Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBUYRUGʻI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 3-martda hisobga olindi, hisob raqami 388]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2013-yil 9-yanvardagi 41-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.06.03-12 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash normalari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Energetika vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2026-yil 30-yanvar,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-5-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQishloq xoʻjaligi vaziri I. ABDURAXMONOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2026-yil 12-yanvar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEnergetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 30-dekabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 26-dekabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 23-dekabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda vaziyatlar vaziri B. KUDRATXODJAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 20-dekabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv xoʻjaligi vaziri Sh. XAMRAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 12-dekabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 30-yanvardagi 01/2-5-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) sugʻorish tizimlari va ularning elementlarini (kanallar, kollektorlar, nasos stansiyalari, inspektorlik yoʻllari, yopiq quvurlar, koʻpriklar va suv toʻsuvchi dambalar) loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrotexnika inshootlari — suv omborlari toʻgʻonlari, daryolardagi, soylardagi, kanallardagi va kollektorlardagi toʻgʻonlar, daryolar oʻzanlaridagi toʻsuvchi inshootlar, suv olish, suv oʻtkazish, suv tashlash hamda qirgʻoqlarni himoya qilish inshootlari, gidroelektrostansiyalar, nasos stansiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanallar — suv bilan manbadan suvdan foydalanuvchilarning chegarasiga qadar taʼminlash uchun moʻljallangan suv xoʻjaligi obyektlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish tizimi — sugʻorish uchun suv yetkazib beradigan kanallar va inshootlar majmui;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish tarmogʻi — suvdan foydalanuvchilarning sugʻoriladigan maydonlariga, shuningdek boshqa obyektlarga kanallardan va boshqa suv obyektlaridan suv yetkazib beriladigan, suvdan foydalanuvchilarga maqsadli foydalanish uchun berilgan suv xoʻjaligi obyekti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvertikal zax qochirish — sizot suvlari sathini yoki yer osti suvlarining bosimini pasaytirish maqsadida ularni chiqarib tashlash uchun moʻljallangan vertikal quduqlar tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal zax qochirish — sugʻoriladigan maydonlarda sizot suvlarini kritik chuqurlik sathidan past darajaga tushirishni taʼminlash maqsadida ularni qabul qilish va chiqarib tashlash uchun moʻljallangan ochiq yoki yopiq turdagi zovurlar majmui.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Sugʻorish tizimlari hamda ularning tarkibiy elementlarini loyihalash bosqichi SHNQ 1.03.03-23 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni qurish yoki rekonstruksiya qilish boʻyicha loyihalar (ishchi loyihalar) tarkibi va mazmuni mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Suv keltirish va tashlash sxemalari, shuningdek asosiy gidrotexnika inshootlari konstruksiyalarining texnik yechimlari texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarni taqqoslash natijalariga asosan qabul qilinishi, bunda quyidagi talablar taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligi mahsulotlarining loyihaviy hosildorligiga erishish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv, yer hamda yoqilgʻi-energetika resurslaridan samarali foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerlarning meliorativ holatini yaxshilash va suv resurslaridan oqilona foydalanish maqsadida samaradorligi yuqori boʻlgan suvni tejaydigan texnologiyalar va qishloq xoʻjaligi texnikalarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnik-iqtisodiy hisoblashga asoslangan holda texnologik jarayonlarni kompleks avtomatlashtirish darajasini belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitni muhofaza qilishda sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni tejaydigan texnologiyalarni qoʻllashda hududning grunt-iqlim sharoiti va ekin turini hisobga olgan holda maqbul suv isteʼmolini taʼminlash, shuningdek kompleks oʻgʻitlar va ximmeliorantlarni yetkazib berish imkoniyatini yaratish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Gidrotexnika inshootlari SHNQ 2.06.01-24, SHNQ 2.06.04-21, SHQN 2.06.08-21, SHNQ 2.06.11-04 hamda SHNQ 2.05.03-22 talablariga muvofiq loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Sugʻorish tizimlari tarkibiga kiruvchi obyektlarni loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Sugʻorish tizimining tarkibi mazkur SHNQning 2-ilovasi talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Sugʻorish tizimi sugʻoriladigan yerlarda maqbul meliorativ rejimlarni yaratish uchun zarur sharoitlarni taʼminlash maqsadida sugʻoriladigan hududlar tashqarisiga oqova va zax qochirish suvlarining toʻsiqlarsiz chiqarib yuborilishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Sugʻorish tizimlari tarkibiga kiruvchi gidrotexnika va meliorativ inshootlar sinfi ularga biriktirilgan sugʻoriladigan yer maydonlari yoki suv olish maydonlari koʻrsatkichlariga asosan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT/r | Sugʻoriladigan yerlarning maydoni (suv olish maydonlari), ming ha | Sinf |
1. | 150 ming ha dan ortiq | I sinf |
2. | 75 — 150 ming ha | II sinf |
3. | 30 — 75 ming ha | III sinf |
4. | 30 ming dan kam | IV sinf |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Yangi yerlarni sugʻorish hamda mavjud sugʻoriladigan yerlarni qayta qurishni loyihalashda qishloq xoʻjaligi ekinlarining suvga ehtiyoji har bir ekin turi va tabiiy-iqlim mintaqasi uchun hisob-kitob-balans usuli asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Tabiiy drenaj qobiliyati kuchsiz boʻlgan va yer osti suvlari sathini optimal quritish normasiga tushirish imkoni mavjud boʻlmagan yer maydonlarida qayta shoʻrlanishning oldini olish maqsadida “shoʻr yuvish” tartibini (rejimini) taʼminlash uchun hisobiy sugʻorish normasini 10 — 30 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Sugʻorish va zax qochirish tizimlarining turini tanlashda, shuningdek yerdan foydalanish samaradorligini aniqlash uchun quyidagi koʻrsatkichlarni inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) yerdan foydalanish koeffitsiyenti (YEFK):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwnetto — “netto” maydoni (qishloq xoʻjalik ekinlari ekiladigan foydali maydon);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwbrutto — kanallar, kollektorlar, yoʻllar va boshqa obyektlar ostidagi maydonlarga qoʻshilgan “netto” maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) yalpi maydondan foydalanish koeffitsiyenti (YAMFK):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYAMFK = wnetto/wyalpi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, wyalpi — “qoʻshilgan” yerlar, koʻllar, suv ostidagi yerlar, botqoqlar, tepaliklar va boshqa foydalanish imkoniyati cheklangan hududlarni oʻz ichiga olgan umumiy yalpi maydon.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Minerallashuvi yuqori boʻlgan suvlardan sugʻorish maqsadida foydalanish hajmlari suv-tuz balansi hisob-kitoblari asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Ekinlarning ildiz tizimi rivojlangan hisobiy grunt qatlamida davriy suv tanqisligi kuzatiladigan sharoitlarda sugʻorish tizimlari tarkibida qurgʻoqchilik davrida gruntni sunʼiy namlantirishni taʼminlovchi gidrotexnika va meliorativ inshootlar loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrotexnika va meliorativ inshootlarni qurishning maqsadga muvofiqligi texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar hamda suv balansi hisob-kitoblari asosida asoslanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Sugʻorish tarmogʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Sugʻorish tarmoqlari joy relyefining yuqori belgilari boʻyicha joylashtirilishi va loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Sugʻorish tarmoqlarini kanallar yoki lotoklar koʻrinishida ochiq turda, shuningdek yer ostida joylashtirilgan quvurli suv oʻtkazgichlar koʻrinishida yopiq turda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Ochiq kanallarni qiyaliklar va asosni mustahkamlovchi qoplamalar bilan mustahkamlangan holda yoki yer oʻzanida loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish tarmoqlari konstruksiyasini tanlash suv resurslarini tejashni hisobga olgan holda turli variantlarni taqqoslash hamda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar natijalariga asosan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Ichki xoʻjalik sugʻorish tarmogʻining barcha kanallari hisobiy “brutto” suv sarfi asosida, sugʻorish tizimining foydali ish koeffitsiyenti (FIK)ni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Egatlab sugʻorish usuli qoʻllanilganda kanallarning normal (hisobiy) suv sarfi sugʻorish tizimining foydali ish koeffitsiyenti (FIK) va kanalga biriktirilgan sugʻoriladigan maydonlarni hisobga olgan holda maksimal gidromodul boʻyicha belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Bosh suv taqsimlash inshootining hisobiy suv sarfi suv aylanish hisob sxemasiga muvofiq, shuningdek inshootning foydali ish koeffitsiyenti (FIK)ni hisobga olgan holda belgilanishi, bunda bosh suv taqsimlash inshootining suv sarfi bir vaqtning oʻzida suv oladigan quyi darajali kanallarning hisobiy suv sarflari yigʻindisiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Kanalning foydali ish koeffitsiyenti (FIK) kanal orqali yetkazib beriladigan foydali suv sarfining kanalga kiritiladigan boshlangʻich suv sarfiga nisbati sifatida qabul qilinishi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFIK = Qnetto/Qyalpi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Sugʻorish tarmoqlarining hisobiy suv sarfi maksimal gidromodul va sugʻorish uchastkasi maydoni koʻrsatkichlariga asosan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini anʼanaviy sugʻorish usullari va texnikasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Yetishtiriladigan ekinlar uchun maqbul agrotexnik va meliorativ sharoitlarni yaratish maqsadida ekinlar tomonidan sarflanadigan evapotranspiratsiya miqdorini qoplashni taʼminlovchi sunʼiy sugʻorish amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Sugʻorish usuli va sugʻorish texnikasi turidan qatʼi nazar quyidagi talablarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish suvini sugʻorish dalasi uzunligi boʻylab hamda gruntning faol qatlami chuqurligi boʻyicha bir tekis taqsimlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish suvining gruntning faol qatlami ostki qismiga ortiqcha sizilishiga, meʼyordan ortiq bugʻlanishiga va tashlamalar orqali yoʻqotilishiga yoʻl qoʻymaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning tabiiy donadorlik tuzilishini saqlash, gruntning botqoqlanishiga yoʻl qoʻymaslik, shuningdek sugʻorish jarayonini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish imkoniyatini taʼminlash hamda yuqori ish unumdorligi va sugʻorish sifatiga erishish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligi ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olish uchun zarur boʻlgan maqbul suv rejimini shakllantirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishga sarflanadigan suvning miqdori ekinning barglaridan, tanasidan va grunt yuzasidan bugʻlangan suvning umumiy yigʻindisi sifatida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining suv isteʼmoli miqdori ob-havo sharoiti, grunt yuzasiga tushayotgan issiqlik energiyasi miqdori, grunt namligi, yetishtirilayotgan ekin turi hamda hosildorlik koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining mavsumiy sugʻorish normasi joriy yilda rejalashtirilgan hosildorlikka erishishni taʼminlash maqsadida vegetatsiya davrida 1 ha sugʻoriladigan maydonga beriladigan umumiy suv miqdori sifatida qabul qilinishi lozim. Mavsumiy sugʻorish normasi m³/ha oʻlchov birligida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Mavsumiy sugʻorish normalarining miqdorlari ekin turlari hamda ekin yetishtiriladigan dalaning grunt sharoitlarini hisobga olgan holda aniqlanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer ustidan egatlab sugʻorish usuli uchun mavsumiy sugʻorish normalari quyidagi oraliqlarda belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻoʻza uchun — 5 000 — 9 000 m3/ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻp yillik yem-xashak ekinlari uchun — 2 000 — 10 000 m3/ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmakkajoʻxori uchun — 2 000 — 5 000 m3/ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻalla (boshoqli don) uchun — 1 000 — 5 000 m3/ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsabzavot-poliz ekinlari uchun — 2 000 — 8 000 m3/ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbogʻ va uzumzor uchun — 1 500 — 7 000 m3/ha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuayyan ekinning mavsumiy sugʻorish normasi mavsum davomida amalga oshiriladigan bir martalik sugʻorish normalarining yigʻindisi sifatida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish tartib (rejim)lari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish tartibi (rejimi) ularning biologik xususiyatlari, tabiiy-iqlim va xoʻjalik sharoitlarini hisobga olgan holda sugʻorish normalari, muddatlari hamda sonini inobatga olgan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning oʻsimliklarning normal oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlgan namlik darajasi qabul qilingan sugʻorish tartibi (rejimi) asosida taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Sugʻorish tartibi (rejimi) ekinlarning suvga boʻlgan umumiy talabini aks ettiruvchi hisobiy-tashkiliy omil sifatida qabul qilinishi va quyidagi asosiy koʻrsatkichlarni oʻz ichiga olishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишumumiy (mavsumiy) sugʻorish normasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir martalik sugʻorish normasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorishlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish muddatlari (sugʻorishlar oʻrtasidagi oraliq davrlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining sugʻorish tartib (rejim)larini belgilashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish tartib (rejim)i ekinlarining rivojlanish fazalari va agrotexnika talablariga mos kelishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning suv, ozuqa va issiqlik tartib (rejim)larining maqbul holatda boʻlishiga koʻmaklashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt unumdorligini oshirishiga xizmat qilishi, botqoqlanish, shoʻrlanish va grunt eroziyasiga yoʻl qoʻymasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining sugʻorish tartibi (rejimi) quyidagi tabiiy va xoʻjalik omillari taʼsirida shakllantirilishi va asoslanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiqlim va ob-havo sharoitlari (havo harorati, atmosfera yogʻinlari miqdori va ularning yil davomida taqsimlanishi, havo namligi, bugʻlanish intensivligi hamda shamol tezligi koʻrsatkichlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekin dalasining grunt sharoitlari (gruntining mexanik tarkibi, tuzilishi, suv-fizik xususiyatlari, shoʻrlanganlik darajasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik sharoitlari (sizot suvlari sathi, mineralizatsiyasi va ularning vegetatsiya davrida oʻzgarish dinamikasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiqtisodiy-xoʻjalik sharoitlari (ekinlarni yetishtirishning agrotexnikalari, grunt unumdorligi, hosildorlik).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Bir gektar maydonda joylashgan qishloq xoʻjaligi ekinini sugʻorish uchun sarflanadigan umumiy suv sarfi (E) bugʻlanish va transpiratsiya jarayonlariga sarflanadigan suv miqdorlarining yigʻindisi sifatida qabul qilinishi hamda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE = Ebugʻ + Etrans = k·Y;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEbugʻ — bugʻlanishga sarflanadigan suv miqdori, (m3/ha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEtrans — transpiratsiyaga sarflanadigan suv miqdori, (m3/ha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишY — rejalashtirilgan hosildorlik, (t/ga yoki q/ga);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — bir birlik (tonna, sentner) hosilni yetishtirish uchun sarflanadigan suv miqdori (m3/t, m3/q).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaʼlum miqdordagi bir martalik hosilni shakllantirish uchun zarur boʻladigan sugʻorish normasi (gʻoʻza uchun) quyidagi jadvalga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHosildorlik, q/ha | Suvning miqdori, m3/q |
20 | 190 — 280 |
30 | 140 — 240 |
40 | 130 — 200 |
50 | 120 — 175 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish uchun zarur boʻlgan sugʻorish normasi hisobiy grunt qatlami uchun suv balansi tenglamasi asosida aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy grunt qatlami uchun suv balansi tenglamasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишM — sugʻorish normasi, (m3/ha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWss — sizot suvlari hisobiga mavsumning boshlanishida shakllangan namlikning miqdori, m3/ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWvb — gruntdagi namlikning mavsum boshlanishidagi miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWvo — gruntdagi namlikning mavsum oxiridagi miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWqatosh — vegetatsiya davrida grunt faol qatlamining oshishi hisobiga yuzaga kelgan namlik miqdori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Sugʻorishni rejalashtirishda sugʻorish davrida dalaga yetkazib berilayotgan suvning maʼlum qismi filtratsiya, bugʻlanish, oqib ketish va boshqa texnologik yoʻqotishlar hisobiga yoʻqolishi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish uchun qabul qilinadigan suvning ushbu yoʻqotishlar hisobga olingan umumiy miqdori brutto sugʻorish normasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMbrutto — brutto sugʻorish normasi, (m3/ha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMnetto — netto (sof) sugʻorish normasi, (m3/ha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKsfk — sugʻorishda suvdan foydalanish koeffitsiyenti, m3/ha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini egatlab sugʻorish texnikasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Gruntning faol qatlamida namlikning bir tekis taqsimlanishini taʼminlash maqsadida gruntning mexanik tarkibiga koʻra egatlarning kengligi belgilanishi, bunda ularning kengligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyengil mexanik tarkibga ega qumoq gruntli dalalarda — 0,6-0,7 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha ogʻirlikdagi soz gruntli dalalarda — 0,7-0,8 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишogʻir mexanik tarkibga ega soz gruntli dalalarda — 0,9 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Nam toʻplash va ekinni ekishdan oldingi sugʻorishlarda agar dala kuzda shudgorlangan boʻlsa, egatlarning kengligi grunt xususiyatlarini hisobga olgan holda 0,7 m dan 1,0 m gacha qilib belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir yillik qishloq xoʻjaligi ekinlarini parvarishlash uchun qoʻllaniladigan egatlarning kengligi mazkur ekinlarni yetishtirishning oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda 0,6-0,7 m qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Ekinlarni egatlab sugʻorish usuli tabiiy holda tekis boʻlgan yoki agrotexnik tadbirlar natijasida tekislangan hamda nishabligi 0,02 — 0,03 dan katta boʻlgan ekin maydonlarida qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Egatlar ekin maydonining nishabligi, gruntning suv oʻtkazuvchanligi, ekin turi, qatorlar oraligʻiga (0,45 — 1,5 m) koʻra boshidan oxirigacha oʻzgarmas, uzunligi esa qisqa (50 — 60 m) yoki uzun (200 — 400 m) boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Egatlab sugʻorishda bir egatga beriladigan suv sarfi 0,1 l/s dan 3,0 l/s gacha oraliqda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEgatlar arigʻining chuqurligiga koʻra quyidagi turlarga ajratilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkichik egatlar — 8 — 12 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrta egatlar — 15 — 25 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchuqur egatlar — 30 — 40 cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Arigʻi toʻldirib suv beriladigan egatlar quyidagi sharoitlarda qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnishabsiz va nishabligi kichik (0,002 dan kam) boʻlgan ekin maydonlarida sugʻorishni katta miqdorlarda amalga oshirish zarur boʻlgan hollarda (nam toʻplovchi sugʻorishlar vaqtida), shuningdek keng qatorli qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydon qiyaligi katta (0,015 dan ortiq) va toʻldirilmaydigan ariqlar bilan sugʻorilganda grunt eroziyasi kuchli boʻladigan yerlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning suv oʻtkazuvchanligi past boʻlgan maydonlarda sugʻorish suvini talab etilgan hajmda yetkazib berish hamda gruntning faol qatlamida namlikni taʼminlash maqsadida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Arigʻi toʻldirib sugʻoriladigan egatlar qiyalik yoʻnalishi boʻylab olinishi va ularning chuqurligi 20 — 30 cm, uzunligi esa 40 — 80 m qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEgatning butun uzunligi boʻylab gruntning bir tekis namlanishini taʼminlash maqsadida egatlar eng kichik qiyalik yoʻnalishi boʻylab joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Egatlab sugʻorish usulining samaradorligi 60 — 70 foizni tashkil qilishi, bunda sugʻorish jarayonida berilayotgan suvning kamida 60 — 70 foiz qismi ekinlar tomonidan oʻzlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Egatlab sugʻorish usulida sugʻorishga berilgan suvning qolgan 30 — 40 foiz qismi bugʻlanish, gruntning faol qatlamidan pastga chuqur singish hamda egatlar oxiridan sarflanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Egatlar boʻyicha sugʻorish usuli joyning qiyaligi 0,05 gacha boʻlgan maydonlarda qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Egatlar boʻyicha suv taqsimlash inshootlari mavjud boʻlgan va texnik-iqtisodiy hamda texnologik asoslanish taʼminlangan hollarda mazkur usulni joyning qiyaligi 0,1 gacha boʻlgan maydonlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Joyning relyefi hamda gruntning mexanik tarkibi va suvni shimish (singdirish) xususiyatlariga koʻra boʻylama yoki koʻndalang sugʻorish sxemalarini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Koʻndalang sugʻorish sxemasi boʻylama sugʻorishga nisbatan qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi, bunda egatlar uzunligi 250 — 300 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Koʻndalang sugʻorish sxemasida koʻndalang oʻqariqlar orasidagi masofa gruntning suvni singdirish qobiliyatiga bogʻliq holda 55 — 60 m dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Egatlar uzunligi va ulardagi suv sarfi yer yuzasining qiyaligi hamda gruntning suv-fizikaviy xususiyatlariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Egatlar boʻyicha sugʻorish texnikasi elementlarining maqbul qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasi talablariga muvofiq hamda loyihani asoslash uchun bajarilgan izlanishlar natijalariga asosan tayinlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Egatlar uzunligi, koʻndalang oʻqariqlar orasidagi masofa va egat uchun suv sarfi loyihada qoʻllaniladigan sugʻorish texnikasi va sugʻorish qurilmalari xususiyatlariga muvofiq moslashtirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Sugʻorish tizimlari orasidagi masofa boʻylama sugʻorish sxemasida sugʻorish uskunalarining uzunligiga koʻra, koʻndalang sugʻorish sxemasida esa egatlar uzunligiga asosida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Suv chiqarish uskunalari (gidrantlar) orasidagi masofa boʻylama sugʻorish sxemasida egat uzunligiga teng, koʻndalang sugʻorish sxemasida esa sugʻorish uskunasining uzunligiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Boʻylama sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkalari maydoni 8 — 12 ha, sugʻorish uchastkasi kengligi 200 — 250 m qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish uchastkasi uzunligi egatlar uzunligiga karrali qilib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Sugʻorish uchastkasi uzunligi 500 — 600 m qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻndalang sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkasi kengligi egat uzunligiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻndalang sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkalarining optimal maydoni 25 — 40 ha qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Yoyib ekiladigan (urugʻi sepiladigan) ekinlarni, jumladan boshoqli don ekinlari, bir yillik va koʻp yillik oʻtlarni sugʻorishni tashkil qilish maqsadida ekin dalasi yoʻlaklarga (polosa) boʻlib chiqilishi va sugʻorish shu yoʻlaklar (polosa) boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorish uchun dalada har 3-4 m kenglikda grunt koʻtarmalari shakllantirilishi, bunda yoʻlakning (polosa) chetlaridagi grunt koʻtarmalari balandligi h = 0,1-0,2 m qilib qabul qilinishi va suv harakatini ikki tomondan chegaralab, uni bir yoʻnalishda harakatlantirish taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Yoʻlaklarga (polosa) yuborilgan suv yer yuzasi boʻylab harakatlanishi hamda yoʻlakning (polosa) butun yuzasini 2-3 cm qalinlikda qoplash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishda ularga suv berish quyidagi ikki usuldan biri boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻoriladigan yoʻlakka (polosa) suv dalaning bosh tomonidan berilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoʻlakka (polosa) suv yon tomonda joylashgan boʻylama ariqdan berilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishni tashkil etishda koʻndalang nishabligi mavjud boʻlmagan tur tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKengligi 3,6 — 4,2 m boʻlgan yoʻlaklar (polosa) uchun koʻndalang nishablik 0,003 dan oshmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Ekin dalasi yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorilganda bir martalik sugʻorish normasi 1000 — 1500 m³/ha oraligʻida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDalaning oxiridan suvning tashlanishining (oqib ketishini) oldini olish maqsadida sugʻorish vaqtida suv polosaning 3/4 qism uzunligini qoplashi bilan dalaga suv berish toʻxtatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishda yoʻlaklar (polosa) kengligi qishloq xoʻjaligi texnikasining osma qurilmalari (agregatlar) parametrlarini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer yuzasining kichik qiyaliklariga ega maydonlarda yoʻlaklar (polosa) kengligini 8,0 m dan ortiq qilib qabul qilishga asoslantirishlar mavjud boʻlgan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Ekin dalasini pollarga boʻlib bostirib sugʻorish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Ekin dalasini pollarga boʻlib bostirib sugʻorish usulini doimiy tarzda ham davriy ravishda ham qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Pollarga boʻlib bostirib sugʻorish usuli sholi maydonlarini sugʻorishda va shoʻrlangan ekin maydonlarining shoʻrini yuvishda qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu usulni qoʻllash uchun dala maydoni oldindan 0,2 ha dan 0,5 ha gacha boʻlgan pollarga boʻlib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Pollarning toʻrt tarafi balandligi 0,2-0,3 m boʻlgan grunt koʻtarmalari bilan oʻrab chiqilishi lozim. Pollar nishabliksiz tekis yuzali qilib tayyorlanishi lozim. Pol tubining nishabligi 0,0005 — 0,001 qiymatdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Sugʻorish vaqtida pol sugʻorish suvi bilan 10 — 20 cm qalinlikda toʻldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Pollarga suv belgilangan muddatlarda berilishi va suv berish oraligʻi odatda 7-8 kun qilib qabul qilinishi kerak. Sholi kabi suvda oʻsadigan ekinlarni sugʻorishda polda doimiy ravishda 10 — 15 cm qalinlikdagi suv qatlami saqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Tomchilatib sugʻorish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi eng katta sugʻorish uchastkasidagi tomizgʻichlarning umumiy soni va bitta tomizgʻichning suv sarfi asosida quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQc — bir vaqtda sugʻoriladigan uchastkasining loyihaviy suv sarfi, l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNt — uchastkadagi tomizgʻichlarning umumiy soni, dona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqt — bitta tomizgʻichning bir soatdagi loyihaviy suv sarfi, l/h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3600 — oʻtish koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEng katta sugʻorish uchastkasining suv sarfi (Q) tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi (Qh) sifatida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQabul qilingan hisobiy suv sarfi va quvurdagi suv oqimining yoʻl qoʻyiladigan tezligi (V=1,2 — 1,8 m/s) asosida tarqatuvchi quvurning diametri tanlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTomchilatib sugʻorish tizimining loyihaviy suv sarfini belgilashda hisobiy suv sarfini 30 foizgacha oshirish nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQabul qilingan loyihaviy suv sarfi asosida magistral quvur diametri, filtrlash qurilmalari va nasos uskunalarining texnik parametrlari belgilanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Tomchilatib sugʻorish tizimida magistral quvurning bosh qismidagi suv bosimini aniqlash uchun magistral va tarqatuvchi quvurlar, shuningdek tizim tarkibiga kiruvchi barcha inshootlardagi bosim isroflari hisoblab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMagistral va tarqatuvchi quvurdagi hisobiy bosim isrofi 
quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — uzunligi 100 m boʻlgan quvurdagi bosimi isrofi, kg/sm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — quvurning haqiqiy uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — dalaning quvur boʻylab nishabligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMagistral va tarqatuvchi quvurdagi hisobiy bosim isrofi 
ni Shevelev jadvallari yordamida quyidagi tenglik asosida ham aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
ni Shevelev jadvallari yordamida quyidagi tenglik asosida ham aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1000 — solishtirma bosim isrofi yoki uzunligi 1000 m boʻlgan quvurdagi bosim isrofi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — magistral yoki tarqatuvchi quvurning uzunligi, km.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Sugʻorish shlanglarining ishchi bosimi hamda tarqatuvchi va magistral quvurlardagi hisobiy bosim isroflari yigʻindisi tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi sifatida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNtstx=hishchi+htqx+hmqx;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNtstx — tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNishchi — tomchilatib sugʻorish tizimi sugʻorish shlanglarining ishchi bosimi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNtqx — tomchilatib sugʻorish tizimi tarqatuvchi quvurining hisobiy bosimi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNmqx — tomchilatib sugʻorish tizimi magistral quvurining hisobiy bosimi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimini 10 foizga oshirish orqali sugʻorish tizimining loyihaviy bosimini belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Tomchilatib sugʻorish tizimining bosh inshootlari, jumladan hovuz-tindirgich, nasos stansiyasi va filtrlash qurilmalarining texnik koʻrsatkichlari sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi, hisobiy bosimi hamda ishlatiladigan suvni tozalash darajasi talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda tizimning gidravlik hisobini quyidagi formulalarga asosan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlarning oraliq masofasini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXtir — tomizgʻichlar oraliq masofasi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQtir — tomizgʻichlar suv sarfi, l/h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишItup — gruntning suvni singdirish tezligi, mm/h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlar sonini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
donaҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишntir — tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlar soni, dona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLlen — sugʻorish quvurining uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXtir — tomizgichlarning oraliq masofasi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)dagi suv sarfini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m3/hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQlen — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)dagi suv sarfi, m3/h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqtir — tomizgichlarning suv sarfi, l/h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larining maksimal oraliq masofasini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxlen.maks — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larining maksimal oraliq masofasi, m,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxlen.maks ≥ xlen — egat kengligiga moslashtiriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) tarqatuvchi quvurdagi tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lari sonini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnlen — tarqatuvchi quvurdagi tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lar soni, dona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLtar — tarqatuvchi quvurning uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxlen — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larni joylashtirish oraliq masofasi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe) tarqatuvchi quvurning suv sarfini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m3/sҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQtar — bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi, m3/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyo) tizimdagi quvurlarning hisobiy diametrini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mmҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri, mm,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — quvurdagi suvning tezligi, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj) tizimdagi quvurlarning hisobiy diametrini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m/sҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarmoq quvurlaridagi suvning tezligi, m/s;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz) tizimdagi tarqatuvchi quvurlardagi va tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lardagi bosim yoʻqolishini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNtar — tarqatuvchi quvurlardagi va tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lardagi bosim yoʻqolishi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAkv — quvurning solishtirma qarshiligi (F. Shevelev jadvalidan olinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKv — sarf moduli, kvadrat qarshilik sohasida 1 ga teng qabul qilingan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLtar — tarqatuvchi quvurning uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi) tizimdagi magistral quvurning suv sarfini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m3/sҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— magistral quvur suv sarfi, m3/s;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarqatuvchi quvurlar soni, dona;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишy) tizimdagi magistral quvurning diametrini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; mmҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— magistral quvur diametri, mm;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk) magistral quvurdagi tarqatuvchi quvurlar sonini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; mҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— magistral quvurlarning hisobiy qismining uzunligi, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sugʻorish sektorlari soni, dona;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bitta sektordagi tarqatuvchi quvurlar soni, dona;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl) magistral quvurlardagi bosim yoʻqolishini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— magistral quvurlar hisobiy qismi boshi va oxiridagi bosimlar, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— magistral quvurlarning hisobiy qismini boshi va oxiridagi geometrik sathlar, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишƒ — ishqalanish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— quvur diametri, mm;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— qarshilik koeffitsiyenti;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— boshlangʻich tezlik koeffitsiyenti;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— suvning zichligi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda magistral quvurlar yer ostidan (0,7 — 1,0 m chuqurlikda) yoki yer ustidan joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Tomchilatib sugʻorish tizimining tarqatuvchi quvurlari zarur hajmdagi suvni oʻtkazish va tekis taqsimlash uchun yetarli diametrga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarqatuvchi quvurlarning diametrlari eng katta sugʻorish sektorining hisobiy suv sarfi (Q) va hisobiy bosimi (hishchi+htkh) asosida tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda kam nishabli maydonlar uchun tomizgʻichli shlang (lenta)larni suv sarfi, tomizgʻichlar orasidagi masofa va ularning diametridan kelib chiqib chegaraviy uzunliklarini quyidagi jadvalga asosan tanlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTomizgʻichlar orasidagi masofa, sm | Quvurning diametri Æ, mm | Suv sarfi, l/h | |||
1,4 | 1,6 | 2,0 | 4,0 | ||
Tomchilatib sugʻorish shlanglarining maqbul hisoblangan uzunligi, m | |||||
Tarqatuvchi quvurlarda taʼminlangan bosim 1,2 — 1,5 atm boʻlganda | |||||
20 | 16 | 75 | 70 | 60 | 40 |
18 | 95 | 85 | 75 | 45 | |
20 | 110 | 100 | 90 | 55 | |
22 | 130 | 120 | 100 | 65 | |
30 | 16 | 100 | 95 | 80 | 50 |
18 | 120 | 110 | 95 | 60 | |
20 | 145 | 135 | 115 | 70 | |
22 | 170 | 155 | 135 | 85 | |
40 | 16 | 120 | 110 | 95 | 60 |
18 | 145 | 135 | 115 | 75 | |
20 | 180 | 160 | 140 | 85 | |
22 | 210 | 190 | 160 | 100 | |
50 | 16 | 190 | 180 | 160 | 120 |
18 | 220 | 205 | 185 | 135 | |
20 | 255 | 240 | 205 | 150 | |
22 | 290 | 270 | 240 | 170 | |
Tizim quvurlarida taʼminlangan bosim 1,5 — 2,0 atm boʻlganda | |||||
20 | 16 | 105 | 95 | 80 | 50 |
18 | 130 | 120 | 100 | 60 | |
20 | 155 | 140 | 120 | 75 | |
22 | 175 | 160 | 135 | 90 | |
30 | 16 | 135 | 125 | 105 | 65 |
18 | 165 | 150 | 125 | 80 | |
20 | 195 | 180 | 155 | 95 | |
22 | 225 | 205 | 175 | 115 | |
40 | 16 | 160 | 150 | 130 | 80 |
18 | 195 | 180 | 155 | 95 | |
20 | 235 | 215 | 185 | 120 | |
22 | 275 | 250 | 215 | 135 | |
50 | 16 | 190 | 170 | 150 | 95 |
18 | 230 | 210 | 180 | 115 | |
20 | 270 | 250 | 215 | 130 | |
22 | 320 | 290 | 250 | 190 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lari uzunligini qabul qilishda ularda keltirilgan bosim taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Yomgʻir tomchisining diametri 1,0 — 1,5 mm oraligʻida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYomgʻirlatish jadalligi 0,5 — 2,0 mm/min oraligʻida qabul qilinishi va mazkur qiymatlar gruntning suv oʻtkazuvchanligi hamda namlanish xususiyatlariga muvofiq tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimining ishchi loyihasini ishlab chiqish uchun tizim joriy etiladigan hudud boʻyicha quyidagi dastlabki maʼlumotlar toʻplanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) yer maydoni xaritasi va unga oid maʼlumotlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjoylashgan oʻrni va relyefi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv manbasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr taʼminoti tizimi (masofasi bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekin maydonining oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) grunt maʼlumotlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning mexanik tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt shoʻrlanish darajasi va turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) suv manbasi boʻyicha maʼlumotlar (suvning loyqalik darajasi va sifat koʻrsatkichi):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti suv manbasining taʼminlanganlik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suv manbasining suv chiqarish hajmi (debiti) va sifat koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) yetishtiriladigan ekin boʻyicha maʼlumotlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekin turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekinning suvga boʻlgan talabi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekinni ekish sxemasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimining loyihasini ishlab chiqish quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuchastka xaritasida yomgʻirlatib sugʻorish tizimining umumiy sxemasini ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻirlatib sugʻorish tizimi joriy qilinadigan maydonni sugʻorish sektorlariga boʻlish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻirlatib sugʻorish tizimi sxemasida (kontur xaritasida) tizimning bosh inshootlarini maqbul nuqtada joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻirlatib sugʻorish tizimi inshootlari, quvurlari va sugʻorish tizimlari koʻrsatkichlarini aniqlash (gidravlik hisoblar bajarish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻirlatib sugʻorish tizimi sxemasida (kontur xaritasida) tizimning magistral quvurlarini joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻirlatib sugʻorish tizimining loyihaviy smetasini ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻirlatib sugʻorish tizimi loyihasining tushuntirish xatini shakllantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyiha hujjatlarini jamlash va yagona loyiha hujjati shaklida rasmiylashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimini loyihalashda mazkur SHNQning 81 — 100-bandlarida keltirilgan formulalar asosida quyidagi parametrlar hisoblab chiqilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish sektorlari boʻyicha suv sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtarqatuvchi va magistral quvurlar diametri va uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos agregatining hisobiy suv sarfi va ishchi parametrlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Yomgʻirlatib sugʻorish normasi quyidagi formula asosida aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; mmҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sugʻorish normasi, m3/ha;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— chegaraviy dala nam sigʻimi, %;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— oʻsimlik soʻlish namligi (namlikning quyi chegarasi), %;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gruntning hajm ogʻirligi, g/sm3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— hisobiy qatlam qalinligi, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sugʻorish rejimi, %;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bugʻlanishga ketadigan suv sarfi (shamol tezligi va haroratga bogʻliq 10 — 20 foiz).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Ekinning sugʻorish rejimi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
%Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, 
— ekinning oʻsishi va rivojlanishi fazalarida belgilangan sugʻorish tartib (rejim)i (chegaraviy dala nam sigʻimiga nisbatan 65÷85 foiz), %.
— ekinning oʻsishi va rivojlanishi fazalarida belgilangan sugʻorish tartib (rejim)i (chegaraviy dala nam sigʻimiga nisbatan 65÷85 foiz), %.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Yomgʻirlatib sugʻorish oraliq muddati quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kunҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— hisobiy sugʻorish oraligʻi, d;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— oʻsimlikning evapotranspiratsiyasi miqdori, mm/d.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Yomgʻirlatib sugʻorish davomiyligi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— yomgʻirlatib sugʻorish davomiyligi, h;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bitta sprinklerning suv sarfi, l/h;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bir gektar maydondagi sprinklerlar soni, dona.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Sugʻorish uchastkasining maksimal soni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sugʻorish sektorining maksimal soni (butun son), sektor;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— nasos stansiyasining sutkalik ish vaqti (max-20 h/d);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Sugʻorish tizimining yomgʻirlatish jadalligini quyidagi formulaga muvofiq hisoblash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mm/hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, 
— yomgʻirlatish jadalligi, mm/h.
— yomgʻirlatish jadalligi, mm/h.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Sugʻorish sektori maydoni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
haҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sugʻorish sektorining maydoni, ha;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— yomgʻirlatib sugʻorish konturining umumiy maydoni, ha.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Sprinklerlar joylashgan bitta sugʻorish quvuri suv sarfini quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m3/hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bitta sugʻorish quvuridagi suv sarfi, m3/h;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bitta sugʻorish quvuridagi sprinklerlar soni, dona.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Sprinklerlarning maksimal oraliq masofasini quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sprinklerlarning maksimal oraliq masofasi, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sprinklerning ishchi radiusi, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Sprinklerlar joylashgan sugʻorish quvurlarining maksimal oraliq masofasi quyidagi shartga muvofiq belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, Xs.q. — sprinklerlar joylashgan sugʻorish quvurlarini joylashtirishning maksimal oraliq masofasi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Bitta tarqatuvchi quvurga (sprinklerlar oʻrnatilgan) sugʻorish quvurlari sonini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
donaҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarqatuvchi quvurdagi tomizgichli sugʻorish quvurlari soni;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarqatuvchi quvurning uzunligi, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Sprinklerlar oʻrnatilgan bitta sugʻorish quvuridagi suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m3/hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, Qs.s.q — sprinklerlar oʻrnatilgan bitta sugʻorish quvurdagi suv sarfi, m3/h.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m3/hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, Qtar — bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi, m3/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mmҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri, mm;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— quvurdagi suvning tezligi, m/s.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Tarmoq quvurlaridagi suvning tezligini aniqlash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, kv — tarmoq quvurlaridagi suvning tezligi, m/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Tarqatuvchi va sugʻorish quvurlaridagi bosim yoʻqolishini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tarqatuvchi va sugʻorish quvurlaridagi bosim yoʻqolishi, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— quvurning solishtirma qarshiligi, F. Shevelev jadvalidan olinadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — sarf moduli, kvadrat qarshilik sohasida 1 ga teng qabul qilingan.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Magistral quvur suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m3/sҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — magistral quvur suv sarfi, m3/s;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — tarqatuvchi quvurlar soni, dona.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Magistral quvur diametri quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mmҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, 
— magistral quvur diametri, mm.
— magistral quvur diametri, mm.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Magistral quvurdagi tarqatuvchi quvurlar soni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
donaҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— magistral quvurlar hisobiy qismining uzunligi, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sugʻorish sektorlari soni, dona;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bitta sektordagi tarqatuvchi quvurlar soni, dona.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Magistral quvurlardagi bosim yoʻqolishini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — magistral quvurlarning boshi va oxiridagi hisobiy bosimi, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — magistral quvurlarning boshi va oxiridagi hisobiy geometrik sathlari, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишƒ — ishqalanish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — quvur diametri, mm;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — qarshilik koeffitsiyenti;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — boshlangʻich tezlik koeffitsiyenti;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — suvning zichligi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Diskret sugʻorish tizimi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Diskret sugʻorish tizimi quyidagi turlarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpast bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,1 Atm dan kam boʻlmasligi lozim);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrta bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,2 Atm dan kam boʻlmasligi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,5 Atm dan kam boʻlmasligi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Diskret sugʻorish tizimini loyihalashda ekin maydonining suv taʼminoti holati, gruntning mexanik tarkibi hamda yer yuzasining nishabligi hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPast bosimli diskret sugʻorish usuli ekin dalasiga suv novlar (lotok) yoki quvurlar tizimi orqali yetkazib beriladigan hamda ushbu suv oʻtkazgichlardagi ishchi bosim 0,1 Atm dan kam boʻlmagan sharoitlarda qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPaxta maydonlarini diskret usulda sugʻorishda sugʻorish vaqtini qisqartirish va sugʻorish samaradorligini oshirish maqsadida egatlar uzunligini odatda qabul qilinadigan qiymatlarga nisbatan 50 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Suv taqsimlovchi quvurlar teshikchalarining oraliq masofasi ekin turi va qator orasi kengligiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGʻoʻza va kuzgi boshoqli don ekinlari uchun teshikchalar oraliq masofasi qator orasiga mos ravishda 0,6 m (qator orasi 60 cm) yoki 0,9 m (qator orasi 90 cm) qilib qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSabzavot ekinlari uchun teshikchalar oraliq masofasi 0,7 m (qator orasi 70 cm) qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkin qator oralatib sugʻorilishi rejalashtirilgan holatlarda teshikchalar oraliq masofasini mos ravishda 1,2 m, 1,8 m yoki 1,4 m boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Suv taqsimlovchi quvur teshiklarining diametri egat uzunligi, maydon nishabligi va egatga beriladigan hisobiy suv sarfiga bogʻliq holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQumoq va toshloq yerlarda, shuningdek egat nishabligi kichik boʻlgan maydonlarda teshik diametrini 20 — 30 mm qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqori nishablikli maydonlarda yoki suvning harakati tezlashishi ehtimoli yuqori boʻlgan sharoitlarda teshik diametrini 15 — 20 mm qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshik diametrini belgilashda tarmoqdagi suvning ishchi bosimi hisobga olinishi va ishchi bosim oʻzgarganda teshik diametri mos ravishda oʻzgartirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Turli mexanik tarkibga ega gruntlar va nishablikka ega maydonlarda diskret sugʻorish usulida egatga beriladigan suv sarflari quyidagi jadval koʻrsatkichlariga asosan belgilanishi lozim, l/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDala tuprogʻining suv oʻtkazuvchanligi | Egatning nishabligi (oʻrtacha koʻrsatkichlar) | |||
0,00175 | 0,0025 | 0,005 | 0,0075 | |
yuqori, A | 1,6 | 1,5 | 1,1 | 0,7 |
oʻrta, B | 1,25 | 1,2 | 1,0 | 0,6 |
past, V | 1,0 | 0,95 | 0,8 | 0,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning suv oʻtkazuvchanligi, nishabligi, egat uzunligini hisobga olgan xolda suv sarfi, suv berish soni va muddati belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Gruntning ichidan sugʻorish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Grunt ostidan sugʻorishda qoʻllaniladigan quvurlar qattiq (mustahkam) boʻlishi va grunt ostidagi bosim taʼsirida ezilib qolmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Ildiz qatlamini yer osti namlantirgichlaridan kapillyar yoʻl bilan namlantirish imkonini yaratadigan gruntni ichidan sugʻorish tizimlarini qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishda suv tanqisligi kuchli boʻlgan qirlarda, yarim choʻl va choʻl zonalarida qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Gruntni ichidan sugʻorish tizimlarini qoʻllashda quyidagi shartlar taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhudud relyefining qiyaligi 0,01 dan oshmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt shoʻrlanmagan boʻlishi, yengil, oʻrta yoki ogʻir mexanik tarkibga ega boʻlishi hamda kapillyar koʻtarilish tezligi 0,5 mm/min dan kam boʻlmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Gruntni ichidan sugʻorish tizimlarida suv tarqatuvchi tarmoq plastmassa yoki xrizotilsement quvurlardan tayyorlanishi va yer ostida oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Namlantirgichlar tizimi loyihasida quyidagi shartlarga rioya qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlantirgichlar uzunligi davomida joyning qiyaligi 0,01 dan oshmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlantirgichlarni yer ostiga oʻrnatish chuqurligi 0,4 — 0,6 m oraligʻida qabul qilinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlantirgichlarning maksimal uzunligi 250 m dan oshmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSepib (yoyib) ekiladigan ekinlar uchun namlantirgichlar orasidagi masofa gruntning granulometrik tarkibiga bogʻliq holda quyidagi qiymatlarda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyengil mexanik tarkibli gruntlarda — 1,0 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrta mexanik tarkibli gruntlarda — 1,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишogʻir mexanik tarkibli gruntlarda — 2,0 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Yerga ishlov berish qatlamining quyi qismida suv tortish qobiliyati yuqori boʻlgan qumli-qumoq va yengil qumoq gruntlarda namlantirgichlarni kengligi 0,7 m boʻlgan polietilen qoplamali ekran ustiga yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPolietilen ekran qoʻllanilganda namlantirgichlar orasidagi masofani 2,0 m gacha uzaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Bogʻ va uzumzorlar uchun namlantirgichlar orasidagi masofa ekin qatorlari orasidagi masofaga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamlantirgichlar suv chiqarish teshiklarining oʻlchamlari hisobiy bosimda namlantirgichning uzunligi boʻyicha talab etiladigan suv sarfini taʼminlashi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeshiklar parametrlari quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaylana teshiklar diametri — 1-2 mm, qadami — 50 — 100 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻylama teshiklarda eni — 1-2 mm, uzunligi — 35 — 40 mm, qadami — 200 — 400 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Tizimni yuvish va boʻshatish uchun moʻljallangan suv chiqaruvchi quvurlarni loyihada xrizotilsement yoki plastmassa materialidan qabul qilib, yer ostiga 0,5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikda yotqizish lozim. Suv tashlovchi quvurlarni kuzatish va boʻshatish quduqlari bilan taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Namlantirgichlarning hisobiy suv sarfi gruntning suv tortish qobiliyati bilan bogʻlangan holda aniqlanishi kerak. Namlantirgich quvurining hisobiy suv sarfi Qₕ, m³/s, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqu — gruntning namlantirgichning 1 m uzunligida suv tortish qobiliyati, m²/s, maxsus izlanishlar va tahlillar asosida aniqlangan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlh — namlantirgichning uzunligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Quvurli sugʻorish tizimlarida sugʻorish va namlantiruvchi quvurlardagi bosim farqi 30 foizdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Sholichilik sugʻorish tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Sholichilik sugʻorish tizimidagi kichik tartibdagi tarmoqlar, shox ariq, karta sugʻorish tarmogʻi, sugʻorish tashlama tarmoqlar, suv taqsimoti va boshqaruvni avtomatlashtirish maqsadida nishabsiz va dambali qilib, qolganlari esa nishabli qilib loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Sholichilik sugʻorish tizimlarini loyihalashda quyidagi shartlar taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsholi cheklari va tashlamalardagi suv sathlari farqi 0,5 m dan kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv beruvchi tarmoqlarning ostki eni qoʻllaniladigan mexanizmlarning ishchi organlari oʻlchamlariga muvofiq ravishda 0,6; 0,8; 1,0; 1,2; 1,5; 2,5 m qiymatlarda qabul qilinishi, tashlama kanallarda esa ostki eni 1,0 m dan kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtarmoqlarning yon devorlari qiyalik koeffitsiyenti gruntning mexanik tarkibiga bogʻliq holda yengil gruntlarda ichki qiyalik 2 — 4, oʻrta gruntlarda 1,5 — 2, ogʻir gruntlarda 1 — 1,5, tashqi qiyalik esa 1 — 1,5 oraligʻida qabul qilinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtarmoqlardagi eng baland suv sathi va damba usti sathi orasidagi erkin balandlik suv sarfiga bogʻliq holda 0,5 m³/s gacha boʻlganda 0,2 m, 0,5 — 2 m³/s hamda 0,3 m, 2 — 5 m³/s boʻlganda 0,4 m boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzanlardagi suv tezligi yengil gruntlarda 0,5 m/s, oʻrta gruntlarda 0,7 m/s, ogʻir gruntlarda 1,0 m/s qiymatdan oshmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Shoʻrlangan gruntlarda tashkil etiladigan sholichilik sugʻorish tizimlarida oraligʻi 200 m dan kam boʻlmagan zovur tarmoqlarini ham loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Sholichilik sugʻorish tizimlaridan tashlangan suvlardan sugʻorish uchun qayta foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda suv tarkibidagi erigan oʻgʻitlardan samaraliroq foydalanish, shuningdek sugʻorish manbasining taʼminlanganlik va ishonchlilik darajasini oshirish taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Kanallar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Kanallar konstruksiyasi va ularning joy relyefida joylashuvi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanalda suv yoʻqotishlarini minimallashtirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyi darajadagi kanallarda suv resurslarini oʻz-oʻzi oquvchanlik sharoitida hamda biriktirilgan sugʻoriladigan yerlarga nisbatan baland belgilari boʻyicha boshqarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal egallaydigan yer maydonini minimallashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanalga tutash yerlarni saqlab qolish hamda ularning suv bosishiga yoʻl qoʻymaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamonaviy avtomatlashtirish va boshqaruv tizimlari, shuningdek suvni onlayn hisobga olish va qayd etish vositalari bilan jihozlash imkoni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Bosh rejada va boshqa loyiha hujjatlarida magistral kanallar qisqartirilgan nomlari quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmagistral kanalning oʻng tarmogʻi — MKOʻT;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmagistral kanalning chap tarmogʻi — MKCHT.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar magistral kanalga alohida nom berilgan boʻlsa, qisqartirilgan belgiga mazkur nomning birinchi harfi qoʻshilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaqsimlovchi kanallarni belgilash quyidagi tartibda qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirinchi tartibli taqsimlovchi kanallar — T-1; T-2; T-3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikkinchi tartibli taqsimlovchi kanallar — T-1-1; T-1-2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Aholi punktlaridan oʻtuvchi magistral kanallarni loyihalash va betonlashtirishda aholi zichligini hisobga olgan holda kanal devorlarida har 50 — 150 m da zinapoyalar va panduslar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTurar joylar hamda jamoat joylari (parklar, savdo va koʻngilochar markazlar, kafe va restoranlar) hududidan oʻtuvchi magistral kanallar boʻylab panjaralar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMagistral kanallarga tutash quvurlar hamda gidroelektrostansiyalarga yaqin shlyuzlar panjaralar bilan toʻsilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOdamlar gavjum boʻlgan kanal boʻylarida har 300 — 400 m da suvga tashlash uchun pufakli ballonlar va arqonlardan iborat “himoya paketlari” hamda chaqiruv tugmalari tashkil etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanal tubiga ulangan quvurlar va shlyuzlarga yaqin xavfli zonalar berkitilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Kanallarning rejali joylashuvi joy relyefi, yer osti sharoitlari, maʼmuriy birliklar chegaralari, yerdan foydalanuvchilar chegarasi, yoʻllar, kommunikatsiyalar va boshqa mahalliy sharoitlar bilan bogʻliq holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Sugʻorish tarmoqlari joyning eng yuqori belgilari boʻyicha va minimal uzunlikda yoʻnaltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Kanalni koʻtarmada joylashtirishga mahalliy pasayishlar mavjud boʻlgan hollarda hamda kanallarning suvni nasos yordamida koʻtaradigan kanal bilan kesishuvi sharoitida yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Oxirgi qismda suv sarfi 5,0 m³/s dan ortiq boʻlgan magistral va xoʻjaliklararo kanallarning oxirida suv tashlash inshootlari nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuqobil yechim sifatida quyi tartibli kanallarda oxirgi tashlamalarni qurish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Soʻnggi suv tashlash inshootlaridan tashqari favqulodda suv tashlash inshootlari ham nazarda tutilishi, bunda ularning joylashuvi mavjud kollektor-suv tashlagichlar, koʻllar va boshqa qabul qiluvchi obyektlarga yaqin hududlarda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda suv tashlash inshootlari favqulodda vaziyatlarda obyektlarni suv toshishidan himoya qilishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Kanallar elektr uzatish tarmoqlari bilan kesishib oʻtgan hollarda kanal bermasi yoki dambasi sathidan elektr uzatish tarmogʻining eng pastki simigacha boʻlgan vertikal masofa quyidagi minimal qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6 m — kuchlanishi 110 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7 m — kuchlanishi 150 — 220 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8 m — kuchlanishi 330 — 500 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaloqa tarmoqlari uchun — 4,5 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Elektr uzatish tarmoqlari kanal boʻylab oʻtgan hollarda kanal chetidan elektr uzatish ustunigacha boʻlgan gorizontal masofa ustunning umumiy balandligidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Sugʻorish qurilmalaridan foydalanilganda sugʻorish tizimining maksimal hisobiy suv sarfi bir vaqtning oʻzida ishlayotgan barcha sugʻorish qurilmalarining maksimal suv sarflari yigʻindisiga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Kanal trassasi togʻ yonbagʻiri boʻylab oʻtgan hollarda kanalning koʻndalang kesimi faqat qazilma (viemka) koʻrinishida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Agar hisobiy suv sathi chizigʻi togʻ yonbagʻirining pastki qismida yer yuzasi chizigʻini kesib oʻtsa, kanalning koʻndalang kesimini yarim qazilma, yarim koʻtarma koʻrinishida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda dambaning asos bilan tutashish qismi ostona koʻrinishida loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Kanalni loyihalash uchun asosiy parametr sifatida suvning hisobiy sarfi olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Hisoblab aniqlangan normal suv sarfi, maʼlum maydonga bogʻlangan kanallar uchun quyidagi bogʻlanish bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQnorm — normal suv sarfi, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишw — kanal tizimiga biriktirilgan hisoblab aniqlangan netto maydoni, h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ — maksimal gidromodul ordinatasi, l/s. h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFIK — kanal tizimining foydali ish koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Kanal sarfini bir vaqtda ishlovchi barcha kanallardagi suv yoʻqotishlarini hisobga olgan holda quyi darajali taqsimlash kanallari sarflarining yigʻindisi boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Kanallarning jadallashtirilgan sarfi normal suv sarfiga jadallashtirish koeffitsiyenti (Kf)ga normativ koʻpaytirish orqali belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJadallashtirish koeffitsiyentlari quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — 10 m3/s miqdorda sarflanganda — Kf = 1,15 — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10 m3/s miqdordan ortiq sarflanganda — Kf = 1,05 — 1,1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Suvni nasos yordamida koʻtaradigan kanal va uning tarmoqlari uchun jadallashtirish koeffitsiyentlarini koʻrsatilgan qiymatlardan chetga chiqqan holda, tashlash inshootlari sarflari bilan bogʻliq holda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Magistral va xoʻjaliklararo kanallarning minimal sarfi normal suv sarfining kamida 40 foizi miqdorida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Yomgʻirlatib sugʻorishda sugʻorish tizimining minimal suv sarfi sugʻorish jadvaliga muvofiq undan bir vaqtda suv oladigan yomgʻirlatish qurilmalarining yoki sprinklerlarning minimal soni boʻyicha hisoblangan suv sarfiga teng qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Uzluksiz harakatdagi kanallarning hisoblab aniqlangan suv sarflari loyihalashtirish va gidravlik hisoblarning ishonchliligini taʼminlash maqsadida katta qiymat tomonga quyidagi intervallarga muvofiq yaxlitlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ=1 — 10 m3/s suv sarfida 0,1 m3/s miqdorga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ=10 — 50 m3/s suv sarfida 0,5 m3/s miqdorga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ>50 m3/s suv sarfida 1,0 m3/s miqdorga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Favqulodda vaziyatlarda suvni chiqarib yuborish (tashlash) uchun moʻljallangan inshootlarning hisobiy suv sarfi kanalning favqulodda suv tashlash kesimidagi normal suv sarfining 50 foiz miqdoriga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Kanalni boʻshatish funksiyasini bajaradigan soʻnggi suv tashlash inshootlarining hisobiy sarfi kanalning soʻnggi qismidagi normal suv sarfining 20 foizidan 50 foizigacha boʻlgan miqdorda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Magistral va xoʻjaliklararo kanallarning koʻndalang kesimi, gidravlik va konstruktiv talablarni hisobga olgan holda trapetsiyasimon shaklda loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKichik suv sarflariga ega kanallar uchun suv oqimining barqarorligini va konstruksiyaning iqtisodiy samaradorligini taʼminlash maqsadida kanal koʻndalang kesimini novsimon (paraboloid) shaklda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanallarning toʻgʻri burchakli kesimi zich qurilgan hududlarda, muhandislik kommunikatsiyalari mavjud boʻlgan uchastkalarda yoki tabiiy sharoitlar kanalning boshqa shaklda joylashtirilishini cheklagan hollarda qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqurligi 4,0 m dan ortiq boʻlgan yirik kanallar uchun koʻndalang kesimni poligonal shaklda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Sugʻorish tarmoqlarining koʻndalang kesimi qaysi shaklda qabul qilinganligidan qatʼi nazar quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) koʻndalang kesim yuzasining yuvilmaslik sharti quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVm˂Vadm, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVadm = Vtab ˖ R⅓, m/s
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVtab — gidravlik radius;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR = 1m boʻlgandagi yoʻl qoʻyilgan oʻrtacha tezlik, gruntning mexanik tarkibi va foydalanish holatiga koʻra Vtab = (0,4 — 1,2) m/s boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar Vm > Vadm boʻlsa, unda kanal yuvilishiga yoʻl qoʻyilgan nishablik boʻyicha loyihalanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoki qoplama bilan jihozlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) kanal osti oʻzaniga loyqa choʻkmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m/sҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m/sҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— loyqa choʻkmaydigan kritik tezlik, m/s;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA= 0,33 — 0,035 koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Kanallar oʻzanlarining geometrik va gidravlik parametrlari quyidagi uchta hisobiy suv sarfi boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnormal suv sarfi boʻyicha — kanal oʻzanining asosiy gidravlik elementlarini, jumladan kanal kengligi, chuqurligi, koʻndalang kesim yuzasi, gidravlik radiusi va suv oqim tezligini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjadallashtirilgan suv sarfi boʻyicha — kanal dambalari, bermalarining jadallashtirilgan suv gorizontidan yuqori qismi balandligini belgilash, shuningdek kanal oʻzani va yon bagʻirlarining yuvilib ketmaslik shartini tekshirish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишminimal suv sarfi boʻyicha — kanal osti oʻzani loyqa bilan toʻkilmasligini taʼminlash va sugʻoriladigan maydonlar ustidagi loyiha boʻyicha suv sathini nazorat qilish maqsadida kanal va uning tarmoqlari boshqarish balandligi shartlarini tekshirish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Kanallarning gidravlik hisob-kitoblari quyidagi Shezi formulasi boʻyicha tekis barqaror harakat uchun amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV — kanaldagi talab etiladigan suv tezligi, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC — Shezi koeffitsiyenti, m0.5/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — gidravlik radius, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi — gidravlik nishablik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sarfi quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω — kanalning joʻshqin (toʻlqinlanib turgan) kesimi maydoni, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShezi koeffitsiyentini quyidagi formulaga asosan aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, n — notekislik koeffitsiyenti boʻlib, u mazkur SHNQning 4-ilovasi boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Kanaldagi suvning hisoblab aniqlanadigan tezliklari kanal oʻzanining loyqalanmasligini va yuvilib ketmasligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Kanallarni loyihalashda keyingi tartibdagi kanalning tubi belgisi yuqori tartibdagi kanalning tubi belgisiga nisbatan teng yoki past qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Kanal tubi boʻylab kengligining uni toʻldirish chuqurligiga nisbati qiymatlari quyidagi jadval boʻyicha belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm | 1,0 | 1,5 | 2,0 | 2,5 |
β | 0,8 — 3,0 | 0,6 — 3,1 | 0,5 — 3,4 | 0,4 — 3,8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Kanal yon bagʻirlarining qiyalik koeffitsiyenti > 2,5 boʻlganda, β kattaligi gidravlik hisob-kitoblar natijalari yoki amaldagi analog kanallar parametrlari asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Kanallarni loyihalashda kanal oʻzani va yon bagʻirlarining yuvilib ketmasligini taʼminlash maqsadida suv oqimining yuvmaydigan tezliklari mazkur SHNQning 5-ilovasi boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Kanal sifatida foydalaniladigan tabiiy oʻzanlarning gidravlik hisob-kitoblari suv harakatining oʻzgaruvchan xususiyatlarini hisobga olgan holda notekis harakat formulalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sarfi 50 m³/s dan kam boʻlgan hollarda, shuningdek tabiiy oʻzanni oʻzgarmas qiyalikka (nishablikka) va bir xil koʻndalang kesimga ega alohida uchastkalarga boʻlish imkoniyati mavjud boʻlganda har bir uchastkaning gidravlik hisob-kitoblarini tekis barqaror harakat formulalari asosida amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Kanallarni loyihalashda kanal oʻzanida choʻkindi zarrachalarining choʻkib qolishini va oʻzanning loyqalanishining oldini olish maqsadida loyqalanmaslik hisob-kitoblari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Oqimning choʻkindilarni tashish qobiliyatlarini quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишŴ — choʻkindilarning oʻrtacha tortilgan gidravlik kattaligi, mm/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρ — umumiy loyqalanish, kg/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Loyqalanmaslik uchun suv tezligini quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV3 = 0,3 R1/4; m/s
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoki quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV3 = AQ0.2; m/s
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA-Ŵ<1,5 mm/s holatida — 0,33;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишŴ=1,5 — 3,5 mm/s holatida — 0,44; Ŵ>3,5 mm/s holatida — 0,55 ga teng koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Choʻkindilar parchalarining gidravlik kattaligini aniqlash uchun quyidagi koʻrsatkichlardan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd, mm | W, mm/s | d, mm | W, mm/s | d, mm | W, mm/s |
0.005 | 0.0175 | 0.06 | 2.49 | 0.150 | 15.6 |
0.1 | 0.0692 | 0.07 | 3.39 | 0.175 | 18.9 |
0.2 | 0.277 | 0.08 | 4.43 | 0.2 | 21.6 |
0.3 | 0.623 | 0.09 | 5.61 | 0.225 | 24.3 |
0.4 | 1.11 | 0.1 | 6.92 | 0.25 | 27.0 |
0.5 | 1.73 | 0.125 | 10.81 | 0.275 | 29.9 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Trapetsiyasimon kesimli kanallarning yumaloqlanish radiuslarining kattaligi ularning suv kesimi boʻyicha kengligining besh baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻri toʻrtburchak kesimli kanallar uchun yumaloqlanish radiuslarini suv kesimi boʻyicha kengligining uch baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Kanal burilish joylarida boʻrtma qirgʻoq boʻyidagi suv sathining oshishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆h = V2∙by/(g∙R3); m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV — oqimning oʻrtacha tezligi, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR3 — burilish radiusi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишby — suv sathi boʻyicha kengligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Kanallar oʻzanlari qiyaliklari (nishabliklari) tikligini mazkur SHNQning 6-ilovasi boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Kanallardagi dambalar, supachalar (bermalar)ning suvning jadallashtirilgan sathi ustidan balandligini quyidagi jadval asosida qabul qilish lozim (cm):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanallardagi suv sarfi, m3/s | Yer oʻzanidagi kanallar | Qoplamali kanallar | |
qiyaliklar kritik qiyaliklardan kichik boʻlganda | qiyaliklar kritik qiyaliklardan katta boʻlganda | ||
10 gacha | 30 | 20 | 30 |
10 — 30 | 40 | 30 | 40 |
30 — 50 | 50 | 35 | 50 |
50 — 100 | 60 | 40 | 60 |
100 dan ortiq | hisob-kitob boʻyicha | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. 100m3/s miqdordan ortiq suv sarflarida “quruq zaxira” toʻlqinlar balandligini hisobga olgan holda aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Kanallarning qurilish balandligini hisobiy qiymatdan katta tomonga 5 cm gacha yaxlitlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYaxlitlash faqat katta tomonga amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Koʻtarma kanallarda yoki yarim qazima-yarim koʻtarma kanallarda dambaning hisobiy kengligi kanalning barqarorligini taʼminlash va filtratsiya jarayonlarini hisobga olgan holda kanal ichidagi maksimal suv sathiga mos ravishda kritik gidravlik gradiyent grafigi asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDambaning kengligi quyidagi bogʻlanish asosida hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишX=a-(h*m)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишX — damba kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — kanaldagi maksimal suv sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — asos kengligi; a=h/ikr (mavjud grunt turiga koʻra ikr qiymati loy 0,3-0,35; qumli loy 0,25-0,29; loyli qum 0,22-0,24; qum 0,2-0,22)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — koʻtarmaning tashqi qiyalik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Choʻkuvchi tarkibida suvda eruvchi tuzlar mavjud boʻlgan va loyroq gruntlarda oʻzanni suv bostirish ishlarini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Yer oʻzanlaridagi uzluksiz harakatdagi kanallarda filtratsiya yoʻqotishlari hisob-kitobini quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQf = 0,0116 (By + 2h) Kf, m3/s kanalning 1 km uzunligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoki σ = 0,16 (By + 2h) Kf/ Qnetto, % kanalning 1 km uzunligiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQf — kanalning 1 km uzunligiga nisbatan suvning filtratsiya uchun yoʻqotilishi, m3/s
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBy — suv yuzasi boʻyicha oʻzan kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — kanaldagi suvning chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKf — kanal oʻzanini tashkil etuvchi gruntning filtratsiya koeffitsiyenti, m/d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQnetto — suvning sarfi “netto”, m3/s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Filtratsiya koeffitsiyentlari tadqiqotlar yordamida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOldindan hisob-kitob qilib olish uchun filtratsiya koeffitsiyentlarining quyidagi yaqinlashtirilgan qiymatlaridan foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzich loylar | 0,01 m/d |
loy va ogʻir qumoq gruntlar | 0,01 — 0,05 m/d |
oʻrtacha qumoq gruntlar | 0,05 — 0,1 m/d |
yengil qumoq gruntlar | 0,1 — 0,4 m/d |
loyli qumlar | 0,4 — 0,6 m/d |
changsimon qumlar | 0,6 — 1,0 m/d |
mayda qumlar | 1,0 — 3,0 m/d |
qum-shagʻalli gruntlar | 3,0 — 5,0 m/d |
shagʻalsimon-mayda toshli gruntlar | 5,0 m/d dan katta |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Filtratsiya yoʻqotishlarni loyihaning texnik iqtisodiy hisob-kitob va texnik iqtisodiy asoslash bosqichlarida quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kanalning 1 km uzunligiga nisbatanҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazuvchanligi jihatidan ogʻir boʻlgan gruntlar uchun — A=0,7 va m=0,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha gruntlar uchun — A = 1,9 va m=0,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyengil gruntlar uchun — A = 3,4 va m=0,5.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari yer yuzasiga yaqin joylashganda (bosimli filtratsiya) filtratsiya yoʻqotishlarning olingan qiymatlarini quyidagi tuzatish koeffitsiyentlarini kiritish orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanaldagi suv sarfi m3/s | Yer osti suvlarining joylashish chuqurligi, m | |||||
2 — 2,5 | 3 | 5 | 7,5 | 10 | 15 | |
0,3 | 0,82 | - | - | - | - | - |
1,0 | 0,63 | 0,79 | - | - | - | - |
3,0 | 0,5 | 0,63 | 0,82 | - | - | - |
10,0 | 0,41 | 0,5 | 0,65 | 0,79 | 0,91 | - |
20,0 | 0,36 | 0,45 | 0,57 | 0,71 | 0,82 | - |
30, | 0,35 | 0,42 | 0,54 | 0,66 | 0,77 | 0,94 |
50,0 | 0,32 | 0,37 | 0,49 | 0,60 | 0,69 | 0,84 |
100 | 0,28 | 0,33 | 0,42 | 0,52 | 0,58 | 0,73 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Kanallarni loyihalash va qurishda suvning gruntga sizib ketishini kamaytirish, kanalning gidravlik samaradorligini oshirish va konstruksiyaning xizmat muddatini uzaytirish maqsadida quyidagi filtratsiyaga qarshi muhofaza chora-tadbirlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal tagi va qiya yon bagʻirlarini quyma beton qoplama bilan qoplash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal tagi va yon bagʻirlarini yigʻma temir-beton plitalar bilan qoplash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal oʻzanini beton-plyonkali qoplama bilan muhofaza qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal tagi va yon bagʻirlarini polimer plyonkalar bilan ekranlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt ekranlari (kam suv oʻtkazuvchanlikka ega grunt qatlamlari)ni tashkil etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkolmataj usulini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni chuqur zichlashtirish orqali uning filtratsiya koeffitsiyentini pasaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal oʻzanini asfaltbeton qoplamalar bilan muhofaza qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal tagi va yon bagʻirlarini suv oʻtkazmaydigan yupqa qatlam hosil qiluvchi kimyoviy materiallar (lateks va boshqa gidroizolyatsion moddalar) bilan ishlov berish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlar turini, shuningdek kanal tagi, qiya yon bagʻirlari va asoslarini qoplash (qoplama) turlarini tanlash kanal oʻzanini hosil qiluvchi gruntlarning suv-fizik xususiyatlari, muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar, suv sifati va choʻkindilarning tavsifi, kanalning oʻlchamlari hamda boshqa mahalliy shart-sharoitlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlarning samaradorligi quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning iqtisod qilingan hajmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanalning ekspluatatsiya sharoitlarining yaxshilanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltratsiyaga qarshi qoplamalarning xizmat muddati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerlarning meliorativ holatini yaxshilashga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchora-tadbirlarning qiymati va iqtisodiy samaradorligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Filtratsiyaga qarshi qoplama xizmat muddatlarining taxminiy muddatlari quyidagicha olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyma beton qoplama | |
(beton markasi va suv sifatiga bogʻliq) quyma temir-beton qoplama yigʻma temir-beton qoplama quyma beton-geosintetik ekran bilan yigʻma beton-geosintetik ekran bilan polimer plyonkali ekranlar loyli ekranlar asfaltbeton qoplama kimyoviy ishlov berilgan qoplamalar | 15 — 20 yil 20 — 25 yil 30 — 35 yil 20 — 25 yil 35 — 40 yil 8 — 10 yil 5 — 10 yil 7 — 10 yil 2 — 4 yil |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlarning filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish darajasi quyidagi taxminiy qiymatlarda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyma beton qoplama | 70 — 80 foizga |
yigʻma temir-beton qoplama | 65 — 70 foizga |
beton-geosintetik ekranli qoplama | 95 — 98 foizga |
polimer plyonkali ekranlar | 60 — 98 foizga |
loyli ekranlar | 60 — 70 foizga |
asfaltbeton qoplama | 75 — 85 foizga |
kimyoviy ishlov berish | 50 — 70 foizga |
sunʼiy kolmataj | 30 — 50 foizga |
kanal oʻzanini bogʻlovchi gruntlarda chuqur zichlash | 50 — 60 foizga |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Koʻtarmalardagi hamda yarim qazima-yarim koʻtarmalardagi kanallarda filtratsiyaga qarshi qoplamalar dambaning ustigacha uzluksiz holda koʻzda tutilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqur qazilmali kanallarda taʼmirlash-tiklash ishlarini bajarishda mexanizmlarning harakatlanishini taʼminlash uchun eni kamida 5,0 m boʻlgan supachalar (bermalar) nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Sugʻorish kanallarini loyihalashtirishda uyulgan koʻtarmalar va yumshoq gruntlarni zichlash tadbirlari amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻtarma hamda yarim qazilma-yarim koʻtarma kanallarni loyihalashda koʻtarma gruntini qavatma-qavat zichlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Asosi bogʻlanuvchan gruntdan iborat boʻlgan kanallarni yigʻma temir-beton plitalar bilan qoplashda plitalarni asosga zich joylashtirishni taʼminlash uchun qumdan 10 cm gacha qalinlikda tekislash qatlami nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Shagʻalsimon va mayda toshli gruntlar orqali oʻtgan kanallarda beton-plyonkali yoki plyonka ekranli qoplamalar qoʻllanilganda qoplama yaxlitligi va shikastlanmasligini taʼminlash maqsadida 10 — 15 cm qalinlikda qumoq gruntli tayyorgarlik qatlami nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoy yoki qumoq grunt ustiga plyonka yotqiziladigan hollarda plyonkani shikastlashi mumkin boʻlgan qattiq boʻlaklarni maydalash va yuzani birxillashtirish uchun shibbalash ishlari amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Asfaltbeton qoplama qoʻllanilganda yoki kanal polietilen plyonka bilan ekranlashtirilganda kanal tagi va yon qiyaliklarda oʻsimlik oʻsishini cheklash maqsadida gerbitsidli ishlov berish tadbirlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Qoplamali kanallarda beton va temir-beton qoplamalarni oʻrnatishda choklar va tutashish joylarida suv oʻtkazmaslikni taʼminlash maqsadida germetizatsiya tadbirlari amalga oshirilishi kerak. Bunda quyidagi germetizatsiya vositalari va materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻndalang rezina qistirmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишegiluvchan germetik materiallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgermetik oʻramli (rulon) materiallar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Qoplamali kanallar yon qiyaliklarining tikkaligi (qiyalikni qurish) quyidagilardan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyma beton va temir-beton qoplamali kanallar uchun — 1:1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyma beton geosintetik ekranli qoplamali kanallar uchun — 1:2,0 — 2,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyigʻma temir-beton qoplamali kanallar uchun — 1:1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar yaxlit betonning asos bilan ishonchli birikishini taʼminlash maqsadida asos yuzasining gʻadir-budurligini oshirish tadbirlari nazarda tutilgan boʻlsa, quyma beton geosintetik ekranli qoplamalar uchun yon qiyalik tikkaligini 1:1,5 gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShuningdek, kanal qiyaligida quyma beton qoplamani barqaror holda joylashtirish va uning siljishini oldini olishga qaratilgan konstruktiv chora-tadbirlar nazarda tutilgan hollarda beton quyish texnologiyasi talablariga rioya qilingan holda asos grunti turini hisobga olib yon qiyalik tikkaligini 1:1,5 gacha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Quyma beton qoplamasining qalinligi kanaldagi suv chuqurligiga koʻra quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanaldagi suv chuqurligi, m | Beton qoplamaning qalinligi, sm | |
Suv oqimining < 2 m/s tezligida | Suv oqimi tezligi 2 m/s dan ortiq boʻlganda | |
1 gacha | 8 — 10 | 10 |
1-2 | 10 — 12 | 12 |
2-3 | 12 | 15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv chuqurligi 3,0 m dan ortiq yoki suv sarfi 50 m³/s dan ortiq boʻlgan kanallarda beton qoplama qalinligi kanal konstruksiyasiga taʼsir etuvchi barcha yuklanishlar, jumladan muzlash, toʻlqin taʼsiri, gidrostatik bosim, grunt bosimi va ekspluatatsiya yuklanishlarini hisobga olgan holda gidravlik va konstruktiv hisob-kitoblar asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Beton qoplamani armaturalash kanal qoplamasining mustahkamligi va yuk koʻtarish qobiliyatini oshirish, yoriqlar hosil boʻlishining oldini olish, filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish, asos deformatsiyalariga barqarorligini taʼminlash hamda konstruksiyaning xizmat muddatini oshirish maqsadida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton qoplamani armaturalash quyidagi hollarda qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchsiz, choʻkuvchan, koʻtarma va beqaror gruntlardan iborat asoslarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosning notekis deformatsiyalari yuzaga kelishi mumkin boʻlgan uchastkalarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlanish, qurish sikllari taʼsiri kuzatiladigan sharoitlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишharorat deformatsiyalari taʼsiri yuqori boʻlgan uchastkalarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton qoplamani armaturalash uning qalinligi 20 cm gacha boʻlgan hollarda nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton qoplama qalinligi 20 cm dan ortiq boʻlgan hollarda armaturalash zarurati konstruktiv hisob-kitoblar asosida aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArmaturalash uchun quyidagi materiallarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmetall armatura;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnometall kompozit materiallar, jumladan bazalt va polimer sterjenlar, armatura toʻrlari va geotoʻrlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sarfi 10 m3/s gacha boʻlgan kanallar uchun uzilish mustahkamligi 50 kN/m dan kam boʻlmagan bazalt geotoʻrlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda beton qoplama qalinligi hisob-kitoblar asosida qabul qilinishi, biroq 10 cm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlash turi | Zamin turi | Qoplama qalinligi, sm. |
Bazalt geosetka | Mustahkam zamin | ≥ 10 |
Bazalt armosetka kompozit armatura | Kuchsiz yoki beqaror zamin | ≥ 10 — 15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Beton qoplamali kanallarning xizmat muddatini oshirish va filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish maqsadida beton qoplama ostida geosintetik materiallardan (polietilen plyonka, geomembrana yoki boshqa suv oʻtkazmaydigan materiallar) tayyorlangan qarshi filtratsiya qatlami nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQarshi filtratsiya qatlami quyidagi hollarda koʻzda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarma kanallarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazuvchanligi yuqori boʻlgan gruntlardan oʻtuvchi uchastkalarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqiyaliklarda joylashgan kanallarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv filtratsiyasiga yoʻl qoʻyilmaydigan sharoitlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt suvlari sathi yuqori boʻlgan hollarda geosintetik qarshi filtratsiya qatlamini qoʻllash zarurati gidrostatik bosim hamda qoplamaning barqarorligini hisobga olgan holda hisob-kitoblar bilan asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Quyma beton va temir-beton qoplamalarda quyidagi choklar nazarda tutilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhar 4 — 5 m da kirishish-choʻkish koʻndalang choklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhar 12 — 15 m da harorat koʻndalang choklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtag va yon qiyaliklar tutashish chizigʻi boʻyicha uzunasiga choklar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Beton-geosintetik va geosintetik (plyonkali) qoplamalar uchun qalinligi 0,2 mm dan kam boʻlmagan barqaror polietilen plyonkalar yoki tortish va teshishga qarshi yetarli darajada chidamli, suv oʻtkazmaydigan zamonaviy oʻramli (rulon) geosintetik materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Geosintetik materiallarning tutashuv joylari payvandlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeosintetik ekranlar yoki polietilen plyonkalar qulflash usuli bilan yoki maxsus uskunalar orqali choklarni payvandlash yoʻli bilan ustma-ust joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Kanal yaqinida joylashgan yer osti inshootlari, yer osti yoʻllari (tunnellar) va boshqa obyektlarni filtratsiya suvlaridan ishonchli himoya qilish talab qilinganda ikki qavatli qoplamalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki qavatli qoplamalar quyma betonli yoki temir-betonli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBetonning pastki qavati boʻyicha bitumli gidroizolyatsiya va polietilenli qoplama boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPlyonka oʻrniga polimer yoki rezinalangan oʻramli (rulon) materiallarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki qavatli qoplamada quyidagi qiymatlar taʼminlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastki beton qavati qalinligi 8 — 10 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustki beton qavati armaturalangan boʻlib, qalinligi 12 — 20 cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoklarning gidroizolyatsiyasi koʻndalang rezina qistirmalar va germetiklar yordamida kuchaytirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Polimer plyonkali ekranlar boʻsh grunt ustida qurilayotgan kanallarda choʻkish deformatsiyalari namoyon boʻlishi mumkin boʻlgan davr uchun vaqtinchalik chora sifatida qoʻllanilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPlyonkali ekranlarning faqat yopiq turi, gruntning himoya qavati bilan taʼminlangan konstruksiyasi nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Yer osti suvlarining sathi kanal tagidan yuqori boʻlgan hollarda qumli grunt orqali oʻtuvchi yirik kanallarda sunʼiy kolmatajni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Sizot suvlari taʼsiri yuqori boʻlgan va tabiiy chashma-buloqlar mavjud joylarda beton qoplama orqali suvning muntazam chiqib turishini taʼminlash maqsadida teskari filtrlar qoʻyilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Suv sarfi 1 m³/s gacha boʻlgan hollarda ichki xoʻjalik sugʻorish tarmogʻi uchun ochiq kanallar oʻrniga yopiq quvurli suv oʻtkazgich yechimlarini loyihalashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Magistral kanal va uning tarmoqlari boʻylab ekspluatatsiya va taʼmirlash ishlarini taʼminlash uchun xizmat koʻrsatish yoʻllari, shuningdek ekin dalalarining chegaralari boʻylab dala yoʻllari nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Novli (lotok) sugʻorish tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Novli (lotok) sugʻorish tizimlari quyidagi hollarda loyihalanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmurakkab topografik va muhandislik-geologik sharoitlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal trassasi sunʼiy koʻtarmalar, tepaliklar yoki koʻtarma inshootlar orqali oʻtganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqattiq jinsli, yuqori filtratsiya koeffitsiyentiga ega va choʻkishga moyil gruntlar tarqalgan hududlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt surilishi xavfi mavjud boʻlgan togʻ yonbagʻirlari va barqaror boʻlmagan qiyaliklarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Novli (lotok) kanalning foydali ish koeffitsiyenti (FIK) 0,95 dan kam boʻlmagan qiymatda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Novli (lotok) kanal tarmogʻini joyning eng yuqori belgilari boʻylab joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNovlarning (lotok) konstruksiyasi topografik, muhandislik-geologik, gidrogeologik va iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Turli chuqurlikdagi novlarni (lotok) birlashtirish qoʻshni novlarning (lotok) tublarini ulash orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNov (lotok) ustunlari tagining chuqurligi asosdagi grunt muzlashi chuqurligidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Novli (lotok) tizimda katta novdan (lotok) kichik novga (lotok) suv berish nuqtasida hisobiy suv sathlari quyidagi talablarga muvofiq qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkatta novdan (lotok) kichik novga (lotok) suv berishda suv sathlari farqi suv chiqarish inshootidagi gidravlik yoʻqotishlardan kam boʻlmasligi, konstruktiv jihatdan bu farq 5 — 10 cm boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkichik novdagi (lotok) suv sathining yer yuzasiga nisbatan joylashuvi sugʻorish texnikasi, suv chiqarish qurilmalari turi, egatlar uzunligi va joyning hisobiy qiyaligi asosida talab etiladigan suv sarfini taʼminlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnovli (lotok) kanallardan sugʻorish tarmoqlariga suv berishda suv sathlari farqi suv chiqarish qurilmalari orqali hisobiy suv sarfini taʼminlash uchun yetarli boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtinchalik sugʻorish tarmoqlariga sifonli suv chiqarish qurilmalari orqali suv berishda suv sathlari farqi 0,5 m dan kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻchma yoki doimiy (statsionar) egiluvchan va qattiq quvurlarga suv berishda novdagi (lotok) suv sathi farqi quvurlarda zarur gidravlik bosimni taʼminlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnovlarda (lotok) suv oqimining maksimal tezligi 6 m/s dan oshmasligi, minimal tezligi esa choʻkindilarning toʻplanib qolmasligini taʼminlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Novning (lotok) chuqurligi nov (lotok) yuqori chetining belgisi maksimal hisobiy suv sathidan kamida 10 cm yuqorida joylashish shartidan kelib chiqqan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar novli (lotok) tizimdagi suv sathlarini boshqarishda avtomat uskunalaridan foydalanilsa, uning chuqurligi Nl, cm quyidagi shartni bajarishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNl≥ dl + hf + a1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdl — hisobiy suv sarfini oʻtkazadigan novdagi (lotok) suv chuqurligi, sm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhf — hisobiy suv sarfini oʻtkazishda avtomat boshqaruv uskunalaridagi gidravlik yoʻqotish, sm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa1 — nov (lotok) yuqori cheti sathining maksimal suv sathidan farqi 5 sm ga teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Novli (lotok) kanallarning gidravlik hisobi mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Sugʻorish tizimlarida parabola shaklidagi LR4, LR6, LR8, LR10 turdagi navlardan (lotok) foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-bob. Yopiq sugʻorish tarmoqlari (quvur)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Yopiq sugʻorish tarmoqlari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning filtratsiya va bugʻlanish orqali yoʻqotishlarini kamaytirishni (sugʻorish tarmogʻining foydali ish koeffitsiyentini (FIK) 0,94 — 0,99 gacha oshirish hamda suv manbaining sugʻorish qobiliyatini oshirishni taʼminlashi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerdan foydalanish koeffitsiyenti 0,97 dan yuqori boʻlishi va yopiq sugʻorish tarmoqlari qishloq xoʻjaligi texnikalari hamda zamonaviy sugʻorish texnologiyalariga xalaqit bermasligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish tarmoqlarini avtomatlashtirish ishlariga qulay boʻlishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerning qiya qismida tabiiy bosim hosil qilgan holda foydalanish imkoniyati yuzaga kelishini ( i=0,003-0,015).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Yer yuzasining nishabligi 0,003 dan katta boʻlsa, yer usti sugʻorish tizimlarida oʻz oqimi(gravitatsiya) rejimida ishlovchi quvurli sugʻorish tizimlarini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda nasos uskunalari yordamida suv berish faqat texnik-iqtisodiy hisoblar asosida asoslantirilgan holda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Quvurli sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur materialining gidravlik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur devorining gʻadir-budurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurdagi bosim yoʻqotishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur uzunligi va diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish qurilmalarining suvga boʻlgan ehtiyoji.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Quvurli sugʻorish tizimida quvurning ichki diametri quyidagi shartlarni taʼminlaydigan holda qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻoruvchi quvurlar uchun — bitta yomgʻirlatish qurilmasi yoki sugʻorish qurilmasiga zarur boʻlgan hisobiy suv sarfini taʼminlash shartidan kelib chiqib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tarqatuvchi quvurlar uchun — bir vaqtda ishlovchi bir nechta yomgʻirlatish yoki sugʻorish qurilmalariga suv yetkazib berish shartidan kelib chiqib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmagistral quvurlar uchun — bir vaqtda ishlovchi bir nechta suv tarqatuvchi quvurlarga hisobiy suv sarfini yetkazib berish shartidan kelib chiqib.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Quvurli sugʻorish tizimida ishchi bosim sifatida sugʻorish qurilmalari, yomgʻirlatish qurilmasi va boshqa sugʻorish apparatlarining eng noqulay ekspluatatsiya sharoitlarda ishlashini taʼminlaydigan holda suv harakatining turgʻun rejimida hosil boʻladigan eng katta ichki bosim qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Quvurli sugʻorish tizimlarini loyihalashda gidravlik zarba (gidravlik urilish) hosil boʻlish ehtimoli tekshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidravlik zarbani oldini olish maqsadida quyidagi himoya moslamalarini loyihalash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишteskari klapanlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidravlik zatvorlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimni barqarorlashtiruvchi suv ustunlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHimoya moslamalarining turi va oʻrnatish joylari gidravlik hisoblar asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidravlik zarba holatida hisobiy bosim sifatida suv harakatining turgʻun boʻlmagan rejimida yuzaga keladigan maksimal bosim qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Quvurlarning mustahkamlik hisobini quyidagi yuklar taʼsirini hisobga olgan holda bajarish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt va transport vositalarining suvdan boʻsh quvurga taʼsir etuvchi bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurdagi suvning ishchi bosimi, shuningdek grunt va transport yuklarining birgalikdagi taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidravlik zarba yoki vakuum holatida quvurda yuzaga keladigan bosimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt bosimi va tashqi yuklarning kompleks taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Quvurli sugʻorish tizimlarida bosimli nometall quvurlardan (temir-beton, xrizotilsement va plastmassa quvurlar) foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Poʻlat quvurlardan foydalanishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy ichki bosimi 1,5 MPa (15 kgf/sm2) dan koʻp boʻlgan uchastkalarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir va avtomobil yoʻllari tagidan, toʻsiqlar va jarliklar ostidan oʻtish uchastkalarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarni avtomobil va shahar koʻpriklarida, estakadalarda, tunnellarda va oʻrnatishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Poʻlat quvur devorining qalinligi mustahkamlik va bosimga chidamlilik hisoblari asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Quvurli sugʻorish tizimi quvurlari tabiiy relyef sharoitlarini hisobga olgan holda yer ostiga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Quvurni yer ostiga oʻrnatish chuqurligi quvur ustidan hisoblaganda 2,0 m dan oshmasligi kerak (bundan texnik va geologik sharoitlar asosida asoslangan hollar mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. Manfiy harorat kuzatiladigan hududlarda quvur materiallari va ulanish elementlari muzlash taʼsiriga chidamli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Transport yuklari taʼsirida ishlaydigan quvurlar yer yuzasidan kamida 1,0 m chuqurlikda yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Quvurlar tabiiy tuzilmasi buzilmagan gruntlarda yotqizilishi, bunda quvur yotqiziladigan transheya tubi oldindan tekislanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Quvurlarni qattiq jinslar yoki harsangtoshlar aralashgan gruntlarda yotqizishda transheya tubiga qum, qumoq yoki qattiq qoʻshimchalardan holi grunt qatlami yotqizilishi, tekislanishi va zichlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Zichlangan grunt qalinligi 10 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Yer osti quvurlarini loyihalashda quvur ustini toʻldirish uchun ishlatiladigan grunt qatlamlarini qatma-qat yotqizish va har bir qatlamni normativ zichlik darajasigacha zichlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Quvurli sugʻorish tizimi quyidagi uskuna va moslamalar bilan jihozlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish va yomgʻirlatish texnikasini ulash uchun gidrantlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhar bir sugʻorish quvurining bosh qismida oʻrnatiladigan yopuvchi qurilmalar (zatvorlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarni boʻshatish uchun suv tashlash zatvorlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurning eng yuqori nuqtalarida, bosh va oxirgi qismlarida gidravlik zarbaga qarshi himoya qurilmalari hamda havo kiritish va chiqarish klapanlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tarqatuvchi quvurlarning oxirgi nuqtalarida bosim ortib ketishining oldini oluvchi suv tashlash qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimni nazorat qilish va boshqarish uskunalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Diametri 500 mm va undan katta boʻlgan quvurlarda, texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar natijasiga koʻra, bir oʻlchamga kamroq zatvor oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Payvandlangan quvurlarda uskunalarni oʻrnatishda, shuningdek grunt choʻkishi ehtimoli mavjud boʻlgan uchastkalarda uskunalar montaj kompensatorlari orqali oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Qish mavsumida quvurlardagi suv toʻliq boʻshatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Quvurlarni suvdan boʻshatish, suvning oʻz oqimi bilan tashkil qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurning suv tashlash tomonga qarab qiyaligi 0,001 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar suvni oʻz oqimi bilan boʻshatish imkoniyati mavjud boʻlmasa, suvni nasos yordamida boʻshatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. Poʻlat quvurlarni loyihalashda tashqi gidroizolyatsiya qatlamini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidroizolyatsiya turi quyidagi omillar asosida tanlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning agressivlik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari mavjudligi va mineralizatsiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkorroziya xavfi darajasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-bob. Sugʻoriladigan yerlardan zax qochirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Zax qochirish tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Yerning maqbul suv-tuz rejimini taʼminlovchi yer osti suvlarining loyihaviy chuqurlik sathi quyidagilar asosida belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻxshash tabiiy-iqlim sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik va gidrogeologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишamaldagi zax qochirish tizimlarining ekspluatatsiya tajribasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik hisob-kitoblar natijalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Quyidagi sharoitlarda vertikal zax qochirish quduqlarini loyihalash nazarda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning ikki qatlamli yoki koʻp qatlamli tuzilishi mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari bosimli gorizontlarga bogʻlangan boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazuvchan qum, shagʻal yoki mayda tosh qatlamlari mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning suv berish qobiliyati 100 m/d va undan yuqori boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Quyidagi hollarda aralash zax qochirish tizimlarini qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning ikki qatlamli yoki koʻp qatlamli tuzilishi mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazuvchan qatlam ustini qoplab turgan suv oʻtkazuvchanligi past grunt qatlamining qalinligi 15 m ga yetganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Sugʻoriladigan yerlarda zax qochirish tizimi butun ekspluatatsiya davri mobaynida muntazam ishlash sharti bilan loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVaqtinchalik zax qochirish tizimlarini quyidagi hollarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshoʻrlangan yerlarni yuvish jarayonida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtinchalik meliorativ tadbir sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal ochiq zovurlar koʻrinishida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Zax qochirish zovurlarini loyihalashda zax qochirish suvlaridan qayta foydalanish imkoniyati koʻrib chiqilishi, bunda quyidagilar nazarda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzax qochirish suvlaridan sugʻorish maqsadlarida foydalanish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzax qochirish suvlaridan shoʻrlangan yerlarni yuvishda foydalanish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning mineralizatsiyasi va sifati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiqtisodiy va texnik jihatdan maqsadga muvofiqligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar zax qochirish suvlaridan foydalanish imkoniyati mavjud boʻlmasa yoki maqsadga muvofiq boʻlmasa, bu holat texnik-iqtisodiy asoslar bilan asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Ochiq yotiq (gorizontal) zax qochirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Ochiq zax qochirish zovurlarining gidravlik hisob-kitoblari suv oqimining tekis harakat formulalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi hollarda tekis harakat formulalaridan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy suv sarfi 0,5 m³/s dan ortiq boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkichik suv sarflarida quyidagi minimal qiyaliklar taʼminlangan hollarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumli gruntlarda — 0,0005 dan katta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumoq gruntlarda — 0,003 dan katta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgilli gruntlarda — 0,005 dan katta.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq loyihalanayotgan zovurlarning uzunligi 700 — 1500 m, nishabligi gil gruntlarda 0,0003 dan, qumloq gruntlarda 0,0005 dan katta hamda qumloq gruntlarda 0,003 dan, gil gruntlarda esa 0,005 dan kichik boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq zovurning hisobiy suv sarfi sifatida ushbu zovurga ulangan barcha drenalar, kollektorlar va zax qochirish tizimlaridan kelib tushayotgan suv sarflarining yigʻindi qiymati qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Zax qochirish suvlarini oʻz oqimi bilan chiqarib yuborish imkoniyati mavjud boʻlmasa, loyihada meliorativ nasos stansiyalarini koʻzda tutish lozim. Bunda nasos stansiyalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzax qochirish suvlarini belgilangan qabul qiluvchi inshootga chiqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtizimning uzluksiz ishlashini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy suv sarfini ishonchli ravishda oʻtkazish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Birlamchi drenaj tarmoqlari yopiq drenaj koʻrinishida loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirlamchi drenajlar quyidagi konstruksiyalarda qabul qilinishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti drenaj quvurlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrli drenaj tizimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишperforatsiyalangan quvurlar asosidagi drenaj tizimlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Birlamchi drenajlardan suvni qabul qiluvchi kollektorlar, agar mavjud nishabliklar va gidravlik sharoitlar kichik diametrli quvurlar orqali suvni oʻz oqimi bilan oʻtkazish imkonini bersa, yopiq holda loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Kollektor-drenaj tarmogʻini joylashtirish sugʻorish tarmogʻi sxemasi bilan oʻzaro bogʻliq holda loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKollektor va drenaj tarmoqlarini joylashtirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerning tabiiy relyefi hisobga olinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerning eng past nuqtalari boʻylab joylashtirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning oʻz oqimi bilan chiqib ketish sharoitini taʼminlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш232. Drenaj tarmoqlarini sugʻorish kanallari va sugʻorish ariqlariga parallel ravishda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda drenajlar orasidagi masofa quyidagilar asosida belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning filtratsiya koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning suv oʻtkazuvchanligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning mexanik tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik hisob-kitoblar natijalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Yigʻuvchi ochiq kollektor va drenajlar koʻndalang kesimlarini trapetsiyasimon shaklda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv chuqurligining oʻzan tubi kengligiga yoʻl qoʻyiladigan nisbati 1:2 ni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYon qiyaliklarning tikligi grunt va uning shoʻrligiga bogʻliq holda aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarning nomlanishi | Yon qiyaliklarning tikligi | |
Shoʻrlanmagan va kam shoʻrlangan grunt | Oʻrta va oʻta shoʻr grunt | |
loy va ogʻir qumoq grunt | 1,0 | 1,0 — 1,25 |
oʻrta qumoq gruntlar | 1,25 — 1,5 | 1,5 — 1,75 |
yengil qumoq grunt va qumli grunt | 2,0 | 2,5 |
mayda donali qum | 2,5 | 2,5 |
changsimon va mayin qum | 2,5 — 3,0 | 3,0 — 3,5 |
shagʻal-mayda tosh | 1,0 — 1,25 | 1,0 — 1.25 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Drenaj va kollektor tarmoqlarining hisobiy suv sarfi zax qochirish moduli, yer usti oqim moduli hamda zax qochiriladigan maydonning hisobiy oʻlchamlari asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNormativ suv sarfi zax qochirish oqimining oʻrtacha vegetatsiya davridagi moduli asosida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Shoʻrlangan va shoʻrlanishga moyil boʻlgan yerlarda zax qochirish tizimlarini loyihalashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerlarni shoʻrdan tozalash (shoʻr yuvish) rejimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv-tuz balansi hisob-kitoblari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning meliorativ holatini yaxshilash talablari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathini maqbul hisobiy chuqurlikda ushlab turish shartlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Yogʻingarchilik suvlarini qabul qiluvchi tabiiy pastliklarda joylashgan magistral kollektorlar va kollektorlarning hisobiy suv sarfi toshqin suvlarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, hisobiy suv sarfi 10 foiz taʼminlanganlik ehtimoliga ega boʻlgan maksimal oqim sarfi asosida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisob-kitoblar gidrologik maʼlumotlar, yogʻingarchilik intensivligi va suv yigʻilish havzasi parametrlari asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Sugʻorish natijasida hosil boʻladigan ortiqcha suvlarni ochiq kollektorlar va drenajlar orqali qabul qilishda, kollektor oʻzanlarining eroziyaga uchrashi va deformatsiyalanishining oldini olish uchun maxsus muhofaza inshootlari nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Ochiq kollektorlar va drenajlar oʻzanlarining barqarorligini taʼminlash va ularni eroziya hamda deformatsiyadan muhofaza qilish maqsadida muhofaza zonalari belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhofaza zonalarining parametrlari quyidagilar asosida belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning litologik tuzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning suv taʼsiridagi fizik-mexanik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning filtratsiya xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanal va drenajlarning geometrik parametrlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhofaza zonalari chegaralarida qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Yopiq yotiq zax qochirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Yopiq yotiq zax qochirish drenajlarini tashkil etishda maxsus filtrlovchi elementlar bilan jihozlangan zovur quvurlaridan foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYopiq gorizontal zax qochirish tizimlarida quyidagi talablarga javob beradigan nometall quvurlardan foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt bosimi taʼsiriga chidamli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligi texnikalari taʼsirida yuzaga keladigan vaqtinchalik yuklamalarni qabul qila oladigan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt va sizot suvlarining agressiv taʼsiriga bardoshli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Yopiq yotiq zovur tarmoqlarini qurishda sopol, plastmassa, gʻovak beton, yogʻoch, asbestsement, beton va temir-beton hamda perforatsiyalangan silliq polietilen quvurlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZovur quvurlari grunt bosimiga, qishloq xoʻjaligi texnikalarining vaqtinchalik bosimiga, grunt va sizot suvlari harorati va minerallashuvining oʻzgarishiga chidamli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Yopiq kollektorlar uchun filtrlovchi material bilan oʻralgan va quyi yarim perimetri boʻyicha sunʼiy perforatsiyalangan, ichki sirti silliq polietilen quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. Quvurdagi umumiy perefaratsiyalangan yuza quvurning umumiy ustki yuzasining 0,8 — 1 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Katta hisobiy suv sarfiga ega yopiq kollektorlarda quyi yarim perimetri perforatsiyalangan temir-beton quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Hisob-kitoblar asosida tanlanadigan maxsus fraksiyali tarkibga ega shagʻal-qum filtrlarini nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Yopiq zax qochirish drenajlarining uzunligi 800 — 1000 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Yopiq zax qochirish drenaj quvurlari yoki kollektorlarning diametrlari gidravlik hisob-kitoblar bilan aniqlanishi, bunda yopiq yotiq zovurlarda qoʻllaniladigan quvurlarning oʻlchami D>50 mm, nishabligi i>0,003, quvurdagi suv tezligi V>0,3 m/s, hisobiy qism uzunligi esa L≤600 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Drenaj va kollektorlarni yuvish va texnik xizmat koʻrsatishni taʼminlash maqsadida quyidagi joylarda kuzatuv quduqlari oʻrnatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhar 200 — 250 m dan oshmagan toʻgʻri uchastkalarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur yoʻnalishi oʻzgargan joylarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur diametri oʻzgargan joylarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnishablik oʻzgargan joylarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkollektorlar ulangan nuqtalarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Trubkasimon drenajlar uchun quyidagi jadvalda keltirilgan nishabliklarni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur diametri, mm | Nishablik |
50 — 100 | 0,002 |
125 — 200 | 0,0015 |
200 dan ortiq | 0,001 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlovchi material bilan oʻralgan, qum-shagʻal filtr qatlamiga yotqizilgan gofralangan zax qochirish quvurlaridan foydalanilganda, gidravlik va filtratsiya hisob-kitoblari bilan asoslangan holda, mazkur jadvalda belgilangan minimal nishablik qiymatlarini kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Drenaj quvurlari va kollektorlarning birikishi quyidagi talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyopiq drenajlar yopiq kollektorlar bilan kuzatuv quduqlari orqali biriktirilishi hamda drenaj quvuri tagining belgisi kollektor quvuri tagining belgisidan kollektor quvuri diametrining kamida 0,8 qismiga teng balandlikda yuqori joylashtirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyopiq drenajlar ochiq kollektorlar bilan maxsus quyilish inshootlari orqali biriktirilishi hamda quyilish quvuri tagining belgisi kollektordagi normal suv sathidan 0,2-0,3 m yuqori boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишochiq drenajlarning ochiq kollektorlar bilan birikishida suv sathlari orasidagi farq 0,1 m dan kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrena quvurlarida suv harakatining minimal tezligi 0,3 m/s dan kam boʻlmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Filtrlovchi material bilan oʻralgan, qum-shagʻal filtr qatlamiga yotqizilgan gofralangan zax qochirish quvurlaridan tashkil topgan yopiq drenaj tizimlarida oraliq kuzatuv quduqlarini koʻzda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Yopiq zax qochirish drenaj tizimlari va zovurlari bir vaqtning oʻzida ham zax qochirish ham suv tashlash vazifasini bajarishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Vertikal zax qochirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Vertikal zax qochirish quduqlarining konstruksiyasi va parametrlari quyidagi omillar hisobga olingan holda belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqatlamlarning geologik-litologik tuzilishi va mexanik tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnam saqlaydigan qatlamlarning suv-fizik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfunksional talablar (maydonlardagi suv pasayishi, yer osti suv oqimini tutib olish, muayyan hududning suv sathi pasayishi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Vertikal zax qochirish quduqlaridan suv chiqarish uchun nasos agregatlari sifatida elektr dvigatel bilan jihozlangan markazdan qochma nasoslar hamda hisob-kitoblar bilan asoslangan boshqa turdagi nasos agregatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Quduqdan foydalanish samaradorligini taʼminlash uchun nasos agregatini tanlash quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduqning hisobiy debiti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduqdagi suvning dinamik sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathining pasayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Vertikal zax qochirish quduqlarini burgʻilash quyidagi usullar bilan amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorqaga qaytarish orqali toza suv bilan yuvishga asoslangan rotor burgʻilash usuli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzarbli-arqonli burgʻilash usuli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. Maxsus texnik va geologik asoslanish mavjud boʻlganda, shagʻalli, mayda toshli va katta toshli gruntlarda oʻzidan-oʻzi parchalanadigan burgʻilash eritmalaridan foydalangan holda loyli eritma bilan burgʻilashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш257. Ekspluatatsion ustunlar quduqlarning diametri va chuqurligiga koʻra choksiz poʻlat quvurlar yoki plastmassa quvurlardan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsbestsementli quvurlardan texnik-iqtisodiy asoslantirilganda va uncha chuqur boʻlmagan quduqlar uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi (20-25 m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPlastmassa yoki boshqa nometall quvurlardan foydalanilganda, filtr qismi poʻlat quvurlardan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш258. Vertikal zax qochirish qudugʻining diametri 600 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMayda donali gruntlarda quduqlarni burgʻilash diametri 1,0 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShagʻalli, mayda toshli va katta toshli gruntlarda burgʻilash diametri filtr atrofida himoya filtr qatlamini joylashtirish va mexanik suffoziyaning oldini olish talablaridan kelib chiqqan holda hisob-kitob bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш259. Quduq filtrining konstruksiyasi va uning uzunligi quyidagi omillar hisobga olingan holda belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv saqlovchi qatlamning litologik tuzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgranulometrik tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlanuvchi qatlamning qalinligi va filtratsion xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260. Filtrning tirqishlar maydoni filtr quvurining umumiy tashqi yuzasiga nisbatan kamida 15 — 20 foizni tashkil qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrning maqbul konstruksiyasi sifatida karkasli-oʻzakli filtr belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш261. Filtrning uzunligini quyidagi nisbatda belgilash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1f = 0,8 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1f — filtr uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — kaptaj qilinadigan qatlamning nam saqlaydigan quvvati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltr uzunligi 25 — 30 m dan koʻp boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNam saqlaydigan qatlamning quvvati 10 m dan kam boʻlganda 1f = (0,9-0,95) m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltr uzunligini quyidagi bogʻliqlikda tekshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ max — quduqning maksimal suv chiqarish hajmi (debiti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD skv — quduqni burgʻilash diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV k — suvning filtrga kirishning keskin (mumkin boʻlgan) tezligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV k= 65 3√K
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, K — nam saqlaydigan qatlamning filtrlanish koeffitsiyenti, m/h.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш262. Filtrli sepma hisobiy yiriklikdagi fraksiya tarkibiga ega boʻlgan mayda toshli-qumli materialdan tayyorlangan, bir qatlamli qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltr tarkibi (fraksiyasi) har bir loyiha va har bir quduq uchun alohida, gidrogeologik va granulometrik maʼlumotlarga asoslangan holda tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш263. Mayda toshli-qumli material quduqning butun chuqurligi boʻylab, quyilish joyigacha joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish davrida quduqni suvdan tortib olish vaqtida hamda foydalanishning birinchi kunlarida filtr materialining yoʻqotishlarini qoplash maqsadida material zaxirasi qoʻshimcha ravishda nazarda tutilishi, bunda qoʻshimcha zaxira umumiy hisobiy hajmning 10 foizigacha miqdorda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш264. Qurilish davrida suv tortish va kompressorlar soni quduqning hisobiy debiti hamda kaptaj qilinadigan qatlam grunt turiga muvofiq belgilanishi lozim. Bunda qurilish davridagi suv tortish ishlarining davomiyligi 15 sutkadan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш265. Bir quduqning bir nechta nam saqlaydigan gorizontlarni kaptaj qilishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, har bir kaptaj qilinayotgan qatlam uchun alohida filtr qismlari (yoki alohida filtr intervallari) nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш266. Vertikal zax qochirish quduqlarini 70 m dan chuqurroq loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTindirgichning uzunligi 5,0 m dan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш267. Quduqlarda maydonchalarning oʻlchamlari 150 m2 dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaydoncha tepasining balandligi yer sathidan 0,5 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaydoncha mayda toshli yoki qora mayda toshli qoplamaga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш268. Nasos-kuchli uskunalarni boshqarish stansiyasi hamda suv oʻlchash qurilmasi maxsus uycha (shkaf/pavilyon)da joylashtirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш269. Vertikal zax qochirish quduqlarida nasos agregatlarining ish rejimi quduqdagi suv sathiga muvofiq avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi orqali taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш270. Suv chiqarish tarmogʻi yopiq quvurlarda, yopiq novlarda (lotok) yoki qoplangan kanallarda bajarilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlardan suv chiqarish va tashlashlarni gruntli (qoplamasiz) oʻzanlarda loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш271. Transformator podstansiyasi maxsus toʻsiq (himoya panjarasi) bilan oʻralgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш272. Vertikal zax qochirishni qurish loyihasi hujjatlarida alohida boʻlim (yoki boʻlimlar) nazarda tutilishi, unda quduqlarning yoʻl qoʻyiladigan ish rejimlari, ekspluatatsiya parametrlari hamda rejimlarni tuzatish (regulirovka) boʻyicha koʻrsatmalar hisob-kitoblar bilan asoslangan holda keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Aralash zax qochirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш273. Aralash zovur suv qabul qilgichlar — kollektorlar yoki drenajlar va vertikal kuchaytiruvchi quduqlardan iborat boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш274. Kuchaytirgich-quduqlarning suv qabul qilish qismi birinchi bosimli nam saqlaydigan qatlam doirasida joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш275. Kuchaytirgich-quduqlarni burgʻilash diametri 250 — 300 mm oraligʻida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFoydalaniladigan ekspluatatsiya ustun (quvur) diametri 120 — 150 mm dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш276. Kuchaytirgich-quduqlarni loyli eritma bilan burgʻilashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш277. Shagʻalli gruntda kuchaytirgich-quduqlarni shagʻalli-qumli filtrsiz qurishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda burgʻilash diametri foydalanadigan ustun diametriga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Xoʻjaliklararo va magistral kollektorlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш278. Kollektorlar toshqin suvlarini qabul qiladigan hollarda, toshqin sarflari 10 foiz taʼminlanganlik boʻyicha qabul qilinishi lozim. Bunda toshqin oqimining vaqt boʻyicha kechikishi va uzoqlashish (marshrut) boʻyicha transformatsiyasi taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш279. Kollektor oʻzanlarining gidravlik hisobi kanallarni hisoblashga qoʻyiladigan talablar asosida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKollektordagi hisobiy oqim tezliklari oʻzanning yuvilib ketmasligi va balchiqlanmasligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш280. Kollektor oʻzanlarining koʻndalang kesimlari trapetsiyasimon shaklda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш281. Yirik magistral suv tashlash kollektorlarida koʻndalang kesimni poligonal shaklda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sarfiga koʻra oqim chuqurligi (h)ning tub boʻyicha oʻzan kengligi (b)ga yoʻl qoʻyiladigan nisbati quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ ≤ 5,0 m³/s boʻlganda: h:b = 1:2 — 1:3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ ≤ 10,0 m³/s boʻlganda: h:b = 1:3 — 1:4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ > 10,0 m³/s boʻlgan hollarda ushbu nisbat qatʼiy belgilanmaydi. Bunda tub boʻyicha oʻzan kengligi oqim tezliklari asosida, kollektor oʻzanining balchiqlanmasligi va yuvilib ketmasligi shartlarini taʼminlaydigan qilib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш282. Yon qiyaliklarning tikkaligi oʻzan gruntining turiga va xossalariga koʻra quyidagi jadvalga asosan qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt nomlanishi | “m” qiyaligining joylanishi | |
suv ostidagi | suv ustidagi | |
yarim qoyali | 0,5 | 0,5 |
shagʻalli | 1,25 — 1,5 | 1,0 |
loy, ogʻir qumoq gruntlar | 1,0 — 1,5 | 1,0 — 1,5 |
oʻrtacha qumoq gruntlar | 1,25 — 1,5 | 1,5 |
yengil qumoq gruntlar, qumloq gruntlar | 2,0 — 2,5 | 2,0 |
mayda donali qum | 2,0 — 2,5 | 2,0 |
changsimon va barxanli qum | 3,0 — 3,5 | 2,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш283. Yangi kollektorlarning trassasini loyihalashtirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkollektor trassasi joy relyefining eng past belgilaridan oʻtkazilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoʻnalish imkon qadar toʻgʻri chiziqli boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtrassa imkoniyat darajasida toʻgʻri chiziqli boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkollektor uzunligi minimal boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalash jarayonida kollektor trassasining bir nechta variantlari ishlab chiqilishi va ular orasidagi tanlov solishtirma texnik-iqtisodiy hisoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholi punktlari hududidan oʻtuvchi kollektorlarning oʻzan tubi va yon qiyaliklarini betonlashga quyidagi shartlar bajarilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkollektorning asosiy vazifasi boʻlgan filtratsiya oqimlarini qabul qilish imkoniyati saqlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltratsiya bosimini pasaytirish va yer osti suvlarini qabul qilish funksiyasiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш284. Kollektorlarni vertikal yassilikda biriktirish faqat suv sathlari boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQabul qiluvchi kollektordagi suv sathi, suv qabul qilish qurilmasidagi suv sathidan 0,1-0,2 m past boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-bob. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш285. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻi sugʻoriladigan hududlar chegaralarida joylashtirilishi va sugʻorish jarayonida hosil boʻladigan tashlama suvlarni qabul qilish, ularni kollektor-zax qochirish tarmoqlariga, drenaj tizimlariga yoki sugʻorish kanallariga xavfsiz va boshqariladigan tarzda burishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш286. Kollektor-zax qochirish tarmoqlari mavjud boʻlmagan va tabiiy zax qochirish sharoiti yetarli darajada taʼminlangan hududlarda, sugʻorish natijasida hosil boʻladigan tashlama suvlarni chiqarish maqsadida maxsus suv tashlash kanallarini loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш287. Suv tashlash kanallari yomgʻir va qor suvlarini ham qabul qilish va chiqarish imkoniyatini taʼminlaydigan qilib loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш288. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻini faqat ochiq holda loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш289. Birlamchi suv qabul qilish inshootlari sugʻoriladigan hududlarning relyef boʻyicha eng past belgilarida joylashtirilishi lozim. Bunda bitta suv olish inshooti bir nechta sugʻorish uchastkalaridan kelib tushayotgan tashlama suvlarni qabul qilish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш290. Katta nishablikka ega boʻlgan uchastkalarda suv tashlash inshootlarini loyihalashtirishda yigʻma temir-beton tarnovlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tashlash joylarini temir-beton qoplamalar bilan loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш291. Sugʻoriladigan hududlardan tashlanadigan suvlarning hisobiy sarfi yer yuzasi nishabligi, sugʻorish usuli va gidravlik sharoitlarni hisobga olgan holda aniqlanishi, bunda tashlama suv sarfi sugʻorish uchun beriladigan umumiy suv sarfining 5 foizidan 30 foizigacha boʻlgan qismi miqdorida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш292. Suv tashlash kanallarining hisobiy suv sarfi suv yigʻuvchi maydonning gidrologik tavsifi, yomgʻir va toshqin suvlarining ehtimoliy hajmi hamda 10 foiz taʼminlanganlik darajasiga mos keluvchi gidrologik hisoblar asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш293. Suv tashlash kanallarini kollektor va drenaj tarmoqlariga ulash joylarida oqimning yuvish taʼsirini oldini olish, oʻzanning deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻymaslik va gidravlik rejimning barqarorligini taʼminlash maqsadida maxsus tutashtiruvchi inshootlar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш294. Tutashtiruvchi suv tashlash inshootlari kollektor va drenajlarning oʻzanlarini tozalash vaqtida qurilish texnikasining harakatini taʼminlash uchun quvurli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш295. Suv tashlash kanallarining gidravlik hisoblari sugʻorish kanallarini hisoblash uchun qabul qilingan gidravlik formulalar va hisoblash usullariga muvofiq holda, suv sarfi, oqim tezligi, gidravlik radius va oʻzan barqarorligi shartlarini hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-bob. Sugʻorish kanallari va kollektorlardagi gidrotexnika inshootlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш296. Sugʻorish kanallari va kollektorlarda joylashtiriladigan gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirishda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻoriladigan yerlarning suvga boʻlgan ehtiyojlarini hisobga olgan holda, sugʻorish jadvaliga muvofiq muddatlarda va zarur miqdorda suv yetkazib berish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlar va ularning konstruktiv elementlarining mustahkamligi, barqarorligi va hisobiy yuklanishlarga chidamliligini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlarning ekspluatatsiya jarayonida ishonchliligi, uzluksiz ishlashi va texnik xizmat koʻrsatish uchun qulayligini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taqsimlash inshootlarida suv sarfini aniq hisobga olish va nazorat qilish imkoniyatini taʼminlovchi suv oʻlchash vositalarini nazarda tutish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosi grunt boʻlgan kanallarda filtratsiyaga qarshi barqarorlikni taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlarni rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va modernizatsiya qilish imkoniyatini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish ishlarini industriallashtirish darajasini oshirish va yigʻma konstruksiyalardan samarali foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish materiallaridan oqilona va tejamkor foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahalliy qurilish materiallaridan texnik-iqtisodiy jihatdan asoslangan holda keng foydalanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш297. Suv chiqarish va suv taqsimlash inshootlarining konstruksiyasi kanal boʻylab suv oqimining erkin harakatlanishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш298. Hisobiy suv sarfi 10 m³/s gacha boʻlgan gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirishda namunaviy loyihalardan foydalanish lozim. Bunda, muhandislik-geologik, gidrogeologik va gidravlik sharoitlar, inshootlarning ishlash rejimi, yigʻma temir-beton konstruksiyalar xususiyatlari hamda mahalliy sharoitlar hisobga olingan holda loyihaga asoslangan oʻzgartirishlar kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKirish va chiqish joylarida maxsus (yigʻma yoki monolit) beton qurilmalarni (ogolovki) qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlar ostida monolit poydevorlarni qoʻllash uchun maxsus asos boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш299. Akveduk ustunlari suv oqimining yuvish taʼsiri va muz taʼsiridan himoya qilingan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstunlarning poydevor chuqurligi oʻzanning hisobiy maksimal yuvilish chuqurligini hisobga olgan holda gidravlik va geotexnik hisoblar asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш300. Dyukerlarning gidravlik hisobini bajarishda quvur ichidagi suv oqimi, tezligi kanal oʻzanidagi suv tezligidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш301. Dyukerning koʻndalang kesimi oʻlchamlari uni ekspluatatsiya qilish, texnik xizmat koʻrsatish va tozalash texnologiyasini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш302. Sugʻorish kanallarida joylashtiriladigan suv tashlash va suv taqsimlash inshootlari avtomatik boshqaruv tizimlari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш303. Bosim va suv sarfini tartibga solish maqsadida sugʻorish va yomgʻirlatish qurilmalariga suv yetkazib beruvchi quvurlarda gidrantlar, suv chiqarish moslamalari va boshqaruvchi armaturalar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш304. Quvurli sugʻorish tizimlarida quvurlarni suvdan boʻshatish va yuvish imkoniyatini taʼminlash maqsadida suv chiqaruvchi moslamalar quvur trassasining past nuqtalarida, shuningdek quvurning oxirgi nuqtalarida oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш305. Quvurlar avtomobil va temir yoʻllar ostida oʻtgan hollarda quvur ustidagi grunt qoplamasining qalinligi transport yuklanishlari va grunt xususiyatlarini hisobga olgan holda mustahkamlik hisob-kitoblari asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-bob. Nasos stansiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш306. Suv keltirishning ishonchliligi boʻyicha nasos stansiyalar quyidagi uchta toifaga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-toifa — ishdan chiqishi yoki toʻxtab qolishi insonlar hayoti va sogʻligʻiga xavf tugʻdirishi, shuningdek qishloq xoʻjaligi, sanoat yoki boshqa sohalarga katta iqtisodiy zarar yetkazishi mumkin boʻlgan nasos stansiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-toifa — yakka tartibdagi yoki kaskad tizimida ishlovchi nasos stansiyalari (ularning vaqtincha ishdan chiqishiga 2 sutkadan ortiq boʻlmagan muddat davomida yoʻl qoʻyiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-toifa — vaqtincha ishdan chiqishiga 5 sutka va undan ortiq muddat davomida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan nasos stansiyalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш307. Nasos stansiyasining hisobiy suv sarfi sugʻoriladigan maydonlarda yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlarining maksimal suv isteʼmoli ordinatasiga muvofiq ravishda, suv xoʻjaligi hisob-kitoblari asosida, jadallashtirish koeffitsiyenti hisobga olingan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш308. Ekinlar tarkibi, ekish sxemasi yoki qayta ekishlar oʻzgargan hollarda nasos stansiyasining hisobiy suv sarfi qayta hisoblab chiqilishi va tegishli tuzatishlar kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш309. Nasos agregatlarining turi va soni nasos stansiyasining hisobiy suv sarfini ishonchli taʼminlash shartidan kelib chiqqan holda tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш310. Bir nechta variantlar mavjud boʻlgan hollarda nasos agregatlari va ularning joylashuvi nasos stansiyasi binosining minimal oʻlchamlarini taʼminlaydigan va texnik-iqtisodiy jihatdan eng maqbul boʻlgan variant asosida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш311. Nasos agregatlarining yakuniy tanlovi qurilish qiymati, uskunalar qiymati, ekspluatatsiya va texnik xizmat koʻrsatish xarajatlari hamda energetik samaradorlik koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda solishtirma texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш312. Zaxira nasos agregatlarining soni nasos stansiyasining ishonchlilik toifasiga muvofiq quyidagi tartibda qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-toifa nasos stansiyalarida har 6 ta ishchi nasos agregatiga kamida 1 ta zaxira nasos agregati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-toifa nasos stansiyalarida har 8 ta ishchi nasos agregatiga kamida 1 ta zaxira nasos agregati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-toifa nasos stansiyalarida zaxira nasos agregatini oʻrnatmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 va 3-toifa nasos stansiyalarida zaxira nasos agregatlarini nasos stansiyasi hududidagi omborxonalarda saqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos agregatlari ogʻir ekspluatatsiya sharoitlarida ishlaganda, jumladan suv tarkibida abraziv zarrachalar miqdori yuqori boʻlgan, uzluksiz ish rejimida ishlaydigan yoki boshqa ogʻir sharoitlarda, zaxira nasos agregatlari sonini texnik-iqtisodiy asoslanishga muvofiq oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш313. Nasos stansiyasi majmuasi uning funksional vazifasi, ishlash sharoiti va konstruktiv yechimlariga muvofiq ravishda quyidagi asosiy bino va inshootlardan tashkil topishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv olish inshooti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv keltiruvchi kanal yoki quvur;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavankameralar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqabul qiluvchi kameralar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsoʻruvchi quvurlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos stansiyasi binosining yer osti qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos stansiyasining binosi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindini ushlab qoluvchi inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyordamchi xonalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimli quvur;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqaruvchi inshoot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtransformator podstansiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos stansiyasi hududini ekspluatatsiya qilish uchun moʻljallangan obodonlashtirilgan maydoncha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos stansiyasining funksional maqsadi, joylashuvi, suv taʼminoti sxemasi va texnik xususiyatlariga qarab, nasos stansiyasi majmuasida ayrim bino va inshootlarni nazarda tutmaslikka texnik-iqtisodiy asoslanish asosida yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda nasos stansiyasining ishonchliligi, xavfsizligi va funksional vazifalarini toʻliq bajarish imkoniyati taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш314. Suv omborlari va daryolardan suv olishda minimal hisobiy suv sathlari nasos stansiyasining ishonchlilik toifasiga muvofiq quyidagi taʼminlanganlik darajalarida qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-toifa nasos stansiyalari uchun — 97 %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-toifa nasos stansiyalari uchun — 95 %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-toifa nasos stansiyalari uchun — 90 %.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш315. Suv manbasida loyqalik darajasi yuqori boʻlgan, shuningdek suv osti choʻkindilari va muallaq zarrachalar mavjud boʻlgan hollarda suv olish inshootlari va tindirgichlarning maxsus konstruksiyalari nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш316. Baliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv manbalaridan suv olishda baliqlarni muhofaza qilishni taʼminlovchi maxsus muhofaza qurilmalari (baliq muhofaza panjaralari, ekranlar va boshqa qurilmalar) nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш317. Suv keltiruvchi kanalning gidravlik parametrlari suv manbasidagi minimal suv sathlari sharoitida ham nasos stansiyasining maksimal hisobiy suv sarfini uzluksiz va ishonchli oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш318. Avankamera konstruksiyasi suv oqimining barqaror gidravlik rejimini taʼminlashi, choʻkindilarning soʻrib oluvchi quvurlarga tushishining oldini olishi va barcha nasos agregatlariga suvning bir tekis taqsimlanishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш319. Avankamerada har bir soʻrib oluvchi quvur oldida chiqindilarni ushlab qoluvchi mexanizatsiyalashtirilgan tozalash imkoniyatiga ega boʻlgan muhofaza panjaralari nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPanjaralarning ish rejimi suv tarkibidagi chiqindilar va muallaq zarrachalarning toʻplanish intensivligiga muvofiq loyihada asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш320. Soʻrib oluvchi quvurlarni poʻlat quvurlardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHar bir nasos agregatida alohida soʻrib oluvchi quvur boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoʻrib oluvchi quvur diametri nasos agregatining kirish patrubogi diametridan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoʻrib oladigan quvurlarda suv oqimi tezligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Quvur diametri, mm |
Suv oqimi tezligi, m/s |
|
300 — 500 |
1 — 1,5 |
|
500 — 800 |
1,5 — 1,9 |
|
800 dan ortiq |
2,0 dan oshmasligi lozim |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻrta va yirik nasos stansiyalari uchun suv oqimi tezligi gidravlik hisob-kitoblar asosida aniqlanishi va oqim barqarorligi asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш321. Soʻrib oluvchi quvurlar konstruksiyasi toʻgʻri oqimli yoki sifonli turda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSifonli soʻrib oluvchi quvurlar qoʻllanilganda quyidagilar taʼminlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasoslarni ishga tushirishni yengillashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyopish armaturalari sonini kamaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos stansiyasi binosining oʻlchamlarini optimallashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoʻrib olish turini tanlash texnik va texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш322. Soʻrib oluvchi quvurlar konstruksiyasi suv oqimiga havo kirishining oldini oluvchi toʻliq germetiklikni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш323. Suv filtratsiyasining oldini olish maqsadida soʻrib oluvchi quvurlar nasos stansiyasining yer osti qismi devorlaridan oʻtadigan joylarda filtratsiyaga qarshi maxsus diafragmalar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш324. Nasos stansiyasining yerosti qismi tashqi devorlarida zamonaviy gidroizolyatsiya materiallaridan foydalangan holda kuchaytirilgan gidroizolyatsiya nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш325. Nasos stansiyasi binosi uskunalarni joylashtirish, ekspluatatsiya qilish va texnik xizmat koʻrsatish uchun qulay sharoitlarni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш326. Nasos stansiyasi binosining yer osti qismi hajmi yer usti qismi hajmidan kichik boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMontaj maydonchalari va yordamchi texnologik uskunalarni yer usti qismida joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш327. Nasos stansiyasi binosida texnologik jihozlarning ishlashini taʼminlash maqsadida ventilyatsiya, isitish va mikroklimatni taʼminlovchi tizimlar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш328. Nasos stansiyasida uskunalarni montaj qilish va xizmat koʻrsatish uchun koʻtarma-transport uskunalari quyidagi tartibda qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmontaj qilinadigan yuk massasi 5 t gacha boʻlganda — qoʻlda boshqariladigan tal yoki osma kran-balka;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk massasi 5 t dan ortiq boʻlganda — qoʻlda boshqariladigan koʻpriksimon kran;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyukni koʻtarish balandligi 6 m dan ortiq boʻlganda yoki kran yoʻli uzunligi 18 m dan ortiq boʻlganda — elektr bilan boshqariladigan koʻpriksimon kran.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш329. Bosimli quvurlar hisobiy manometrik bosim va gidravlik zarba taʼsirlariga chidamli boʻlgan materiallardan tayyorlangan quvurlardan loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш330. Quvurlar ulanish joylarining mustahkamligi quvur materialining mustahkamligidan kam boʻlmasligi va toʻliq germetiklikni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш331. Gaz taʼminoti sohasida foydalanilgan poʻlat quvurlardan texnik holati va mustahkamligi tekshirilgan taqdirda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш332. Bosimli quvurlar soni va ularning diametrlari quyidagilar asosida belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidravlik hisob-kitob natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarning mavjudligi va taʼminot imkoniyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnik-iqtisodiy hisob-kitoblar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos uskunalarini ishlab chiqaruvchi zavodlarning texnik talablari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш333. Bosimli quvurlar joyning relyefi, gidrogeologik sharoitlari, quvur materiallari va texnik-iqtisodiy asoslanishga muvofiq yer osti yoki yer usti usulida joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш334. Suv chiqarish inshootlari konstruksiyasi suv oqimining energiyasini inshoot chegarasida toʻliq soʻndirish va gidravlik taʼsirlarning xavfsiz darajada tarqalishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш335. Suvni yopish va oʻtkazish armaturasi quyidagi talablarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos agregatlari toʻxtaganda qaytish oqimining oldini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur tizimiga havo kirish va chiqishini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvakuum hosil boʻlishining oldini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarni tez va xavfsiz oʻchirish imkoniyatini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidravlik zarba xavfini kamaytirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-bob. Sugʻorish tizimlari va sugʻoriladigan yerlarni rekonstruksiya qilish hamda kanallar va drenaj tizimlarida taʼmirlash-tiklash ishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш336. Sugʻoriladigan yerlarni rekonstruksiya qilish ishlarini meliorativ holati noqulay boʻlgan, shoʻrlangan, botqoqlashgan, sizot suvlari sathi yuqori joylashgan, suv taʼminoti va zax qochirish sharoitlari qoniqarsiz boʻlgan yer uchastkalaridan boshlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш337. Tizimlarning qayta tiklanishini xoʻjaliklararo kanallardan boshlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш338. Sugʻoriladigan yerlarni kompleks ravishda qayta tiklashda ishlar tarkibi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish maydonlarini toʻgʻri geometrik shaklga keltirish, ularning oʻlchamlarini maqbul qiymatlargacha optimallashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish tizimini qayta tiklash (rekonstruksiya qilish va taʼmirlash-tiklash ishlarini bajarish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzax qochirish quvvatini oshirgan holda uni qayta tiklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki xoʻjalik yoʻl tarmogʻini qayta tiklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshoʻrlangan yerlarni yuvish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш339. Sugʻoriladigan yerlarni qayta tiklash bilan bogʻliq boʻlgan asosiy ishlarni vegetatsiya boʻlmagan davrida tashkillashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-bob. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш340. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha tadbirlar sugʻoriladigan yerlarni qayta tiklash loyihalari tarkibida nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMavjud sugʻorish tarmogʻi oʻsimliklarning normal oʻsishi va rivojlanishi, shuningdek profilaktik yuvish ishlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan suv taʼminotini kafolatlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur talab taʼminlanmagan hollarda, melioratsiya tadbirlari tarkibida kamida sugʻorish tarmogʻining qisman rekonstruksiya qilinishi nazarda tutilishi, past samaradorlik aniqlanganda esa sugʻorish tarmogʻini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш341. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud zax qochirish tizimlarini qayta tiklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzax qochirish quvvatini oshirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш342. Meliorativ holatni yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar maxsus grunt-meliorativ hamda gidrogeologik izlanishlar natijalari asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш343. Zax qochirish turi muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar inobatga olingan holda, qiyosiy texnik-iqtisodiy hisoblar asosida, keltirilgan eng kam sarf-xarajatlar mezoni boʻyicha tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш344. Shoʻrlangan yerlarda yerlarning meliorativ holatini yaxshilash loyihalarida mukammal yuvib tozalash ishlarini oʻtkazish nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш345. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash loyihalari tarkibida kuzatuv quduqlari tarmogʻini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-bob. Sugʻorish tizimlaridagi inspektorlik yoʻllari va ularning inshootlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Inspektorlik yoʻllari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш346. Kanallar boʻylab joylashtiriladigan inspektorlik yoʻllarining joylashuvi transport vositalarining harakati vaqtida kanallar, kollektorlar va inshootlarni vizual koʻrikdan oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш347. Inspektorlik yoʻllarining konstruksiyasi va geometrik parametrlari transport vositalarining harakat tezligida xavfsiz harakatlanishini taʼminlaydigan holda loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш348. Inspektorlik yoʻllarini loyihalashtirishda ulardagi yer koʻtarmalarining hajmi kanallar, kollektorlar va inshootlarni qurish jarayonida hosil boʻladigan yer massasi balansida hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш349. Inspektorlik yoʻllarining joylashuvi kanallar, kollektorlar va boshqa inshootlar uchun ajratilgan yer polosasining minimal kengligini taʼminlaydigan holda qabul qilinishi, bunda inspektorlik yoʻllarini dambalar ustida yoki ularga yaqin joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш350. Inspektorlik yoʻllarining koʻndalang kesimi quyidagi asosiy parametrlarga muvofiq qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer koʻtarmasi kengligi — 6,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuriladigan qism kengligi — 3,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoʻl yoqasi kengligi — 1,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoʻl yoqasining birikma qismi kengligi — 0,5 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш351. Inspektorlik yoʻllarida yoʻl qoplamasi sifatida qalinligi kamida 0,15 m boʻlgan qum-shagʻal aralashmasi qatlamini koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш352. Yoʻl qoplamasining qalinligi va konstruksiyasi quyidagi omillarni hisobga olgan holda texnik-iqtisodiy va muhandislik hisob-kitoblari asosida belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer koʻtarmasi gruntining fizik-mexanik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer koʻtarmasining balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning shoʻrlanganlik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtransport harakatining intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanallarni taʼmirlash va tiklash ishlarida qoʻllaniladigan qurilish texnikasi va mexanizmlarining turi va yuklanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik magistral kanallar boʻylab joylashgan inspektorlik yoʻllarida yuriladigan qism qoplamasini qora shagʻal yoki unga teng mustahkamlikka ega materiallardan bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш353. Balandligi 2,0 m dan ortiq boʻlgan koʻtarmalarda joylashgan inspektorlik yoʻllarida, shuningdek egri uchastkalarda, boshqa yoʻllar bilan kesishish yoki tutashish joylarida harakat xavfsizligini taʼminlash maqsadida signal ustunchalarini oʻrnatish lozim. Signal ustunchalari orasidagi masofa 10 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Koʻpriklar va quvurlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш354. Yoʻllarning kanallar, kollektorlar va boshqa ochiq suv oqimlari, shuningdek jarliklar va suvsiz vodiylar bilan kesishib oʻtadigan joylarida oʻtish inshootlarining turi va konstruksiyasi texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш355. Quvurli oʻtish inshootlari qoʻllaniladigan hollarda diametri 1,4 m va undan katta quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш356. Yoʻllarning suv sarfi 0,3 m³/s dan kam boʻlgan birlamchi yer osti zax qochirish tarmoqlari (kanal yoki quvur), kollektorlar hamda uncha katta boʻlmagan sugʻorish kanallari bilan kesishish joylarida hisob-kitob asosida kichik diametrli quvurli oʻtish inshootlarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti zax qochirish tarmoqlari va kollektorlarida diametri 1,0 m dan kichik boʻlgan quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-bob. Atrof-muhit muhofazasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш357. Barcha suv xoʻjaligi va meliorativ qurilish obyektlarini loyihalashda atrof-muhit muhofazasi boʻyicha maxsus boʻlimlar ishlab chiqilishi va loyiha hujjatlari tarkibiga kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш358. Atrof-muhit muhofazasi boʻlimida loyihalanadigan obyektlarning qurilishi va ekspluatatsiyasi quyidagi tabiiy komponentlarga ehtimoliy taʼsiri har tomonlama baholanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasi va yer osti suvlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer resurslari va gruntlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻsimlik dunyosi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhayvonot dunyosi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy ekotizimlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAtrof-muhitga zararli taʼsir ehtimoli mavjud boʻlgan hollarda, mazkur taʼsirlarning oldini olish, kamaytirish va ularning oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha texnik va tashkiliy chora-tadbirlar loyihada asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш359. Suv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni loyihalashda quyidagi tabiatni muhofaza qilish chora-tadbirlari nazarda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) asosiy kanallar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltratsiya oqimlarining pastda joylashgan yerlarga salbiy taʼsirining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbaliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv manbalaridan suv olishda baliq muhofaza qurilmalarini nazarda tutish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoqboʻyi muhofaza yoʻlaklari va suvni muhofaza qilish zonalarini ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtinchalik foydalanilgan yerlarni rekultivatsiya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) kollektorlar va zax qochirish tizimlari uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasi suv manbalarini ifloslanishdan muhofaza qilish boʻyicha chora-tadbirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoqboʻyi muhofaza yoʻlaklari va suvni muhofaza qilish zonalarini belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) nasos stansiyalari uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbaliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv obyektlaridan suv olishda baliq muhofaza qurilmalarini oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtinchalik qurilish ishlari uchun foydalanilgan yerlarni rekultivatsiya qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni qurish (rekonstruksiya qilish) loyihalari (ishchi loyihalari) tarkibi va mazmuni
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Loyiha hujjatlarining tarkibi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtushuntirish xati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishni tashkil qilish boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt-meliorativ sharoitlar boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrologik sharoitlar boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrafik materiallar (chizmalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsmeta hujjatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKichik hajmli va texnik jihatdan sodda obyektlar uchun tabiiy sharoitlar boʻyicha maʼlumotlarni alohida shaklda emas, balki tushuntirish xati tarkibida keltirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Tushuntirish xatining tarkibi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1) kirish qismi (loyihani ishlab chiqish uchun asos boʻlgan hujjatlar, loyihaning maqsadi va vazifalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2) obyektning joylashgan oʻrni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3) tabiiy sharoitlar, (iqlim, muhandislik-geologiya va gidrogeologik, gidrologik va grunt-meliorativ sharoitlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4) mavjud qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5) texnik yechimlar (bosh reja boʻyicha qabul qilingan yechimlar, suv xoʻjaligi hisob-kitoblari, konstruksiyalar va ularning elementlari boʻyicha texnik yechimlar, qabul qilingan texnik yechimlarning asoslanishi va variantlarni taqqoslash natijalari).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6) ish hajmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7) qurilishni tashkil qilish boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8) obyektni ekspluatatsiya qilishni tashkil etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9) atrof-muhit muhofazasi boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10) iqtisodiy samaradorlik boʻlimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ilovalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1) loyihalash uchun texnik topshiriq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2) nuqson dalolatnomasi (rekonstruksiya obyektlari uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишObyektning xususiyati va texnik murakkabligiga qarab, ayrim boʻlimlarni loyiha tarkibiga kiritmaslikka texnik jihatdan asoslangan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish tizimi tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish tizimi tarkibiga quyidagi asosiy inshootlar, tarmoqlar va muhandislik-texnik elementlar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosh suv olish inshootlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmagistral kanallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjaliklararo sugʻorish tarmoqlari (kanallar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki xoʻjalik sugʻorish tarmoqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnov (lotok) tarmoqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmagistral va xoʻjaliklararo kollektorlar hamda suv tashlash inshootlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv va sel-suv omborlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanallardagi suv tindirgichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasos stansiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv olib ketuvchi kanallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkanallar va kollektorlarning kommunikatsiya va yoʻllar bilan kesishib oʻtgan joylaridagi gidrotexnika inshootlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqaruv va avtomatika tizimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tejovchi sugʻorish texnologiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻorish quduqlari va meliorativ kuzatuv quduqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatish quduqlari tizimi (yer osti sizot suvlari yopiq-yotiq drenaj suvlarini kuzatish uchun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoya qiluvchi va oʻrab turuvchi dambalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaloqa vositalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr taʼminoti vositalari va elektr uskunalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinspektorlik va shoxobcha avtoyoʻllar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxizmat koʻrsatuvchilar uchun ishlab chiqarish binolari va inshootlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEgat tortib sugʻorish yuzasidan yoʻl qoʻyiladigan parametrlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning suv oʻtkazuvchanlik darajasi | Koʻrsatkichlar | Sugʻorish ariqlarining nishabligi | |||||
0.05 — 0.025 | 0.025 — 0.0075 | 0.0075 — 0.0025 | 0.0025 — 0.001 | 0.001-0 | Katta nishabliklar 0.05 — 0.1 | ||
Baland | L | 40 | 105 | 180 | 200 | 150 | |
Q | 0.1 | 0.5 | 0.75 | 1.5 | 1 | ||
T | 8 | 3.2 | 3.5 | 2 | 2 | ||
Oshirilgan | L | 75 | 130 | 250 | 300 | 250 | 60 |
Q | 0.1 | 0.25 | 0.75 | 1 | 0.75 | 0.075 — 0.035 | |
T | 14 | 9.4 | 5.9 | 5.2 | 5.8 | 19.4 | |
Oʻrta | L | 100 | 175 | 300 | 300 | 350 | 100 |
Q | 0.1 | 025 | 0.5 | 0.5 | 0.5 | 0.075 — 0.035 | |
T | 23 | 16 | 13 | 12.5 | 14 | 38.5 | |
Pasaytirilgan | L | 150 | 200 | 325 | 400 | 600 | 125 |
Q | 0.1 | 0.1 | 0.25 | 0.25 | 0.5 | 0.05 — 0.025 | |
T | 41.5 | 47 | 36 | 37 | 21 | 70 | |
Past | L | 125 | 150 | 250 | 300 | 600 | |
Q | 0.05 | 0.05 | 0.1 | 0.1 | 0.25 | ||
T | 90 | 87.5 | 75 | 75 | 55 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — ariq uzunligi, m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — ariqqa ketadigan suv sarfi, ℓ/s
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt — sugʻorish vaqti, h
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanallar va tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||
Kanalda suv sarfi m3/s | Sugʻorish kanallarining oʻzanida “n” notekislik koeffitsiyenti | |
Ravon va qumli gruntda | Shagʻal va tosh-shagʻal yerda | |
25 dan ortiq | 0,0200 | 0,0225 |
1 — 25 | 0,0225 | 0,0250 |
1 dan kam | 0,0250 | - |
vaqti-vaqti bilan foydalaniladigan kanallar | 0,0275 | - |
ariqlar | 0,0300 | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suv oluvchi-oqova suvlar tarmoqlari kanallari uchun “n” notekislik koeffitsiyenti qiymati sugʻorish kanallariga nisbatan 10 foizga oshirilgan holda qabul qilinishi va jadvalda keltirilgan qiymatlar sathigacha yaxlitlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Portlash usulida barpo etilgan kanallar uchun “n” notekislik koeffitsiyenti qiymati kanalning koʻndalang kesimiga qoʻshimcha ishlov berish hajmi va darajasiga qarab 10 — 20 foizga oshirilgan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |
Kanal oʻzani yuzasining xususiyatlari | Qoyalardagi kanallarning “n” notekislik koeffitsiyenti |
yaxshi ishlov berilgan yuza uchun | 0,02 — 0,025 |
oʻrtacha ishlov berilgan, turtib chiqqan joylari yoʻq yuza uchun | 0,03 — 0,35 |
oʻrtacha ishlov berilgan, turtib chiqqan joylari mavjud yuza uchun | 0,04 — 0,045 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |
Qoplama | Qoplamali kanallarning “n” notekislik koeffitsiyenti |
yaxshi ishlov berilgan beton qoplama uchun | 0,012 — 0,014 |
ishlov berilmagan (yirik gʻadir-budur) beton qoplama uchun | 0,015 — 0,017 |
yigʻma temir-beton novlar (lotoklar) uchun | 0,012 — 0,015 |
asfalt-bitum materiallardan qoplama uchun | 0,013 — 0,016 |
chim bostirilgan (oʻt qoplamali) oʻzan uchun | 0,03 — 0,035 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||
Oʻzanning xususiyatlari | Tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti | Oʻzanning xususiyatlari | Tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti |
qulay sharoitlardagi tabiiy oʻzan (toza, tekis, ifloslanmagan, erkin oqadigan) | 0,025 — 0,033 | daryolarning oʻtlar bilan qoplangan, oʻta sekin oqimli va chuqur oʻyiqlarga ega uchastkalari | 0,05 — 0,08 |
qulay sharoitlardagi tabiiy oʻzan (toshli) | 0,03 — 0,04 | daryolarning oʻtlar bilan qoplangan botqoq uchastkalari (chakalakzorlar, doʻngliklar, koʻp joylarda deyarli oqmaydigan suvlar va boshqalar) | 0,075 — 0,15 |
yuzasi va oʻzani shakli yaxshi holatdagi davriy oqimlar (katta va kichik) | 0,033 | nisbatan ishlov berilgan, oʻt-oʻlanlar bilan qoplangan (oʻtlar, changalzorlar) katta va oʻrtacha daryolarning qayirlari | 0,05 |
nisbatan yaxshi sharoitlardagi quruq jarliklar oʻzani | 0,04 | sekin oqadigan va katta chuqur jarliklari bor, oʻtlar bilan qoplangan daryo qayirlari | 0,08 |
davriy ochiq suv oqimlari oʻzani, toshqin paytida yirik shagʻal choʻkindilarini oqizib keladi yoki suv oʻtlari bilan qoplangan, davriy suv oqimlari, juda ifloslangan va ilon iziga ega | 0,05 | sekin oqadigan va katta chuqur jarliklari bor, notoʻgʻri egri — bugri oqimli va katta qoʻltiqli va boshqalar | 0,1 |
toza, ilon izili oʻzan, kichik jarliklar va sayozliklari bilan | 0,033 — 0,045 | serdaraxt, katta boʻm — boʻsh kengliklar, mahalliy oʻpirilgan joylar, koʻllar va boshqalarga ega qayirlar | 0,133 |
toza, ilon izili oʻzan, kichik jarliklar va sayozliklari bilan, faqat ozroq oʻtlar bilan qoplangan va toshlari bor | 0,035 — 0,05 | ovloq qayirlar, oʻsimliklar bilan qoplangan (oʻrmon, tayga tipidagi) | 0,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oqimining yuvmaydigan tezliklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |||||||||
Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm | Tarkibida loy 0,1 kg/m3, oqim chuqurligi, m boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan oʻrtacha tezliklari m/s | Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm | Tarkibida loy 0,1 kg/m3, oqim chuqurligi, m boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan oʻrtacha tezliklari, m/s | ||||||
0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | ||
0,05 | 0.52 | 0.55 | 0.60 | 0.62 | 10.00 | 1.10 | 1.23 | 1.42 | 1.51 |
0,15 | 0.36 | 0.38 | 0.42 | 0.44 | 14.00 | 1.26 | 1.42 | 1.65 | 1.76 |
0,25 | 0.37 | 0.39 | 0.41 | 0.45 | 20.00 | 1.37 | 1.55 | 1.84 | 1.96 |
0,37 | 0.38 | 0.41 | 0.46 | 0.48 | 25.00 | 1.46 | 1.65 | 1.93 | 2.12 |
0.50 | 0.41 | 0.44 | 0.50 | 0.52 | 30.00 | 1.56 | 1.76 | 2.10 | 2.26 |
0.75 | 0.47 | 0.51 | 0.57 | 0.59 | 40.00 | 1.68 | 1.93 | 2.32 | 2.50 |
1.00 | 0.51 | 0.55 | 0.62 | 0.65 | 75.00 | 2.01 | 2.35 | 2.89 | 3.14 |
2.00 | 0.64 | 0.70 | 0.79 | 0.83 | 100.00 | 2.15 | 2.54 | 3.14 | 3.46 |
2.50 | 0.69 | 0.75 | 0.86 | 0.90 | 150.00 | 2.35 | 2.84 | 3.62 | 3.96 |
3.00 | 0.73 | 0.80 | 0.91 | 0.96 | 200.00 | 2.47 | 3.03 | 3.92 | 4.31 |
5.00 | 0.87 | 0.96 | 1.10 | 1.17 | 300.00 | 2.90 | 3.32 | 4.40 | 4.94 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Jadvalda oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezliklari, zichligi 2650 kg/m3 boʻlgan grunt uchun keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt zichligi past boʻlganda yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezlikni 10 foizga kamaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | ||||||||||||||||
Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm | Kanal toʻlaligining 5 foizgacha oʻyilib ketgan chuqurliklar va kanal oʻzaniga choʻkkan loyning bir jinslilik koeffitsiyenti Ku boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezliklari, m/s | |||||||||||||||
Ky -0,5 | Ky -0,3 | Ky -0,2 | Ky -0,15 | |||||||||||||
Oqim chuqurligi, m | ||||||||||||||||
0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | 0,5 | 1 | 3 | 5 | |
0.25 | 0.44 | 0.47 | 0.52 | 0.55 | 0.53 | 0.58 | 0.64 | 0.68 | 0.62 | 0.67 | 0.76 | 0.80 | 0.65 | 0.75 | 0.85 | 0.89 |
0.37 | 0.48 | 0.47 | 0.58 | 0.61 | 0.59 | 0.64 | 0.72 | 0.75 | 0.65 | 0.75 | 0.84 | 0.89 | 0.66 | 0,83 | 0,94 | 1,00 |
0.50 | 0.53 | 0.52 | 0.64 | 0.67 | 0.63 | 0.70 | 0.79 | 0.83 | 0.67 | 0.81 | 0.92 | 0.97 | 0.66 | 0,86 | 1,03 | 1,09 |
0.75 | 0.59 | 0.57 | 0.73 | 0.77 | 0.68 | 0.79 | 0.89 | 0.94 | 0.70 | 0.87 | 1.05 | 1.11 | 0.66 | 0,88 | 1,17 | 1,24 |
1.00 | 0.63 | 0.65 | 0.79 | 0.86 | 0.71 | 0.83 | 0.96 | 1.02 | 0.70 | 0.89 | 1.13 | 1.20 | 0.66 | 0,91 | 1,26 | 1,34 |
2.00 | 0.79 | 0.70 | 1.04 | 1.10 | 0.83 | 1.01 | 1.26 | 1.34 | 0.76 | 0.99 | 1.41 | 1.56 | 0.70 | 0,93 | 1,44 | 1,72 |
2.50 | 0.84 | 0.89 | 1.13 | 1.20 | 0.87 | 1.06 | 1.36 | 1.46 | 0.78 | 1.02 | 1.48 | 1.70 | 0,71 | 0,94 | 1,48 | 1,79 |
3.00 | 0.88 | 0.96 | 1.21 | 1.28 | 0.90 | 1.11 | 1.4 | 1.56 | 0.80 | 1.04 | 1.54 | 1.78 | 0,73 | 0,96 | 1,51 | 1,84 |
5.00 | 1.01 | 1.02 | 1.45 | 1.56 | 0.98 | 1.23 | 1.67 | 1.86 | 0.86 | 1.11 | 1.68 | 1.98 | 0,78 | 1,01 | 1,58 | 1,95 |
10.00 | 1.19 | 1.42 | 1.82 | 2.00 | 1.00 | 1.38 | 1.97 | 2.26 | 0.95 | 1.21 | 1.86 | 2.22 | 0,86 | 1,10 | 1,67 | 2,07 |
14.00 | 1.29 | 1.57 | 2.05 | 2.28 | 1.17 | 1.48 | 2.13 | 2.48 | 1.02 | 1.29 | 1.92 | 2.34 | 0,93 | 1,17 | 1,74 | 2,14 |
20.00 | 1.38 | 1.68 | 2.22 | 2.48 | 1.23 | 1.55 | 1.55 | 2.24 | 2.64 | 1.07 | 1.35 | 1.99 | 0,98 | 1,23 | 1,80 | 2,20 |
25.00 | 1.44 | 1.76 | 2.36 | 2.65 | 1.28 | 1.61 | 2.33 | 2.75 | 1.11 | 1.40 | 2.05 | 2.48 | 1,01 | 1,27 | 1,85 | 2,25 |
30.00 | 1.50 | 1.83 | 2.47 | 2.79 | 1.32 | 1.66 | 2.40 | 2.84 | 1.15 | 1.44 | 2.10 | 2.54 | 1,04 | 1,31 | 1,90 | 2,30 |
40.00 | 1.59 | 1.95 | 2.64 | 3.01 | 1.39 | 1.74 | 2.52 | 2.99 | 1.20 | 2.52 | 2.19 | 2.63 | 1,07 | 1,38 | 1,99 | 2,38 |
75.00 | 1.79 | 2.22 | 3.05 | 3.51 | 1.51 | 1.94 | 2.79 | 3.31 | 1.28 | 1.68 | 2.43 | 2.88 | 1,13 | 1,51 | 2,20 | 2,62 |
100.00 | 1.87 | 2.35 | 3.24 | 3.75 | 1.56 | 2.02 | 2.93 | 3.48 | 1.30 | 1.74 | 2.55 | 3.02 | - | - | - | - |
150.00 | 1.98 | 2.52 | 3.54 | 4.09 | 1.60 | 2.14 | 3.14 | 3.71 | - | - | - | - | - | - | - | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ku=dm/d 95 %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |||||||||
Hisoblangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2 foizdan kam miqdorini tashkil qilganda, bogʻlovchi gruntlar uchun oqim chuqurligi (m) da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha joiz tezliklari, m/s | Hisoblangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2 foizdan kam miqdorini tashkil qilganda, bogʻlovchi gruntlar uchun oqim chuqurligi (m) da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha joiz tezliklari, m/s | ||||||
0.5 | 1 | 3 | 5 | 0.5 | 1 | 3 | 5 | ||
0.005 | 0.39 | 0.43 | 0.49 | 0.52 | 0.175 | 1.21 | 1.33 | 1.52 | 1.60 |
0.01 | 0.44 | 0.48 | 0.55 | 0.58 | 0.20 | 1.28 | 1.40 | 1.60 | 1.69 |
0.02 | 0.52 | 0.57 | 0.65 | 0.69 | 0.225 | 1.36 | 1.48 | 1.70 | 1.80 |
0.03 | 0.59 | 0.64 | 0.74 | 0.78 | 0.25 | 1.42 | 1.55 | 1.78 | 1.88 |
0.04 | 0.65 | 0.71 | 0.81 | 0.86 | 0.30 | 1.54 | 1.69 | 1.94 | 2.04 |
0.05 | 0.71 | 0.77 | 0.89 | 0.98 | 0.35 | 1.67 | 1.83 | 2.09 | 2.21 |
0.075 | 0.83 | 0.91 | 1.04 | 1.10 | 0.40 | 1.79 | 1.96 | 2.25 | 2.38 |
0.10 | 0.96 | 1.04 | 1.20 | 1.27 | 0.45 | 1.88 | 2.06 | 2.35 | 2.49 |
0.125 | 1.03 | 1.13 | 1.30 | 1.37 | 0.50 | 1.99 | 2.17 | 2.05 | 2.63 |
0.15 | 1.13 | 1.23 | 1.41 | 1.49 | 0.60 | 2.16 | 2.38 | 2.72 | 2.83 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Hisoblangan solishtirma ilashish normativ solishtirma ilashishning ushbu gruntning bir jinslilik koeffitsiyentiga koʻpaytmasi sifatida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSinovlar maʼlumotlari boʻyicha olingan oʻrtacha ilashish qiymati normativ solishtirma ilashish sifatida qabul qilinishi kerak (eng kamida 25).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoy gruntning bir jinslilik koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα — minimal ilashish ehtimolini tavsiflaydigan koeffitsiyent va magistral kanallar uchun — 2.65; birinchi tartib taqsimlagichlari uchun — 2.5; keyingi tartiblar taqsimlagichlari uchun — 2.0 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишσ — taqsimlash egri chizigʻining standarti (oʻrtacha kvadratli xato);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC — gruntning normativ solishtirma ilashishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||||||||
Moʻljallangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2-0,3 % dan kam miqdorini tashkil qilgan taqdirda, bogʻlovchi shoʻrlagan gruntlar uchun oqim chuqurligi m da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha tezliklari, m/s | Moʻljallangan solishtirma ilashish 105/Pa | Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2-0,3 %dan kam miqdorini tashkil qilgan taqdirda, bogʻlovchi shoʻrlagan gruntlar uchun oqim chuqurligi m da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha tezliklari, m/s | ||||||
0.5 | 1 | 3 | 5 | 0.5 | 1 | 3 | 5 | ||
0.005 | 0.36 | 0.40 | 0.46 | 0.49 | 0.18 | 0.70 | 0.77 | 0.89 | 0.94 |
0.01 | 0.39 | 0.43 | 0.49 | 0.52 | 0.20 | 0.75 | 0.82 | 0.93 | 1.00 |
0.02 | 0.41 | 0.45 | 0.52 | 0.55 | 0.23 | 0.80 | 0.88 | 1.00 | 1.07 |
0.03 | 0.43 | 0.48 | 0.55 | 0.59 | 0.25 | 0.82 | 0.91 | 1.04 | 1.10 |
0.04 | 0.46 | 0.51 | 0.58 | 0.62 | 0.30 | 0.90 | 0.99 | 1.12 | 1.20 |
0.05 | 0.48 | 0.53 | 0.61 | 0.65 | 0.35 | 0.97 | 1.06 | 1.22 | 1.30 |
0.075 | 0.51 | 0.56 | 0.64 | 0.69 | 0.40 | 1.03 | 1.15 | 1.31 | 1.40 |
0.10 | 0.55 | 0.61 | 0.70 | 0.75 | 0.45 | 1.09 | 1.20 | 1.39 | 1.46 |
0.125 | 0.60 | 0.67 | 0.76 | 0.81 | 0.50 | 1.26 | 1.28 | 1.46 | 1.56 |
0.15 | 0.65 | 0.72 | 0.82 | 0.88 | 0.60 | 1.27 | 1.38 | 1.60 | 1.70 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Bogʻlovchi gruntlar tarkibida oson eruvchan tuzlar miqdori 0,3 % dan yuqori boʻlgan taqdirda, yuvmaydigan oqimning tezliklari maxsus tadqiqotlar asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | ||||
Qoplama betonning mustahkamlik boʻyicha sinfi | Yigʻma temir-beton va asfalt-beton qoplamali yaxlit (monolit) betonlarga ega kanallar uchun oqim chuqurligi m da oqimning ruxsat etilgan tezliklari, m/s | |||
0.5 m | 1.0 m | 3.0 m | 5.0 m | |
V 7,5 | 12.5 m/s | 13.8 m/s | 16.0 m/s | 17.0 m/s |
V 10, V 12,5 | 14.0 m/s | 14.6 m/s | 18.0 m/s | 19.1 m/s |
V 15 | 14.6 m/s | 17.3 m/s | 20.0 m/s | 21.2 m/s |
V 25 | 19.2 m/s | 21.2 m/s | 24.6 m/s | 26.1 m/s |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | |||
Kanal oʻzani grunti | Oqimda loy zarralari tarkibi 0.1 kg/m3 va undan yuqori miqdorda boʻlgan taqdirda, bogʻlovchi va bogʻlovchi boʻlmagan gruntli kanallar uchun Ks ishlash shart-sharoitlari koeffitsiyenti | ||
magistral kanallar va ularning tarmoqlari uchun | yuqori tartiblar taqsimlagichlari uchun | quyi tartiblar taqsimlagichlari uchun | |
Qum: | |||
mayda va oʻrtacha kattalik | 1.3 | 1.4 | 1.5 |
yirik va shagʻalli | 1.5 | 1.6 | 1.7 |
Shagʻal: | |||
mayda | 1.5 | 1.6 | 1.7 |
oʻrtacha | 1.4 | 1.5 | 1.7 |
yirik | 1.2 | 1.3 | 1.4 |
Mayda tosh: | 1.1 | 1.2 | 1.3 |
loy gruntlar, quyidagilar mavjudligida: | |||
kolloid holatdagi choʻkindilar | 1.3 | 1.4 | 1.6 |
tubidagi korroziyalaydigan choʻkindilar | 0.75 | 0.8 | 0.85 |
tubi va qiyaliklari oʻsimlik bilan qoplangan | 1.1 | 1.15 | 1.2 |
yetarli darajada yogʻingarchilik boʻlmaydigan hududlar uchun kanallar ishidagi uzoq muddatli tanaffuslarda | 0.2 | 0.22 | 0.25 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Gruntlarning yuvilib ketishga qarshiligini pasaytirishga olib keladigan qurib qolishi (qaqrab ketishi) yuz beradigan tanaffus uzoq muddatli hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ishlash davomiyligi hisobga olinmaydi va joiz tezliklar yuvilib ketish normativ ekspluatatsiyaga toʻsqinlik qilmaydigan kanallar (suv olish-tashlash tarmogʻi kanallari, kamdan-kam ishlaydigan tashlashlar) uchun kamaytiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanallarning qiyalik miqdori koeffitsiyentlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt | Qoʻshiluvchi oʻzan gruntga qarab, kanallar qiyaligi (nishabligi)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari | Grunt | Qoʻshiluvchi oʻzan gruntga qarab, kanallar qiyaligi (nishabligi)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari | ||
qiyaliklar | qiyaliklar | ||||
suv ostidagi | suv ustidagi | suv ostidagi | suv ustidagi | ||
qoya toshli | 0.00 — 0.50 | 0.00 — 0.25 | mayda qum | 1.50 — 2.50 | 1.00 — 2.00 |
yarim qoya toshli | 0.50 — 1.00 | 0.50 | changsimon qum | 3.00 — 3.50 | 2.50 |
shagʻal bosgan va qumli shagʻal | 1.25 — 1.50 | 1.00 | |||
loy grunt, ogʻir va oʻrtacha qumoq gruntli yer | 1.00 — 1.50 | 0.50 — 1.00 | |||
yengil qumoq gruntli yer, qumloq grunt | 1.25 — 2.00 | 1.00 — 1.50 | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt | Uymalar yoki yarim uymalar hosil qiladigan kanallar dambalari tashqi qiyaliklari (nishabliklari)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari | Grunt | Uymalar yoki yarim uymalar hosil qiladigan kanallar dambalari tashqi qiyaliklari (nishabliklari)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari |
loy grunt, ogʻir va oʻrtacha qumoq gruntli yer | 0.75 — 1.0 | qumoq grunt | 1.0 — 1.5 |
yengil qumoq gruntli yer | 1.0 — 1.25 | qum | 1.25 — 2.0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birinchi raqam suv sarfi 0,5 m3/s kam boʻlgan, ikkinchisi — suv sarfi 10 m3/s ortiq boʻlgan kanallar uchun qiyaliklarning miqdorlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qurilish ishlarini amalga oshirishning ilgʻor usullarini qoʻllash shart-sharoitlari boʻyicha zarur boʻlgan taqdirda, kanallar ichki va tashqi qiyaliklarining miqdorlari jadvalda koʻrsatilgan qiymatlarga nisbatan oshishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish kanallari koʻndalang kesimining koʻrinishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTrapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim uchun kanal asosiy oʻlchamlari tagining kengligini suv toʻlish balandligiga nisbati bilan bogʻliq ravishda (β — kanal tagining nisbiy kengligi), suv sarfi Q va qiyalik m boʻyicha quyidagi empirik formula bilan hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — kanal tagining kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — kanaldagi suv chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ — kanaldagi suv sarfi, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ; θ — qiyalik burchagi) yoki ushbu ilovaning 1-jadvalida keltirilgan qiymatlar bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanal tagi kengligining suv chuqurligiga nisbati qiymatlari m ˃2.5 boʻlganda β qiymati hisob bilan yoki oʻxshash holatlar maʼlumoti boʻyicha olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||||
m | 1,0 | 1,5 | 2,0 | 2,5 |
β | 0,8 — 3 | 0,6 — 3,1 | 0,5 — 3,4 | 0,4 — 3,8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻndalang kesim elementlari oʻlchamlarini aniqlash formulalari 2-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
kanal yuqori kengligi | B=b+2mh=h(β+2m) | (2) |
oʻrtacha kenglik | bm=b+mh=h(β+m) | (3) |
bm=m(1+σ)R/σ | (4) | |
oʻrtacha chuqurlik | hm=ω/B=(β+m)h/( β+2m ) | (5) |
koʻndalang kesim maydoni | ω =(b+mh)h=(β+m)h2 | (6) |
ω=m(1+σ)2 R2 /σ=mh2 /σ | (7) | |
hoʻllangan perimetr | h=b+2h = h(β+2 | (8) |
gidravlik radius | R=(b+mh)h/(b+2h = (β+m)h/(β+2 | (9) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. b — kanal tagi kengligi, m; h — kanalda suv chuqurligi, m; β — kanal tagi kengligining nisbiy qiymati (β=b/h); m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctg θ, θ — qiyalik burchagi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish kanalining trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 1-chizmasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-chizma. Kanalning trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim koʻrinishi
B — yuqori kenglik, b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi, m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ, θ — qiyalik burchagi)
B — yuqori kenglik, b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi, m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ, θ — qiyalik burchagi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻri burchakli koʻndalang kesimda qiyalik koeffitsiyenti m=0 ga teng boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻri burchakli koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 3-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik | B=b | (10) |
koʻndalang kesim maydoni | ꞷ=bh | (11) |
hoʻllangan perimetr | χ=b+2h | (12) |
gidravlik radius |
| (13) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. b — kanal tagi kengligi, m; h — kanalda suv chuqurligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish kanalining toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 2-chizmasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-chizma. Toʻgʻri burchakli kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi
b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Parabolik koʻndalang kesim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишParabolik koʻndalang kesim uchun kanal shakli quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — kanal chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbh — h chuqurlikdagi kanal kengligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишParabolik koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari ushbu ilovaning 4-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik |
| (15) |
oʻrtacha chuqurlik | Nm = 2h/3 | (16) |
koʻndalang kesim maydoni |
| (17) |
| (18) | |
hoʻllangan perimetr |
| (19) |
gidravlik radius |
| (20) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — kanaldagi suv chuqurligi, m; r — parabola parametri; 
— parabolik kesim funksiyasi.
— parabolik kesim funksiyasi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишParabolik kesimlar uchun qiyalik qiymati suv sathida beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNov (lotok) chuqurligi nov (lotok) ustining maksimal suv sathidan 10 sm yuqorida boʻlish sharti bilan tayinlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish kanalining parabolik koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 3-chizmasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-chizma. Parabolik kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Doiraviy (segmentli) koʻndalang kesim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzanning doiraviy koʻndalang kesimi sugʻorish kanalining radiusi bilan shakllantiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDoiraviy koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 5-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik |
| (21) |
chuqurlik |
| (22) |
oʻrtacha chuqurlik |
| (23) |
koʻndalang kesim maydoni |
| (24) |
hoʻllangan perimetr |
| (25) |
gidravlik radius |
| (26) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — kanaldagi suv chuqurligi, m; p — koʻndalang kesim radiusi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSugʻorish kanalining doiraviy koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 4-chizmasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-chizma. Doiraviy kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi, r — koʻndalang kesim radiusi, φ — koʻndalang kesim markaziy burchagi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi, r — koʻndalang kesim radiusi, φ — koʻndalang kesim markaziy burchagi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Poligonal koʻndalang kesim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoligonal koʻndalang kesim kanal tubi kengligi (b) va bir necha qavat simmetrik qiyaliklarga (m1 m2 m3) ega boʻlgan trapetsiya shakldagi kesimlardan iborat boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKesimning yuqorigi qismi m1 va h1, oʻrta qismi m2 va h2, quyi qismi m3 va h3 bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanal koʻndalang kesimining barcha parametrlari, yuqori qismining chuqurligi h1 qiymati orqali berilgan (qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-chizma. Poligonal kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — kanal tubi kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB — yuqori kenglik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB1 — yuqori qiyaliklardagi kanal kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB2 — oʻrta qiyaliklardagi kanal kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh1 — qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda kanal yuqori qismining chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh2 — kanalning oʻrta qismi chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm1 — yuqori qiyalik qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm2 — oʻrta qiyalik qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm3 — quyi qiyalik qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoligonal koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 6-jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | ||
Koʻndalang kesim elementlari | Hisoblash formulalari | Formula raqami |
1 | 2 | 3 |
yuqori kenglik | B=b+2(m1h1+ m2h2+ m3h3) | (27) |
nisbiy kenglik |
| (28) |
oʻrta qism nisbiy chuqurligi |
| (29) |
quyi qism nisbiy chuqurligi |
| (30) |
oʻrta qism chuqurligi |
| (31) |
quyi qism chuqurligi |
| (32) |
koʻndalang kesim maydoni |
| (33) |
| (34) | |
hoʻllangan perimetr |
| (35) |
Gidravlik radius |
| (36) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — kanal tubi kengligi, m; h — kanaldagi suv chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβ — kanal tubi nisbiy kengligi (β=b/h1);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — qiyalik koeffitsiyenti qiymati (m=ctg θ, θ — qiyalik burchagi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB1 — yuqori qiyalikdagi kanal kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh1 — qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda kanal yuqori qismining chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh2 — kanal oʻrta qismi chuqurligi, m; h3 — kanal quyi qismi chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm1 — yuqori qiyalik qiymati; m2 — oʻrta qiyalik qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm3 — kanal quyi qismi qiyalik qiymati.