Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДонор қони ва унинг таркибий қисмларини кейинчалик, зарурат бўлганда, донорнинг ўзига ишлатилишини кўзлаб топшириш (аутодонорлик) тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 28 январда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3763]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг «Қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 8 сентябрдаги ПФ-161-сон «Ислоҳотларни ҳуқуқий жиҳатдан таъминлаш самарадорлигини ошириш ҳамда ижтимоий муносабатларни тартибга солишда вазирлик ва идораларнинг масъулияти ва ташаббускорлигини кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Донор қони ва унинг таркибий қисмларини кейинчалик, зарурат бўлганда, донорнинг ўзига ишлатилишини кўзлаб топшириш (аутодонорлик) тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир А. ХУДАЯРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2026 йил 22 январь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирининг 2026 йил 22 январдаги 3-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДонор қони ва унинг таркибий қисмларини кейинчалик, зарурат бўлганда, донорнинг ўзига ишлатилишини кўзлаб топшириш (аутодонорлик) тартиби тўғрисидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур Низом донор қони ва унинг таркибий қисмларини кейинчалик, зарурат бўлганда, донорнинг ўзига ишлатилишини кўзлаб топшириш (аутодонорлик) (бундан буён матнда аутодонорлик деб юритилади) тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Умумий қоида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдонор — ўз қони ва унинг таркибий қисмларидан бир қисмини тиббиёт эҳтиёжлари учун ихтиёрий равишда берувчи жисмоний шахс;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаутодонорлик — донорнинг ўз қони ва унинг таркибий қисмлари олдиндан олиниб, кейинчалик, зарурат бўлганда, донорнинг ўзига қайта қуйиш амалиёти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Аутодонорликни амалга ошириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Аутодонорлик учун донорнинг ёши ўн саккизга тўлган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Аутодонорлик донорнинг жарроҳлик амалиёти ўтказилиши режалаштирилаётган давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги тиббиёт муассасаларида (бундан буён матнда тиббиёт муассасалари деб юритилади) донор ёки унинг қонуний вакилининг ёзма розилиги асосида бепул амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Аутодонорлик қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдонорга аллоген қон қуйишнинг имкони мавжуд бўлмаса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдонорнинг қон гуруҳи кам учрайдиган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдонор ёки унинг қонуний вакили аллоген қон қуйишни рад этса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Аутодонорлик учун донордан қон ва унинг таркибий қисмларини олишдан олдин тиббиёт муассасасидаги донорнинг даволовчи шифокори томонидан унинг ҳаётий кўрсаткичларининг (артериал босим, нафас олиш тезлиги, юрак уриши, тана ҳарорати ва бошқалар) барқарорлиги таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Аутодонорликдан олдин донорнинг қони қуйидаги кўрсаткичлар бўйича лаборатория текширувларидан ўтказилиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишABO тизими бўйича қон гуруҳи ва Rh тизими бўйича резус-мансублиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгемоглобин миқдори ва гематокрит кўрсаткичи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОИВ-1 ва ОИВ-2 вирусларига қарши антителолар ва антигенлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB гепатити вирусининг юзаки антигени (HBsAg);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC гепатити вирусига қарши антителолар (анти HCV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхира трепонемага қарши антителолар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқон зардобида оқсилнинг умумий миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Донорнинг қонидан мазкур Низомнинг 6-бандига мувофиқ ўтказилган лаборатория текширувлари натижасида қуйидагилар аниқланса, аутодонорликка йўл қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОИВ (ОИТС) инфекция;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB ёки C вирус маркерлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзахм касаллиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқондаги оқсил миқдори 60 г/л дан камлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоннинг камлиги (анемия) (гемоглобин миқори 110 г/л кам бўлганда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгематокрит кўрсаткичи 25 фоиздан камлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Аутодонорлик учун қон ва унинг таркибий қисмларини топшириш истагида бўлган шахслар мазкур Низомнинг иловасида кўрсатилган рўйхатда назарда тутилган қарши кўрсатмалар мавжуд бўлган ҳолларда бутунлай донорликдан четлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Аутодонорлик қуйидаги даврлардан бирида амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжарроҳлик амалиётидан олдин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжарроҳлик амалиётига тайёргарлик жараёнида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжарроҳлик амалиёти давомида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Аутодонорлик учун донор қони ва унинг таркибий қисми қуйидаги тартибда олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжарроҳлик амалиётидан олдин — донор қони ва унинг таркибий қисмлари жарроҳлик амалиёти ўтказилиши режалаштирилган кундан кўпи билан 30 кун олдин олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжарроҳлик амалиётига тайёргарлик жараёнида — донор қони ва унинг таркибий қисмлари донорнинг ҳолати барқарор бўлганда, даволовчи шифокор ва анестезиологнинг тегишли хулосаси асосида олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжарроҳлик амалиёти давомида — донорнинг жарроҳлик яраларидаги бўшлиқларга оқиб тушган қони Қонни интраоперацион қайта қуйиш аппарати ёрдамида йиғиб олинади (бунда донор ёки унинг қонуний вакилининг ёзма розилиги жарроҳлик амалиёти бошланишидан олдин олинган бўлиши лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖарроҳлик амалиёти давомида донорнинг жарроҳлик яраларидаги бўшлиқларга оқиб тушган қонида бактериал ифлосланиш ҳамда амниотик суюқликнинг тушиш ҳолати аниқланса, аутодонорликни амалга ошириш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Аутодонорликда донордан бир марталик қон олиш миқдори 500 мл ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАутодонорликда донордан олинган қон ва унинг таркибий қисмларини донорнинг ўзига қуйишдан олдин қон гуруҳи қайта аниқланади ва индивидуал мувофиқлик текширилади (бундан жарроҳлик амалиётига тайёргарлик жараёнида ҳамда жарроҳлик амалиёти давомида донордан йиғилган қонни унинг ўзига қуйиш ҳолатлари мустасно).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Аутодонорлик учун донордан олинган қон ва унинг таркибий қисмларини бошқа бегона шахсларга қуйиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Донор қони ва унинг таркибий қисмларини сақлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Аутодонорлик учун донордан олинган қон ва унинг таркибий қисмлари жарроҳлик амалиётидан олдин олингандан сўнг, тиббиёт муассасаларининг қон ва унинг таркибий қисмларини сақлаш учун мўлжалланган хоналаридаги музлаткич ёки совутгичларда вақтинча сақлаш учун жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Аутодонорлик учун донордан олинган қоннинг плазмаси у олинган кундан бошлаб музлаткичларда –25 — –40°С гача бўлган ҳароратда бир йилгача, қоннинг эритроцитар массаси эса у олинган кундан бошлаб совутгичларда +2°С — +6°С гача бўлган ҳароратда 35 кунгача сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Аутодонорлик учун донордан олинган қон ва унинг таркибий қисмлари музлаткич ёки совутгичларда вақтинча сақланганда уларнинг контейнерларида «Аутодонор» деган сўз ҳамда донорнинг фамилияси, исми, отасининг исми, жинси, ёши ва қон гуруҳи, резус-мансублиги, қон ва унинг таркибий қисмлари олинган сана акс эттирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Аутодонорлик учун донордан олинган қон ва унинг таркибий қисмларининг сақлаш муддатлари мазкур Низомнинг 14-бандида белгиланган муддатлардан ошган тақдирда ҳамда жарроҳлик амалиётида фойдаланилмаганда Даволаш-профилактика муассасаларида чиқиндиларни йиғиш, сақлаш ва йўқ қилишнинг санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0317-15-сон СанҚваН) мувофиқ утилизация қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Якуний қоида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДонор қони ва унинг таркибий қисмларини кейинчалик, зарурат бўлганда, донорнинг ўзига ишлатилишини кўзлаб топшириш (аутодонорлик) тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАутодонорлик учун қаршилик қилувчи кўрсатмалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРЎЙХАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Номи |
1. | Онкологик касалликлар: хавфли ўсмалар ва қон касалликлари |
2. | Ўткирости трансфузион ғовакли энцефалопатиялар (ЎТҒЕ): Куру, Крейтсфельд-Якоб касаллиги, Герцтманн-Штреуслер синдроми, оила анамнезида (ЎТҒЕ) бўлган шахслар, амиотрофик лейкоспонгиоз |
3. | Эндокрин тизими касалликларининг моддалар алмашуви ва вазифаларини қайтариб бўлмайдиган ҳолатлари, қандли диабет (инсулинга боғлиқ шакли) |
4. | Гиёҳвандлик, алкоголизм, токсикомания |
5. | Юрак-қон томир касалликлари: стенокардия, ўткир аритмия, II ва III даражали гипертония, атеросклероз, атеросклеротик кардиосклероз, облитерацияловчи эндоартерит, қайталанувчи тромбофлебит, эндокардитлар, миокардитлар, юрак иллати |
6. | Юқумли касалликлар: мохов, сил (ҳамма шакллари), туляремия, тепкили терлама маркерлари бўйича ижобий текширув натижалари |
7. | Нафас олиш органлари касалликлари: бронхиал астма, бронхоэктатик касаллик, ўпкалар эмфиземаси, нафас етишмаслиги белгилари билан обструктив бронхит, декомпенсация босқичидаги диффуз пневмосклероз |
8. | Овқат ҳазм қилиш органлари касалликлари: меъда ва 12 бармоқли ичак яраси касаллиги қўзғалиш босқичидаги, сурункали панкреатит хуруж даврида, носпецифик ярали колит хуруж даврида |
9. | Жигар ва ўт йўллари касалликлари: гепатитлар, жумладан токсик ва ноаниқ этиологиядаги гепатитлар, цирроз, калькулёзли холецистит холангит белгилари билан |
10. | Кўриш органлари касалликлари: глаукома, юқори даражадаги миопия (6 ва ундан ортиқ диоптриялар), ретинопатиялар, тўр парданинг кўчиши, увейит, ирит, иридоциклит, хориоретинит, тўлиқ кўрлик, трахома |
11. | Тери касалликлари: тана бўйлаб тарқалиб кетган псориаз, қизил волчанка, пиодермия, пуфакчали экзема, дерматозлар, витилиго, чуқур микозлар |
12. | Буйраклар ва пешоб чиқариш йўллари касалликлари: буйракнинг декомпенсация босқичидаги диффуз ва ўчоқли шикастланиши |
13. | Нур касаллиги |
14. | ЛОР-органлар касалликлари: озена, оғир кечадиган сурункали йирингли яллиғланувчи касалликлар |
15. | Паразитар касалликлар: лейшманиоз, эхинококкоз, токсоплазмоз, трипаносомоз, ришта |
16. | Бирон тана аъзосини олиб ташлаш билан боғлиқ жарроҳликлари амалиётлари, репродуктив тизим органлари бундан мустасно |
17. | Марказий асаб тизимининг органик касалликлари |
18. | Бириктирувчи тўқиманинг диффуз касалликлари |
19. | Сурункали ва ўткир остеомиелит |
20. | Тана аъзолари трансплантацияси |
21. | Руҳий ҳолатнинг бузилиши |
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.01.2026 й., 10/26/3763/0083-сон)