli kislota uchun — 5%, 0 °S da qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEritmalarni aralashtirishni mexanik aralashtirgichlar yoki havo yordamida olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavo uzatish jadalligini 8 — 10 l/(s.m2 qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN7. Tarkibida ftor mavjud boʻlgan reagentlar eritmalaridan foydalanishdan oldin 2 soat davomida tindirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN8. Quruq reagentlar meʼyorlagichlari tarzidan foydalanishda suv bilan meʼyorlangan reagentlarni aralashtirish uchun maxsus boʻlmalarini nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKamerada eritmalarni aralashtirishni gidravlik yoki mexanik qurilmalar yordamida bajarish lozim. Bunda kameradagi eritmalar quyuqligini berilgan haroratda reagentlar eruvchanligi 25%, kamera eng kam turish vaqtini 7 daqiqa qilib qabul qilish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN9. Reagent sifatida kremniy-ftorli natriy, kremniy-ftorli ammoniy va kremniy-ftor-vodorodli kislota qoʻllanilganda baklar, quvur oʻtkazgichlar hamda dozatorlar yemirilishiga qarshi tadbirlarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH10. Tarkibida ftor mavjud boʻlgan reagentlarni korxonalarda tayyorlangan idishlarda omborlarda saqlash lozim. Kremniy-ftor-vodorodli kislotani muzlashning oldini olish tadbirlari bajarilgan idishlarda saqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH11. Ftorlash uskunalari xonalari va tarkibida ftor boʻlgan reagentlar omborlari boshqa ishlab chiqarish xonalaridan ajratib (izolyatsiya) qoʻyilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChang chiqishi mumkin boʻlgan joylarda mahalliy havo yutgichlar bilan jihozlanishi, kremniy-ftorli natriy va ftorli natriy idishlardan olinishi esa himoyalovchi javon ostida olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN12. Tarkibida ftor boʻlgan reagentlardan foydalanishda ularning zaharliligini hisobga olgan holda xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning muhofazalash boʻyicha umumiy va alohida tadbirlarni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA I
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUVNI YUMSHATISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYumshatilishi lozim boʻlgan va suvning umumiy miqdoridan foiz hisobida ifodalangan suv miqdorini qy quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqy = 100 (Jo.isx – Jos) / (Jo.isx – Ju),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Jo.isx — dastlabki suvning umumiy qattiqligi, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJos — tarmoqqa uzatiladigan suvning umumiy qattiqligi, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJu — yumshatilgan suvning qattiqligi, mg-ekv/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni reagentli karbonatsizlantirish va ohak-sodali yumshatish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI1. Suvni reagent usulida yumshatish yuza suvlari uchun, qachonki bir vaqtning oʻzida ularni tindirish, organik moddalar qismini, ogʻir metallarni, temirlarni kremniy kislotali birikmalarni yoʻqotish kabi, shunday yerosti suvlari uchun ham boshqa usullardan foydalanishda paydo boʻladigan maʼdanli eritmalarni, chiqarib tashlashni man etishda qoʻllash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI2. Karbonat qattiqligini bartaraf etish uchun ohakli, umumiy qattiqlikni bartaraf etish uchun ohak-sodali yumshatishni qoʻllash lozim. Bunda, bir vaqtning oʻzida suvning karbonatsizlanishi va tarkibidagi tuz kamayishi sodir boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI3. Suvni reagentli karbonatsizlantirish va ohak-sodali yumshatish uchun konstruksiyalar tarkibida quyidagilarni nazarda tutish lozim: reagent xoʻjaligi, qorishtirgichlar, muallaq choʻkindili tindirgichlar, filtrlar hamda suvga barqarorlashitruvchi ishlov berish konstruksiyalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAyrim hollarda muallaq choʻkindili tindirgichlar oʻrniga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtufonli reaktorlar (I13-bandni koʻring);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишharakatdagi stansiyalar uchun mexanik turdagi qorishtirgichli gorizontal tindirgichlarni (I12-bandni koʻring) qoʻllash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI4. Suvni yumshatishni anion turidagi flokulyantlar ishtirokida, masalan maʼdansiz koagulyantlardan foydalanmasdan poliakrilamid bilan olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI5. Suvni ohak bilan yumshatishda ohak dozasini di, mg/l, quyidagi formulalar yordamida aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) kalsiyning suvdagi miqdori va karbonatli qattiqlik Sa2+ / 20 > Jk oʻrtasidagi nisbat quyidagicha boʻlganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDi = 28 (SO2 / 22+Jk;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) ularning oʻrtasidagi nisbat Sa2+ /20 < Jk boʻlganda esa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDi = 28 (SO2 / 22 + 2Jk – Sa2+ / 20),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, SO2 — uglekislotaning suvdagi miqdori, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSa2+ — kalsiyning suvdagi miqdori, mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI6. Suvni ohak-sodali yumshatishda ohak va sodaning dozalarini quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишohak dozasi Di, mg/l, SaO boʻyicha hisoblaganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDi = 28 (SO2 / 22 + Jk + Mg2+ / 12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsoda dozasi De, mg/l, Na2SOz boʻyicha hisoblaganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDe= 53 (Juq,),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Mg2+ — suv yumshatilishidan oldin uning tarkibidagi magniy miqdori, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJik — suvning nokarbonatli qattiqligi, mg-ekv/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI7. Flokulyant dozasini, mg/l, taxminan quyidagi formula boʻyicha hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDf = 0,174 Mg2+ / 12 – Mg2+ost / 12,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Mg2+ost — yumshatilgan suv tarkibida Mg2+ miqdori, mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhak-sodali yumshatishda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMg2+ost = 2,4 – 6,0 mg/l
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhaklashda Mg2+ost ishqoriylik (Sh), mg-ekv/l, va Sa2+ / 20 ning dastilabki suvga boʻlgan nisbati quyidagilarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSh < Sa2+ / 20 Mg2+ost = 0,95 Mg2+
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSh > Sa2+ / 2 0 Mg2+ost = Mg2+nk
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Mg2+nk — suvning nokarbonatli magniyli qattiqligi, mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFlokulyant dozasi, reagentlarni kiritish tartibi suvni sinov tariqasida yumshatishda aniqlashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI8. Tarkibida anchagina organik va boshqa oʻziga xos ifloslantiruvchilari boʻlgan suvni yumshatishda, hisobiy (I11-bandni koʻring) ishqoriylik hamda qattiqlikni bilish imkoni boʻlmagan hollarda, flokulyant ishtirokida sinash uchun yumshatishda, koagulyantdan foydalangan holda yumshatishni sinashni olib borish lozim. Koagulyant sifatida oltigugurt kislotasini yoki xlorli temirni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoagulyantning suvsiz FeCI3 yoki FeSO4 mahsulotlari hisobidagi meʼyorlarini 25 — 35 mg/l, keyinchalik suv yumshatgich konstruksiyalarini ishlatish jarayonida aniqlash bilan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI9. Koagulyantni ishlatish holatida ohak dozasi 15 va 16-bandlariga nisbatan 28 Dk/ek kattaligiga koʻpayadi, bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDk — koagulyant dozasi (suvsiz mahsulotlar uchun hisoblaganda), mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишek — koagulyant faol moddasining ekvivalent massasi, mg/mg-ekv/l (FeCI3 uchun — 54, FeSO4 uchun — 76).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI10. Suvni yumshatish uchun quyidagi miqdorlardagi reagentlarning ishchi eritmalaridan foydalanish tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишohak — 5% suspenziya SaO hisobida,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsoda — 10% eritmasi Na2SO3 boʻyicha,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишflokulyant — 0,1% eritmasi 100%-li modda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI11. Ohak bilan suvni yumshatishda qoldiq ishqoriylikni (Shost) taxminan I1-jadval boʻyicha qabul qilish, bunda qoldiq qattiqlik karbonatsiz qattiqlikdan 0.4 — 0.8 Mg-ekv/l ga ortiq boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhak-sodali yumshatishda qoldiq qattiqlik 0,8 — 1,2 mg-ekv/l ishqoriylikda 0,5 — 10 mg-ekv/l boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI12. Suvni reagentli yumshatish uchun konstruksiyalar tarkibida quyidagilarni: reagent xoʻjaligi, muallaq choʻkindi qatlamli qorishtirgichlar, filtrlar va suvni barqarorlashtirish uchun unga ishlov berish konstruksiyalarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAyrim hollarda rangsizlantirgichlar oʻrniga yoki ular bilan birga tofonli reaktorlar qoʻllanilishi mumkin (I13-bandni koring).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI13. Keyinchalik filtrlarda rangsizlantiriladigan tofonli reaktorlarda yumshatilgan suvlarni permanganat oksidi 10 mg O/l dan koʻp boʻlmagan, loyqaligi 20 mg/l dan koʻp boʻlmaganda, reagentlar sifatida tindirilgan ohak yoki sodadan foydalanishni ishlov berilayotgan suvdan faqat kalsiy kationini yoʻqotish zaruratidagina qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhak sutidan reagent sifatida foydalanilganda, dastlabki suvning loyqaligi 20 mg/l dan ortiqligida, ishlov berilayotgan suvdan kalsiy va magniyni yoʻqotish zaruratida tufonli reaktorlar suvni qayta ishlashni I-chi bosqichi sifatida, keyinchalik uni rangsizlantirgich hamda filtrlarda tindirish bilan qoʻllanilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI14. Tofonli reaktorlarning hisob-kitobi uchun quyidagilarni qabul qilish lozim: reaktorga kirish tezligi 0,8 — 1,0 m/s, konuslilik burchagi 15 — 20°, suv chiqarish konstruksiyalari sathida chiqishdagi suv harakitining tezligi 4 — 6 mm/s. Toʻfonli reaktorlarni toʻldirish uchun tutashuv qorishmalar sifatida tufonli reaktorlarda marmar kukuni va qumga aylanuvchi maydalangan ohak toshlar yanchilgan kalsiy karbonatlarni qoʻllash lozim. Tutashuv qorishmalari donalarining yirikligi 0,2-0,3 mm, ularning miqdori 1 m3 toʻfonli reaktor hajmiga 10 kg boʻlishi kerak. Tutashuv qorishmalari toʻfonli reaktordan har qaysi chiqishidan soʻng toʻldirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhakni reaktorning pastki qismiga kiritish lozim, toʻfonli reaktordan chiqarib olinayotgan kukunlar kuydirilib, ohak reagentini hosil kiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhaklashda suv sifatining koʻrsatkichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI1-jadval | |||||
Sa2+ / 20 va Sh nisbati | Jk : (Jk + Jik) nisbati | Tuz miqdori, mg/l | Harorati, °S | Yumshatilgan suv sifati koʻrsatkichlari | |
Shost, mg-ekv/l | rN | ||||
10 — 14 | 0,4 | 10,2 | |||
Sa2+ /20>Sh | 0,5 | 200 | 17 — 22 | 0,4 | 10,1 |
25 — 30 | 0,4 | 10,0 | |||
10 — 14 | 0,7 | 10,3 | |||
Sa2+ /20>Sh | 0,7 | 800 | 17 — 22 | 0,6 | 10,2 |
25 — 30 | 0,5 | 10,1 | |||
10 — 14 | 0,8 | 10,4 | |||
Sa2+ /20=Sh | 0,7 | 200 | 17 — 22 | 0,8 | 10,4 |
25 — 30 | 0,7 | 10,3 | |||
10 — 14 | 1,3 | 10,8 | |||
Sa2+ /20 | 0,9 | 800 | 17 — 22 | 1,3 | 10,7 |
25 — 30 | 1,2 | 10,6 | |||
10 — 14 | 1,6 — 1,9 | 10,8 | |||
Sa2+ /20 | 1,0 | 1000 | 17 — 22 | 1,6 — 1,9 | 10,7 |
25 — 30 | 1,6 — 1,9 | 10,6 | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhakni reaktorning pastki qismiga kiritish lozim, toʻfonli reaktordan chiqarib olinayotgan kukunlar kuydirilib, ohak reagentini hosil kiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI15. Suvni tindirish uchun rangsizlantirgichlardan foydalanishda muallaq choʻkindilar qatlamida suv harakatining tezligini 1,3 — 1,6 mm/s qabul qilish lozim, rangsizlantirgandan soʻng suv tarkibida muallaq choʻkindilar 15 mg/l dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni permanganat oksidlavchisi 5 mg 02/l dan ortiq boʻlgandagi yumshatishni suvni dastlabki oqimini 2 qismga 3:2 nisbatda boʻlishni, kichik qismini tindirgichdan sinashga olinadigan nuqtani uchinchi bosqichida kiritish bilan koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI16. Rangsizlantirgichlardan yoki toʻfonli reaktorlardan oʻtgan suvni tindirish uchun filtrlarni donalar yirikligi 0,5 — 1,25 mm va bir jinslimaslik koeffitsiyenti 2 — 2,2 boʻlgan qum yoki maydalangan antratsitlar bilan toʻldirish joizdir. Toʻldirish qatlami balandligi 0,8 — 1,0 m. Filtrlash tezligi — 6 m/s gacha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki qatlamli filtrlarni qoʻllash ruxsat etiladi. Filtrlarning yuqori qismlarini yuvish uchun tegishli qurilmalar bilan jihozlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni yumshatishning natriy-kationitli usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI17. Natriy-kationitli usul yerosti suvlari va yuza manbalari suvlarining loyqaligi 8 mg/l dan hamda tiniqligi 30° dan ortiq boʻlmagan suvlarni yumshatish uchun qoʻllaniladi. Natriy-kationlashda suvning ishqoriyligi oʻzgarmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI18. Bir bosqichli natriy-kationlashda suvning umumiy qattiqligi 0,05 — 0,1 mg-ekv/l gacha, ikki bosqichli kationlashda esa — 0,01 mg-ekv/l gacha pasaytirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI19. Birinchi bosqich filtrlardagi kationit hajmini quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, qy — yumshatilgan suvning sarfi, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJo.isx — dastlabki suvning umumiy qattiqligi, g-ekv/kub. m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— Na-kationlashda kationitning ishchi almashuv hajmi, g-ekv/kub. m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpr — har bir filtrning bir sutka davomidagi regeneratsiyalari (qayta tiklanishi) soni, bittadan uchtagacha boʻlgan doiralarda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI20. Natriy-kationlashda kationitning ishchi almashuv hajmini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, αNa — natriy-kationit regeneratsiyasining samaradorligi koeffitsiyenti, kationitning notoʻliq regeneratsiyasini hisobga oladi va I2-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβNa — kationitning Sa2+ va Mg2+ boʻyicha almashuv hajmi Na+ kationitlari qisman tutilib qolishi natijasida pasayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent, I3-jadval boʻyicha qabul qilinadi, va unda CNa — dastlabki suvda natriy miqdori, g-ekv/m3 CNa = (Na+ / 23);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEpoln — kationitning toʻliq almashuv hajmi, g-ekv/kub. m, zavodning pasport maʼlumotlari boʻyicha aniqlanadi. Bunday maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda quyidagicha qabul qilish kerak: sulfokoʻmir uchun yirikligi 0,5 — 1,1 mm — 500 g-ekv/m3 kationit uchun KU-2-8 yirikligi 0,8 — 1,2 mm — 1500 — 1700 g-ekv/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgud — kationitni yuvish uchun suvning solishtirma sarfi, m3, 1 m3 kationit uchun, sulfokoʻmir uchun quyidagicha qabul qilinadi — 4 va KU-2-8-6 uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI2-jadval | |||||
Kationitni qayta tiklashda osh tuzining solishtirma sarfi, g g-ekv ishchi almashuv sigʻimiga | 100 | 150 | 200 | 250 | 300 |
αNa kationitning qayta tiklanish koeffitsiyenti | 0,62 | 0,74 | 0,81 | 0,86 | 0,9 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI3-jadval | |||||||
CNa -------------- Jo.isx | 0,01 | 0,05 | 0,1 | 0,5 | 1 | 5 | 10 |
/JNa | 0,93 | 0,88 | 0,83 | 0,7 | 0,65 | 0,54 | 0,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI21. Birinchi bosqich kationit filtrlarining maydonini Fq m2 quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFk = Wk / Nk,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Nk — bosimsiz filtrdagi kationit qatlamining balandligi, 2 dan 2,5 m gacha qabul qilinadi (toʻldirishning katta balandligini suv qattiqligi 10 g-ekv/m3 dan ortiq boʻlganda qabul qilish lozim); namunali bosimli filtrda — 1,8 — 2 m qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWk — (10) formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirinchi bosqich kationitli filtrlar sonini quyidagicha qabul qilish kerak: ishchi filtrlar soni — kamida ikkita, zaxiradagi filtrlar soni — bitta.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI22. Suvni kationi orqali filtrlash tezligi birinchi bosqichli bosimli filtrlar uchun meʼyoriy tartibda suvning umumiy qattiqligida quyidagicha boʻladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 g-ekv/m3 gacha — 25 m/s,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 — 10 g-ekv/m3 — 15 m/s,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10 — 15 g-ekv/m3 — 10 m/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Filtrlar qayta tiklash yoki taʼmirlash uchun oʻchirilganda, filtrlash tezligini, yuqorida aytib oʻtilganlarga nisbatan, 10 m/s ga qisqa muddatga oshirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI23. Bosimli kationitli filtrlarda suv filtrlanishida bosim yoʻqotishni filtr kommunikatsiyalarida, zovurlarda va kationitda yoʻqoluvchi bosimlar yigʻindisi sifatida aniqlash lozim. Filtrda bosim yoʻqotish I4-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI4-jadval | |||||
Kationit qatlamining balandligi, m, yirikligi 0,5 — 1,1 mm yoki 0,8 — 1,2 mm | Bosimli kationitli filtrda bosim yoʻqotilishi, m, filtrlash tezligi quyidagicha boʻlganda, m/s | ||||
5 | 10 | 15 | 20 | 25 | |
2 | 4 | 5 | 5,5 | 6 | 7 |
2,5 | 4,5 | 5,5 | 6 | 6,5 | 7,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI24. Ochiq kationitli filtrlarda kationit ustidagi suv qatlamini 2,5 — 3,0 m va filtrlash tezligini 15 m/soat gacha qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI25. Yumshatishda suv uzatish tezligini donalar yirikligi 0,5 — 1,1 mm ligida 4 l/(s.m2) va donalar yirikligi 0,8 — 1,2 mm ligida 5 l/(s.m2) qabul qilish lozim. Yumshatish davomiyligi 20 — 30 daqiqa. Kationitni yumshatish uchun suv uzatishni 6.117-bandiga muvofiq nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI26. Natriy-kationit toʻldirgichli filtrlarni qayta tiklashni texnik osh tuzi bilan koʻrib chiqish joiz. Osh tuzining sarfi St, kg, birinchi bosqichli filtrni bir marta qayta tiklash uchun quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, ƒk — bir filtrning maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNk — filtrdagi kationit qatlamining balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— kationitning ishchi almashuv sigʻimi, g-ekv/m3, I20-bandga muvofik qabul kilinadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишas — kationitning 1 g-ekv ishchi almashuv sigʻimiga tuzning solishtirma sarfi, dastlabki hisob-kitoblar uchun 120 — 150 g/g-ekv qiymatida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI1-rasmda tuzning turli solishtirma sarflarida yumshatilgan suvning qattiqligi keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI1-rasm. Bir bosqichli natriy-kationlash bilan yumshatilgan suvning qoldiq qattiqligini aniqlash jadvali.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirinchi bosqich filtrlari uchun qayta tiklash eritmasining toʻyinganligini 5 — 8% miqdorda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirinchi bosqichli filtrlar kationiti orqali qayta tiklash eritmasining filtrlash tezligini 3-4 m/s; kationitni yuvish uchun dastlabki suvni filtrlash tezligini — 6 — 8 m/s qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI27. Ikkinchi bosqich natriy-kationitli filtrlarni 25 va 26-bandlarga muvofiq hisoblash lozim, bunda kationit qatlami balandligini — 1,5 m; filtrlash tezligini — 40 m/s dan ortiq boʻlmagan; ikkinchi bosqichli filtrlarda kationitni qayta tiklash uchun tuzning solishtirma sarfi 300 — 400 g/g-ekv kationlardagi tutilish qattiqligi; qayta tiklanuvchi eritmalar quyuqligini 8 — 12% qabul qilish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi boskichli filtrlarda bosim yoʻqotishni 13 — 15 m qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi bosqichli filtrlarda kationitlarni yuvishni birinchi bosqichdagi filtrlovchilar bilan olib borishni koʻrib chiqish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi bosqichli sizgichlarning hisob-kitobida ularga tushadigan suvning umumiy qattiqligini 0,1 mg-ekv/l, kationitni yuvish ishchi sigʻimini yirikligi 0,5 — 1,1 mm — 250 — 300 g-ekv/m3; KU-2-8 kationiti uchun — 500 — 600 g-ekv/m3 qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI28. Asoslab berilgan hollarda yuqori maʼdanli suvni yumshatish uchun oqimga qarshi yoki bosqichli-oqimga qarshi kationitlash tarzidan foydalanish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI29. Maʼdanli oqava suvlarni chiqarib tashlash man etilganda, uni qayta ishlash va qayta tiklanadigan eritmalarni qayta ishlashda undan takroran foydalanishni koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu maqsadda eng koʻp maʼdanli oqava suv qismini yigʻish, ularni ohak-sodali yumshatish, hosil boʻlgan eritmadan keyinchalik filtrlarni qayta tiklash uchun ishlatishni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOhak va sodalarni qoʻllash imkoni boʻlmasa, maʼdanli tular va osh tuzi sarfini qisqartirish uchun eng koʻp maʼdanli qayta tiklanuvchi suvlarni ikki qismga boʻlish lozim, birinchisi chiqarib tashlanuvchi, ikkinchisi esa filtrlarni dastlabki qayta tiklash uchun foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni yumshatishning vodorod-natriy-kationitli usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI30. Vodorod-natriy-kationitli usulni suvdan qattiqlik kationlarini (kalsiy va magniy) yoʻqotish hamda bir vaqtning oʻzida suvning ishqoriyligini pasaytirysh uchun qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu usulni loyqaligi 8 mg/l dan ortiq boʻlmagan va tiniqligi 30° dan ortiq boʻlmagan yerosti suvlari hamda yuza manbalari suvlarini qayta ishlash uchun qoʻllash lozim. Suvni yumshatishni quyidagi tarzlar boʻyicha qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoldiq ishqoriyligi 0,4 g-ekv/m3 boʻlgan umumiy qattiqligi 0,1 g-ekv/m3 boʻlgan sizuvchi hosil qiluvchi muvoziy vodorod-natriykationlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишizchil vodorod-natriy “ochiqqan” li kationlashi vodorod-kationli sizgichlarni qayta tiklashdir; bunda sizuvchining umuadiy qattiqligi 0,01 g-ekv/m3, ishqoriyligi 0,7 g-ekv/m3 tashkil etadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“ochiqqan” vodorod-kationlash izchil qayta tiklash oʻzi qayta tiklanuvchan kationli buferli filtrlar orqali filtrlanishi, bunda filtrning umumiy qattiqligi dastlabki suvning karbonatsiz qattiqligidan 0,7 — 1,5 g-ekv/m3 yuqori boʻladi, filtrning ishqoriyligi 0,7 — 1,5 g-ekv/m3. Qoldiq qattiqliklarni, ishqoriylikni va rN ni maʼlum doirada tutib turish talab etilmasa, kationit buferli filtrlarni inobatga olmaslik ruxsat etiladi. Buferli filtrlarni qayta tiklashni texnik osh tuzlari eritmalari bilan olib borish imkoniyatlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI31. Vodorod-kationli va natriy-kationli filtrlarga uzatiladigan suv sarflari nisbati suvning muvoziy ravishda vodorod-natriy-kationlash bilan yumshatishda quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvodorod-kationli filtrlarga uzatiladigan suv sarfi, m3/soat,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnatriy-kationitli filtrlarga uzatiladigan suv sarfi, 
, m3/soat,
, m3/soat,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, qpol vodorod-natriy-kationitli qurilmaning foydali unumdorligi, m3/soat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
va 
— tegishligicha, vodorod-kationitli va natriy-kationitli filtrlarning foydali unumdorligi, m3/soat;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSh0 — dastlabki suvning ishqoriyligi, g-ekv/ m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShu — yumshatilgan suvning talab etiladigan ishqoriyligi, g-ekv/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — yumshatilgan suvda kuchli kislotalar (sulfatlar, xloridlar, nitratlar va sh.u.) anionlarining jami miqdori, g-ekv/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 1. Vodorod-kationli filtrlar natriy-kationli sifatida ham ishlatilishi mumkin, shuning uchun vodorod-kationli filtrlar texnik osh tuzi eritmalari bilan ikki-uch qayta tiklanishi imkoniyatlarini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. quvur oʻtkazgichlar va filtrlarni hisob-kitobni vodorod-kationli filtrlardagi kattaroq kuchlarda, suvning kattarok ishqoriyligi (Sh) va ular tarkibida kichikroq kuchli kislotalar anionlari (A); natriy-kationli filtrlarda; suvning kichikroq ishqoriyligi va undagi kattaroq kuchli kislotalar anionlari tartibida olib borish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI32. Vodorod-kationitli filtrlarda kationit hajmini WNa, m3 quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNatriy-kationitli filtrlarda kationit hajmini WNa, m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda J0 — yumshatilgan suvning umumiy qattiqligi, g-ekv/ m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpr — har bir filtrning bir sutkadagi qayta tiklanishi soni, 19 bandga muvofiq qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— vodorod-kationitning ishchi almashuv sigʻimi, g-ekv/ m3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— natriy-kationitning ishchi almashuv sigʻimi, g-ekv/ m3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишCNa — natriyning suvdagi konsentratsiyasi, g-ekv/ m3, 120-band boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI33. Vodorod-kationitning ishchi almashuv sigʻimini 
, g-ekv/ m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
, g-ekv/ m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda αH vodorod-kationitni qayta tiklash samaradorligi koeffitsiyenti, 5-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSk — suvda kalsiy, magniy, natriy va kaliy kationlarining umumiy miqdori, g-ekv/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqud — qayta tiklashdan keyin kationitni yuvish uchun suvning solishtirma sarfi, 1 m3 kationitga 4-5 m3 suv toʻgʻri keladigan qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEpoln — neytral muhitda kationitning pasport boʻyicha toʻliq almashuv sigʻimi, g-ekv/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPasport maʼlumotlari Epoln mavjud boʻlmaganda, 20-band boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI5-jadval | ||||
Ishchi almashuv sigʻimdagi kationitni qayta tiklash uchun oltigugurt kislotasining solishtirma sarfi, g/g-ekv | 50 | 100 | 150 | 200 |
Vodorod-kationitini qayta tiklash samaradorligi koeffitsiyenti, αn | 0,68 | 0,85 | 0,91 | 0,92 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI34. Vodorod-kationitli va natriy-kationitli filtrlar maydonini
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFn, m2, va FNa, m2, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Nk — filtrda kationit qatlamining balandligi, m, 21-band boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVodorod-kationitli filtrlarda bosim yoʻqolishi, yumshatish jadalligi va filtrlash tezligini 123 — 125-bandlariga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI35. Vodorod-kationli va natriy-katnonli ishchi filtrlar sutka davomida ishlaydigan sharoitda ikkitadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaxiradagi vodorod-kationli sizgichlar sonini ishchi filtrlar oltitagacha boʻlganda bitta; undan ortiq boʻlganda — ikkita qabul qilish lozim. Natriy-kationli filtrlarning zaxiralari oʻrnatilmaydi, biroq vodorod-kationli filtrlar zaxiralaridan natriy-kationli sifatida foydalanish imkonnyatlarini 31-bandning eslatmasiga muvofiq koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI36. Vodorod-kationitli filtrlarni qayta tiklashni 1 — 1,5% li oltingugurt kislotasi eritmasi bilan olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOltingugurt kislotasini koʻrsatilgan quyuqlikkacha suvda filtrdan oldin ejektorlarda aralashtirish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayta tiklovchi oltingugurt kislotasi eritmasining kationit qatlamidan oʻtkazish tezligi 10 m/soatdan kam boʻlmasligi, izchil yumshatilmagan suvni kationit orqali yuqoridan pastga m/soat tezlik bilan oʻtkazib yuvilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvishga tushadigan suv filtrlovchilarning kislotaliligi suvda sulfatlar va xloridlar quyuqligi yigʻindisiga teng boʻlganda yuvish tugatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvilgan suv hajmining birinchi yarmini toʻplagich va shunga oʻxshashlarda aralashtirmaydigan qilish uchun, ikkinchi yarmini — kationitni yumshatish uchun idishlarga yunaltiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Asoslab berilganda vodorod-kationitli filtrlarni qayta tiklash uchun xlorid va oltingugurt kislotasidan foydalanish ruxsat etiladi (KU-2 uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI37. Vodorod-kationitli filtrni bir marta qayta tiklash uchun 100% li Rn kislotasining sarfini quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda αn — kationitni qayta tiklash uchun kislotaning solishtirma sarfi, g/g-ekv, filtratning talab etiladigan qattiqligiga qarab, 12-rasm boʻyicha aniklanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-rasm. Vodorod-kationlash yoʻli bilan yumshatilgan suvning umumiy qattiqligini aniqlash uchun jadval.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI38. Quyuq oltingugurt kislotasi oʻlchagichi va aralashtirilgan kislota eritmasi idishlari hajmini (agar ularni aralashtirish filtrdan oldin bajarilmasa) ishchi vodorod-kationitli filtrlar soni toʻrttagacha boʻlganda, bitta filtrni qayta tiklash hamda toʻrttadan ortiq boʻlganda ikkita filtrni qayta tiklash shartlariga koʻra aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI39. Kislotalarni meʼyorlash va transportirovkalash uchun apparatlar hamda quvur oʻtkazgichlarni kislotalar bilan ishlashda xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilgan holda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI40. Vodorod-kationlangan suvdan yoki vodorod va natriy-kationlangan suvdan uglerod ikki oksidini yoʻqotishni kislotaga chidamli 25 x 25 x 4 mm oʻlchamli sopol oʻrnatmalari yoki chorqirra gʻoʻladan yogʻoch xordali oʻrnatmalari boʻlgan katronlatgichlarda eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQatronlatgichlar koʻndalang kesim yuzasini sopol oʻrnatmasida sugʻorish zichligi 1 m2 qatronlatgich yuzasiga 60 m3/s, yogʻoch xordali oʻrnatmada — 40 m3/ch ga koʻra aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQatronlatgichdagi ventilyator 1 m3 suvga 15 m3 havo uzatishni taʼminlashi kerak. Ventilyator tarqatuvchi bosimni aniqlash sopol oʻrnatma qarshiligi — 1 m oʻrnatma qatlam balandligiga 30 mm suv ustuniga teng qabul qilinuvchi, yogʻoch xordali oʻrnatma 10 mm suv ustuni qarshiligini inobatga olgan holda olib borish zarur. Boshqa qarshiliklarni 30 — 40 mm suv ustuniga teng qabul qilish lozim. Kationlangan suvning uglerod ikki oksidini kamaytirish uchun zaruriy oʻrnatma qatlami balandligini qatronlatgichga uzatiluvchn erkin uglerod ikki oksidi (SO2) g/m3, tarkibiga koʻra I6-jadval boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(SO2)sv — dastlabki suvdagi erkin uglerod ikki oksidi, g/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSho — dastlabki suv ishqoriyligi, g-ekv/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI6-jadval | ||
Degazatorga uzatiladigan suvda (SO2) miqdori, g/m3 | Degazatorda oʻrnatma qatlamining balandligi, m | |
kislotaga chidamli sopolli | yogʻochli xordali | |
50 | 3 | 4 |
100 | 4 | 5,2 |
150 | 4,7 | 6 |
200 | 5,1 | 6,5 |
250 | 5,5 | 6,8 |
300 | 5,7 | 7 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI41. “Ochiqqan” vodorod-kationli filtrlarni qayta tiklash izchil vodorod-natriy-kationlash bilan suvni yumshatish uchun konstruksiyalarni loyihalashda quyidagilarni qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) vodorod-kationli filtrlarning filtrlagichlar qattiqligi Jsn, g-ekv/m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj; = (SI-) + (So2-4) + Shost – (Na+),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, (SI-) va (So2-4) — yumshatilgan suvda xloridlar va sulfatlar miqdori, g-ekv/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShost — vodorod-kationitli filtrlar filtratining qoldiq ishqoriyligi, 0,7 — 1,5 g-ekv/m3 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(Na+) — soderjaniye natriya v umyagchennoy vode, g-ekv/kub. m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) vodorod-kationitli filtrlarni “ochiqqan” qayta tiklashga kislotaning sarfi — suvdan chiqarib tashlangan karbonatli qattiqlikning 1 g-ekv ga 50 g;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) “ochiqqan” qayta tiklashda kationitlarning NSO3 ioni boʻyicha “shartli” almashuv sigʻimini (filtratning ishqoriyligi koʻtarila boshlagan damgacha) sulfokoʻmir SK-1 uchun — 250 — 300 g-ekv/m3, kationit KB-4 uchun — 500 — 600 g-ekv/m3, import sintetik smolalar (mum) uchun — 1400 g-ekv/m3 qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI42. Natriy-kationitli filtrlarga nordon suv tushishining oldini olish uchun vodorod-natriy-kationlashning izchil konstruksiyalari, vodorodkationli filtrlarni kislotaning ortiqcha meʼyori bilan qayta tiklash hollarida vodorod-kationli filtrlarga degazatorlardan avval tindirilgan yumshatilmagan suvni filtrlagichlarga uzatishni koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI43. Nordon suv yoki filtrlagichlarga teguvchi apparatlar, quvur oʻtkazgichlar va oʻzaklar yemirilishdan muhofazalangan yoki yemirilishga qarshi materiallardan tayyorlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI44. Parallel ravishda vodorod-natriy-kationlashda ionli filtrlarni asoslab berilgan hollarda oqimga qarshi qayta tiklash yoki bosqichli oqimga qarshi ionlash sxemasi boʻyicha nazarda tutish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI45. N-kationli filtrlarda qayta tiklangan oqova suvlarni ohaq kalsiy karbonati yoki boshqa ishqorny reagentlar bilan aralashmaydigan qilib qayta ishlab, soʻngra toʻplagich yoki maishiy yoki boʻlmasa ishlab chiqarish kanalizatsiyasiga chiqarib tashlash lozimdir. N-kationli filtrlarda qayta tiklangan oqova suvlar “ochiqqan” qayta tiklashda aralashmaydigan tasirga ega boʻlgan, shuning uchun aralashmaydigan qilish uchun qayta ishlash talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAtrof-muhitga maʼdanli tuzli chiqindilarni chiqarib tashlash chegaralangan hollarda oqova suvlarning maʼdanli qismini vodorod kationli filtrlarda ohak bilan magniy gidra oksidini ajratish uchun va sulfat kalsiyning gipsini qattiqlash uchun qayta tiklash eritmalarini tayyorlash uchun rangsizlantirilgan suvdan foydalanib, unga ishlov berishni nazarda tutish lozim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA J
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSUVNP CHUCHUKLANTIRISH VA TUZSIZLANTIRISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIonli almashuv
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ1. Ionitli filtrlarga uzatiladigan suv tarkibida: muallaq moddalar — 8 mg/l, tiniqligi 30°, permanganat oksidlovchi — 7 mg O/l dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu talablarga javob bermaydigan suvlarga dastlab ishlov berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ2. Ion almashuvi bilan bir bosqichli sxema boʻyicha suvni tuzsizlantirishni degazatorlarda suvdan uglerod ikki oksidini izchillik bilan yoʻqotish, vodorod-kationit orqali izchil filtrlashni koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir bosqichli tarz boʻyicha qayta ishlangan suv tarkibidagi tuz 20 mg/l dan ortiq boʻlmasligi kerak (solishtirma elektr oʻtkazuvchanlik 35 — 45 mkOm/sm) bunda kremniy tarkibi pasaymaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ3. Ikki bosqichli sxemada suvni tuzsizlantirishda quyidagilarni inobatga olish lozim: vodorod-kationitli filtrlar birinchi bosqichi; anionitli filtrlar birinchi bosqichi; kuchsiz asosli anionit bilan toʻldirish; vodorod-kationitli filtrlar ikkinchi bosqichlar ikkinchi bosqichi; uglerod ikki oksidini yoʻqotish uchun degazatorlar; anionitli filtrlar ikkinchi bosqichi; kremniy kislotasini yoʻqotish uchun kuchli asosli anionitli toʻldirgichlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki boskichli sxema boʻyicha qayta ishlangan suv tarkibidagi tuz 0,5 mg/l dan ortiq boʻlmasligi (solishtirma elektr oʻtkazuvchanligi 1,6 — 1,8 mk Om/sm) va kremniy kislotasi 0,1 mg/l dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ4. Uch bosqichli tarzda suvni tuzsizlantirishda 13-band boʻyicha sxemaga qoʻshimcha sifatida uchinchi bosqich filtrlarni yuqori kislotali kationit va yuqori asosli anionitdan (FSD) tashkil topgan aralash toʻldirgichlar bilan nazarga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUch bosqichli sxema boʻyicha qayta ishlangan suv tarkibidagi tuz 0,1 mg/l dan oshmasligi (solishtirma elektr oʻtkazuvchanligi — 0,3 — 0,4 mk Om/sm) va kremniy kislotasi 0,02 mg/l dan ortiq boʻlmasligi kerak. Tarkibida tuz yanada kam boʻlgan suv olish zarurati boʻlsa, ikki va uch bosqichli sxemalardan foydalanish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ5. Vodorod-kationitli filtrlar birinchi bosqichini I-ilovaning I32, I33-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq, degazatorlarni I-ilovaning I40-bandi koʻrsatmalariga binoan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsoslab berilgan hollarda, vodorod-kationitli filtrlar birinchi bosqichini oqimga qarshi qayta tiklash yoki bosqichli-oqimga qarshi ionlash sxemasi boʻyicha nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ6. Vodorod-kationitli filtrlarning ikkinchi bosqichi uchun: filtrlash tezligini 50 m/s gacha; kationit qatlami balandligini — 1,5 m; 100% li oltingugurt kislotasining solishtirma sarfi 1 g-ekv singdirilgan kationga 100 g; koʻmir sulfatining singdirish sigʻimi — 200 g-ekv/m3; KU-2 kationiti — 400 — 500 g-ekv/m3; qayta tiklanishdan soʻnggi kationitni yuvish uchun suv sarfi 1 m3 kationitga 10 m3 qabul qilish lozim. Yuvishni birinchi bosqichli anionit filtrlaridan oʻtgan suv bilan bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi bosqichli kationitli filtrlarni yuvish uchun suvni birinchi bosqichli vodorod-kationit filtrlarini yumshatish uchun ishlatish va ular uchun qayta tiklash eritmasini tayyorlash lozim. Vodorod-kationitli filtrlarni ikkinchi bosqichini qayta tiklash va yuvish davomiyligini 2,5 — 3 soat qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ7. Birinchi bosqichli anionit filtrlarning filtrlash maydonini F1, m2, quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1 = Q1 / pr T1 v1
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Q1 — birinchi bosqich anionitli filtrlar unumdorligi, shu jumladan qurilmaning keyingi bosqichlarining oʻz ehtiyojlari uchun suv sarfini hisobga olgan holda, m3/sut.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpr — bir sutkada birinchi bosqich anionitli filtrlarning qayta tiklanish soni, 1-2 qiymatida qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv1 — filtrlash tezligi, m/s, kamida 4 va koʻpi bilan 30 qiymatida qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT1 — qayta tiklashlar oraligʻida har bir filtr ishlashining davomiyligi, s., quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT1 = 24 / pr – τr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda τr — filtrlarni qayta tiklash boʻyicha barcha operatsiyalarning umumiy davomiyligi, 5 soat qiymatida qabul qilinadi (yumshatish — 0,25 sek, qayta tiklash — 1,5 sek, anionitni yuvish — 3 — 3,25 sek).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrda W1 anionit hajmini quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW1 = Q1Co / npEp,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, So — dastlabki suvda sulfat, xlorid va nitrat ionlarining jami miqdori, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEr — koʻrsatilgan kuchli kislotalar anionlari boʻyicha anionitning ishchi almashuv sigʻimi, g-ekv, 1 m3 anionit uchun, pasport maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi; AN-31 va AV-17 anionitlar uchun bunday maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda 600 — 700 g-ekv/m3 qiymatida qabul qilishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ8. Birinchi bosqichli anionitli filtrlarni qayta tiklashni 4% li kalsiylangan soda eritmasi bilan olib borish lozim, sodaning solishtirma sarfini 1 g-ekv singdirilgan anionga 100 g Na2CO3 qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi bosqichli anionitli filtrlar konstruksiyalarida kuchli asosli anionitlar bilan toʻldirilganligi birinchi bosqichli anionitli filtrlarda ishlatilgan oʻyuvchi natra eritmasidan soʻng ikkinchi bosqichli anionitli filtrlarni qayta tiklash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayta tiklovchi soda va oʻyuvchi natra eritmalarini vodorodkationlangan suvda tayyorlash lozim. Qayta tiklashdan soʻng birinchi bosqichli anionit filtrlarini yuvishni vodorod-kationlangan suvni 1 m3 anionitga 10 m3 suv sarfi bilan amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ9. Ikkinchi bosqichli anionitli filtrlarni toʻldirishni kuchli asosli anionitlar 1,5 m qatlam balandligi bilan, filtrlash tezligi 15 — 25 m/soat qabul qilib nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuchli asosli anionit kremniy sigʻimini hujjatiy malumotlar, ular boʻlmaganda esa I1-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi bosqichli yuqori asosli anionitli filtrlarda qayta tiklashni 4% li oʻyuvchi natra eritmasi bilan olib borish lozim. 100% li oʻyuvchi natraning solishtirma sarfi 1 m3 anionitga 120 — 140 kg qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ1-jadval | ||||
Kuchli asosli anionit | SiO2-3 filtrda anoitli “sakrash”gacha sarflanishida, mg/l, kremniy sigʻimi, g-ekv/m3 | Filtratda, mg/l, SiO2-3 minimal qoldiq miqdori | ||
0,1 | 0,5 | 1 | ||
AV-17 | 420 | 530 | 560 | 0,05 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ10. FSD filtrlari uchun: filtrlash tezligini 40 — 50 m/soat, kationit va anionit qatlamlari balandligi har biri 0,6 m qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlar soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak ulardan ikkitasi ishchi, uchinchisi qayta tiklashga yoki zaxiraga. FSD filtrlarini qayta tiklashni 1 m3 ion aralashmalariga 10 — 12 ming m3 suvning toʻldirgichlar orqali filtrlagandan soʻng nazarda tutish lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 m3 kationit qayta tiklashga 100% li oltingugurt kislotasi sarfi 70 kg, 1 m3 anionitga 100% li oʻyuvchi natra 100 kg qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ11. Suvni ion almashtirishli tuzsizlantirish konstruksiyalari tarkibida nordon va ishqoriy oqava suvlarni oʻzaro aralashmaydigan qilish, zarur boʻlganda ularni ohak bilan qoʻshimcha neytralizatsiya qilishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda ikkitadan kam boʻlmagan har birining sigʻimi sutkali oqova suv miqdoriga teng boʻlgan neytralizatsiya idishlarni nazarda tutish lozim. Ionitlarni yumshatish va yuvishga ishlatilgan suvni takroran ishlatishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIonitli filtrlarni qayta tiklashdan neytralizatsiyalangan oqova suvlarini, mahalliy sharoitlarga qarab, maishiy yoki ishlab chiqarish kanalizatsiyasiga yoʻnaltirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElektrodializ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ12. Elektrodializ usulini xoʻjalik-ichimlik maqsadlari uchun suvlarni chuchuklatish uchun qanday qoʻllanilsa, shunday suvni 15 — 20 mg/l gacha tuzsizlantirish uchun ham qoʻllash lozimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIqtisodiy jihatdan muvofiq asoslarga muvofiq elektrodializ tarkibidagi tuz miqdorini 15000 mg/l gacha boʻlgan suvlarni chuchuklatish uchun qoʻllash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ13. Elektrodializ konstruksiyalariga uzatilayotgan suv quyidagi talablarga javob berishn kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtarkibidagi muallaq moddalar — 1,5 mg/l dan ortiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrangliligi — 20° dan ortiq boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpermanganat oksidlanganligi — 5 mg O/l dan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir (umumiy) — 0,05 mg/l dan ortiq emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmarganets — 0,05 mg/l dan ortiq emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ14. Ichimlik suvi maqsadida dastlabki suvni elektrodializ chuchuklatish uchun suv tarkibidagi boratlar (VO2 boʻyicha hisoblaganda) 3 mg/l dan ortiq boʻlmasligi, brom 0,4 mg/l dan oshmasligi kerak chuchuklashtirilgan suv oshmasliga lozim, chuchuklashtirilgan suv esa isteʼmolchiga uzatishidan oldin qoʻshimcha qayinli jadal koʻmir orqali filtrlanishi va zararsizlantirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu talablarga javob bermaydigan suvlarga dastlab ishlov berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDastlabki suvni umumiy qattiqligi 20 mg-ekv/l dan ortiqligida uni oldindan yumshatish zarurati asoslangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ15. Suvga elektrodializli ishlov berishning asosiy sxemalari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaylanma (miqdoriy) sxema quvvati 400 m3 sut gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻri oqimli, quvvatlari oʻrtacha va yuqori boʻlgan sxema. Ayrim hollarda dializat va namakoplarning qisman qayta aylanma sxemalaridan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ16. Sanoat elektrodializlari konstruksiyalari uchun koʻp bosqichli toʻgʻri oqimli sxemalaridan foydalanish lozim, qayerda dastlabki suv tarkibidagi tuzlarni zaruriy miqdorigacha pasayishini izchil ishlovchi elektrodializ apparatlari qurilmalari orqali erishiladi (chuchuklatish bosqichlari ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ17. Elektrodializ apparatlari turini tanlash tayyorlovchi korxonaning hujjatiy maʼlumotlari boʻyicha, shuningdek elektrodializlagichlarni ishlab chiquvchilar tavsiyalari boʻyicha olib borish lozim. Bunda qayta ishlangan suv sarfi va dastlabki suv tarkibidagi tuzlarga bogʻliq ravishda chuchuklatish bosqichlari soni, har bosqichidagi parallel apparatlar soni, qayta aylanma takroriyligi va chuchuklantirilayotgan namokop sarfi, shuningdek tokni toʻgʻrilashni tanlash uchun barcha bosqichlar apparatlaridagi tok quvvati va kuchi aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElektrodializ apparatlarida bosim yoʻqotish ularning hujjatiy maʼlumotlari boʻyicha yoki ishlab chiquvchilarning tavsiyalariga koʻra dializatlarni hamda namokoplarni uzatuvchi va chetlatuvchi quvur oʻtkazgichlarda esa ularning gidravlik hisob-kitoblari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ18. Toʻgʻri oqimli konstruksiyalarning chuchuklatish bosqichlari soni z quyidagicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSisx — dastlabki suvda tuz miqdori, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSop — chuchuklashtirilgan suvda tuz miqdori, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишαs — chuchuklashtirishning har bir bosqichida dializatda tuz miqdorini eng oxirgi ruxsat etilgan darajagacha pasaytirish koeffitsiyenti, quyidagi qiymatda qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишαs = (100 — Sc) / 100 ,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Sc — chuchuklantiriluvchi suvni bir marta apparat orqali oʻtishida tuz yedirilishi, hujjatiy maʼlumotlar boʻyicha qabul qilunuvchi, %.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar z kasr son chiqsa, uni katta tomonga butun songacha yaxlitlab olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ19. Elektrodializ konstruksiyalarining talab etilgan, quvvati parallel ishlayotgan elektrodializator tarmoqlari soni bilan taʼminlanadi (p):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn = Qtr / Qeda,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Qmp — elektrodializ qurilmasining unumdorligi, oʻz ehtiyojlarini hisobga olgan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQeda — bir elektrodializatorning unumdorligi (oʻtkazuvchanlik qobiliyati) (elektrodializatorning pasport maʼlumotlari yoki uning ishlab chiqaruvchilarining tavsiyalariga koʻra qabul qilinadi ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn qiymati eng yaqin butun songacha yaxlitlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKamida bitta zaxira liniyani oʻrnatish nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ20. Barcha bosqichlar elektrod apparatlaridagi (tokni oʻzgartirib beruvchi tur tanlash uchun) quchlanishni aniqlashda quyidagilarni hisobga olish lozim: eritmalarning va membrshalarning 0 m qarshiligi hisobidan membranalar bogʻlamida kuchlanishning pasayishi (elektr oʻtkazuvchanlikning qaytish kattaligi) va qutblanish quyuqligini hisobga olgan membranalar potensiayalari yigʻindisi. Hisob-kitoblar eritmalarning berilgan haroratida olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDializat va namokop solishtirma elektr oʻtkazuvchanlik χ1 qiymatini quyidagi nomogramma boʻyicha tarkibidagi sulfatlarning SiO2-4 anionlarning umumiy soniga ∑A nisbatiga, haroratiga tc va tuzlar quyuqligiga Ss bogʻliq ravishda aniqlanadi (J1-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ21. Elektrodializ konstruksiyalarida namokop miqdorini qisqartirish va dastlabki suv sarfini kamaytirish uchun namokopning qayta aylanishli sxemasini qoʻllash lozim. Bunda oxirgi bosqichdan chiqayotgan namokop konsentratsiyasi quyuqlik chegarasidan oshmasligi kerak qaysiki kalsiy sulfati qattiq holidan tushmaslik shartidan aniqlanadi. Hisob-kitob N-ilovaning 5 formulasiga muvofiq olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamokopdagi talab etiladigan quyuqlikni namokop traktini purkash yoʻli bilan tutib turish amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamokop traktida kalsiy karbonati qattiq holatidan tushishi mumkin. Kalsiy karbonatining qattiq holatidan tushishining oldini olish namokopni nordonlash yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKalsiy karbonati qattiq holatidan tushishi imkoni, yaʼni namokopni nordonlash zarurati kalsiy karbonatining toʻyinganlik belgisini aniqlash yoʻli bilan belgilanadi. Toʻyinganlikning musbat belgisi namokopni kalsiy karbonatini yotqizish xususiyatidan darak beradi, bu holda namokopni nordonlash talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisob-kitob G-ilovani inobatga olgan holda olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKislota meʼyorini dastlabki suvdagi ishqoriylikka teng qabul qilish zarur. Asoslab berilgan hollarda elektrodializatlash traktlarini kislotalarning yuqori meʼyorlari bilan davriy yuvish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamokopda kalsiy sulfati va karbonati birikmalarining tushishini oldin olish uchun qoʻshimcha reagentlar kiritish hamda apparatlarni davriy qutb oʻzgartirishni bir vaqtning oʻzida traktlarni qayta yoqishni tashkil etish bilan olib borish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишReagentli usulda namokopli traktga fosfat reagenti eritmasi (geksamenta-fosfat yoki tripolifosfat natriy) 1,5 — 2,5 mg/l meʼyorda P2O5 hisobi boʻyicha, namokopni purkash sarfiga kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDavriy qutb oʻzgartirishni elektrodializatorlar ishlab chiqaruvchilari belgilaydilar va sozlab ishga tushirish jarayonlarida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ22. Elektrodializ konstruksiyalari quvur oʻtkazgichlari polietilen quvurlardan, polietilen bilan qoplangan yoki sirlangan armaturadan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ23. Har qaysi elektrodializ konstruksiyalarining traktida sarflar, harorat, tarkibidagi tuzlar miqdori va rN lar nazorati nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ24. Elektr dializatlashlarning katod va anodlari oksidlanishga chidamli kuchli oksidlovchi materiallardan tayyorlanishi lozim. Maxsus shimdirilgan yoki yuqori znchliliqdagi grafitlar, shuningdek platinalashtirilgan titanlardan elektrodlar, platina qoplamasi kalinligi 1 — 3 mk, elektrolitik suritiluvchilar shular jumlasidandir. Platinaning buzilish tezligi yiliga suvdan olingan 1 t tuzga nisbatan 2% ga yetadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ25. Chuchuklashtirish uchun elektr quvvatining sarfi 0.8 — 1.2 kvt.soat/kg yoʻqotiladigan tuzga toʻgʻri keladi, barcha chuchuklashtiruvchi stansiyalar elektr kuchlanishlarini hisobga olganda esa 1,8 kvt.s/kg gacha yetadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ26. Elektrodializ konstruksiyalari tarkibiga quyidagi xonalar kiradi: elektrodializ apparatlari, sigʻimli jihozlar, nasosxonalar, omborlar, ventilyator kamerasi, NOʻA va A, kimyoviy Laboratoriya, xizmat va maishiy xonalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElektrodializatorlarning unumdorligiga qarab sigʻimli jihozlar va nasoslar bir xonaga joylashtirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ27. Unumdorligi 400 m3/sut dan ortiq elektr kuchlanishli jihozlar va NOʻA larni elektrodializatorlar xonasidan ajratib qoʻyilgan alohida xonaga oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA K
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYUVISH SUVLARIGA VA SUV TAYYORLASH STANSIYALARI CHOʻKINDILARIGA ISHLOV BERISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvish suvlarining sigʻimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK1. Yuvish suvlari sigʻimlarini filtrlari yuvilgan suvni qabul qilish uchun va uni bir maromda tindirmasdan qorishtirgichlardan oldingi quvur oʻtkazgichlarda yoki qorishtirgichlarda tebratib chiqarish hamda tindirilgan holda izchil filtrlash bilan suv tayerlash stansiyalarida nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Tindirgich choʻkindilari ustidagi bu suv sigʻimlariga ular boʻshatilayotganda toʻkish imkoniyatlarini nazarda tutish kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK2. Sigʻimlar soni ikkitadan kam qabul qilinmasligi kerak. Har bir sigʻim hajmini yuvish suvlarning kelib tushishi va bir maromda tortib chiqarish jadval chizmasi boʻyicha aniqlash hamda filtrni bir yuvishdagi suv hajmidan kam qabul qilinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK3. Yuvish suvlarini tortib chiqaruvchi nasoslar va quvur oʻtkazgichlar filtrlarning jadallashgan tartibdagi ishlari tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvish suvlarining tindirgichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK4. Yuvish suvlari tindirgichlari bir bosqichli filtrlashda (filtrlar, tutashuv tindirgichlari) va suvni temirsizlantirishda nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK5. Yuvish suvlari tindirgichlari, nasoslar va quvur oʻtkazgichlarni yuvish suvlarining davriy kelib tushishi, tindirilishi hamda tindirilgan suvlarni qorishtirgichlardan oldingi quvur oʻtkazgichlarda yoki qorishtirgachlarda K3-band talablarini inobatga olgan holda bir maromda tortib chiqarilishiga qarab hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻilib qolgan choʻkindilarni suvsizlantirish inshootlariga yoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK6. Yuvish suvlarini tindirish davomiyligi suvlarni reagentsiz temirsizlantirish stansiyalari uchun 4 soat, suvni reagentli temirsizlantirish va suvni tindirish stansiyalari uchun — 2 soat qilib qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: 0,08 — 0,16 mg/l dozada poliakrilamiddan foydalanganda suvlarni tindirish davomiyligini 1 soatgacha kamaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK7. Tindirgichdagi choʻkindi yigʻiladigan zona hajmini aniqlashda, choʻkindi namligini suvni rangsizlantirish stansiyalari uchun 96 — 98% va reagentli temirsizlantirishda — 99% qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻplagichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK8. Toʻplagichlarni choʻkindilarni suvsizlantirish va uni zichlashda ajralgan tindirilgan suvlarni yoʻqotish bilan toʻplash uchun nazarda tutish lozim. Choʻkindilarni toʻplagichga uzatishning hisobiy davri besh yildan kam qabul qilinmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻplagichlar sifatida jarliklardan, ishlab boʻlgan konlardan yoki 2 m dan kam boʻlmagan chuqurlikdagi tabiiy asosli tekislangan maydonchalardan foydalanish lozimdir. Choʻkindilarda zaharli moddalar mavjud boʻlsa, toʻplagichlarda filtrlashga qarshi toʻsiq pardalarni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK9. Toʻplagich hajmi Wnaq kub. m, quyidagi formula boʻyicha anikdanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda q — suv tayyorlash stansiyasining hisobiy suv sarfi, m3/ch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSE — dastlabki suvda muallaq moddalarning yillik oʻrtacha konsentratsiyasi, g/m3, 6.65-banddagi (11) formula boʻyicha anikdanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRoc1, Ros2, ... Rosp — muvofiq oʻrtacha namlik qiymatlari foizlarda va r1, r2, ... , Pn, tn/m3 choʻkindilar zichligi, birinchi, ikkinchi .., n-chi yillar choʻkindi zichlanganligiga, oʻxshash sharoitlarda toʻplagichlardan foydalanish maʼlumotlari boʻyicha, ular yoʻq boʻlganda K1-rasm va K1-jadval boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni rangsizlantirish stansiyasi chiqindilarining namligi va zichligining oʻrtacha qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK1-jadval | ||||||||
Dastlabki suvda muallaq moddalar miqdori, mg/l | Reagent turi | Zichlanish vaqtidagi namlik Ros, %, yil | ||||||
0,25 | 0,5 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
100 dan kam | AI2(SO4)3, PAA | 60 — 65 | 58 — 62 | 52 — 54 | 48 — 50 | 48 — 50 | 48 — 50 | 48 — 50 |
100 — 1500 | - “ - | 50 — 60 | 50 — 55 | 48 — 50 | 48 — 50 | 48 50 | 48 — 50 | 48 — 50 |
1500 dan ortiq | - “ - | 46 — 48 | 40 — 42 | 38 — 40 | 36 — 38 | 36 — 38 | 36 — 38 | 36 — 38 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Koʻp yillik zichlantirishda suvni temirsizlantirish yoki reagentli yumshatish stansiyalari choʻkindilarining namligi va zichligining oʻrtacha qiymatlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — reagentli temirsizlantirish; 2 — reagentsiz temirsizlantirish; 3 — reagentli yumshatish magniyli qattiqlik 25% dan ortiq boʻlganda; 4 — reagentli yumshatish magniyli qattiqlik 25% dan kam boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Namlik uzluksiz, zichlik uzilishli chiziq bilan koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK10. Toʻplagichlar boʻlimlari soni yillar boʻyicha almashib ishlaydigan ikkitadan kam qabul qilinmasligi qeraq bunda choʻkindini tushirish bitta boʻlimga yil davomida tindirilgan suvlarni chiqarib tashlash bilan olib boriladi. Bu vaqtda boshqa boʻlimlarda avval uzatilgan choʻkindilarni qishki davrga muzlatish va yozgi davrga shibbalashda undan chiqqan suvlarni chnqarib tashlab, quritish uchun suvsizlantirish hamda shibbalash sodir boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK11. Choʻkindi uzatuvchini va suvni chetlatish uchun konstruksiyalarni toʻplagichlarning qarama-qarshi tomonlarida oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilar uzatish uchun qurilmalar orasidagi masofa 60 m dan ortiq qabul qilinmasligi qerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni chetlatish uchun konstruksiyalar tuzilishlari toʻplagichning istalgan chuqurligi sathidan chiqarishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuritish maydonchalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK12. Namlikning turgʻun yetishmaslik davridaga yetishmaslik qiymati 800 mm va undan ortiqni tashkil etadigan janubiy tumanlarda choʻkindilarni quritish maydonchalarida oʻz ogʻirlik kuchlari taʼsirida shabbalanib, suvsizlantirish yoʻli bilan ochiq havoda quritish va 1 — 3 yildan soʻng izchil choʻkindilar tashlanadigan joyga chiqarib tashlash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni quritish maydonchalarining umumiy foydali yuzasi Fpl.p, m2 quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Fz.v va Fl — qish-bahor va yozda choʻkindilarni toʻkish uchun muvofiq quritish maydonchalari yuzalari, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK13. Qish-bahorgi davrdagi choʻkindilarni quritish foydali yuzalarini Fz.v, m2 quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Eg — bir yilda erkin suv yuzasidan bugʻlanib ketgan suv miqdori, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA2 — bir yillik yogʻingarchilik miqdori, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— qish-bahor davridagi yogʻingarchilik hajmi, m3 quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, 
— qish-bahor davrida quritish maydonchalariga tushadigan choʻkindi hajmi, m3, oʻrtacha namligi Ros,%;
— qish-bahor davrida quritish maydonchalariga tushadigan choʻkindi hajmi, m3, oʻrtacha namligi Ros,%;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWv — maydonchalarda zichlanishi natijasida quritish maydonchalarida ajralib chiqqan suv hajmi, m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Ros — qish-bahor davrida quritish maydonchalarida zichlashgan choʻkindining namligi, K1-jadval hamda K1 va K2 rasmlar boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRos — tindirgichlar va rangsizlantirgichlardan chiqarilayotganda choʻkindining qabul qilinadigan namligi, %, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Rtv — choʻkindidagi qattiq fazaning oʻrtacha zichligi, 2,2 dan 2,6 t/m3 gacha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишδ — choʻkindida qattiq fazaning konsentratsiyasi, t/m3, 6.65-bandidagi 22-jadvalga muvofiq qabul qilinadi, choʻkindi chiqarilayotganda uni 6.74-bandiga muvofiq suyultirishni hisobga olgan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEr, mm, qiymatini quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Td — namlik tanqisligi bilan ifodalanadigan kunlarning bir yildagi umumiy soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI0 — toʻyingan suv bugʻlarining oʻrtacha tarangligi, choʻkindining haroratiga muvofiq boʻladi, millibar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI200 — suv yuzasidan 200 sm balandlikda havoning mutlaq namligiga muvofiq boʻlgan toʻyingan suv bugʻlarining oʻrtacha tarangligi, millibar, meteorologiya stansiyasining maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишν200 — 200 sm balandlikda shamolning oʻrtacha tezligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK14. Yoz davridagi choʻkindilarni chiqarish maydonchalarining foydali yuzalari K13-bandning (3) formulasi boʻyicha aniqlanadi, qish-bahorgi chiqarish uchun aynan K1-jadval va 1 — 4 rasmlar boʻyicha choʻkindilarning namligi va zichligi qabul qilinadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK15. Mahalliy sharoitlar va quritish maydonchalarining oʻlchamlariga koʻra ularni seksiyalarga boʻlish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni chiqarish uchun konstruksiyalarni K16-bandga muvofiq loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK16. Maydoncha va seksiyalarga choʻkindilarni quvur oʻtkazgichlar boʻyicha uzatishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaydoncha va seksiyalarga choʻkindilarni uzun tomonlari bilan uzunasiga yotqizilgan ochiq novlarda chiqarishni nazarda tutish kerak. Novlar nishabligini 0,01 dan qam qabul qilinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni maydonchalarga (seksiyalarga) chiqarish va tindirilgan suvdan chetlatish uchun konstruksiyalarni 40 m dan ortiq boʻlmagan oraliqda qarama-qarshi tomonda joylashtirilishini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni chiqarish, shuningdek tindirilgan suvni chetlatish uchun konstruksiyalar orasidagi masofa 30 m dan oshmasliga kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK17. Quritish maydonchalari (seksiyalari) toʻsiqlari valiklarining qurilish balandligini Nstr, m, quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Nnak — zichlangan choʻkindi toʻplangan yillar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— zichlangan choʻkindining yillik hajmi, m3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFpl. — quritish maydonchalarining umumiy yuzasi, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHr — zichlanmagan choʻkindining qatlami, olib chiqishdan oldingi oxirgi yil boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK2-rasm. Tindirish va rangsizlantirish stansiyasi choʻkindisining namligiga qarab zichlik qiymatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDastlabki suvda muallaq moddalar miqdori — M, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишreagentlar — R:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK3-rasm. Suvni temirsizlantirish va reagentli yumshatish stansiyasi choʻkindisi namligining oʻrtacha qiymatlari bir yilgacha vaqt davomida zichlanganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — reagentli temirsizlantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 — reagentsiz temirsizlantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 — reagentli yumshatish magniyli qattiqlik 25% dan ortiq boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4 — reagentli yumshatish magniyli qattiqlik 25% dan kam boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK4-rasm. Temirsizlantirish stansiyasi choʻkindisining namligi va suvni reagentli yumshatishga qarab zichlikning qiymatlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — suvni reagentli yumshatish magniyli qattiqlik 25% dan ortiq boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 — suvni reagentli yumshatish magniyli qattiqlik 25% dan kam boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 — suvni reagentli va reagensiz temirsizlantirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA L
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMajburiy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQUVUR OʻTKAZGICHLARNING GIDRAVLIK HISOB-KITOBI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL1. Suv uzatish va taqsimlash tizimlari quvur oʻtkazgichlarida bosim yoʻqotish quvurlar hamda birikish choklari, shuningdek armatura va biriktirish qismlarining gidravlik qarshiligidan kelib chiqadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL2. qyvyp oʻtkazgichning bir birlik uzunligidagi bosim yoʻqotish (“Gidravlik nishablik”) i ni birikish choklarining gidravlik qarshiligini inobatga olgan holda, quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (L1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda λ — gidravlik qarshilik koeffitsiyenti, (2) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (L1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, d — quvurlarning ichki diametri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — suv harakatlanishining kesimi boʻyicha oʻrtacha tezligi, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — ogʻirlik kuchining jadallashuvi, m/s2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRe = vd/v — Reynolds soni; Vo = CRe/vd;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — transportirovka qilinayotgan suyuqlik qovushqoqligining kinematik koeffitsiyenti, m2/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDaraja koʻrsatkichi t va A0, A1 va S koeffitsiyentlarining qiymatlari, poʻlat, choʻyan, temir-beton, asbestsement, plasstmassa, shisha quvurlar uchun asosan L1-jadvalga muvofiq, qabul qilinishi kerak. Bu qiymatlar ular zamonaviy texnologiya asosida tayyorlanganligiga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar ishlab chiqargan zavod tomonidan kafolatlanayotgan A0, A1 va S qiymatlari L1-jadvalda keltirilgan qiymatlardan farq qilsa, ular GOST yoki quvurlarni ishlab chiqarish uchun texnik shartlarda koʻrsatib oʻtilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL3. Suvga barqarorlashtiruvchi ishlov berish yoki samarali ichki himoya qoplamalari boʻlmaganda yangi poʻlat va choʻyan quvurlarning gidravlik qarshiligi tez oʻsib boradi. Bu sharoitlarda yangi poʻlat va choʻyan quvurlarda bosim yoʻqotishni aniqloydigan ifodalarni faqat suv uzatish tizimlaridan foydalanishning boshlangʻich davridagi ish sharoitini tahlili zarur hollarda tekshirish hisob-kitoblarida qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat va choʻyan quvurlarni asosan, ichki polimer-sementli, sementqumli yoki polietilenli himoya qoplamlari bilan qabul qilish lozim. Ularni bunday qoplamalarsiz qoʻllash va barqarorlashtirish ishlov berilmagan hollarda L1-jadval boʻyicha hamda S qiymatlariga, L2-jadval boʻyicha K qiymatiga aynan sharoitlarda ishlovchi quvur oʻtkazgichlardagi bosim yoʻqotish usishi haqidagi maʼlumotlarga asoslangan koeffitsiyent (2 dan koʻp boʻlmagan) kattaligini kiritish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL1-jadval | |||||||
T/r | Quvur turi | m | A0 | 1000 A1 | 1000 (A1/2ϛ) | S | |
1. | Yangi poʻlat quvurlar, ichki himoya qoplamasiz yoki bitumli himoya qoplamasi bilan | 0,226 | 1 | 15,9 | 0,810 | 0,684 | |
2. | Yangi choʻyanli quvurlar, ichki himoya qoplamasiz yoki bitumli himoya qoplamasi bilan | 0,284 | 1 | 14,4 | 0,734 | 2,360 | |
3. | Eski poʻlat va eski choʻyan quvurlar, ichki himoya qoplamasiz yoki bitumli himoya qoplamasi bilan | V < 1,2 m/s | 0,30 | 1 | 17,9 | 0,912 | 0,867 |
V≥ 1,2 m/s | 0,30 | 1 | 21,0 | 1,070 | o | ||
4. | Asbestsementli quvurlar | 0,19 | 1 | 11,0 | 0,561 | 3,51 | |
5. | Temir-betonli vibrogidropresslangan quvurlar | 0,19 | 1 | 15,74 | 0,802 | 3,51 | |
6. | Temir-betonli sentrifugali quvurlar | 0,19 | 1 | 13,85 | 0,706 | 3,51 | |
7. | Poʻlat va choʻyan quvurlar, ichik plastmassa yoki polimer qoplamali, sentrifugalash yoʻli bilan qoplangan | 0,19 | 1 | 11,0 | 0,561 | 3,51 | |
8. | Poʻlat va choʻyan quvurlar, ichki sement-qum qoplamali, purkash soʻng tekislash yoʻli bilan qoplangan | 0,19 | 1 | 15,74 | 0,802 | 3,51 | |
9. | Poʻlat va choʻyan quvurlar, ichki sement-qum qoplamali, sentrifugalash yoʻli bilan qoplangan | 0,19 | 1 | 13,85 | 0,706 | 3,51 | |
10. | Plastmassali quvurlar | 0,226 | o | 13,44 | 0,685 | 1 | |
11. | Shishali quvurlar | 0,226 | o | 14,61 | 0,745 | 1 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: S qiymati v = 1,3 • 10-6 m2/s uchun keltirilgan (suv, t = 10 °C).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL4. Biriktirish qismlarining gidravlik qarshiliklarini malumotnomalar boʻyicha, armaturaning gidravlik qarshiligini — ishlab chiqargan korxonalar pasportlari boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur oʻtkazgichlarda oʻrnatiluvchi biriktirish qismlari va oʻzaklar soni haqidagi maʼlumotlar boʻlmaganda, ularda bosim yoʻqotishni quvur oʻtkazgichlarda bosim yoʻqotishni quvur oʻtkazgichlarda bosim yoʻqotish qiymatining 10 — 20% miqdorida qoʻshimcha hisoblash ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL5. Suv uzatish va taqsimlash tizimlarining texnik-iqtisodiy hisobkitoblari hamda gidravlik hisob-kitoblarni EHMLarda bajarganda quvur oʻtkazgichlardagi bosim yoʻqotishni quyidagi formula boʻyicha aniqlash tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda q — suvning hisobiy sarfi, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — quvurlarning hisobiy ichki diametri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — koeffitsiyentining qiymatlari hamda n va r darajalari koʻrsatkichlarini L2-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL2-jadval | ||||
T/r | Quvurlar ruri | 1 000 K | r | n |
1. | Yangi poʻlat quvurlar ichki himoya qoplamasiz yoki bitumli himoya qoplama bilan | 1,790 | 5,1 | 1,9 |
2. | Yangi choʻyan quvurlar ichki himoya qOplamasiz yoki birumli himoya qoplama bilan | 1,790 | 5,1 | 1,9 |
3. | Eski poʻlat va eski choʻyan quvurlar ichki himoya qoplamasiz yoki bitumli himoya qoplama bilan | 1,735 | 5,3 | 2,0 |
4. | Asbesgsementli quvurlar | 1,180 | 4,89 | 1,85 |
5. | Temir-betonli vibrogidropresslangan quvurlar | 1,688 | 4,89 | 1,85 |
6. | Temir-betonli semrifugalangan | 1,486 | 4,89 | 1,85 |
7. | Poʻlat va choʻyan quvurlar, ichik plastmassa yoki polimer qoplamali, sentrifugalash yoʻli bilan qoplangan | 1,180 | 4,89 | 1,85 |
8. | Poʻlat va choʻyan quvurlar, ichki sement-qum qoplamali, purkash soʻng tekislash yoʻli bilan qoplangan | 1,688 | 4,89 | 1,85 |
9. | Poʻlat va choʻyan quvurlar, ichki sement-qum qoplamali, sentrifugalash yoʻli bilan qoplangan | 1,486 | 4,89 | 1,85 |
10. | Plasgmassali quvurlar | 1,052 | 4,774 | 1,774 |
11. | Shishali quvurlar | 1,144 | 4,774 | 1,774 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA M
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSOVITUVCHI SUVGA XLOR VA MIS KUPOROSI BILAN ISHLOV BERISH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXlor yoki mis kuporosini tayinlash | Sovigvvchi suvgaishlov berish | Qoʻshimcha maʼlumotlar | |||||
xlor | mis kvpooosi (mis ioni boʻyicha) | ||||||
dozasi, mg/l | har bir davrni xlorlash davomiyligi | davriyligi | Dozasi, mg/l | harbir davrni xlorlash davomiyligi | Davriyligi | ||
Suv omborlarida (hovuzlarda) — sovutgichlarda suv gullashiga qarshi kurashish | - | - | - | 0,1 — 0,5, m qalinlikdagi yoki hovuzdagi suvning toʻliq hajmiga suv omborlaridagi suv qori qatlamining hajmiga 0,1 — 0,5 hisoblanadi | Ishlatish jarayonida tajribalar orqali belgilanadi | - | Mis ionini mol mahsulotiga hisoblash uchun meyorni 4 ga koʻpaytirish lozim. |
Issiqlik almashuvi apparatlari va quvur oʻtkazgichlarda biologik bakteriyalar oʻsib ketishining oldini olish | - | 40 — 60 daq. | sutkada 2 — 6-marta. | - | - | - | Aylanma suvdagi qoldiq jadal xlor tarkibi xlor meyorini taminlashi kerak issiqlik almashuvi apparatlarida 30 — 40 daqiqa davomida 1 mg-l |
Gradirnyalar, purkagich hovuzlar va sugʻorish issiqlik almashuv apparatlarida suv oʻsimliklari oʻsib ketishining oldini olish | - | - | - | 1-2 | 1 soat | oyiga 3-4-marta | - |
Gradirnyalar, purkagich hovuzlar va sugʻorish issiqlik almashuvi apparatlarida mikroorganizmlar bilan, suv oʻsimliklari bilan oʻsib ketishining oldini olish | 7 — 10 | 1 soat | oyiga 3-4marta | 1-2 | 1 soat | oyiga 3-4-marta | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Suvni mis kuporosi bilan qayta ishlash boʻyicha qoʻlllanmalar baliqchilikning ahamiyatli xoʻjaliklaridagi suv omborlari (hovuzlari) — sovutgichlariga taaluqli emas. Baliqchilik xoʻjaliklari ahamiyatli hovuzlarga gradirnyalar, purkagich hovuzlar va sugʻorish issiqlik almashuv apparatlari, boʻlgan aylanma taminoti tizimlarida mis kuporosini qoʻllash, koʻrsatilgan hovuzlarda mis boʻyicha ORMga rioya qilgan sharoitlarda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA N
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKARBONAT VA SULFAT CHOʻKINDI QATLAMLARINING OLDINI OLISH UCHUN SOVITUVCHI SUVGA ISHLOV BERISH REJIMLARINING HISOB-KITOBI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN1. Suvni nordonlashtirish uchun nordonlash meʼyorini Dkis, mg/l, qoʻshimcha suv hisobida quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(N1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, ekis — kislotaning ekvivalent ogʻirligi, mg/mg-ekv, oltingugurt kislotasi uchun — 49, xlorid kislotasi uchun — 36,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShdob — qoʻshimcha suvning ishqoriyligi, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShob — aylanma suvning ishqoriyligi, suvga kislota bilan ishlov berishda shakllanadi, mg-ekv/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSkis — texnik kislotada H2SO4 yoki HCl miqdori, %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKu — choʻkindi boʻlib tushmaydigan tuzlarni quyuqlashtirish (bugʻlantirish) koeffitsiyenti, quyidagicha aniqlanadi Ku= (R1 + R2 + R3) / R2 + R3 = R / R2 + R3,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda R1, R2, R3 — bugʻlatish tizimidan suv yoʻqotishlar, shamol olib ketishi va chiqarib tashlash (puflash), %, aylanma suv sarfi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanma suv ishqoriyligini Shob quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, ψ — aylanma suvdagi tuzning umumiy miqdoriga Sob va sovitilgan suv haroratiga t2 bogʻliq boʻlgan kattaliq N1-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(Sa)dob — qoʻshimcha suvda kalsiy konsentratsiyasi, mg/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(SO2)oxl — sovitilgan suvda ikki uglerod oksidi konsentratsiyasi, mg/l, qoʻshimcha suvning ishqoriyligi va tizimda suvni bugʻlantirish koeffitsiyenti Kuga qarab, N2-jadval boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(SO2)dob — qoʻshimcha suvda ikki uglerod oksidi konsentratsiyasi, mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAylanma suvdagi tuz miqdori Sob, mg/l, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(N4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Sdob — qoʻshimcha suvdagi tuz miqdori, mg/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga kislota bilan ishlov berganda, agar sovitgich va texnologik ehtiyojlarga olinadigan suvni shamol bilan olib ketilishidagi bugʻlanish sulfat kalsiyning choʻkishini keltirib chiqaruvchi sulfat quyuqligi oshishi sodir boʻladigan qiymatga yetmasa, aylanma suv taʼminoti tizimlariga havo yuborib tozalashni inobatga olmaslik ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN1-jadval | |||||||||||||||
Eritmaning ionli kuchi (sovitilgan suv) µ, g-ion/l | |||||||||||||||
Sovutilgan suv harorati °S | 0,0049409 | 0,009882 | 0,0148232 | 0,0197643 | 0,0247055 | 0,0365233 | 0,0548014 | 0,0666192 | 0,0822021 | 0,094019 | 0,1096028 | 0,1214206 | 0,1370035 | 0,1488213 | 0,1644042 |
Sovitilgan suvda tuz miqdori Sab, mg/l | |||||||||||||||
200 | 400 | 600 | 800 | 1000 | 1500 | 2000 | 2500 | 3000 | 3500 | 4000 | 4500 | 5000 | 5500 | 6000 | |
5 | 8,29 | 8,% | 9,49 | 9,93 | 10,32 | 11,11 | 12,1 | 12,65 | 13,29 | 13,74 | 14,28 | 14,7 | 15,13 | 15,47 | 15,89 |
10 | 8,09 | 8,75 | 9,26 | 9,69 | 10,07 | 10,84 | 11,81 | 12,34 | 12,97 | 13,41 | 13.93 | 14,35 | 14,76 | 15,1 | 15,5 |
15 | 7,82 | 8,47 | 8,% | 9,38 | 9,75 | 10,49 | 11,42 | 11,94 | 12,55 | 12,97 | 13,48 | 13,89 | 14,29 | 14,61 | 15 |
20 | 7.53 | 8,14 | 8,62 | 9,02 | 9,37 | 10,09 | 10,99 | 11.49 | 12,07 | 12,48 | 12,98 | 13,35 | 13.74 | 14.05 | 14.43 |
25 | 7,18 | 7,76 | 8,22 | 8,6 | 8,94 | 9,62 | 10,48 | 10,96 | 11,51 | 11,9 | 12,37 | 12,74 | 13,1 | 13,4 | 13,76 |
30 | 6,83 | 7,39 | 7,82 | 8,18 | 8,5 | 9,15 | 9,97 | 10,42 | 10,95 | 11,32 | 11,77 | 12.12 | 12,47 | 12,75 | 13,09 |
35 | 6,38 | 6,9 | 7,31 | 7,64 | 7,95 | 8,55 | 9,31 | 9,74 | 10,23 | 10,58 | 10,99 | 11,32 | 11,65 | 11,91 | 12,23 |
40 | 5,91 | 6,39 | 6,76 | 7,08 | 7,36 | 7,92 | 8,62 | 9,02 | 9,47 | 9,79 | 10,18 | 10,48 | 10,78 | 11,03 | 11,32 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN2-jadval | ||||||||||
Qoʻshimcha suv ishqoriyligi Shdob, mg-ekv/l | Bugʻlatish koeffitsiyenti Ku | |||||||||
1,2 | 1,5 | 2,0 | 2,5 | 3,0 | 1,2 | 1,5 | 2,0 | 2,5 | 3,0 | |
Gradirnyalarda sovitilgan suvda (SO2)oxl qiymatlari, mg/l | ||||||||||
Nordonlashtirishda | Dekarbonizatsiyalashda | |||||||||
1 | - | 0,6 | 0,6 | 0,5 | 0,5 | 0,2 | 0,7 | 0,9 | 1,5 | 2,4 |
2 | 2,2 | 2,1 | 2,1 | 2,0 | 2,0 | 1,8 | 3,3 | 6,9 | 12 | 18,9 |
3 | 3,6 | 2,8 | 2,5 | 2,3 | 2,2 | 6 | 10 | 26 | 34 | 36 |
4 | 5,3 | 4,6 | 3,8 | 3,5 | 3,4 | 12 | 28 | 36 | 40 | 43 |
5 | 9,0 | 6,4 | 5,1 | 4,5 | 4,3 | 34 | 36 | 40 | - | - |
6 | 16,3 | 9 | 7,6 | 6 | 5,4 | - | - | - | - | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Purkagich hovuzlar va suv omborlarida — sovitgichlarda suv sovitishda (SO2)oxl qiymatlarini texnologik izlanishlar maʼlumotlari asosida qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN3-jadval | ||||||||||||||||
Eritmaning (sovitilgan suvning) ionli kuchi µ, g-ion/l | 0,01 | 0,02 | 0,03 | 0,04 | 0,05 | 0,06 | 0,07 | 0,08 | 0,09 | 0,1 | 0,11 | 0,12 | 0,13 | 0,14 | 0,15 | 0,16 |
Ikki valentli ionlar faolligi koeffitsiyenti | 0,67 | 0,58 | 0,53 | 0,5 | 0,47 | 0,45 | 0,43 | 0,41 | 0,39 | 0,38 | 0,36 | 0,35 | 0,34 | 0,32 | 0,31 | 0,3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar anlanma suvdaga Sa2+ i SO42- ionlari jadal quyuqligining xosilasi sulfat kalsiy eruvchanligi xosilasidan oshmasa, aylanma suv taʼminoti tizimlarida sulfat kalsiy choʻkmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(N5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda ƒi — eritmaning (sovitilgan suvning) ion kuchi qiymatiga bogʻliq boʻlgan, N3-jadval boʻyicha qabul qilinuvchi jadal ikki valentli ionlar koeffitsiyenti, g-ion/l, quyidagi formula boʻyicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(N6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda SNSO,SNa,SMg,SSa — qoʻshimcha suvda bikarbonatlar, natriy, magniy va kalsiy ionlari konsentratsiyasi, g-ion/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишCCl, CSO4 — nordonlashtirilgan qoʻshimcha suvda xlorid va sulfat ionlari konsentratsiyasi, g-ion/l, quyidagicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoltingugurt kislotasi bilan nordonlashtirishda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(N7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxlorid kislotasi bilan nordonlashtirishda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (N8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, CCl, CSO4 — qoʻshimcha suvda nordonlashtirishdan oldin xlorid va sulfat ionlari konsentratsiyasi, g-ion/l;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDkis — kislota dozasi, mg/l, (N1) formula asosida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPRSaSo4 — kalsiy sulfatining eruvchanligi koʻpaytmasi (konstanta), suv harorati 25 — 60°S boʻlganda 2,4 · 10–5 ga teng qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar aylanma tizim havo yuborib tozalanmaganda (N5) formula boʻyicha shartlar bajarilmasa, unda ushbu shartni bajarilishini taʼminlovchi qiymatgacha dam berib (havo yuborib) tozalashni nazarda tutish zarurdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qayta karbonlashda uglerod ikki oksidi meʼyorini Dso, mg / l, aylanma suv sarfi hisobida quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (N9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoʻldan tozalangan tutun islarini yoki gazsimon ugderod ikki oksidini aylanma suvga kiritishni barbotaj quvurlari yoki ejektorlar suv oqimlari orqali gaz yuborish yordamida nazarda tutish lozimdir. Tutun islari sarfini, qdg, m3/ch, meʼyoriy muhit bosimida 0,1 MPa (1 kgs/sm2) va 0°S haroratida quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (N10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda qoxl — aylanma suv sarfi, m3/ch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSSO2 — tutun gazlarida SO2 miqdori, % hajmi boʻyicha tutun gazlari tahlilining maʼlumotlari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday maʼlumotlar yuq boʻlganda, quyidagilarni yoqish natijasida tutun gazlarida SO2 miqdorini quyidagicha qabul qilish ruxsat etiladi: koʻmir — 5 — 8%, neft va mazut — 8 — 12%; domna gazi — 15 — 22%; toza gazsimon uglerod ikki oksidi 0002 suvga kiritilganda 100% ga teng qilib qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβisp — uglerod ikki oksididan foydalanish darajasi, %, suv purkash ejektorlari yordamida suvga kiritilganda 40 — 50%, gaz puflash va barbotaj quvurlari yordamida suvga kiritilganda — 20 — 30% ga teng qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγ — normal atmosfera bosimi va haroratida 00 S, gs/m3, tutun gazlarining hajmli ogʻirligi (haqiqiy maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, 2000 gs/m3 ga teng qabul qilish ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTutun gazlari yoki gazsimon uglerod ikki oksidini aylanma suvga barbotaj quvurli yordamida gaz yuborishni suv qatlami 2 m dan kam boʻlmagan holda botirib olib borish lozim. Suv oqimli ejektorlardan foydalanilganda aylanma suvning bir qismini tutun gazlari yoki uglerod ikki oksidi bilan toʻyintirish lozim, qaysiki keyin suvning barcha hajmi bilan aralashib ketadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oqimli ejektordan oʻtkazilishi kerak boʻlgan aylanma suvning umumiy sarfi suv miqdori Zob, %, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(N1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Mm2 — uglerod ikki oksidining suvdagi eruvchanligi, mg/l, ushbu haroratda va parsial bosimda 0,1 MPa (1 kgs/sm2), N4-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN4-jadval | ||||||||
Suv harorati, °S | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 | 40 | 50 | 60 |
Uglerod ikki oksidi eruvchanligi, mg/l | 2310 | 1970 | 1690 | 1450 | 1260 | 970 | 760 | 580 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvdagi uglerod ikki oksidini eritish va uglerod ikki oksidi bilan toʻyingan suvlarni transportlash uchun konstruksiyalar yemirilishga qarshi mustahkam materiallardan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(N9) formula boʻyicha uglerod ikki oksidi meʼyorini hisoblashda havo yuborish qiymatini R3 berish va suvga kushimcha R aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar berilgan havo yuborishda z qiymati texnik-iqtisodiy hisobkitoblar boʻyicha maqsadga muvofiq chiqmasa, unda havo yuborib dam berishni R3 oshirish yoki suvni qayta ishlashni barqarorlashtiruvchi boshqa usulni nordonlash yoki fosfatlashni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN3. Aylanma suvdagi fosfat reagentining (tripolifosfat yoki geksametofosfat natriy P2O5 hisobida) quyuqligi 1,5 — 2 mg/l ga teng saqlanib turishi kerak. Bunda qoʻshimcha suv sarfi hisobida reagentning meʼyori 1,5 — 2,5 mg/l P2O5 boʻyicha yoki 3 — 5 mg/l mol mahsuloti boʻyicha tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga fosfat bilan ishlov berishda quyqalar hosil boʻlishining oldini olish uchun dam berishni R3, %, koʻzda tutish zarur va quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Ku.dop — suvni bugʻlatish boʻyicha ruxsat etilgan koeffitsiyent, quyidagi formula boʻyicha hisoblab chiqiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (N13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, t1 — aylanma suvning sovutgichgacha boʻlgan harorati, 0 S;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJdob — qoʻshimcha suvning umumiy qattiqligi, mg-ekv/l.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR1 va R2 qiymatlari 11.9-bandiga muvofiq qabul qilinadi. Fosfatlash usulini Ku.dop > 1 boʻlganda va dam berish kattaliklari texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar boʻyicha maqsadga muvofiqligida qoʻllash lozimdir. Ku.dop < 1 qiymatida nordonlash yoki suvga aralash fosfat-kislotali ishlov berishni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN4. Suvga aralash fosfat-kislotali ishlov berishda kislota dozasini dkis, mg/l, qoʻshimcha suv sarfi hisobidan quyidagi formula boʻyicha aniqLash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (N14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Shdob.pr — qoʻshimcha suv ishqoriyligining oxirgi ruxsat etilgan kattaligi, mg-ekv/l, bunda berilgan shartlarda (t1, Ku va Jdob) karbonat qatlamlarining oldini olishga fosfatlash yoʻli bilan erishiladi va quyidagi formula asosida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (N15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga murakkab fosfat-kislotali ishlov berish usuli quyidagi holatda qoʻllaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (N16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShdob.pr > Shdob boʻlganda faqat fosfatlashni, Shdob.pr < 0 boʻlganda esa — nordonlashtirishni nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFosfatli reagentning dozasini (natriy tripolifosfati yoki geksametafosfati) qoʻshimcha suv sarfiga hisoblaganda, tovar mahsulot boʻyicha 3 — 5 mg/l ga teng qilib qabul qilish va foydalanish jarayonida aniqlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишILOVA O
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTavsiyaviy
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXONALARNING ICHKI PARDOZI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишO1-jadval | ||||
T/r | Binolar va xonalar nomlari | Pardoz ishlarining tarkibi | ||
devorlar | shiftlar | pollar | ||
Ishlab chiqarishga moʻljallangan xonalar | ||||
1. | Baraban turlari va kichik filtrlar xonasi | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlarni suvoqlash. Namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Sementli |
Reagentlar xoʻjaligi | ||||
2. | a) namligi meyoriy xonalar | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlar choklarini qirqib terish. Yelimli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Yelimli oqlash | Sementli |
6) namligi yuqori boʻlgan xonalar (ochiq suvli sigʻimlar) | Panel devorlar choklarini pardozlash. Namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash | Keramik plitka | |
3. | Quruq reagentlar omborlari | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlar choklarini qirqib terish. Ohakli oqlash. | Ohakli oqlash | Sementli |
4. | Xlorni dozalash xonalari | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlarni suvoqlash. Sirti sirlangan plitkalar bilan 2 m balandlikkacha qoplash, undan yuqorisini issiq parafin yoki perxlorvinil emallari bilan uch qatlam boʻyash. | Issiq parafin yoki perxlorvinil emallari bilan uch qatlam boʻyash | Kislotaga chidamli keramik plitka, kislotaga chidamli asfalt yoki kislotaga chidamli beton plitkalar |
5. | Xlor omborlari | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlarni suvoqlash. Devorning pol va shift bilan birlashgan joylarini dumaloqlash. Issiq parafin yoki perxlorvinil emallari bilan uch qatlam boʻyash. | Issiq parafin yoki perxlorvinil emallari bilan uch qatlam boʻyash | Yuzasi silliq kislotaga chidamli asfalt yoki kislotaga chidamli beton plitkalar |
6. | Havo purkash stansiyalari — mashinalar zali | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlarni suvoqlash. 1,5 metr balandlikkacha suvli emulsiya boʻyoqlari bilan, undan yuqorisini — yelimli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Yelimli oqlash | Keramik plitka. Montaj maydonchasida — betonli |
7. | Filtrlar, rangsizlangirgichlar, tutashuv rangsizlangirgichlar zali | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlarni suvoqlash. Filtrlar, rangsizlangirgichlar devorlari, qaysiki xizmat koʻrsatish maydonchalariga tutashuv poldan 1,5 m balandlikda sirlangan plitkalar bilan qoplash, undan yuqorisi — namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash. Filtrlar va tutashuv rangsizlantirgichlar devorlarini ichki tomonidan sirlangan plitkalar bilan tarnovlar chetlarini quyidan 15 sm sathgacha qoplash. | Namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash | Temir-betonli xizmat koʻrsatish maydonchalarida keramik plitka. Qolgan pollar — naqshli betonlar |
8. | Nasos stansiyalari — mashinalar zali | Yer osti qismi devorlarini toza qolipda betonlash va qorishma bilan ishqalash. Panel devorlari choklarini pardozlash. Ayvonlar va montaj maydonchalarini poldan 1,5 m balandlikda namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash, undan yuqorisini yolimli boʻyoqlash. | Yelimli oqlash | Keramik plitka. Montaj maydonchasida — betonlash |
9. | Kommunikatsiyalar va xizmat koʻrsatish yoʻlaklari | Gʻisht yoki panel devorlar choklarini pardozlash. Yelimli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Yelimli oqlash | Sementli |
Elektrotexnik jshozlar xonasi | ||||
10. | Transformatorlar va RU kameralari | Gʻisht yoki panel devorlar choklarini pardozlash. Ohakli oqlash. | Ohakli oqlash | Sementli temirlash |
11. | KTP, shchitlar xonalari | Gʻisht devorlarni suvoqlash. Panel devorlar choklarini pardozlash. Yelimli och rang boʻyoqlar bilan boʻyash. | Yelimli oqlash | Sementli temirlash |
12. | Boshqaruv boʻlimi | Gʻisht devorlarni suvoqlash. Panel devorlar choklarini pardozlash. Moyli och rangli yoki namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash | Linoleum yoki PXV plitka |
13. | Laboratoriyalar, oʻlchagich xonalari, idishlar va reaktivlarni saqlash xonalari | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlar va pardevorlarni suvoqlash. Suvli emulsiya boʻyoqlari bilan boʻyash. | Moyli yoki namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash | Linoleum yoki PXV plitka |
14. | Yuvish xonalari, vosita qaynatgichlar | Panel devorlar choklarini pardozlash. Gʻisht devorlar va pardevorlarni suvoqlash. 1,5 metr balandlikkacha sirli plitkalar bilan qoplash, undan yuqorisini namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash. | Moyli yoki namga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyash | Keramik plitka |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Eslatma: Tajovuzkor yoki portlash xavfi boʻlgan muhitda pardoz ishlarini konstruksiyalarni yemirilishga qarshi himoyalash va portlash va yonish xavfsizligi meʼyorlari talablarini inobatga olgan holda koʻrib chiqish lozim.